વેદપારાયણ આરંભ મંત્રાણિ
ગ॒ણાનાં॑ ત્વા ગ॒ણપ॑તિં હવામહે ક॒વિં ક॑વી॒નામુ॑પ॒મશ્ર॑વસ્તમમ્ . જ્યે॒ષ્ઠ॒રાજં॒ બ્રહ્મ॑ણાં બ્રહ્મણસ્પત॒ આ નઃ॑ શૃ॒ણ્વન્નૂ॒તિભિઃ॑ સીદ॒ સાદ॑નમ્ ..
બૃહ॑સ્પતે પ્રથ॒મં વા॒ચો અગ્રં॒ યત્પ્રૈર॑ત નામ॒ધેયં॒ દધા॑નાઃ . યદે॑ષાં॒ શ્રેષ્ઠં॒ યદ॑રિ॒પ્રમાસી॑ત્પ્રે॒ણા તદે॑ષાં॒ નિહિ॑તં॒ ગુહા॒વિઃ ..
નિ ષુ સી॑દ ગણપતે ગ॒ણેષુ॒ ત્વામા॑હુ॒ર્વિપ્ર॑તમં કવી॒નામ્ . ન ઋ॒તે ત્વત્ક્રિ॑યતે॒ કિં ચ॒નારે મ॒હામ॒ર્કં મ॑ઘવઞ્ચિ॒ત્રમ॑ર્ચ ..
પ્ર ણો॑ દે॒વી સર॑સ્વતી॒ વાજે॑ભિર્વા॒જિની॑વતી . ધી॒નામ॑વિ॒ત્ર્ય॑વતુ ..
આ નો॑ દિ॒વો બૃ॑હ॒તઃ પર્વ॑તા॒દા સર॑સ્વતી યજ॒તા ગ॑ન્તુ ય॒જ્ઞમ્ . હવં॑ દે॒વી જુ॑જુષા॒ણા ઘૃ॒તાચી॑ શ॒ગ્માં નો॒ વાચ॑મુશ॒તી શૃ॑ણોતુ ..
વેદ॒ વાત॑સ્ય વર્ત॒નિમુ॒રોર્ઋ॒ષ્વસ્ય॑ બૃહ॒તઃ . વેદા॒ યે અ॒ધ્યાસ॑તે ..
શ॒તધા॑ર॒મુત્સ॒મક્ષી॑યમાણં વિપ॒શ્ચિતં॑ પિ॒તરં॒ વક્ત્વા॑નામ્ . મે॒ળિં મદ॑ન્તં પિ॒ત્રોરુ॒પસ્થે॒ તં રો॑દસી પિપૃતં સત્ય॒વાચ॑મ્ ..
ઋ॒ચો અ॒ક્ષરે॑ પર॒મે વ્યો॑મ॒ન્યસ્મિ॑ન્દે॒વા અધિ॒ વિશ્વે॑ નિષે॒દુઃ . યસ્તન્ન વેદ॒ કિમૃ॒ચા ક॑રિષ્યતિ॒ ય ઇત્તદ્વિ॒દુસ્ત ઇ॒મે સમા॑સતે ..
સાક્ષાન્મૂલ પ્રમાણાય વિષ્ણોરમિત તેજસે . આદ્યાય સર્વ વેદાનાં ઋગ્વેદાય નમોનમઃ ..
ઋગ્વેદઃ શ્વેતવર્ણશ્ચ દ્વિભુજો રાસભાનનઃ. અક્ષમાલાંબુપાત્રં ચ બિભ્રન્ સ્વાધ્યયને રતઃ..
આતૂનઇતિ નવર્ચસ્ય સૂક્તસ્ય કાણ્વઃ કુસીદીંદ્રો ગાયત્રી .
આ તૂ ન॑ ઇન્દ્ર ક્ષુ॒મન્તં॑ ચિ॒ત્રં ગ્રા॒ભં સં ગૃ॑ભાય . મ॒હા॒હ॒સ્તી દક્ષિ॑ણેન ..
વિ॒દ્મા હિ ત્વા॑ તુવિકૂ॒ર્મિં તુ॒વિદે॑ષ્ણં તુ॒વીમ॑ઘમ્ . તુ॒વિ॒મા॒ત્રમવો॑ભિઃ ..
ન॒હિ ત્વા॑ શૂર દે॒વા ન મર્તા॑સો॒ દિત્સ॑ન્તમ્ . ભી॒મં ન ગાં વા॒રય॑ન્તે ..
એતો॒ ન્વિન્દ્રં॒ સ્તવા॒મેશા॑નં॒ વસ્વઃ॑ સ્વ॒રાજ॑મ્ . ન રાધ॑સા મર્ધિષન્નઃ ..
પ્ર સ્તો॑ષ॒દુપ॑ ગાસિષ॒ચ્છ્રવ॒ત્સામ॑ ગી॒યમા॑નમ્ . અ॒ભિ રાધ॑સા જુગુરત્ ..
આ નો॑ ભર॒ દક્ષિ॑ણેના॒ભિ સ॒વ્યેન॒ પ્ર મૃ॑શ . ઇન્દ્ર॒ મા નો॒ વસો॒ર્નિર્ભા॑ક્ ..
ઉપ॑ ક્રમ॒સ્વા ભ॑ર ધૃષ॒તા ધૃ॑ષ્ણો॒ જના॑નામ્ . અદા॑શૂષ્ટરસ્ય॒ વેદઃ॑ ..
ઇન્દ્ર॒ ય ઉ॒ નુ તે॒ અસ્તિ॒ વાજો॒ વિપ્રે॑ભિઃ॒ સનિ॑ત્વઃ . અ॒સ્માભિઃ॒ સુ તં સ॑નુહિ ..
સ॒દ્યો॒જુવ॑સ્તે॒ વાજા॑ અ॒સ્મભ્યં॑ વિ॒શ્વશ્ચ॑ન્દ્રાઃ . વશૈ॑શ્ચ મ॒ક્ષૂ જ॑રન્તે ..
ગ॒ણાનાં॑ ત્વા ગ॒ણપ॑તિં હવામહે ક॒વિં ક॑વી॒નામુ॑પ॒મશ્ર॑વસ્તમમ્ . જ્યે॒ષ્ઠ॒રાજં॒ બ્રહ્મ॑ણાં બ્રહ્મણસ્પત॒ આ નઃ॑ શૃ॒ણ્વન્નૂ॒તિભિઃ॑ સીદ॒ સાદ॑નમ્ ..
નિ ષુ સી॑દ ગણપતે ગ॒ણેષુ॒ ત્વામા॑હુ॒ર્વિપ્ર॑તમં કવી॒નામ્ . ન ઋ॒તે ત્વત્ક્રિ॑યતે॒ કિં ચ॒નારે મ॒હામ॒ર્કં મ॑ઘવઞ્ચિ॒ત્રમ॑ર્ચ ..
અ॒ભિ॒ખ્યા નો॑ મઘવ॒ન્નાધ॑માના॒ન્ત્સખે॑ બો॒ધિ વ॑સુપતે॒ સખી॑નામ્ . રણં॑ કૃધિ રણકૃત્સત્યશુ॒ષ્માભ॑ક્તે ચિ॒દા ભ॑જા રા॒યે અ॒સ્માન્ ..
સહસ્રશીર્ષેતિ ષોળશર્ચસ્ય સૂક્તસ્ય નારાયણઃ પુરુષોનુષ્ટુબંત્યાત્રિષ્ટુપ્ .
સ॒હસ્ર॑શીર્ષા॒ પુરુ॑ષઃ સહસ્રા॒ક્ષઃ સ॒હસ્ર॑પાત્ . સ ભૂમિં॑ વિ॒શ્વતો॑ વૃ॒ત્વાત્ય॑તિષ્ઠદ્દશાઙ્ગુ॒લમ્ ..
પુરુ॑ષ એ॒વેદં સર્વં॒ યદ્ભૂ॒તં યચ્ચ॒ ભવ્ય॑મ્ . ઉ॒તામૃ॑ત॒ત્વસ્યેશા॑નો॒ યદન્ને॑નાતિ॒રોહ॑તિ ..
એ॒તાવા॑નસ્ય મહિ॒માતો॒ જ્યાયાઁ॑શ્ચ॒ પૂરુ॑ષઃ . પાદો॑ઽસ્ય॒ વિશ્વા॑ ભૂ॒તાનિ॑ ત્રિ॒પાદ॑સ્યા॒મૃતં॑ દિ॒વિ ..
ત્રિ॒પાદૂ॒ર્ધ્વ ઉદૈ॒ત્પુરુ॑ષઃ॒ પાદો॑ઽસ્યે॒હાભ॑વ॒ત્પુનઃ॑ . તતો॒ વિષ્વ॒ઙ્વ્ય॑ક્રામત્સાશનાનશ॒ને અ॒ભિ ..
તસ્મા॑દ્વિ॒રાળ॑જાયત વિ॒રાજો॒ અધિ॒ પૂરુ॑ષઃ . સ જા॒તો અત્ય॑રિચ્યત પ॒શ્ચાદ્ભૂમિ॒મથો॑ પુ॒રઃ ..
યત્પુરુ॑ષેણ હ॒વિષા॑ દે॒વા ય॒જ્ઞમત॑ન્વત . વ॒સ॒ન્તો અ॑સ્યાસી॒દાજ્યં॑ ગ્રી॒ષ્મ ઇ॒ધ્મઃ શ॒રદ્ધ॒વિઃ ..
તં ય॒જ્ઞં બ॒ર્હિષિ॒ પ્રૌક્ષ॒ન્પુરુ॑ષં જા॒તમ॑ગ્ર॒તઃ . તેન॑ દે॒વા અ॑યજન્ત સા॒ધ્યા ઋષ॑યશ્ચ॒ યે ..
તસ્મા॑દ્ય॒જ્ઞાત્સ॑ર્વ॒હુતઃ॒ સમ્ભૃ॑તં પૃષદા॒જ્યમ્ . પ॒શૂન્તાઁશ્ચ॑ક્રે વાય॒વ્યા॑નાર॒ણ્યાન્ગ્રા॒મ્યાશ્ચ॒ યે ..
તસ્મા॑દ્ય॒જ્ઞાત્સ॑ર્વ॒હુત॒ ઋચઃ॒ સામા॑નિ જજ્ઞિરે . છન્દાં॑સિ જજ્ઞિરે॒ તસ્મા॒દ્યજુ॒સ્તસ્મા॑દજાયત ..
તસ્મા॒દશ્વા॑ અજાયન્ત॒ યે કે ચો॑ભ॒યાદ॑તઃ . ગાવો॑ હ જજ્ઞિરે॒ તસ્મા॒ત્તસ્મા॑જ્જા॒તા અ॑જા॒વયઃ॑ ..
યત્પુરુ॑ષં॒ વ્યદ॑ધુઃ કતિ॒ધા વ્ય॑કલ્પયન્ . મુખં॒ કિમ॑સ્ય॒ કૌ બા॒હૂ કા ઊ॒રૂ પાદા॑ ઉચ્યેતે ..
બ્રા॒હ્મ॒ણો॑ઽસ્ય॒ મુખ॑માસીદ્બા॒હૂ રા॑જ॒ન્યઃ॑ કૃ॒તઃ . ઊ॒રૂ તદ॑સ્ય॒ યદ્વૈશ્યઃ॑ પ॒દ્ભ્યાં શૂ॒દ્રો અ॑જાયત ..
ચ॒ન્દ્રમા॒ મન॑સો જા॒તશ્ચક્ષોઃ॒ સૂર્યો॑ અજાયત . મુખા॒દિન્દ્ર॑શ્ચા॒ગ્નિશ્ચ॑ પ્રા॒ણાદ્વા॒યુર॑જાયત ..
નાભ્યા॑ આસીદ॒ન્તરિ॑ક્ષં શી॒ર્ષ્ણો દ્યૌઃ સમ॑વર્તત . પ॒દ્ભ્યાં ભૂમિ॒ર્દિશઃ॒ શ્રોત્રા॒ત્તથા॑ લો॒કાઁ અ॑કલ્પયન્ ..
સ॒પ્તાસ્યા॑સન્પરિ॒ધય॒સ્ત્રિઃ સ॒પ્ત સ॒મિધઃ॑ કૃ॒તાઃ . દે॒વા યદ્ય॒જ્ઞં ત॑ન્વા॒ના અબ॑ધ્ન॒ન્પુરુ॑ષં પ॒શુમ્ ..
ય॒જ્ઞેન॑ ય॒જ્ઞમ॑યજન્ત દે॒વાસ્તાનિ॒ ધર્મા॑ણિ પ્રથ॒માન્યા॑સન્ . તે હ॒ નાકં॑ મહિ॒માનઃ॑ સચન્ત॒ યત્ર॒ પૂર્વે॑ સા॒ધ્યાઃ સન્તિ॑ દે॒વાઃ ..
અતો॑ દે॒વા અ॑વન્તુ નો॒ યતો॒ વિષ્ણુ॑ર્વિચક્ર॒મે . પૃ॒થિ॒વ્યાઃ સ॒પ્ત ધામ॑ભિઃ ..
ઇ॒દં વિષ્ણુ॒ર્વિ ચ॑ક્રમે ત્રે॒ધા નિ દ॑ધે પ॒દમ્ . સમૂ॑ળ્હમસ્ય પાંસુ॒રે ..
ત્રીણિ॑ પ॒દા વિ ચ॑ક્રમે॒ વિષ્ણુ॑ર્ગો॒પા અદા॑ભ્યઃ . અતો॒ ધર્મા॑ણિ ધા॒રય॑ન્ ..
વિષ્ણોઃ॒ કર્મા॑ણિ પશ્યત॒ યતો॑ વ્ર॒તાનિ॑ પસ્પ॒શે . ઇન્દ્ર॑સ્ય॒ યુજ્યઃ॒ સખા॑ ..
તદ્વિષ્ણોઃ॑ પર॒મં પ॒દં સદા॑ પશ્યન્તિ સૂ॒રયઃ॑ . દિ॒વી॑વ॒ ચક્ષુ॒રાત॑તમ્ ..
તદ્વિપ્રા॑સો વિપ॒ન્યવો॑ જાગૃ॒વાંસઃ॒ સમિ॑ન્ધતે . વિષ્ણો॒ર્યત્પ॑ર॒મં પ॒દમ્ ..
વિષ્ણોર્નુકમિતિ ષડૃચસ્ય સૂક્તસ્યૌચધ્યોદીર્ઘતમા વિષ્ણુસ્ત્રિષ્ટુપ્ .
વિષ્ણો॒ર્નુ કં॑ વી॒ર્યા॑ણિ॒ પ્ર વો॑ચં॒ યઃ પાર્થિ॑વાનિ વિમ॒મે રજાં॑સિ . યો અસ્ક॑ભાય॒દુત્ત॑રં સ॒ધસ્થં॑ વિચક્રમા॒ણસ્ત્રે॒ધોરુ॑ગા॒યઃ ..
પ્ર તદ્વિષ્ણુઃ॑ સ્તવતે વી॒ર્યે॑ણ મૃ॒ગો ન ભી॒મઃ કુ॑ચ॒રો ગિ॑રિ॒ષ્ઠાઃ . યસ્યો॒રુષુ॑ ત્રિ॒ષુ વિ॒ક્રમ॑ણેષ્વધિક્ષિ॒યન્તિ॒ ભુવ॑નાનિ॒ વિશ્વા॑ ..
પ્ર વિષ્ણ॑વે શૂ॒ષમે॑તુ॒ મન્મ॑ ગિરિ॒ક્ષિત॑ ઉરુગા॒યાય॒ વૃષ્ણે॑ . ય ઇ॒દં દી॒ર્ઘં પ્રય॑તં સ॒ધસ્થ॒મેકો॑ વિમ॒મે ત્રિ॒ભિરિત્પ॒દેભિઃ॑ ..
યસ્ય॒ ત્રી પૂ॒ર્ણા મધુ॑ના પ॒દાન્યક્ષી॑યમાણા સ્વ॒ધયા॒ મદ॑ન્તિ . ય ઉ॑ ત્રિ॒ધાતુ॑ પૃથિ॒વીમુ॒ત દ્યામેકો॑ દા॒ધાર॒ ભુવ॑નાનિ॒ વિશ્વા॑ ..
તદ॑સ્ય પ્રિ॒યમ॒ભિ પાથો॑ અશ્યાં॒ નરો॒ યત્ર॑ દેવ॒યવો॒ મદ॑ન્તિ . ઉ॒રુ॒ક્ર॒મસ્ય॒ સ હિ બન્ધુ॑રિ॒ત્થા વિષ્ણોઃ॑ પ॒દે પ॑ર॒મે મધ્વ॒ ઉત્સઃ॑ ..
તા વાં॒ વાસ્તૂ॑ન્યુશ્મસિ॒ ગમ॑ધ્યૈ॒ યત્ર॒ ગાવો॒ ભૂરિ॑શૃઙ્ગા અ॒યાસઃ॑ . અત્રાહ॒ તદુ॑રુગા॒યસ્ય॒ વૃષ્ણઃ॑ પર॒મં પ॒દમવ॑ ભાતિ॒ ભૂરિ॑ ..
પ્રવઃપાંતમિતિ ષડૃચસ્ય સૂક્તસ્યૌચથ્યોદીર્ઘતમા આદ્યાનાંતિસૃણામિંદ્રાવિષ્ણૂ તતસ્તિસૃણાંવિષ્ણુર્જગતી .
પ્ર વઃ॒ પાન્ત॒મન્ધ॑સો ધિયાય॒તે મ॒હે શૂરા॑ય॒ વિષ્ણ॑વે ચાર્ચત . યા સાનુ॑નિ॒ પર્વ॑તાના॒મદા॑ભ્યા મ॒હસ્ત॒સ્થતુ॒રર્વ॑તેવ સા॒ધુના॑ ..
ત્વે॒ષમિ॒ત્થા સ॒મર॑ણં॒ શિમી॑વતો॒રિન્દ્રા॑વિષ્ણૂ સુત॒પા વા॑મુરુષ્યતિ . યા મર્ત્યા॑ય પ્રતિધી॒યમા॑ન॒મિત્કૃ॒શાનો॒રસ્તુ॑રસ॒નામુ॑રુ॒ષ્યથઃ॑ ..
તા ઈં॑ વર્ધન્તિ॒ મહ્ય॑સ્ય॒ પૌંસ્યં॒ નિ મા॒તરા॑ નયતિ॒ રેત॑સે ભુ॒જે . દધા॑તિ પુ॒ત્રોઽવ॑રં॒ પરં॑ પિ॒તુર્નામ॑ તૃ॒તીય॒મધિ॑ રોચ॒ને દિ॒વઃ ..
તત્ત॒દિદ॑સ્ય॒ પૌંસ્યં॑ ગૃણીમસી॒નસ્ય॑ ત્રા॒તુર॑વૃ॒કસ્ય॑ મી॒ળ્હુષઃ॑ . યઃ પાર્થિ॑વાનિ ત્રિ॒ભિરિદ્વિગા॑મભિરુ॒રુ ક્રમિ॑ષ્ટોરુગા॒યાય॑ જી॒વસે॑ ..
દ્વે ઇદ॑સ્ય॒ ક્રમ॑ણે સ્વ॒ર્દૃશો॑ઽભિ॒ખ્યાય॒ મર્ત્યો॑ ભુરણ્યતિ . તૃ॒તીય॑મસ્ય॒ નકિ॒રા દ॑ધર્ષતિ॒ વય॑શ્ચ॒ન પ॒તય॑ન્તઃ પત॒ત્રિણઃ॑ ..
ચ॒તુર્ભિઃ॑ સા॒કં ન॑વ॒તિં ચ॒ નામ॑ભિશ્ચ॒ક્રં ન વૃ॒ત્તં વ્યતીઁ॑રવીવિપત્ . બૃ॒હચ્છ॑રીરો વિ॒મિમા॑ન॒ ઋક્વ॑ભિ॒ર્યુવાકુ॑મારઃ॒ પ્રત્યે॑ત્યાહ॒વમ્ ..
ભવામિત્રઇતિ પંચર્ચસ્ય સૂક્તસ્યૌચથ્યોદીર્ઘતમાવિષ્ણુર્જગતી .
ભવા॑ મિ॒ત્રો ન શેવ્યો॑ ઘૃ॒તાસુ॑તિ॒ર્વિભૂ॑તદ્યુમ્ન એવ॒યા ઉ॑ સ॒પ્રથાઃ॑ . અધા॑ તે વિષ્ણો વિ॒દુષા॑ ચિ॒દર્ધ્યઃ॒ સ્તોમો॑ ય॒જ્ઞશ્ચ॒ રાધ્યો॑ હ॒વિષ્મ॑તા ..
યઃ પૂ॒ર્વ્યાય॑ વે॒ધસે॒ નવી॑યસે સુ॒મજ્જા॑નયે॒ વિષ્ણ॑વે॒ દદા॑શતિ . યો જા॒તમ॑સ્ય મહ॒તો મહિ॒ બ્રવ॒ત્સેદુ॒ શ્રવો॑ભિ॒ર્યુજ્યં॑ ચિદ॒ભ્ય॑સત્ ..
તમુ॑ સ્તોતારઃ પૂ॒ર્વ્યં યથા॑ વિ॒દ ઋ॒તસ્ય॒ ગર્ભં॑ જ॒નુષા॑ પિપર્તન . આસ્ય॑ જા॒નન્તો॒ નામ॑ ચિદ્વિવક્તન મ॒હસ્તે॑ વિષ્ણો સુમ॒તિં ભ॑જામહે ..
તમ॑સ્ય॒ રાજા॒ વરુ॑ણ॒સ્તમ॒શ્વિના॒ ક્રતું॑ સચન્ત॒ મારુ॑તસ્ય વે॒ધસઃ॑ . દા॒ધાર॒ દક્ષ॑મુત્ત॒મમ॑હ॒ર્વિદં॑ વ્ર॒જં ચ॒ વિષ્ણુઃ॒ સખિ॑વાઁ અપોર્ણુ॒તે ..
આ યો વિ॒વાય॑ સ॒ચથા॑ય॒ દૈવ્ય॒ ઇન્દ્રા॑ય॒ વિષ્ણુઃ॑ સુ॒કૃતે॑ સુ॒કૃત્ત॑રઃ . વે॒ધા અ॑જિન્વત્ત્રિષધ॒સ્થ આર્ય॑મૃ॒તસ્ય॑ ભા॒ગે યજ॑માન॒માભ॑જત્ ..
સંવામિત્યષ્ટર્ચસ્ય સૂક્તસ્ય બાર્હસ્પત્યોભરદ્વાજઇંદ્રાવિષ્ણૂત્રિષ્ટુપ્ .
સં વાં॒ કર્મ॑ણા॒ સમિ॒ષા હિ॑નો॒મીન્દ્રા॑વિષ્ણૂ॒ અપ॑સસ્પા॒રે અ॒સ્ય . જુ॒ષેથાં॑ ય॒જ્ઞં દ્રવિ॑ણં ચ ધત્ત॒મરિ॑ષ્ટૈર્નઃ પ॒થિભિઃ॑ પા॒રય॑ન્તા ..
યા વિશ્વા॑સાં જનિ॒તારા॑ મતી॒નામિન્દ્રા॒વિષ્ણૂ॑ ક॒લશા॑ સોમ॒ધાના॑ . પ્ર વાં॒ ગિરઃ॑ શ॒સ્યમા॑ના અવન્તુ॒ પ્ર સ્તોમા॑સો ગી॒યમા॑નાસો અ॒ર્કૈઃ ..
ઇન્દ્રા॑વિષ્ણૂ મદપતી મદાના॒મા સોમં॑ યાતં॒ દ્રવિ॑ણો॒ દધા॑ના . સં વા॑મઞ્જન્ત્વ॒ક્તુભિ॑ર્મતી॒નાં સં સ્તોમા॑સઃ શ॒સ્યમા॑નાસ ઉ॒ક્થૈઃ ..
આ વા॒મશ્વા॑સો અભિમાતિ॒ષાહ॒ ઇન્દ્રા॑વિષ્ણૂ સધ॒માદો॑ વહન્તુ . જુ॒ષેથાં॒ વિશ્વા॒ હવ॑ના મતી॒નામુપ॒ બ્રહ્મા॑ણિ શૃણુતં॒ ગિરો॑ મે ..
ઇન્દ્રા॑વિષ્ણૂ॒ તત્પ॑ન॒યાય્યં॑ વાં॒ સોમ॑સ્ય॒ મદ॑ ઉ॒રુ ચ॑ક્રમાથે . અકૃ॑ણુતમ॒ન્તરિ॑ક્ષં॒ વરી॒યોઽપ્ર॑થતં જી॒વસે॑ નો॒ રજાં॑સિ ..
ઇન્દ્રા॑વિષ્ણૂ હ॒વિષા॑ વાવૃધા॒નાગ્રા॑દ્વાના॒ નમ॑સા રાતહવ્યા . ઘૃતા॑સુતી॒ દ્રવિ॑ણં ધત્તમ॒સ્મે સ॑મુ॒દ્રઃ સ્થઃ॑ ક॒લશઃ॑ સોમ॒ધાનઃ॑ ..
ઇન્દ્રા॑વિષ્ણૂ॒ પિબ॑તં॒ મધ્વો॑ અ॒સ્ય સોમ॑સ્ય દસ્રા જ॒ઠરં॑ પૃણેથામ્ . આ વા॒મન્ધાં॑સિ મદિ॒રાણ્ય॑ગ્મ॒ન્નુપ॒ બ્રહ્મા॑ણિ શૃણુતં॒ હવં॑ મે ..
ઉ॒ભા જિ॑ગ્યથુ॒ર્ન પરા॑ જયેથે॒ ન પરા॑ જિગ્યે કત॒રશ્ચ॒નૈનોઃ॑ . ઇન્દ્ર॑શ્ચ વિષ્ણો॒ યદપ॑સ્પૃધેથાં ત્રે॒ધા સ॒હસ્રં॒ વિ તદૈ॑રયેથામ્ ..
પરોમાત્રયેતિ સપ્તર્ચસ્ય સૂક્તસ્ય મૈત્રાવરુણિર્વસિષ્ટોવિષ્ણુઃ ઉરુંયજ્ઞાયેતિતિસૃણામિંદ્રાવિષ્ણૂત્રિષ્ટુપ્ .
પ॒રો માત્ર॑યા ત॒ન્વા॑ વૃધાન॒ ન તે॑ મહિ॒ત્વમન્વ॑શ્નુવન્તિ . ઉ॒ભે તે॑ વિદ્મ॒ રજ॑સી પૃથિ॒વ્યા વિષ્ણો॑ દેવ॒ ત્વં પ॑ર॒મસ્ય॑ વિત્સે ..
ન તે॑ વિષ્ણો॒ જાય॑માનો॒ ન જા॒તો દેવ॑ મહિ॒મ્નઃ પર॒મન્ત॑માપ . ઉદ॑સ્તભ્ના॒ નાક॑મૃ॒ષ્વં બૃ॒હન્તં॑ દા॒ધર્થ॒ પ્રાચીં॑ ક॒કુભં॑ પૃથિ॒વ્યાઃ ..
ઇરા॑વતી ધેનુ॒મતી॒ હિ ભૂ॒તં સૂ॑યવ॒સિની॒ મનુ॑ષે દશ॒સ્યા . વ્ય॑સ્તભ્ના॒ રોદ॑સી વિષ્ણવે॒તે દા॒ધર્થ॑ પૃથિ॒વીમ॒ભિતો॑ મ॒યૂખૈઃ॑ ..
ઉ॒રું ય॒જ્ઞાય॑ ચક્રથુરુ લો॒કં જ॒નય॑ન્તા॒ સૂર્ય॑મુ॒ષાસ॑મ॒ગ્નિમ્ . દાસ॑સ્ય ચિદ્વૃષશિ॒પ્રસ્ય॑ મા॒યા જ॒ઘ્નથુ॑ર્નરા પૃત॒નાજ્યે॑ષુ ..
ઇન્દ્રા॑વિષ્ણૂ દૃંહિ॒તાઃ શમ્બ॑રસ્ય॒ નવ॒ પુરો॑ નવ॒તિં ચ॑ શ્નથિષ્ટમ્ . શ॒તં વ॒ર્ચિનઃ॑ સ॒હસ્રં॑ ચ સા॒કં હ॒થો અ॑પ્ર॒ત્યસુ॑રસ્ય વી॒રાન્ ..
ઇ॒યં મ॑ની॒ષા બૃ॑હ॒તી બૃ॒હન્તો॑રુક્ર॒મા ત॒વસા॑ વ॒ર્ધય॑ન્તી . ર॒રે વાં॒ સ્તોમં॑ વિ॒દથે॑ષુ વિષ્ણો॒ પિન્વ॑ત॒મિષો॑ વૃ॒જને॑ષ્વિન્દ્ર ..
વષ॑ટ્ તે વિષ્ણવા॒સ આ કૃ॑ણોમિ॒ તન્મે॑ જુષસ્વ શિપિવિષ્ટ હ॒વ્યમ્ . વર્ધ॑ન્તુ ત્વા સુષ્ટુ॒તયો॒ ગિરો॑ મે યૂ॒યં પા॑ત સ્વ॒સ્તિભિઃ॒ સદા॑ નઃ ..
નૂમર્તઇતિ સપ્તર્ચસ્ય સૂક્તસ્ય મૈત્રાવરુણિર્વસિષ્ઠોવિષ્ણુસ્ત્રિષ્ટુપ્ .
નૂ મર્તો॑ દયતે સનિ॒ષ્યન્યો વિષ્ણ॑વ ઉરુગા॒યાય॒ દાશ॑ત્ . પ્ર યઃ સ॒ત્રાચા॒ મન॑સા॒ યજા॑ત એ॒તાવ॑ન્તં॒ નર્ય॑મા॒વિવા॑સાત્ ..
ત્વં વિ॑ષ્ણો સુમ॒તિં વિ॒શ્વજ॑ન્યા॒મપ્ર॑યુતામેવયાવો મ॒તિં દાઃ॑ . પર્ચો॒ યથા॑ નઃ સુવિ॒તસ્ય॒ ભૂરે॒રશ્વા॑વતઃ પુરુશ્ચ॒ન્દ્રસ્ય॑ રા॒યઃ ..
ત્રિર્દે॒વઃ પૃ॑થિ॒વીમે॒ષ એ॒તાં વિ ચ॑ક્રમે શ॒તર્ચ॑સં મહિ॒ત્વા . પ્ર વિષ્ણુ॑રસ્તુ ત॒વસ॒સ્તવી॑યાન્ત્વે॒ષં હ્ય॑સ્ય॒ સ્થવિ॑રસ્ય॒ નામ॑ ..
વિ ચ॑ક્રમે પૃથિ॒વીમે॒ષ એ॒તાં ક્ષેત્રા॑ય॒ વિષ્ણુ॒ર્મનુ॑ષે દશ॒સ્યન્ . ધ્રુ॒વાસો॑ અસ્ય કી॒રયો॒ જના॑સ ઉરુક્ષિ॒તિં સુ॒જનિ॑મા ચકાર ..
પ્ર તત્તે॑ અ॒દ્ય શિ॑પિવિષ્ટ॒ નામા॒ર્યઃ શં॑સામિ વ॒યુના॑નિ વિ॒દ્વાન્ . તં ત્વા॑ ગૃણામિ ત॒વસ॒મત॑વ્યા॒ન્ક્ષય॑ન્તમ॒સ્ય રજ॑સઃ પરા॒કે ..
કિમિત્તે॑ વિષ્ણો પરિ॒ચક્ષ્યં॑ ભૂ॒ત્પ્ર યદ્વ॑વ॒ક્ષે શિ॑પિવિ॒ષ્ટો અ॑સ્મિ . મા વર્પો॑ અ॒સ્મદપ॑ ગૂહ એ॒તદ્યદ॒ન્યરૂ॑પઃ સમિ॒થે બ॒ભૂથ॑ ..
વષ॑ટ્ તે વિષ્ણવા॒સ આ કૃ॑ણોમિ॒ તન્મે॑ જુષસ્વ શિપિવિષ્ટ હ॒વ્યમ્ . વર્ધ॑ન્તુ ત્વા સુષ્ટુ॒તયો॒ ગિરો॑ મે યૂ॒યં પા॑ત સ્વ॒સ્તિભિઃ॒ સદા॑ નઃ ..
કદ્રુદ્રાયેતિનવર્ચસ્ય સૂક્તસ્ય ઘૌરઃ કણ્વોરુદ્રસ્તૃતીયાયામિત્રાવરુણૌચસપ્તમ્યાદિતૃચસ્ય સોમો ગાયત્ર્યંત્યાનુષ્ટુપ્ .
કદ્રુ॒દ્રાય॒ પ્રચે॑તસે મી॒ળ્હુષ્ટ॑માય॒ તવ્ય॑સે . વો॒ચેમ॒ શંત॑મં હૃ॒દે ..
યથા॑ નો॒ અદિ॑તિઃ॒ કર॒ત્પશ્વે॒ નૃભ્યો॒ યથા॒ ગવે॑ . યથા॑ તો॒કાય॑ રુ॒દ્રિય॑મ્ ..
યથા॑ નો મિ॒ત્રો વરુ॑ણો॒ યથા॑ રુ॒દ્રશ્ચિકે॑તતિ . યથા॒ વિશ્વે॑ સ॒જોષ॑સઃ ..
ગા॒થપ॑તિં મે॒ધપ॑તિં રુ॒દ્રં જલા॑ષભેષજમ્ . તચ્છં॒યોઃ સુ॒મ્નમી॑મહે ..
યઃ શુ॒ક્ર ઇ॑વ॒ સૂર્યો॒ હિર॑ણ્યમિવ॒ રોચ॑તે . શ્રેષ્ઠો॑ દે॒વાનાં॒ વસુઃ॑ ..
શં નઃ॑ કર॒ત્યર્વ॑તે સુ॒ગં મે॒ષાય॑ મે॒ષ્યે॑ . નૃભ્યો॒ નારિ॑ભ્યો॒ ગવે॑ ..
અ॒સ્મે સો॑મ॒ શ્રિય॒મધિ॒ નિ ધે॑હિ શ॒તસ્ય॑ નૃ॒ણામ્ . મહિ॒ શ્રવ॑સ્તુવિનૃ॒મ્ણમ્ ..
મા નઃ॑ સોમપરિ॒બાધો॒ મારા॑તયો જુહુરન્ત . આ ન॑ ઇન્દો॒ વાજે॑ ભજ ..
યાસ્તે॑ પ્ર॒જા અ॒મૃત॑સ્ય॒ પર॑સ્મિ॒ન્ધામ॑ન્નૃ॒તસ્ય॑ . મૂ॒ર્ધા નાભા॑ સોમ વેન આ॒ભૂષ॑ન્તીઃ સોમ વેદઃ ..
ઇમારુદ્રાયેત્યેકાદશર્ચસ્ય સૂક્તસ્ય કુત્સોરુદ્રોજગતીઅંત્યેદ્વેત્રિષ્ટુભૌ .
ઇ॒મા રુ॒દ્રાય॑ ત॒વસે॑ કપ॒ર્દિને॑ ક્ષ॒યદ્વી॑રાય॒ પ્ર ભ॑રામહે મ॒તીઃ . યથા॒ શમસ॑દ્દ્વિ॒પદે॒ ચતુ॑ષ્પદે॒ વિશ્વં॑ પુ॒ષ્ટં ગ્રામે॑ અ॒સ્મિન્ન॑નાતુ॒રમ્ ..
મૃ॒ળા નો॑ રુદ્રો॒ત નો॒ મય॑સ્કૃધિ ક્ષ॒યદ્વી॑રાય॒ નમ॑સા વિધેમ તે . યચ્છં ચ॒ યોશ્ચ॒ મનુ॑રાયે॒જે પિ॒તા તદ॑શ્યામ॒ તવ॑ રુદ્ર॒ પ્રણી॑તિષુ ..
અ॒શ્યામ॑ તે સુમ॒તિં દે॑વય॒જ્યયા॑ ક્ષ॒યદ્વી॑રસ્ય॒ તવ॑ રુદ્ર મીઢ્વઃ . સુ॒મ્ના॒યન્નિદ્વિશો॑ અ॒સ્માક॒મા ચ॒રારિ॑ષ્ટવીરા જુહવામ તે હ॒વિઃ ..
ત્વે॒ષં વ॒યં રુ॒દ્રં ય॑જ્ઞ॒સાધં॑ વ॒ઙ્કું ક॒વિમવ॑સે॒ નિ હ્વ॑યામહે . આ॒રે અ॒સ્મદ્દૈવ્યં॒ હેળો॑ અસ્યતુ સુમ॒તિમિદ્વ॒યમ॒સ્યા વૃ॑ણીમહે ..
દિ॒વો વ॑રા॒હમ॑રુ॒ષં ક॑પ॒ર્દિનં॑ ત્વે॒ષં રૂ॒પં નમ॑સા॒ નિ હ્વ॑યામહે . હસ્તે॒ બિભ્ર॑દ્ભેષ॒જા વાર્યા॑ણિ॒ શર્મ॒ વર્મ॑ ચ્છ॒ર્દિર॒સ્મભ્યં॑ યંસત્ ..
ઇ॒દં પિ॒ત્રે મ॒રુતા॑મુચ્યતે॒ વચઃ॑ સ્વા॒દોઃ સ્વાદી॑યો રુ॒દ્રાય॒ વર્ધ॑નમ્ . રાસ્વા॑ ચ નો અમૃત મર્ત॒ભોજ॑નં॒ ત્મને॑ તો॒કાય॒ તન॑યાય મૃળ ..
મા નો॑ મ॒હાન્ત॑મુ॒ત મા નો॑ અર્ભ॒કં મા ન॒ ઉક્ષ॑ન્તમુ॒ત મા ન॑ ઉક્ષિ॒તમ્ . મા નો॑ વધીઃ પિ॒તરં॒ મોત મા॒તરં॒ મા નઃ॑ પ્રિ॒યાસ્ત॒ન્વો॑ રુદ્ર રીરિષઃ ..
મા ન॑સ્તો॒કે તન॑યે॒ મા ન॑ આ॒યૌ મા નો॒ ગોષુ॒ મા નો॒ અશ્વે॑ષુ રીરિષઃ . વી॒રાન્મા નો॑ રુદ્ર ભામિ॒તો વ॑ધીર્હ॒વિષ્મ॑ન્તઃ॒ સદ॒મિત્ત્વા॑ હવામહે ..
ઉપ॑ તે॒ સ્તોમા॑ન્પશુ॒પા ઇ॒વાક॑રં॒ રાસ્વા॑ પિતર્મરુતાં સુ॒મ્નમ॒સ્મે . ભ॒દ્રા હિ તે॑ સુમ॒તિર્મૃ॑ળ॒યત્ત॒માથા॑ વ॒યમવ॒ ઇત્તે॑ વૃણીમહે ..
આ॒રે તે॑ ગો॒ઘ્નમુ॒ત પૂ॑રુષ॒ઘ્નં ક્ષય॑દ્વીર સુ॒મ્નમ॒સ્મે તે॑ અસ્તુ . મૃ॒ળા ચ॑ નો॒ અધિ॑ ચ બ્રૂહિ દે॒વાધા॑ ચ નઃ॒ શર્મ॑ યચ્છ દ્વિ॒બર્હાઃ॑ ..
અવો॑ચામ॒ નમો॑ અસ્મા અવ॒સ્યવઃ॑ શૃ॒ણોતુ॑ નો॒ હવં॑ રુ॒દ્રો મ॒રુત્વા॑ન્ . તન્નો॑ મિ॒ત્રો વરુ॑ણો મામહન્તા॒મદિ॑તિઃ॒ સિન્ધુઃ॑ પૃથિ॒વી ઉ॒ત દ્યૌઃ ..
આતેપિતરિતિ પંચદશર્ચસ્ય સૂક્તસ્ય શૌનકો ગૃત્સમદોરુદ્રોજગત્યંત્યાત્રિષ્ટુપ્ .
આ તે॑ પિતર્મરુતાં સુ॒મ્નમે॑તુ॒ મા નઃ॒ સૂર્ય॑સ્ય સં॒દૃશો॑ યુયોથાઃ . અ॒ભિ નો॑ વી॒રો અર્વ॑તિ ક્ષમેત॒ પ્ર જા॑યેમહિ રુદ્ર પ્ર॒જાભિઃ॑ ..
ત્વાદ॑ત્તેભી રુદ્ર॒ શંત॑મેભિઃ શ॒તં હિમા॑ અશીય ભેષ॒જેભિઃ॑ . વ્ય૧॒॑સ્મદ્દ્વેષો॑ વિત॒રં વ્યંહો॒ વ્યમી॑વાશ્ચાતયસ્વા॒ વિષૂ॑ચીઃ ..
શ્રેષ્ઠો॑ જા॒તસ્ય॑ રુદ્ર શ્રિ॒યાસિ॑ ત॒વસ્ત॑મસ્ત॒વસાં॑ વજ્રબાહો . પર્ષિ॑ ણઃ પા॒રમંહ॑સઃ સ્વ॒સ્તિ વિશ્વા॑ અ॒ભી॑તી॒ રપ॑સો યુયોધિ ..
મા ત્વા॑ રુદ્ર ચુક્રુધામા॒ નમો॑ભિ॒ર્મા દુષ્ટુ॑તી વૃષભ॒ મા સહૂ॑તી . ઉન્નો॑ વી॒રાઁ અ॑ર્પય ભેષ॒જેભિ॑ર્ભિ॒ષક્ત॑મં ત્વા ભિ॒ષજાં॑ શૃણોમિ ..
હવી॑મભિ॒ર્હવ॑તે॒ યો હ॒વિર્ભિ॒રવ॒ સ્તોમે॑ભી રુ॒દ્રં દિ॑ષીય . ઋ॒દૂ॒દરઃ॑ સુ॒હવો॒ મા નો॑ અ॒સ્યૈ બ॒ભ્રુઃ સુ॒શિપ્રો॑ રીરધન્મ॒નાયૈ॑ ..
ઉન્મા॑ મમન્દ વૃષ॒ભો મ॒રુત્વા॒ન્ત્વક્ષી॑યસા॒ વય॑સા॒ નાધ॑માનમ્ . ઘૃણી॑વ ચ્છા॒યામ॑ર॒પા અ॑શી॒યા વિ॑વાસેયં રુ॒દ્રસ્ય॑ સુ॒મ્નમ્ ..
ક્વ૧॒॑ સ્ય તે॑ રુદ્ર મૃળ॒યાકુ॒ર્હસ્તો॒ યો અસ્તિ॑ ભેષ॒જો જલા॑ષઃ . અ॒પ॒ભ॒ર્તા રપ॑સો॒ દૈવ્ય॑સ્યા॒ભી નુ મા॑ વૃષભ ચક્ષમીથાઃ ..
પ્ર બ॒ભ્રવે॑ વૃષ॒ભાય॑ શ્વિતી॒ચે મ॒હો મ॒હીં સુ॑ષ્ટુ॒તિમી॑રયામિ . ન॒મ॒સ્યા ક॑લ્મલી॒કિનં॒ નમો॑ભિર્ગૃણી॒મસિ॑ ત્વે॒ષં રુ॒દ્રસ્ય॒ નામ॑ ..
સ્થિ॒રેભિ॒રઙ્ગૈઃ॑ પુરુ॒રૂપ॑ ઉ॒ગ્રો બ॒ભ્રુઃ શુ॒ક્રેભિઃ॑ પિપિશે॒ હિર॑ણ્યૈઃ . ઈશા॑નાદ॒સ્ય ભુવ॑નસ્ય॒ ભૂરે॒ર્ન વા ઉ॑ યોષદ્રુ॒દ્રાદ॑સુ॒ર્ય॑મ્ ..
અર્હ॑ન્બિભર્ષિ॒ સાય॑કાનિ॒ ધન્વાર્હ॑ન્નિ॒ષ્કં ય॑જ॒તં વિ॒શ્વરૂ॑પમ્ . અર્હ॑ન્નિ॒દં દ॑યસે॒ વિશ્વ॒મભ્વં॒ ન વા ઓજી॑યો રુદ્ર॒ ત્વદ॑સ્તિ ..
સ્તુ॒હિ શ્રુ॒તં ગ॑ર્ત॒સદં॒ યુવા॑નં મૃ॒ગં ન ભી॒મમુ॑પહ॒ત્નુમુ॒ગ્રમ્ . મૃ॒ળા જ॑રિ॒ત્રે રુ॑દ્ર॒ સ્તવા॑નો॒ઽન્યં તે॑ અ॒સ્મન્નિ વ॑પન્તુ॒ સેનાઃ॑ ..
કુ॒મા॒રશ્ચિ॑ત્પિ॒તરં॒ વન્દ॑માનં॒ પ્રતિ॑ નાનામ રુદ્રોપ॒યન્ત॑મ્ . ભૂરે॑ર્દા॒તારં॒ સત્પ॑તિં ગૃણીષે સ્તુ॒તસ્ત્વં ભે॑ષ॒જા રા॑સ્ય॒સ્મે ..
યા વો॑ ભેષ॒જા મ॑રુતઃ॒ શુચી॑નિ॒ યા શંત॑મા વૃષણો॒ યા મ॑યો॒ભુ . યાનિ॒ મનુ॒રવૃ॑ણીતા પિ॒તા ન॒સ્તા શં ચ॒ યોશ્ચ॑ રુ॒દ્રસ્ય॑ વશ્મિ ..
પરિ॑ ણો હે॒તી રુ॒દ્રસ્ય॑ વૃજ્યાઃ॒ પરિ॑ ત્વે॒ષસ્ય॑ દુર્મ॒તિર્મ॒હી ગા॑ત્ . અવ॑ સ્થિ॒રા મ॒ઘવ॑દ્ભ્યસ્તનુષ્વ॒ મીઢ્વ॑સ્તો॒કાય॒ તન॑યાય મૃળ ..
એ॒વા બ॑ભ્રો વૃષભ ચેકિતાન॒ યથા॑ દેવ॒ ન હૃ॑ણી॒ષે ન હંસિ॑ . હ॒વ॒ન॒શ્રુન્નો॑ રુદ્રે॒હ બો॑ધિ બૃ॒હદ્વ॑દેમ વિ॒દથે॑ સુ॒વીરાઃ॑ ..
સોમારુદ્રેતિ ચતુરૃચસ્ય સૂક્તસ્ય બાર્હસ્પત્યોભરદ્વાજઃ સોમારુદ્રૌત્રિષ્ટુપ્ .
સોમા॑રુદ્રા ધા॒રયે॑થામસુ॒ર્યં૧॒॑ પ્ર વા॑મિ॒ષ્ટયોઽર॑મશ્નુવન્તુ . દમે॑દમે સ॒પ્ત રત્ના॒ દધા॑ના॒ શં નો॑ ભૂતં દ્વિ॒પદે॒ શં ચતુ॑ષ્પદે ..
સોમા॑રુદ્રા॒ વિ વૃ॑હતં॒ વિષૂ॑ચી॒મમી॑વા॒ યા નો॒ ગય॑માવિ॒વેશ॑ . આ॒રે બા॑ધેથાં॒ નિર્ઋ॑તિં પરા॒ચૈર॒સ્મે ભ॒દ્રા સૌ॑શ્રવ॒સાનિ॑ સન્તુ ..
સોમા॑રુદ્રા યુ॒વમે॒તાન્ય॒સ્મે વિશ્વા॑ ત॒નૂષુ॑ ભેષ॒જાનિ॑ ધત્તમ્ . અવ॑ સ્યતં મુ॒ઞ્ચતં॒ યન્નો॒ અસ્તિ॑ ત॒નૂષુ॑ બ॒દ્ધં કૃ॒તમેનો॑ અ॒સ્મત્ ..
તિ॒ગ્માયુ॑ધૌ તિ॒ગ્મહે॑તી સુ॒શેવૌ॒ સોમા॑રુદ્રાવિ॒હ સુ મૃ॑ળતં નઃ . પ્ર નો॑ મુઞ્ચતં॒ વરુ॑ણસ્ય॒ પાશા॑દ્ગોપા॒યતં॑ નઃ સુમન॒સ્યમા॑ના ..
ઇમારુદ્રાયેતિ ચતુરૃચસ્યસૂક્તસ્ય મૈત્રાવરુણિર્વસિષ્ઠો રુદ્રોજગત્યંત્યાત્રિષ્ટુપ્ .
ઇ॒મા રુ॒દ્રાય॑ સ્થિ॒રધ॑ન્વને॒ ગિરઃ॑ ક્ષિ॒પ્રેષ॑વે દે॒વાય॑ સ્વ॒ધાવ્ને॑ . અષા॑ળ્હાય॒ સહ॑માનાય વે॒ધસે॑ તિ॒ગ્માયુ॑ધાય ભરતા શૃ॒ણોતુ॑ નઃ ..
સ હિ ક્ષયે॑ણ॒ ક્ષમ્ય॑સ્ય॒ જન્મ॑નઃ॒ સામ્રા॑જ્યેન દિ॒વ્યસ્ય॒ ચેત॑તિ . અવ॒ન્નવ॑ન્તી॒રુપ॑ નો॒ દુર॑શ્ચરાનમી॒વો રુ॑દ્ર॒ જાસુ॑ નો ભવ ..
યા તે॑ દિ॒દ્યુદવ॑સૃષ્ટા દિ॒વસ્પરિ॑ ક્ષ્મ॒યા ચર॑તિ॒ પરિ॒ સા વૃ॑ણક્તુ નઃ . સ॒હસ્રં॑ તે સ્વપિવાત ભેષ॒જા મા ન॑સ્તો॒કેષુ॒ તન॑યેષુ રીરિષઃ ..
મા નો॑ વધી રુદ્ર॒ મા પરા॑ દા॒ મા તે॑ ભૂમ॒ પ્રસિ॑તૌ હીળિ॒તસ્ય॑ . આ નો॑ ભજ બ॒ર્હિષિ॑ જીવશં॒સે યૂ॒યં પા॑ત સ્વ॒સ્તિભિઃ॒ સદા॑ નઃ ..
ત્વમ॑ગ્ને રુ॒દ્રો અસુ॑રો મ॒હો દિ॒વસ્ત્વં શર્ધો॒ મારુ॑તં પૃ॒ક્ષ ઈ॑શિષે . ત્વં વાતૈ॑રરુ॒ણૈર્યા॑સિ શંગ॒યસ્ત્વં પૂ॒ષા વિ॑ધ॒તઃ પા॑સિ॒ નુ ત્મના॑ ..
આ વો॒ રાજા॑નમધ્વ॒રસ્ય॑ રુ॒દ્રં હોતા॑રં સત્ય॒યજં॒ રોદ॑સ્યોઃ . અ॒ગ્નિં પુ॒રા ત॑નયિ॒ત્નોર॒ચિત્તા॒દ્ધિર॑ણ્યરૂપ॒મવ॑સે કૃણુધ્વમ્ ..
તવ॑ શ્રિ॒યે મ॒રુતો॑ મર્જયન્ત॒ રુદ્ર॒ યત્તે॒ જનિ॑મ॒ ચારુ॑ ચિ॒ત્રમ્ . પ॒દં યદ્વિષ્ણો॑રુપ॒મં નિ॒ધાયિ॒ તેન॑ પાસિ॒ ગુહ્યં॒ નામ॒ ગોના॑મ્ ..
તમુ॑ ષ્ટુહિ॒ યઃ સ્વિ॒ષુઃ સુ॒ધન્વા॒ યો વિશ્વ॑સ્ય॒ ક્ષય॑તિ ભેષ॒જસ્ય॑ . યક્ષ્વા॑ મ॒હે સૌ॑મન॒સાય॑ રુ॒દ્રં નમો॑ભિર્દે॒વમસુ॑રં દુવસ્ય ..
ભુવ॑નસ્ય પિ॒તરં॑ ગી॒ર્ભિરા॒ભી રુ॒દ્રં દિવા॑ વ॒ર્ધયા॑ રુ॒દ્રમ॒ક્તૌ . બૃ॒હન્ત॑મૃ॒ષ્વમ॒જરં॑ સુષુ॒મ્નમૃધ॑ગ્ઘુવેમ ક॒વિને॑ષિ॒તાસઃ॑ ..
અ॒યં મે॒ હસ્તો॒ ભગ॑વાન॒યં મે॒ ભગ॑વત્તરઃ . અ॒યં મે॑ વિ॒શ્વભે॑ષજો॒ઽયં શિ॒વાભિ॑મર્શનઃ ..
ત્ર્ય॑મ્બકં યજામહે સુ॒ગન્ધિં॑ પુષ્ટિ॒વર્ધ॑નમ્ . ઉ॒ર્વા॒રુ॒કમિ॑વ॒ બન્ધ॑નાન્મૃ॒ત્યોર્મુ॑ક્ષીય॒ મામૃતા॑ત્ ..
નમો॑ મ॒હદ્ભ્યો॒ નમો॑ અર્ભ॒કેભ્યો॒ નમો॒ યુવ॑ભ્યો॒ નમ॑ આશિ॒નેભ્યઃ॑ . યજા॑મ દે॒વાન્યદિ॑ શ॒ક્નવા॑મ॒ મા જ્યાય॑સઃ॒ શંસ॒મા વૃ॑ક્ષિ દેવાઃ ..
[આનંદ કર્દમ ચિક્લીતાઃ શ્રીપુત્રાઃ શ્રીરગ્નિશ્ચ આદ્યાઃ તિસ્રો, અનુષ્ટુભઃ, ચતુર્થી બૃહતી, પંચમી ષષ્થ્યૌ ત્રિષ્ટુભૌ, તતો, અષ્ટૌ અનુષ્ટુભઃ, અંત્યા, આસ્તારપંક્તિઃ] [ઋગ્વેદ મંડલ ૫.૦૮૭ સૂક્તસ્યાનંતરં][ઋગ્વેદ અષ્ટક ૪.૦૪.૩૪ વર્ગાનંતરં]
હિર॑ણ્યવર્ણાં॒ હરિ॑ણીં સુ॒વર્ણ॑રજ॒તસ્ર॑જાં . ચં॒દ્રાં હિ॒રણ્મ॑યીં લ॒ક્ષ્મીં જાત॑વેદો મ॒ આવ॑હ ..
તાં મ॒ આ વ॑હ॒ જાતવેદો લ॒ક્ષ્મીમન॑પગા॒મિનીં॑ . યસ્યાં॒ હિર॑ણ્યં વિં॒દેયં॒ ગામશ્વં॒ પુરુ॑ષાન॒હં ..
અ॒શ્વ॒પૂ॒ર્વાં ર॑થમ॒ધ્યાં હ॒સ્તિના॑દ પ્ર॒બોધિ॑નીં . શ્રિયં॑ દે॒વીમુપ॑ હ્વયે॒ શ્રીર્મા॑ દે॒વી જુ॑ષતાં ..
કાં॒ સો॒સ્મિ॒તાં હિર॑ણ્યપ્રા॒કારા॑ મા॒ર્દ્રાં જ્વલં॑તીં તૃ॒પ્તાં ત॒ર્પયં॑તીં . પ॒દ્મે॒ સ્થિ॒તાં પ॒દ્મવ॑ર્ણાં॒ તામિ॒હોપ॑ હ્વયે॒ શ્રિયં॑ ..
ચં॒દ્રાં પ્ર॑ભા॒સાં ય॒શસા॒ જ્વલં॑તીં॒ શ્રિયં॑ લો॒કે દે॒વજુ॑ષ્ટામુદા॒રાં . તાં પ॒દ્મિની॑મીં॒ શર॑ણમ॒હં પ્ર પ॑દ્યેઽલ॒ક્ષ્મીર્મે॑ નશ્યતાં॒ ત્વાં વૃ॑ણે ..
આ॒દિ॒ત્યવ॑ર્ણે॒ તપ॒સોઽધિ॑ જા॒તો વન॒સ્પતિ॒સ્તવ॑ વૃ॒ક્ષોઽથ બિ॒લ્વઃ . તસ્ય॒ ફલા॑નિ॒ તપ॒સા નુ॑દંતુ મા॒યા ન્ત॑રા॒ યાશ્ચ॑ બા॒હ્યા, અ॑લ॒ક્ષ્મીઃ ..
ઉપૈ॑તુ॒ માં દે॑વસ॒ખઃ કી॒ર્તિશ્ચ॒ મણિ॑ના સ॒હ . પ્રા॒દુ॒ર્ભૂ॒તોઽસ્મિ॑ રાષ્ટ્રે॒ઽસ્મિન્ કી॒ર્તિમૃ॑દ્ધિં દ॒દાતુ॑ મે ..
ક્ષુત્પિ॑પા॒સામ॑લાં જ્યે॒ષ્ઠામ॑લ॒ક્ષ્મીં ના॑શયા॒મ્યહં॑ . અભૂ॑તિ॒મસ॑મૃદ્ધિં॒ ચ સર્વાં॒ નિર્ણુ॑દ મે॒ ગૃહા॑ત્ ..
ગંધ॑દ્વા॒રાં દુ॑રાધ॒ર્ષાં નિ॒ત્યપુ॑ષ્ટાં કરી॒ષિણીં॑ . ઈ॒શ્વરીં॑ સર્વ॑ભૂતા॒નાં તામિ॒હોપ॑ હ્વયે॒ શ્રિયં॑ ..
મન॑સઃ॒ કામ॒માકૂ॑તિં વા॒ચઃ સ॒ત્યમ॑શીમહિ . પ॒શૂ॒નાં રૂપ॑મન્ન॒સ્ય મયિ॒ શ્રીઃ શ્ર॑યતાં॒ યશઃ॑ ..
કર્દ॑મે॒ન પ્ર॑જા ભૂ॒તા મ॒યિ સં॑ભવ॒ કર્દ॑મ . શ્રિયં॑ વા॒સય॑ મે કુ॒લે મા॒તરં॑ પદ્મ॒માલિ॑નીં ..
આપઃ॒ સૃજં॑તુ॒ સ્નિગ્ધા॑નિ॒ ચિક્લી॑ત॒ વસ॑ મે ગૃ॒હે . નિ ચ॑ દે॒વીં મા॒તરં॒ શ્રિયં॑ વા॒સય॑ મે કુ॒લે ..
આ॒ર્દ્રાં પુ॒ષ્કરિ॑ણીં પુ॒ષ્ટિં સુ॒વર્ણા॑ હેમ॒માલિ॑નીં . સૂ॒ર્યાં હિ॒રણ્મ॑યીં લક્ષ્મીં॒ જાત॑વેદો મ॒ આવહ ..
આ॒ર્દ્રાં યઃ॒ કરિ॑ણીં ય॒ષ્ટિં પિં॒ગલાં॑ પદ્મ॒માલિ॑નીં . ચં॒દ્રાં હિ॒રણ્મ॑યીં લ॒ક્ષ્મીં જાત॑વેદો મ॒ આવ॑હ ..
તાં મ॒ આવ॑હ જાતવેદો લ॒ક્ષ્મીમન॑પગા॒મિનીં॑ . યસ્યાં॒ હિર॑ણ્યં॒ પ્રભૂ॑તં॒ ગાવો॑ દા॒સ્યોઽશ્વા॑ન્ વિં॒દેયં॒ પુરુ॑ષાન॒હં ..
યઃ શુચિઃ॒ પ્રય॑તો ભૂ॒ત્વા જુ॒હુયા॑દાજ્ય॒ મન્વ॑હં . શ્રિયઃ॑ પં॒ચદ॑શર્ચં॒ ચ શ્રી॒કામઃ॑ સત॒તં જ॑પેત્ ..
પદ્મા॑ન॒ને પ॑દ્મ॒વિપ॑દ્મપ॒ત્રે પદ્મ॑પ્રિયે॒ પદ્મ॒દલા॑યતા॒ક્ષિ . વિશ્વ॑પ્રિયે॒ વિષ્ણુમનો॑નુકૂ॒લે ત્વત્પા॑દપ॒દ્મં મયિ॒સં નિ॑ ધત્સ્વ ..
પ॒દ્મા॒ન॒ને પ॑દ્મ ઊ॒રૂ પ॒દ્માક્ષી॑ પદ્મ॒સંભ॑વે . તન્મે॑ ભ॒જસિ॑ પદ્મા॒ક્ષી॒ યે॒ન સૌ॑ખ્યં લ॒ભામ્ય॑હં ..
અશ્વ॑દા॒યી ગો॑દા॒યી ધ॒નદા॑યી મ॒હાધ॑ને . ધનં॑ મે॒ જુષ॑તાં દે॒વિ સ॒ર્વકા॑માંશ્ચ॒ દેહિ॑ મે ..
પુત્રપૌ॒ત્ર ધ॑નં ધા॒ન્યં હ॒સ્ત્યશ્વા॑દિગ॒વે ર॑થં . પ્ર॒જા॒નાં ભ॑વસિ મા॒તા॒, આ॒યુષ્મં॑તં ક॒રોતુ॑ મે ..
ધન॑મ॒ગ્નિર્ધ॑નં વા॒યુર્ધનં॒ સૂર્યો॑ ધનં॒ વસુઃ॑ . ધન॒મિંદ્રો॒ બૃહ॒સ્પતિ॒ર્વરુ॑ણં॒ ધન॒મસ્તુ॑ તે ..
વૈન॑તેય॒ સોમં॑ પિબ॒ સોમં॑ પિબતુ વૃત્ર॒હા . સોમં॒ ધન॑સ્ય સો॒મિનો॒ મહ્યં॒ દદા॑તુ સો॒મિનઃ॑ ..
ન ક્રોધો ન ચ॑ માત્સ॒ર્યં॒ ન॒ લોભો॑ નાશુ॒ભા મ॑તિઃ . ભવં॑તિ॒ કૃત॑પુણ્યા॒નાં ભ॒ક્ત્યા શ્રીસૂ॑ક્ત॒ જાપિ॑નાં ..
સરસિજનિલયે સરો॑જહ॒સ્તે ધવલતરાંશુક ગં॒ધમા॑લ્યશો॒ભે . ભગવતિ હરિવ॒લ્લભે॑ મનો॒જ્ઞે ત્રિભુવનભૂતિકરિ પ્ર॑ સીદ મ॒હ્યં ..
વિષ્ણુ॑પ॒ત્નીં ક્ષ॑માં દે॒વીં મા॒ધવીં॑ માધ॒વપ્રિ॑યાં . લક્ષ્મીં॑ પ્રિ॒યસ॑ખીં દે॒વીં ન॒મામ્ય॑ચ્યુત॒વલ્લ॑ભાં ..
મ॒હા॒લ॒ક્ષ્મ્યૈ ચ॑ વિ॒દ્મહે॑ વિષ્ણુપ॒ત્ની ચ॑ ધીમહિ . તન્નો॑ લક્ષ્મીઃ પ્રચો॒દયા॑ત્ ..
શ્રી॒વર્ચ॑સ્વ॒માયુ॑ષ્ય॒મારો॑ગ્ય॒માવિ॑ધા॒ચ્ચોભ॑માનં મહી॒યતે॑ . ધ॒નં ધા॒ન્યં પ॒શું બ॒હુપુ॑ત્રલા॒ભં શ॒તસં॑વત્સ॒રં દી॒ર્ઘમાયુઃ॑ ..
અહંરુદ્રેભિરિત્યષ્ટર્ચસ્ય સૂક્તસ્યાંભૃણિર્વાગાંભૃણિર્વાક્ત્રિષ્ટુપ્દ્વિતીયાજગતી .
અ॒હં રુ॒દ્રેભિ॒ર્વસુ॑ભિશ્ચરામ્ય॒હમા॑દિ॒ત્યૈરુ॒ત વિ॒શ્વદે॑વૈઃ . અ॒હં મિ॒ત્રાવરુ॑ણો॒ભા બિ॑ભર્મ્ય॒હમિ॑ન્દ્રા॒ગ્ની અ॒હમ॒શ્વિનો॒ભા ..
અ॒હં સોમ॑માહ॒નસં॑ બિભર્મ્ય॒હં ત્વષ્ટા॑રમુ॒ત પૂ॒ષણં॒ ભગ॑મ્ . અ॒હં દ॑ધામિ॒ દ્રવિ॑ણં હ॒વિષ્મ॑તે સુપ્રા॒વ્યે॒૩॒॑ યજ॑માનાય સુન્વ॒તે ..
અ॒હં રાષ્ટ્રી॑ સં॒ગમ॑ની॒ વસૂ॑નાં ચિકિ॒તુષી॑ પ્રથ॒મા ય॒જ્ઞિયા॑નામ્ . તાં મા॑ દે॒વા વ્ય॑દધુઃ પુરુ॒ત્રા ભૂરિ॑સ્થાત્રાં॒ ભૂર્યા॑વે॒શય॑ન્તીમ્ ..
મયા॒ સો અન્ન॑મત્તિ॒ યો વિ॒પશ્ય॑તિ॒ યઃ પ્રાણિ॑તિ॒ ય ઈં॑ શૃ॒ણોત્યુ॒ક્તમ્ . અ॒મ॒ન્તવો॒ માં ત ઉપ॑ ક્ષિયન્તિ શ્રુ॒ધિ શ્રુ॑ત શ્રદ્ધિ॒વં તે॑ વદામિ ..
અ॒હમે॒વ સ્વ॒યમિ॒દં વ॑દામિ॒ જુષ્ટં॑ દે॒વેભિ॑રુ॒ત માનુ॑ષેભિઃ . યં કા॒મયે॒ તંત॑મુ॒ગ્રં કૃ॑ણોમિ॒ તં બ્ર॒હ્માણં॒ તમૃષિં॒ તં સુ॑મે॒ધામ્ ..
અ॒હં રુ॒દ્રાય॒ ધનુ॒રા ત॑નોમિ બ્રહ્મ॒દ્વિષે॒ શર॑વે॒ હન્ત॒વા ઉ॑ . અ॒હં જના॑ય સ॒મદં॑ કૃણોમ્ય॒હં દ્યાવા॑પૃથિ॒વી આ વિ॑વેશ ..
અ॒હં સુ॑વે પિ॒તર॑મસ્ય મૂ॒ર્ધન્મમ॒ યોનિ॑ર॒પ્સ્વ૧॒॑ન્તઃ સ॑મુ॒દ્રે . તતો॒ વિ તિ॑ષ્ઠે॒ ભુવ॒નાનુ॒ વિશ્વો॒તામૂં દ્યાં વ॒ર્ષ્મણોપ॑ સ્પૃશામિ ..
અ॒હમે॒વ વાત॑ ઇવ॒ પ્ર વા॑મ્યા॒રભ॑માણા॒ ભુવ॑નાનિ॒ વિશ્વા॑ . પ॒રો દિ॒વા પ॒ર એ॒ના પૃ॑થિ॒વ્યૈતાવ॑તી મહિ॒ના સં બ॑ભૂવ ..
ઇયમદદાદિતિ ચતુર્દશર્ચસ્ય સૂક્તસ્ય બાર્હસ્પત્યોભરદ્વાજઃ સરસ્વતીગાયત્રી આદ્યાસ્તિસ્રત્રયોદશીચજગત્યોંત્યાત્રિષ્ટુપ્ .
ઇ॒યમ॑દદાદ્રભ॒સમૃ॑ણ॒ચ્યુતં॒ દિવો॑દાસં વધ્ર્ય॒શ્વાય॑ દા॒શુષે॑ . યા શશ્વ॑ન્તમાચ॒ખાદા॑વ॒સં પ॒ણિં તા તે॑ દા॒ત્રાણિ॑ તવિ॒ષા સ॑રસ્વતિ ..
ઇ॒યં શુષ્મે॑ભિર્બિસ॒ખા ઇ॑વારુજ॒ત્સાનુ॑ ગિરી॒ણાં ત॑વિ॒ષેભિ॑રૂ॒ર્મિભિઃ॑ . પા॒રા॒વ॒ત॒ઘ્નીમવ॑સે સુવૃ॒ક્તિભિઃ॒ સર॑સ્વતી॒મા વિ॑વાસેમ ધી॒તિભિઃ॑ ..
સર॑સ્વતિ દેવ॒નિદો॒ નિ બ॑ર્હય પ્ર॒જાં વિશ્વ॑સ્ય॒ બૃસ॑યસ્ય મા॒યિનઃ॑ . ઉ॒ત ક્ષિ॒તિભ્યો॒ઽવની॑રવિન્દો વિ॒ષમે॑ભ્યો અસ્રવો વાજિનીવતિ ..
પ્ર ણો॑ દે॒વી સર॑સ્વતી॒ વાજે॑ભિર્વા॒જિની॑વતી . ધી॒નામ॑વિ॒ત્ર્ય॑વતુ ..
યસ્ત્વા॑ દેવિ સરસ્વત્યુપબ્રૂ॒તે ધને॑ હિ॒તે . ઇન્દ્રં॒ ન વૃ॑ત્ર॒તૂર્યે॑ ..
ત્વં દે॑વિ સરસ્વ॒ત્યવા॒ વાજે॑ષુ વાજિનિ . રદા॑ પૂ॒ષેવ॑ નઃ સ॒નિમ્ ..
ઉ॒ત સ્યા નઃ॒ સર॑સ્વતી ઘો॒રા હિર॑ણ્યવર્તનિઃ . વૃ॒ત્ર॒ઘ્ની વ॑ષ્ટિ સુષ્ટુ॒તિમ્ ..
યસ્યા॑ અન॒ન્તો અહ્રુ॑તસ્ત્વે॒ષશ્ચ॑રિ॒ષ્ણુર॑ર્ણ॒વઃ . અમ॒શ્ચર॑તિ॒ રોરુ॑વત્ ..
સા નો॒ વિશ્વા॒ અતિ॒ દ્વિષઃ॒ સ્વસૄ॑ર॒ન્યા ઋ॒તાવ॑રી . અત॒ન્નહે॑વ॒ સૂર્યઃ॑ ..
ઉ॒ત નઃ॑ પ્રિ॒યા પ્રિ॒યાસુ॑ સ॒પ્તસ્વ॑સા॒ સુજુ॑ષ્ટા . સર॑સ્વતી॒ સ્તોમ્યા॑ ભૂત્ ..
આ॒પ॒પ્રુષી॒ પાર્થિ॑વાન્યુ॒રુ રજો॑ અ॒ન્તરિ॑ક્ષમ્ . સર॑સ્વતી નિ॒દસ્પા॑તુ ..
ત્રિ॒ષ॒ધસ્થા॑ સ॒પ્તધા॑તુઃ॒ પઞ્ચ॑ જા॒તા વ॒ર્ધય॑ન્તી . વાજે॑વાજે॒ હવ્યા॑ ભૂત્ ..
પ્ર યા મ॑હિ॒મ્ના મ॒હિના॑સુ॒ ચેકિ॑તે દ્યુ॒મ્નેભિ॑ર॒ન્યા અ॒પસા॑મ॒પસ્ત॑મા . રથ॑ ઇવ બૃહ॒તી વિ॒ભ્વને॑ કૃ॒તોપ॒સ્તુત્યા॑ ચિકિ॒તુષા॒ સર॑સ્વતી ..
સર॑સ્વત્ય॒ભિ નો॑ નેષિ॒ વસ્યો॒ માપ॑ સ્ફરીઃ॒ પય॑સા॒ મા ન॒ આ ધ॑ક્ . જુ॒ષસ્વ॑ નઃ સ॒ખ્યા વે॒શ્યા॑ ચ॒ મા ત્વત્ક્ષેત્રા॒ણ્યર॑ણાનિ ગન્મ ..
પ્રક્ષોદસેતિ ષડૃચસ્ય સૂક્તસ્ય મૈત્રાવરુણિર્વસિષ્ઠઃ સરસ્વતીતૃતીયાયાઃ સરસ્વાંસ્ત્રિષ્ટુપ્ .
પ્ર ક્ષોદ॑સા॒ ધાય॑સા સસ્ર એ॒ષા સર॑સ્વતી ધ॒રુણ॒માય॑સી॒ પૂઃ . પ્ર॒બાબ॑ધાના ર॒થ્યે॑વ યાતિ॒ વિશ્વા॑ અ॒પો મ॑હિ॒ના સિન્ધુ॑ર॒ન્યાઃ ..
એકા॑ચેત॒ત્સર॑સ્વતી ન॒દીનાં॒ શુચિ॑ર્ય॒તી ગિ॒રિભ્ય॒ આ સ॑મુ॒દ્રાત્ . રા॒યશ્ચેત॑ન્તી॒ ભુવ॑નસ્ય॒ ભૂરે॑ર્ઘૃ॒તં પયો॑ દુદુહે॒ નાહુ॑ષાય ..
સ વા॑વૃધે॒ નર્યો॒ યોષ॑ણાસુ॒ વૃષા॒ શિશુ॑ર્વૃષ॒ભો ય॒જ્ઞિયા॑સુ . સ વા॒જિનં॑ મ॒ઘવ॑દ્ભ્યો દધાતિ॒ વિ સા॒તયે॑ ત॒ન્વં॑ મામૃજીત ..
ઉ॒ત સ્યા નઃ॒ સર॑સ્વતી જુષા॒ણોપ॑ શ્રવત્સુ॒ભગા॑ ય॒જ્ઞે અ॒સ્મિન્ . મિ॒તજ્ઞુ॑ભિર્નમ॒સ્યૈ॑રિયા॒ના રા॒યા યુ॒જા ચિ॒દુત્ત॑રા॒ સખિ॑ભ્યઃ ..
ઇ॒મા જુહ્વા॑ના યુ॒ષ્મદા નમો॑ભિઃ॒ પ્રતિ॒ સ્તોમં॑ સરસ્વતિ જુષસ્વ . તવ॒ શર્મ॑ન્પ્રિ॒યત॑મે॒ દધા॑ના॒ ઉપ॑ સ્થેયામ શર॒ણં ન વૃ॒ક્ષમ્ ..
અ॒યમુ॑ તે સરસ્વતિ॒ વસિ॑ષ્ઠો॒ દ્વારા॑વૃ॒તસ્ય॑ સુભગે॒ વ્યા॑વઃ . વર્ધ॑ શુભ્રે સ્તુવ॒તે રા॑સિ॒ વાજા॑ન્યૂ॒યં પા॑ત સ્વ॒સ્તિભિઃ॒ સદા॑ નઃ ..
બૃહદુગાયિષઇતિ ષડૃચસ્ય સૂક્તસ્ય મૈત્રાવરુણિર્વસિષ્ઠઃ સરસ્વતી અંત્યાનાંતિસૃણાંસરસ્વાન્ આદ્યાબૃહતી દ્વિતીયાસતો બૃહતી તૃતીયાપ્રસ્તારપંક્તિઃ અંત્યાસ્તિસ્રોગાયત્ર્યઃ .
બૃ॒હદુ॑ ગાયિષે॒ વચો॑ઽસુ॒ર્યા॑ ન॒દીના॑મ્ . સર॑સ્વતી॒મિન્મ॑હયા સુવૃ॒ક્તિભિઃ॒ સ્તોમૈ॑ર્વસિષ્ઠ॒ રોદ॑સી ..
ઉ॒ભે યત્તે॑ મહિ॒ના શુ॑ભ્રે॒ અન્ધ॑સી અધિક્ષિ॒યન્તિ॑ પૂ॒રવઃ॑ . સા નો॑ બોધ્યવિ॒ત્રી મ॒રુત્સ॑ખા॒ ચોદ॒ રાધો॑ મ॒ઘોના॑મ્ ..
ભ॒દ્રમિદ્ભ॒દ્રા કૃ॑ણવ॒ત્સર॑સ્વ॒ત્યક॑વારી ચેતતિ વા॒જિની॑વતી . ગૃ॒ણા॒ના જ॑મદગ્નિ॒વત્સ્તુ॑વા॒ના ચ॑ વસિષ્ઠ॒વત્ ..
જ॒ની॒યન્તો॒ ન્વગ્ર॑વઃ પુત્રી॒યન્તઃ॑ સુ॒દાન॑વઃ . સર॑સ્વન્તં હવામહે ..
યે તે॑ સરસ્વ ઊ॒ર્મયો॒ મધુ॑મન્તો ઘૃત॒શ્ચુતઃ॑ . તેભિ॑ર્નોઽવિ॒તા ભ॑વ ..
પી॒પિ॒વાંસં॒ સર॑સ્વતઃ॒ સ્તનં॒ યો વિ॒શ્વદ॑ર્શતઃ . ભ॒ક્ષી॒મહિ॑ પ્ર॒જામિષ॑મ્ ..
અમ્બિ॑તમે॒ નદી॑તમે॒ દેવિ॑તમે॒ સર॑સ્વતિ . અ॒પ્ર॒શ॒સ્તા ઇ॑વ સ્મસિ॒ પ્રશ॑સ્તિમમ્બ નસ્કૃધિ ..
ત્વે વિશ્વા॑ સરસ્વતિ શ્રિ॒તાયૂં॑ષિ દે॒વ્યામ્ . શુ॒નહો॑ત્રેષુ મત્સ્વ પ્ર॒જાં દે॑વિ દિદિડ્ઢિ નઃ ..
ઇ॒મા બ્રહ્મ॑ સરસ્વતિ જુ॒ષસ્વ॑ વાજિનીવતિ . યા તે॒ મન્મ॑ ગૃત્સમ॒દા ઋ॑તાવરિ પ્રિ॒યા દે॒વેષુ॒ જુહ્વ॑તિ ..
પા॒વ॒કા નઃ॒ સર॑સ્વતી॒ વાજે॑ભિર્વા॒જિની॑વતી . ય॒જ્ઞં વ॑ષ્ટુ ધિ॒યાવ॑સુઃ ..
ચો॒દ॒યિ॒ત્રી સૂ॒નૃતા॑નાં॒ ચેત॑ન્તી સુમતી॒નામ્ . ય॒જ્ઞં દ॑ધે॒ સર॑સ્વતી ..
મ॒હો અર્ણઃ॒ સર॑સ્વતી॒ પ્ર ચે॑તયતિ કે॒તુના॑ . ધિયો॒ વિશ્વા॒ વિ રા॑જતિ ..
સર॑સ્વતીં દેવ॒યન્તો॑ હવન્તે॒ સર॑સ્વતીમધ્વ॒રે તા॒યમા॑ને . સર॑સ્વતીં સુ॒કૃતો॑ અહ્વયન્ત॒ સર॑સ્વતી દા॒શુષે॒ વાર્યં॑ દાત્ ..
સર॑સ્વતિ॒ યા સ॒રથં॑ ય॒યાથ॑ સ્વ॒ધાભિ॑ર્દેવિ પિ॒તૃભિ॒ર્મદ॑ન્તી . આ॒સદ્યા॒સ્મિન્બ॒ર્હિષિ॑ માદયસ્વાનમી॒વા ઇષ॒ આ ધે॑હ્ય॒સ્મે ..
સર॑સ્વતીં॒ યાં પિ॒તરો॒ હવ॑ન્તે દક્ષિ॒ણા ય॒જ્ઞમ॑ભિ॒નક્ષ॑માણાઃ . સ॒હ॒સ્રા॒ર્ઘમિ॒ળો અત્ર॑ ભા॒ગં રા॒યસ્પોષં॒ યજ॑માનેષુ ધેહિ ..
આ નો॑ દિ॒વો બૃ॑હ॒તઃ પર્વ॑તા॒દા સર॑સ્વતી યજ॒તા ગ॑ન્તુ ય॒જ્ઞમ્ . હવં॑ દે॒વી જુ॑જુષા॒ણા ઘૃ॒તાચી॑ શ॒ગ્માં નો॒ વાચ॑મુશ॒તી શૃ॑ણોતુ ..
રા॒કામ॒હં સુ॒હવાં॑ સુષ્ટુ॒તી હુ॑વે શૃ॒ણોતુ॑ નઃ સુ॒ભગા॒ બોધ॑તુ॒ ત્મના॑ . સીવ્ય॒ત્વપઃ॑ સૂ॒ચ્યાચ્છિ॑દ્યમાનયા॒ દદા॑તુ વી॒રં શ॒તદા॑યમુ॒ક્થ્ય॑મ્ ..
યાસ્તે॑ રાકે સુમ॒તયઃ॑ સુ॒પેશ॑સો॒ યાભિ॒ર્દદા॑સિ દા॒શુષે॒ વસૂ॑નિ . તાભિ॑ર્નો અ॒દ્ય સુ॒મના॑ ઉ॒પાગ॑હિ સહસ્રપો॒ષં સુ॑ભગે॒ રરા॑ણા ..
અસ્તિ॒ હિ વઃ॑ સજા॒ત્યં॑ રિશાદસો॒ દેવા॑સો॒ અસ્ત્યાપ્ય॑મ્ . પ્ર ણઃ॒ પૂર્વ॑સ્મૈ સુવિ॒તાય॑ વોચત મ॒ક્ષૂ સુ॒મ્નાય॒ નવ્ય॑સે ..
સિની॑વાલિ॒ પૃથુ॑ષ્ટુકે॒ યા દે॒વાના॒મસિ॒ સ્વસા॑ . જુ॒ષસ્વ॑ હ॒વ્યમાહુ॑તં પ્ર॒જાં દે॑વિ દિદિડ્ઢિ નઃ ..
યા સુ॑બા॒હુઃ સ્વ॑ઙ્ગુ॒રિઃ સુ॒ષૂમા॑ બહુ॒સૂવ॑રી . તસ્યૈ॑ વિ॒શ્પત્ન્યૈ॑ હ॒વિઃ સિ॑નીવા॒લ્યૈ જુ॑હોતન ..
યા ગુ॒ઙ્ગૂર્યા સિ॑નીવા॒લી યા રા॒કા યા સર॑સ્વતી . ઇ॒ન્દ્રા॒ણીમ॑હ્વ ઊ॒તયે॑ વરુણા॒નીં સ્વ॒સ્તયે॑ ..
યસ્તે॒ સ્તનઃ॑ શશ॒યો યો મ॑યો॒ભૂર્યેન॒ વિશ્વા॒ પુષ્ય॑સિ॒ વાર્યા॑ણિ . યો ર॑ત્ન॒ધા વ॑સુ॒વિદ્યઃ સુ॒દત્રઃ॒ સર॑સ્વતિ॒ તમિ॒હ ધાત॑વે કઃ ..
મે॒ધાં મહ્ય॒મંગિ॑રસો મે॒ધાં સ॒પ્ત ઋષ॑યો દદુઃ . મે॒ધામિંદ્ર॑શ્ચા॒ગ્નિશ્ચ॑ મે॒ધાં ધા॒તા દ॑દાતુ તે ..૧..
મે॒ધાં તે॒ વરુ॑ણો રા॒જા મે॒ધાં દે॒વી સર॑સ્વતી . મે॒ધાં તે॑, અ॒શ્વિનૌ॑ દે॒વાવા ધ॑ત્તાં॒ પુષ્ક॑રસ્રજા ..૨..
યા મે॒ધા, અ॑પ્સ॒રસ્સુ॑ ગંધ॒ર્વેષુ॑ ચ॒ યન્મનઃ॑ . દૈવી॒ યા માનુ॑ષી મે॒ધા સા મા॒મા વિ॑શતાદિ॒માં ..૩..
યન્મે॒ નોક્તં॒ તદ્ર॑મતાં॒ શકે॑યં॒ યદ॑નુ॒બ્રુવે॑ . નિશા॑મતં॒ નિ શા॑મહૈ॒ મયિ॑ વ્ર॒તં સ॒હ વ્ર॒તેષુ ભૂયાસં॒ બ્રહ્મ॑ણા॒ સં ગ॑મેમહિ ..૪..
શરી॑રં મે॒ વિચ॑ક્ષણં॒ વાઙ્ મે॒ મધુ॑મ॒દ્ દુહાં॑ . આવૃ॑દ્ધમ॒હમ॒સૌ સૂર્યો॒ બ્રહ્મ॑ણા॒નિ સ્થઃ॑ શ્રુ॒તં મે॒ મા પ્ર હા॑સીઃ ..૫..[વ:૧]
મે॒ધાં દે॒વીં મન॑સા॒ રેજ॑માનાં ગંધ॒ર્વજુ॑ષ્ટાં॒ પ્રતિ॑ નો જુષસ્વ . મહ્યં॒ મેધાં॑ વદ॒ મહ્યં॒ શ્રિયં॑ વદ મેધા॒વી ભૂ॑યાસમ॒જરા॑જરિ॒ષ્ણુ ..૬..
સદ॑સ॒સ્પતિ॒મદ્ભુ॑તં પ્રિ॒યમિંદ્ર॑સ્ય॒ કામ્યં॑ . સ॒નિં મે॒ધામ॑યાસિષં ..૭..
યાં મે॒ધાં દે॒વગ॑ણાઃ પિ॒તર॑શ્ચો॒પાસ॑તે . તયા॒ મામદ્યમે॒ધયા॑ઽગ્ને મેધા॒વિનં॑ કુરુ ..૮..
મેધા॒વ્ય૧॑(અ॒)હં સુ॒મનાઃ॑ સુ॒પ્રતી॑કઃ શ્ર॒દ્ધામ॑નાઃ સ॒ત્યમ॑તિઃ સુ॒શેવઃ॑ . મ॒હા॒ય॒શા ધા॒રયિષ્ણુઃ॑ પ્રવ॒ક્તા ભૂ॒યાસ॑મસ્મૈ શ॒રયા॑ પ્રયો॒ગે ..૯..
ના॒શા॒યિ॒ત્રી પ॑લાશ॒સ્યારુષ॑સૌ પથિ॒કામ॑સુ . અથો॑ ત॒તસ્ય॒ યક્ષ્મા॑ણ॒મપાપા॑ રોગ॒નાશિ॑ની ..૧૦..
બ્ર॒હ્મ॒વૃ॒ક્ષ પ॑લાશ॒ ત્વં શ્ર॒દ્ધાં મે॑ધાં ચ॒ દેહિ॑ મે . વૃ॒ક્ષા॒ધિ॒પ ન॑મસ્તે॒ઽસ્તુ અ॒ત્ર ત્વં॑ સન્નિ॒ધૌ ભ॒વ ..૧૧..[વ:૨]
ઉદુત્યમિતિ ત્રયોદશર્ચસ્ય સૂક્તસ્ય કાણ્વઃપ્રસ્કણ્વઃ સૂર્યો ગાયત્રી અંત્યાશ્ચતસ્રોનુષ્ટુભઃ (અંત્યસ્તૃચોરોગઘ્નઉપનિષદંત્યોર્થર્ચોદ્વિષન્ન ઇતિગુણઃ) .
ઉદુ॒ ત્યં જા॒તવે॑દસં દે॒વં વ॑હન્તિ કે॒તવઃ॑ . દૃ॒શે વિશ્વા॑ય॒ સૂર્ય॑મ્ ..
અપ॒ ત્યે તા॒યવો॑ યથા॒ નક્ષ॑ત્રા યન્ત્ય॒ક્તુભિઃ॑ . સૂરા॑ય વિ॒શ્વચ॑ક્ષસે ..
અદૃ॑શ્રમસ્ય કે॒તવો॒ વિ ર॒શ્મયો॒ જનાઁ॒ અનુ॑ . ભ્રાજ॑ન્તો અ॒ગ્નયો॑ યથા ..
ત॒રણિ॑ર્વિ॒શ્વદ॑ર્શતો જ્યોતિ॒ષ્કૃદ॑સિ સૂર્ય . વિશ્વ॒મા ભા॑સિ રોચ॒નમ્ ..
પ્ર॒ત્યઙ્દે॒વાનાં॒ વિશઃ॑ પ્ર॒ત્યઙ્ઙુદે॑ષિ॒ માનુ॑ષાન્ . પ્ર॒ત્યઙ્વિશ્વં॒ સ્વ॑ર્દૃ॒શે ..
યેના॑ પાવક॒ ચક્ષ॑સા ભુર॒ણ્યન્તં॒ જનાઁ॒ અનુ॑ . ત્વં વ॑રુણ॒ પશ્ય॑સિ ..
વિ દ્યામે॑ષિ॒ રજ॑સ્પૃ॒થ્વહા॒ મિમા॑નો અ॒ક્તુભિઃ॑ . પશ્ય॒ઞ્જન્મા॑નિ સૂર્ય ..
સ॒પ્ત ત્વા॑ હ॒રિતો॒ રથે॒ વહ॑ન્તિ દેવ સૂર્ય . શો॒ચિષ્કે॑શં વિચક્ષણ ..
અયુ॑ક્ત સ॒પ્ત શુ॒ન્ધ્યુવઃ॒ સૂરો॒ રથ॑સ્ય ન॒પ્ત્યઃ॑ . તાભિ॑ર્યાતિ॒ સ્વયુ॑ક્તિભિઃ ..
ઉદ્વ॒યં તમ॑સ॒સ્પરિ॒ જ્યોતિ॒ષ્પશ્ય॑ન્ત॒ ઉત્ત॑રમ્ . દે॒વં દે॑વ॒ત્રા સૂર્ય॒મગ॑ન્મ॒ જ્યોતિ॑રુત્ત॒મમ્ ..
ઉ॒દ્યન્ન॒દ્ય મિ॑ત્રમહ આ॒રોહ॒ન્નુત્ત॑રાં॒ દિવ॑મ્ . હૃ॒દ્રો॒ગં મમ॑ સૂર્ય હરિ॒માણં॑ ચ નાશય ..
શુકે॑ષુ મે હરિ॒માણં॑ રોપ॒ણાકા॑સુ દધ્મસિ . અથો॑ હારિદ્ર॒વેષુ॑ મે હરિ॒માણં॒ નિ દ॑ધ્મસિ ..
ઉદ॑ગાદ॒યમા॑દિ॒ત્યો વિશ્વે॑ન॒ સહ॑સા સ॒હ . દ્વિ॒ષન્તં॒ મહ્યં॑ ર॒ન્ધય॒ન્મો અ॒હં દ્વિ॑ષ॒તે ર॑ધમ્ ..
ચિત્રંદેવાનામિતિષડૃચસ્ય સૂક્તસ્ય કુત્સઃ સૂર્યસ્ત્રિષ્ટુપ્ .
ચિ॒ત્રં દે॒વાના॒મુદ॑ગા॒દની॑કં॒ ચક્ષુ॑ર્મિ॒ત્રસ્ય॒ વરુ॑ણસ્યા॒ગ્નેઃ . આપ્રા॒ દ્યાવા॑પૃથિ॒વી અ॒ન્તરિ॑ક્ષં॒ સૂર્ય॑ આ॒ત્મા જગ॑તસ્ત॒સ્થુષ॑શ્ચ ..
સૂર્યો॑ દે॒વીમુ॒ષસં॒ રોચ॑માનાં॒ મર્યો॒ ન યોષા॑મ॒ભ્યે॑તિ પ॒શ્ચાત્ . યત્રા॒ નરો॑ દેવ॒યન્તો॑ યુ॒ગાનિ॑ વિતન્વ॒તે પ્રતિ॑ ભ॒દ્રાય॑ ભ॒દ્રમ્ ..
ભ॒દ્રા અશ્વા॑ હ॒રિતઃ॒ સૂર્ય॑સ્ય ચિ॒ત્રા એત॑ગ્વા અનુ॒માદ્યા॑સઃ . ન॒મ॒સ્યન્તો॑ દિ॒વ આ પૃ॒ષ્ઠમ॑સ્થુઃ॒ પરિ॒ દ્યાવા॑પૃથિ॒વી ય॑ન્તિ સ॒દ્યઃ ..
તત્સૂર્ય॑સ્ય દેવ॒ત્વં તન્મ॑હિ॒ત્વં મ॒ધ્યા કર્તો॒ર્વિત॑તં॒ સં જ॑ભાર . ય॒દેદયુ॑ક્ત હ॒રિતઃ॑ સ॒ધસ્થા॒દાદ્રાત્રી॒ વાસ॑સ્તનુતે સિ॒મસ્મૈ॑ ..
તન્મિ॒ત્રસ્ય॒ વરુ॑ણસ્યાભિ॒ચક્ષે॒ સૂર્યો॑ રૂ॒પં કૃ॑ણુતે॒ દ્યોરુ॒પસ્થે॑ . અ॒ન॒ન્તમ॒ન્યદ્રુશ॑દસ્ય॒ પાજઃ॑ કૃ॒ષ્ણમ॒ન્યદ્ધ॒રિતઃ॒ સં ભ॑રન્તિ ..
અ॒દ્યા દે॑વા॒ ઉદિ॑તા॒ સૂર્ય॑સ્ય॒ નિરંહ॑સઃ પિપૃ॒તા નિર॑વ॒દ્યાત્ . તન્નો॑ મિ॒ત્રો વરુ॑ણો મામહન્તા॒મદિ॑તિઃ॒ સિન્ધુઃ॑ પૃથિ॒વી ઉ॒ત દ્યૌઃ ..
ઇન્દ્રં॑ મિ॒ત્રં વરુ॑ણમ॒ગ્નિમા॑હુ॒રથો॑ દિ॒વ્યઃ સ સુ॑પ॒ર્ણો ગ॒રુત્મા॑ન્ . એકં॒ સદ્વિપ્રા॑ બહુ॒ધા વ॑દન્ત્ય॒ગ્નિં ય॒મં મા॑ત॒રિશ્વા॑નમાહુઃ ..
કૃ॒ષ્ણં નિ॒યાનં॒ હર॑યઃ સુપ॒ર્ણા અ॒પો વસા॑ના॒ દિવ॒મુત્પ॑તન્તિ . ત આવ॑વૃત્ર॒ન્ત્સદ॑નાદૃ॒તસ્યાદિદ્ઘૃ॒તેન॑ પૃથિ॒વી વ્યુ॑દ્યતે ..
હં॒સઃ શુ॑ચિ॒ષદ્વસુ॑રન્તરિક્ષ॒સદ્ધોતા॑ વેદિ॒ષદતિ॑થિર્દુરોણ॒સત્ . નૃ॒ષદ્વ॑ર॒સદૃ॑ત॒સદ્વ્યો॑મ॒સદ॒બ્જા ગો॒જા ઋ॑ત॒જા અ॑દ્રિ॒જા ઋ॒તમ્ ..
યત્ત્વા॑ સૂર્ય॒ સ્વ॑ર્ભાનુ॒સ્તમ॒સાવિ॑ધ્યદાસુ॒રઃ . અક્ષે॑ત્રવિ॒દ્યથા॑ મુ॒ગ્ધો ભુવ॑નાન્યદીધયુઃ ..
યદ॒દ્ય સૂ॑ર્ય॒ બ્રવોઽના॑ગા ઉ॒દ્યન્મિ॒ત્રાય॒ વરુ॑ણાય સ॒ત્યમ્ . વ॒યં દે॑વ॒ત્રાદિ॑તે સ્યામ॒ તવ॑ પ્રિ॒યાસો॑ અર્યમન્ગૃ॒ણન્તઃ॑ ..
ઉત્સૂર્યો॑ બૃ॒હદ॒ર્ચીંષ્ય॑શ્રેત્પુ॒રુ વિશ્વા॒ જનિ॑મ॒ માનુ॑ષાણામ્ . સ॒મો દિ॒વા દ॑દૃશે॒ રોચ॑માનઃ॒ ક્રત્વા॑ કૃ॒તઃ સુકૃ॑તઃ ક॒ર્તૃભિ॑ર્ભૂત્ ..
સ સૂ॑ર્ય॒ પ્રતિ॑ પુ॒રો ન॒ ઉદ્ગા॑ એ॒ભિઃ સ્તોમે॑ભિરેત॒શેભિ॒રેવૈઃ॑ . પ્ર નો॑ મિ॒ત્રાય॒ વરુ॑ણાય વો॒ચોઽના॑ગસો અર્ય॒મ્ણે અ॒ગ્નયે॑ ચ ..
વિ નઃ॑ સ॒હસ્રં॑ શુ॒રુધો॑ રદન્ત્વૃ॒તાવા॑નો॒ વરુ॑ણો મિ॒ત્રો અ॒ગ્નિઃ . યચ્છ॑ન્તુ ચ॒ન્દ્રા ઉ॑પ॒મં નો॑ અ॒ર્કમા નઃ॒ કામં॑ પૂપુરન્તુ॒ સ્તવા॑નાઃ ..
ઉદ્વેતીતિ ષડૃચસ્ય સૂક્તસ્ય મૈત્રાવરુણિર્વસિષ્ઠઃ આદ્યાનાંસાર્ધંચતસૃણાં સૂર્યસ્તતોમિત્રાવરુણૌત્રિષ્ટુપ્ .
ઉદ્વે॑તિ સુ॒ભગો॑ વિ॒શ્વચ॑ક્ષાઃ॒ સાધા॑રણઃ॒ સૂર્યો॒ માનુ॑ષાણામ્ . ચક્ષુ॑ર્મિ॒ત્રસ્ય॒ વરુ॑ણસ્ય દે॒વશ્ચર્મે॑વ॒ યઃ સ॒મવિ॑વ્ય॒ક્તમાં॑સિ ..
ઉદ્વે॑તિ પ્રસવી॒તા જના॑નાં મ॒હાન્કે॒તુર॑ર્ણ॒વઃ સૂર્ય॑સ્ય . સ॒મા॒નં ચ॒ક્રં પ॑ર્યા॒વિવૃ॑ત્સ॒ન્યદે॑ત॒શો વહ॑તિ ધૂ॒ર્ષુ યુ॒ક્તઃ ..
વિ॒ભ્રાજ॑માન ઉ॒ષસા॑મુ॒પસ્થા॑દ્રે॒ભૈરુદે॑ત્યનુમ॒દ્યમા॑નઃ . એ॒ષ મે॑ દે॒વઃ સ॑વિ॒તા ચ॑ચ્છન્દ॒ યઃ સ॑મા॒નં ન પ્ર॑મિ॒નાતિ॒ ધામ॑ ..
દિ॒વો રુ॒ક્મ ઉ॑રુ॒ચક્ષા॒ ઉદે॑તિ દૂ॒રેઅ॑ર્થસ્ત॒રણિ॒ર્ભ્રાજ॑માનઃ . નૂ॒નં જનાઃ॒ સૂર્યે॑ણ॒ પ્રસૂ॑તા॒ અય॒ન્નર્થા॑નિ કૃ॒ણવ॒ન્નપાં॑સિ ..
યત્રા॑ ચ॒ક્રુર॒મૃતા॑ ગા॒તુમ॑સ્મૈ શ્યે॒નો ન દીય॒ન્નન્વે॑તિ॒ પાથઃ॑ . પ્રતિ॑ વાં॒ સૂર॒ ઉદિ॑તે વિધેમ॒ નમો॑ભિર્મિત્રાવરુણો॒ત હ॒વ્યૈઃ ..
નૂ મિ॒ત્રો વરુ॑ણો અર્ય॒મા ન॒સ્ત્મને॑ તો॒કાય॒ વરિ॑વો દધન્તુ . સુ॒ગા નો॒ વિશ્વા॑ સુ॒પથા॑નિ સન્તુ યૂ॒યં પા॑ત સ્વ॒સ્તિભિઃ॒ સદા॑ નઃ ..
ઉદુ॒ ત્યદ્દ॑ર્શ॒તં વપુ॑ર્દિ॒વ એ॑તિ પ્રતિહ્વ॒રે . યદી॑મા॒શુર્વહ॑તિ દે॒વ એત॑શો॒ વિશ્વ॑સ્મૈ॒ ચક્ષ॑સે॒ અર॑મ્ ..
શી॒ર્ષ્ણઃશી॑ર્ષ્ણો॒ જગ॑તસ્ત॒સ્થુષ॒સ્પતિં॑ સ॒મયા॒ વિશ્વ॒મા રજઃ॑ . સ॒પ્ત સ્વસા॑રઃ સુવિ॒તાય॒ સૂર્યં॒ વહ॑ન્તિ હ॒રિતો॒ રથે॑ ..
તચ્ચક્ષુ॑ર્દે॒વહિ॑તં શુ॒ક્રમુ॒ચ્ચર॑ત્ . પશ્યે॑મ શ॒રદઃ॑ શ॒તં જીવે॑મ શ॒રદઃ॑ શ॒તમ્ ..
બણ્મ॒હાઁ અ॑સિ સૂર્ય॒ બળા॑દિત્ય મ॒હાઁ અ॑સિ . મ॒હસ્તે॑ સ॒તો મ॑હિ॒મા પ॑નસ્યતે॒ઽદ્ધા દે॑વ મ॒હાઁ અ॑સિ ..
બટ્ સૂ॑ર્ય॒ શ્રવ॑સા મ॒હાઁ અ॑સિ સ॒ત્રા દે॑વ મ॒હાઁ અ॑સિ . મ॒હ્ના દે॒વાના॑મસુ॒ર્યઃ॑ પુ॒રોહિ॑તો વિ॒ભુ જ્યોતિ॒રદા॑ભ્યમ્ ..
નમોમિત્રસ્યેતિ દ્વાદશર્ચસ્ય સૂક્તસ્ય સૌર્યોભિતપાઃ સૂર્યોજગતી દશમી ત્રિષ્ટુપ્ .
નમો॑ મિ॒ત્રસ્ય॒ વરુ॑ણસ્ય॒ ચક્ષ॑સે મ॒હો દે॒વાય॒ તદૃ॒તં સ॑પર્યત . દૂ॒રે॒દૃશે॑ દે॒વજા॑તાય કે॒તવે॑ દિ॒વસ્પુ॒ત્રાય॒ સૂર્યા॑ય શંસત ..
સા મા॑ સ॒ત્યોક્તિઃ॒ પરિ॑ પાતુ વિ॒શ્વતો॒ દ્યાવા॑ ચ॒ યત્ર॑ ત॒તન॒ન્નહા॑નિ ચ . વિશ્વ॑મ॒ન્યન્નિ વિ॑શતે॒ યદેજ॑તિ વિ॒શ્વાહાપો॑ વિ॒શ્વાહોદે॑તિ॒ સૂર્યઃ॑ ..
ન તે॒ અદે॑વઃ પ્ર॒દિવો॒ નિ વા॑સતે॒ યદે॑ત॒શેભિઃ॑ પત॒રૈ ર॑થ॒ર્યસિ॑ . પ્રા॒ચીન॑મ॒ન્યદનુ॑ વર્તતે॒ રજ॒ ઉદ॒ન્યેન॒ જ્યોતિ॑ષા યાસિ સૂર્ય ..
યેન॑ સૂર્ય॒ જ્યોતિ॑ષા॒ બાધ॑સે॒ તમો॒ જગ॑ચ્ચ॒ વિશ્વ॑મુદિ॒યર્ષિ॑ ભા॒નુના॑ . તેના॒સ્મદ્વિશ્વા॒મનિ॑રા॒મના॑હુતિ॒મપામી॑વા॒મપ॑ દુ॒ષ્ષ્વપ્ન્યં॑ સુવ ..
વિશ્વ॑સ્ય॒ હિ પ્રેષિ॑તો॒ રક્ષ॑સિ વ્ર॒તમહે॑ળયન્નુ॒ચ્ચર॑સિ સ્વ॒ધા અનુ॑ . યદ॒દ્ય ત્વા॑ સૂર્યોપ॒બ્રવા॑મહૈ॒ તં નો॑ દે॒વા અનુ॑ મંસીરત॒ ક્રતુ॑મ્ ..
તં નો॒ દ્યાવા॑પૃથિ॒વી તન્ન॒ આપ॒ ઇન્દ્રઃ॑ શૃણ્વન્તુ મ॒રુતો॒ હવં॒ વચઃ॑ . મા શૂને॑ ભૂમ॒ સૂર્ય॑સ્ય સં॒દૃશિ॑ ભ॒દ્રં જીવ॑ન્તો જર॒ણામ॑શીમહિ ..
વિ॒શ્વાહા॑ ત્વા સુ॒મન॑સઃ સુ॒ચક્ષ॑સઃ પ્ર॒જાવ॑ન્તો અનમી॒વા અના॑ગસઃ . ઉ॒દ્યન્તં॑ ત્વા મિત્રમહો દિ॒વેદિ॑વે॒ જ્યોગ્જી॒વાઃ પ્રતિ॑ પશ્યેમ સૂર્ય ..
મહિ॒ જ્યોતિ॒ર્બિભ્ર॑તં ત્વા વિચક્ષણ॒ ભાસ્વ॑ન્તં॒ ચક્ષુ॑ષેચક્ષુષે॒ મયઃ॑ . આ॒રોહ॑ન્તં બૃહ॒તઃ પાજ॑સ॒સ્પરિ॑ વ॒યં જી॒વાઃ પ્રતિ॑ પશ્યેમ સૂર્ય ..
યસ્ય॑ તે॒ વિશ્વા॒ ભુવ॑નાનિ કે॒તુના॒ પ્ર ચેર॑તે॒ નિ ચ॑ વિ॒શન્તે॑ અ॒ક્તુભિઃ॑ . અ॒ના॒ગા॒સ્ત્વેન॑ હરિકેશ સૂ॒ર્યાહ્ના॑હ્ના નો॒ વસ્ય॑સાવસ્ય॒સોદિ॑હિ ..
શં નો॑ ભવ॒ ચક્ષ॑સા॒ શં નો॒ અહ્ના॒ શં ભા॒નુના॒ શં હિ॒મા શં ઘૃ॒ણેન॑ . યથા॒ શમધ્વ॒ઞ્છમસ॑દ્દુરો॒ણે તત્સૂ॑ર્ય॒ દ્રવિ॑ણં ધેહિ ચિ॒ત્રમ્ ..
અ॒સ્માકં॑ દેવા ઉ॒ભયા॑ય॒ જન્મ॑ને॒ શર્મ॑ યચ્છત દ્વિ॒પદે॒ ચતુ॑ષ્પદે . અ॒દત્પિબ॑દૂ॒ર્જય॑માન॒માશિ॑તં॒ તદ॒સ્મે શં યોર॑ર॒પો દ॑ધાતન ..
યદ્વો॑ દેવાશ્ચકૃ॒મ જિ॒હ્વયા॑ ગુ॒રુ મન॑સો વા॒ પ્રયુ॑તી દેવ॒હેળ॑નમ્ . અરા॑વા॒ યો નો॑ અ॒ભિ દુ॑ચ્છુના॒યતે॒ તસ્મિ॒ન્તદેનો॑ વસવો॒ નિ ધે॑તન ..
સૂર્યોન ઇતિ પંચર્ચસ્ય સૂક્તસ્ય સૌર્યશ્ચક્ષુર્માનવઃ સૂર્યો ગાયત્રી .
સૂર્યો॑ નો દિ॒વસ્પા॑તુ॒ વાતો॑ અ॒ન્તરિ॑ક્ષાત્ . અ॒ગ્નિર્નઃ॒ પાર્થિ॑વેભ્યઃ ..
જોષા॑ સવિત॒ર્યસ્ય॑ તે॒ હરઃ॑ શ॒તં સ॒વાઁ અર્હ॑તિ . પા॒હિ નો॑ દિ॒દ્યુતઃ॒ પત॑ન્ત્યાઃ ..
ચક્ષુ॑ર્નો દે॒વઃ સ॑વિ॒તા ચક્ષુ॑ર્ન ઉ॒ત પર્વ॑તઃ . ચક્ષુ॑ર્ધા॒તા દ॑ધાતુ નઃ ..
ચક્ષુ॑ર્નો ધેહિ॒ ચક્ષુ॑ષે॒ ચક્ષુ॑ર્વિ॒ખ્યૈ ત॒નૂભ્યઃ॑ . સં ચે॒દં વિ ચ॑ પશ્યેમ ..
સુ॒સં॒દૃશં॑ ત્વા વ॒યં પ્રતિ॑ પશ્યેમ સૂર્ય . વિ પ॑શ્યેમ નૃ॒ચક્ષ॑સઃ ..
વિભ્રાડિતિ ચતુરૃચસ્ય સૂક્તસ્ય સૌર્યો વિભ્રાટ્ સૂર્યોજગત્યંયાસ્તારપંક્તિઃ .
વિ॒ભ્રાડ્બૃ॒હત્પિ॑બતુ સો॒મ્યં મધ્વાયુ॒ર્દધ॑દ્ય॒જ્ઞપ॑તા॒વવિ॑હ્રુતમ્ . વાત॑જૂતો॒ યો અ॑ભિ॒રક્ષ॑તિ॒ ત્મના॑ પ્ર॒જાઃ પુ॑પોષ પુરુ॒ધા વિ રા॑જતિ ..
વિ॒ભ્રાડ્બૃ॒હત્સુભૃ॑તં વાજ॒સાત॑મં॒ ધર્મ॑ન્દિ॒વો ધ॒રુણે॑ સ॒ત્યમર્પિ॑તમ્ . અ॒મિ॒ત્ર॒હા વૃ॑ત્ર॒હા દ॑સ્યુ॒હંત॑મં॒ જ્યોતિ॑ર્જજ્ઞે અસુર॒હા સ॑પત્ન॒હા ..
ઇ॒દં શ્રેષ્ઠં॒ જ્યોતિ॑ષાં॒ જ્યોતિ॑રુત્ત॒મં વિ॑શ્વ॒જિદ્ધ॑ન॒જિદુ॑ચ્યતે બૃ॒હત્ . વિ॒શ્વ॒ભ્રાડ્ભ્રા॒જો મહિ॒ સૂર્યો॑ દૃ॒શ ઉ॒રુ પ॑પ્રથે॒ સહ॒ ઓજો॒ અચ્યુ॑તમ્ ..
વિ॒ભ્રાજ॒ઞ્જ્યોતિ॑ષા॒ સ્વ૧॒॑રગ॑ચ્છો રોચ॒નં દિ॒વઃ . યેને॒મા વિશ્વા॒ ભુવ॑ના॒ન્યાભૃ॑તા વિ॒શ્વક॑ર્મણા વિ॒શ્વદે॑વ્યાવતા ..
આયંગૌરિતિ તૃચસ્ય સૂક્તસ્ય સાર્પરાજ્ઞી સૂર્યગાયત્રી . (અત્રયદ્યપિ સાર્પરાજ્ઞ્યાત્મદૈવતમિત્યનેનપ્રકૃતાસાર્પરાજ્ઞીદેવતાપ્રાપ્નોતિ તથાપિ પ્રયોક્તૃભિઃ સૂર્યસ્યગ્રહણાત્પાક્ષિકોપિસૂર્યોસ્માભિ રુપાક્તઃ
આયં ગૌઃ પૃશ્નિ॑રક્રમી॒દસ॑દન્મા॒તરં॑ પુ॒રઃ . પિ॒તરં॑ ચ પ્ર॒યન્ત્સ્વઃ॑ ..
અ॒ન્તશ્ચ॑રતિ રોચ॒નાસ્ય પ્રા॒ણાદ॑પાન॒તી . વ્ય॑ખ્યન્મહિ॒ષો દિવ॑મ્ ..
ત્રિં॒શદ્ધામ॒ વિ રા॑જતિ॒ વાક્પ॑તં॒ગાય॑ ધીયતે . પ્રતિ॒ વસ્તો॒રહ॒ દ્યુભિઃ॑ ..
ઋતંચેતિ તૃચસ્ય સૂક્તસ્ય માધુચ્છંદસોઘમર્ષણોભાવવૃત્તિરનુષ્ટુપ્ .
ઋ॒તં ચ॑ સ॒ત્યં ચા॒ભી॑દ્ધા॒ત્તપ॒સોઽધ્ય॑જાયત . તતો॒ રાત્ર્ય॑જાયત॒ તતઃ॑ સમુ॒દ્રો અ॑ર્ણ॒વઃ ..
સ॒મુ॒દ્રાદ॑ર્ણ॒વાદધિ॑ સંવત્સ॒રો અ॑જાયત . અ॒હો॒રા॒ત્રાણિ॑ વિ॒દધ॒દ્વિશ્વ॑સ્ય મિષ॒તો વ॒શી ..
સૂ॒ર્યા॒ચ॒ન્દ્ર॒મસૌ॑ ધા॒તા ય॑થાપૂ॒ર્વમ॑કલ્પયત્ . દિવં॑ ચ પૃથિ॒વીં ચા॒ન્તરિ॑ક્ષ॒મથો॒ સ્વઃ॑ ..
શ્રદ્ધયેતિ પંચર્ચસ્ય સૂક્તસ્ય શ્રદ્ધાકામાયનીશ્રદ્ધાનુષ્ટુપ્ .
શ્ર॒દ્ધયા॒ગ્નિઃ સમિ॑ધ્યતે શ્ર॒દ્ધયા॑ હૂયતે હ॒વિઃ . શ્ર॒દ્ધાં ભગ॑સ્ય મૂ॒ર્ધનિ॒ વચ॒સા વે॑દયામસિ ..
પ્રિ॒યં શ્ર॑દ્ધે॒ દદ॑તઃ પ્રિ॒યં શ્ર॑દ્ધે॒ દિદા॑સતઃ . પ્રિ॒યં ભો॒જેષુ॒ યજ્વ॑સ્વિ॒દં મ॑ ઉદિ॒તં કૃ॑ધિ ..
યથા॑ દે॒વા અસુ॑રેષુ શ્ર॒દ્ધામુ॒ગ્રેષુ॑ ચક્રિ॒રે . એ॒વં ભો॒જેષુ॒ યજ્વ॑સ્વ॒સ્માક॑મુદિ॒તં કૃ॑ધિ ..
શ્ર॒દ્ધાં દે॒વા યજ॑માના વા॒યુગો॑પા॒ ઉપા॑સતે . શ્ર॒દ્ધાં હૃ॑દ॒ય્ય૧॒॑યાકૂ॑ત્યા શ્ર॒દ્ધયા॑ વિન્દતે॒ વસુ॑ ..
શ્ર॒દ્ધાં પ્રા॒તર્હ॑વામહે શ્ર॒દ્ધાં મ॒ધ્યંદિ॑નં॒ પરિ॑ . શ્ર॒દ્ધાં સૂર્ય॑સ્ય નિ॒મ્રુચિ॒ શ્રદ્ધે॒ શ્રદ્ધા॑પયે॒હ નઃ॑ ..
સો॒માનં॒ સ્વર॑ણં કૃણુ॒હિ બ્ર॑હ્મણસ્પતે . ક॒ક્ષીવ॑ન્તં॒ ય ઔ॑શિ॒જઃ ..
યો રે॒વાન્યો અ॑મીવ॒હા વ॑સુ॒વિત્પુ॑ષ્ટિ॒વર્ધ॑નઃ . સ નઃ॑ સિષક્તુ॒ યસ્તુ॒રઃ ..
મા નઃ॒ શંસો॒ અર॑રુષો ધૂ॒ર્તિઃ પ્રણ॒ઙ્મર્ત્ય॑સ્ય . રક્ષા॑ ણો બ્રહ્મણસ્પતે ..
સ ઘા॑ વી॒રો ન રિ॑ષ્યતિ॒ યમિન્દ્રો॒ બ્રહ્મ॑ણ॒સ્પતિઃ॑ . સોમો॑ હિ॒નોતિ॒ મર્ત્ય॑મ્ ..
ત્વં તં બ્ર॑હ્મણસ્પતે॒ સોમ॒ ઇન્દ્ર॑શ્ચ॒ મર્ત્ય॑મ્ . દક્ષિ॑ણા પા॒ત્વંહ॑સઃ ..
ઉત્તિષ્ઠેત્યષ્ટર્ચસ્ય સૂક્તસ્ય ઘૌરઃ કણ્વોબ્રહ્મણસ્પતિઃ પ્રગાથઃ (અયુજોબૃહત્યઃ યુજઃ સતોબૃહત્યઃ) .
ઉત્તિ॑ષ્ઠ બ્રહ્મણસ્પતે દેવ॒યન્ત॑સ્ત્વેમહે . ઉપ॒ પ્ર ય॑ન્તુ મ॒રુતઃ॑ સુ॒દાન॑વ॒ ઇન્દ્ર॑ પ્રા॒શૂર્ભ॑વા॒ સચા॑ ..
ત્વામિદ્ધિ સ॑હસસ્પુત્ર॒ મર્ત્ય॑ ઉપબ્રૂ॒તે ધને॑ હિ॒તે . સુ॒વીર્યં॑ મરુત॒ આ સ્વશ્વ્યં॒ દધી॑ત॒ યો વ॑ આચ॒કે ..
પ્રૈતુ॒ બ્રહ્મ॑ણ॒સ્પતિઃ॒ પ્ર દે॒વ્યે॑તુ સૂ॒નૃતા॑ . અચ્છા॑ વી॒રં નર્યં॑ પ॒ઙ્ક્તિરા॑ધસં દે॒વા ય॒જ્ઞં ન॑યન્તુ નઃ ..
યો વા॒ઘતે॒ દદા॑તિ સૂ॒નરં॒ વસુ॒ સ ધ॑ત્તે॒ અક્ષિ॑તિ॒ શ્રવઃ॑ . તસ્મા॒ ઇળાં॑ સુ॒વીરા॒મા ય॑જામહે સુ॒પ્રતૂ॑ર્તિમને॒હસ॑મ્ ..
પ્ર નૂ॒નં બ્રહ્મ॑ણ॒સ્પતિ॒ર્મન્ત્રં॑ વદત્યુ॒ક્થ્ય॑મ્ . યસ્મિ॒ન્નિન્દ્રો॒ વરુ॑ણો મિ॒ત્રો અ॑ર્ય॒મા દે॒વા ઓકાં॑સિ ચક્રિ॒રે ..
તમિદ્વો॑ચેમા વિ॒દથે॑ષુ શ॒મ્ભુવં॒ મન્ત્રં॑ દેવા અને॒હસ॑મ્ . ઇ॒માં ચ॒ વાચં॑ પ્રતિ॒હર્ય॑થા નરો॒ વિશ્વેદ્વા॒મા વો॑ અશ્નવત્ ..
કો દે॑વ॒યન્ત॑મશ્નવ॒જ્જનં॒ કો વૃ॒ક્તબ॑ર્હિષમ્ . પ્રપ્ર॑ દા॒શ્વાન્પ॒સ્ત્યા॑ભિરસ્થિતાન્ત॒ર્વાવ॒ત્ક્ષયં॑ દધે ..
ઉપ॑ ક્ષ॒ત્રં પૃ॑ઞ્ચી॒ત હન્તિ॒ રાજ॑ભિર્ભ॒યે ચિ॑ત્સુક્ષિ॒તિં દ॑ધે . નાસ્ય॑ વ॒ર્તા ન ત॑રુ॒તા મ॑હાધ॒ને નાર્ભે॑ અસ્તિ વ॒જ્રિણઃ॑ ..
ગણાનામિત્યેકોન વિંશત્યૃચસ્ય સૂક્તસ્ય શૌનકોગૃત્સમદઃ આદ્યાપંચમીનવમ્યેકાદશીસપ્તદશ્યંત્યાનાં બ્રહ્મણસ્પતિઃ શિષ્ટાનાં બૃહસ્પતિર્જગતી પંચદશ્યંત્યેત્રિષ્ટુભૌ .
ગ॒ણાનાં॑ ત્વા ગ॒ણપ॑તિં હવામહે ક॒વિં ક॑વી॒નામુ॑પ॒મશ્ર॑વસ્તમમ્ . જ્યે॒ષ્ઠ॒રાજં॒ બ્રહ્મ॑ણાં બ્રહ્મણસ્પત॒ આ નઃ॑ શૃ॒ણ્વન્નૂ॒તિભિઃ॑ સીદ॒ સાદ॑નમ્ ..
દે॒વાશ્ચિ॑ત્તે અસુર્ય॒ પ્રચે॑તસો॒ બૃહ॑સ્પતે ય॒જ્ઞિયં॑ ભા॒ગમા॑નશુઃ . ઉ॒સ્રા ઇ॑વ॒ સૂર્યો॒ જ્યોતિ॑ષા મ॒હો વિશ્વે॑ષા॒મિજ્જ॑નિ॒તા બ્રહ્મ॑ણામસિ ..
આ વિ॒બાધ્યા॑ પરિ॒રાપ॒સ્તમાં॑સિ ચ॒ જ્યોતિ॑ષ્મન્તં॒ રથ॑મૃ॒તસ્ય॑ તિષ્ઠસિ . બૃહ॑સ્પતે ભી॒મમ॑મિત્ર॒દમ્ભ॑નં રક્ષો॒હણં॑ ગોત્ર॒ભિદં॑ સ્વ॒ર્વિદ॑મ્ ..
સુ॒ની॒તિભિ॑ર્નયસિ॒ ત્રાય॑સે॒ જનં॒ યસ્તુભ્યં॒ દાશા॒ન્ન તમંહો॑ અશ્નવત્ . બ્ર॒હ્મ॒દ્વિષ॒સ્તપ॑નો મન્યુ॒મીર॑સિ॒ બૃહ॑સ્પતે॒ મહિ॒ તત્તે॑ મહિત્વ॒નમ્ ..
ન તમંહો॒ ન દુ॑રિ॒તં કુત॑શ્ચ॒ન નારા॑તયસ્તિતિરુ॒ર્ન દ્વ॑યા॒વિનઃ॑ . વિશ્વા॒ ઇદ॑સ્માદ્ધ્વ॒રસો॒ વિ બા॑ધસે॒ યં સુ॑ગો॒પા રક્ષ॑સિ બ્રહ્મણસ્પતે ..
ત્વં નો॑ ગો॒પાઃ પ॑થિ॒કૃદ્વિ॑ચક્ષ॒ણસ્તવ॑ વ્ર॒તાય॑ મ॒તિભિ॑ર્જરામહે . બૃહ॑સ્પતે॒ યો નો॑ અ॒ભિ હ્વરો॑ દ॒ધે સ્વા તં મ॑ર્મર્તુ દુ॒ચ્છુના॒ હર॑સ્વતી ..
ઉ॒ત વા॒ યો નો॑ મ॒ર્ચયા॒દના॑ગસોઽરાતી॒વા મર્તઃ॑ સાનુ॒કો વૃકઃ॑ . બૃહ॑સ્પતે॒ અપ॒ તં વ॑ર્તયા પ॒થઃ સુ॒ગં નો॑ અ॒સ્યૈ દે॒વવી॑તયે કૃધિ ..
ત્રા॒તારં॑ ત્વા ત॒નૂનાં॑ હવામ॒હેઽવ॑સ્પર્તરધિવ॒ક્તાર॑મસ્મ॒યુમ્ . બૃહ॑સ્પતે દેવ॒નિદો॒ નિ બ॑ર્હય॒ મા દુ॒રેવા॒ ઉત્ત॑રં સુ॒મ્નમુન્ન॑શન્ ..
ત્વયા॑ વ॒યં સુ॒વૃધા॑ બ્રહ્મણસ્પતે સ્પા॒ર્હા વસુ॑ મનુ॒ષ્યા દ॑દીમહિ . યા નો॑ દૂ॒રે ત॒ળિતો॒ યા અરા॑તયો॒ઽભિ સન્તિ॑ જ॒મ્ભયા॒ તા અ॑ન॒પ્નસઃ॑ ..
ત્વયા॑ વ॒યમુ॑ત્ત॒મં ધી॑મહે॒ વયો॒ બૃહ॑સ્પતે॒ પપ્રિ॑ણા॒ સસ્નિ॑ના યુ॒જા . મા નો॑ દુઃ॒શંસો॑ અભિદિ॒પ્સુરી॑શત॒ પ્ર સુ॒શંસા॑ મ॒તિભિ॑સ્તારિષીમહિ ..
અ॒ના॒નુ॒દો વૃ॑ષ॒ભો જગ્મિ॑રાહ॒વં નિષ્ટ॑પ્તા॒ શત્રું॒ પૃત॑નાસુ સાસ॒હિઃ . અસિ॑ સ॒ત્ય ઋ॑ણ॒યા બ્ર॑હ્મણસ્પત ઉ॒ગ્રસ્ય॑ ચિદ્દમિ॒તા વી॑ળુહ॒ર્ષિણઃ॑ ..
અદે॑વેન॒ મન॑સા॒ યો રિ॑ષ॒ણ્યતિ॑ શા॒સામુ॒ગ્રો મન્ય॑માનો॒ જિઘાં॑સતિ . બૃહ॑સ્પતે॒ મા પ્રણ॒ક્તસ્ય॑ નો વ॒ધો નિ ક॑ર્મ મ॒ન્યું દુ॒રેવ॑સ્ય॒ શર્ધ॑તઃ ..
ભરે॑ષુ॒ હવ્યો॒ નમ॑સોપ॒સદ્યો॒ ગન્તા॒ વાજે॑ષુ॒ સનિ॑તા॒ ધનં॑ધનમ્ . વિશ્વા॒ ઇદ॒ર્યો અ॑ભિદિ॒પ્સ્વો॒૩॒॑ મૃધો॒ બૃહ॒સ્પતિ॒ર્વિ વ॑વર્હા॒ રથાઁ॑ ઇવ ..
તેજિ॑ષ્ઠયા તપ॒ની ર॒ક્ષસ॑સ્તપ॒ યે ત્વા॑ નિ॒દે દ॑ધિ॒રે દૃ॒ષ્ટવી॑ર્યમ્ . આ॒વિસ્તત્કૃ॑ષ્વ॒ યદસ॑ત્ત ઉ॒ક્થ્યં૧॒॑ બૃહ॑સ્પતે॒ વિ પ॑રિ॒રાપો॑ અર્દય ..
બૃહ॑સ્પતે॒ અતિ॒ યદ॒ર્યો અર્હા॑દ્દ્યુ॒મદ્વિ॒ભાતિ॒ ક્રતુ॑મ॒જ્જને॑ષુ . યદ્દી॒દય॒ચ્છવ॑સ ઋતપ્રજાત॒ તદ॒સ્માસુ॒ દ્રવિ॑ણં ધેહિ ચિ॒ત્રમ્ ..
મા નઃ॑ સ્તે॒નેભ્યો॒ યે અ॒ભિ દ્રુ॒હસ્પ॒દે નિ॑રા॒મિણો॑ રિ॒પવોઽન્ને॑ષુ જાગૃ॒ધુઃ . આ દે॒વાના॒મોહ॑તે॒ વિ વ્રયો॑ હૃ॒દિ બૃહ॑સ્પતે॒ ન પ॒રઃ સામ્નો॑ વિદુઃ ..
વિશ્વે॑ભ્યો॒ હિ ત્વા॒ ભુવ॑નેભ્ય॒સ્પરિ॒ ત્વષ્ટાજ॑ન॒ત્સામ્નઃ॑સામ્નઃ ક॒વિઃ . સ ઋ॑ણ॒ચિદૃ॑ણ॒યા બ્રહ્મ॑ણ॒સ્પતિ॑ર્દ્રુ॒હો હ॒ન્તા મ॒હ ઋ॒તસ્ય॑ ધ॒ર્તરિ॑ ..
તવ॑ શ્રિ॒યે વ્ય॑જિહીત॒ પર્વ॑તો॒ ગવાં॑ ગો॒ત્રમુ॒દસૃ॑જો॒ યદ॑ઙ્ગિરઃ . ઇન્દ્રે॑ણ યુ॒જા તમ॑સા॒ પરી॑વૃતં॒ બૃહ॑સ્પતે॒ નિર॒પામૌ॑બ્જો અર્ણ॒વમ્ ..
બ્રહ્મ॑ણસ્પતે॒ ત્વમ॒સ્ય ય॒ન્તા સૂ॒ક્તસ્ય॑ બોધિ॒ તન॑યં ચ જિન્વ . વિશ્વં॒ તદ્ભ॒દ્રં યદવ॑ન્તિ દે॒વા બૃ॒હદ્વ॑દેમ વિ॒દથે॑ સુ॒વીરાઃ॑ ..
સેમામિતિ ષોળશર્ચસ્ય સૂક્તસ્ય શૌનકોગૃત્સમદોબ્રહ્મણસ્પતિઃ પ્રથમાદશમ્યોબૃહસ્પતિર્દ્વાદશ્યૈંદ્રાબ્રહ્મણસ્પતી જગતીદ્વાદશ્યંત્યેત્રિષ્ટુભૌ .
સેમામ॑વિડ્ઢિ॒ પ્રભૃ॑તિં॒ ય ઈશિ॑ષે॒ઽયા વિ॑ધેમ॒ નવ॑યા મ॒હા ગિ॒રા . યથા॑ નો મી॒ઢ્વાન્ત્સ્તવ॑તે॒ સખા॒ તવ॒ બૃહ॑સ્પતે॒ સીષ॑ધઃ॒ સોત નો॑ મ॒તિમ્ ..
યો નન્ત્વા॒ન્યન॑મ॒ન્ન્યોજ॑સો॒તાદ॑ર્દર્મ॒ન્યુના॒ શમ્બ॑રાણિ॒ વિ . પ્રાચ્યા॑વય॒દચ્યુ॑તા॒ બ્રહ્મ॑ણ॒સ્પતિ॒રા ચાવિ॑શ॒દ્વસુ॑મન્તં॒ વિ પર્વ॑તમ્ ..
તદ્દે॒વાનાં॑ દે॒વત॑માય॒ કર્ત્વ॒મશ્ર॑થ્નન્દૃ॒ળ્હાવ્ર॑દન્ત વીળિ॒તા . ઉદ્ગા આ॑જ॒દભિ॑ન॒દ્બ્રહ્મ॑ણા વ॒લમગૂ॑હ॒ત્તમો॒ વ્ય॑ચક્ષય॒ત્સ્વઃ॑ ..
અશ્મા॑સ્યમવ॒તં બ્રહ્મ॑ણ॒સ્પતિ॒ર્મધુ॑ધારમ॒ભિ યમોજ॒સાતૃ॑ણત્ . તમે॒વ વિશ્વે॑ પપિરે સ્વ॒ર્દૃશો॑ બ॒હુ સા॒કં સિ॑સિચુ॒રુત્સ॑મુ॒દ્રિણ॑મ્ ..
સના॒ તા કા ચિ॒દ્ભુવ॑ના॒ ભવી॑ત્વા મા॒દ્ભિઃ શ॒રદ્ભિ॒ર્દુરો॑ વરન્ત વઃ . અય॑તન્તા ચરતો અ॒ન્યદ॑ન્ય॒દિદ્યા ચ॒કાર॑ વ॒યુના॒ બ્રહ્મ॑ણ॒સ્પતિઃ॑ ..
અ॒ભિ॒નક્ષ॑ન્તો અ॒ભિ યે તમા॑ન॒શુર્નિ॒ધિં પ॑ણી॒નાં પ॑ર॒મં ગુહા॑ હિ॒તમ્ . તે વિ॒દ્વાંસઃ॑ પ્રતિ॒ચક્ષ્યાનૃ॑તા॒ પુન॒ર્યત॑ ઉ॒ આય॒ન્તદુદી॑યુરા॒વિશ॑મ્ ..
ઋ॒તાવા॑નઃ પ્રતિ॒ચક્ષ્યાનૃ॑તા॒ પુન॒રાત॒ આ ત॑સ્થુઃ ક॒વયો॑ મ॒હસ્પ॒થઃ . તે બા॒હુભ્યાં॑ ધમિ॒તમ॒ગ્નિમશ્મ॑નિ॒ નકિઃ॒ ષો અ॒સ્ત્યર॑ણો જ॒હુર્હિ તમ્ ..
ઋ॒તજ્યે॑ન ક્ષિ॒પ્રેણ॒ બ્રહ્મ॑ણ॒સ્પતિ॒ર્યત્ર॒ વષ્ટિ॒ પ્ર તદ॑શ્નોતિ॒ ધન્વ॑ના . તસ્ય॑ સા॒ધ્વીરિષ॑વો॒ યાભિ॒રસ્ય॑તિ નૃ॒ચક્ષ॑સો દૃ॒શયે॒ કર્ણ॑યોનયઃ ..
સ સં॑ન॒યઃ સ વિ॑ન॒યઃ પુ॒રોહિ॑તઃ॒ સ સુષ્ટુ॑તઃ॒ સ યુ॒ધિ બ્રહ્મ॑ણ॒સ્પતિઃ॑ . ચા॒ક્ષ્મો યદ્વાજં॒ ભર॑તે મ॒તી ધનાદિત્સૂર્ય॑સ્તપતિ તપ્ય॒તુર્વૃથા॑ ..
વિ॒ભુ પ્ર॒ભુ પ્ર॑થ॒મં મે॒હના॑વતો॒ બૃહ॒સ્પતેઃ॑ સુવિ॒દત્રા॑ણિ॒ રાધ્યા॑ . ઇ॒મા સા॒તાનિ॑ વે॒ન્યસ્ય॑ વા॒જિનો॒ યેન॒ જના॑ ઉ॒ભયે॑ ભુઞ્જ॒તે વિશઃ॑ ..
યોઽવ॑રે વૃ॒જને॑ વિ॒શ્વથા॑ વિ॒ભુર્મ॒હામુ॑ ર॒ણ્વઃ શવ॑સા વ॒વક્ષિ॑થ . સ દે॒વો દે॒વાન્પ્રતિ॑ પપ્રથે પૃ॒થુ વિશ્વેદુ॒ તા પ॑રિ॒ભૂર્બ્રહ્મ॑ણ॒સ્પતિઃ॑ ..
વિશ્વં॑ સ॒ત્યં મ॑ઘવાના યુ॒વોરિદાપ॑શ્ચ॒ન પ્ર મિ॑નન્તિ વ્ર॒તં વા॑મ્ . અચ્છે॑ન્દ્રાબ્રહ્મણસ્પતી હ॒વિર્નોઽન્નં॒ યુજે॑વ વા॒જિના॑ જિગાતમ્ ..
ઉ॒તાશિ॑ષ્ઠા॒ અનુ॑ શૃણ્વન્તિ॒ વહ્ન॑યઃ સ॒ભેયો॒ વિપ્રો॑ ભરતે મ॒તી ધના॑ . વી॒ળુ॒દ્વેષા॒ અનુ॒ વશ॑ ઋ॒ણમા॑દ॒દિઃ સ હ॑ વા॒જી સ॑મિ॒થે બ્રહ્મ॑ણ॒સ્પતિઃ॑ ..
બ્રહ્મ॑ણ॒સ્પતે॑રભવદ્યથાવ॒શં સ॒ત્યો મ॒ન્યુર્મહિ॒ કર્મા॑ કરિષ્ય॒તઃ . યો ગા ઉ॒દાજ॒ત્સ દિ॒વે વિ ચા॑ભજન્મ॒હીવ॑ રી॒તિઃ શવ॑સાસર॒ત્પૃથ॑ક્ ..
બ્રહ્મ॑ણસ્પતે સુ॒યમ॑સ્ય વિ॒શ્વહા॑ રા॒યઃ સ્યા॑મ ર॒થ્યો॒૩॒॑ વય॑સ્વતઃ . વી॒રેષુ॑ વી॒રાઁ ઉપ॑ પૃઙ્ધિ ન॒સ્ત્વં યદીશા॑નો॒ બ્રહ્મ॑ણા॒ વેષિ॑ મે॒ હવ॑મ્ ..
બ્રહ્મ॑ણસ્પતે॒ ત્વમ॒સ્ય ય॒ન્તા સૂ॒ક્તસ્ય॑ બોધિ॒ તન॑યં ચ જિન્વ . વિશ્વં॒ તદ્ભ॒દ્રં યદવ॑ન્તિ દે॒વા બૃ॒હદ્વ॑દેમ વિ॒દથે॑ સુ॒વીરાઃ॑ ..
ઇંધાનઇતિ પંચર્ચસ્ય સૂક્તસ્ય શૌનકોગૃત્સમદોબ્રહ્મણસ્પતિર્જગતી .
ઇન્ધા॑નો અ॒ગ્નિં વ॑નવદ્વનુષ્ય॒તઃ કૃ॒તબ્ર॑હ્મા શૂશુવદ્રા॒તહ॑વ્ય॒ ઇત્ . જા॒તેન॑ જા॒તમતિ॒ સ પ્ર સ॑ર્સૃતે॒ યંયં॒ યુજં॑ કૃણુ॒તે બ્રહ્મ॑ણ॒સ્પતિઃ॑ ..
વી॒રેભિ॑ર્વી॒રાન્વ॑નવદ્વનુષ્ય॒તો ગોભી॑ ર॒યિં પ॑પ્રથ॒દ્બોધ॑તિ॒ ત્મના॑ . તો॒કં ચ॒ તસ્ય॒ તન॑યં ચ વર્ધતે॒ યંયં॒ યુજં॑ કૃણુ॒તે બ્રહ્મ॑ણ॒સ્પતિઃ॑ ..
સિન્ધુ॒ર્ન ક્ષોદઃ॒ શિમી॑વાઁ ઋઘાય॒તો વૃષે॑વ॒ વધ્રીઁ॑ર॒ભિ વ॒ષ્ટ્યોજ॑સા . અ॒ગ્નેરિ॑વ॒ પ્રસિ॑તિ॒ર્નાહ॒ વર્ત॑વે॒ યંયં॒ યુજં॑ કૃણુ॒તે બ્રહ્મ॑ણ॒સ્પતિઃ॑ ..
તસ્મા॑ અર્ષન્તિ દિ॒વ્યા અ॑સ॒શ્ચતઃ॒ સ સત્વ॑ભિઃ પ્રથ॒મો ગોષુ॑ ગચ્છતિ . અનિ॑ભૃષ્ટતવિષિર્હ॒ન્ત્યોજ॑સા॒ યંયં॒ યુજં॑ કૃણુ॒તે બ્રહ્મ॑ણ॒સ્પતિઃ॑ ..
તસ્મા॒ ઇદ્વિશ્વે॑ ધુનયન્ત॒ સિન્ધ॒વોઽચ્છિ॑દ્રા॒ શર્મ॑ દધિરે પુ॒રૂણિ॑ . દે॒વાનાં॑ સુ॒મ્ને સુ॒ભગઃ॒ સ એ॑ધતે॒ યંયં॒ યુજં॑ કૃણુ॒તે બ્રહ્મ॑ણ॒સ્પતિઃ॑ ..
ઋજુરિદિતિ ચતુરૃચસ્ય સૂક્તસ્ય શૌનકોગૃત્સમદોબ્રહ્મણસ્પતિર્જગતી .
ઋ॒જુરિચ્છંસો॑ વનવદ્વનુષ્ય॒તો દે॑વ॒યન્નિદદે॑વયન્તમ॒ભ્ય॑સત્ . સુ॒પ્રા॒વીરિદ્વ॑નવત્પૃ॒ત્સુ દુ॒ષ્ટરં॒ યજ્વેદય॑જ્યો॒ર્વિ ભ॑જાતિ॒ ભોજ॑નમ્ ..
યજ॑સ્વ વીર॒ પ્ર વિ॑હિ મનાય॒તો ભ॒દ્રં મનઃ॑ કૃણુષ્વ વૃત્ર॒તૂર્યે॑ . હ॒વિષ્કૃ॑ણુષ્વ સુ॒ભગો॒ યથાસ॑સિ॒ બ્રહ્મ॑ણ॒સ્પતે॒રવ॒ આ વૃ॑ણીમહે ..
સ ઇજ્જને॑ન॒ સ વિ॒શા સ જન્મ॑ના॒ સ પુ॒ત્રૈર્વાજં॑ ભરતે॒ ધના॒ નૃભિઃ॑ . દે॒વાનાં॒ યઃ પિ॒તર॑મા॒વિવા॑સતિ શ્ર॒દ્ધામ॑ના હ॒વિષા॒ બ્રહ્મ॑ણ॒સ્પતિ॑મ્ ..
યો અ॑સ્મૈ હ॒વ્યૈર્ઘૃ॒તવ॑દ્ભિ॒રવિ॑ધ॒ત્પ્ર તં પ્રા॒ચા ન॑યતિ॒ બ્રહ્મ॑ણ॒સ્પતિઃ॑ . ઉ॒રુ॒ષ્યતી॒મંહ॑સો॒ રક્ષ॑તી રિ॒ષોં॒૩॒॑ઽહોશ્ચિ॑દસ્મા ઉરુ॒ચક્રિ॒રદ્ભુ॑તઃ ..
ચ॒ત્તો ઇ॒તશ્ચ॒ત્તામુતઃ॒ સર્વા॑ ભ્રૂ॒ણાન્યા॒રુષી॑ . અ॒રા॒ય્યં॑ બ્રહ્મણસ્પતે॒ તીક્ષ્ણ॑શૃઙ્ગોદૃ॒ષન્નિ॑હિ ..
અ॒દો યદ્દારુ॒ પ્લવ॑તે॒ સિન્ધોઃ॑ પા॒રે અ॑પૂરુ॒ષમ્ . તદા ર॑ભસ્વ દુર્હણો॒ તેન॑ ગચ્છ પરસ્ત॒રમ્ ..
અચ્છા॑ વદા॒ તના॑ ગિ॒રા જ॒રાયૈ॒ બ્રહ્મ॑ણ॒સ્પતિ॑મ્ . અ॒ગ્નિં મિ॒ત્રં ન દ॑ર્શ॒તમ્ ..
ત્વમ॑ગ્ન॒ ઇન્દ્રો॑ વૃષ॒ભઃ સ॒તામ॑સિ॒ ત્વં વિષ્ણુ॑રુરુગા॒યો ન॑મ॒સ્યઃ॑ . ત્વં બ્ર॒હ્મા ર॑યિ॒વિદ્બ્ર॑હ્મણસ્પતે॒ ત્વં વિ॑ધર્તઃ સચસે॒ પુરં॑ધ્યા ..
ઇ॒ન્દ્રા॒ગ્ની મિ॒ત્રાવરુ॒ણાદિ॑તિં॒ સ્વઃ॑ પૃથિ॒વીં દ્યાં મ॒રુતઃ॒ પર્વ॑તાઁ અ॒પઃ . હુ॒વે વિષ્ણું॑ પૂ॒ષણં॒ બ્રહ્મ॑ણ॒સ્પતિં॒ ભગં॒ નુ શંસં॑ સવિ॒તાર॑મૂ॒તયે॑ ..
પરિશિષ્ટમ્ [ઋગ્વેદ મંડલ ૧૦.૧૨૮ સૂક્તસ્યાનંતરં][ઋગ્વેદ અષ્ટક ૮, અધ્યાય ૭, ૧૬ વર્ગાનંતરં]
પ્રિ॒યં મા॑ કુરુ દે॒વેષુ॑ પ્રિ॒યં રાજ॑સુ મા કુરુ . પ્રિ॒યં વિશ્વે॑ષુ ગો॒પ્ત્રેષુ॒ મયિ॑ ધેહિ રુ॒ચા રુચં॑ .. ૧૧..
અ॒ગ્નિર્યેન॑ વિ॒રાજ॑તિ॒ સૂર્યો॒ યેન॑ વિ॒રાજ॑તિ ..૧૨..
વિ॒રાડ્યેન॒ વિરા॑જતિ॒ તેના॒સ્માન્ બ્ર॑હ્મણસ્પતે॒ વિરા॑જ સ॒મિધં॑ કુરુ ..
યત્ર॑ બા॒ણાઃ સ॒મ્પત॑ન્તિ કુમા॒રા વિ॑શિ॒ખા ઇ॑વ . તત્રા॑ નો॒ બ્રહ્મ॑ણ॒સ્પતિ॒રદિ॑તિઃ॒ શર્મ॑ યચ્છતુ વિ॒શ્વાહા॒ શર્મ॑ યચ્છતુ ..
પ્રા॒તર॒ગ્નિં પ્રા॒તરિન્દ્રં॑ હવામહે પ્રા॒તર્મિ॒ત્રાવરુ॑ણા પ્રા॒તર॒શ્વિના॑ . પ્રા॒તર્ભગં॑ પૂ॒ષણં॒ બ્રહ્મ॑ણ॒સ્પતિં॑ પ્રા॒તઃ સોમ॑મુ॒ત રુ॒દ્રં હુ॑વેમ ..
દ॒ધિ॒ક્રાં વઃ॑ પ્રથ॒મમ॒શ્વિનો॒ષસ॑મ॒ગ્નિં સમિ॑દ્ધં॒ ભગ॑મૂ॒તયે॑ હુવે . ઇન્દ્રં॒ વિષ્ણું॑ પૂ॒ષણં॒ બ્રહ્મ॑ણ॒સ્પતિ॑માદિ॒ત્યાન્દ્યાવા॑પૃથિ॒વી અ॒પઃ સ્વઃ॑ ..
તમુ॒ જ્યેષ્ઠં॒ નમ॑સા હ॒વિર્ભિઃ॑ સુ॒શેવં॒ બ્રહ્મ॑ણ॒સ્પતિં॑ ગૃણીષે . ઇન્દ્રં॒ શ્લોકો॒ મહિ॒ દૈવ્યઃ॑ સિષક્તુ॒ યો બ્રહ્મ॑ણો દે॒વકૃ॑તસ્ય॒ રાજા॑ ..
ઇ॒યં વાં॑ બ્રહ્મણસ્પતે સુવૃ॒ક્તિર્બ્રહ્મેન્દ્રા॑ય વ॒જ્રિણે॑ અકારિ . અ॒વિ॒ષ્ટં ધિયો॑ જિગૃ॒તં પુરં॑ધીર્જજ॒સ્તમ॒ર્યો વ॒નુષા॒મરા॑તીઃ ..
અ॒ગ્નિરુ॒ક્થે પુ॒રોહિ॑તો॒ ગ્રાવા॑ણો બ॒ર્હિર॑ધ્વ॒રે . ઋ॒ચા યા॑મિ મ॒રુતો॒ બ્રહ્મ॑ણ॒સ્પતિં॑ દે॒વાઁ અવો॒ વરે॑ણ્યમ્ ..
પ॒વિત્રં॑ તે॒ વિત॑તં બ્રહ્મણસ્પતે પ્ર॒ભુર્ગાત્રા॑ણિ॒ પર્યે॑ષિ વિ॒શ્વતઃ॑ . અત॑પ્તતનૂ॒ર્ન તદા॒મો અ॑શ્નુતે શૃ॒તાસ॒ ઇદ્વહ॑ન્ત॒સ્તત્સમા॑શત ..
ત્વષ્ટા॑ મા॒યા વે॑દ॒પસા॑મ॒પસ્ત॑મો॒ બિભ્ર॒ત્પાત્રા॑ દેવ॒પાના॑નિ॒ શંત॑મા . શિશી॑તે નૂ॒નં પ॑ર॒શું સ્વા॑ય॒સં યેન॑ વૃ॒શ્ચાદેત॑શો॒ બ્રહ્મ॑ણ॒સ્પતિઃ॑ ..
અ॒ગ્નિરિન્દ્રો॒ વરુ॑ણો મિ॒ત્રો અ॑ર્ય॒મા વા॒યુઃ પૂ॒ષા સર॑સ્વતી સ॒જોષ॑સઃ . આ॒દિ॒ત્યા વિષ્ણુ॑ર્મ॒રુતઃ॒ સ્વ॑ર્બૃ॒હત્સોમો॑ રુ॒દ્રો અદિ॑તિ॒ર્બ્રહ્મ॑ણ॒સ્પતિઃ॑ ..
સ ઈં॑ સ॒ત્યેભિઃ॒ સખિ॑ભિઃ શુ॒ચદ્ભિ॒ર્ગોધા॑યસં॒ વિ ધ॑ન॒સૈર॑દર્દઃ . બ્રહ્મ॑ણ॒સ્પતિ॒ર્વૃષ॑ભિર્વ॒રાહૈ॑ર્ઘ॒ર્મસ્વે॑દેભિ॒ર્દ્રવિ॑ણં॒ વ્યા॑નટ્ ..
બ્રહ્મ॑ણ॒સ્પતિ॑રે॒તા સં ક॒ર્માર॑ ઇવાધમત્ . દે॒વાનાં॑ પૂ॒ર્વ્યે યુ॒ગેઽસ॑તઃ॒ સદ॑જાયત ..
યદિ॑ન્દ્ર બ્રહ્મણસ્પતેઽભિદ્રો॒હં ચરા॑મસિ . પ્રચે॑તા ન આઙ્ગિર॒સો દ્વિ॑ષ॒તાં પા॒ત્વંહ॑સઃ ..
ઇ॒મમિન્દ્રો॑ અદીધરદ્ધ્રુ॒વં ધ્રુ॒વેણ॑ હ॒વિષા॑ . તસ્મૈ॒ સોમો॒ અધિ॑ બ્રવ॒ત્તસ્મા॑ ઉ॒ બ્રહ્મ॑ણ॒સ્પતિઃ॑ ..
અ॒ભી॒વ॒ર્તેન॑ હ॒વિષા॒ યેનેન્દ્રો॑ અભિવાવૃ॒તે . તેના॒સ્માન્બ્ર॑હ્મણસ્પતે॒ઽભિ રા॒ષ્ટ્રાય॑ વર્તય ..
પરિશિષ્ટમ્ [ઋગ્વેદ મંડલ ૧૦, ૧૨૮ સૂક્તસ્યાનંતરં][ઋગ્વેદ અષ્ટક ૮, અધ્યાય ૭, ૧૬ વર્ગાનંતરં]
અ॒ગ્નિર્યેન॑ વિ॒રાજ॑તિ॒ સૂર્યો॒ યેન॑ વિ॒રાજ॑તિ ..૧૨..
વિ॒રાડ્યેન॒ વિરા॑જતિ॒ તેના॒સ્માન્ બ્ર॑હ્મણસ્પતે॒ વિરા॑જ સ॒મિધં॑ કુરુ ..
નિ ષુ સી॑દ ગણપતે ગ॒ણેષુ॒ ત્વામા॑હુ॒ર્વિપ્ર॑તમં કવી॒નામ્ . ન ઋ॒તે ત્વત્ક્રિ॑યતે॒ કિં ચ॒નારે મ॒હામ॒ર્કં મ॑ઘવઞ્ચિ॒ત્રમ॑ર્ચ ..
અ॒યં મે॒ હસ્તો॒ ભગ॑વાન॒યં મે॒ ભગ॑વત્તરઃ . અ॒યં મે॑ વિ॒શ્વભે॑ષજો॒ઽયં શિ॒વાભિ॑મર્શનઃ ..
આગાવઇત્યષ્ટર્ચસ્ય સૂક્તસ્ય બાર્હસ્પત્યોભરદ્વાજોગૌસ્ત્રિષ્ટુપ્ (દ્વિતીયાયા ઇંદ્રશ્ચાંત્યપાદસ્યચ) દ્વિતીયાધ્યાસ્તિસ્રોજગત્યોંત્યાનુષ્ટુપ્ .
આ ગાવો॑ અગ્મન્નુ॒ત ભ॒દ્રમ॑ક્ર॒ન્ત્સીદ॑ન્તુ ગો॒ષ્ઠે ર॒ણય॑ન્ત્વ॒સ્મે . પ્ર॒જાવ॑તીઃ પુરુ॒રૂપા॑ ઇ॒હ સ્યુ॒રિન્દ્રા॑ય પૂ॒ર્વીરુ॒ષસો॒ દુહા॑નાઃ ..
ઇન્દ્રો॒ યજ્વ॑ને પૃણ॒તે ચ॑ શિક્ષ॒ત્યુપેદ્દ॑દાતિ॒ ન સ્વં મુ॑ષાયતિ . ભૂયો॑ભૂયો ર॒યિમિદ॑સ્ય વ॒ર્ધય॒ન્નભિ॑ન્ને ખિ॒લ્યે નિ દ॑ધાતિ દેવ॒યુમ્ ..
ન તા ન॑શન્તિ॒ ન દ॑ભાતિ॒ તસ્ક॑રો॒ નાસા॑મામિ॒ત્રો વ્યથિ॒રા દ॑ધર્ષતિ . દે॒વાઁશ્ચ॒ યાભિ॒ર્યજ॑તે॒ દદા॑તિ ચ॒ જ્યોગિત્તાભિઃ॑ સચતે॒ ગોપ॑તિઃ સ॒હ ..
ન તા અર્વા॑ રે॒ણુક॑કાટો અશ્નુતે॒ ન સં॑સ્કૃત॒ત્રમુપ॑ યન્તિ॒ તા અ॒ભિ . ઉ॒રુ॒ગા॒યમભ॑યં॒ તસ્ય॒ તા અનુ॒ ગાવો॒ મર્ત॑સ્ય॒ વિ ચ॑રન્તિ॒ યજ્વ॑નઃ ..
ગાવો॒ ભગો॒ ગાવ॒ ઇન્દ્રો॑ મે અચ્છા॒ન્ગાવઃ॒ સોમ॑સ્ય પ્રથ॒મસ્ય॑ ભ॒ક્ષઃ . ઇ॒મા યા ગાવઃ॒ સ જ॑નાસ॒ ઇન્દ્ર॑ ઇ॒ચ્છામીદ્ધૃ॒દા મન॑સા ચિ॒દિન્દ્ર॑મ્ ..
યૂ॒યં ગા॑વો મેદયથા કૃ॒શં ચિ॑દશ્રી॒રં ચિ॑ત્કૃણુથા સુ॒પ્રતી॑કમ્ . ભ॒દ્રં ગૃ॒હં કૃ॑ણુથ ભદ્રવાચો બૃ॒હદ્વો॒ વય॑ ઉચ્યતે સ॒ભાસુ॑ ..
પ્ર॒જાવ॑તીઃ સૂ॒યવ॑સં રિ॒શન્તીઃ॑ શુ॒દ્ધા અ॒પઃ સુ॑પ્રપા॒ણે પિબ॑ન્તીઃ . મા વઃ॑ સ્તે॒ન ઈ॑શત॒ માઘશં॑સઃ॒ પરિ॑ વો હે॒તી રુ॒દ્રસ્ય॑ વૃજ્યાઃ ..
ઉપે॒દમુ॑પ॒પર્ચ॑નમા॒સુ ગોષૂપ॑ પૃચ્યતામ્ . ઉપ॑ ઋષ॒ભસ્ય॒ રેત॒સ્યુપે॑ન્દ્ર॒ તવ॑ વી॒ર્યે॑ ..
મા॒તા રુ॒દ્રાણાં॑ દુહિ॒તા વસૂ॑નાં॒ સ્વસા॑દિ॒ત્યાના॑મ॒મૃત॑સ્ય॒ નાભિઃ॑ . પ્ર નુ વો॑ચં ચિકિ॒તુષે॒ જના॑ય॒ મા ગામના॑ગા॒મદિ॑તિં વધિષ્ટ ..
વ॒ચો॒વિદં॒ વાચ॑મુદી॒રય॑ન્તીં॒ વિશ્વા॑ભિર્ધી॒ભિરુ॑પ॒તિષ્ઠ॑માનામ્ . દે॒વીં દે॒વેભ્યઃ॒ પર્યે॒યુષીં॒ ગામા મા॑વૃક્ત॒ મર્ત્યો॑ દ॒ભ્રચે॑તાઃ ..
મયોભૂરિતિ ચતુરૃચસ્ય સૂક્તસ્ય કાક્ષીવતઃ શંબરોગાવસ્ત્રિષ્ટુપ્ .
મ॒યો॒ભૂર્વાતો॑ અ॒ભિ વા॑તૂ॒સ્રા ઊર્જ॑સ્વતી॒રોષ॑ધી॒રા રિ॑શન્તામ્ . પીવ॑સ્વતીર્જી॒વધ॑ન્યાઃ પિબન્ત્વવ॒સાય॑ પ॒દ્વતે॑ રુદ્ર મૃળ ..
યાઃ સરૂ॑પા॒ વિરૂ॑પા॒ એક॑રૂપા॒ યાસા॑મ॒ગ્નિરિષ્ટ્યા॒ નામા॑નિ॒ વેદ॑ . યા અઙ્ગિ॑રસ॒સ્તપ॑સે॒હ ચ॒ક્રુસ્તાભ્યઃ॑ પર્જન્ય॒ મહિ॒ શર્મ॑ યચ્છ ..
યા દે॒વેષુ॑ ત॒ન્વ૧॒॑મૈર॑યન્ત॒ યાસાં॒ સોમો॒ વિશ્વા॑ રૂ॒પાણિ॒ વેદ॑ . તા અ॒સ્મભ્યં॒ પય॑સા॒ પિન્વ॑માનાઃ પ્ર॒જાવ॑તીરિન્દ્ર ગો॒ષ્ઠે રિ॑રીહિ ..
પ્ર॒જાપ॑તિ॒ર્મહ્ય॑મે॒તા રરા॑ણો॒ વિશ્વૈ॑ર્દે॒વૈઃ પિ॒તૃભિઃ॑ સંવિદા॒નઃ . શિ॒વાઃ સ॒તીરુપ॑ નો ગો॒ષ્ઠમાક॒સ્તાસાં॑ વ॒યં પ્ર॒જયા॒ સં સ॑દેમ ..
સંસમિતિ ચતુરૃચસ્ય સૂક્તસ્યાંગિરસઃ સંવનનઃ આદ્યાયા અગ્નિસ્તતસ્તિસૃણાં સંજ્ઞાનમનુષ્ટુપ્ તૃતીયાત્રિષ્ટુપ્ .
સંસ॒મિદ્યુ॑વસે વૃષ॒ન્નગ્ને॒ વિશ્વા॑ન્ય॒ર્ય આ . ઇ॒ળસ્પ॒દે સમિ॑ધ્યસે॒ સ નો॒ વસૂ॒ન્યા ભ॑ર ..
સં ગ॑ચ્છધ્વં॒ સં વ॑દધ્વં॒ સં વો॒ મનાં॑સિ જાનતામ્ . દે॒વા ભા॒ગં યથા॒ પૂર્વે॑ સંજાના॒ના ઉ॒પાસ॑તે ..
સ॒મા॒નો મન્ત્રઃ॒ સમિ॑તિઃ સમા॒ની સ॑મા॒નં મનઃ॑ સ॒હ ચિ॒ત્તમે॑ષામ્ . સ॒મા॒નં મન્ત્ર॑મ॒ભિ મ॑ન્ત્રયે વઃ સમા॒નેન॑ વો હ॒વિષા॑ જુહોમિ ..
સ॒મા॒ની વ॒ આકૂ॑તિઃ સમા॒ના હૃદ॑યાનિ વઃ . સ॒મા॒નમ॑સ્તુ વો॒ મનો॒ યથા॑ વઃ॒ સુસ॒હાસ॑તિ ..
અગ્નિમીળ ઇતિ નવર્ચસ્ય સૂક્તસ્ય વૈશ્વામિત્રોમધુચ્છંદાઅગ્નિર્ગાયત્રી .
અ॒ગ્નિમી॑ળે પુ॒રોહિ॑તં ય॒જ્ઞસ્ય॑ દે॒વમૃ॒ત્વિજ॑મ્ . હોતા॑રં રત્ન॒ધાત॑મમ્ ..
અ॒ગ્નિઃ પૂર્વે॑ભિ॒ર્ઋષિ॑ભિ॒રીડ્યો॒ નૂત॑નૈરુ॒ત . સ દે॒વાઁ એહ વ॑ક્ષતિ ..
અ॒ગ્નિના॑ ર॒યિમ॑શ્નવ॒ત્પોષ॑મે॒વ દિ॒વેદિ॑વે . ય॒શસં॑ વી॒રવ॑ત્તમમ્ ..
અગ્ને॒ યં ય॒જ્ઞમ॑ધ્વ॒રં વિ॒શ્વતઃ॑ પરિ॒ભૂરસિ॑ . સ ઇદ્દે॒વેષુ॑ ગચ્છતિ ..
અ॒ગ્નિર્હોતા॑ ક॒વિક્ર॑તુઃ સ॒ત્યશ્ચિ॒ત્રશ્ર॑વસ્તમઃ . દે॒વો દે॒વેભિ॒રા ગ॑મત્ ..
યદ॒ઙ્ગ દા॒શુષે॒ ત્વમગ્ને॑ ભ॒દ્રં ક॑રિ॒ષ્યસિ॑ . તવેત્તત્સ॒ત્યમ॑ઙ્ગિરઃ ..
ઉપ॑ ત્વાગ્ને દિ॒વેદિ॑વે॒ દોષા॑વસ્તર્ધિ॒યા વ॒યમ્ . નમો॒ ભર॑ન્ત॒ એમ॑સિ ..
રાજ॑ન્તમધ્વ॒રાણાં॑ ગો॒પામૃ॒તસ્ય॒ દીદિ॑વિમ્ . વર્ધ॑માનં॒ સ્વે દમે॑ ..
સ નઃ॑ પિ॒તેવ॑ સૂ॒નવેઽગ્ને॑ સૂપાય॒નો ભ॑વ . સચ॑સ્વા નઃ સ્વ॒સ્તયે॑ ..
આનોભદ્રાઇતિ દશર્ચસ્ય સૂક્તસ્ય રાહૂગણોગોતમો વિશ્વેદેવાસ્ત્રિષ્ટુપ્ આદ્યાઃ પંચસપ્તમીચ જગત્યઃ ષષ્ઠીવિરાટ્સ્થાના (સૂક્તભેદપ્રયોગપક્ષેતુઆદ્યાનાંચતસૃણાં વિશ્વેદેવાઃ તતએકસ્યાઇંદ્રાપૂષણૌતતશ્ચતસૃણાં વિશ્વેદેવાઃતતએકસ્યાઅદિતિઃ એવંદશ) .
આ નો॑ ભ॒દ્રાઃ ક્રત॑વો યન્તુ વિ॒શ્વતોઽદ॑બ્ધાસો॒ અપ॑રીતાસ ઉ॒દ્ભિદઃ॑ . દે॒વા નો॒ યથા॒ સદ॒મિદ્વૃ॒ધે અસ॒ન્નપ્રા॑યુવો રક્ષિ॒તારો॑ દિ॒વેદિ॑વે ..
દે॒વાનાં॑ ભ॒દ્રા સુ॑મ॒તિર્ઋ॑જૂય॒તાં દે॒વાનાં॑ રા॒તિર॒ભિ નો॒ નિ વ॑ર્તતામ્ . દે॒વાનાં॑ સ॒ખ્યમુપ॑ સેદિમા વ॒યં દે॒વા ન॒ આયુઃ॒ પ્ર તિ॑રન્તુ જી॒વસે॑ ..
તાન્પૂર્વ॑યા નિ॒વિદા॑ હૂમહે વ॒યં ભગં॑ મિ॒ત્રમદિ॑તિં॒ દક્ષ॑મ॒સ્રિધ॑મ્ . અ॒ર્ય॒મણં॒ વરુ॑ણં॒ સોમ॑મ॒શ્વિના॒ સર॑સ્વતી નઃ સુ॒ભગા॒ મય॑સ્કરત્ ..
તન્નો॒ વાતો॑ મયો॒ભુ વા॑તુ ભેષ॒જં તન્મા॒તા પૃ॑થિ॒વી તત્પિ॒તા દ્યૌઃ . તદ્ગ્રાવા॑ણઃ સોમ॒સુતો॑ મયો॒ભુવ॒સ્તદ॑શ્વિના શૃણુતં ધિષ્ણ્યા યુ॒વમ્ ..
તમીશા॑નં॒ જગ॑તસ્ત॒સ્થુષ॒સ્પતિં॑ ધિયંજિ॒ન્વમવ॑સે હૂમહે વ॒યમ્ . પૂ॒ષા નો॒ યથા॒ વેદ॑સા॒મસ॑દ્વૃ॒ધે ર॑ક્ષિ॒તા પા॒યુરદ॑બ્ધઃ સ્વ॒સ્તયે॑ ..
સ્વ॒સ્તિ ન॒ ઇન્દ્રો॑ વૃ॒દ્ધશ્ર॑વાઃ સ્વ॒સ્તિ નઃ॑ પૂ॒ષા વિ॒શ્વવે॑દાઃ . સ્વ॒સ્તિ ન॒સ્તાર્ક્ષ્યો॒ અરિ॑ષ્ટનેમિઃ સ્વ॒સ્તિ નો॒ બૃહ॒સ્પતિ॑ર્દધાતુ ..
પૃષ॑દશ્વા મ॒રુતઃ॒ પૃશ્નિ॑માતરઃ શુભં॒યાવા॑નો વિ॒દથે॑ષુ॒ જગ્મ॑યઃ . અ॒ગ્નિ॒જિ॒હ્વા મન॑વઃ॒ સૂર॑ચક્ષસો॒ વિશ્વે॑ નો દે॒વા અવ॒સા ગ॑મન્નિ॒હ ..
ભ॒દ્રં કર્ણે॑ભિઃ શૃણુયામ દેવા ભ॒દ્રં પ॑શ્યેમા॒ક્ષભિ॑ર્યજત્રાઃ . સ્થિ॒રૈરઙ્ગૈ॑સ્તુષ્ટુ॒વાંસ॑સ્ત॒નૂભિ॒ર્વ્ય॑શેમ દે॒વહિ॑તં॒ યદાયુઃ॑ ..
શ॒તમિન્નુ શ॒રદો॒ અન્તિ॑ દેવા॒ યત્રા॑ નશ્ચ॒ક્રા જ॒રસં॑ ત॒નૂના॑મ્ . પુ॒ત્રાસો॒ યત્ર॑ પિ॒તરો॒ ભવ॑ન્તિ॒ મા નો॑ મ॒ધ્યા રી॑રિષ॒તાયુ॒ર્ગન્તોઃ॑ ..
અદિ॑તિ॒ર્દ્યૌરદિ॑તિર॒ન્તરિ॑ક્ષ॒મદિ॑તિર્મા॒તા સ પિ॒તા સ પુ॒ત્રઃ . વિશ્વે॑ દે॒વા અદિ॑તિઃ॒ પઞ્ચ॒ જના॒ અદિ॑તિર્જા॒તમદિ॑તિ॒ર્જનિ॑ત્વમ્ ..
યાઓષધીરિતિ ત્રયોવિંશત્યૃચસ્ય સૂક્તસ્યાથર્વણોભિષગોષધયોનુષ્ટુપ્ .
યા ઓષ॑ધીઃ॒ પૂર્વા॑ જા॒તા દે॒વેભ્ય॑સ્ત્રિયુ॒ગં પુ॒રા . મનૈ॒ નુ બ॒ભ્રૂણા॑મ॒હં શ॒તં ધામા॑નિ સ॒પ્ત ચ॑ ..
શ॒તં વો॑ અમ્બ॒ ધામા॑નિ સ॒હસ્ર॑મુ॒ત વો॒ રુહઃ॑ . અધા॑ શતક્રત્વો યૂ॒યમિ॒મં મે॑ અગ॒દં કૃ॑ત ..
ઓષ॑ધીઃ॒ પ્રતિ॑ મોદધ્વં॒ પુષ્પ॑વતીઃ પ્ર॒સૂવ॑રીઃ . અશ્વા॑ ઇવ સ॒જિત્વ॑રીર્વી॒રુધઃ॑ પારયિ॒ષ્ણ્વઃ॑ ..
ઓષ॑ધી॒રિતિ॑ માતર॒સ્તદ્વો॑ દેવી॒રુપ॑ બ્રુવે . સ॒નેય॒મશ્વં॒ ગાં વાસ॑ આ॒ત્માનં॒ તવ॑ પૂરુષ ..
અ॒શ્વ॒ત્થે વો॑ નિ॒ષદ॑નં પ॒ર્ણે વો॑ વસ॒તિષ્કૃ॒તા . ગો॒ભાજ॒ ઇત્કિલા॑સથ॒ યત્સ॒નવ॑થ॒ પૂરુ॑ષમ્ ..
યત્રૌષ॑ધીઃ સ॒મગ્મ॑ત॒ રાજા॑નઃ॒ સમિ॑તાવિવ . વિપ્રઃ॒ સ ઉ॑ચ્યતે ભિ॒ષગ્ર॑ક્ષો॒હામી॑વ॒ચાત॑નઃ ..
અ॒શ્વા॒વ॒તીં સો॑માવ॒તીમૂ॒ર્જય॑ન્તી॒મુદો॑જસમ્ . આવિ॑ત્સિ॒ સર્વા॒ ઓષ॑ધીર॒સ્મા અ॑રિ॒ષ્ટતા॑તયે ..
ઉચ્છુષ્મા॒ ઓષ॑ધીનાં॒ ગાવો॑ ગો॒ષ્ઠાદિ॑વેરતે . ધનં॑ સનિ॒ષ્યન્તી॑નામા॒ત્માનં॒ તવ॑ પૂરુષ ..
ઇષ્કૃ॑તિ॒ર્નામ॑ વો મા॒તાથો॑ યૂ॒યં સ્થ॒ નિષ્કૃ॑તીઃ . સી॒રાઃ પ॑ત॒ત્રિણીઃ॑ સ્થન॒ યદા॒મય॑તિ॒ નિષ્કૃ॑થ ..
અતિ॒ વિશ્વાઃ॑ પરિ॒ષ્ઠાઃ સ્તે॒ન ઇ॑વ વ્ર॒જમ॑ક્રમુઃ . ઓષ॑ધીઃ॒ પ્રાચુ॑ચ્યવુ॒ર્યત્કિં ચ॑ ત॒ન્વો॒૩॒॑ રપઃ॑ ..
યદિ॒મા વા॒જય॑ન્ન॒હમોષ॑ધી॒ર્હસ્ત॑ આદ॒ધે . આ॒ત્મા યક્ષ્મ॑સ્ય નશ્યતિ પુ॒રા જી॑વ॒ગૃભો॑ યથા ..
યસ્યૌ॑ષધીઃ પ્ર॒સર્પ॒થાઙ્ગ॑મઙ્ગં॒ પરુ॑ષ્પરુઃ . તતો॒ યક્ષ્મં॒ વિ બા॑ધધ્વ ઉ॒ગ્રો મ॑ધ્યમ॒શીરિ॑વ ..
સા॒કં ય॑ક્ષ્મ॒ પ્ર પ॑ત॒ ચાષે॑ણ કિકિદી॒વિના॑ . સા॒કં વાત॑સ્ય॒ ધ્રાજ્યા॑ સા॒કં ન॑શ્ય નિ॒હાક॑યા ..
અ॒ન્યા વો॑ અ॒ન્યામ॑વત્વ॒ન્યાન્યસ્યા॒ ઉપા॑વત . તાઃ સર્વાઃ॑ સંવિદા॒ના ઇ॒દં મે॒ પ્રાવ॑તા॒ વચઃ॑ ..
યાઃ ફ॒લિની॒ર્યા અ॑ફ॒લા અ॑પુ॒ષ્પા યાશ્ચ॑ પુ॒ષ્પિણીઃ॑ . બૃહ॒સ્પતિ॑પ્રસૂતા॒સ્તા નો॑ મુઞ્ચ॒ન્ત્વંહ॑સઃ ..
મુ॒ઞ્ચન્તુ॑ મા શપ॒થ્યા॒૩॒॑દથો॑ વરુ॒ણ્યા॑દુ॒ત . અથો॑ ય॒મસ્ય॒ પડ્બી॑શા॒ત્સર્વ॑સ્માદ્દેવકિલ્બિ॒ષાત્ ..
અ॒વ॒પત॑ન્તીરવદન્દિ॒વ ઓષ॑ધય॒સ્પરિ॑ . યં જી॒વમ॒શ્નવા॑મહૈ॒ ન સ રિ॑ષ્યાતિ॒ પૂરુ॑ષઃ ..
યા ઓષ॑ધીઃ॒ સોમ॑રાજ્ઞીર્બ॒હ્વીઃ શ॒તવિ॑ચક્ષણાઃ . તાસાં॒ ત્વમ॑સ્યુત્ત॒મારં॒ કામા॑ય॒ શં હૃ॒દે ..
યા ઓષ॑ધીઃ॒ સોમ॑રાજ્ઞી॒ર્વિષ્ઠિ॑તાઃ પૃથિ॒વીમનુ॑ . બૃહ॒સ્પતિ॑પ્રસૂતા અ॒સ્યૈ સં દ॑ત્ત વી॒ર્ય॑મ્ ..
મા વો॑ રિષત્ખનિ॒તા યસ્મૈ॑ ચા॒હં ખના॑મિ વઃ . દ્વિ॒પચ્ચતુ॑ષ્પદ॒સ્માકં॒ સર્વ॑મસ્ત્વનાતુ॒રમ્ ..
યાશ્ચે॒દમુ॑પશૃ॒ણ્વન્તિ॒ યાશ્ચ॑ દૂ॒રં પરા॑ગતાઃ . સર્વાઃ॑ સં॒ગત્ય॑ વીરુધો॒ઽસ્યૈ સં દ॑ત્ત વી॒ર્ય॑મ્ ..
ઓષ॑ધયઃ॒ સં વ॑દન્તે॒ સોમે॑ન સ॒હ રાજ્ઞા॑ . યસ્મૈ॑ કૃ॒ણોતિ॑ બ્રાહ્મ॒ણસ્તં રા॑જન્પારયામસિ ..
ત્વમુ॑ત્ત॒માસ્યો॑ષધે॒ તવ॑ વૃ॒ક્ષા ઉપ॑સ્તયઃ . ઉપ॑સ્તિરસ્તુ॒ સો॒૩॒॑ઽસ્માકં॒ યો અ॒સ્માઁ અ॑ભિ॒દાસ॑તિ ..
અગ્નિહોતેતિ દશર્ચસ્ય સૂક્તસ્ય ગૌતમોવામદેવોગ્નિઃ સપ્તમ્યષ્ટમ્યોઃસાહદેવ્યઃસોમકઃ અંત્યયોરશ્વિનૌગાયત્રી .
અ॒ગ્નિર્હોતા॑ નો અધ્વ॒રે વા॒જી સન્પરિ॑ ણીયતે . દે॒વો દે॒વેષુ॑ ય॒જ્ઞિયઃ॑ ..
પરિ॑ ત્રિવિ॒ષ્ટ્ય॑ધ્વ॒રં યાત્ય॒ગ્ની ર॒થીરિ॑વ . આ દે॒વેષુ॒ પ્રયો॒ દધ॑ત્ ..
પરિ॒ વાજ॑પતિઃ ક॒વિર॒ગ્નિર્હ॒વ્યાન્ય॑ક્રમીત્ . દધ॒દ્રત્ના॑નિ દા॒શુષે॑ ..
અ॒યં યઃ સૃઞ્જ॑યે પુ॒રો દૈ॑વવા॒તે સ॑મિ॒ધ્યતે॑ . દ્યુ॒માઁ અ॑મિત્ર॒દમ્ભ॑નઃ ..
અસ્ય॑ ઘા વી॒ર ઈવ॑તો॒ઽગ્નેરી॑શીત॒ મર્ત્યઃ॑ . તિ॒ગ્મજ॑મ્ભસ્ય મી॒ળ્હુષઃ॑ ..
તમર્વ॑ન્તં॒ ન સા॑ન॒સિમ॑રુ॒ષં ન દિ॒વઃ શિશુ॑મ્ . મ॒ર્મૃ॒જ્યન્તે॑ દિ॒વેદિ॑વે ..
બોધ॒દ્યન્મા॒ હરિ॑ભ્યાં કુમા॒રઃ સા॑હદે॒વ્યઃ . અચ્છા॒ ન હૂ॒ત ઉદ॑રમ્ ..
ઉ॒ત ત્યા ય॑જ॒તા હરી॑ કુમા॒રાત્સા॑હદે॒વ્યાત્ . પ્રય॑તા સ॒દ્ય આ દ॑દે ..
એ॒ષ વાં॑ દેવાવશ્વિના કુમા॒રઃ સા॑હદે॒વ્યઃ . દી॒ર્ઘાયુ॑રસ્તુ॒ સોમ॑કઃ ..
તં યુ॒વં દે॑વાવશ્વિના કુમા॒રં સા॑હદે॒વ્યમ્ . દી॒ર્ઘાયુ॑ષં કૃણોતન ..
કુમારમિતિ દ્વાદશર્ચસ્ય સૂક્તસ્ય આત્રેયઃકુમારઃ કમેતંવિજ્યોતિષેત્યનયોર્જાનોવૃશોગ્નિસ્ત્રિષ્ટુપ્ અંત્યાશક્વરી ( પાક્ષિકોજરોવૃશઃ સર્વસૂક્તેપિ . અત્રસર્વાનુક્રમભાષ્યેજનનામ્નઋષેઃ પુત્રોજાનઇત્યેવનિર્ણીતં . જરનાગ્નઋષેઃ પુત્રોજારોવૃશઇતિતુસાયનભાષ્યં . )
કુ॒મા॒રં મા॒તા યુ॑વ॒તિઃ સમુ॑બ્ધં॒ ગુહા॑ બિભર્તિ॒ ન દ॑દાતિ પિ॒ત્રે . અની॑કમસ્ય॒ ન મિ॒નજ્જના॑સઃ પુ॒રઃ પ॑શ્યન્તિ॒ નિહિ॑તમર॒તૌ ..
કમે॒તં ત્વં યુ॑વતે કુમા॒રં પેષી॑ બિભર્ષિ॒ મહિ॑ષી જજાન . પૂ॒ર્વીર્હિ ગર્ભઃ॑ શ॒રદો॑ વ॒વર્ધાપ॑શ્યં જા॒તં યદસૂ॑ત મા॒તા ..
હિર॑ણ્યદન્તં॒ શુચિ॑વર્ણમા॒રાત્ક્ષેત્રા॑દપશ્ય॒માયુ॑ધા॒ મિમા॑નમ્ . દ॒દા॒નો અ॑સ્મા અ॒મૃતં॑ વિ॒પૃક્વ॒ત્કિં મામ॑નિ॒ન્દ્રાઃ કૃ॑ણવન્નનુ॒ક્થાઃ ..
ક્ષેત્રા॑દપશ્યં સનુ॒તશ્ચર॑ન્તં સુ॒મદ્યૂ॒થં ન પુ॒રુ શોભ॑માનમ્ . ન તા અ॑ગૃભ્ર॒ન્નજ॑નિષ્ટ॒ હિ ષઃ પલિ॑ક્ની॒રિદ્યુ॑વ॒તયો॑ ભવન્તિ ..
કે મે॑ મર્ય॒કં વિ ય॑વન્ત॒ ગોભિ॒ર્ન યેષાં॑ ગો॒પા અર॑ણશ્ચિ॒દાસ॑ . ય ઈં॑ જગૃ॒ભુરવ॒ તે સૃ॑જ॒ન્ત્વાજા॑તિ પ॒શ્વ ઉપ॑ નશ્ચિકિ॒ત્વાન્ ..
વ॒સાં રાજા॑નં વસ॒તિં જના॑ના॒મરા॑તયો॒ નિ દ॑ધુ॒ર્મર્ત્યે॑ષુ . બ્રહ્મા॒ણ્યત્રે॒રવ॒ તં સૃ॑જન્તુ નિન્દિ॒તારો॒ નિન્દ્યા॑સો ભવન્તુ ..
શુન॑શ્ચિ॒ચ્છેપં॒ નિદિ॑તં સ॒હસ્રા॒દ્યૂપા॑દમુઞ્ચો॒ અશ॑મિષ્ટ॒ હિ ષઃ . એ॒વાસ્મદ॑ગ્ને॒ વિ મુ॑મુગ્ધિ॒ પાશા॒ન્હોત॑શ્ચિકિત્વ ઇ॒હ તૂ નિ॒ષદ્ય॑ ..
હૃ॒ણી॒યમા॑નો॒ અપ॒ હિ મદૈયેઃ॒ પ્ર મે॑ દે॒વાનાં॑ વ્રત॒પા ઉ॑વાચ . ઇન્દ્રો॑ વિ॒દ્વાઁ અનુ॒ હિ ત્વા॑ ચ॒ચક્ષ॒ તેના॒હમ॑ગ્ને॒ અનુ॑શિષ્ટ॒ આગા॑મ્ ..
વિ જ્યોતિ॑ષા બૃહ॒તા ભા॑ત્ય॒ગ્નિરા॒વિર્વિશ્વા॑નિ કૃણુતે મહિ॒ત્વા . પ્રાદે॑વીર્મા॒યાઃ સ॑હતે દુ॒રેવાઃ॒ શિશી॑તે॒ શૃઙ્ગે॒ રક્ષ॑સે વિ॒નિક્ષે॑ ..
ઉ॒ત સ્વા॒નાસો॑ દિ॒વિ ષ॑ન્ત્વ॒ગ્નેસ્તિ॒ગ્માયુ॑ધા॒ રક્ષ॑સે॒ હન્ત॒વા ઉ॑ . મદે॑ ચિદસ્ય॒ પ્ર રુ॑જન્તિ॒ ભામા॒ ન વ॑રન્તે પરિ॒બાધો॒ અદે॑વીઃ ..
એ॒તં તે॒ સ્તોમં॑ તુવિજાત॒ વિપ્રો॒ રથં॒ ન ધીરઃ॒ સ્વપા॑ અતક્ષમ્ . યદીદ॑ગ્ને॒ પ્રતિ॒ ત્વં દે॑વ॒ હર્યાઃ॒ સ્વ॑ર્વતીર॒પ એ॑ના જયેમ ..
તુ॒વિ॒ગ્રીવો॑ વૃષ॒ભો વા॑વૃધા॒નો॑ઽશ॒ત્ર્વ૧॒॑ર્યઃ સમ॑જાતિ॒ વેદઃ॑ . ઇતી॒મમ॒ગ્નિમ॒મૃતા॑ અવોચન્બ॒ર્હિષ્મ॑તે॒ મન॑વે॒ શર્મ॑ યંસદ્ધ॒વિષ્મ॑તે॒ મન॑વે॒ શર્મ॑ યંસત્ ..
યં કુ॑માર॒ નવં॒ રથ॑મચ॒ક્રં મન॒સાકૃ॑ણોઃ . એકે॑ષં વિ॒શ્વતઃ॒ પ્રાઞ્ચ॒મપ॑શ્ય॒ન્નધિ॑ તિષ્ઠસિ ..
યં કુ॑માર॒ પ્રાવ॑ર્તયો॒ રથં॒ વિપ્રે॑ભ્ય॒સ્પરિ॑ . તં સામાનુ॒ પ્રાવ॑ર્તત॒ સમિ॒તો ના॒વ્યાહિ॑તમ્ ..
કઃ કુ॑મા॒રમ॑જનય॒દ્રથં॒ કો નિર॑વર્તયત્ . કઃ સ્વિ॒ત્તદ॒દ્ય નો॑ બ્રૂયાદનુ॒દેયી॒ યથાભ॑વત્ ..
યેયજ્ઞેનેત્યેકાદશર્ચસ્ય સૂક્તસ્ય માનવોનાભાનેદિષ્ઠો વિશ્વેદેવાઃ પ્રનૂનમિત્યાદિચતસૃણાં સાવર્ણિર્જગતી પંચમ્યષ્ટમીનવમ્યોનુષ્ટુભઃ ષષ્ટી બૃહતી સપ્તમીસતોબૃહતી દશમીગાયત્રી અંત્યાત્રિષ્ટુપ્ (ભેદપક્ષે - અંગિરસઃ ૬ વિશ્વેદેવાઃ ૧ સાવર્ણિઃ ૪ એવં ૧૧ . અંગિરસોનુક્રમણ્યાંપાક્ષિકાઉક્તાઃ) . યેયજ્ઞેનેતિચતસૃણાં ત્રિષ્ટુપ્ છંદસ્ત્વં કશ્ચિદ્ભૂતેતદ્બહુવિરુદ્ધં . વિરોધાસ્તુ - ષળંગિરસાં સ્તુતિર્વાંત્યાત્રિષ્ટુબિત્યનુક્રમાચ્છેષ જગત્યઇતિ પરિભાષાવ્યાઘાત એકઃ . તાસાં ત્રિષ્ટુપ્ છંદસ્ત્વેનાદેશપરિભાષયાતાસામંત્યાયાશ્ચત્રિષ્ટુબ્વે સિદ્ધેત્યાત્રિષ્ટુબિતિ સિદ્ધાનુવાદલક્ષણદોષા વિષ્કરણદ્વિતીયઃ . દશમીત્વસ્ય ગાયત્રી જગત્યન્યાવિનોત્તમામિતિ શૌનકવચનાજ્ઞાનેનસ્વેચ્છયાવ્યાખ્યાનમિતિ તૃતીયશ્ચેતિ) .
યે ય॒જ્ઞેન॒ દક્ષિ॑ણયા॒ સમ॑ક્તા॒ ઇન્દ્ર॑સ્ય સ॒ખ્યમ॑મૃત॒ત્વમા॑ન॒શ . તેભ્યો॑ ભ॒દ્રમ॑ઙ્ગિરસો વો અસ્તુ॒ પ્રતિ॑ ગૃભ્ણીત માન॒વં સુ॑મેધસઃ ..
ય ઉ॒દાજ॑ન્પિ॒તરો॑ ગો॒મયં॒ વસ્વૃ॒તેનાભિ॑ન્દન્પરિવત્સ॒રે વ॒લમ્ . દી॒ર્ઘા॒યુ॒ત્વમ॑ઙ્ગિરસો વો અસ્તુ॒ પ્રતિ॑ ગૃભ્ણીત માન॒વં સુ॑મેધસઃ ..
ય ઋ॒તેન॒ સૂર્ય॒મારો॑હયન્દિ॒વ્યપ્ર॑થયન્પૃથિ॒વીં મા॒તરં॒ વિ . સુ॒પ્ર॒જા॒સ્ત્વમ॑ઙ્ગિરસો વો અસ્તુ॒ પ્રતિ॑ ગૃભ્ણીત માન॒વં સુ॑મેધસઃ ..
અ॒યં નાભા॑ વદતિ વ॒લ્ગુ વો॑ ગૃ॒હે દેવ॑પુત્રા ઋષય॒સ્તચ્છૃ॑ણોતન . સુ॒બ્ર॒હ્મ॒ણ્યમ॑ઙ્ગિરસો વો અસ્તુ॒ પ્રતિ॑ ગૃભ્ણીત માન॒વં સુ॑મેધસઃ ..
વિરૂ॑પાસ॒ ઇદૃષ॑ય॒સ્ત ઇદ્ગ॑મ્ભી॒રવે॑પસઃ . તે અઙ્ગિ॑રસઃ સૂ॒નવ॒સ્તે અ॒ગ્નેઃ પરિ॑ જજ્ઞિરે ..
યે અ॒ગ્નેઃ પરિ॑ જજ્ઞિ॒રે વિરૂ॑પાસો દિ॒વસ્પરિ॑ . નવ॑ગ્વો॒ નુ દશ॑ગ્વો॒ અઙ્ગિ॑રસ્તમઃ॒ સચા॑ દે॒વેષુ॑ મંહતે ..
ઇન્દ્રે॑ણ યુ॒જા નિઃ સૃ॑જન્ત વા॒ઘતો॑ વ્ર॒જં ગોમ॑ન્તમ॒શ્વિન॑મ્ . સ॒હસ્રં॑ મે॒ દદ॑તો અષ્ટક॒ર્ણ્ય૧॒॑ઃ શ્રવો॑ દે॒વેષ્વ॑ક્રત ..
પ્ર નૂ॒નં જા॑યતામ॒યં મનુ॒સ્તોક્મે॑વ રોહતુ . યઃ સ॒હસ્રં॑ શ॒તાશ્વં॑ સ॒દ્યો દા॒નાય॒ મંહ॑તે ..
ન તમ॑શ્નોતિ॒ કશ્ચ॒ન દિ॒વ ઇ॑વ॒ સાન્વા॒રભ॑મ્ . સા॒વ॒ર્ણ્યસ્ય॒ દક્ષિ॑ણા॒ વિ સિન્ધુ॑રિવ પપ્રથે ..
ઉ॒ત દા॒સા પ॑રિ॒વિષે॒ સ્મદ્દિ॑ષ્ટી॒ ગોપ॑રીણસા . યદુ॑સ્તુ॒ર્વશ્ચ॑ મામહે ..
સ॒હ॒સ્ર॒દા ગ્રા॑મ॒ણીર્મા રિ॑ષ॒ન્મનુઃ॒ સૂર્યે॑ણાસ્ય॒ યત॑માનૈતુ॒ દક્ષિ॑ણા . સાવ॑ર્ણેર્દે॒વાઃ પ્ર તિ॑ર॒ન્ત્વાયુ॒ર્યસ્મિ॒ન્નશ્રા॑ન્તા॒ અસ॑નામ॒ વાજ॑મ્ ..
પ્રાતરગ્નિમિતિ સપ્તર્ચસ્ય સૂકસ્ય મૈત્રાવરુણિર્વસિષ્ઠોભગઃ આદ્યાયાઅગ્નીંદ્ર મિત્રાવરુણાશ્વિભગપૂષબ્રહ્મણસ્પતિસોમરુદ્રાદેવતાઃ અંત્યાયાઉષા આદ્યાજગતી શેષાસ્ત્રિષ્ટુભઃ .
પ્રા॒તર॒ગ્નિં પ્રા॒તરિન્દ્રં॑ હવામહે પ્રા॒તર્મિ॒ત્રાવરુ॑ણા પ્રા॒તર॒શ્વિના॑ . પ્રા॒તર્ભગં॑ પૂ॒ષણં॒ બ્રહ્મ॑ણ॒સ્પતિં॑ પ્રા॒તઃ સોમ॑મુ॒ત રુ॒દ્રં હુ॑વેમ ..
પ્રા॒ત॒ર્જિતં॒ ભગ॑મુ॒ગ્રં હુ॑વેમ વ॒યં પુ॒ત્રમદિ॑તે॒ર્યો વિ॑ધ॒ર્તા . આ॒ધ્રશ્ચિ॒દ્યં મન્ય॑માનસ્તુ॒રશ્ચિ॒દ્રાજા॑ ચિ॒દ્યં ભગં॑ ભ॒ક્ષીત્યાહ॑ ..
ભગ॒ પ્રણે॑ત॒ર્ભગ॒ સત્ય॑રાધો॒ ભગે॒માં ધિય॒મુદ॑વા॒ દદ॑ન્નઃ . ભગ॒ પ્ર ણો॑ જનય॒ ગોભિ॒રશ્વૈ॒ર્ભગ॒ પ્ર નૃભિ॑ર્નૃ॒વન્તઃ॑ સ્યામ ..
ઉ॒તેદાનીં॒ ભગ॑વન્તઃ સ્યામો॒ત પ્ર॑પિ॒ત્વ ઉ॒ત મધ્યે॒ અહ્ના॑મ્ . ઉ॒તોદિ॑તા મઘવ॒ન્ત્સૂર્ય॑સ્ય વ॒યં દે॒વાનાં॑ સુમ॒તૌ સ્યા॑મ ..
ભગ॑ એ॒વ ભગ॑વાઁ અસ્તુ દેવા॒સ્તેન॑ વ॒યં ભગ॑વન્તઃ સ્યામ . તં ત્વા॑ ભગ॒ સર્વ॒ ઇજ્જો॑હવીતિ॒ સ નો॑ ભગ પુરએ॒તા ભ॑વે॒હ ..
સમ॑ધ્વ॒રાયો॒ષસો॑ નમન્ત દધિ॒ક્રાવે॑વ॒ શુચ॑યે પ॒દાય॑ . અ॒ર્વા॒ચી॒નં વ॑સુ॒વિદં॒ ભગં॑ નો॒ રથ॑મિ॒વાશ્વા॑ વા॒જિન॒ આ વ॑હન્તુ ..
અશ્વા॑વતી॒ર્ગોમ॑તીર્ન ઉ॒ષાસો॑ વી॒રવ॑તીઃ॒ સદ॑મુચ્છન્તુ ભ॒દ્રાઃ . ઘૃ॒તં દુહા॑ના વિ॒શ્વતઃ॒ પ્રપી॑તા યૂ॒યં પા॑ત સ્વ॒સ્તિભિઃ॒ સદા॑ નઃ ..
યસ્તેમન્યવિતિ સપ્તર્ચસ્ય સૂક્તસ્ય તાપસો મન્યુર્મન્યુસ્ત્રિષ્ટુબાદ્યાજગતી .
યસ્તે॑ મ॒ન્યોઽવિ॑ધદ્વજ્ર સાયક॒ સહ॒ ઓજઃ॑ પુષ્યતિ॒ વિશ્વ॑માનુ॒ષક્ . સા॒હ્યામ॒ દાસ॒માર્યં॒ ત્વયા॑ યુ॒જા સહ॑સ્કૃતેન॒ સહ॑સા॒ સહ॑સ્વતા ..
મ॒ન્યુરિન્દ્રો॑ મ॒ન્યુરે॒વાસ॑ દે॒વો મ॒ન્યુર્હોતા॒ વરુ॑ણો જા॒તવે॑દાઃ . મ॒ન્યું વિશ॑ ઈળતે॒ માનુ॑ષી॒ર્યાઃ પા॒હિ નો॑ મન્યો॒ તપ॑સા સ॒જોષાઃ॑ ..
અ॒ભી॑હિ મન્યો ત॒વસ॒સ્તવી॑યા॒ન્તપ॑સા યુ॒જા વિ જ॑હિ॒ શત્રૂ॑ન્ . અ॒મિ॒ત્ર॒હા વૃ॑ત્ર॒હા દ॑સ્યુ॒હા ચ॒ વિશ્વા॒ વસૂ॒ન્યા ભ॑રા॒ ત્વં નઃ॑ ..
ત્વં હિ મ॑ન્યો અ॒ભિભૂ॑ત્યોજાઃ સ્વય॒મ્ભૂર્ભામો॑ અભિમાતિષા॒હઃ . વિ॒શ્વચ॑ર્ષણિઃ॒ સહુ॑રિઃ॒ સહા॑વાન॒સ્માસ્વોજઃ॒ પૃત॑નાસુ ધેહિ ..
અ॒ભા॒ગઃ સન્નપ॒ પરે॑તો અસ્મિ॒ તવ॒ ક્રત્વા॑ તવિ॒ષસ્ય॑ પ્રચેતઃ . તં ત્વા॑ મન્યો અક્ર॒તુર્જિ॑હીળા॒હં સ્વા ત॒નૂર્બ॑લ॒દેયા॑ય॒ મેહિ॑ ..
અ॒યં તે॑ અ॒સ્મ્યુપ॒ મેહ્ય॒ર્વાઙ્પ્ર॑તીચી॒નઃ સ॑હુરે વિશ્વધાયઃ . મન્યો॑ વજ્રિન્ન॒ભિ મામા વ॑વૃત્સ્વ॒ હના॑વ॒ દસ્યૂઁ॑રુ॒ત બો॑ધ્યા॒પેઃ ..
અ॒ભિ પ્રેહિ॑ દક્ષિણ॒તો ભ॑વા॒ મેઽધા॑ વૃ॒ત્રાણિ॑ જઙ્ઘનાવ॒ ભૂરિ॑ . જુ॒હોમિ॑ તે ધ॒રુણં॒ મધ્વો॒ અગ્ર॑મુ॒ભા ઉ॑પાં॒શુ પ્ર॑થ॒મા પિ॑બાવ ..
ત્વયામન્યવિતિ સપ્તર્ચસ્ય સૂક્તસ્ય તાપસો મન્યુર્મન્યુર્જગતી આદ્યાસ્તિસ્રસ્ત્રિષ્ટુભઃ .
ત્વયા॑ મન્યો સ॒રથ॑મારુ॒જન્તો॒ હર્ષ॑માણાસો ધૃષિ॒તા મ॑રુત્વઃ . તિ॒ગ્મેષ॑વ॒ આયુ॑ધા સં॒શિશા॑ના અ॒ભિ પ્ર ય॑ન્તુ॒ નરો॑ અ॒ગ્નિરૂ॑પાઃ ..
અ॒ગ્નિરિ॑વ મન્યો ત્વિષિ॒તઃ સ॑હસ્વ સેના॒નીર્નઃ॑ સહુરે હૂ॒ત એ॑ધિ . હ॒ત્વાય॒ શત્રૂ॒ન્વિ ભ॑જસ્વ॒ વેદ॒ ઓજો॒ મિમા॑નો॒ વિ મૃધો॑ નુદસ્વ ..
સહ॑સ્વ મન્યો અ॒ભિમા॑તિમ॒સ્મે રુ॒જન્મૃ॒ણન્પ્ર॑મૃ॒ણન્પ્રેહિ॒ શત્રૂ॑ન્ . ઉ॒ગ્રં તે॒ પાજો॑ ન॒ન્વા રુ॑રુધ્રે વ॒શી વશં॑ નયસ એકજ॒ ત્વમ્ ..
એકો॑ બહૂ॒નામ॑સિ મન્યવીળિ॒તો વિશં॑વિશં યુ॒ધયે॒ સં શિ॑શાધિ . અકૃ॑ત્તરુ॒ક્ત્વયા॑ યુ॒જા વ॒યં દ્યુ॒મન્તં॒ ઘોષં॑ વિજ॒યાય॑ કૃણ્મહે ..
વિ॒જે॒ષ॒કૃદિન્દ્ર॑ ઇવાનવબ્ર॒વો॒૩॒॑ઽસ્માકં॑ મન્યો અધિ॒પા ભ॑વે॒હ . પ્રિ॒યં તે॒ નામ॑ સહુરે ગૃણીમસિ વિ॒દ્મા તમુત્સં॒ યત॑ આબ॒ભૂથ॑ ..
આભૂ॑ત્યા સહ॒જા વ॑જ્ર સાયક॒ સહો॑ બિભર્ષ્યભિભૂત॒ ઉત્ત॑રમ્ . ક્રત્વા॑ નો મન્યો સ॒હ મે॒દ્યે॑ધિ મહાધ॒નસ્ય॑ પુરુહૂત સં॒સૃજિ॑ ..
સંસૃ॑ષ્ટં॒ ધન॑મુ॒ભયં॑ સ॒માકૃ॑તમ॒સ્મભ્યં॑ દત્તાં॒ વરુ॑ણશ્ચ મ॒ન્યુઃ . ભિયં॒ દધા॑ના॒ હૃદ॑યેષુ॒ શત્ર॑વઃ॒ પરા॑જિતાસો॒ અપ॒ નિ લ॑યન્તામ્ ..
કૃણુષ્વેતિ પંચદશર્ચસ્ય સૂક્તસ્ય ગૌતમોવામદેવોરક્ષોહાગ્નિસ્ત્રિષ્ટુપ્ .
કૃ॒ણુ॒ષ્વ પાજઃ॒ પ્રસિ॑તિં॒ ન પૃ॒થ્વીં યા॒હિ રાજે॒વામ॑વાઁ॒ ઇભે॑ન . તૃ॒ષ્વીમનુ॒ પ્રસિ॑તિં દ્રૂણા॒નોઽસ્તા॑સિ॒ વિધ્ય॑ ર॒ક્ષસ॒સ્તપિ॑ષ્ઠૈઃ ..
તવ॑ ભ્ર॒માસ॑ આશુ॒યા પ॑ત॒ન્ત્યનુ॑ સ્પૃશ ધૃષ॒તા શોશુ॑ચાનઃ . તપૂં॑ષ્યગ્ને જુ॒હ્વા॑ પતં॒ગાનસં॑દિતો॒ વિ સૃ॑જ॒ વિષ્વ॑ગુ॒લ્કાઃ ..
પ્રતિ॒ સ્પશો॒ વિ સૃ॑જ॒ તૂર્ણિ॑તમો॒ ભવા॑ પા॒યુર્વિ॒શો અ॒સ્યા અદ॑બ્ધઃ . યો નો॑ દૂ॒રે અ॒ઘશં॑સો॒ યો અન્ત્યગ્ને॒ માકિ॑ષ્ટે॒ વ્યથિ॒રા દ॑ધર્ષીત્ ..
ઉદ॑ગ્ને તિષ્ઠ॒ પ્રત્યા ત॑નુષ્વ॒ ન્ય૧॒॑મિત્રાઁ॑ ઓષતાત્તિગ્મહેતે . યો નો॒ અરા॑તિં સમિધાન ચ॒ક્રે ની॒ચા તં ધ॑ક્ષ્યત॒સં ન શુષ્ક॑મ્ ..
ઊ॒ર્ધ્વો ભ॑વ॒ પ્રતિ॑ વિ॒ધ્યાધ્ય॒સ્મદા॒વિષ્કૃ॑ણુષ્વ॒ દૈવ્યા॑ન્યગ્ને . અવ॑ સ્થિ॒રા ત॑નુહિ યાતુ॒જૂનાં॑ જા॒મિમજા॑મિં॒ પ્ર મૃ॑ણીહિ॒ શત્રૂ॑ન્ ..
સ તે॑ જાનાતિ સુમ॒તિં ય॑વિષ્ઠ॒ ય ઈવ॑તે॒ બ્રહ્મ॑ણે ગા॒તુમૈર॑ત્ . વિશ્વા॑ન્યસ્મૈ સુ॒દિના॑નિ રા॒યો દ્યુ॒મ્નાન્ય॒ર્યો વિ દુરો॑ અ॒ભિ દ્યૌ॑ત્ ..
સેદ॑ગ્ને અસ્તુ સુ॒ભગઃ॑ સુ॒દાનુ॒ર્યસ્ત્વા॒ નિત્યે॑ન હ॒વિષા॒ ય ઉ॒ક્થૈઃ . પિપ્રી॑ષતિ॒ સ્વ આયુ॑ષિ દુરો॒ણે વિશ્વેદ॑સ્મૈ સુ॒દિના॒ સાસ॑દિ॒ષ્ટિઃ ..
અર્ચા॑મિ તે સુમ॒તિં ઘોષ્ય॒ર્વાક્સં તે॑ વા॒વાતા॑ જરતામિ॒યં ગીઃ . સ્વશ્વા॑સ્ત્વા સુ॒રથા॑ મર્જયેમા॒સ્મે ક્ષ॒ત્રાણિ॑ ધારયે॒રનુ॒ દ્યૂન્ ..
ઇ॒હ ત્વા॒ ભૂર્યા ચ॑રે॒દુપ॒ ત્મન્દોષા॑વસ્તર્દીદિ॒વાંસ॒મનુ॒ દ્યૂન્ . ક્રીળ॑ન્તસ્ત્વા સુ॒મન॑સઃ સપેમા॒ભિ દ્યુ॒મ્ના ત॑સ્થિ॒વાંસો॒ જના॑નામ્ ..
યસ્ત્વા॒ સ્વશ્વઃ॑ સુહિર॒ણ્યો અ॑ગ્ન ઉપ॒યાતિ॒ વસુ॑મતા॒ રથે॑ન . તસ્ય॑ ત્રા॒તા ભ॑વસિ॒ તસ્ય॒ સખા॒ યસ્ત॑ આતિ॒થ્યમા॑નુ॒ષગ્જુજો॑ષત્ ..
મ॒હો રુ॑જામિ બ॒ન્ધુતા॒ વચો॑ભિ॒સ્તન્મા॑ પિ॒તુર્ગોત॑મા॒દન્વિ॑યાય . ત્વં નો॑ અ॒સ્ય વચ॑સશ્ચિકિદ્ધિ॒ હોત॑ર્યવિષ્ઠ સુક્રતો॒ દમૂ॑નાઃ ..
અસ્વ॑પ્નજસ્ત॒રણ॑યઃ સુ॒શેવા॒ અત॑ન્દ્રાસોઽવૃ॒કા અશ્ર॑મિષ્ઠાઃ . તે પા॒યવઃ॑ સ॒ધ્ર્ય॑ઞ્ચો નિ॒ષદ્યાગ્ને॒ તવ॑ નઃ પાન્ત્વમૂર ..
યે પા॒યવો॑ મામતે॒યં તે॑ અગ્ને॒ પશ્ય॑ન્તો અ॒ન્ધં દુ॑રિ॒તાદર॑ક્ષન્ . ર॒રક્ષ॒ તાન્ત્સુ॒કૃતો॑ વિ॒શ્વવે॑દા॒ દિપ્સ॑ન્ત॒ ઇદ્રિ॒પવો॒ નાહ॑ દેભુઃ ..
ત્વયા॑ વ॒યં સ॑ધ॒ન્ય૧॒॑સ્ત્વોતા॒સ્તવ॒ પ્રણી॑ત્યશ્યામ॒ વાજા॑ન્ . ઉ॒ભા શંસા॑ સૂદય સત્યતાતેઽનુષ્ઠુ॒યા કૃ॑ણુહ્યહ્રયાણ ..
અ॒યા તે॑ અગ્ને સ॒મિધા॑ વિધેમ॒ પ્રતિ॒ સ્તોમં॑ શ॒સ્યમા॑નં ગૃભાય . દહા॒શસો॑ ર॒ક્ષસઃ॑ પા॒હ્ય૧॒॑સ્માન્દ્રુ॒હો નિ॒દો મિ॑ત્રમહો અવ॒દ્યાત્ ..
ઇંદ્રાસોમેતિ પંચવિંશત્યૃચસ્ય સૂક્તસ્ય મૈત્રાવરુણિર્વસિષ્ઠઇંદ્રાસોમૌ અષ્ટમીષોડશ્યેકોનવિંશી વિંશ્યેકવિંશી દ્વાવિંશી ચતુર્વિંશીનામિંદ્રઃ નવમી દ્વાદશી ત્રયોદશીનાંસોમઃ દશમીચતુર્દશ્યોરગ્નિઃ એકાદશ્યા વિશ્વેદેવાઃ સપ્તદશ્યાગ્રાવાણઃ અષ્ટાદશ્યામરુતઃ ત્રયોવિંશ્યાવસિષ્ઠાશીઃ પૃથિવ્યંતરિક્ષાણિ આદ્યાઃ ષડષ્ટાદશી દ્વાવિંશી ત્રયોવિંશ્યોજગત્યોંત્યાનુષ્ટુપ્ શિષ્ટાસ્ત્રિષ્ટુભઃ. (અસ્મિન્સૂક્તે રક્ષોઘ્નત્વંગુણઃ સર્વાસાંદેવતાનાંવક્તવ્યઃ) .
ઇન્દ્રા॑સોમા॒ તપ॑તં॒ રક્ષ॑ ઉ॒બ્જતં॒ ન્ય॑ર્પયતં વૃષણા તમો॒વૃધઃ॑ . પરા॑ શૃણીતમ॒ચિતો॒ ન્યો॑ષતં હ॒તં નુ॒દેથાં॒ નિ શિ॑શીતમ॒ત્રિણઃ॑ ..
ઇન્દ્રા॑સોમા॒ સમ॒ઘશં॑સમ॒ભ્ય૧॒॑ઘં તપુ॑ર્યયસ્તુ ચ॒રુર॑ગ્નિ॒વાઁ ઇ॑વ . બ્ર॒હ્મ॒દ્વિષે॑ ક્ર॒વ્યાદે॑ ઘો॒રચ॑ક્ષસે॒ દ્વેષો॑ ધત્તમનવા॒યં કિ॑મી॒દિને॑ ..
ઇન્દ્રા॑સોમા દુ॒ષ્કૃતો॑ વ॒વ્રે અ॒ન્તર॑નારમ્ભ॒ણે તમ॑સિ॒ પ્ર વિ॑ધ્યતમ્ . યથા॒ નાતઃ॒ પુન॒રેક॑શ્ચ॒નોદય॒ત્તદ્વા॑મસ્તુ॒ સહ॑સે મન્યુ॒મચ્છવઃ॑ ..
ઇન્દ્રા॑સોમા વ॒ર્તય॑તં દિ॒વો વ॒ધં સં પૃ॑થિ॒વ્યા અ॒ઘશં॑સાય॒ તર્હ॑ણમ્ . ઉત્ત॑ક્ષતં સ્વ॒ર્યં૧॒॑ પર્વ॑તેભ્યો॒ યેન॒ રક્ષો॑ વાવૃધા॒નં નિ॒જૂર્વ॑થઃ ..
ઇન્દ્રા॑સોમા વ॒ર્તય॑તં દિ॒વસ્પર્ય॑ગ્નિત॒પ્તેભિ॑ર્યુ॒વમશ્મ॑હન્મભિઃ . તપુ॑ર્વધેભિર॒જરે॑ભિર॒ત્રિણો॒ નિ પર્શા॑ને વિધ્યતં॒ યન્તુ॑ નિસ્વ॒રમ્ ..
ઇન્દ્રા॑સોમા॒ પરિ॑ વાં ભૂતુ વિ॒શ્વત॑ ઇ॒યં મ॒તિઃ ક॒ક્ષ્યાશ્વે॑વ વા॒જિના॑ . યાં વાં॒ હોત્રાં॑ પરિહિ॒નોમિ॑ મે॒ધયે॒મા બ્રહ્મા॑ણિ નૃ॒પતી॑વ જિન્વતમ્ ..
પ્રતિ॑ સ્મરેથાં તુ॒જય॑દ્ભિ॒રેવૈ॑ર્હ॒તં દ્રુ॒હો ર॒ક્ષસો॑ ભઙ્ગુ॒રાવ॑તઃ . ઇન્દ્રા॑સોમા દુ॒ષ્કૃતે॒ મા સુ॒ગં ભૂ॒દ્યો નઃ॑ ક॒દા ચિ॑દભિ॒દાસ॑તિ દ્રુ॒હા ..
યો મા॒ પાકે॑ન॒ મન॑સા॒ ચર॑ન્તમભિ॒ચષ્ટે॒ અનૃ॑તેભિ॒ર્વચો॑ભિઃ . આપ॑ ઇવ કા॒શિના॒ સંગૃ॑ભીતા॒ અસ॑ન્ન॒સ્ત્વાસ॑ત ઇન્દ્ર વ॒ક્તા ..
યે પા॑કશં॒સં વિ॒હર॑ન્ત॒ એવૈ॒ર્યે વા॑ ભ॒દ્રં દૂ॒ષય॑ન્તિ સ્વ॒ધાભિઃ॑ . અહ॑યે વા॒ તાન્પ્ર॒દદા॑તુ॒ સોમ॒ આ વા॑ દધાતુ॒ નિર્ઋ॑તેરુ॒પસ્થે॑ ..
યો નો॒ રસં॒ દિપ્સ॑તિ પિ॒ત્વો અ॑ગ્ને॒ યો અશ્વા॑નાં॒ યો ગવાં॒ યસ્ત॒નૂના॑મ્ . રિ॒પુઃ સ્તે॒નઃ સ્તે॑ય॒કૃદ્દ॒ભ્રમે॑તુ॒ નિ ષ હી॑યતાં ત॒ન્વા॒૩॒॑ તના॑ ચ ..
પ॒રઃ સો અ॑સ્તુ ત॒ન્વા॒૩॒॑ તના॑ ચ તિ॒સ્રઃ પૃ॑થિ॒વીર॒ધો અ॑સ્તુ॒ વિશ્વાઃ॑ . પ્રતિ॑ શુષ્યતુ॒ યશો॑ અસ્ય દેવા॒ યો નો॒ દિવા॒ દિપ્સ॑તિ॒ યશ્ચ॒ નક્ત॑મ્ ..
સુ॒વિ॒જ્ઞા॒નં ચિ॑કિ॒તુષે॒ જના॑ય॒ સચ્ચાસ॑ચ્ચ॒ વચ॑સી પસ્પૃધાતે . તયો॒ર્યત્સ॒ત્યં ય॑ત॒રદૃજી॑ય॒સ્તદિત્સોમો॑ઽવતિ॒ હન્ત્યાસ॑ત્ ..
ન વા ઉ॒ સોમો॑ વૃજિ॒નં હિ॑નોતિ॒ ન ક્ષ॒ત્રિયં॑ મિથુ॒યા ધા॒રય॑ન્તમ્ . હન્તિ॒ રક્ષો॒ હન્ત્યાસ॒દ્વદ॑ન્તમુ॒ભાવિન્દ્ર॑સ્ય॒ પ્રસિ॑તૌ શયાતે ..
યદિ॑ વા॒હમનૃ॑તદેવ॒ આસ॒ મોઘં॑ વા દે॒વાઁ અ॑પ્યૂ॒હે અ॑ગ્ને . કિમ॒સ્મભ્યં॑ જાતવેદો હૃણીષે દ્રોઘ॒વાચ॑સ્તે નિર્ઋ॒થં સ॑ચન્તામ્ ..
અ॒દ્યા મુ॑રીય॒ યદિ॑ યાતુ॒ધાનો॒ અસ્મિ॒ યદિ॒ વાયુ॑સ્ત॒તપ॒ પૂરુ॑ષસ્ય . અધા॒ સ વી॒રૈર્દ॒શભિ॒ર્વિ યૂ॑યા॒ યો મા॒ મોઘં॒ યાતુ॑ધા॒નેત્યાહ॑ ..
યો માયા॑તું॒ યાતુ॑ધા॒નેત્યાહ॒ યો વા॑ ર॒ક્ષાઃ શુચિ॑ર॒સ્મીત્યાહ॑ . ઇન્દ્ર॒સ્તં હ॑ન્તુ મહ॒તા વ॒ધેન॒ વિશ્વ॑સ્ય જ॒ન્તોર॑ધ॒મસ્પ॑દીષ્ટ ..
પ્ર યા જિગા॑તિ ખ॒ર્ગલે॑વ॒ નક્ત॒મપ॑ દ્રુ॒હા ત॒ન્વં૧॒॑ ગૂહ॑માના . વ॒વ્રાઁ અ॑ન॒ન્તાઁ અવ॒ સા પ॑દીષ્ટ॒ ગ્રાવા॑ણો ઘ્નન્તુ ર॒ક્ષસ॑ ઉપ॒બ્દૈઃ ..
વિ તિ॑ષ્ઠધ્વં મરુતો વિ॒ક્ષ્વિ૧॒॑ચ્છત॑ ગૃભા॒યત॑ ર॒ક્ષસઃ॒ સં પિ॑નષ્ટન . વયો॒ યે ભૂ॒ત્વી પ॒તય॑ન્તિ ન॒ક્તભિ॒ર્યે વા॒ રિપો॑ દધિ॒રે દે॒વે અ॑ધ્વ॒રે ..
પ્ર વ॑ર્તય દિ॒વો અશ્મા॑નમિન્દ્ર॒ સોમ॑શિતં મઘવ॒ન્ત્સં શિ॑શાધિ . પ્રાક્તા॒દપા॑ક્તાદધ॒રાદુદ॑ક્તાદ॒ભિ જ॑હિ ર॒ક્ષસઃ॒ પર્વ॑તેન ..
એ॒ત ઉ॒ ત્યે પ॑તયન્તિ॒ શ્વયા॑તવ॒ ઇન્દ્રં॑ દિપ્સન્તિ દિ॒પ્સવોઽદા॑ભ્યમ્ . શિશી॑તે શ॒ક્રઃ પિશુ॑નેભ્યો વ॒ધં નૂ॒નં સૃ॑જદ॒શનિં॑ યાતુ॒મદ્ભ્યઃ॑ ..
ઇન્દ્રો॑ યાતૂ॒નામ॑ભવત્પરાશ॒રો હ॑વિ॒ર્મથી॑નામ॒ભ્યા॒૩॒॑વિવા॑સતામ્ . અ॒ભીદુ॑ શ॒ક્રઃ પ॑ર॒શુર્યથા॒ વનં॒ પાત્રે॑વ ભિ॒ન્દન્ત્સ॒ત એ॑તિ ર॒ક્ષસઃ॑ ..
ઉલૂ॑કયાતું શુશુ॒લૂક॑યાતું જ॒હિ શ્વયા॑તુમુ॒ત કોક॑યાતુમ્ . સુ॒પ॒ર્ણયા॑તુમુ॒ત ગૃધ્ર॑યાતું દૃ॒ષદે॑વ॒ પ્ર મૃ॑ણ॒ રક્ષ॑ ઇન્દ્ર ..
મા નો॒ રક્ષો॑ અ॒ભિ ન॑ડ્યાતુ॒માવ॑તા॒મપો॑ચ્છતુ મિથુ॒ના યા કિ॑મી॒દિના॑ . પૃ॒થિ॒વી નઃ॒ પાર્થિ॑વાત્પા॒ત્વંહ॑સો॒ઽન્તરિ॑ક્ષં દિ॒વ્યાત્પા॑ત્વ॒સ્માન્ ..
ઇન્દ્ર॑ જ॒હિ પુમાં॑સં યાતુ॒ધાન॑મુ॒ત સ્ત્રિયં॑ મા॒યયા॒ શાશ॑દાનામ્ . વિગ્રી॑વાસો॒ મૂર॑દેવા ઋદન્તુ॒ મા તે દૃ॑શ॒ન્ત્સૂર્ય॑મુ॒ચ્ચર॑ન્તમ્ ..
પ્રતિ॑ ચક્ષ્વ॒ વિ ચ॒ક્ષ્વેન્દ્ર॑શ્ચ સોમ જાગૃતમ્ . રક્ષો॑ભ્યો વ॒ધમ॑સ્યતમ॒શનિં॑ યાતુ॒મદ્ભ્યઃ॑ ..
રક્ષોહણમિતિ પંચવિંશત્યૃચસ્ય સૂક્તસ્ય ભારદ્વાજઃપાયૂરક્ષોહાગ્નિસ્ત્રિષ્ટુપ્ અંત્યાશ્ચતસ્રોનુષ્ટુભઃ .
ર॒ક્ષો॒હણં॑ વા॒જિન॒મા જિ॑ઘર્મિ મિ॒ત્રં પ્રથિ॑ષ્ઠ॒મુપ॑ યામિ॒ શર્મ॑ . શિશા॑નો અ॒ગ્નિઃ ક્રતુ॑ભિઃ॒ સમિ॑દ્ધઃ॒ સ નો॒ દિવા॒ સ રિ॒ષઃ પા॑તુ॒ નક્ત॑મ્ ..
અયો॑દંષ્ટ્રો અ॒ર્ચિષા॑ યાતુ॒ધાના॒નુપ॑ સ્પૃશ જાતવેદઃ॒ સમિ॑દ્ધઃ . આ જિ॒હ્વયા॒ મૂર॑દેવાન્રભસ્વ ક્ર॒વ્યાદો॑ વૃ॒ક્ત્વ્યપિ॑ ધત્સ્વા॒સન્ ..
ઉ॒ભોભ॑યાવિ॒ન્નુપ॑ ધેહિ॒ દંષ્ટ્રા॑ હિં॒સ્રઃ શિશા॒નોઽવ॑રં॒ પરં॑ ચ . ઉ॒તાન્તરિ॑ક્ષે॒ પરિ॑ યાહિ રાજ॒ઞ્જમ્ભૈઃ॒ સં ધે॑હ્ય॒ભિ યા॑તુ॒ધાના॑ન્ ..
ય॒જ્ઞૈરિષૂઃ॑ સં॒નમ॑માનો અગ્ને વા॒ચા શ॒લ્યાઁ અ॒શનિ॑ભિર્દિહા॒નઃ . તાભિ॑ર્વિધ્ય॒ હૃદ॑યે યાતુ॒ધાના॑ન્પ્રતી॒ચો બા॒હૂન્પ્રતિ॑ ભઙ્ધ્યેષામ્ ..
અગ્ને॒ ત્વચં॑ યાતુ॒ધાન॑સ્ય ભિન્ધિ હિં॒સ્રાશનિ॒ર્હર॑સા હન્ત્વેનમ્ . પ્ર પર્વા॑ણિ જાતવેદઃ શૃણીહિ ક્ર॒વ્યાત્ક્ર॑વિ॒ષ્ણુર્વિ ચિ॑નોતુ વૃ॒ક્ણમ્ ..
યત્રે॒દાનીં॒ પશ્ય॑સિ જાતવેદ॒સ્તિષ્ઠ॑ન્તમગ્ન ઉ॒ત વા॒ ચર॑ન્તમ્ . યદ્વા॒ન્તરિ॑ક્ષે પ॒થિભિઃ॒ પત॑ન્તં॒ તમસ્તા॑ વિધ્ય॒ શર્વા॒ શિશા॑નઃ ..
ઉ॒તાલ॑બ્ધં સ્પૃણુહિ જાતવેદ આલેભા॒નાદૃ॒ષ્ટિભિ॑ર્યાતુ॒ધાના॑ત્ . અગ્ને॒ પૂર્વો॒ નિ જ॑હિ॒ શોશુ॑ચાન આ॒માદઃ॒ ક્ષ્વિઙ્કા॒સ્તમ॑દ॒ન્ત્વેનીઃ॑ ..
ઇ॒હ પ્ર બ્રૂ॑હિ યત॒મઃ સો અ॑ગ્ને॒ યો યા॑તુ॒ધાનો॒ ય ઇ॒દં કૃ॒ણોતિ॑ . તમા ર॑ભસ્વ સ॒મિધા॑ યવિષ્ઠ નૃ॒ચક્ષ॑સ॒શ્ચક્ષુ॑ષે રન્ધયૈનમ્ ..
તી॒ક્ષ્ણેના॑ગ્ને॒ ચક્ષુ॑ષા રક્ષ ય॒જ્ઞં પ્રાઞ્ચં॒ વસુ॑ભ્યઃ॒ પ્ર ણ॑ય પ્રચેતઃ . હિં॒સ્રં રક્ષાં॑સ્ય॒ભિ શોશુ॑ચાનં॒ મા ત્વા॑ દભન્યાતુ॒ધાના॑ નૃચક્ષઃ ..
નૃ॒ચક્ષા॒ રક્ષઃ॒ પરિ॑ પશ્ય વિ॒ક્ષુ તસ્ય॒ ત્રીણિ॒ પ્રતિ॑ શૃણી॒હ્યગ્રા॑ . તસ્યા॑ગ્ને પૃ॒ષ્ટીર્હર॑સા શૃણીહિ ત્રે॒ધા મૂલં॑ યાતુ॒ધાન॑સ્ય વૃશ્ચ ..
ત્રિર્યા॑તુ॒ધાનઃ॒ પ્રસિ॑તિં ત એત્વૃ॒તં યો અ॑ગ્ને॒ અનૃ॑તેન॒ હન્તિ॑ . તમ॒ર્ચિષા॑ સ્ફૂ॒ર્જય॑ઞ્જાતવેદઃ સમ॒ક્ષમે॑નં ગૃણ॒તે નિ વૃ॑ઙ્ધિ ..
તદ॑ગ્ને॒ ચક્ષુઃ॒ પ્રતિ॑ ધેહિ રે॒ભે શ॑ફા॒રુજં॒ યેન॒ પશ્ય॑સિ યાતુ॒ધાન॑મ્ . અ॒થ॒ર્વ॒વજ્જ્યોતિ॑ષા॒ દૈવ્યે॑ન સ॒ત્યં ધૂર્વ॑ન્તમ॒ચિતં॒ ન્યો॑ષ ..
યદ॑ગ્ને અ॒દ્ય મિ॑થુ॒ના શપા॑તો॒ યદ્વા॒ચસ્તૃ॒ષ્ટં જ॒નય॑ન્ત રે॒ભાઃ . મ॒ન્યોર્મન॑સઃ શર॒વ્યા॒૩॒॑ જાય॑તે॒ યા તયા॑ વિધ્ય॒ હૃદ॑યે યાતુ॒ધાના॑ન્ ..
પરા॑ શૃણીહિ॒ તપ॑સા યાતુ॒ધાના॒ન્પરા॑ગ્ને॒ રક્ષો॒ હર॑સા શૃણીહિ . પરા॒ર્ચિષા॒ મૂર॑દેવાઞ્છૃણીહિ॒ પરા॑સુ॒તૃપો॑ અ॒ભિ શોશુ॑ચાનઃ ..
પરા॒દ્ય દે॒વા વૃ॑જિ॒નં શૃ॑ણન્તુ પ્ર॒ત્યગે॑નં શ॒પથા॑ યન્તુ તૃ॒ષ્ટાઃ . વા॒ચાસ્તે॑નં॒ શર॑વ ઋચ્છન્તુ॒ મર્મ॒ન્વિશ્વ॑સ્યૈતુ॒ પ્રસિ॑તિં યાતુ॒ધાનઃ॑ ..
યઃ પૌરુ॑ષેયેણ ક્ર॒વિષા॑ સમ॒ઙ્ક્તે યો અશ્વ્યે॑ન પ॒શુના॑ યાતુ॒ધાનઃ॑ . યો અ॒ઘ્ન્યાયા॒ ભર॑તિ ક્ષી॒રમ॑ગ્ને॒ તેષાં॑ શી॒ર્ષાણિ॒ હર॒સાપિ॑ વૃશ્ચ ..
સં॒વ॒ત્સ॒રીણં॒ પય॑ ઉ॒સ્રિયા॑યા॒સ્તસ્ય॒ માશી॑દ્યાતુ॒ધાનો॑ નૃચક્ષઃ . પી॒યૂષ॑મગ્ને યત॒મસ્તિતૃ॑પ્સા॒ત્તં પ્ર॒ત્યઞ્ચ॑મ॒ર્ચિષા॑ વિધ્ય॒ મર્મ॑ન્ ..
વિ॒ષં ગવાં॑ યાતુ॒ધાનાઃ॑ પિબ॒ન્ત્વા વૃ॑શ્ચ્યન્તા॒મદિ॑તયે દુ॒રેવાઃ॑ . પરૈ॑નાન્દે॒વઃ સ॑વિ॒તા દ॑દાતુ॒ પરા॑ ભા॒ગમોષ॑ધીનાં જયન્તામ્ ..
સ॒નાદ॑ગ્ને મૃણસિ યાતુ॒ધાના॒ન્ન ત્વા॒ રક્ષાં॑સિ॒ પૃત॑નાસુ જિગ્યુઃ . અનુ॑ દહ સ॒હમૂ॑રાન્ક્ર॒વ્યાદો॒ મા તે॑ હે॒ત્યા મુ॑ક્ષત॒ દૈવ્યા॑યાઃ ..
ત્વં નો॑ અગ્ને અધ॒રાદુદ॑ક્તા॒ત્ત્વં પ॒શ્ચાદુ॒ત ર॑ક્ષા પુ॒રસ્તા॑ત્ . પ્રતિ॒ તે તે॑ અ॒જરા॑સ॒સ્તપિ॑ષ્ઠા અ॒ઘશં॑સં॒ શોશુ॑ચતો દહન્તુ ..
પ॒શ્ચાત્પુ॒રસ્તા॑દધ॒રાદુદ॑ક્તાત્ક॒વિઃ કાવ્યે॑ન॒ પરિ॑ પાહિ રાજન્ . સખે॒ સખા॑યમ॒જરો॑ જરિ॒મ્ણેઽગ્ને॒ મર્તાઁ॒ અમ॑ર્ત્ય॒સ્ત્વં નઃ॑ ..
પરિ॑ ત્વાગ્ને॒ પુરં॑ વ॒યં વિપ્રં॑ સહસ્ય ધીમહિ . ધૃ॒ષદ્વ॑ર્ણં દિ॒વેદિ॑વે હ॒ન્તારં॑ ભઙ્ગુ॒રાવ॑તામ્ ..
વિ॒ષેણ॑ ભઙ્ગુ॒રાવ॑તઃ॒ પ્રતિ॑ ષ્મ ર॒ક્ષસો॑ દહ . અગ્ને॑ તિ॒ગ્મેન॑ શો॒ચિષા॒ તપુ॑રગ્રાભિર્ઋ॒ષ્ટિભિઃ॑ ..
પ્રત્ય॑ગ્ને મિથુ॒ના દ॑હ યાતુ॒ધાના॑ કિમી॒દિના॑ . સં ત્વા॑ શિશામિ જાગૃ॒હ્યદ॑બ્ધં વિપ્ર॒ મન્મ॑ભિઃ ..
પ્રત્ય॑ગ્ને॒ હર॑સા॒ હરઃ॑ શૃણી॒હિ વિ॒શ્વતઃ॒ પ્રતિ॑ . યા॒તુ॒ધાન॑સ્ય ર॒ક્ષસો॒ બલં॒ વિ રુ॑જ વી॒ર્ય॑મ્ ..
અગ્નેહંસીતિ નવર્ચસ્ય સૂક્તસ્યામહીયવ ઉરુક્ષયોરક્ષોહાગ્નિર્ગાયત્રી .
અગ્ને॒ હંસિ॒ ન્ય૧॒॑ત્રિણં॒ દીદ્ય॒ન્મર્ત્યે॒ષ્વા . સ્વે ક્ષયે॑ શુચિવ્રત ..
ઉત્તિ॑ષ્ઠસિ॒ સ્વા॑હુતો ઘૃ॒તાનિ॒ પ્રતિ॑ મોદસે . યત્ત્વા॒ સ્રુચઃ॑ સ॒મસ્થિ॑રન્ ..
સ આહુ॑તો॒ વિ રો॑ચતે॒ઽગ્નિરી॒ળેન્યો॑ ગિ॒રા . સ્રુ॒ચા પ્રતી॑કમજ્યતે ..
ઘૃ॒તેના॒ગ્નિઃ સમ॑જ્યતે॒ મધુ॑પ્રતીક॒ આહુ॑તઃ . રોચ॑માનો વિ॒ભાવ॑સુઃ ..
જર॑માણઃ॒ સમિ॑ધ્યસે દે॒વેભ્યો॑ હવ્યવાહન . તં ત્વા॑ હવન્ત॒ મર્ત્યાઃ॑ ..
તં મ॑ર્તા॒ અમ॑ર્ત્યં ઘૃ॒તેના॒ગ્નિં સ॑પર્યત . અદા॑ભ્યં ગૃ॒હપ॑તિમ્ ..
અદા॑ભ્યેન શો॒ચિષાગ્ને॒ રક્ષ॒સ્ત્વં દ॑હ . ગો॒પા ઋ॒તસ્ય॑ દીદિહિ ..
સ ત્વમ॑ગ્ને॒ પ્રતી॑કેન॒ પ્રત્યો॑ષ યાતુધા॒ન્યઃ॑ . ઉ॒રુ॒ક્ષયે॑ષુ॒ દીદ્ય॑ત્ ..
તં ત્વા॑ ગી॒ર્ભિરુ॑રુ॒ક્ષયા॑ હવ્ય॒વાહં॒ સમી॑ધિરે . યજિ॑ષ્ઠં॒ માનુ॑ષે॒ જને॑ ..
બ્રહ્મણાગ્રિરિતિ ષડૃચસ્ય સૂક્તસ્ય બ્રાહ્મોરક્ષોહા પ્રજાપતિરનુષ્ટુપ્ . (અત્રસૂક્તેઽનુક્રમણ્યવષ્ટંભેનદેવતાનિર્ણયોનભવતિ . યતસ્તત્ર ગર્ભસ્રાવે પ્રાયશ્ચિત્તિરિત્યુક્તં તેનસૂક્તસ્ય પ્રભાવમાત્રંદ્યોત્યતેનતુદેવતા . અતોત્રપ્રજાપતિર્દેવતાગ્રાહ્યા . તથાચ શૌનકઃ 'મંત્રેષુહ્યનિરુક્તેષુ દેવતાંકર્મતોવદેત્ . મંત્રતઃ કર્મણાચૈવ પ્રજાપતિરસંભવે' ઇતિ . ભાષ્યકારૈરપિપ્રજાપતિરેવોક્તઃ . બૃહદ્દેવતાયાંતુ રાક્ષોઘ્નાગ્નેયમિત્યુક્તં તત્રયુક્તાયુક્તંસદ્ભિર્વિચારણીયં ) .
બ્રહ્મ॑ણા॒ગ્નિઃ સં॑વિદા॒નો ર॑ક્ષો॒હા બા॑ધતામિ॒તઃ . અમી॑વા॒ યસ્તે॒ ગર્ભં॑ દુ॒ર્ણામા॒ યોનિ॑મા॒શયે॑ ..
યસ્તે॒ ગર્ભ॒મમી॑વા દુ॒ર્ણામા॒ યોનિ॑મા॒શયે॑ . અ॒ગ્નિષ્ટં બ્રહ્મ॑ણા સ॒હ નિષ્ક્ર॒વ્યાદ॑મનીનશત્ ..
યસ્તે॒ હન્તિ॑ પ॒તય॑ન્તં નિષ॒ત્સ્નું યઃ સ॑રીસૃ॒પમ્ . જા॒તં યસ્તે॒ જિઘાં॑સતિ॒ તમિ॒તો ના॑શયામસિ ..
યસ્ત॑ ઊ॒રૂ વિ॒હર॑ત્યન્ત॒રા દમ્પ॑તી॒ શયે॑ . યોનિં॒ યો અ॒ન્તરા॒રેળ્હિ॒ તમિ॒તો ના॑શયામસિ ..
યસ્ત્વા॒ ભ્રાતા॒ પતિ॑ર્ભૂ॒ત્વા જા॒રો ભૂ॒ત્વા નિ॒પદ્ય॑તે . પ્ર॒જાં યસ્તે॒ જિઘાં॑સતિ॒ તમિ॒તો ના॑શયામસિ ..
યસ્ત્વા॒ સ્વપ્ને॑ન॒ તમ॑સા મોહયિ॒ત્વા નિ॒પદ્ય॑તે . પ્ર॒જાં યસ્તે॒ જિઘાં॑સતિ॒ તમિ॒તો ના॑શયામસિ ..
રાત્રીત્યષ્ટર્ચસ્ય સૂક્તસ્ય સૌભરઃ કુશિકોરાત્રિર્ગાયત્રી (અત્રભારદ્વાજીરાત્રિઋષિકાપાક્ષિકી) .
રાત્રી॒ વ્ય॑ખ્યદાય॒તી પુ॑રુ॒ત્રા દે॒વ્ય૧॒॑ક્ષભિઃ॑ . વિશ્વા॒ અધિ॒ શ્રિયો॑ઽધિત ..
ઓર્વ॑પ્રા॒ અમ॑ર્ત્યા નિ॒વતો॑ દે॒વ્યુ૧॒॑દ્વતઃ॑ . જ્યોતિ॑ષા બાધતે॒ તમઃ॑ ..
નિરુ॒ સ્વસા॑રમસ્કૃતો॒ષસં॑ દે॒વ્યા॑ય॒તી . અપેદુ॑ હાસતે॒ તમઃ॑ ..
સા નો॑ અ॒દ્ય યસ્યા॑ વ॒યં નિ તે॒ યામ॒ન્નવિ॑ક્ષ્મહિ . વૃ॒ક્ષે ન વ॑સ॒તિં વયઃ॑ ..
નિ ગ્રામા॑સો અવિક્ષત॒ નિ પ॒દ્વન્તો॒ નિ પ॒ક્ષિણઃ॑ . નિ શ્યે॒નાસ॑શ્ચિદ॒ર્થિનઃ॑ ..
યા॒વયા॑ વૃ॒ક્યં૧॒॑ વૃકં॑ ય॒વય॑ સ્તે॒નમૂ॑ર્મ્યે . અથા॑ નઃ સુ॒તરા॑ ભવ ..
ઉપ॑ મા॒ પેપિ॑શ॒ત્તમઃ॑ કૃ॒ષ્ણં વ્ય॑ક્તમસ્થિત . ઉષ॑ ઋ॒ણેવ॑ યાતય ..
ઉપ॑ તે॒ ગા ઇ॒વાક॑રં વૃણી॒ષ્વ દુ॑હિતર્દિવઃ . રાત્રિ॒ સ્તોમં॒ ન જિ॒ગ્યુષે॑ ..
પરિશિષ્ટમ્ [ઋગ્વેદ મંડલ ૧૦.૧૨૭ સૂક્તસ્યાનંતરં][ઋગ્વેદ અષ્ટક ૮, અધ્યાય ૭, ૧૪ વર્ગાનંતરં]
આ રા॑ત્રિ॒ પાર્થિ॑વં॒ રજ॑:- પિ॒તર॑: પ્રાયુ॒ ધામ॑ભિઃ. દિ॒વ. સ્સદાં॑સિ બૃહ॒તી વિ તિ॑ષ્ઠસ॒- આ ત્વે॒ષં વ॑ર્તતે॒ તમઃ॑..
યે તે॑ રાત્રિ નૃ॒ચક્ષ॑સો- યુ॒ક્તાસો॑ નવ॒તિ. ર્નવ॑. અ॒શીતિ॑. સ્સ.ન્વ॒ષ્ટા- ઉ॒તો~ તે॑ સ॒પ્ત સ॑પ્ત॒તીઃ..
રાત્રીં॒ પ્રપ॑દ્યે જ॒ન॒નીં॒- સ॒ર્વભૂ॑તનિ॒વેશ॑નીમ્. ભ॒દ્રાં ભ॒ગવ॑તી.ઙ્કૃ॒ષ્ણાં॒- વિ॒શ્વસ્ય॑ જગ॒તો નિ॑શામ્..
સં॒વે॒શિ॒નીં સં॑યમિ॒ની॒.-ઙ્ગ્ર॒હન॑ક્ષત્ર॒માલિ॑નીમ્. પ્રપ॑ન્નો॒ઽહં શિ॑વાં રા॒ત્રીં॒- ભ॒દ્રે પા॑ર. મ॒શીમ॑હિ.. [ભ॒દ્રે॒ પા॒ર॒ મ॒શી॒મ॒.હ્યો.ન્નમઃ॑]
સ્તો॒ષ્યા॒મિ॒ પ્ર॒ય॒તો॒ દેવીં॑- શ॒રણ્યાં॑ બહ્વૃ॒ચપ્રિ॑યામ્. સ॒હ॒સ્ર॒સંમિ॑તા. ન્દુ॒ર્ગા॒.-ઞ્જા॒તવે॑દસે સુનવામ॒ સોમ॑મ્..
શા॒ન્ત્ય॒ર્થ॒. ન્ત॒દ્દ્વિ॒જા॒તીના॑.-મૃ॒ષિભિ॑. સ્સોમ॒પાશ્રિ॑તામ્. ઋગ્વે॑દે॒ ત્વં સ॑મુત્પ॒ન્ના॒-ઽરા॒તી॒ય॒તો નિ દ॑હાતિ॒ વેદઃ॑..
યે ત્વા॑.ન્દેવિ પ્ર॒પદ્ય॑ન્તિ- બ્રાહ્મ॒ણા હ॑વ્ય॒વાહ॑નીમ્. અ॒વિ॒દ્યા॒ બહુ॑વિદ્યા॒ વા॒- સ નઃ॑ પર્ષ.॒ દતિ॑ દુ॒ર્ગાણિ॒ વિશ્વા॑..
યે અ॑ગ્નિવ॒ર્ણાં શુ॑ભાં સૌ॒મ્યા॒.-ઙ્કી॒ર્તયિ॑ષ્યન્તિ॒ યે દ્વિ॑જાઃ. તાં॒.સ્તા॒ર॒ય॒તિ॒ દુર્ગા॑ણિ- ના॒વેવ॒ સિન્ધુ॑. ન્દુરિ॒તાઽત્ય॒ગ્નિઃ..
દુ॒ર્ગે॒ષુ॒ વિ॒ષ॒મે॒ ઘોરે॑- સ॒ઙ્ગ્રામે॑ રિપુ॒સઙ્ક॑ટે. અગ્નિ॑ચો॒રનિ॑પાતે॒ષુ॒- દુ॒ષ્ટગ્ર॑હનિ॒વારિ॑ણિ.. (દુ॒ષ્ટ॒ગ્ર॒હ॒નિ॒વા॒રિ॒.ણ્યો.ન્નમઃ॑).
દુ॒ર્ગે॒ષુ॒ વિ॒ષ॒મે॒ષુ ત્વં॑- સ॒ઙ્ગ્રામે॑ષુ વ॒નેષુ॑ ચ. મો॒હ॒યિ॒ત્વા પ્ર॑પદ્ય॒ન્તે॒- તે॒ષાં મે॑ અભ॒ય.ઙ્કુ॑રુ.. [તે॒ષાં॒ મે॒ અ॒ભ॒ય॒.ઙ્કુ॒ર્વો.ન્નમઃ॑]..
કે॒શિ॒નીં॒ સર્વ॑ભૂતા॒નાં॒- પ॒ઞ્ચમી॑તિ ચ॒ નામ॑ ચ. સા॒ માં॒ સ॒મા॒ નિ॒શા॒ દેવી॑- સ॒ર્વત॑: પરિ॒ રક્ષ॑તુ.. [સ॒ર્વ॒ત॒: પ॒રિ॒ ર॒ક્ષ॒.ત્વો.ન્નમઃ॑]..
તા. મ॒ગ્નિવ॑ર્ણા॒. ન્તપ॑સા જ્વલ॒ન્તીં- વૈ॑રોચ॒ની.ઙ્ક॑ર્મફ॒લેષુ॒ જુષ્ટા॑મ્. દુ॒ર્ગા. ન્દે॒વીં શર॑ણ. મ॒હં પ્રપ॑દ્યે- સુ॒તર॑સિ તરસે॒ નમ॑.-સ્સુ॒તર॑સિ તરસે॒ નમઃ॑..
દુર્ગા॑ દુ॒ર્ગેષુ॑ સ્થાને॒ષુ॒- શ॒.ન્નો દે॑વી. ર॒ભિષ્ટ॑યે. ય ઇ॒મ. ન્દુ॒ર્ગાસ્ત॑વં પુ॒ણ્યં॒-રા॒ત્રૌરા॑ત્રૌ સ॒દા પ॑ઠેત્..
રાત્રિ॒: કુશિ॑ક. સ્સૌભ॒રો- રાત્રિ॒.ર્વા ભા॑રદ્વા॒જી રાત્રિ॒સ્તવ॑.ઙ્ગાય॒ત્રમ્.. રાત્રી॑સૂ॒ક્ત.ઞ્જ॑પે. ન્નિ॒ત્ય॒.-ન્ત॒ત્કાલ॑. મુપ॒પદ્ય॑તે. ન યોનિં॒ પુન॑ રાયા॒તિ॒- સ॒ર્વપા॑પૈઃ પ્ર॒મુચ્ય॑તે..
ક્ષી॒રેણ॒ સ્નાપિ॑તા- દુ॒ર્ગા ચ॒ન્દને॑ન વિ॒લેપિ॑તા. બિલ્વ॑પ॒ત્રકૃ॑તાઽઽપી॒ડા- ન॒મો દુ॑ર્ગે ન॒મો ન॑મઃ..
સર્વ॑ભૂ॒તપિ॑શાચે॒ભ્ય॒.-સ્સ॒ર્વસ॑ર્પસ॒રીસૃ॑પૈઃ. દૈવે॑ભ્યો॒ માનુ॑ષેભ્ય॒શ્ચ॒-ઉ॒ભયે॑ભ્યોઽભિ॒રક્ષ॑ મામ્..
યા ઋ॑ગ્વે॒દે સ્તુ॑તા દે॒વી॒- કા॒શ્યપે॑ન ઉ॒દાહૃ॑તા. જા॒તવે॑દપ્ર॑ભા ગૌ॒રી॒- જા॒તવે॑દસે સુનવામ॒ સોમ॑મ્..
સુરા॑સુ॒રૈ. ર્દ્વિ॑જવ॒રૈ॒:- પિ॒શાચો॑રગ॒રાક્ષ॑સૈઃ. અરા॑તિ॒ભય॑. ઉત્પ॒ન્ને॒- અ॒રા॒તી॒ય॒તો નિ દ॑હાતિ॒ વેદઃ॑..
ગજ॑દ્વા॒રેઽપ॑થે ઘો॒રે॒- સ॒ઙ્ગ્રામે॑ષુ ચ॒ ગૌત॑મી. સર્વં॑ રક્ષતુ દુરિ॒તં- સ ન॑:પર્ષ॒.દતિ॑ દુ॒ર્ગાણિ॒ વિશ્વા॑..
મહા॑ભ॒યે સ॑મુત્પ॒ન્ને- સ્મર॑ન્તિ ચ જ॒પન્તિ॑ ચ. સર્વ॑.ન્તા॒રય॑તે દુ॒ર્ગા॒- ના॒વેવ॒ સિન્ધુ॑.ન્દુરિ॒તાઽત્ય॒ગ્નિઃ..
ય ઇ॒મ. ન્દુ॒ર્ગાસ્ત॑વં પુ॒ણ્યં॒- શૃ॒ણ્વન્તિ॑ ચ જ॒પન્તિ॑ ચ. ત્રિષુ॑ લો॒કેષુ॑ વિખ્યા॒ત॒.-ન્ત્રિ॒ષુ લો॑કેષુ॒ પૂજિ॑તમ્..
અપુ॑ત્રો॒ લભ॑તે પુ॒ત્રા॒.-ન્ધ॒નહી॑નો ધ॒નં લ॑ભેત્. અચ॑ક્ષુ॒. ર્લભ॑તે ચ॒ક્ષુ॒.- ર્બ॒દ્ધો-મુ॑ચ્યેત॒ બન્ધ॑નાત્..
વ્યાધિ॑તો॒ મુચ્ય॑તે રો॒ગા॒.-દ॒રોગી॑ શ્રિય॒. માપ્નુ॑યાત્. દદા॑તિ॒ કામિ॑તં સ॒ર્વ॒.-ઙ્કાત્યા॑યનિ ન॒મોઽસ્તુ॑ તે..
ઉલૂ॑કયાતું શુશુ॒લૂક॑યાતુ.-ઞ્જ॒હિ શ્વયા॑તુ. મુ॒ત કોક॑યાતુમ્. સુ॒પ॒ર્ણયા॑તુ. મુ॒ત ગૃધ્ર॑યાતુ.-ન્દૃ॒ષદે॑વ॒ પ્રમૃ॑ણ॒ રક્ષ॑ ઇન્દ્ર..
પિ॒શઙ્ગ॑ભૃષ્ટિ. મમ્ભૃ॒ણં- પિ॒શાચિ॑. મિન્દ્ર॒ સં મૃ॑ણ. સર્વં॒ રક્ષો॒ નિ બ॑ર્હય..
પરિશિષ્ટમ્ [ઋગ્વેદ મંડલ ૧૦. ૧૪૨ સૂક્તસ્યાનંતરં][ઋગ્વેદ અષ્ટક ૮, અધ્યાય ૭, ૩૦ વર્ગાનંતરં]
હિ॒મસ્ય॑ ત્વા જ॒રાયુ॑ણા॒- શાલે॒ પરિ॑ વ્યયામસિ. ઉ॒ત હ્ર॒દો હિ નો॒ ધિયો॒-ઽગ્નિ. ર્દ॑દાતુ ભેષ॒જમ્..
શી॒ત॒હ્ર॒દો હિ નો॒ ધિયો॒-ઽગ્નિ. ર્દ॑દાતુ ભેષ॒જમ્. અન્તિ॒કા. મ॒ગ્નિ. મ॒જન॑ય॒.-દૂર્વા॑દ॒. શ્શશ॒હાઽગ॑મત્..
અ॒જા॒ત॒પુ॒ત્ર॒પ॒ક્ષાયા॑ હૃ॒દયં॒ મમ॑ દૂયતે. વિપુ॑લઁ॒ વનં॑ બ॒હ્વાકા॑શ॒.-ઞ્ચર॑ જાતવેદ॒: કામા॑ય..
મા॒ઞ્ચ॒ ર॒ક્ષ॒ પુત્રાં॑.શ્ચ॒- શર॑ણ. મભૂ॒. ત્તવ॑. પિ॒ઙ્ગા॒ક્ષ॒ લો॒હિ॒તગ્રી॑વ- કૃ॒ષ્ણવ॑ર્ણ ન॒મોઽસ્તુ॑તે..
અ॒સ્મા.ન્નિ॒ બર્હ॑સ્યેનાં- સા॒ગર॑સ્યોર્મ॒યો ય॑થા. ઇન્દ્રઃ॑ ક્ષ॒ત્ર.ન્દ॑દાતુ॒- વરુ॑ણ. મ॒ભિ ષિ॑ઞ્ચતુ..
શ॒ત્ર॒વો॒ નિધ॑નં યા॒ન્તુ॒- જ॒ય ત્વં॑ બ્રહ્મ॒તેજ॑સા. ક॒પિ॒લ॒જ॒ટીં સ॒ર્વભ॑ક્ષ.ઞ્ચા॒-ઽગ્નિં પ્ર॑ત્યક્ષ॒દૈવ॑તમ્. વ॒રુ॒ણ॒ઞ્ચ॒ વ॒શા॒.મ્યગ્રે॑- મ॒મ પુ॑ત્રાંશ્ચ॒ રક્ષ॑તુ.. (મ॒મ॒ પુ॒ત્રાં॒શ્ચ॒ ર॒ક્ષ॒. ત્વો.ન્નમઃ॑).
સાઽગ્રં॑ વ॒ર્ષશ॒ત.ઞ્જી॑વ- પિ॒બ ખા॑દ ચ॒ મોદ॑ ચ. દુ॒:ખિ॒તાં॒શ્ચ દ્વિ॑જાં.શ્ચૈ॒વ॒- પ્ર॒જા.ઞ્ચ॑ પશુ॒ પાલ॑ય..
યાવ॑.દાદિ॒ત્ય. સ્ત॑પતિ॒- યાવ॑.દ્ભ્રાજતિ॒ ચ॒ન્દ્રમાઃ॑. યા॒વ॒.દ્વા॒યુઃ પ્લવા॑યતિ॒-તાવ॑.જ્જીવ॒ જયા॑ જય..
યેન॑ કે॒ન પ્ર॑કારે॒ણ॒- કો॒ હિ ના॑મ નુ॒ જીવ॑તિ. પરે॑ષા॒. મુપ॑કારા॒ર્થં॒- ય॒જ્જીવ॑તિ સ॒ જીવ॑તિ..
એ॒તાઁ॒ વૈ॒શ્વા॒નરીં॑- સ॒ર્વદે॑વા.ન્ન॒મોઽસ્તુ॑ તે..
ન ચો॑ર॒ભય॒.ન્ન ચ॑ સર્પ॒ભય.-॒ન્ન ચ॑ વ્યાઘ્ર॒ભય॒.ન્ન ચ॑ મૃત્યુ॒ભય॑મ્. ય॒સ્યા॒ઽપ॒મૃ॒ત્યુ.ર્ન॑ ચ મૃ॒ત્યુ॒.-સ્સર્વં॑ લભતે॒ સર્વ॑.ઞ્જયતે..
સ્વ॒સ્તિ નો॑ મિમીતામ॒શ્વિના॒ ભગઃ॑ સ્વ॒સ્તિ દે॒વ્યદિ॑તિરન॒ર્વણઃ॑ . સ્વ॒સ્તિ પૂ॒ષા અસુ॑રો દધાતુ નઃ સ્વ॒સ્તિ દ્યાવા॑પૃથિ॒વી સુ॑ચે॒તુના॑ ..
સ્વ॒સ્તયે॑ વા॒યુમુપ॑ બ્રવામહૈ॒ સોમં॑ સ્વ॒સ્તિ ભુવ॑નસ્ય॒ યસ્પતિઃ॑ . બૃહ॒સ્પતિં॒ સર્વ॑ગણં સ્વ॒સ્તયે॑ સ્વ॒સ્તય॑ આદિ॒ત્યાસો॑ ભવન્તુ નઃ ..
વિશ્વે॑ દે॒વા નો॑ અ॒દ્યા સ્વ॒સ્તયે॑ વૈશ્વાન॒રો વસુ॑ર॒ગ્નિઃ સ્વ॒સ્તયે॑ . દે॒વા અ॑વન્ત્વૃ॒ભવઃ॑ સ્વ॒સ્તયે॑ સ્વ॒સ્તિ નો॑ રુ॒દ્રઃ પા॒ત્વંહ॑સઃ ..
સ્વ॒સ્તિ મિ॑ત્રાવરુણા સ્વ॒સ્તિ પ॑થ્યે રેવતિ . સ્વ॒સ્તિ ન॒ ઇન્દ્ર॑શ્ચા॒ગ્નિશ્ચ॑ સ્વ॒સ્તિ નો॑ અદિતે કૃધિ ..
સ્વ॒સ્તિ પન્થા॒મનુ॑ ચરેમ સૂર્યાચન્દ્ર॒મસા॑વિવ . પુન॒ર્દદ॒તાઘ્ન॑તા જાન॒તા સં ગ॑મેમહિ ..
પરિશિષ્ટમ્ [ઋગ્વેદ મંડલ ૫, ૫૧ સૂક્તસ્યાનંતરં][ઋગ્વેદ અષ્ટક ૪, અધ્યાય ૩, ૭ વર્ગાનંતરં]
સ્વ॒સ્ત્યય॑નં॒ તાર્ક્ષ્ય॒મરિ॑ષ્ટનેમિં મ॒હદ્ભૂ॑તં વાય॒સં દે॒વતા॑નાં . અ॒સુ॒ર॒ઘ્નમિંદ્ર॑સખં સ॒મત્સુ॑ બૃ॒હદ્યશો॒ નાવ॑મિ॒વા રુ॑હેમ ..૧..
અં॒હો॒મુચ॑માં॒ગિર॑સં॒ ગયં॑ ચ સ્વ॒સ્ત્યા॑ત્રે॒યં મન॑સા ચ॒ તાર્ક્ષ્યં॑ . પ્રય॑તપાણિઃ શર॒ણં પ્ર પ॑દ્યે સ્વ॒સ્તિ સં॑બા॒ધેષ્વભ॑યં નો, અસ્તુ ..૨..
હિરણ્યગર્ભઇતિ દશર્ચસ્ય સૂક્તસ્ય પ્રાજાપત્યોહિરણ્યગર્ભઃ પ્રજાપતિસ્ત્રિષ્ટુપ્ .
હિ॒ર॒ણ્ય॒ગ॒ર્ભઃ સમ॑વર્ત॒તાગ્રે॑ ભૂ॒તસ્ય॑ જા॒તઃ પતિ॒રેક॑ આસીત્ . સ દા॑ધાર પૃથિ॒વીં દ્યામુ॒તેમાં કસ્મૈ॑ દે॒વાય॑ હ॒વિષા॑ વિધેમ ..
ય આ॑ત્મ॒દા બ॑લ॒દા યસ્ય॒ વિશ્વ॑ ઉ॒પાસ॑તે પ્ર॒શિષં॒ યસ્ય॑ દે॒વાઃ . યસ્ય॑ છા॒યામૃતં॒ યસ્ય॑ મૃ॒ત્યુઃ કસ્મૈ॑ દે॒વાય॑ હ॒વિષા॑ વિધેમ ..
યઃ પ્રા॑ણ॒તો નિ॑મિષ॒તો મ॑હિ॒ત્વૈક॒ ઇદ્રાજા॒ જગ॑તો બ॒ભૂવ॑ . ય ઈશે॑ અ॒સ્ય દ્વિ॒પદ॒શ્ચતુ॑ષ્પદઃ॒ કસ્મૈ॑ દે॒વાય॑ હ॒વિષા॑ વિધેમ ..
યસ્યે॒મે હિ॒મવ॑ન્તો મહિ॒ત્વા યસ્ય॑ સમુ॒દ્રં ર॒સયા॑ સ॒હાહુઃ . યસ્યે॒માઃ પ્ર॒દિશો॒ યસ્ય॑ બા॒હૂ કસ્મૈ॑ દે॒વાય॑ હ॒વિષા॑ વિધેમ ..
યેન॒ દ્યૌરુ॒ગ્રા પૃ॑થિ॒વી ચ॑ દૃ॒ળ્હા યેન॒ સ્વઃ॑ સ્તભિ॒તં યેન॒ નાકઃ॑ . યો અ॒ન્તરિ॑ક્ષે॒ રજ॑સો વિ॒માનઃ॒ કસ્મૈ॑ દે॒વાય॑ હ॒વિષા॑ વિધેમ ..
યં ક્રન્દ॑સી॒ અવ॑સા તસ્તભા॒ને અ॒ભ્યૈક્ષે॑તાં॒ મન॑સા॒ રેજ॑માને . યત્રાધિ॒ સૂર॒ ઉદિ॑તો વિ॒ભાતિ॒ કસ્મૈ॑ દે॒વાય॑ હ॒વિષા॑ વિધેમ ..
આપો॑ હ॒ યદ્બૃ॑હ॒તીર્વિશ્વ॒માય॒ન્ગર્ભં॒ દધા॑ના જ॒નય॑ન્તીર॒ગ્નિમ્ . તતો॑ દે॒વાનાં॒ સમ॑વર્ત॒તાસુ॒રેકઃ॒ કસ્મૈ॑ દે॒વાય॑ હ॒વિષા॑ વિધેમ ..
યશ્ચિ॒દાપો॑ મહિ॒ના પ॒ર્યપ॑શ્ય॒દ્દક્ષં॒ દધા॑ના જ॒નય॑ન્તીર્ય॒જ્ઞમ્ . યો દે॒વેષ્વધિ॑ દે॒વ એક॒ આસી॒ત્કસ્મૈ॑ દે॒વાય॑ હ॒વિષા॑ વિધેમ ..
મા નો॑ હિંસીજ્જનિ॒તા યઃ પૃ॑થિ॒વ્યા યો વા॒ દિવં॑ સ॒ત્યધ॑ર્મા જ॒જાન॑ . યશ્ચા॒પશ્ચ॒ન્દ્રા બૃ॑હ॒તીર્જ॒જાન॒ કસ્મૈ॑ દે॒વાય॑ હ॒વિષા॑ વિધેમ ..
પ્રજા॑પતે॒ ન ત્વદે॒તાન્ય॒ન્યો વિશ્વા॑ જા॒તાનિ॒ પરિ॒ તા બ॑ભૂવ . યત્કા॑માસ્તે જુહુ॒મસ્તન્નો॑ અસ્તુ વ॒યં સ્યા॑મ॒ પત॑યો રયી॒ણામ્ ..
સત્યેનેતિ સપ્તચત્વારિંશદૃચસ્ય સૂક્તસ્ય સૂર્યાસાવિત્રીઋષિકા પંચાનાંસોમોદેવતા તતએકાદશાનાં સૂર્યાવિવાહઃ સપ્તદશ્યાદેવાઃ અષ્ટાદશ્યાઃ સોમાર્કૌ એકોનવિંશ્યાશ્ચંદ્રમાઃ તતોનવાનાંનૃણાં વિવાહ મંત્રાઆશીઃ પ્રાયાઃ તતોદ્વયોર્વધૂર્વાસોદેવતા એકત્રિંશ્યાયક્ષ્મહા શિષ્ટાનામૃચસૂર્યાંસાવિત્રી અનુષ્ટુપ્ચતુર્દશીએકોનવિંશ્યાદિ તિસ્રસ્રયોવિંશી ચતુર્વિંશીષડ્વિંશી ષટ્ત્રિંશી સપ્તત્રિંશી ચતુશ્ચત્વારિંશ્યશ્ચત્રિષ્ટુભઃ અષ્ટાદશી સપ્તવિંશીત્રિચત્વારિંશ્યશ્ચ જગત્યઃ ચતુસ્ત્રિંશ્યુરોબૃહતી .
સ॒ત્યેનોત્ત॑ભિતા॒ ભૂમિઃ॒ સૂર્યે॒ણોત્ત॑ભિતા॒ દ્યૌઃ . ઋ॒તેના॑દિ॒ત્યાસ્તિ॑ષ્ઠન્તિ દિ॒વિ સોમો॒ અધિ॑ શ્રિ॒તઃ ..
સોમે॑નાદિ॒ત્યા બ॒લિનઃ॒ સોમે॑ન પૃથિ॒વી મ॒હી . અથો॒ નક્ષ॑ત્રાણામે॒ષામુ॒પસ્થે॒ સોમ॒ આહિ॑તઃ ..
સોમં॑ મન્યતે પપિ॒વાન્યત્સ॑મ્પિં॒ષન્ત્યોષ॑ધિમ્ . સોમં॒ યં બ્ર॒હ્માણો॑ વિ॒દુર્ન તસ્યા॑શ્નાતિ॒ કશ્ચ॒ન ..
આ॒ચ્છદ્વિ॑ધાનૈર્ગુપિ॒તો બાર્હ॑તૈઃ સોમ રક્ષિ॒તઃ . ગ્રાવ્ણા॒મિચ્છૃ॒ણ્વન્તિ॑ષ્ઠસિ॒ ન તે॑ અશ્નાતિ॒ પાર્થિ॑વઃ ..
યત્ત્વા॑ દેવ પ્ર॒પિબ॑ન્તિ॒ તત॒ આ પ્યા॑યસે॒ પુનઃ॑ . વા॒યુઃ સોમ॑સ્ય રક્ષિ॒તા સમા॑નાં॒ માસ॒ આકૃ॑તિઃ ..
રૈભ્યા॑સીદનુ॒દેયી॑ નારાશં॒સી ન્યોચ॑ની . સૂ॒ર્યાયા॑ ભ॒દ્રમિદ્વાસો॒ ગાથ॑યૈતિ॒ પરિ॑ષ્કૃતમ્ ..
ચિત્તિ॑રા ઉપ॒બર્હ॑ણં॒ ચક્ષુ॑રા અ॒ભ્યઞ્જ॑નમ્ . દ્યૌર્ભૂમિઃ॒ કોશ॑ આસી॒દ્યદયા॑ત્સૂ॒ર્યા પતિ॑મ્ ..
સ્તોમા॑ આસન્પ્રતિ॒ધયઃ॑ કુ॒રીરં॒ છન્દ॑ ઓપ॒શઃ . સૂ॒ર્યાયા॑ અ॒શ્વિના॑ વ॒રાગ્નિરા॑સીત્પુરોગ॒વઃ ..
સોમો॑ વધૂ॒યુર॑ભવદ॒શ્વિના॑સ્તામુ॒ભા વ॒રા . સૂ॒ર્યાં યત્પત્યે॒ શંસ॑ન્તીં॒ મન॑સા સવિ॒તાદ॑દાત્ ..
મનો॑ અસ્યા॒ અન॑ આસી॒દ્દ્યૌરા॑સીદુ॒ત ચ્છ॒દિઃ . શુ॒ક્રાવ॑ન॒ડ્વાહા॑વાસ્તાં॒ યદયા॑ત્સૂ॒ર્યા ગૃ॒હમ્ ..
ઋ॒ક્સા॒માભ્યા॑મ॒ભિહિ॑તૌ॒ ગાવૌ॑ તે સામ॒નાવિ॑તઃ . શ્રોત્રં॑ તે ચ॒ક્રે આ॑સ્તાં દિ॒વિ પન્થા॑શ્ચરાચા॒રઃ ..
શુચી॑ તે ચ॒ક્રે યા॒ત્યા વ્યા॒નો અક્ષ॒ આહ॑તઃ . અનો॑ મન॒સ્મયં॑ સૂ॒ર્યારો॑હત્પ્રય॒તી પતિ॑મ્ ..
સૂ॒ર્યાયા॑ વહ॒તુઃ પ્રાગા॑ત્સવિ॒તા યમ॒વાસૃ॑જત્ . અ॒ઘાસુ॑ હન્યન્તે॒ ગાવોઽર્જુ॑ન્યોઃ॒ પર્યુ॑હ્યતે ..
યદ॑શ્વિના પૃ॒ચ્છમા॑ના॒વયા॑તં ત્રિચ॒ક્રેણ॑ વહ॒તું સૂ॒ર્યાયાઃ॑ . વિશ્વે॑ દે॒વા અનુ॒ તદ્વા॑મજાનન્પુ॒ત્રઃ પિ॒તરા॑વવૃણીત પૂ॒ષા ..
યદયા॑તં શુભસ્પતી વરે॒યં સૂ॒ર્યામુપ॑ . ક્વૈકં॑ ચ॒ક્રં વા॑માસી॒ત્ક્વ॑ દે॒ષ્ટ્રાય॑ તસ્થથુઃ ..
દ્વે તે॑ ચ॒ક્રે સૂ॑ર્યે બ્ર॒હ્માણ॑ ઋતુ॒થા વિ॑દુઃ . અથૈકં॑ ચ॒ક્રં યદ્ગુહા॒ તદ॑દ્ધા॒તય॒ ઇદ્વિ॑દુઃ ..
સૂ॒ર્યાયૈ॑ દે॒વેભ્યો॑ મિ॒ત્રાય॒ વરુ॑ણાય ચ . યે ભૂ॒તસ્ય॒ પ્રચે॑તસ ઇ॒દં તેભ્યો॑ઽકરં॒ નમઃ॑ ..
પૂ॒ર્વા॒પ॒રં ચ॑રતો મા॒યયૈ॒તૌ શિશૂ॒ ક્રીળ॑ન્તૌ॒ પરિ॑ યાતો અધ્વ॒રમ્ . વિશ્વા॑ન્ય॒ન્યો ભુવ॑નાભિ॒ચષ્ટ॑ ઋ॒તૂઁર॒ન્યો વિ॒દધ॑જ્જાયતે॒ પુનઃ॑ ..
નવો॑નવો ભવતિ॒ જાય॑મા॒નોઽહ્નાં॑ કે॒તુરુ॒ષસા॑મે॒ત્યગ્ર॑મ્ . ભા॒ગં દે॒વેભ્યો॒ વિ દ॑ધાત્યા॒યન્પ્ર ચ॒ન્દ્રમા॑સ્તિરતે દી॒ર્ઘમાયુઃ॑ ..
સુ॒કિં॒શુ॒કં શ॑લ્મ॒લિં વિ॒શ્વરૂ॑પં॒ હિર॑ણ્યવર્ણં સુ॒વૃતં॑ સુચ॒ક્રમ્ . આ રો॑હ સૂર્યે અ॒મૃત॑સ્ય લો॒કં સ્યો॒નં પત્યે॑ વહ॒તું કૃ॑ણુષ્વ ..
ઉદી॒ર્ષ્વાતઃ॒ પતિ॑વતી॒ હ્યે॒૩॒॑ષા વિ॒શ્વાવ॑સું॒ નમ॑સા ગી॒ર્ભિરી॑ળે . અ॒ન્યામિ॑ચ્છ પિતૃ॒ષદં॒ વ્ય॑ક્તાં॒ સ તે॑ ભા॒ગો જ॒નુષા॒ તસ્ય॑ વિદ્ધિ ..
ઉદી॒ર્ષ્વાતો॑ વિશ્વાવસો॒ નમ॑સેળા મહે ત્વા . અ॒ન્યામિ॑ચ્છ પ્રફ॒ર્વ્યં૧॒॑ સં જા॒યાં પત્યા॑ સૃજ ..
અ॒નૃ॒ક્ષ॒રા ઋ॒જવઃ॑ સન્તુ॒ પન્થા॒ યેભિઃ॒ સખા॑યો॒ યન્તિ॑ નો વરે॒યમ્ . સમ॑ર્ય॒મા સં ભગો॑ નો નિનીયા॒ત્સં જા॑સ્પ॒ત્યં સુ॒યમ॑મસ્તુ દેવાઃ ..
પ્ર ત્વા॑ મુઞ્ચામિ॒ વરુ॑ણસ્ય॒ પાશા॒દ્યેન॒ ત્વાબ॑ધ્નાત્સવિ॒તા સુ॒શેવઃ॑ . ઋ॒તસ્ય॒ યોનૌ॑ સુકૃ॒તસ્ય॑ લો॒કેઽરિ॑ષ્ટાં ત્વા સ॒હ પત્યા॑ દધામિ ..
પ્રેતો મુ॒ઞ્ચામિ॒ નામુતઃ॑ સુબ॒દ્ધામ॒મુત॑સ્કરમ્ . યથે॒યમિ॑ન્દ્ર મીઢ્વઃ સુપુ॒ત્રા સુ॒ભગાસ॑તિ ..
પૂ॒ષા ત્વે॒તો ન॑યતુ હસ્ત॒ગૃહ્યા॒શ્વિના॑ ત્વા॒ પ્ર વ॑હતાં॒ રથે॑ન . ગૃ॒હાન્ગ॑ચ્છ ગૃ॒હપ॑ત્ની॒ યથાસો॑ વ॒શિની॒ ત્વં વિ॒દથ॒મા વ॑દાસિ ..
ઇ॒હ પ્રિ॒યં પ્ર॒જયા॑ તે॒ સમૃ॑ધ્યતામ॒સ્મિન્ગૃ॒હે ગાર્હ॑પત્યાય જાગૃહિ . એ॒ના પત્યા॑ ત॒ન્વં૧॒॑ સં સૃ॑જ॒સ્વાધા॒ જિવ્રી॑ વિ॒દથ॒મા વ॑દાથઃ ..
ની॒લ॒લો॒હિ॒તં ભ॑વતિ કૃ॒ત્યાસ॒ક્તિર્વ્ય॑જ્યતે . એધ॑ન્તે અસ્યા જ્ઞા॒તયઃ॒ પતિ॑ર્બ॒ન્ધેષુ॑ બધ્યતે ..
પરા॑ દેહિ શામુ॒લ્યં॑ બ્ર॒હ્મભ્યો॒ વિ ભ॑જા॒ વસુ॑ . કૃ॒ત્યૈષા પ॒દ્વતી॑ ભૂ॒ત્વ્યા જા॒યા વિ॑શતે॒ પતિ॑મ્ ..
અ॒શ્રી॒રા ત॒નૂર્ભ॑વતિ॒ રુશ॑તી પા॒પયા॑મુ॒યા . પતિ॒ર્યદ્વ॒ધ્વો॒૩॒॑ વાસ॑સા॒ સ્વમઙ્ગ॑મભિ॒ધિત્સ॑તે ..
યે વ॒ધ્વ॑શ્ચ॒ન્દ્રં વ॑હ॒તું યક્ષ્મા॒ યન્તિ॒ જના॒દનુ॑ . પુન॒સ્તાન્ય॒જ્ઞિયા॑ દે॒વા નય॑ન્તુ॒ યત॒ આગ॑તાઃ ..
મા વિ॑દન્પરિપ॒ન્થિનો॒ ય આ॒સીદ॑ન્તિ॒ દમ્પ॑તી . સુ॒ગેભિ॑ર્દુ॒ર્ગમતી॑તા॒મપ॑ દ્રા॒ન્ત્વરા॑તયઃ ..
સુ॒મ॒ઙ્ગ॒લીરિ॒યં વ॒ધૂરિ॒માં સ॒મેત॒ પશ્ય॑ત . સૌભા॑ગ્યમસ્યૈ દ॒ત્ત્વાયાથાસ્તં॒ વિ પરે॑તન ..
તૃ॒ષ્ટમે॒તત્કટુ॑કમે॒તદ॑પા॒ષ્ઠવ॑દ્વિ॒ષવ॒ન્નૈતદત્ત॑વે . સૂ॒ર્યાં યો બ્ર॒હ્મા વિ॒દ્યાત્સ ઇદ્વાધૂ॑યમર્હતિ ..
આ॒શસ॑નં વિ॒શસ॑ન॒મથો॑ અધિવિ॒કર્ત॑નમ્ . સૂ॒ર્યાયાઃ॑ પશ્ય રૂ॒પાણિ॒ તાનિ॑ બ્ર॒હ્મા તુ શુ॑ન્ધતિ ..
ગૃ॒ભ્ણામિ॑ તે સૌભગ॒ત્વાય॒ હસ્તં॒ મયા॒ પત્યા॑ જ॒રદ॑ષ્ટિ॒ર્યથાસઃ॑ . ભગો॑ અર્ય॒મા સ॑વિ॒તા પુરં॑ધિ॒ર્મહ્યં॑ ત્વાદુ॒ર્ગાર્હ॑પત્યાય દે॒વાઃ ..
તાં પૂ॑ષઞ્છિ॒વત॑મા॒મેર॑યસ્વ॒ યસ્યાં॒ બીજં॑ મનુ॒ષ્યા॒૩॒॑ વપ॑ન્તિ . યા ન॑ ઊ॒રૂ ઉ॑શ॒તી વિ॒શ્રયા॑તે॒ યસ્યા॑મુ॒શન્તઃ॑ પ્ર॒હરા॑મ॒ શેપ॑મ્ ..
તુભ્ય॒મગ્રે॒ પર્ય॑વહન્ત્સૂ॒ર્યાં વ॑હ॒તુના॑ સ॒હ . પુનઃ॒ પતિ॑ભ્યો જા॒યાં દા અ॑ગ્ને પ્ર॒જયા॑ સ॒હ ..
પુનઃ॒ પત્ની॑મ॒ગ્નિર॑દા॒દાયુ॑ષા સ॒હ વર્ચ॑સા . દી॒ર્ઘાયુ॑રસ્યા॒ યઃ પતિ॒ર્જીવા॑તિ શ॒રદઃ॑ શ॒તમ્ ..
સોમઃ॑ પ્રથ॒મો વિ॑વિદે ગન્ધ॒ર્વો વિ॑વિદ॒ ઉત્ત॑રઃ . તૃ॒તીયો॑ અ॒ગ્નિષ્ટે॒ પતિ॑સ્તુ॒રીય॑સ્તે મનુષ્ય॒જાઃ ..
સોમો॑ દદદ્ગન્ધ॒ર્વાય॑ ગન્ધ॒ર્વો દ॑દદ॒ગ્નયે॑ . ર॒યિં ચ॑ પુ॒ત્રાઁશ્ચા॑દાદ॒ગ્નિર્મહ્ય॒મથો॑ ઇ॒મામ્ ..
ઇ॒હૈવ સ્તં॒ મા વિ યૌ॑ષ્ટં॒ વિશ્વ॒માયુ॒ર્વ્ય॑શ્નુતમ્ . ક્રીળ॑ન્તૌ પુ॒ત્રૈર્નપ્તૃ॑ભિ॒ર્મોદ॑માનૌ॒ સ્વે ગૃ॒હે ..
આ નઃ॑ પ્ર॒જાં જ॑નયતુ પ્ર॒જાપ॑તિરાજર॒સાય॒ સમ॑નક્ત્વર્ય॒મા . અદુ॑ર્મઙ્ગલીઃ પતિલો॒કમા વિ॑શ॒ શં નો॑ ભવ દ્વિ॒પદે॒ શં ચતુ॑ષ્પદે ..
અઘો॑રચક્ષુ॒રપ॑તિઘ્ન્યેધિ શિ॒વા પ॒શુભ્યઃ॑ સુ॒મનાઃ॑ સુ॒વર્ચાઃ॑ . વી॒ર॒સૂર્દે॒વકા॑મા સ્યો॒ના શં નો॑ ભવ દ્વિ॒પદે॒ શં ચતુ॑ષ્પદે ..
ઇ॒માં ત્વમિ॑ન્દ્ર મીઢ્વઃ સુપુ॒ત્રાં સુ॒ભગાં॑ કૃણુ . દશા॑સ્યાં પુ॒ત્રાના ધે॑હિ॒ પતિ॑મેકાદ॒શં કૃ॑ધિ ..
સ॒મ્રાજ્ઞી॒ શ્વશુ॑રે ભવ સ॒મ્રાજ્ઞી॑ શ્વ॒શ્ર્વાં ભ॑વ . નના॑ન્દરિ સ॒મ્રાજ્ઞી॑ ભવ સ॒મ્રાજ્ઞી॒ અધિ॑ દે॒વૃષુ॑ ..
સમ॑ઞ્જન્તુ॒ વિશ્વે॑ દે॒વાઃ સમાપો॒ હૃદ॑યાનિ નૌ . સં મા॑ત॒રિશ્વા॒ સં ધા॒તા સમુ॒ દેષ્ટ્રી॑ દધાતુ નૌ ..
પરિશિષ્ટમ્ [ઋગ્વેદ મંડલ ૧૦.૦૮૫ સૂક્તસ્યાનંતરં][ઋગ્વેદ અષ્ટક ૮, અધ્યાય ૩, ૨૮ વર્ગાનંતરં]
અ॒વિ॒ધ॒વા ભવ॑ વર્ષા॒ણિ॒- શ॒તં સા॑ગ્ર.ન્તુ॒ સવ્ર॑તા. તે॒જ॒સ્વી॒ ચ ય॑શસ્વી॒ ચ॒-ધ॒ર્મપ॑ત્ની પ॒તિવ્ર॑તા..
જ॒ન॒ય॒. દ્બહુ॑પુત્રા॒ણિ॒- મા॒ ચ દુ॑:ખં લ॒ભે. ત્ક્વ॑ચિત્. ભ॒ર્તા તે॒ સોમ॑પા નિ॒ત્યં॒-ભ॒વે. દ્ધ॑ર્મપ॒રાય॑ણઃ..
અ॒ષ્ટ॒પુ॒ત્રા ભ॑વ ત્વ॒.ઞ્ચ॒- સુ॒ભગા॑ ચ પ॒તિવ્ર॑તા. ભર્તુ॑.શ્ચૈ॒વ પિ॑તુ. ર્ભ્રા॒તુ॒.-ર્હૃ॒દયા॑ઽઽનન્દિ॒ની સ॑દા..
ઇ॒ન્દ્ર॒સ્ય॒ તુ॒ ય॒થે॒ન્દ્રાણી॑- શ્રી॒ધર॑સ્ય ય॒થા શ્રિ॑યા. શ॒ઙ્ક॒ર॒સ્ય॒ ય॒થા॒ ગૌરી॑- ત॒દ્ભર્તુ॑. રપિ॒ ભર્ત॑રિ..
અત્રે॑. ર્ય॒થાઽનુ॑સૂયા॒ સ્યા॒.-દ્વ॒સિષ્ઠ॑સ્યાઽપ્ય॒રુન્ધ॑તી. કૌ॒શિ॒ક॒સ્ય॒ ય॒થા॒ સતી॑- ત॒થા ત્વ॑.મપિ॒ ભર્ત॑રિ..
ધ્રુ॒વૈધિ॒ પો॑ષ્યા॒ મયિ॒- મહ્ય॑. ન્ત્વાઽદા॒. દ્બૃહ॒સ્પતિઃ॑. મયા॒ પત્યા॑ પ્ર॒જાવ॑તી॒-સ.ઞ્જી॑વ શ॒રદ॑. શ્શ॒તમ્..
કનિક્રદદિતિ તૃચસ્ય સૂક્તસ્ય શૌનકોગૃત્સમદઃશકુંતસ્ત્રિષ્ટુપ્ .
કનિ॑ક્રદજ્જ॒નુષં॑ પ્રબ્રુવા॒ણ ઇય॑ર્તિ॒ વાચ॑મરિ॒તેવ॒ નાવ॑મ્ . સુ॒મ॒ઙ્ગલ॑શ્ચ શકુને॒ ભવા॑સિ॒ મા ત્વા॒ કા ચિ॑દભિ॒ભા વિશ્વ્યા॑ વિદત્ ..
મા ત્વા॑ શ્યે॒ન ઉદ્વ॑ધી॒ન્મા સુ॑પ॒ર્ણો મા ત્વા॑ વિદ॒દિષુ॑માન્વી॒રો અસ્તા॑ . પિત્ર્યા॒મનુ॑ પ્ર॒દિશં॒ કનિ॑ક્રદત્સુમ॒ઙ્ગલો॑ ભદ્રવા॒દી વ॑દે॒હ ..
અવ॑ ક્રન્દ દક્ષિણ॒તો ગૃ॒હાણાં॑ સુમ॒ઙ્ગલો॑ ભદ્રવા॒દી શ॑કુન્તે . મા નઃ॑ સ્તે॒ન ઈ॑શત॒ માઘશં॑સો બૃ॒હદ્વ॑દેમ વિ॒દથે॑ સુ॒વીરાઃ॑ ..
પ્રદક્ષિણિદિતિ તૃચસ્ય સૂક્તસ્ય શૌનકોગૃત્સમદઃ શકુંતોજગતી દ્વિતીયાતિશક્વરી અષ્ટિર્વા .
પ્ર॒દ॒ક્ષિ॒ણિદ॒ભિ ગૃ॑ણન્તિ કા॒રવો॒ વયો॒ વદ॑ન્ત ઋતુ॒થા શ॒કુન્ત॑યઃ . ઉ॒ભે વાચૌ॑ વદતિ સામ॒ગા ઇ॑વ ગાય॒ત્રં ચ॒ ત્રૈષ્ટુ॑ભં॒ ચાનુ॑ રાજતિ ..
ઉ॒દ્ગા॒તેવ॑ શકુને॒ સામ॑ ગાયસિ બ્રહ્મપુ॒ત્ર ઇ॑વ॒ સવ॑નેષુ શંસસિ . વૃષે॑વ વા॒જી શિશુ॑મતીર॒પીત્યા॑ સ॒ર્વતો॑ નઃ શકુને ભ॒દ્રમા વ॑દ વિ॒શ્વતો॑ નઃ શકુને॒ પુણ્ય॒મા વ॑દ ..
આ॒વદં॒સ્ત્વં શ॑કુને ભ॒દ્રમા વ॑દ તૂ॒ષ્ણીમાસી॑નઃ સુમ॒તિં ચિ॑કિદ્ધિ નઃ . યદુ॒ત્પત॒ન્વદ॑સિ કર્ક॒રિર્ય॑થા બૃ॒હદ્વ॑દેમ વિ॒દથે॑ સુ॒વીરાઃ॑ ..
પરિશિષ્ટમ્ [ઋગ્વેદ મંડલ ૨.૦૪૩ સૂક્તસ્યાનંતરં][ઋગ્વેદ અષ્ટક ૨, અધ્યાય ૮, ૧૨ વર્ગાનંતરં]
ભ॒દ્રં વ॑દ દક્ષિણ॒તો- ભ॒દ્ર.મુ॑ત્તર॒તો વ॑દ. ભ॒દ્રં પુ॒રસ્તા॑.ન્નો વદ- ભ॒દ્રં પ॑શ્ચા.ત્ક॒પિઞ્જ॑લ..
ભ॒દ્રં વ॑દ પુ॒ત્રૈ.-ર્ભ॒દ્રં વ॑દ ગૃ॒હેષુ॑ ચ. ભ॒દ્ર.મ॒સ્માક॑. ન્નો વદ- ભ॒દ્ર.ન્નો॒ અભ॑ય.ઙ્કૃધિ..
ભ॒દ્ર. મ॒ધસ્તા॑. ન્નો વદ- ભ॒દ્ર.મુ॒પરિ॑ષ્ટા.ન્નો વદ. ભ॒દ્રંભ॑દ્ર.ન્ન॒ આ વ॑દ- ભ॒દ્રન્ન॑. સ્સર્વ॒તો વ॑દ..
અ॒સ॒પ॒ત્નઃ પુ॒રસ્તા॑.ન્ન.-શ્શિ॒વ.ન્દ॑ક્ષિણ॒ત.સ્કૃ॑ધિ. અભ॑યં॒ સત॑તં પ॒શ્ચા.-દ્ભ॒દ્ર.મુ॑ત્તર॒તો ગૃ॒હે..
યૌ॒વના॑નિ મ॒હય॑સિ- જિ॒ગ્યુષા॑.મિવ॒ દુન્દુ॑ભિઃ. શકુ॑ન્ત॒ક પ્ર॑દક્ષિ॒ણં-શ॒તપ॑ત્રા॒ઽભિ નો॑ વદ..
આ॒વદં॒.સ્ત્વં શ॑કુને ભ॒દ્ર.મા વ॑દ- તૂ॒ષ્ણી.માસી॑ન.સ્સુમ॒તિ.ઞ્ચિ॑કિદ્ધિ નઃ. યદુ॒ત્પત॒.ન્વદ॑સિ કર્ક॒રિ. ર્ય॑થા-બૃ॒હ. દ્વ॑દેમ વિ॒દથે॑ સુ॒વીરાઃ॑..
અસ્યવામસ્યેતિ દ્વિપંચાશદૃચસ્ય સૂક્તસ્ય ઔચથ્યોદીર્ઘતમા આદ્યાનામેકચત્વારિંશટૃચાં વિશ્વેદેવાસ્તસ્યાઃ સમુદ્રાઇત્યસ્યાવાક્સમુદ્રાક્ષરાપઃ શકમયમિત્યસ્યાઃશકધૂમસોમૌત્રયઃ કેશિનઇત્યસ્યાઅગ્નિસૂર્યવાયવો (કેશિનઇતિગુણઃ) ચત્વારિવાગિત્યસ્યાવાક્ઇંદ્રંમિત્રમિતિદ્વયોઃ સૂર્યોદ્વાદશપ્રધયઇત્યસ્યાઃ કાલચક્રં (અત્રસંવત્સરસંસ્થંકાલચક્રવર્ણનં) યસ્તઇત્યસ્યાઃ સરસ્વતીયજ્ઞેનેત્યસ્યાઃ સાધ્યાઃસમાનમિત્યસ્યાઃ સૂર્યઃ (પર્જન્યાગ્નીવા) દિવ્યંસુપર્ણમિત્યસ્યાઃ સરસ્વાન્ (સૂર્યોવા) ત્રિષ્ટુપ્ દ્વાદશી પંચદશી ત્રયોવિંશી એકોનત્રિંશી ષટ્ત્રિંશ્યેકચત્વારિં- શીચજગત્યઃ દ્વિચત્વારિંશી પ્રસ્તારપંક્તિઃ એકપંચાશ્યનુષ્ટુપ્ .
અ॒સ્ય વા॒મસ્ય॑ પલિ॒તસ્ય॒ હોતુ॒સ્તસ્ય॒ ભ્રાતા॑ મધ્ય॒મો અ॒સ્ત્યશ્નઃ॑ . તૃ॒તીયો॒ ભ્રાતા॑ ઘૃ॒તપૃ॑ષ્ઠો અ॒સ્યાત્રા॑પશ્યં વિ॒શ્પતિં॑ સ॒પ્તપુ॑ત્રમ્ ..
સ॒પ્ત યુ॑ઞ્જન્તિ॒ રથ॒મેક॑ચક્ર॒મેકો॒ અશ્વો॑ વહતિ સ॒પ્તના॑મા . ત્રિ॒નાભિ॑ ચ॒ક્રમ॒જર॑મન॒ર્વં યત્રે॒મા વિશ્વા॒ ભુવ॒નાધિ॑ ત॒સ્થુઃ ..
ઇ॒મં રથ॒મધિ॒ યે સ॒પ્ત ત॒સ્થુઃ સ॒પ્તચ॑ક્રં સ॒પ્ત વ॑હ॒ન્ત્યશ્વાઃ॑ . સ॒પ્ત સ્વસા॑રો અ॒ભિ સં ન॑વન્તે॒ યત્ર॒ ગવાં॒ નિહિ॑તા સ॒પ્ત નામ॑ ..
કો દ॑દર્શ પ્રથ॒મં જાય॑માનમસ્થ॒ન્વન્તં॒ યદ॑ન॒સ્થા બિભ॑ર્તિ . ભૂમ્યા॒ અસુ॒રસૃ॑ગા॒ત્મા ક્વ॑ સ્વિ॒ત્કો વિ॒દ્વાંસ॒મુપ॑ ગા॒ત્પ્રષ્ટુ॑મે॒તત્ ..
પાકઃ॑ પૃચ્છામિ॒ મન॒સાવિ॑જાનન્દે॒વાના॑મે॒ના નિહિ॑તા પ॒દાનિ॑ . વ॒ત્સે બ॒ષ્કયેઽધિ॑ સ॒પ્ત તન્તૂ॒ન્વિ ત॑ત્નિરે ક॒વય॒ ઓત॒વા ઉ॑ ..
અચિ॑કિત્વાઞ્ચિકિ॒તુષ॑શ્ચિ॒દત્ર॑ ક॒વીન્પૃ॑ચ્છામિ વિ॒દ્મને॒ ન વિ॒દ્વાન્ . વિ યસ્ત॒સ્તમ્ભ॒ ષળિ॒મા રજાં॑સ્ય॒જસ્ય॑ રૂ॒પે કિમપિ॑ સ્વિ॒દેક॑મ્ ..
ઇ॒હ બ્ર॑વીતુ॒ ય ઈ॑મ॒ઙ્ગ વેદા॒સ્ય વા॒મસ્ય॒ નિહિ॑તં પ॒દં વેઃ . શી॒ર્ષ્ણઃ ક્ષી॒રં દુ॑હ્રતે॒ ગાવો॑ અસ્ય વ॒વ્રિં વસા॑ના ઉદ॒કં પ॒દાપુઃ॑ ..
મા॒તા પિ॒તર॑મૃ॒ત આ બ॑ભાજ ધી॒ત્યગ્રે॒ મન॑સા॒ સં હિ જ॒ગ્મે . સા બી॑ભ॒ત્સુર્ગર્ભ॑રસા॒ નિવિ॑દ્ધા॒ નમ॑સ્વન્ત॒ ઇદુ॑પવા॒કમી॑યુઃ ..
યુ॒ક્તા મા॒તાસી॑દ્ધુ॒રિ દક્ષિ॑ણાયા॒ અતિ॑ષ્ઠ॒દ્ગર્ભો॑ વૃજ॒નીષ્વ॒ન્તઃ . અમી॑મેદ્વ॒ત્સો અનુ॒ ગામ॑પશ્યદ્વિશ્વરૂ॒પ્યં॑ ત્રિ॒ષુ યોજ॑નેષુ ..
તિ॒સ્રો મા॒તૄસ્ત્રીન્પિ॒તૄન્બિભ્ર॒દેક॑ ઊ॒ર્ધ્વસ્ત॑સ્થૌ॒ નેમવ॑ ગ્લાપયન્તિ . મ॒ન્ત્રય॑ન્તે દિ॒વો અ॒મુષ્ય॑ પૃ॒ષ્ઠે વિ॑શ્વ॒વિદં॒ વાચ॒મવિ॑શ્વમિન્વામ્ ..
દ્વાદ॑શારં ન॒હિ તજ્જરા॑ય॒ વર્વ॑ર્તિ ચ॒ક્રં પરિ॒ દ્યામૃ॒તસ્ય॑ . આ પુ॒ત્રા અ॑ગ્ને મિથુ॒નાસો॒ અત્ર॑ સ॒પ્ત શ॒તાનિ॑ વિંશ॒તિશ્ચ॑ તસ્થુઃ ..
પઞ્ચ॑પાદં પિ॒તરં॒ દ્વાદ॑શાકૃતિં દિ॒વ આ॑હુઃ॒ પરે॒ અર્ધે॑ પુરી॒ષિણ॑મ્ . અથે॒મે અ॒ન્ય ઉપ॑રે વિચક્ષ॒ણં સ॒પ્તચ॑ક્રે॒ ષળ॑ર આહુ॒રર્પિ॑તમ્ ..
પઞ્ચા॑રે ચ॒ક્રે પ॑રિ॒વર્ત॑માને॒ તસ્મિ॒ન્ના ત॑સ્થુ॒ર્ભુવ॑નાનિ॒ વિશ્વા॑ . તસ્ય॒ નાક્ષ॑સ્તપ્યતે॒ ભૂરિ॑ભારઃ સ॒નાદે॒વ ન શી॑ર્યતે॒ સના॑ભિઃ ..
સને॑મિ ચ॒ક્રમ॒જરં॒ વિ વા॑વૃત ઉત્તા॒નાયાં॒ દશ॑ યુ॒ક્તા વ॑હન્તિ . સૂર્ય॑સ્ય॒ ચક્ષૂ॒ રજ॑સૈ॒ત્યાવૃ॑તં॒ તસ્મિ॒ન્નાર્પિ॑તા॒ ભુવ॑નાનિ॒ વિશ્વા॑ ..
સા॒કં॒જાનાં॑ સ॒પ્તથ॑માહુરેક॒જં ષળિદ્ય॒મા ઋષ॑યો દેવ॒જા ઇતિ॑ . તેષા॑મિ॒ષ્ટાનિ॒ વિહિ॑તાનિ ધામ॒શઃ સ્થા॒ત્રે રે॑જન્તે॒ વિકૃ॑તાનિ રૂપ॒શઃ ..
સ્ત્રિયઃ॑ સ॒તીસ્તાઁ ઉ॑ મે પું॒સ આ॑હુઃ॒ પશ્ય॑દક્ષ॒ણ્વાન્ન વિ ચે॑તદ॒ન્ધઃ . ક॒વિર્યઃ પુ॒ત્રઃ સ ઈ॒મા ચિ॑કેત॒ યસ્તા વિ॑જા॒નાત્સ પિ॒તુષ્પિ॒તાસ॑ત્ ..
અ॒વઃ પરે॑ણ પ॒ર એ॒નાવ॑રેણ પ॒દા વ॒ત્સં બિભ્ર॑તી॒ ગૌરુદ॑સ્થાત્ . સા ક॒દ્રીચી॒ કં સ્વિ॒દર્ધં॒ પરા॑ગા॒ત્ક્વ॑ સ્વિત્સૂતે ન॒હિ યૂ॒થે અ॒ન્તઃ ..
અ॒વઃ પરે॑ણ પિ॒તરં॒ યો અ॑સ્યાનુ॒વેદ॑ પ॒ર એ॒નાવ॑રેણ . ક॒વી॒યમા॑નઃ॒ ક ઇ॒હ પ્ર વો॑ચદ્દે॒વં મનઃ॒ કુતો॒ અધિ॒ પ્રજા॑તમ્ ..
યે અ॒ર્વાઞ્ચ॒સ્તાઁ ઉ॒ પરા॑ચ આહુ॒ર્યે પરા॑ઞ્ચ॒સ્તાઁ ઉ॑ અ॒ર્વાચ॑ આહુઃ . ઇન્દ્ર॑શ્ચ॒ યા ચ॒ક્રથુઃ॑ સોમ॒ તાનિ॑ ધુ॒રા ન યુ॒ક્તા રજ॑સો વહન્તિ ..
દ્વા સુ॑પ॒ર્ણા સ॒યુજા॒ સખા॑યા સમા॒નં વૃ॒ક્ષં પરિ॑ ષસ્વજાતે . તયો॑ર॒ન્યઃ પિપ્પ॑લં સ્વા॒દ્વત્ત્યન॑શ્નન્ન॒ન્યો અ॒ભિ ચા॑કશીતિ ..
યત્રા॑ સુપ॒ર્ણા અ॒મૃત॑સ્ય ભા॒ગમનિ॑મેષં વિ॒દથા॑ભિ॒સ્વર॑ન્તિ . ઇ॒નો વિશ્વ॑સ્ય॒ ભુવ॑નસ્ય ગો॒પાઃ સ મા॒ ધીરઃ॒ પાક॒મત્રા વિ॑વેશ ..
યસ્મિ॑ન્વૃ॒ક્ષે મ॒ધ્વદઃ॑ સુપ॒ર્ણા નિ॑વિ॒શન્તે॒ સુવ॑તે॒ ચાધિ॒ વિશ્વે॑ . તસ્યેદા॑હુઃ॒ પિપ્પ॑લં સ્વા॒દ્વગ્રે॒ તન્નોન્ન॑શ॒દ્યઃ પિ॒તરં॒ ન વેદ॑ ..
યદ્ગા॑ય॒ત્રે અધિ॑ ગાય॒ત્રમાહિ॑તં॒ ત્રૈષ્ટુ॑ભાદ્વા॒ ત્રૈષ્ટુ॑ભં નિ॒રત॑ક્ષત . યદ્વા॒ જગ॒જ્જગ॒ત્યાહિ॑તં પ॒દં ય ઇત્તદ્વિ॒દુસ્તે અ॑મૃત॒ત્વમા॑નશુઃ ..
ગા॒ય॒ત્રેણ॒ પ્રતિ॑ મિમીતે અ॒ર્કમ॒ર્કેણ॒ સામ॒ ત્રૈષ્ટુ॑ભેન વા॒કમ્ . વા॒કેન॑ વા॒કં દ્વિ॒પદા॒ ચતુ॑ષ્પદા॒ક્ષરે॑ણ મિમતે સ॒પ્ત વાણીઃ॑ ..
જગ॑તા॒ સિન્ધું॑ દિ॒વ્ય॑સ્તભાયદ્રથંત॒રે સૂર્યં॒ પર્ય॑પશ્યત્ . ગા॒ય॒ત્રસ્ય॑ સ॒મિધ॑સ્તિ॒સ્ર આ॑હુ॒સ્તતો॑ મ॒હ્ના પ્ર રિ॑રિચે મહિ॒ત્વા ..
ઉપ॑ હ્વયે સુ॒દુઘાં॑ ધે॒નુમે॒તાં સુ॒હસ્તો॑ ગો॒ધુગુ॒ત દો॑હદેનામ્ . શ્રેષ્ઠં॑ સ॒વં સ॑વિ॒તા સા॑વિષન્નો॒ઽભી॑દ્ધો ઘ॒ર્મસ્તદુ॒ ષુ પ્ર વો॑ચમ્ ..
હિ॒ઙ્કૃ॒ણ્વ॒તી વ॑સુ॒પત્ની॒ વસૂ॑નાં વ॒ત્સમિ॒ચ્છન્તી॒ મન॑સા॒ભ્યાગા॑ત્ . દુ॒હામ॒શ્વિભ્યાં॒ પયો॑ અ॒ઘ્ન્યેયં સા વ॑ર્ધતાં મહ॒તે સૌભ॑ગાય ..
ગૌર॑મીમે॒દનુ॑ વ॒ત્સં મિ॒ષન્તં॑ મૂ॒ર્ધાનં॒ હિઙ્ઙ॑કૃણો॒ન્માત॒વા ઉ॑ . સૃક્વા॑ણં ઘ॒ર્મમ॒ભિ વા॑વશા॒ના મિમા॑તિ મા॒યું પય॑તે॒ પયો॑ભિઃ ..
અ॒યં સ શિ॑ઙ્ક્તે॒ યેન॒ ગૌર॒ભીવૃ॑તા॒ મિમા॑તિ મા॒યું ધ્વ॒સના॒વધિ॑ શ્રિ॒તા . સા ચિ॒ત્તિભિ॒ર્નિ હિ ચ॒કાર॒ મર્ત્યં॑ વિ॒દ્યુદ્ભવ॑ન્તી॒ પ્રતિ॑ વ॒વ્રિમૌ॑હત ..
અ॒નચ્છ॑યે તુ॒રગા॑તુ જી॒વમેજ॑દ્ધ્રુ॒વં મધ્ય॒ આ પ॒સ્ત્યા॑નામ્ . જી॒વો મૃ॒તસ્ય॑ ચરતિ સ્વ॒ધાભિ॒રમ॑ર્ત્યો॒ મર્ત્યે॑ના॒ સયો॑નિઃ ..
અપ॑શ્યં ગો॒પામનિ॑પદ્યમાન॒મા ચ॒ પરા॑ ચ પ॒થિભિ॒શ્ચર॑ન્તમ્ . સ સ॒ધ્રીચીઃ॒ સ વિષૂ॑ચી॒ર્વસા॑ન॒ આ વ॑રીવર્તિ॒ ભુવ॑નેષ્વ॒ન્તઃ ..
ય ઈં॑ ચ॒કાર॒ ન સો અ॒સ્ય વે॑દ॒ ય ઈં॑ દ॒દર્શ॒ હિરુ॒ગિન્નુ તસ્મા॑ત્ . સ મા॒તુર્યોના॒ પરિ॑વીતો અ॒ન્તર્બ॑હુપ્ર॒જા નિર્ઋ॑તિ॒મા વિ॑વેશ ..
દ્યૌર્મે॑ પિ॒તા જ॑નિ॒તા નાભિ॒રત્ર॒ બન્ધુ॑ર્મે મા॒તા પૃ॑થિ॒વી મ॒હીયમ્ . ઉ॒ત્તા॒નયો॑શ્ચ॒મ્વો॒૩॒॑ર્યોનિ॑ર॒ન્તરત્રા॑ પિ॒તા દુ॑હિ॒તુર્ગર્ભ॒માધા॑ત્ ..
પૃ॒ચ્છામિ॑ ત્વા॒ પર॒મન્તં॑ પૃથિ॒વ્યાઃ પૃ॒ચ્છામિ॒ યત્ર॒ ભુવ॑નસ્ય॒ નાભિઃ॑ . પૃ॒ચ્છામિ॑ ત્વા॒ વૃષ્ણો॒ અશ્વ॑સ્ય॒ રેતઃ॑ પૃ॒ચ્છામિ॑ વા॒ચઃ પ॑ર॒મં વ્યો॑મ ..
ઇ॒યં વેદિઃ॒ પરો॒ અન્તઃ॑ પૃથિ॒વ્યા અ॒યં ય॒જ્ઞો ભુવ॑નસ્ય॒ નાભિઃ॑ . અ॒યં સોમો॒ વૃષ્ણો॒ અશ્વ॑સ્ય॒ રેતો॑ બ્ર॒હ્માયં વા॒ચઃ પ॑ર॒મં વ્યો॑મ ..
સ॒પ્તાર્ધ॑ગ॒ર્ભા ભુવ॑નસ્ય॒ રેતો॒ વિષ્ણો॑સ્તિષ્ઠન્તિ પ્ર॒દિશા॒ વિધ॑ર્મણિ . તે ધી॒તિભિ॒ર્મન॑સા॒ તે વિ॑પ॒શ્ચિતઃ॑ પરિ॒ભુવઃ॒ પરિ॑ ભવન્તિ વિ॒શ્વતઃ॑ ..
ન વિ જા॑નામિ॒ યદિ॑વે॒દમસ્મિ॑ નિ॒ણ્યઃ સંન॑દ્ધો॒ મન॑સા ચરામિ . ય॒દા માગ॑ન્પ્રથમ॒જા ઋ॒તસ્યાદિદ્વા॒ચો અ॑શ્નુવે ભા॒ગમ॒સ્યાઃ ..
અપા॒ઙ્પ્રાઙે॑તિ સ્વ॒ધયા॑ ગૃભી॒તોઽમ॑ર્ત્યો॒ મર્ત્યે॑ના॒ સયો॑નિઃ . તા શશ્વ॑ન્તા વિષૂ॒ચીના॑ વિ॒યન્તા॒ ન્ય૧॒॑ન્યં ચિ॒ક્યુર્ન નિ ચિ॑ક્યુર॒ન્યમ્ ..
ઋ॒ચો અ॒ક્ષરે॑ પર॒મે વ્યો॑મ॒ન્યસ્મિ॑ન્દે॒વા અધિ॒ વિશ્વે॑ નિષે॒દુઃ . યસ્તન્ન વેદ॒ કિમૃ॒ચા ક॑રિષ્યતિ॒ ય ઇત્તદ્વિ॒દુસ્ત ઇ॒મે સમા॑સતે ..
સૂ॒ય॒વ॒સાદ્ભગ॑વતી॒ હિ ભૂ॒યા અથો॑ વ॒યં ભગ॑વન્તઃ સ્યામ . અ॒દ્ધિ તૃણ॑મઘ્ન્યે વિશ્વ॒દાનીં॒ પિબ॑ શુ॒દ્ધમુ॑દ॒કમા॒ચર॑ન્તી ..
ગૌ॒રીર્મિ॑માય સલિ॒લાનિ॒ તક્ષ॒ત્યેક॑પદી દ્વિ॒પદી॒ સા ચતુ॑ષ્પદી . અ॒ષ્ટાપ॑દી॒ નવ॑પદી બભૂ॒વુષી॑ સ॒હસ્રા॑ક્ષરા પર॒મે વ્યો॑મન્ ..
તસ્યાઃ॑ સમુ॒દ્રા અધિ॒ વિ ક્ષ॑રન્તિ॒ તેન॑ જીવન્તિ પ્ર॒દિશ॒શ્ચત॑સ્રઃ . તતઃ॑ ક્ષરત્ય॒ક્ષરં॒ તદ્વિશ્વ॒મુપ॑ જીવતિ ..
શ॒ક॒મયં॑ ધૂ॒મમા॒રાદ॑પશ્યં વિષૂ॒વતા॑ પ॒ર એ॒નાવ॑રેણ . ઉ॒ક્ષાણં॒ પૃશ્નિ॑મપચન્ત વી॒રાસ્તાનિ॒ ધર્મા॑ણિ પ્રથ॒માન્યા॑સન્ ..
ત્રયઃ॑ કે॒શિન॑ ઋતુ॒થા વિ ચ॑ક્ષતે સંવત્સ॒રે વ॑પત॒ એક॑ એષામ્ . વિશ્વ॒મેકો॑ અ॒ભિ ચ॑ષ્ટે॒ શચી॑ભિ॒ર્ધ્રાજિ॒રેક॑સ્ય દદૃશે॒ ન રૂ॒પમ્ ..
ચ॒ત્વારિ॒ વાક્પરિ॑મિતા પ॒દાનિ॒ તાનિ॑ વિદુર્બ્રાહ્મ॒ણા યે મ॑ની॒ષિણઃ॑ . ગુહા॒ ત્રીણિ॒ નિહિ॑તા॒ નેઙ્ગ॑યન્તિ તુ॒રીયં॑ વા॒ચો મ॑નુ॒ષ્યા॑ વદન્તિ ..
ઇન્દ્રં॑ મિ॒ત્રં વરુ॑ણમ॒ગ્નિમા॑હુ॒રથો॑ દિ॒વ્યઃ સ સુ॑પ॒ર્ણો ગ॒રુત્મા॑ન્ . એકં॒ સદ્વિપ્રા॑ બહુ॒ધા વ॑દન્ત્ય॒ગ્નિં ય॒મં મા॑ત॒રિશ્વા॑નમાહુઃ ..
કૃ॒ષ્ણં નિ॒યાનં॒ હર॑યઃ સુપ॒ર્ણા અ॒પો વસા॑ના॒ દિવ॒મુત્પ॑તન્તિ . ત આવ॑વૃત્ર॒ન્ત્સદ॑નાદૃ॒તસ્યાદિદ્ઘૃ॒તેન॑ પૃથિ॒વી વ્યુ॑દ્યતે ..
દ્વાદ॑શ પ્ર॒ધય॑શ્ચ॒ક્રમેકં॒ ત્રીણિ॒ નભ્યા॑નિ॒ ક ઉ॒ તચ્ચિ॑કેત . તસ્મિ॑ન્ત્સા॒કં ત્રિ॑શ॒તા ન શ॒ઙ્કવો॑ઽર્પિ॒તાઃ ષ॒ષ્ટિર્ન ચ॑લાચ॒લાસઃ॑ ..
યસ્તે॒ સ્તનઃ॑ શશ॒યો યો મ॑યો॒ભૂર્યેન॒ વિશ્વા॒ પુષ્ય॑સિ॒ વાર્યા॑ણિ . યો ર॑ત્ન॒ધા વ॑સુ॒વિદ્યઃ સુ॒દત્રઃ॒ સર॑સ્વતિ॒ તમિ॒હ ધાત॑વે કઃ ..
ય॒જ્ઞેન॑ ય॒જ્ઞમ॑યજન્ત દે॒વાસ્તાનિ॒ ધર્મા॑ણિ પ્રથ॒માન્યા॑સન્ . તે હ॒ નાકં॑ મહિ॒માનઃ॑ સચન્ત॒ યત્ર॒ પૂર્વે॑ સા॒ધ્યાઃ સન્તિ॑ દે॒વાઃ ..
સ॒મા॒નમે॒તદુ॑દ॒કમુચ્ચૈત્યવ॒ ચાહ॑ભિઃ . ભૂમિં॑ પ॒ર્જન્યા॒ જિન્વ॑ન્તિ॒ દિવં॑ જિન્વન્ત્ય॒ગ્નયઃ॑ ..
દિ॒વ્યં સુ॑પ॒ર્ણં વા॑ય॒સં બૃ॒હન્ત॑મ॒પાં ગર્ભં॑ દર્શ॒તમોષ॑ધીનામ્ . અ॒ભી॒પ॒તો વૃ॒ષ્ટિભિ॑સ્ત॒ર્પય॑ન્તં॒ સર॑સ્વન્ત॒મવ॑સે જોહવીમિ ..
[૧] સ્વાદિષ્ઠયેતિ દશર્ચસ્ય સૂક્તસ્ય વૈશ્વામિત્રોમધુચ્છંદાઃ પવમાનઃ સોમો ગાયત્રી .
સ્વાદિ॑ષ્ઠયા॒ મદિ॑ષ્ઠયા॒ પવ॑સ્વ સોમ॒ ધાર॑યા . ઇન્દ્રા॑ય॒ પાત॑વે સુ॒તઃ ..
ર॒ક્ષો॒હા વિ॒શ્વચ॑ર્ષણિર॒ભિ યોનિ॒મયો॑હતમ્ . દ્રુણા॑ સ॒ધસ્થ॒માસ॑દત્ ..
વ॒રિ॒વો॒ધાત॑મો ભવ॒ મંહિ॑ષ્ઠો વૃત્ર॒હન્ત॑મઃ . પર્ષિ॒ રાધો॑ મ॒ઘોના॑મ્ ..
અ॒ભ્ય॑ર્ષ મ॒હાનાં॑ દે॒વાનાં॑ વી॒તિમન્ધ॑સા . અ॒ભિ વાજ॑મુ॒ત શ્રવઃ॑ ..
ત્વામચ્છા॑ ચરામસિ॒ તદિદર્થં॑ દિ॒વેદિ॑વે . ઇન્દો॒ ત્વે ન॑ આ॒શસઃ॑ ..
પુ॒નાતિ॑ તે પરિ॒સ્રુતં॒ સોમં॒ સૂર્ય॑સ્ય દુહિ॒તા . વારે॑ણ॒ શશ્વ॑તા॒ તના॑ ..
તમી॒મણ્વીઃ॑ સમ॒ર્ય આ ગૃ॒ભ્ણન્તિ॒ યોષ॑ણો॒ દશ॑ . સ્વસા॑રઃ॒ પાર્યે॑ દિ॒વિ ..
તમીં॑ હિન્વન્ત્ય॒ગ્રુવો॒ ધમ॑ન્તિ બાકુ॒રં દૃતિ॑મ્ . ત્રિ॒ધાતુ॑ વાર॒ણં મધુ॑ ..
અ॒ભી॒૩॒॑મમઘ્ન્યા॑ ઉ॒ત શ્રી॒ણન્તિ॑ ધે॒નવઃ॒ શિશુ॑મ્ . સોમ॒મિન્દ્રા॑ય॒ પાત॑વે ..
અ॒સ્યેદિન્દ્રો॒ મદે॒ષ્વા વિશ્વા॑ વૃ॒ત્રાણિ॑ જિઘ્નતે . શૂરો॑ મ॒ઘા ચ॑ મંહતે ..
[૨] પવસ્વેતિ દશર્ચસ્ય સૂક્તસ્ય કાણ્વોમેધાતિથિઃ પવમાનઃ સોમોગાયત્રી .
પવ॑સ્વ દેવ॒વીરતિ॑ પ॒વિત્રં॑ સોમ॒ રંહ્યા॑ . ઇન્દ્ર॑મિન્દો॒ વૃષા વિ॑શ ..
આ વ॑ચ્યસ્વ॒ મહિ॒ પ્સરો॒ વૃષે॑ન્દો દ્યુ॒મ્નવ॑ત્તમઃ . આ યોનિં॑ ધર્ણ॒સિઃ સ॑દઃ ..
અધુ॑ક્ષત પ્રિ॒યં મધુ॒ ધારા॑ સુ॒તસ્ય॑ વે॒ધસઃ॑ . અ॒પો વ॑સિષ્ટ સુ॒ક્રતુઃ॑ ..
મ॒હાન્તં॑ ત્વા મ॒હીરન્વાપો॑ અર્ષન્તિ॒ સિન્ધ॑વઃ . યદ્ગોભિ॑ર્વાસયિ॒ષ્યસે॑ ..
સ॒મુ॒દ્રો અ॒પ્સુ મા॑મૃજે વિષ્ટ॒મ્ભો ધ॒રુણો॑ દિ॒વઃ . સોમઃ॑ પ॒વિત્રે॑ અસ્મ॒યુઃ ..
અચિ॑ક્રદ॒દ્વૃષા॒ હરિ॑ર્મ॒હાન્મિ॒ત્રો ન દ॑ર્શ॒તઃ . સં સૂર્યે॑ણ રોચતે ..
ગિર॑સ્ત ઇન્દ॒ ઓજ॑સા મર્મૃ॒જ્યન્તે॑ અપ॒સ્યુવઃ॑ . યાભિ॒ર્મદા॑ય॒ શુમ્ભ॑સે ..
તં ત્વા॒ મદા॑ય॒ ઘૃષ્વ॑ય ઉ લોકકૃ॒ત્નુમી॑મહે . તવ॒ પ્રશ॑સ્તયો મ॒હીઃ ..
અ॒સ્મભ્ય॑મિન્દવિન્દ્ર॒યુર્મધ્વઃ॑ પવસ્વ॒ ધાર॑યા . પ॒ર્જન્યો॑ વૃષ્ટિ॒માઁ ઇ॑વ ..
ગો॒ષા ઇ॑ન્દો નૃ॒ષા અ॑સ્યશ્વ॒સા વા॑જ॒સા ઉ॒ત . આ॒ત્મા ય॒જ્ઞસ્ય॑ પૂ॒ર્વ્યઃ ..
[૩] એષદેવ ઇતિ દશર્ચસ્ય સૂક્તસ્યાજીગર્તિઃ શુનઃશેપઃ સકૃત્રિમોવૈશ્વામિત્રોદેવરાતઃ પવમાનઃ સોમો ગાયત્રી.
એ॒ષ દે॒વો અમ॑ર્ત્યઃ પર્ણ॒વીરિ॑વ દીયતિ . અ॒ભિ દ્રોણા॑ન્યા॒સદ॑મ્ ..
એ॒ષ દે॒વો વિ॒પા કૃ॒તોઽતિ॒ હ્વરાં॑સિ ધાવતિ . પવ॑માનો॒ અદા॑ભ્યઃ ..
એ॒ષ દે॒વો વિ॑પ॒ન્યુભિઃ॒ પવ॑માન ઋતા॒યુભિઃ॑ . હરિ॒ર્વાજા॑ય મૃજ્યતે ..
એ॒ષ વિશ્વા॑નિ॒ વાર્યા॒ શૂરો॒ યન્નિ॑વ॒ સત્વ॑ભિઃ . પવ॑માનઃ સિષાસતિ ..
એ॒ષ દે॒વો ર॑થર્યતિ॒ પવ॑માનો દશસ્યતિ . આ॒વિષ્કૃ॑ણોતિ વગ્વ॒નુમ્ ..
એ॒ષ વિપ્રૈ॑ર॒ભિષ્ટુ॑તો॒ઽપો દે॒વો વિ ગા॑હતે . દધ॒દ્રત્ના॑નિ દા॒શુષે॑ ..
એ॒ષ દિવં॒ વિ ધા॑વતિ તિ॒રો રજાં॑સિ॒ ધાર॑યા . પવ॑માનઃ॒ કનિ॑ક્રદત્ ..
એ॒ષ દિવં॒ વ્યાસ॑રત્તિ॒રો રજાં॒સ્યસ્પૃ॑તઃ . પવ॑માનઃ સ્વધ્વ॒રઃ ..
એ॒ષ પ્ર॒ત્નેન॒ જન્મ॑ના દે॒વો દે॒વેભ્યઃ॑ સુ॒તઃ . હરિઃ॑ પ॒વિત્રે॑ અર્ષતિ ..
એ॒ષ ઉ॒ સ્ય પુ॑રુવ્ર॒તો જ॑જ્ઞા॒નો જ॒નય॒ન્નિષઃ॑ . ધાર॑યા પવતે સુ॒તઃ ..
[૪] સનાચેતિ દશર્ચસ્ય સૂક્તસ્યાંગિરસો હિરણ્યસ્તૂપઃ પવમાનઃ સોમો ગાયત્રી
સના॑ ચ સોમ॒ જેષિ॑ ચ॒ પવ॑માન॒ મહિ॒ શ્રવઃ॑ . અથા॑ નો॒ વસ્ય॑સસ્કૃધિ ..
સના॒ જ્યોતિઃ॒ સના॒ સ્વ૧॒॑ર્વિશ્વા॑ ચ સોમ॒ સૌભ॑ગા . અથા॑ નો॒ વસ્ય॑સસ્કૃધિ ..
સના॒ દક્ષ॑મુ॒ત ક્રતુ॒મપ॑ સોમ॒ મૃધો॑ જહિ . અથા॑ નો॒ વસ્ય॑સસ્કૃધિ ..
પવી॑તારઃ પુની॒તન॒ સોમ॒મિન્દ્રા॑ય॒ પાત॑વે . અથા॑ નો॒ વસ્ય॑સસ્કૃધિ ..
ત્વં સૂર્યે॑ ન॒ આ ભ॑જ॒ તવ॒ ક્રત્વા॒ તવો॒તિભિઃ॑ . અથા॑ નો॒ વસ્ય॑સસ્કૃધિ ..
તવ॒ ક્રત્વા॒ તવો॒તિભિ॒ર્જ્યોક્પ॑શ્યેમ॒ સૂર્ય॑મ્ . અથા॑ નો॒ વસ્ય॑સસ્કૃધિ ..
અ॒ભ્ય॑ર્ષ સ્વાયુધ॒ સોમ॑ દ્વિ॒બર્હ॑સં ર॒યિમ્ . અથા॑ નો॒ વસ્ય॑સસ્કૃધિ ..
અ॒ભ્ય૧॒॑ર્ષાન॑પચ્યુતો ર॒યિં સ॒મત્સુ॑ સાસ॒હિઃ . અથા॑ નો॒ વસ્ય॑સસ્કૃધિ ..
ત્વાં ય॒જ્ઞૈર॑વીવૃધ॒ન્પવ॑માન॒ વિધ॑ર્મણિ . અથા॑ નો॒ વસ્ય॑સસ્કૃધિ ..
ર॒યિં ન॑શ્ચિ॒ત્રમ॒શ્વિન॒મિન્દો॑ વિ॒શ્વાયુ॒મા ભ॑ર . અથા॑ નો॒ વસ્ય॑સસ્કૃધિ ..
[૫] સમિદ્ધઇત્યેકાદશર્ચસ્ય સૂક્તસ્ય કાશ્યપોસિતઃ ક્રમેણેધ્મસ્તનૂનપાદિળોબર્હિર્દેવીર્દ્વાર ઉષાસાનક્તા દૈવ્યૌહોતારૌ તિસ્રોદેવ્યઃ સરસ્વતીળાભારત્યસ્ત્વષ્ટા વનસ્પતિઃ સ્વાહાકૃતયોગાયત્રી અંત્યાશ્ચતસ્રોનુષ્ટુભઃ . (ઇતઆરભ્યવિંશતિસૂક્તેષુકાશ્યપોદેવલોઽસિતેન સહવિકલ્પતે) .
સમિ॑દ્ધો વિ॒શ્વત॒સ્પતિઃ॒ પવ॑માનો॒ વિ રા॑જતિ . પ્રી॒ણન્વૃષા॒ કનિ॑ક્રદત્ ..
તનૂ॒નપા॒ત્પવ॑માનઃ॒ શૃઙ્ગે॒ શિશા॑નો અર્ષતિ . અ॒ન્તરિ॑ક્ષેણ॒ રાર॑જત્ ..
ઈ॒ળેન્યઃ॒ પવ॑માનો ર॒યિર્વિ રા॑જતિ દ્યુ॒માન્ . મધો॒ર્ધારા॑ભિ॒રોજ॑સા ..
બ॒ર્હિઃ પ્રા॒ચીન॒મોજ॑સા॒ પવ॑માનઃ સ્તૃ॒ણન્હરિઃ॑ . દે॒વેષુ॑ દે॒વ ઈ॑યતે ..
ઉદાતૈ॑ર્જિહતે બૃ॒હદ્દ્વારો॑ દે॒વીર્હિ॑ર॒ણ્યયીઃ॑ . પવ॑માનેન॒ સુષ્ટુ॑તાઃ ..
સુ॒શિ॒લ્પે બૃ॑હ॒તી મ॒હી પવ॑માનો વૃષણ્યતિ . નક્તો॒ષાસા॒ ન દ॑ર્શ॒તે ..
ઉ॒ભા દે॒વા નૃ॒ચક્ષ॑સા॒ હોતા॑રા॒ દૈવ્યા॑ હુવે . પવ॑માન॒ ઇન્દ્રો॒ વૃષા॑ ..
ભાર॑તી॒ પવ॑માનસ્ય॒ સર॑સ્વ॒તીળા॑ મ॒હી . ઇ॒મં નો॑ ય॒જ્ઞમા ગ॑મન્તિ॒સ્રો દે॒વીઃ સુ॒પેશ॑સઃ ..
ત્વષ્ટા॑રમગ્ર॒જાં ગો॒પાં પુ॑રો॒યાવા॑ન॒મા હુ॑વે . ઇન્દુ॒રિન્દ્રો॒ વૃષા॒ હરિઃ॒ પવ॑માનઃ પ્ર॒જાપ॑તિઃ ..
વન॒સ્પતિં॑ પવમાન॒ મધ્વા॒ સમ॑ઙ્ગ્ધિ॒ ધાર॑યા . સ॒હસ્ર॑વલ્શં॒ હરિ॑તં॒ ભ્રાજ॑માનં હિર॒ણ્યય॑મ્ ..
વિશ્વે॑ દેવાઃ॒ સ્વાહા॑કૃતિં॒ પવ॑માન॒સ્યા ગ॑ત . વા॒યુર્બૃહ॒સ્પતિઃ॒ સૂર્યો॒ઽગ્નિરિન્દ્રઃ॑ સ॒જોષ॑સઃ ..
[૬] મંદ્રયેતિ નવર્ચસ્ય સૂક્તસ્ય કાશ્યપોસિતઃ પવમાનઃ સોમો ગાયત્રી
મ॒ન્દ્રયા॑ સોમ॒ ધાર॑યા॒ વૃષા॑ પવસ્વ દેવ॒યુઃ . અવ્યો॒ વારે॑ષ્વસ્મ॒યુઃ ..
અ॒ભિ ત્યં મદ્યં॒ મદ॒મિન્દ॒વિન્દ્ર॒ ઇતિ॑ ક્ષર . અ॒ભિ વા॒જિનો॒ અર્વ॑તઃ ..
અ॒ભિ ત્યં પૂ॒ર્વ્યં મદં॑ સુવા॒નો અ॑ર્ષ પ॒વિત્ર॒ આ . અ॒ભિ વાજ॑મુ॒ત શ્રવઃ॑ ..
અનુ॑ દ્ર॒પ્સાસ॒ ઇન્દ॑વ॒ આપો॒ ન પ્ર॒વતા॑સરન્ . પુ॒ના॒ના ઇન્દ્ર॑માશત ..
યમત્ય॑મિવ વા॒જિનં॑ મૃ॒જન્તિ॒ યોષ॑ણો॒ દશ॑ . વને॒ ક્રીળ॑ન્ત॒મત્ય॑વિમ્ ..
તં ગોભિ॒ર્વૃષ॑ણં॒ રસં॒ મદા॑ય દે॒વવી॑તયે . સુ॒તં ભરા॑ય॒ સં સૃ॑જ ..
દે॒વો દે॒વાય॒ ધાર॒યેન્દ્રા॑ય પવતે સુ॒તઃ . પયો॒ યદ॑સ્ય પી॒પય॑ત્ ..
આ॒ત્મા ય॒જ્ઞસ્ય॒ રંહ્યા॑ સુષ્વા॒ણઃ પ॑વતે સુ॒તઃ . પ્ર॒ત્નં નિ પા॑તિ॒ કાવ્ય॑મ્ ..
એ॒વા પુ॑ના॒ન ઇ॑ન્દ્ર॒યુર્મદં॑ મદિષ્ઠ વી॒તયે॑ . ગુહા॑ ચિદ્દધિષે॒ ગિરઃ॑ ..
[૭] અસૃગ્રમિતિ નવર્ચસ્ય સૂક્તસ્ય કાશ્યપોઽસિતઃ પવમાનઃ સોમો ગાયત્રી .
અસૃ॑ગ્ર॒મિન્દ॑વઃ પ॒થા ધર્મ॑ન્નૃ॒તસ્ય॑ સુ॒શ્રિયઃ॑ . વિ॒દા॒ના અ॑સ્ય॒ યોજ॑નમ્ ..
પ્ર ધારા॒ મધ્વો॑ અગ્રિ॒યો મ॒હીર॒પો વિ ગા॑હતે . હ॒વિર્હ॒વિષ્ષુ॒ વન્દ્યઃ॑ ..
પ્ર યુ॒જો વા॒ચો અ॑ગ્રિ॒યો વૃષાવ॑ ચક્રદ॒દ્વને॑ . સદ્મા॒ભિ સ॒ત્યો અ॑ધ્વ॒રઃ ..
પરિ॒ યત્કાવ્યા॑ ક॒વિર્નૃ॒મ્ણા વસા॑નો॒ અર્ષ॑તિ . સ્વ॑ર્વા॒જી સિ॑ષાસતિ ..
પવ॑માનો અ॒ભિ સ્પૃધો॒ વિશો॒ રાજે॑વ સીદતિ . યદી॑મૃ॒ણ્વન્તિ॑ વે॒ધસઃ॑ ..
અવ્યો॒ વારે॒ પરિ॑ પ્રિ॒યો હરિ॒ર્વને॑ષુ સીદતિ . રે॒ભો વ॑નુષ્યતે મ॒તી ..
સ વા॒યુમિન્દ્ર॑મ॒શ્વિના॑ સા॒કં મદે॑ન ગચ્છતિ . રણા॒ યો અ॑સ્ય॒ ધર્મ॑ભિઃ ..
આ મિ॒ત્રાવરુ॑ણા॒ ભગં॒ મધ્વઃ॑ પવન્ત ઊ॒ર્મયઃ॑ . વિ॒દા॒ના અ॑સ્ય॒ શક્મ॑ભિઃ ..
અ॒સ્મભ્યં॑ રોદસી ર॒યિં મધ્વો॒ વાજ॑સ્ય સા॒તયે॑ . શ્રવો॒ વસૂ॑નિ॒ સં જિ॑તમ્ ..
[૮] એતેસોમા ઇતિ નવર્ચસ્ય સૂક્તસ્ય કાશ્યપોસિતઃ પવમાનઃ સોમો ગાયત્રી .
એ॒તે સોમા॑ અ॒ભિ પ્રિ॒યમિન્દ્ર॑સ્ય॒ કામ॑મક્ષરન્ . વર્ધ॑ન્તો અસ્ય વી॒ર્ય॑મ્ ..
પુ॒ના॒નાસ॑શ્ચમૂ॒ષદો॒ ગચ્છ॑ન્તો વા॒યુમ॒શ્વિના॑ . તે નો॑ ધાન્તુ સુ॒વીર્ય॑મ્ ..
ઇન્દ્ર॑સ્ય સોમ॒ રાધ॑સે પુના॒નો હાર્દિ॑ ચોદય . ઋ॒તસ્ય॒ યોનિ॑મા॒સદ॑મ્ ..
મૃ॒જન્તિ॑ ત્વા॒ દશ॒ ક્ષિપો॑ હિ॒ન્વન્તિ॑ સ॒પ્ત ધી॒તયઃ॑ . અનુ॒ વિપ્રા॑ અમાદિષુઃ ..
દે॒વેભ્ય॑સ્ત્વા॒ મદા॑ય॒ કં સૃ॑જા॒નમતિ॑ મે॒ષ્યઃ॑ . સં ગોભિ॑ર્વાસયામસિ ..
પુ॒ના॒નઃ ક॒લશે॒ષ્વા વસ્ત્રા॑ણ્યરુ॒ષો હરિઃ॑ . પરિ॒ ગવ્યા॑ન્યવ્યત ..
મ॒ઘોન॒ આ પ॑વસ્વ નો જ॒હિ વિશ્વા॒ અપ॒ દ્વિષઃ॑ . ઇન્દો॒ સખા॑ય॒મા વિ॑શ ..
વૃ॒ષ્ટિં દિ॒વઃ પરિ॑ સ્રવ દ્યુ॒મ્નં પૃ॑થિ॒વ્યા અધિ॑ . સહો॑ નઃ સોમ પૃ॒ત્સુ ધાઃ॑ ..
નૃ॒ચક્ષ॑સં ત્વા વ॒યમિન્દ્ર॑પીતં સ્વ॒ર્વિદ॑મ્ . ભ॒ક્ષી॒મહિ॑ પ્ર॒જામિષ॑મ્ ..
[૯] પરિપ્રિયેતિ નવર્ચસ્ય સૂક્તસ્ય કાશ્યપોસિતઃ પવમાનઃ સોમો ગાયત્રી
પરિ॑ પ્રિ॒યા દિ॒વઃ ક॒વિર્વયાં॑સિ ન॒પ્ત્યો॑ર્હિ॒તઃ . સુ॒વા॒નો યા॑તિ ક॒વિક્ર॑તુઃ ..
પ્રપ્ર॒ ક્ષયા॑ય॒ પન્ય॑સે॒ જના॑ય॒ જુષ્ટો॑ અ॒દ્રુહે॑ . વી॒ત્ય॑ર્ષ॒ ચનિ॑ષ્ઠયા ..
સ સૂ॒નુર્મા॒તરા॒ શુચિ॑ર્જા॒તો જા॒તે અ॑રોચયત્ . મ॒હાન્મ॒હી ઋ॑તા॒વૃધા॑ ..
સ સ॒પ્ત ધી॒તિભિ॑ર્હિ॒તો ન॒દ્યો॑ અજિન્વદ॒દ્રુહઃ॑ . યા એક॒મક્ષિ॑ વાવૃ॒ધુઃ ..
તા અ॒ભિ સન્ત॒મસ્તૃ॑તં મ॒હે યુવા॑ન॒મા દ॑ધુઃ . ઇન્દુ॑મિન્દ્ર॒ તવ॑ વ્ર॒તે ..
અ॒ભિ વહ્નિ॒રમ॑ર્ત્યઃ સ॒પ્ત પ॑શ્યતિ॒ વાવ॑હિઃ . ક્રિવિ॑ર્દે॒વીર॑તર્પયત્ ..
અવા॒ કલ્પે॑ષુ નઃ પુમ॒સ્તમાં॑સિ સોમ॒ યોધ્યા॑ . તાનિ॑ પુનાન જઙ્ઘનઃ ..
નૂ નવ્ય॑સે॒ નવી॑યસે સૂ॒ક્તાય॑ સાધયા પ॒થઃ . પ્ર॒ત્ન॒વદ્રો॑ચયા॒ રુચઃ॑ ..
પવ॑માન॒ મહિ॒ શ્રવો॒ ગામશ્વં॑ રાસિ વી॒રવ॑ત્ . સના॑ મે॒ધાં સના॒ સ્વઃ॑ ..
[૧૦] પ્રસ્વાનાસ ઇતિ નવર્ચસ્ય સૂક્તસ્ય કાશ્યપોસિતઃ પવમાનઃ સોમો ગાયત્રી .
પ્ર સ્વા॒નાસો॒ રથા॑ ઇ॒વાર્વ॑ન્તો॒ ન શ્ર॑વ॒સ્યવઃ॑ . સોમા॑સો રા॒યે અ॑ક્રમુઃ ..
હિ॒ન્વા॒નાસો॒ રથા॑ ઇવ દધન્વિ॒રે ગભ॑સ્ત્યોઃ . ભરા॑સઃ કા॒રિણા॑મિવ ..
રાજા॑નો॒ ન પ્રશ॑સ્તિભિઃ॒ સોમા॑સો॒ ગોભિ॑રઞ્જતે . ય॒જ્ઞો ન સ॒પ્ત ધા॒તૃભિઃ॑ ..
પરિ॑ સુવા॒નાસ॒ ઇન્દ॑વો॒ મદા॑ય બ॒ર્હણા॑ ગિ॒રા . સુ॒તા અ॑ર્ષન્તિ॒ ધાર॑યા ..
આ॒પા॒નાસો॑ વિ॒વસ્વ॑તો॒ જન॑ન્ત ઉ॒ષસો॒ ભગ॑મ્ . સૂરા॒ અણ્વં॒ વિ ત॑ન્વતે ..
અપ॒ દ્વારા॑ મતી॒નાં પ્ર॒ત્ના ઋ॑ણ્વન્તિ કા॒રવઃ॑ . વૃષ્ણો॒ હર॑સ આ॒યવઃ॑ ..
સ॒મી॒ચી॒નાસ॑ આસતે॒ હોતા॑રઃ સ॒પ્તજા॑મયઃ . પ॒દમેક॑સ્ય॒ પિપ્ર॑તઃ ..
નાભા॒ નાભિં॑ ન॒ આ દ॑દે॒ ચક્ષુ॑શ્ચિ॒ત્સૂર્યે॒ સચા॑ . ક॒વેરપ॑ત્ય॒મા દુ॑હે ..
અ॒ભિ પ્રિ॒યા દિ॒વસ્પ॒દમ॑ધ્વ॒ર્યુભિ॒ર્ગુહા॑ હિ॒તમ્ . સૂરઃ॑ પશ્યતિ॒ ચક્ષ॑સા ..
[૧૧] ઉપાસ્માઇતિ નવર્ચસ્ય સૂક્તસ્ય કાશ્યપોસિતઃ પવમાનઃ સોમો ગાયત્રી .
ઉપા॑સ્મૈ ગાયતા નરઃ॒ પવ॑માના॒યેન્દ॑વે . અ॒ભિ દે॒વાઁ ઇય॑ક્ષતે ..
અ॒ભિ તે॒ મધુ॑ના॒ પયોઽથ॑ર્વાણો અશિશ્રયુઃ . દે॒વં દે॒વાય॑ દેવ॒યુ ..
સ નઃ॑ પવસ્વ॒ શં ગવે॒ શં જના॑ય॒ શમર્વ॑તે . શં રા॑જ॒ન્નોષ॑ધીભ્યઃ ..
બ॒ભ્રવે॒ નુ સ્વત॑વસેઽરુ॒ણાય॑ દિવિ॒સ્પૃશે॑ . સોમા॑ય ગા॒થમ॑ર્ચત ..
હસ્ત॑ચ્યુતેભિ॒રદ્રિ॑ભિઃ સુ॒તં સોમં॑ પુનીતન . મધા॒વા ધા॑વતા॒ મધુ॑ ..
નમ॒સેદુપ॑ સીદત દ॒ધ્નેદ॒ભિ શ્રી॑ણીતન . ઇન્દુ॒મિન્દ્રે॑ દધાતન ..
અ॒મિ॒ત્ર॒હા વિચ॑ર્ષણિઃ॒ પવ॑સ્વ સોમ॒ શં ગવે॑ . દે॒વેભ્યો॑ અનુકામ॒કૃત્ ..
ઇન્દ્રા॑ય સોમ॒ પાત॑વે॒ મદા॑ય॒ પરિ॑ ષિચ્યસે . મ॒ન॒શ્ચિન્મન॑સ॒સ્પતિઃ॑ ..
પવ॑માન સુ॒વીર્યં॑ ર॒યિં સો॑મ રિરીહિ નઃ . ઇન્દ॒વિન્દ્રે॑ણ નો યુ॒જા ..
[૧૨] સોમાઅસૃગ્રમિતિ નવર્ચસ્ય સૂક્તસ્ય કાશ્યપોસિતઃપવમાનઃ સોમો ગાયત્રી .
સોમા॑ અસૃગ્ર॒મિન્દ॑વઃ સુ॒તા ઋ॒તસ્ય॒ સાદ॑ને . ઇન્દ્રા॑ય॒ મધુ॑મત્તમાઃ ..
અ॒ભિ વિપ્રા॑ અનૂષત॒ ગાવો॑ વ॒ત્સં ન મા॒તરઃ॑ . ઇન્દ્રં॒ સોમ॑સ્ય પી॒તયે॑ ..
મ॒દ॒ચ્યુત્ક્ષે॑તિ॒ સાદ॑ને॒ સિન્ધો॑રૂ॒ર્મા વિ॑પ॒શ્ચિત્ . સોમો॑ ગૌ॒રી અધિ॑ શ્રિ॒તઃ ..
દિ॒વો નાભા॑ વિચક્ષ॒ણોઽવ્યો॒ વારે॑ મહીયતે . સોમો॒ યઃ સુ॒ક્રતુઃ॑ ક॒વિઃ ..
યઃ સોમઃ॑ ક॒લશે॒ષ્વાઁ અ॒ન્તઃ પ॒વિત્ર॒ આહિ॑તઃ . તમિન્દુઃ॒ પરિ॑ ષસ્વજે ..
પ્ર વાચ॒મિન્દુ॑રિષ્યતિ સમુ॒દ્રસ્યાધિ॑ વિ॒ષ્ટપિ॑ . જિન્વ॒ન્કોશં॑ મધુ॒શ્ચુત॑મ્ ..
નિત્ય॑સ્તોત્રો॒ વન॒સ્પતિ॑ર્ધી॒નામ॒ન્તઃ સ॑બ॒ર્દુઘઃ॑ . હિ॒ન્વા॒નો માનુ॑ષા યુ॒ગા ..
અ॒ભિ પ્રિ॒યા દિ॒વસ્પ॒દા સોમો॑ હિન્વા॒નો અ॑ર્ષતિ . વિપ્ર॑સ્ય॒ ધાર॑યા ક॒વિઃ ..
આ પ॑વમાન ધારય ર॒યિં સ॒હસ્ર॑વર્ચસમ્ . અ॒સ્મે ઇ॑ન્દો સ્વા॒ભુવ॑મ્ ..
[૧૩] સોમઃ પુનાનઇતિ નવર્ચસ્ય સૂક્તસ્ય કાશ્યપોઽસિતઃ પવમાનઃ સોમો ગાયત્રી .
સોમઃ॑ પુના॒નો અ॑ર્ષતિ સ॒હસ્ર॑ધારો॒ અત્ય॑વિઃ . વા॒યોરિન્દ્ર॑સ્ય નિષ્કૃ॒તમ્ ..
પવ॑માનમવસ્યવો॒ વિપ્ર॑મ॒ભિ પ્ર ગા॑યત . સુ॒ષ્વા॒ણં દે॒વવી॑તયે ..
પવ॑ન્તે॒ વાજ॑સાતયે॒ સોમાઃ॑ સ॒હસ્ર॑પાજસઃ . ગૃ॒ણા॒ના દે॒વવી॑તયે ..
ઉ॒ત નો॒ વાજ॑સાતયે॒ પવ॑સ્વ બૃહ॒તીરિષઃ॑ . દ્યુ॒મદિ॑ન્દો સુ॒વીર્ય॑મ્ ..
તે નઃ॑ સહ॒સ્રિણં॑ ર॒યિં પવ॑ન્તા॒મા સુ॒વીર્ય॑મ્ . સુ॒વા॒ના દે॒વાસ॒ ઇન્દ॑વઃ ..
અત્યા॑ હિયા॒ના ન હે॒તૃભિ॒રસૃ॑ગ્રં॒ વાજ॑સાતયે . વિ વાર॒મવ્ય॑મા॒શવઃ॑ ..
વા॒શ્રા અ॑ર્ષ॒ન્તીન્દ॑વો॒ઽભિ વ॒ત્સં ન ધે॒નવઃ॑ . દ॒ધ॒ન્વિ॒રે ગભ॑સ્ત્યોઃ ..
જુષ્ટ॒ ઇન્દ્રા॑ય મત્સ॒રઃ પવ॑માન॒ કનિ॑ક્રદત્ . વિશ્વા॒ અપ॒ દ્વિષો॑ જહિ ..
અ॒પ॒ઘ્નન્તો॒ અરા॑વ્ણઃ॒ પવ॑માનાઃ સ્વ॒ર્દૃશઃ॑ . યોના॑વૃ॒તસ્ય॑ સીદત ..
[૧૪] પરિપ્રેત્યષ્ટર્ચસ્ય સૂક્તસ્ય કાશ્યપોસિતઃ પવમાનઃ સોમો ગાયત્રી .
પરિ॒ પ્રાસિ॑ષ્યદત્ક॒વિઃ સિન્ધો॑રૂ॒ર્માવધિ॑ શ્રિ॒તઃ . કા॒રં બિભ્ર॑ત્પુરુ॒સ્પૃહ॑મ્ ..
ગિ॒રા યદી॒ સબ॑ન્ધવઃ॒ પઞ્ચ॒ વ્રાતા॑ અપ॒સ્યવઃ॑ . પ॒રિ॒ષ્કૃ॒ણ્વન્તિ॑ ધર્ણ॒સિમ્ ..
આદ॑સ્ય શુ॒ષ્મિણો॒ રસે॒ વિશ્વે॑ દે॒વા અ॑મત્સત . યદી॒ ગોભિ॑ર્વસા॒યતે॑ ..
નિ॒રિ॒ણા॒નો વિ ધા॑વતિ॒ જહ॒ચ્છર્યા॑ણિ॒ તાન્વા॑ . અત્રા॒ સં જિ॑ઘ્નતે યુ॒જા ..
ન॒પ્તીભિ॒ર્યો વિ॒વસ્વ॑તઃ શુ॒ભ્રો ન મા॑મૃ॒જે યુવા॑ . ગાઃ કૃ॑ણ્વા॒નો ન નિ॒ર્ણિજ॑મ્ ..
અતિ॑ શ્રિ॒તી તિ॑ર॒શ્ચતા॑ ગ॒વ્યા જિ॑ગા॒ત્યણ્વ્યા॑ . વ॒ગ્નુમિ॑યર્તિ॒ યં વિ॒દે ..
અ॒ભિ ક્ષિપઃ॒ સમ॑ગ્મત મ॒ર્જય॑ન્તીરિ॒ષસ્પતિ॑મ્ . પૃ॒ષ્ઠા ગૃ॑ભ્ણત વા॒જિનઃ॑ ..
પરિ॑ દિ॒વ્યાનિ॒ મર્મૃ॑શ॒દ્વિશ્વા॑નિ સોમ॒ પાર્થિ॑વા . વસૂ॑નિ યાહ્યસ્મ॒યુઃ ..
[૧૫] એષધિયેત્યષ્ટર્ચસ્ય સૂક્તસ્ય કાશ્યપોસિતઃ પવમાનઃ સોમોગાયત્રી .
એ॒ષ ધિ॒યા યા॒ત્યણ્વ્યા॒ શૂરો॒ રથે॑ભિરા॒શુભિઃ॑ . ગચ્છ॒ન્નિન્દ્ર॑સ્ય નિષ્કૃ॒તમ્ ..
એ॒ષ પુ॒રૂ ધિ॑યાયતે બૃહ॒તે દે॒વતા॑તયે . યત્રા॒મૃતા॑સ॒ આસ॑તે ..
એ॒ષ હિ॒તો વિ ની॑યતે॒ઽન્તઃ શુ॒ભ્રાવ॑તા પ॒થા . યદી॑ તુ॒ઞ્જન્તિ॒ ભૂર્ણ॑યઃ ..
એ॒ષ શૃઙ્ગા॑ણિ॒ દોધુ॑વ॒ચ્છિશી॑તે યૂ॒થ્યો॒૩॒॑ વૃષા॑ . નૃ॒મ્ણા દધા॑ન॒ ઓજ॑સા ..
એ॒ષ રુ॒ક્મિભિ॑રીયતે વા॒જી શુ॒ભ્રેભિ॑રં॒શુભિઃ॑ . પતિઃ॒ સિન્ધૂ॑નાં॒ ભવ॑ન્ ..
એ॒ષ વસૂ॑નિ પિબ્દ॒ના પરુ॑ષા યયિ॒વાઁ અતિ॑ . અવ॒ શાદે॑ષુ ગચ્છતિ ..
એ॒તં મૃ॑જન્તિ॒ મર્જ્ય॒મુપ॒ દ્રોણે॑ષ્વા॒યવઃ॑ . પ્ર॒ચ॒ક્રા॒ણં મ॒હીરિષઃ॑ ..
એ॒તમુ॒ ત્યં દશ॒ ક્ષિપો॑ મૃ॒જન્તિ॑ સ॒પ્ત ધી॒તયઃ॑ . સ્વા॒યુ॒ધં મ॒દિન્ત॑મમ્ ..
[૧૬] પ્રતેસોતારઇત્યષ્ટર્ચસ્ય સૂક્તસ્ય કાશ્યપોસિતઃ પવમાનઃ સોમો ગાયત્રી .
પ્ર તે॑ સો॒તાર॑ ઓ॒ણ્યો॒૩॒॑ રસં॒ મદા॑ય॒ ઘૃષ્વ॑યે . સર્ગો॒ ન ત॒ક્ત્યેત॑શઃ ..
ક્રત્વા॒ દક્ષ॑સ્ય ર॒થ્ય॑મ॒પો વસા॑ન॒મન્ધ॑સા . ગો॒ષામણ્વે॑ષુ સશ્ચિમ ..
અન॑પ્તમ॒પ્સુ દુ॒ષ્ટરં॒ સોમં॑ પ॒વિત્ર॒ આ સૃ॑જ . પુ॒ની॒હીન્દ્રા॑ય॒ પાત॑વે ..
પ્ર પુ॑ના॒નસ્ય॒ ચેત॑સા॒ સોમઃ॑ પ॒વિત્રે॑ અર્ષતિ . ક્રત્વા॑ સ॒ધસ્થ॒માસ॑દત્ ..
પ્ર ત્વા॒ નમો॑ભિ॒રિન્દ॑વ॒ ઇન્દ્ર॒ સોમા॑ અસૃક્ષત . મ॒હે ભરા॑ય કા॒રિણઃ॑ ..
પુ॒ના॒નો રૂ॒પે અ॒વ્યયે॒ વિશ્વા॒ અર્ષ॑ન્ન॒ભિ શ્રિયઃ॑ . શૂરો॒ ન ગોષુ॑ તિષ્ઠતિ ..
દિ॒વો ન સાનુ॑ પિ॒પ્યુષી॒ ધારા॑ સુ॒તસ્ય॑ વે॒ધસઃ॑ . વૃથા॑ પ॒વિત્રે॑ અર્ષતિ ..
ત્વં સો॑મ વિપ॒શ્ચિતં॒ તના॑ પુના॒ન આ॒યુષુ॑ . અવ્યો॒ વારં॒ વિ ધા॑વસિ ..
[૧૭] પ્રનિમ્નેનેવેત્ય ષ્ટર્ચસ્ય સૂક્તસ્ય કાશ્યપોસિતઃ પવમાનઃ સોમો ગાયત્રી .
પ્ર નિ॒મ્નેને॑વ॒ સિન્ધ॑વો॒ ઘ્નન્તો॑ વૃ॒ત્રાણિ॒ ભૂર્ણ॑યઃ . સોમા॑ અસૃગ્રમા॒શવઃ॑ ..
અ॒ભિ સુ॑વા॒નાસ॒ ઇન્દ॑વો વૃ॒ષ્ટયઃ॑ પૃથિ॒વીમિ॑વ . ઇન્દ્રં॒ સોમા॑સો અક્ષરન્ ..
અત્યૂ॑ર્મિર્મત્સ॒રો મદઃ॒ સોમઃ॑ પ॒વિત્રે॑ અર્ષતિ . વિ॒ઘ્નન્રક્ષાં॑સિ દેવ॒યુઃ ..
આ ક॒લશે॑ષુ ધાવતિ પ॒વિત્રે॒ પરિ॑ ષિચ્યતે . ઉ॒ક્થૈર્ય॒જ્ઞેષુ॑ વર્ધતે ..
અતિ॒ ત્રી સો॑મ રોચ॒ના રોહ॒ન્ન ભ્રા॑જસે॒ દિવ॑મ્ . ઇ॒ષ્ણન્ત્સૂર્યં॒ ન ચો॑દયઃ ..
અ॒ભિ વિપ્રા॑ અનૂષત મૂ॒ર્ધન્ય॒જ્ઞસ્ય॑ કા॒રવઃ॑ . દધા॑ના॒શ્ચક્ષ॑સિ પ્રિ॒યમ્ ..
તમુ॑ ત્વા વા॒જિનં॒ નરો॑ ધી॒ભિર્વિપ્રા॑ અવ॒સ્યવઃ॑ . મૃ॒જન્તિ॑ દે॒વતા॑તયે ..
મધો॒ર્ધારા॒મનુ॑ ક્ષર તી॒વ્રઃ સ॒ધસ્થ॒માસ॑દઃ . ચારુ॑ર્ઋ॒તાય॑ પી॒તયે॑ ..
[૧૮] પરિસુવાનઇતિ સપ્તર્ચસ્ય સૂક્તસ્ય કાશ્યપોસિતઃ પવમાનઃ સોમો ગાયત્રી .
પરિ॑ સુવા॒નો ગિ॑રિ॒ષ્ઠાઃ પ॒વિત્રે॒ સોમો॑ અક્ષાઃ . મદે॑ષુ સર્વ॒ધા અ॑સિ ..
ત્વં વિપ્ર॒સ્ત્વં ક॒વિર્મધુ॒ પ્ર જા॒તમન્ધ॑સઃ . મદે॑ષુ સર્વ॒ધા અ॑સિ ..
તવ॒ વિશ્વે॑ સ॒જોષ॑સો દે॒વાસઃ॑ પી॒તિમા॑શત . મદે॑ષુ સર્વ॒ધા અ॑સિ ..
આ યો વિશ્વા॑નિ॒ વાર્યા॒ વસૂ॑નિ॒ હસ્ત॑યોર્દ॒ધે . મદે॑ષુ સર્વ॒ધા અ॑સિ ..
ય ઇ॒મે રોદ॑સી મ॒હી સં મા॒તરે॑વ॒ દોહ॑તે . મદે॑ષુ સર્વ॒ધા અ॑સિ ..
પરિ॒ યો રોદ॑સી ઉ॒ભે સ॒દ્યો વાજે॑ભિ॒રર્ષ॑તિ . મદે॑ષુ સર્વ॒ધા અ॑સિ ..
સ શુ॒ષ્મી ક॒લશે॒ષ્વા પુ॑ના॒નો અ॑ચિક્રદત્ . મદે॑ષુ સર્વ॒ધા અ॑સિ ..
[૧૯] યત્સોમેતિ સપ્તર્ચસ્ય સૂક્તસ્ય કાશ્યપોસિતઃ પવમાનઃ સોમો ગાયત્રી .
યત્સો॑મ ચિ॒ત્રમુ॒ક્થ્યં॑ દિ॒વ્યં પાર્થિ॑વં॒ વસુ॑ . તન્નઃ॑ પુના॒ન આ ભ॑ર ..
યુ॒વં હિ સ્થઃ સ્વ॑ર્પતી॒ ઇન્દ્ર॑શ્ચ સોમ॒ ગોપ॑તી . ઈ॒શા॒ના પિ॑પ્યતં॒ ધિયઃ॑ ..
વૃષા॑ પુના॒ન આ॒યુષુ॑ સ્ત॒નય॒ન્નધિ॑ બ॒ર્હિષિ॑ . હરિઃ॒ સન્યોનિ॒માસ॑દત્ ..
અવા॑વશન્ત ધી॒તયો॑ વૃષ॒ભસ્યાધિ॒ રેત॑સિ . સૂ॒નોર્વ॒ત્સસ્ય॑ મા॒તરઃ॑ ..
કુ॒વિદ્વૃ॑ષ॒ણ્યન્તી॑ભ્યઃ પુના॒નો ગર્ભ॑મા॒દધ॑ત્ . યાઃ શુ॒ક્રં દુ॑હ॒તે પયઃ॑ ..
ઉપ॑ શિક્ષાપત॒સ્થુષો॑ ભિ॒યસ॒મા ધે॑હિ॒ શત્રુ॑ષુ . પવ॑માન વિ॒દા ર॒યિમ્ ..
નિ શત્રોઃ॑ સોમ॒ વૃષ્ણ્યં॒ નિ શુષ્મં॒ નિ વય॑સ્તિર . દૂ॒રે વા॑ સ॒તો અન્તિ॑ વા ..
[૨૦] પ્રકવિરિતિ સપ્તર્ચસ્ય સૂક્તસ્ય કાશ્યપોસિતઃ પવમાનઃ સોમો ગાયત્રી .
પ્ર ક॒વિર્દે॒વવી॑ત॒યેઽવ્યો॒ વારે॑ભિરર્ષતિ . સા॒હ્વાન્વિશ્વા॑ અ॒ભિ સ્પૃધઃ॑ ..
સ હિ ષ્મા॑ જરિ॒તૃભ્ય॒ આ વાજં॒ ગોમ॑ન્ત॒મિન્વ॑તિ . પવ॑માનઃ સહ॒સ્રિણ॑મ્ ..
પરિ॒ વિશ્વા॑નિ॒ ચેત॑સા મૃ॒શસે॒ પવ॑સે મ॒તી . સ નઃ॑ સોમ॒ શ્રવો॑ વિદઃ ..
અ॒ભ્ય॑ર્ષ બૃ॒હદ્યશો॑ મ॒ઘવ॑દ્ભ્યો ધ્રુ॒વં ર॒યિમ્ . ઇષં॑ સ્તો॒તૃભ્ય॒ આ ભ॑ર ..
ત્વં રાજે॑વ સુવ્ર॒તો ગિરઃ॑ સો॒મા વિ॑વેશિથ . પુ॒ના॒નો વ॑હ્ને અદ્ભુત ..
સ વહ્નિ॑ર॒પ્સુ દુ॒ષ્ટરો॑ મૃ॒જ્યમા॑નો॒ ગભ॑સ્ત્યોઃ . સોમ॑શ્ચ॒મૂષુ॑ સીદતિ ..
ક્રી॒ળુર્મ॒ખો ન મં॑હ॒યુઃ પ॒વિત્રં॑ સોમ ગચ્છસિ . દધ॑ત્સ્તો॒ત્રે સુ॒વીર્ય॑મ્ ..
[૨૧] એતેધાવંતીતિ સપ્તર્ચસ્ય સૂક્તસ્ય કાશ્યપોસિતઃ પવમાનઃ સોમો ગાયત્રી .
એ॒તે ધા॑વ॒ન્તીન્દ॑વઃ॒ સોમા॒ ઇન્દ્રા॑ય॒ ઘૃષ્વ॑યઃ . મ॒ત્સ॒રાસઃ॑ સ્વ॒ર્વિદઃ॑ ..
પ્ર॒વૃ॒ણ્વન્તો॑ અભિ॒યુજઃ॒ સુષ્વ॑યે વરિવો॒વિદઃ॑ . સ્વ॒યં સ્તો॒ત્રે વ॑ય॒સ્કૃતઃ॑ ..
વૃથા॒ ક્રીળ॑ન્ત॒ ઇન્દ॑વઃ સ॒ધસ્થ॑મ॒ભ્યેક॒મિત્ . સિન્ધો॑રૂ॒ર્મા વ્ય॑ક્ષરન્ ..
એ॒તે વિશ્વા॑નિ॒ વાર્યા॒ પવ॑માનાસ આશત . હિ॒તા ન સપ્ત॑યો॒ રથે॑ ..
આસ્મિ॑ન્પિ॒શઙ્ગ॑મિન્દવો॒ દધા॑તા વે॒નમા॒દિશે॑ . યો અ॒સ્મભ્ય॒મરા॑વા ..
ઋ॒ભુર્ન રથ્યં॒ નવં॒ દધા॑તા॒ કેત॑મા॒દિશે॑ . શુ॒ક્રાઃ પ॑વધ્વ॒મર્ણ॑સા ..
એ॒ત ઉ॒ ત્યે અ॑વીવશ॒ન્કાષ્ઠાં॑ વા॒જિનો॑ અક્રત . સ॒તઃ પ્રાસા॑વિષુર્મ॒તિમ્ ..
[૨૨] એતેસોમાસઇતિ સપ્તર્ચસ્ય સૂક્તસ્ય કાશ્યપોસિતઃપવમાનઃ સોમોગાયત્રી .
એ॒તે સોમા॑સ આ॒શવો॒ રથા॑ ઇવ॒ પ્ર વા॒જિનઃ॑ . સર્ગાઃ॑ સૃ॒ષ્ટા અ॑હેષત ..
એ॒તે વાતા॑ ઇવો॒રવઃ॑ પ॒ર્જન્ય॑સ્યેવ વૃ॒ષ્ટયઃ॑ . અ॒ગ્નેરિ॑વ ભ્ર॒મા વૃથા॑ ..
એ॒તે પૂ॒તા વિ॑પ॒શ્ચિતઃ॒ સોમા॑સો॒ દધ્યા॑શિરઃ . વિ॒પા વ્યા॑નશુ॒ર્ધિયઃ॑ ..
એ॒તે મૃ॒ષ્ટા અમ॑ર્ત્યાઃ સસૃ॒વાંસો॒ ન શ॑શ્રમુઃ . ઇય॑ક્ષન્તઃ પ॒થો રજઃ॑ ..
એ॒તે પૃ॒ષ્ઠાનિ॒ રોદ॑સોર્વિપ્ર॒યન્તો॒ વ્યા॑નશુઃ . ઉ॒તેદમુ॑ત્ત॒મં રજઃ॑ ..
તન્તું॑ તન્વા॒નમુ॑ત્ત॒મમનુ॑ પ્ર॒વત॑ આશત . ઉ॒તેદમુ॑ત્ત॒માય્ય॑મ્ ..
ત્વં સો॑મ પ॒ણિભ્ય॒ આ વસુ॒ ગવ્યા॑નિ ધારયઃ . ત॒તં તન્તુ॑મચિક્રદઃ ..
[૨૩] સોમા અસૃગ્રમિતિ સપ્તર્ચસ્ય સૂક્તસ્ય કાશ્યપોસિતઃ પવમાનઃ સોમોગાયત્રી .
સોમા॑ અસૃગ્રમા॒શવો॒ મધો॒ર્મદ॑સ્ય॒ ધાર॑યા . અ॒ભિ વિશ્વા॑નિ॒ કાવ્યા॑ ..
અનુ॑ પ્ર॒ત્નાસ॑ આ॒યવઃ॑ પ॒દં નવી॑યો અક્રમુઃ . રુ॒ચે જ॑નન્ત॒ સૂર્ય॑મ્ ..
આ પ॑વમાન નો ભરા॒ર્યો અદા॑શુષો॒ ગય॑મ્ . કૃ॒ધિ પ્ર॒જાવ॑તી॒રિષઃ॑ ..
અ॒ભિ સોમા॑સ આ॒યવઃ॒ પવ॑ન્તે॒ મદ્યં॒ મદ॑મ્ . અ॒ભિ કોશં॑ મધુ॒શ્ચુત॑મ્ ..
સોમો॑ અર્ષતિ ધર્ણ॒સિર્દધા॑ન ઇન્દ્રિ॒યં રસ॑મ્ . સુ॒વીરો॑ અભિશસ્તિ॒પાઃ ..
ઇન્દ્રા॑ય સોમ પવસે દે॒વેભ્યઃ॑ સધ॒માદ્યઃ॑ . ઇન્દો॒ વાજં॑ સિષાસસિ ..
અ॒સ્ય પી॒ત્વા મદા॑ના॒મિન્દ્રો॑ વૃ॒ત્રાણ્ય॑પ્ર॒તિ . જ॒ઘાન॑ જ॒ઘન॑ચ્ચ॒ નુ ..
[૨૪] પ્રસોમાસઇતિ સપ્તર્ચસ્ય સૂક્તસ્ય કાશ્યપોસિતઃ પવમાનઃ સોમો ગાયત્રી .
પ્ર સોમા॑સો અધન્વિષુઃ॒ પવ॑માનાસ॒ ઇન્દ॑વઃ . શ્રી॒ણા॒ના અ॒પ્સુ મૃ॑ઞ્જત ..
અ॒ભિ ગાવો॑ અધન્વિષુ॒રાપો॒ ન પ્ર॒વતા॑ ય॒તીઃ . પુ॒ના॒ના ઇન્દ્ર॑માશત ..
પ્ર પ॑વમાન ધન્વસિ॒ સોમેન્દ્રા॑ય॒ પાત॑વે . નૃભિ॑ર્ય॒તો વિ ની॑યસે ..
ત્વં સો॑મ નૃ॒માદ॑નઃ॒ પવ॑સ્વ ચર્ષણી॒સહે॑ . સસ્નિ॒ર્યો અ॑નુ॒માદ્યઃ॑ ..
ઇન્દો॒ યદદ્રિ॑ભિઃ સુ॒તઃ પ॒વિત્રં॑ પરિ॒ધાવ॑સિ . અર॒મિન્દ્ર॑સ્ય॒ ધામ્ને॑ ..
પવ॑સ્વ વૃત્રહન્તમો॒ક્થેભિ॑રનુ॒માદ્યઃ॑ . શુચિઃ॑ પાવ॒કો અદ્ભુ॑તઃ ..
શુચિઃ॑ પાવ॒ક ઉ॑ચ્યતે॒ સોમઃ॑ સુ॒તસ્ય॒ મધ્વઃ॑ . દે॒વા॒વીર॑ઘશંસ॒હા ..
[૨૫] પવસ્વેતિ ષડૃચસ્ય સૂક્તસ્યાગસ્ત્યોદૃળ્હચ્યુતઃ પવમાનઃ સોમોગાયત્રી .
પવ॑સ્વ દક્ષ॒સાધ॑નો દે॒વેભ્યઃ॑ પી॒તયે॑ હરે . મ॒રુદ્ભ્યો॑ વા॒યવે॒ મદઃ॑ ..
પવ॑માન ધિ॒યા હિ॒તો॒૩॒॑ઽભિ યોનિં॒ કનિ॑ક્રદત્ . ધર્મ॑ણા વા॒યુમા વિ॑શ ..
સં દે॒વૈઃ શો॑ભતે॒ વૃષા॑ ક॒વિર્યોના॒વધિ॑ પ્રિ॒યઃ . વૃ॒ત્ર॒હા દે॑વ॒વીત॑મઃ ..
વિશ્વા॑ રૂ॒પાણ્યા॑વિ॒શન્પુ॑ના॒નો યા॑તિ હર્ય॒તઃ . યત્રા॒મૃતા॑સ॒ આસ॑તે ..
અ॒રુ॒ષો જ॒નય॒ન્ગિરઃ॒ સોમઃ॑ પવત આયુ॒ષક્ . ઇન્દ્રં॒ ગચ્છ॑ન્ક॒વિક્ર॑તુઃ ..
આ પ॑વસ્વ મદિન્તમ પ॒વિત્રં॒ ધાર॑યા કવે . અ॒ર્કસ્ય॒ યોનિ॑મા॒સદ॑મ્ ..
[૨૬] તમમૃક્ષંતેતિ ષડૃચસ્ય સૂક્તસ્ય દાર્ડચ્યુતઇધ્મવાહઃ પવમાનઃ સોમોગાયત્રી .
તમ॑મૃક્ષન્ત વા॒જિન॑મુ॒પસ્થે॒ અદિ॑તે॒રધિ॑ . વિપ્રા॑સો॒ અણ્વ્યા॑ ધિ॒યા ..
તં ગાવો॑ અ॒ભ્ય॑નૂષત સ॒હસ્ર॑ધાર॒મક્ષિ॑તમ્ . ઇન્દું॑ ધ॒ર્તાર॒મા દિ॒વઃ ..
તં વે॒ધાં મે॒ધયા॑હ્ય॒ન્પવ॑માન॒મધિ॒ દ્યવિ॑ . ધ॒ર્ણ॒સિં ભૂરિ॑ધાયસમ્ ..
તમ॑હ્યન્ભુ॒રિજો॑ર્ધિ॒યા સં॒વસા॑નં વિ॒વસ્વ॑તઃ . પતિં॑ વા॒ચો અદા॑ભ્યમ્ ..
તં સાના॒વધિ॑ જા॒મયો॒ હરિં॑ હિન્વ॒ન્ત્યદ્રિ॑ભિઃ . હ॒ર્ય॒તં ભૂરિ॑ચક્ષસમ્ ..
તં ત્વા॑ હિન્વન્તિ વે॒ધસઃ॒ પવ॑માન ગિરા॒વૃધ॑મ્ . ઇન્દ॒વિન્દ્રા॑ય મત્સ॒રમ્ ..
[૨૭] એષકવિરિતિ ષડૃચસ્ય સૂક્તસ્યાંગિરસો નૃમેધઃ પવમાનઃ સોમો ગાયત્રી .
એ॒ષ ક॒વિર॒ભિષ્ટુ॑તઃ પ॒વિત્રે॒ અધિ॑ તોશતે . પુ॒ના॒નો ઘ્નન્નપ॒ સ્રિધઃ॑ ..
એ॒ષ ઇન્દ્રા॑ય વા॒યવે॑ સ્વ॒ર્જિત્પરિ॑ ષિચ્યતે . પ॒વિત્રે॑ દક્ષ॒સાધ॑નઃ ..
એ॒ષ નૃભિ॒ર્વિ ની॑યતે દિ॒વો મૂ॒ર્ધા વૃષા॑ સુ॒તઃ . સોમો॒ વને॑ષુ વિશ્વ॒વિત્ ..
એ॒ષ ગ॒વ્યુર॑ચિક્રદ॒ત્પવ॑માનો હિરણ્ય॒યુઃ . ઇન્દુઃ॑ સત્રા॒જિદસ્તૃ॑તઃ ..
એ॒ષ સૂર્યે॑ણ હાસતે॒ પવ॑માનો॒ અધિ॒ દ્યવિ॑ . પ॒વિત્રે॑ મત્સ॒રો મદઃ॑ ..
એ॒ષ શુ॒ષ્મ્ય॑સિષ્યદદ॒ન્તરિ॑ક્ષે॒ વૃષા॒ હરિઃ॑ . પુ॒ના॒ન ઇન્દુ॒રિન્દ્ર॒મા ..
[૨૮] એષવાજીતિ ષડૃચસ્ય સૂક્તસ્યાંગિરસઃ પ્રિયમેધઃ પવમાનઃ સોમો ગાયત્રી .
એ॒ષ વા॒જી હિ॒તો નૃભિ॑ર્વિશ્વ॒વિન્મન॑સ॒સ્પતિઃ॑ . અવ્યો॒ વારં॒ વિ ધા॑વતિ ..
એ॒ષ પ॒વિત્રે॑ અક્ષર॒ત્સોમો॑ દે॒વેભ્યઃ॑ સુ॒તઃ . વિશ્વા॒ ધામા॑ન્યાવિ॒શન્ ..
એ॒ષ દે॒વઃ શુ॑ભાય॒તેઽધિ॒ યોના॒વમ॑ર્ત્યઃ . વૃ॒ત્ર॒હા દે॑વ॒વીત॑મઃ ..
એ॒ષ વૃષા॒ કનિ॑ક્રદદ્દ॒શભિ॑ર્જા॒મિભિ॑ર્ય॒તઃ . અ॒ભિ દ્રોણા॑નિ ધાવતિ ..
એ॒ષ સૂર્ય॑મરોચય॒ત્પવ॑માનો॒ વિચ॑ર્ષણિઃ . વિશ્વા॒ ધામા॑નિ વિશ્વ॒વિત્ ..
એ॒ષ શુ॒ષ્મ્યદા॑ભ્યઃ॒ સોમઃ॑ પુના॒નો અ॑ર્ષતિ . દે॒વા॒વીર॑ઘશંસ॒હા ..
[૨૯] પ્રાસ્યધારાઇતિ ષડૃચસ્ય સૂક્તસ્યાંગિરસોનૃમેધઃ પવમાનઃ સોમો ગાયત્રી
પ્રાસ્ય॒ ધારા॑ અક્ષર॒ન્વૃષ્ણઃ॑ સુ॒તસ્યૌજ॑સા . દે॒વાઁ અનુ॑ પ્ર॒ભૂષ॑તઃ ..
સપ્તિં॑ મૃજન્તિ વે॒ધસો॑ ગૃ॒ણન્તઃ॑ કા॒રવો॑ ગિ॒રા . જ્યોતિ॑ર્જજ્ઞા॒નમુ॒ક્થ્ય॑મ્ ..
સુ॒ષહા॑ સોમ॒ તાનિ॑ તે પુના॒નાય॑ પ્રભૂવસો . વર્ધા॑ સમુ॒દ્રમુ॒ક્થ્ય॑મ્ ..
વિશ્વા॒ વસૂ॑નિ સં॒જય॒ન્પવ॑સ્વ સોમ॒ ધાર॑યા . ઇ॒નુ દ્વેષાં॑સિ સ॒ધ્ર્ય॑ક્ ..
રક્ષા॒ સુ નો॒ અર॑રુષઃ સ્વ॒નાત્સ॑મસ્ય॒ કસ્ય॑ ચિત્ . નિ॒દો યત્ર॑ મુમુ॒ચ્મહે॑ ..
એન્દો॒ પાર્થિ॑વં ર॒યિં દિ॒વ્યં પ॑વસ્વ॒ ધાર॑યા . દ્યુ॒મન્તં॒ શુષ્મ॒મા ભ॑ર ..
[૩૦] પ્રધારાઇતિ ષડૃચસ્ય સૂક્તસ્યાંગિરસો બિંદુઃ પવમાનઃ સોમોગાયત્રી .
પ્ર ધારા॑ અસ્ય શુ॒ષ્મિણો॒ વૃથા॑ પ॒વિત્રે॑ અક્ષરન્ . પુ॒ના॒નો વાચ॑મિષ્યતિ ..
ઇન્દુ॑ર્હિયા॒નઃ સો॒તૃભિ॑ર્મૃ॒જ્યમા॑નઃ॒ કનિ॑ક્રદત્ . ઇય॑ર્તિ વ॒ગ્નુમિ॑ન્દ્રિ॒યમ્ ..
આ નઃ॒ શુષ્મં॑ નૃ॒ષાહ્યં॑ વી॒રવ॑ન્તં પુરુ॒સ્પૃહ॑મ્ . પવ॑સ્વ સોમ॒ ધાર॑યા ..
પ્ર સોમો॒ અતિ॒ ધાર॑યા॒ પવ॑માનો અસિષ્યદત્ . અ॒ભિ દ્રોણા॑ન્યા॒સદ॑મ્ ..
અ॒પ્સુ ત્વા॒ મધુ॑મત્તમં॒ હરિં॑ હિન્વ॒ન્ત્યદ્રિ॑ભિઃ . ઇન્દ॒વિન્દ્રા॑ય પી॒તયે॑ ..
સુ॒નોતા॒ મધુ॑મત્તમં॒ સોમ॒મિન્દ્રા॑ય વ॒જ્રિણે॑ . ચારું॒ શર્ધા॑ય મત્સ॒રમ્ ..
[૩૧] પ્રસોમાસઇતિ ષડૃચસ્ય સૂક્તસ્ય રાહૂગણોગોતમઃપવમાનઃ સોમોગાયત્રી .
પ્ર સોમા॑સઃ સ્વા॒ધ્ય૧॒॑ઃ પવ॑માનાસો અક્રમુઃ . ર॒યિં કૃ॑ણ્વન્તિ॒ ચેત॑નમ્ ..
દિ॒વસ્પૃ॑થિ॒વ્યા અધિ॒ ભવે॑ન્દો દ્યુમ્ન॒વર્ધ॑નઃ . ભવા॒ વાજા॑નાં॒ પતિઃ॑ ..
તુભ્યં॒ વાતા॑ અભિ॒પ્રિય॒સ્તુભ્ય॑મર્ષન્તિ॒ સિન્ધ॑વઃ . સોમ॒ વર્ધ॑ન્તિ તે॒ મહઃ॑ ..
આ પ્યા॑યસ્વ॒ સમે॑તુ તે વિ॒શ્વતઃ॑ સોમ॒ વૃષ્ણ્ય॑મ્ . ભવા॒ વાજ॑સ્ય સંગ॒થે ..
તુભ્યં॒ ગાવો॑ ઘૃ॒તં પયો॒ બભ્રો॑ દુદુ॒હ્રે અક્ષિ॑તમ્ . વર્ષિ॑ષ્ઠે॒ અધિ॒ સાન॑વિ ..
સ્વા॒યુ॒ધસ્ય॑ તે સ॒તો ભુવ॑નસ્ય પતે વ॒યમ્ . ઇન્દો॑ સખિ॒ત્વમુ॑શ્મસિ ..
[૩૨] પ્રસોમાસઇતિ ષડૃચસ્ય સૂક્તસ્યાત્રેયઃ શ્યાવાશ્વઃ પવમાનઃ સોમો ગાયત્રી
પ્ર સોમા॑સો મદ॒ચ્યુતઃ॒ શ્રવ॑સે નો મ॒ઘોનઃ॑ . સુ॒તા વિ॒દથે॑ અક્રમુઃ ..
આદીં॑ ત્રિ॒તસ્ય॒ યોષ॑ણો॒ હરિં॑ હિન્વ॒ન્ત્યદ્રિ॑ભિઃ . ઇન્દુ॒મિન્દ્રા॑ય પી॒તયે॑ ..
આદીં॑ હં॒સો યથા॑ ગ॒ણં વિશ્વ॑સ્યાવીવશન્મ॒તિમ્ . અત્યો॒ ન ગોભિ॑રજ્યતે ..
ઉ॒ભે સો॑માવ॒ચાક॑શન્મૃ॒ગો ન ત॒ક્તો અ॑ર્ષસિ . સીદ॑ન્નૃ॒તસ્ય॒ યોનિ॒મા ..
અ॒ભિ ગાવો॑ અનૂષત॒ યોષા॑ જા॒રમિ॑વ પ્રિ॒યમ્ . અગ॑ન્ના॒જિં યથા॑ હિ॒તમ્ ..
અ॒સ્મે ધે॑હિ દ્યુ॒મદ્યશો॑ મ॒ઘવ॑દ્ભ્યશ્ચ॒ મહ્યં॑ ચ . સ॒નિં મે॒ધામુ॒ત શ્રવઃ॑ ..
[૩૩] પ્રસોમાસઇતિ ષડૃચસ્ય સૂક્તસ્યાપ્ત્યસ્ત્રિતઃ પવમાનઃ સોમોગાયત્રી .
પ્ર સોમા॑સો વિપ॒શ્ચિતો॒ઽપાં ન ય॑ન્ત્યૂ॒ર્મયઃ॑ . વના॑નિ મહિ॒ષા ઇ॑વ ..
અ॒ભિ દ્રોણા॑નિ બ॒ભ્રવઃ॑ શુ॒ક્રા ઋ॒તસ્ય॒ ધાર॑યા . વાજં॒ ગોમ॑ન્તમક્ષરન્ ..
સુ॒તા ઇન્દ્રા॑ય વા॒યવે॒ વરુ॑ણાય મ॒રુદ્ભ્યઃ॑ . સોમા॑ અર્ષન્તિ॒ વિષ્ણ॑વે ..
તિ॒સ્રો વાચ॒ ઉદી॑રતે॒ ગાવો॑ મિમન્તિ ધે॒નવઃ॑ . હરિ॑રેતિ॒ કનિ॑ક્રદત્ ..
અ॒ભિ બ્રહ્મી॑રનૂષત ય॒હ્વીર્ઋ॒તસ્ય॑ મા॒તરઃ॑ . મ॒ર્મૃ॒જ્યન્તે॑ દિ॒વઃ શિશુ॑મ્ ..
રા॒યઃ સ॑મુ॒દ્રાઁશ્ચ॒તુરો॒ઽસ્મભ્યં॑ સોમ વિ॒શ્વતઃ॑ . આ પ॑વસ્વ સહ॒સ્રિણઃ॑ ..
[૩૪] પ્રસુવાનઇતિ ષડૃચસ્ય સૂક્તસ્યાપ્ત્યસ્ત્રિતઃ પવમાનઃ સોમોગાયત્રી .
પ્ર સુ॑વા॒નો ધાર॑યા॒ તનેન્દુ॑ર્હિન્વા॒નો અ॑ર્ષતિ . રુ॒જદ્દૃ॒ળ્હા વ્યોજ॑સા ..
સુ॒ત ઇન્દ્રા॑ય વા॒યવે॒ વરુ॑ણાય મ॒રુદ્ભ્યઃ॑ . સોમો॑ અર્ષતિ॒ વિષ્ણ॑વે ..
વૃષા॑ણં॒ વૃષ॑ભિર્ય॒તં સુ॒ન્વન્તિ॒ સોમ॒મદ્રિ॑ભિઃ . દુ॒હન્તિ॒ શક્મ॑ના॒ પયઃ॑ ..
ભુવ॑ત્ત્રિ॒તસ્ય॒ મર્જ્યો॒ ભુવ॒દિન્દ્રા॑ય મત્સ॒રઃ . સં રૂ॒પૈર॑જ્યતે॒ હરિઃ॑ ..
અ॒ભીમૃ॒તસ્ય॑ વિ॒ષ્ટપં॑ દુહ॒તે પૃશ્નિ॑માતરઃ . ચારુ॑ પ્રિ॒યત॑મં હ॒વિઃ ..
સમે॑ન॒મહ્રુ॑તા ઇ॒મા ગિરો॑ અર્ષન્તિ સ॒સ્રુતઃ॑ . ધે॒નૂર્વા॒શ્રો અ॑વીવશત્ ..
[૩૫] આનઃપવસ્વેતિ ષડૃચસ્ય સૂક્તસ્યાંગિરસઃપ્રભૂવસુઃ પવમાનઃ સોમોગાયત્રી .
આ નઃ॑ પવસ્વ॒ ધાર॑યા॒ પવ॑માન ર॒યિં પૃ॒થુમ્ . યયા॒ જ્યોતિ॑ર્વિ॒દાસિ॑ નઃ ..
ઇન્દો॑ સમુદ્રમીઙ્ખય॒ પવ॑સ્વ વિશ્વમેજય . રા॒યો ધ॒ર્તા ન॒ ઓજ॑સા ..
ત્વયા॑ વી॒રેણ॑ વીરવો॒ઽભિ ષ્યા॑મ પૃતન્ય॒તઃ . ક્ષરા॑ ણો અ॒ભિ વાર્ય॑મ્ ..
પ્ર વાજ॒મિન્દુ॑રિષ્યતિ॒ સિષા॑સન્વાજ॒સા ઋષિઃ॑ . વ્ર॒તા વિ॑દા॒ન આયુ॑ધા ..
તં ગી॒ર્ભિર્વા॑ચમીઙ્ખ॒યં પુ॑ના॒નં વા॑સયામસિ . સોમં॒ જન॑સ્ય॒ ગોપ॑તિમ્ ..
વિશ્વો॒ યસ્ય॑ વ્ર॒તે જનો॑ દા॒ધાર॒ ધર્મ॑ણ॒સ્પતેઃ॑ . પુ॒ના॒નસ્ય॑ પ્ર॒ભૂવ॑સોઃ ..
[૩૬] અસર્જીતિ ષડૃચસ્ય સૂક્તસ્યાંગિરસઃ પ્રભૂવસુઃ પવમાનઃ સોમોગાયત્રી .
અસ॑ર્જિ॒ રથ્યો॑ યથા પ॒વિત્રે॑ ચ॒મ્વોઃ॑ સુ॒તઃ . કાર્ષ્મ॑ન્વા॒જી ન્ય॑ક્રમીત્ ..
સ વહ્નિઃ॑ સોમ॒ જાગૃ॑વિઃ॒ પવ॑સ્વ દેવ॒વીરતિ॑ . અ॒ભિ કોશં॑ મધુ॒શ્ચુત॑મ્ ..
સ નો॒ જ્યોતીં॑ષિ પૂર્વ્ય॒ પવ॑માન॒ વિ રો॑ચય . ક્રત્વે॒ દક્ષા॑ય નો હિનુ ..
શુ॒મ્ભમા॑ન ઋતા॒યુભિ॑ર્મૃ॒જ્યમા॑નો॒ ગભ॑સ્ત્યોઃ . પવ॑તે॒ વારે॑ અ॒વ્યયે॑ ..
સ વિશ્વા॑ દા॒શુષે॒ વસુ॒ સોમો॑ દિ॒વ્યાનિ॒ પાર્થિ॑વા . પવ॑તા॒માન્તરિ॑ક્ષ્યા ..
આ દિ॒વસ્પૃ॒ષ્ઠમ॑શ્વ॒યુર્ગ॑વ્ય॒યુઃ સો॑મ રોહસિ . વી॒ર॒યુઃ શ॑વસસ્પતે ..
[૩૭] સસુતઇતિ ષડૃચસ્યસૂક્તસ્યાંગિરસોરહૂગણઃ પવમાનઃ સોમો ગાયત્રી .
સ સુ॒તઃ પી॒તયે॒ વૃષા॒ સોમઃ॑ પ॒વિત્રે॑ અર્ષતિ . વિ॒ઘ્નન્રક્ષાં॑સિ દેવ॒યુઃ ..
સ પ॒વિત્રે॑ વિચક્ષ॒ણો હરિ॑રર્ષતિ ધર્ણ॒સિઃ . અ॒ભિ યોનિં॒ કનિ॑ક્રદત્ ..
સ વા॒જી રો॑ચ॒ના દિ॒વઃ પવ॑માનો॒ વિ ધા॑વતિ . ર॒ક્ષો॒હા વાર॑મ॒વ્યય॑મ્ ..
સ ત્રિ॒તસ્યાધિ॒ સાન॑વિ॒ પવ॑માનો અરોચયત્ . જા॒મિભિઃ॒ સૂર્યં॑ સ॒હ ..
સ વૃ॑ત્ર॒હા વૃષા॑ સુ॒તો વ॑રિવો॒વિદદા॑ભ્યઃ . સોમો॒ વાજ॑મિવાસરત્ ..
સ દે॒વઃ ક॒વિને॑ષિ॒તો॒૩॒॑ઽભિ દ્રોણા॑નિ ધાવતિ . ઇન્દુ॒રિન્દ્રા॑ય મં॒હના॑ ..
[૩૮] એષઉસ્યઇતિ ષડૃચસ્ય સૂક્તસ્યાંગિરસોરહૂગણઃ પવમાનઃ સોમોગાયત્રી .
એ॒ષ ઉ॒ સ્ય વૃષા॒ રથોઽવ્યો॒ વારે॑ભિરર્ષતિ . ગચ્છ॒ન્વાજં॑ સહ॒સ્રિણ॑મ્ ..
એ॒તં ત્રિ॒તસ્ય॒ યોષ॑ણો॒ હરિં॑ હિન્વ॒ન્ત્યદ્રિ॑ભિઃ . ઇન્દુ॒મિન્દ્રા॑ય પી॒તયે॑ ..
એ॒તં ત્યં હ॒રિતો॒ દશ॑ મર્મૃ॒જ્યન્તે॑ અપ॒સ્યુવઃ॑ . યાભિ॒ર્મદા॑ય॒ શુમ્ભ॑તે ..
એ॒ષ સ્ય માનુ॑ષી॒ષ્વા શ્યે॒નો ન વિ॒ક્ષુ સી॑દતિ . ગચ્છ॑ઞ્જા॒રો ન યો॒ષિત॑મ્ ..
એ॒ષ સ્ય મદ્યો॒ રસોઽવ॑ ચષ્ટે દિ॒વઃ શિશુઃ॑ . ય ઇન્દુ॒ર્વાર॒માવિ॑શત્ ..
એ॒ષ સ્ય પી॒તયે॑ સુ॒તો હરિ॑રર્ષતિ ધર્ણ॒સિઃ . ક્રન્દ॒ન્યોનિ॑મ॒ભિ પ્રિ॒યમ્ ..
[૩૯] આશુરર્ષેતિ ષડૃચસ્ય સૂક્તસ્યાંગિરસો બૃહન્મતિઃ પવમાનઃ સોમોગાયત્રી .
આ॒શુર॑ર્ષ બૃહન્મતે॒ પરિ॑ પ્રિ॒યેણ॒ ધામ્ના॑ . યત્ર॑ દે॒વા ઇતિ॒ બ્રવ॑ન્ ..
પ॒રિ॒ષ્કૃ॒ણ્વન્નનિ॑ષ્કૃતં॒ જના॑ય યા॒તય॒ન્નિષઃ॑ . વૃ॒ષ્ટિં દિ॒વઃ પરિ॑ સ્રવ ..
સુ॒ત એ॑તિ પ॒વિત્ર॒ આ ત્વિષિં॒ દધા॑ન॒ ઓજ॑સા . વિ॒ચક્ષા॑ણો વિરો॒ચય॑ન્ ..
અ॒યં સ યો દિ॒વસ્પરિ॑ રઘુ॒યામા॑ પ॒વિત્ર॒ આ . સિન્ધો॑રૂ॒ર્મા વ્યક્ષ॑રત્ ..
આ॒વિવા॑સન્પરા॒વતો॒ અથો॑ અર્વા॒વતઃ॑ સુ॒તઃ . ઇન્દ્રા॑ય સિચ્યતે॒ મધુ॑ ..
સ॒મી॒ચી॒ના અ॑નૂષત॒ હરિં॑ હિન્વ॒ન્ત્યદ્રિ॑ભિઃ . યોના॑વૃ॒તસ્ય॑ સીદત ..
[૪૦] પુનાનઇતિ ષડૃચસ્ય સૂક્તસ્યાંગિરસો બૃહન્મતિઃ પવમાનઃ સોમોગાયત્રી .
પુ॒ના॒નો અ॑ક્રમીદ॒ભિ વિશ્વા॒ મૃધો॒ વિચ॑ર્ષણિઃ . શુ॒મ્ભન્તિ॒ વિપ્રં॑ ધી॒તિભિઃ॑ ..
આ યોનિ॑મરુ॒ણો રુ॑હ॒દ્ગમ॒દિન્દ્રં॒ વૃષા॑ સુ॒તઃ . ધ્રુ॒વે સદ॑સિ સીદતિ ..
નૂ નો॑ ર॒યિં મ॒હામિ॑ન્દો॒ઽસ્મભ્યં॑ સોમ વિ॒શ્વતઃ॑ . આ પ॑વસ્વ સહ॒સ્રિણ॑મ્ ..
વિશ્વા॑ સોમ પવમાન દ્યુ॒મ્નાની॑ન્દ॒વા ભ॑ર . વિ॒દાઃ સ॑હ॒સ્રિણી॒રિષઃ॑ ..
સ નઃ॑ પુના॒ન આ ભ॑ર ર॒યિં સ્તો॒ત્રે સુ॒વીર્ય॑મ્ . જ॒રિ॒તુર્વ॑ર્ધયા॒ ગિરઃ॑ ..
પુ॒ના॒ન ઇ॑ન્દ॒વા ભ॑ર॒ સોમ॑ દ્વિ॒બર્હ॑સં ર॒યિમ્ . વૃષ॑ન્નિન્દો ન ઉ॒ક્થ્ય॑મ્ ..
[૪૧] પ્રયેગાવઇતિષડૃચસ્ય સૂક્તસ્યકાણ્વોમેધ્યાતિથિઃ પવમાનઃ સોમો ગાયત્રી .
પ્ર યે ગાવો॒ ન ભૂર્ણ॑યસ્ત્વે॒ષા અ॒યાસો॒ અક્ર॑મુઃ . ઘ્નન્તઃ॑ કૃ॒ષ્ણામપ॒ ત્વચ॑મ્ ..
સુ॒વિ॒તસ્ય॑ મનામ॒હેઽતિ॒ સેતું॑ દુરા॒વ્ય॑મ્ . સા॒હ્વાંસો॒ દસ્યુ॑મવ્ર॒તમ્ ..
શૃ॒ણ્વે વૃ॒ષ્ટેરિ॑વ સ્વ॒નઃ પવ॑માનસ્ય શુ॒ષ્મિણઃ॑ . ચર॑ન્તિ વિ॒દ્યુતો॑ દિ॒વિ ..
આ પ॑વસ્વ મ॒હીમિષં॒ ગોમ॑દિન્દો॒ હિર॑ણ્યવત્ . અશ્વા॑વ॒દ્વાજ॑વત્સુ॒તઃ ..
સ પ॑વસ્વ વિચર્ષણ॒ આ મ॒હી રોદ॑સી પૃણ . ઉ॒ષાઃ સૂર્યો॒ ન ર॒શ્મિભિઃ॑ ..
પરિ॑ ણઃ શર્મ॒યન્ત્યા॒ ધાર॑યા સોમ વિ॒શ્વતઃ॑ . સરા॑ ર॒સેવ॑ વિ॒ષ્ટપ॑મ્ ..
[૪૨] જનયન્નિતિષડૃચસ્ય સૂક્તસ્યકાણ્વોમેધ્યાતિથિઃ પવમાનઃ સોમો ગાયત્રી .
જ॒નય॑ન્રોચ॒ના દિ॒વો જ॒નય॑ન્ન॒પ્સુ સૂર્ય॑મ્ . વસા॑નો॒ ગા અ॒પો હરિઃ॑ ..
એ॒ષ પ્ર॒ત્નેન॒ મન્મ॑ના દે॒વો દે॒વેભ્ય॒સ્પરિ॑ . ધાર॑યા પવતે સુ॒તઃ ..
વા॒વૃ॒ધા॒નાય॒ તૂર્વ॑યે॒ પવ॑ન્તે॒ વાજ॑સાતયે . સોમાઃ॑ સ॒હસ્ર॑પાજસઃ ..
દુ॒હા॒નઃ પ્ર॒ત્નમિત્પયઃ॑ પ॒વિત્રે॒ પરિ॑ ષિચ્યતે . ક્રન્દ॑ન્દે॒વાઁ અ॑જીજનત્ ..
અ॒ભિ વિશ્વા॑નિ॒ વાર્યા॒ભિ દે॒વાઁ ઋ॑તા॒વૃધઃ॑ . સોમઃ॑ પુના॒નો અ॑ર્ષતિ ..
ગોમ॑ન્નઃ સોમ વી॒રવ॒દશ્વા॑વ॒દ્વાજ॑વત્સુ॒તઃ . પવ॑સ્વ બૃહ॒તીરિષઃ॑ ..
[૪૩] યોઅત્યઇવેતિષડૃચસ્ય સૂક્તસ્યકાણ્વોમેધ્યાતિથિઃ પવમાનઃ સોમો ગાયત્રી .
યો અત્ય॑ ઇવ મૃ॒જ્યતે॒ ગોભિ॒ર્મદા॑ય હર્ય॒તઃ . તં ગી॒ર્ભિર્વા॑સયામસિ ..
તં નો॒ વિશ્વા॑ અવ॒સ્યુવો॒ ગિરઃ॑ શુમ્ભન્તિ પૂ॒ર્વથા॑ . ઇન્દુ॒મિન્દ્રા॑ય પી॒તયે॑ ..
પુ॒ના॒નો યા॑તિ હર્ય॒તઃ સોમો॑ ગી॒ર્ભિઃ પરિ॑ષ્કૃતઃ . વિપ્ર॑સ્ય॒ મેધ્યા॑તિથેઃ ..
પવ॑માન વિ॒દા ર॒યિમ॒સ્મભ્યં॑ સોમ સુ॒શ્રિય॑મ્ . ઇન્દો॑ સ॒હસ્ર॑વર્ચસમ્ ..
ઇન્દુ॒રત્યો॒ ન વા॑જ॒સૃત્કનિ॑ક્રન્તિ પ॒વિત્ર॒ આ . યદક્ષા॒રતિ॑ દેવ॒યુઃ ..
પવ॑સ્વ॒ વાજ॑સાતયે॒ વિપ્ર॑સ્ય ગૃણ॒તો વૃ॒ધે . સોમ॒ રાસ્વ॑ સુ॒વીર્ય॑મ્ ..
[૪૪] પ્રણઇંદવિતિ ષડૃચસ્ય સૂક્તસ્યાંગિરસોયાસ્યઃ પવમાનઃ સોમો ગાયત્રી .
પ્ર ણ॑ ઇન્દો મ॒હે તન॑ ઊ॒ર્મિં ન બિભ્ર॑દર્ષસિ . અ॒ભિ દે॒વાઁ અ॒યાસ્યઃ॑ ..
મ॒તી જુ॒ષ્ટો ધિ॒યા હિ॒તઃ સોમો॑ હિન્વે પરા॒વતિ॑ . વિપ્ર॑સ્ય॒ ધાર॑યા ક॒વિઃ ..
અ॒યં દે॒વેષુ॒ જાગૃ॑વિઃ સુ॒ત એ॑તિ પ॒વિત્ર॒ આ . સોમો॑ યાતિ॒ વિચ॑ર્ષણિઃ ..
સ નઃ॑ પવસ્વ વાજ॒યુશ્ચ॑ક્રા॒ણશ્ચારુ॑મધ્વ॒રમ્ . બ॒ર્હિષ્માઁ॒ આ વિ॑વાસતિ ..
સ નો॒ ભગા॑ય વા॒યવે॒ વિપ્ર॑વીરઃ સ॒દાવૃ॑ધઃ . સોમો॑ દે॒વેષ્વા ય॑મત્ ..
સ નો॑ અ॒દ્ય વસુ॑ત્તયે ક્રતુ॒વિદ્ગા॑તુ॒વિત્ત॑મઃ . વાજં॑ જેષિ॒ શ્રવો॑ બૃ॒હત્ ..
[૪૫] સ પવસ્વેતિ ષડૃચસ્ય સૂક્તસ્યાંગિરસોયાસ્યઃ પવમાનઃ સોમો ગાયત્રી .
સ પ॑વસ્વ॒ મદા॑ય॒ કં નૃ॒ચક્ષા॑ દે॒વવી॑તયે . ઇન્દ॒વિન્દ્રા॑ય પી॒તયે॑ ..
સ નો॑ અર્ષા॒ભિ દૂ॒ત્યં૧॒॑ ત્વમિન્દ્રા॑ય તોશસે . દે॒વાન્ત્સખિ॑ભ્ય॒ આ વર॑મ્ ..
ઉ॒ત ત્વામ॑રુ॒ણં વ॒યં ગોભિ॑રઞ્જ્મો॒ મદા॑ય॒ કમ્ . વિ નો॑ રા॒યે દુરો॑ વૃધિ ..
અત્યૂ॑ પ॒વિત્ર॑મક્રમીદ્વા॒જી ધુરં॒ ન યામ॑નિ . ઇન્દુ॑ર્દે॒વેષુ॑ પત્યતે ..
સમી॒ સખા॑યો અસ્વર॒ન્વને॒ ક્રીળ॑ન્ત॒મત્ય॑વિમ્ . ઇન્દું॑ ના॒વા અ॑નૂષત ..
તયા॑ પવસ્વ॒ ધાર॑યા॒ યયા॑ પી॒તો વિ॒ચક્ષ॑સે . ઇન્દો॑ સ્તો॒ત્રે સુ॒વીર્ય॑મ્ ..
[૪૬] અસૃગ્રનિતિ ષડૃચસ્ય સૂક્તસ્યાંગિરસોયાસ્યઃ પવમાનઃ સોમો ગાયત્રી .
અસૃ॑ગ્રન્દે॒વવી॑ત॒યેઽત્યા॑સઃ॒ કૃત્વ્યા॑ ઇવ . ક્ષર॑ન્તઃ પર્વતા॒વૃધઃ॑ ..
પરિ॑ષ્કૃતાસ॒ ઇન્દ॑વો॒ યોષે॑વ॒ પિત્ર્યા॑વતી . વા॒યું સોમા॑ અસૃક્ષત ..
એ॒તે સોમા॑સ॒ ઇન્દ॑વઃ॒ પ્રય॑સ્વન્તશ્ચ॒મૂ સુ॒તાઃ . ઇન્દ્રં॑ વર્ધન્તિ॒ કર્મ॑ભિઃ ..
આ ધા॑વતા સુહસ્ત્યઃ શુ॒ક્રા ગૃ॑ભ્ણીત મ॒ન્થિના॑ . ગોભિઃ॑ શ્રીણીત મત્સ॒રમ્ ..
સ પ॑વસ્વ ધનંજય પ્રય॒ન્તા રાધ॑સો મ॒હઃ . અ॒સ્મભ્યં॑ સોમ ગાતુ॒વિત્ ..
એ॒તં મૃ॑જન્તિ॒ મર્જ્યં॒ પવ॑માનં॒ દશ॒ ક્ષિપઃ॑ . ઇન્દ્રા॑ય મત્સ॒રં મદ॑મ્ ..
[૪૭] અયાસોમઇતિ પંચર્ચસ્ય સૂક્તસ્ય ભાર્ગવઃકવિઃ પવમાનઃ સોમો ગાયત્રી
અ॒યા સોમઃ॑ સુકૃ॒ત્યયા॑ મ॒હશ્ચિ॑દ॒ભ્ય॑વર્ધત . મ॒ન્દા॒ન ઉદ્વૃ॑ષાયતે ..
કૃ॒તાનીદ॑સ્ય॒ કર્ત્વા॒ ચેત॑ન્તે દસ્યુ॒તર્હ॑ણા . ઋ॒ણા ચ॑ ધૃ॒ષ્ણુશ્ચ॑યતે ..
આત્સોમ॑ ઇન્દ્રિ॒યો રસો॒ વજ્રઃ॑ સહસ્ર॒સા ભુ॑વત્ . ઉ॒ક્થં યદ॑સ્ય॒ જાય॑તે ..
સ્વ॒યં ક॒વિર્વિ॑ધ॒ર્તરિ॒ વિપ્રા॑ય॒ રત્ન॑મિચ્છતિ . યદી॑ મર્મૃ॒જ્યતે॒ ધિયઃ॑ ..
સિ॒ષા॒સતૂ॑ રયી॒ણાં વાજે॒ષ્વર્વ॑તામિવ . ભરે॑ષુ જિ॒ગ્યુષા॑મસિ ..
[૪૮] તંત્વેતિ પંચર્ચસ્ય સૂક્તસ્ય ભાર્ગવઃકવિઃ પવમાનઃ સોમો ગાયત્રી .
તં ત્વા॑ નૃ॒મ્ણાનિ॒ બિભ્ર॑તં સ॒ધસ્થે॑ષુ મ॒હો દિ॒વઃ . ચારું॑ સુકૃ॒ત્યયે॑મહે ..
સંવૃ॑ક્તધૃષ્ણુમુ॒ક્થ્યં॑ મ॒હામ॑હિવ્રતં॒ મદ॑મ્ . શ॒તં પુરો॑ રુરુ॒ક્ષણિ॑મ્ ..
અત॑સ્ત્વા ર॒યિમ॒ભિ રાજા॑નં સુક્રતો દિ॒વઃ . સુ॒પ॒ર્ણો અ॑વ્ય॒થિર્ભ॑રત્ ..
વિશ્વ॑સ્મા॒ ઇત્સ્વ॑ર્દૃ॒શે સાધા॑રણં રજ॒સ્તુર॑મ્ . ગો॒પામૃ॒તસ્ય॒ વિર્ભ॑રત્ ..
અધા॑ હિન્વા॒ન ઇ॑ન્દ્રિ॒યં જ્યાયો॑ મહિ॒ત્વમા॑નશે . અ॒ભિ॒ષ્ટિ॒કૃદ્વિચ॑ર્ષણિઃ ..
[૪૯] પવસ્વેતિ પંચર્ચસ્ય સૂક્તસ્ય ભાર્ગવઃકવિઃ પવમાનઃ સોમો ગાયત્રી .
પવ॑સ્વ વૃ॒ષ્ટિમા સુ નો॒ઽપામૂ॒ર્મિં દિ॒વસ્પરિ॑ . અ॒ય॒ક્ષ્મા બૃ॑હ॒તીરિષઃ॑ ..
તયા॑ પવસ્વ॒ ધાર॑યા॒ યયા॒ ગાવ॑ ઇ॒હાગમ॑ન્ . જન્યા॑સ॒ ઉપ॑ નો ગૃ॒હમ્ ..
ઘૃ॒તં પ॑વસ્વ॒ ધાર॑યા ય॒જ્ઞેષુ॑ દેવ॒વીત॑મઃ . અ॒સ્મભ્યં॑ વૃ॒ષ્ટિમા પ॑વ ..
સ ન॑ ઊ॒ર્જે વ્ય૧॒॑વ્યયં॑ પ॒વિત્રં॑ ધાવ॒ ધાર॑યા . દે॒વાસઃ॑ શૃ॒ણવ॒ન્હિ ક॑મ્ ..
પવ॑માનો અસિષ્યદ॒દ્રક્ષાં॑સ્યપ॒જઙ્ઘ॑નત્ . પ્ર॒ત્ન॒વદ્રો॒ચય॒ન્રુચઃ॑ ..
[૫૦] ઉત્તેશુષ્માસઇતિ પંચર્ચસ્ય સૂક્તસ્યાંગિરસ ઉચથ્યઃ પવમાનઃ સોમોગાયત્રી .
ઉત્તે॒ શુષ્મા॑સ ઈરતે॒ સિન્ધો॑રૂ॒ર્મેરિ॑વ સ્વ॒નઃ . વા॒ણસ્ય॑ ચોદયા પ॒વિમ્ ..
પ્ર॒સ॒વે ત॒ ઉદી॑રતે તિ॒સ્રો વાચો॑ મખ॒સ્યુવઃ॑ . યદવ્ય॒ એષિ॒ સાન॑વિ ..
અવ્યો॒ વારે॒ પરિ॑ પ્રિ॒યં હરિં॑ હિન્વ॒ન્ત્યદ્રિ॑ભિઃ . પવ॑માનં મધુ॒શ્ચુત॑મ્ ..
આ પ॑વસ્વ મદિન્તમ પ॒વિત્રં॒ ધાર॑યા કવે . અ॒ર્કસ્ય॒ યોનિ॑મા॒સદ॑મ્ ..
સ પ॑વસ્વ મદિન્તમ॒ ગોભિ॑રઞ્જા॒નો અ॒ક્તુભિઃ॑ . ઇન્દ॒વિન્દ્રા॑ય પી॒તયે॑ ..
[૫૧] અધ્વર્યવિતિ પંચર્ચસ્ય સૂક્તસ્યાંગિરસ ઉચથ્યઃ પવમાનઃ સોમોગાયત્રી .
અધ્વ॑ર્યો॒ અદ્રિ॑ભિઃ સુ॒તં સોમં॑ પ॒વિત્ર॒ આ સૃ॑જ . પુ॒ની॒હીન્દ્રા॑ય॒ પાત॑વે ..
દિ॒વઃ પી॒યૂષ॑મુત્ત॒મં સોમ॒મિન્દ્રા॑ય વ॒જ્રિણે॑ . સુ॒નોતા॒ મધુ॑મત્તમમ્ ..
તવ॒ ત્ય ઇ॑ન્દો॒ અન્ધ॑સો દે॒વા મધો॒ર્વ્ય॑શ્નતે . પવ॑માનસ્ય મ॒રુતઃ॑ ..
ત્વં હિ સો॑મ વ॒ર્ધય॑ન્ત્સુ॒તો મદા॑ય॒ ભૂર્ણ॑યે . વૃષ॑ન્ત્સ્તો॒તાર॑મૂ॒તયે॑ ..
અ॒ભ્ય॑ર્ષ વિચક્ષણ પ॒વિત્રં॒ ધાર॑યા સુ॒તઃ . અ॒ભિ વાજ॑મુ॒ત શ્રવઃ॑ ..
[૫૨] પરિદ્યુક્ષઇતિ પંચર્ચસ્ય સૂક્તસ્યાંગિરસ ઉચથ્યઃ પવમાનઃ સોમોગાયત્રી .
પરિ॑ દ્યુ॒ક્ષઃ સ॒નદ્ર॑યિ॒ર્ભર॒દ્વાજં॑ નો॒ અન્ધ॑સા . સુ॒વા॒નો અ॑ર્ષ પ॒વિત્ર॒ આ ..
તવ॑ પ્ર॒ત્નેભિ॒રધ્વ॑ભિ॒રવ્યો॒ વારે॒ પરિ॑ પ્રિ॒યઃ . સ॒હસ્ર॑ધારો યા॒ત્તના॑ ..
ચ॒રુર્ન યસ્તમી॑ઙ્ખ॒યેન્દો॒ ન દાન॑મીઙ્ખય . વ॒ધૈર્વ॑ધસ્નવીઙ્ખય ..
નિ શુષ્મ॑મિન્દવેષાં॒ પુરુ॑હૂત॒ જના॑નામ્ . યો અ॒સ્માઁ આ॒દિદે॑શતિ ..
શ॒તં ન॑ ઇન્દ ઊ॒તિભિઃ॑ સ॒હસ્રં॑ વા॒ શુચી॑નામ્ . પવ॑સ્વ મંહ॒યદ્ર॑યિઃ ..
[૫૩] ઉત્તેશુષ્માસઇતિ ચતુરૃચસ્ય સૂક્તસ્ય કાશ્યપોવત્સારઃ પવમાનઃ સોમોગાયત્રી .
ઉત્તે॒ શુષ્મા॑સો અસ્થૂ॒ રક્ષો॑ ભિ॒ન્દન્તો॑ અદ્રિવઃ . નુ॒દસ્વ॒ યાઃ પ॑રિ॒સ્પૃધઃ॑ ..
અ॒યા નિ॑જ॒ઘ્નિરોજ॑સા રથસં॒ગે ધને॑ હિ॒તે . સ્તવા॒ અબિ॑ભ્યુષા હૃ॒દા ..
અસ્ય॑ વ્ર॒તાનિ॒ નાધૃષે॒ પવ॑માનસ્ય દૂ॒ઢ્યા॑ . રુ॒જ યસ્ત્વા॑ પૃત॒ન્યતિ॑ ..
તં હિ॑ન્વન્તિ મદ॒ચ્યુતં॒ હરિં॑ ન॒દીષુ॑ વા॒જિન॑મ્ . ઇન્દુ॒મિન્દ્રા॑ય મત્સ॒રમ્ ..
[૫૪] અસ્યપ્રત્નામિતિ ચતુરૃચસ્ય સૂક્તસ્ય કાશ્યપોવત્સારઃ પવમાનઃ સોમોગાયત્રી .
અ॒સ્ય પ્ર॒ત્નામનુ॒ દ્યુતં॑ શુ॒ક્રં દુ॑દુહ્રે॒ અહ્ર॑યઃ . પયઃ॑ સહસ્ર॒સામૃષિ॑મ્ ..
અ॒યં સૂર્ય॑ ઇવોપ॒દૃગ॒યં સરાં॑સિ ધાવતિ . સ॒પ્ત પ્ર॒વત॒ આ દિવ॑મ્ ..
અ॒યં વિશ્વા॑નિ તિષ્ઠતિ પુના॒નો ભુવ॑નો॒પરિ॑ . સોમો॑ દે॒વો ન સૂર્યઃ॑ ..
પરિ॑ ણો દે॒વવી॑તયે॒ વાજાઁ॑ અર્ષસિ॒ ગોમ॑તઃ . પુ॒ના॒ન ઇ॑ન્દવિન્દ્ર॒યુઃ ..
[૫૫] યવંયવમિતિ ચતુરૃચસ્ય સૂક્તસ્ય કાશ્યપોવત્સારઃ પવમાનઃ સોમોગાયત્રી .
યવં॑યવં નો॒ અન્ધ॑સા પુ॒ષ્ટમ્પુ॑ષ્ટં॒ પરિ॑ સ્રવ . સોમ॒ વિશ્વા॑ ચ॒ સૌભ॑ગા ..
ઇન્દો॒ યથા॒ તવ॒ સ્તવો॒ યથા॑ તે જા॒તમન્ધ॑સઃ . નિ બ॒ર્હિષિ॑ પ્રિ॒યે સ॑દઃ ..
ઉ॒ત નો॑ ગો॒વિદ॑શ્વ॒વિત્પવ॑સ્વ સો॒માન્ધ॑સા . મ॒ક્ષૂત॑મેભિ॒રહ॑ભિઃ ..
યો જિ॒નાતિ॒ ન જીય॑તે॒ હન્તિ॒ શત્રુ॑મ॒ભીત્ય॑ . સ પ॑વસ્વ સહસ્રજિત્ ..
[૫૬] પરિસોમઇતિ ચતુરૃચસ્ય સૂક્તસ્ય કાશ્યપોવત્સારઃ પવમાનઃ સોમોગાયત્રી .
પરિ॒ સોમ॑ ઋ॒તં બૃ॒હદા॒શુઃ પ॒વિત્રે॑ અર્ષતિ . વિ॒ઘ્નન્રક્ષાં॑સિ દેવ॒યુઃ ..
યત્સોમો॒ વાજ॒મર્ષ॑તિ શ॒તં ધારા॑ અપ॒સ્યુવઃ॑ . ઇન્દ્ર॑સ્ય સ॒ખ્યમા॑વિ॒શન્ ..
અ॒ભિ ત્વા॒ યોષ॑ણો॒ દશ॑ જા॒રં ન ક॒ન્યા॑નૂષત . મૃ॒જ્યસે॑ સોમ સા॒તયે॑ ..
ત્વમિન્દ્રા॑ય॒ વિષ્ણ॑વે સ્વા॒દુરિ॑ન્દો॒ પરિ॑ સ્રવ . નૄન્ત્સ્તો॒તૄન્પા॒હ્યંહ॑સઃ ..
[૫૭] પ્રતેધારાઇતિ ચતુરૃચસ્ય સૂક્તસ્ય કાશ્યપોવત્સારઃ પવમાનઃ સોમોગાયત્રી .
પ્ર તે॒ ધારા॑ અસ॒શ્ચતો॑ દિ॒વો ન ય॑ન્તિ વૃ॒ષ્ટયઃ॑ . અચ્છા॒ વાજં॑ સહ॒સ્રિણ॑મ્ ..
અ॒ભિ પ્રિ॒યાણિ॒ કાવ્યા॒ વિશ્વા॒ ચક્ષા॑ણો અર્ષતિ . હરિ॑સ્તુઞ્જા॒ન આયુ॑ધા ..
સ મ॑ર્મૃજા॒ન આ॒યુભિ॒રિભો॒ રાજે॑વ સુવ્ર॒તઃ . શ્યે॒નો ન વંસુ॑ ષીદતિ ..
સ નો॒ વિશ્વા॑ દિ॒વો વસૂ॒તો પૃ॑થિ॒વ્યા અધિ॑ . પુ॒ના॒ન ઇ॑ન્દ॒વા ભ॑ર ..
[૫૮] તરત્સમંદીતિ ચતુરૃચસ્ય સૂક્તસ્ય કાશ્યપોવત્સારઃ પવમાનઃ સોમોગાયત્રી .
તર॒ત્સ મ॒ન્દી ધા॑વતિ॒ ધારા॑ સુ॒તસ્યાન્ધ॑સઃ . તર॒ત્સ મ॒ન્દી ધા॑વતિ ..
ઉ॒સ્રા વે॑દ॒ વસૂ॑નાં॒ મર્ત॑સ્ય દે॒વ્યવ॑સઃ . તર॒ત્સ મ॒ન્દી ધા॑વતિ ..
ધ્વ॒સ્રયોઃ॑ પુરુ॒ષન્ત્યો॒રા સ॒હસ્રા॑ણિ દદ્મહે . તર॒ત્સ મ॒ન્દી ધા॑વતિ ..
આ યયો॑સ્ત્રિં॒શતં॒ તના॑ સ॒હસ્રા॑ણિ ચ॒ દદ્મ॑હે . તર॒ત્સ મ॒ન્દી ધા॑વતિ ..
[૫૯] પવસ્વેતિ ચતુરૃચસ્ય સૂક્તસ્ય કાશ્યપોવત્સારઃ પવમાનઃ સોમોગાયત્રી .
પવ॑સ્વ ગો॒જિદ॑શ્વ॒જિદ્વિ॑શ્વ॒જિત્સો॑મ રણ્ય॒જિત્ . પ્ર॒જાવ॒દ્રત્ન॒મા ભ॑ર ..
પવ॑સ્વા॒દ્ભ્યો અદા॑ભ્યઃ॒ પવ॒સ્વૌષ॑ધીભ્યઃ . પવ॑સ્વ ધિ॒ષણા॑ભ્યઃ ..
ત્વં સો॑મ॒ પવ॑માનો॒ વિશ્વા॑નિ દુરિ॒તા ત॑ર . ક॒વિઃ સી॑દ॒ નિ બ॒ર્હિષિ॑ ..
પવ॑માન॒ સ્વ॑ર્વિદો॒ જાય॑માનોઽભવો મ॒હાન્ . ઇન્દો॒ વિશ્વાઁ॑ અ॒ભીદ॑સિ ..
[૬૦] પ્રગાયત્રેણેતિ ચતુરૃચસ્ય સૂક્તસ્ય કાશ્યપોવત્સારઃ પવમાનઃ સોમોગાયત્રી તૃતીયાપુરઉષ્ણિક્
પ્ર ગા॑ય॒ત્રેણ॑ ગાયત॒ પવ॑માનં॒ વિચ॑ર્ષણિમ્ . ઇન્દું॑ સ॒હસ્ર॑ચક્ષસમ્ ..
તં ત્વા॑ સ॒હસ્ર॑ચક્ષસ॒મથો॑ સ॒હસ્ર॑ભર્ણસમ્ . અતિ॒ વાર॑મપાવિષુઃ ..
અતિ॒ વારા॒ન્પવ॑માનો અસિષ્યદત્ક॒લશાઁ॑ અ॒ભિ ધા॑વતિ . ઇન્દ્ર॑સ્ય॒ હાર્દ્યા॑વિ॒શન્ ..
ઇન્દ્ર॑સ્ય સોમ॒ રાધ॑સે॒ શં પ॑વસ્વ વિચર્ષણે . પ્ર॒જાવ॒દ્રેત॒ આ ભ॑ર ..
[૬૧] અયાવીતીતિ ત્રિંશદૃચસ્ય સૂક્તસ્યાંગિરસોઽમહીયુઃ પવમાનઃ સોમો ગાયત્રી .
અ॒યા વી॒તી પરિ॑ સ્રવ॒ યસ્ત॑ ઇન્દો॒ મદે॒ષ્વા . અ॒વાહ॑ન્નવ॒તીર્નવ॑ ..
પુરઃ॑ સ॒દ્ય ઇ॒ત્થાધિ॑યે॒ દિવો॑દાસાય॒ શમ્બ॑રમ્ . અધ॒ ત્યં તુ॒ર્વશં॒ યદુ॑મ્ ..
પરિ॑ ણો॒ અશ્વ॑મશ્વ॒વિદ્ગોમ॑દિન્દો॒ હિર॑ણ્યવત્ . ક્ષરા॑ સહ॒સ્રિણી॒રિષઃ॑ ..
પવ॑માનસ્ય તે વ॒યં પ॒વિત્ર॑મભ્યુન્દ॒તઃ . સ॒ખિ॒ત્વમા વૃ॑ણીમહે ..
યે તે॑ પ॒વિત્ર॑મૂ॒ર્મયો॑ઽભિ॒ક્ષર॑ન્તિ॒ ધાર॑યા . તેભિ॑ર્નઃ સોમ મૃળય ..
સ નઃ॑ પુના॒ન આ ભ॑ર ર॒યિં વી॒રવ॑તી॒મિષ॑મ્ . ઈશા॑નઃ સોમ વિ॒શ્વતઃ॑ ..
એ॒તમુ॒ ત્યં દશ॒ ક્ષિપો॑ મૃ॒જન્તિ॒ સિન્ધુ॑માતરમ્ . સમા॑દિ॒ત્યેભિ॑રખ્યત ..
સમિન્દ્રે॑ણો॒ત વા॒યુના॑ સુ॒ત એ॑તિ પ॒વિત્ર॒ આ . સં સૂર્ય॑સ્ય ર॒શ્મિભિઃ॑ ..
સ નો॒ ભગા॑ય વા॒યવે॑ પૂ॒ષ્ણે પ॑વસ્વ॒ મધુ॑માન્ . ચારુ॑ર્મિ॒ત્રે વરુ॑ણે ચ ..
ઉ॒ચ્ચા તે॑ જા॒તમન્ધ॑સો દિ॒વિ ષદ્ભૂમ્યા દ॑દે . ઉ॒ગ્રં શર્મ॒ મહિ॒ શ્રવઃ॑ ..
એ॒ના વિશ્વા॑ન્ય॒ર્ય આ દ્યુ॒મ્નાનિ॒ માનુ॑ષાણામ્ . સિષા॑સન્તો વનામહે ..
સ ન॒ ઇન્દ્રા॑ય॒ યજ્ય॑વે॒ વરુ॑ણાય મ॒રુદ્ભ્યઃ॑ . વ॒રિ॒વો॒વિત્પરિ॑ સ્રવ ..
ઉપો॒ ષુ જા॒તમ॒પ્તુરં॒ ગોભિ॑ર્ભ॒ઙ્ગં પરિ॑ષ્કૃતમ્ . ઇન્દું॑ દે॒વા અ॑યાસિષુઃ ..
તમિદ્વ॑ર્ધન્તુ નો॒ ગિરો॑ વ॒ત્સં સં॒શિશ્વ॑રીરિવ . ય ઇન્દ્ર॑સ્ય હૃદં॒સનિઃ॑ ..
અર્ષા॑ ણઃ સોમ॒ શં ગવે॑ ધુ॒ક્ષસ્વ॑ પિ॒પ્યુષી॒મિષ॑મ્ . વર્ધા॑ સમુ॒દ્રમુ॒ક્થ્ય॑મ્ ..
પવ॑માનો અજીજનદ્દિ॒વશ્ચિ॒ત્રં ન ત॑ન્ય॒તુમ્ . જ્યોતિ॑ર્વૈશ્વાન॒રં બૃ॒હત્ ..
પવ॑માનસ્ય તે॒ રસો॒ મદો॑ રાજન્નદુચ્છુ॒નઃ . વિ વાર॒મવ્ય॑મર્ષતિ ..
પવ॑માન॒ રસ॒સ્તવ॒ દક્ષો॒ વિ રા॑જતિ દ્યુ॒માન્ . જ્યોતિ॒ર્વિશ્વં॒ સ્વ॑ર્દૃ॒શે ..
યસ્તે॒ મદો॒ વરે॑ણ્ય॒સ્તેના॑ પવ॒સ્વાન્ધ॑સા . દે॒વા॒વીર॑ઘશંસ॒હા ..
જઘ્નિ॑ર્વૃ॒ત્રમ॑મિ॒ત્રિયં॒ સસ્નિ॒ર્વાજં॑ દિ॒વેદિ॑વે . ગો॒ષા ઉ॑ અશ્વ॒સા અ॑સિ ..
સમ્મિ॑શ્લો અરુ॒ષો ભ॑વ સૂપ॒સ્થાભિ॒ર્ન ધે॒નુભિઃ॑ . સીદ॑ઞ્છ્યે॒નો ન યોનિ॒મા ..
સ પ॑વસ્વ॒ ય આવિ॒થેન્દ્રં॑ વૃ॒ત્રાય॒ હન્ત॑વે . વ॒વ્રિ॒વાંસં॑ મ॒હીર॒પઃ ..
સુ॒વીરા॑સો વ॒યં ધના॒ જયે॑મ સોમ મીઢ્વઃ . પુ॒ના॒નો વ॑ર્ધ નો॒ ગિરઃ॑ ..
ત્વોતા॑સ॒સ્તવાવ॑સા॒ સ્યામ॑ વ॒ન્વન્ત॑ આ॒મુરઃ॑ . સોમ॑ વ્ર॒તેષુ॑ જાગૃહિ ..
અ॒પ॒ઘ્નન્પ॑વતે॒ મૃધોઽપ॒ સોમો॒ અરા॑વ્ણઃ . ગચ્છ॒ન્નિન્દ્ર॑સ્ય નિષ્કૃ॒તમ્ ..
મ॒હો નો॑ રા॒ય આ ભ॑ર॒ પવ॑માન જ॒હી મૃધઃ॑ . રાસ્વે॑ન્દો વી॒રવ॒દ્યશઃ॑ ..
ન ત્વા॑ શ॒તં ચ॒ન હ્રુતો॒ રાધો॒ દિત્સ॑ન્ત॒મા મિ॑નન્ . યત્પુ॑ના॒નો મ॑ખ॒સ્યસે॑ ..
પવ॑સ્વેન્દો॒ વૃષા॑ સુ॒તઃ કૃ॒ધી નો॑ ય॒શસો॒ જને॑ . વિશ્વા॒ અપ॒ દ્વિષો॑ જહિ ..
અસ્ય॑ તે સ॒ખ્યે વ॒યં તવે॑ન્દો દ્યુ॒મ્ન ઉ॑ત્ત॒મે . સા॒સ॒હ્યામ॑ પૃતન્ય॒તઃ ..
યા તે॑ ભી॒માન્યાયુ॑ધા તિ॒ગ્માનિ॒ સન્તિ॒ ધૂર્વ॑ણે . રક્ષા॑ સમસ્ય નો નિ॒દઃ ..
[૬૨] એતેઅસૃગ્રમિતિ ત્રિંશદૃચસ્ય સૂક્તસ્ય ભાર્ગવોજમદગ્નિઃ પવમાનઃ સોમો ગાયત્રી .
એ॒તે અ॑સૃગ્ર॒મિન્દ॑વસ્તિ॒રઃ પ॒વિત્ર॑મા॒શવઃ॑ . વિશ્વા॑ન્ય॒ભિ સૌભ॑ગા ..
વિ॒ઘ્નન્તો॑ દુરિ॒તા પુ॒રુ સુ॒ગા તો॒કાય॑ વા॒જિનઃ॑ . તના॑ કૃ॒ણ્વન્તો॒ અર્વ॑તે ..
કૃ॒ણ્વન્તો॒ વરિ॑વો॒ ગવે॒ઽભ્ય॑ર્ષન્તિ સુષ્ટુ॒તિમ્ . ઇળા॑મ॒સ્મભ્યં॑ સં॒યત॑મ્ ..
અસા॑વ્યં॒શુર્મદા॑યા॒પ્સુ દક્ષો॑ ગિરિ॒ષ્ઠાઃ . શ્યે॒નો ન યોનિ॒માસ॑દત્ ..
શુ॒ભ્રમન્ધો॑ દે॒વવા॑તમ॒પ્સુ ધૂ॒તો નૃભિઃ॑ સુ॒તઃ . સ્વદ॑ન્તિ॒ ગાવઃ॒ પયો॑ભિઃ ..
આદી॒મશ્વં॒ ન હેતા॒રોઽશૂ॑શુભન્ન॒મૃતા॑ય . મધ્વો॒ રસં॑ સધ॒માદે॑ ..
યાસ્તે॒ ધારા॑ મધુ॒શ્ચુતોઽસૃ॑ગ્રમિન્દ ઊ॒તયે॑ . તાભિઃ॑ પ॒વિત્ર॒માસ॑દઃ ..
સો અ॒ર્ષેન્દ્રા॑ય પી॒તયે॑ તિ॒રો રોમા॑ણ્ય॒વ્યયા॑ . સીદ॒ન્યોના॒ વને॒ષ્વા ..
ત્વમિ॑ન્દો॒ પરિ॑ સ્રવ॒ સ્વાદિ॑ષ્ઠો॒ અઙ્ગિ॑રોભ્યઃ . વ॒રિ॒વો॒વિદ્ઘૃ॒તં પયઃ॑ ..
અ॒યં વિચ॑ર્ષણિર્હિ॒તઃ પવ॑માનઃ॒ સ ચે॑તતિ . હિ॒ન્વા॒ન આપ્યં॑ બૃ॒હત્ ..
એ॒ષ વૃષા॒ વૃષ॑વ્રતઃ॒ પવ॑માનો અશસ્તિ॒હા . કર॒દ્વસૂ॑નિ દા॒શુષે॑ ..
આ પ॑વસ્વ સહ॒સ્રિણં॑ ર॒યિં ગોમ॑ન્તમ॒શ્વિન॑મ્ . પુ॒રુ॒શ્ચ॒ન્દ્રં પુ॑રુ॒સ્પૃહ॑મ્ ..
એ॒ષ સ્ય પરિ॑ ષિચ્યતે મર્મૃ॒જ્યમા॑ન આ॒યુભિઃ॑ . ઉ॒રુ॒ગા॒યઃ ક॒વિક્ર॑તુઃ ..
સ॒હસ્રો॑તિઃ શ॒તામ॑ઘો વિ॒માનો॒ રજ॑સઃ ક॒વિઃ . ઇન્દ્રા॑ય પવતે॒ મદઃ॑ ..
ગિ॒રા જા॒ત ઇ॒હ સ્તુ॒ત ઇન્દુ॒રિન્દ્રા॑ય ધીયતે . વિર્યોના॑ વસ॒તાવિ॑વ ..
પવ॑માનઃ સુ॒તો નૃભિઃ॒ સોમો॒ વાજ॑મિવાસરત્ . ચ॒મૂષુ॒ શક્મ॑ના॒સદ॑મ્ ..
તં ત્રિ॑પૃ॒ષ્ઠે ત્રિ॑વન્ધુ॒રે રથે॑ યુઞ્જન્તિ॒ યાત॑વે . ઋષી॑ણાં સ॒પ્ત ધી॒તિભિઃ॑ ..
તં સો॑તારો ધન॒સ્પૃત॑મા॒શું વાજા॑ય॒ યાત॑વે . હરિં॑ હિનોત વા॒જિન॑મ્ ..
આ॒વિ॒શન્ક॒લશં॑ સુ॒તો વિશ્વા॒ અર્ષ॑ન્ન॒ભિ શ્રિયઃ॑ . શૂરો॒ ન ગોષુ॑ તિષ્ઠતિ ..
આ ત॑ ઇન્દો॒ મદા॑ય॒ કં પયો॑ દુહન્ત્યા॒યવઃ॑ . દે॒વા દે॒વેભ્યો॒ મધુ॑ ..
આ નઃ॒ સોમં॑ પ॒વિત્ર॒ આ સૃ॒જતા॒ મધુ॑મત્તમમ્ . દે॒વેભ્યો॑ દેવ॒શ્રુત્ત॑મમ્ ..
એ॒તે સોમા॑ અસૃક્ષત ગૃણા॒નાઃ શ્રવ॑સે મ॒હે . મ॒દિન્ત॑મસ્ય॒ ધાર॑યા ..
અ॒ભિ ગવ્યા॑નિ વી॒તયે॑ નૃ॒મ્ણા પુ॑ના॒નો અ॑ર્ષસિ . સ॒નદ્વા॑જઃ॒ પરિ॑ સ્રવ ..
ઉ॒ત નો॒ ગોમ॑તી॒રિષો॒ વિશ્વા॑ અર્ષ પરિ॒ષ્ટુભઃ॑ . ગૃ॒ણા॒નો જ॒મદ॑ગ્નિના ..
પવ॑સ્વ વા॒ચો અ॑ગ્રિ॒યઃ સોમ॑ ચિ॒ત્રાભિ॑રૂ॒તિભિઃ॑ . અ॒ભિ વિશ્વા॑નિ॒ કાવ્યા॑ ..
ત્વં સ॑મુ॒દ્રિયા॑ અ॒પો॑ઽગ્રિ॒યો વાચ॑ ઈ॒રય॑ન્ . પવ॑સ્વ વિશ્વમેજય ..
તુભ્યે॒મા ભુવ॑ના કવે મહિ॒મ્ને સો॑મ તસ્થિરે . તુભ્ય॑મર્ષન્તિ॒ સિન્ધ॑વઃ ..
પ્ર તે॑ દિ॒વો ન વૃ॒ષ્ટયો॒ ધારા॑ યન્ત્યસ॒શ્ચતઃ॑ . અ॒ભિ શુ॒ક્રામુ॑પ॒સ્તિર॑મ્ ..
ઇન્દ્રા॒યેન્દું॑ પુનીતનો॒ગ્રં દક્ષા॑ય॒ સાધ॑નમ્ . ઈ॒શા॒નં વી॒તિરા॑ધસમ્ ..
પવ॑માન ઋ॒તઃ ક॒વિઃ સોમઃ॑ પ॒વિત્ર॒માસ॑દત્ . દધ॑ત્સ્તો॒ત્રે સુ॒વીર્ય॑મ્ ..
[૬૩] આપવસ્વેતિ ત્રિંશદૃચસ્ય સૂક્તસ્ય કાશ્યપોનિધ્રુવિઃ પવમાનઃ સોમો ગાયત્રી .
આ પ॑વસ્વ સહ॒સ્રિણં॑ ર॒યિં સો॑મ સુ॒વીર્ય॑મ્ . અ॒સ્મે શ્રવાં॑સિ ધારય ..
ઇષ॒મૂર્જં॑ ચ પિન્વસ॒ ઇન્દ્રા॑ય મત્સ॒રિન્ત॑મઃ . ચ॒મૂષ્વા નિ ષી॑દસિ ..
સુ॒ત ઇન્દ્રા॑ય॒ વિષ્ણ॑વે॒ સોમઃ॑ ક॒લશે॑ અક્ષરત્ . મધુ॑માઁ અસ્તુ વા॒યવે॑ ..
એ॒તે અ॑સૃગ્રમા॒શવોઽતિ॒ હ્વરાં॑સિ બ॒ભ્રવઃ॑ . સોમા॑ ઋ॒તસ્ય॒ ધાર॑યા ..
ઇન્દ્રં॒ વર્ધ॑ન્તો અ॒પ્તુરઃ॑ કૃ॒ણ્વન્તો॒ વિશ્વ॒માર્ય॑મ્ . અ॒પ॒ઘ્નન્તો॒ અરા॑વ્ણઃ ..
સુ॒તા અનુ॒ સ્વમા રજો॒ઽભ્ય॑ર્ષન્તિ બ॒ભ્રવઃ॑ . ઇન્દ્રં॒ ગચ્છ॑ન્ત॒ ઇન્દ॑વઃ ..
અ॒યા પ॑વસ્વ॒ ધાર॑યા॒ યયા॒ સૂર્ય॒મરો॑ચયઃ . હિ॒ન્વા॒નો માનુ॑ષીર॒પઃ ..
અયુ॑ક્ત॒ સૂર॒ એત॑શં॒ પવ॑માનો મ॒નાવધિ॑ . અ॒ન્તરિ॑ક્ષેણ॒ યાત॑વે ..
ઉ॒ત ત્યા હ॒રિતો॒ દશ॒ સૂરો॑ અયુક્ત॒ યાત॑વે . ઇન્દુ॒રિન્દ્ર॒ ઇતિ॑ બ્રુ॒વન્ ..
પરી॒તો વા॒યવે॑ સુ॒તં ગિર॒ ઇન્દ્રા॑ય મત્સ॒રમ્ . અવ્યો॒ વારે॑ષુ સિઞ્ચત ..
પવ॑માન વિ॒દા ર॒યિમ॒સ્મભ્યં॑ સોમ દુ॒ષ્ટર॑મ્ . યો દૂ॒ણાશો॑ વનુષ્ય॒તા ..
અ॒ભ્ય॑ર્ષ સહ॒સ્રિણં॑ ર॒યિં ગોમ॑ન્તમ॒શ્વિન॑મ્ . અ॒ભિ વાજ॑મુ॒ત શ્રવઃ॑ ..
સોમો॑ દે॒વો ન સૂર્યોઽદ્રિ॑ભિઃ પવતે સુ॒તઃ . દધા॑નઃ ક॒લશે॒ રસ॑મ્ ..
એ॒તે ધામા॒ન્યાર્યા॑ શુ॒ક્રા ઋ॒તસ્ય॒ ધાર॑યા . વાજં॒ ગોમ॑ન્તમક્ષરન્ ..
સુ॒તા ઇન્દ્રા॑ય વ॒જ્રિણે॒ સોમા॑સો॒ દધ્યા॑શિરઃ . પ॒વિત્ર॒મત્ય॑ક્ષરન્ ..
પ્ર સો॑મ॒ મધુ॑મત્તમો રા॒યે અ॑ર્ષ પ॒વિત્ર॒ આ . મદો॒ યો દે॑વ॒વીત॑મઃ ..
તમી॑ મૃજન્ત્યા॒યવો॒ હરિં॑ ન॒દીષુ॑ વા॒જિન॑મ્ . ઇન્દુ॒મિન્દ્રા॑ય મત્સ॒રમ્ ..
આ પ॑વસ્વ॒ હિર॑ણ્યવ॒દશ્વા॑વત્સોમ વી॒રવ॑ત્ . વાજં॒ ગોમ॑ન્ત॒મા ભ॑ર ..
પરિ॒ વાજે॒ ન વા॑જ॒યુમવ્યો॒ વારે॑ષુ સિઞ્ચત . ઇન્દ્રા॑ય॒ મધુ॑મત્તમમ્ ..
ક॒વિં મૃ॑જન્તિ॒ મર્જ્યં॑ ધી॒ભિર્વિપ્રા॑ અવ॒સ્યવઃ॑ . વૃષા॒ કનિ॑ક્રદર્ષતિ ..
વૃષ॑ણં ધી॒ભિર॒પ્તુરં॒ સોમ॑મૃ॒તસ્ય॒ ધાર॑યા . મ॒તી વિપ્રાઃ॒ સમ॑સ્વરન્ ..
પવ॑સ્વ દેવાયુ॒ષગિન્દ્રં॑ ગચ્છતુ તે॒ મદઃ॑ . વા॒યુમા રો॑હ॒ ધર્મ॑ણા ..
પવ॑માન॒ નિ તો॑શસે ર॒યિં સો॑મ શ્ર॒વાય્ય॑મ્ . પ્રિ॒યઃ સ॑મુ॒દ્રમા વિ॑શ ..
અ॒પ॒ઘ્નન્પ॑વસે॒ મૃધઃ॑ ક્રતુ॒વિત્સો॑મ મત્સ॒રઃ . નુ॒દસ્વાદે॑વયું॒ જન॑મ્ ..
પવ॑માના અસૃક્ષત॒ સોમાઃ॑ શુ॒ક્રાસ॒ ઇન્દ॑વઃ . અ॒ભિ વિશ્વા॑નિ॒ કાવ્યા॑ ..
પવ॑માનાસ આ॒શવઃ॑ શુ॒ભ્રા અ॑સૃગ્ર॒મિન્દ॑વઃ . ઘ્નન્તો॒ વિશ્વા॒ અપ॒ દ્વિષઃ॑ ..
પવ॑માના દિ॒વસ્પર્ય॒ન્તરિ॑ક્ષાદસૃક્ષત . પૃ॒થિ॒વ્યા અધિ॒ સાન॑વિ ..
પુ॒ના॒નઃ સો॑મ॒ ધાર॒યેન્દો॒ વિશ્વા॒ અપ॒ સ્રિધઃ॑ . જ॒હિ રક્ષાં॑સિ સુક્રતો ..
અ॒પ॒ઘ્નન્ત્સો॑મ ર॒ક્ષસો॒ઽભ્ય॑ર્ષ॒ કનિ॑ક્રદત્ . દ્યુ॒મન્તં॒ શુષ્મ॑મુત્ત॒મમ્ ..
અ॒સ્મે વસૂ॑નિ ધારય॒ સોમ॑ દિ॒વ્યાનિ॒ પાર્થિ॑વા . ઇન્દો॒ વિશ્વા॑નિ॒ વાર્યા॑ ..
[૬૪] વૃષાસોમેતિ ત્રિંશદૃચસ્યસૂક્તસ્ય મારીચઃ કશ્યપઃ પવમાનઃ સોમોગાયત્રી .
વૃષા॑ સોમ દ્યુ॒માઁ અ॑સિ॒ વૃષા॑ દેવ॒ વૃષ॑વ્રતઃ . વૃષા॒ ધર્મા॑ણિ દધિષે ..
વૃષ્ણ॑સ્તે॒ વૃષ્ણ્યં॒ શવો॒ વૃષા॒ વનં॒ વૃષા॒ મદઃ॑ . સ॒ત્યં વૃ॑ષ॒ન્વૃષેદ॑સિ ..
અશ્વો॒ ન ચ॑ક્રદો॒ વૃષા॒ સં ગા ઇ॑ન્દો॒ સમર્વ॑તઃ . વિ નો॑ રા॒યે દુરો॑ વૃધિ ..
અસૃ॑ક્ષત॒ પ્ર વા॒જિનો॑ ગ॒વ્યા સોમા॑સો અશ્વ॒યા . શુ॒ક્રાસો॑ વીર॒યાશવઃ॑ ..
શુ॒મ્ભમા॑ના ઋતા॒યુભિ॑ર્મૃ॒જ્યમા॑ના॒ ગભ॑સ્ત્યોઃ . પવ॑ન્તે॒ વારે॑ અ॒વ્યયે॑ ..
તે વિશ્વા॑ દા॒શુષે॒ વસુ॒ સોમા॑ દિ॒વ્યાનિ॒ પાર્થિ॑વા . પવ॑ન્તા॒માન્તરિ॑ક્ષ્યા ..
પવ॑માનસ્ય વિશ્વવિ॒ત્પ્ર તે॒ સર્ગા॑ અસૃક્ષત . સૂર્ય॑સ્યેવ॒ ન ર॒શ્મયઃ॑ ..
કે॒તું કૃ॒ણ્વન્દિ॒વસ્પરિ॒ વિશ્વા॑ રૂ॒પાભ્ય॑ર્ષસિ . સ॒મુ॒દ્રઃ સો॑મ પિન્વસે ..
હિ॒ન્વા॒નો વાચ॑મિષ્યસિ॒ પવ॑માન॒ વિધ॑ર્મણિ . અક્રા॑ન્દે॒વો ન સૂર્યઃ॑ ..
ઇન્દુઃ॑ પવિષ્ટ॒ ચેત॑નઃ પ્રિ॒યઃ ક॑વી॒નાં મ॒તી . સૃ॒જદશ્વં॑ ર॒થીરિ॑વ ..
ઊ॒ર્મિર્યસ્તે॑ પ॒વિત્ર॒ આ દે॑વા॒વીઃ પ॒ર્યક્ષ॑રત્ . સીદ॑ન્નૃ॒તસ્ય॒ યોનિ॒મા ..
સ નો॑ અર્ષ પ॒વિત્ર॒ આ મદો॒ યો દે॑વ॒વીત॑મઃ . ઇન્દ॒વિન્દ્રા॑ય પી॒તયે॑ ..
ઇ॒ષે પ॑વસ્વ॒ ધાર॑યા મૃ॒જ્યમા॑નો મની॒ષિભિઃ॑ . ઇન્દો॑ રુ॒ચાભિ ગા ઇ॑હિ ..
પુ॒ના॒નો વરિ॑વસ્કૃ॒ધ્યૂર્જં॒ જના॑ય ગિર્વણઃ . હરે॑ સૃજા॒ન આ॒શિર॑મ્ ..
પુ॒ના॒નો દે॒વવી॑તય॒ ઇન્દ્ર॑સ્ય યાહિ નિષ્કૃ॒તમ્ . દ્યુ॒તા॒નો વા॒જિભિ॑ર્ય॒તઃ ..
પ્ર હિ॑ન્વા॒નાસ॒ ઇન્દ॒વોઽચ્છા॑ સમુ॒દ્રમા॒શવઃ॑ . ધિ॒યા જૂ॒તા અ॑સૃક્ષત ..
મ॒ર્મૃ॒જા॒નાસ॑ આ॒યવો॒ વૃથા॑ સમુ॒દ્રમિન્દ॑વઃ . અગ્મ॑ન્નૃ॒તસ્ય॒ યોનિ॒મા ..
પરિ॑ ણો યાહ્યસ્મ॒યુર્વિશ્વા॒ વસૂ॒ન્યોજ॑સા . પા॒હિ નઃ॒ શર્મ॑ વી॒રવ॑ત્ ..
મિમા॑તિ॒ વહ્નિ॒રેત॑શઃ પ॒દં યુ॑જા॒ન ઋક્વ॑ભિઃ . પ્ર યત્સ॑મુ॒દ્ર આહિ॑તઃ ..
આ યદ્યોનિં॑ હિર॒ણ્યય॑મા॒શુર્ઋ॒તસ્ય॒ સીદ॑તિ . જહા॒ત્યપ્ર॑ચેતસઃ ..
અ॒ભિ વે॒ના અ॑નૂષ॒તેય॑ક્ષન્તિ॒ પ્રચે॑તસઃ . મજ્જ॒ન્ત્યવિ॑ચેતસઃ ..
ઇન્દ્રા॑યેન્દો મ॒રુત્વ॑તે॒ પવ॑સ્વ॒ મધુ॑મત્તમઃ . ઋ॒તસ્ય॒ યોનિ॑મા॒સદ॑મ્ ..
તં ત્વા॒ વિપ્રા॑ વચો॒વિદઃ॒ પરિ॑ ષ્કૃણ્વન્તિ વે॒ધસઃ॑ . સં ત્વા॑ મૃજન્ત્યા॒યવઃ॑ ..
રસં॑ તે મિ॒ત્રો અ॑ર્ય॒મા પિબ॑ન્તિ॒ વરુ॑ણઃ કવે . પવ॑માનસ્ય મ॒રુતઃ॑ ..
ત્વં સો॑મ વિપ॒શ્ચિતં॑ પુના॒નો વાચ॑મિષ્યસિ . ઇન્દો॑ સ॒હસ્ર॑ભર્ણસમ્ ..
ઉ॒તો સ॒હસ્ર॑ભર્ણસં॒ વાચં॑ સોમ મખ॒સ્યુવ॑મ્ . પુ॒ના॒ન ઇ॑ન્દ॒વા ભ॑ર ..
પુ॒ના॒ન ઇ॑ન્દવેષાં॒ પુરુ॑હૂત॒ જના॑નામ્ . પ્રિ॒યઃ સ॑મુ॒દ્રમા વિ॑શ ..
દવિ॑દ્યુતત્યા રુ॒ચા પ॑રિ॒ષ્ટોભ॑ન્ત્યા કૃ॒પા . સોમાઃ॑ શુ॒ક્રા ગવા॑શિરઃ ..
હિ॒ન્વા॒નો હે॒તૃભિ॑ર્ય॒ત આ વાજં॑ વા॒જ્ય॑ક્રમીત્ . સીદ॑ન્તો વ॒નુષો॑ યથા ..
ઋ॒ધક્સો॑મ સ્વ॒સ્તયે॑ સંજગ્મા॒નો દિ॒વઃ ક॒વિઃ . પવ॑સ્વ॒ સૂર્યો॑ દૃ॒શે ..
[૬૫] હિન્વંતીતિ ત્રિંશદૃચસ્ય સૂક્તસ્ય વારુણિર્ભૃગુઃ પવમાનઃ સોમોગાયત્રી . (અત્રભાર્ગવોજમદગ્નિઃ પાક્ષિકઃ)
હિ॒ન્વન્તિ॒ સૂર॒મુસ્ર॑યઃ॒ સ્વસા॑રો જા॒મય॒સ્પતિ॑મ્ . મ॒હામિન્દું॑ મહી॒યુવઃ॑ ..
પવ॑માન રુ॒ચારુ॑ચા દે॒વો દે॒વેભ્ય॒સ્પરિ॑ . વિશ્વા॒ વસૂ॒ન્યા વિ॑શ ..
આ પ॑વમાન સુષ્ટુ॒તિં વૃ॒ષ્ટિં દે॒વેભ્યો॒ દુવઃ॑ . ઇ॒ષે પ॑વસ્વ સં॒યત॑મ્ ..
વૃષા॒ હ્યસિ॑ ભા॒નુના॑ દ્યુ॒મન્તં॑ ત્વા હવામહે . પવ॑માન સ્વા॒ધ્યઃ॑ ..
આ પ॑વસ્વ સુ॒વીર્યં॒ મન્દ॑માનઃ સ્વાયુધ . ઇ॒હો ષ્વિ॑ન્દ॒વા ગ॑હિ ..
યદ॒દ્ભિઃ પ॑રિષિ॒ચ્યસે॑ મૃ॒જ્યમા॑નો॒ ગભ॑સ્ત્યોઃ . દ્રુણા॑ સ॒ધસ્થ॑મશ્નુષે ..
પ્ર સોમા॑ય વ્યશ્વ॒વત્પવ॑માનાય ગાયત . મ॒હે સ॒હસ્ર॑ચક્ષસે ..
યસ્ય॒ વર્ણં॑ મધુ॒શ્ચુતં॒ હરિં॑ હિ॒ન્વન્ત્યદ્રિ॑ભિઃ . ઇન્દુ॒મિન્દ્રા॑ય પી॒તયે॑ ..
તસ્ય॑ તે વા॒જિનો॑ વ॒યં વિશ્વા॒ ધના॑નિ જિ॒ગ્યુષઃ॑ . સ॒ખિ॒ત્વમા વૃ॑ણીમહે ..
વૃષા॑ પવસ્વ॒ ધાર॑યા મ॒રુત્વ॑તે ચ મત્સ॒રઃ . વિશ્વા॒ દધા॑ન॒ ઓજ॑સા ..
તં ત્વા॑ ધ॒ર્તાર॑મો॒ણ્યો॒૩॒॑ઃ પવ॑માન સ્વ॒ર્દૃશ॑મ્ . હિ॒ન્વે વાજે॑ષુ વા॒જિન॑મ્ ..
અ॒યા ચિ॒ત્તો વિ॒પાનયા॒ હરિઃ॑ પવસ્વ॒ ધાર॑યા . યુજં॒ વાજે॑ષુ ચોદય ..
આ ન॑ ઇન્દો મ॒હીમિષં॒ પવ॑સ્વ વિ॒શ્વદ॑ર્શતઃ . અ॒સ્મભ્યં॑ સોમ ગાતુ॒વિત્ ..
આ ક॒લશા॑ અનૂષ॒તેન્દો॒ ધારા॑ભિ॒રોજ॑સા . એન્દ્ર॑સ્ય પી॒તયે॑ વિશ ..
યસ્ય॑ તે॒ મદ્યં॒ રસં॑ તી॒વ્રં દુ॒હન્ત્યદ્રિ॑ભિઃ . સ પ॑વસ્વાભિમાતિ॒હા ..
રાજા॑ મે॒ધાભિ॑રીયતે॒ પવ॑માનો મ॒નાવધિ॑ . અ॒ન્તરિ॑ક્ષેણ॒ યાત॑વે ..
આ ન॑ ઇન્દો શત॒ગ્વિનં॒ ગવાં॒ પોષં॒ સ્વશ્વ્ય॑મ્ . વહા॒ ભગ॑ત્તિમૂ॒તયે॑ ..
આ નઃ॑ સોમ॒ સહો॒ જુવો॑ રૂ॒પં ન વર્ચ॑સે ભર . સુ॒ષ્વા॒ણો દે॒વવી॑તયે ..
અર્ષા॑ સોમ દ્યુ॒મત્ત॑મો॒ઽભિ દ્રોણા॑નિ॒ રોરુ॑વત્ . સીદ॑ઞ્છ્યે॒નો ન યોનિ॒મા ..
અ॒પ્સા ઇન્દ્રા॑ય વા॒યવે॒ વરુ॑ણાય મ॒રુદ્ભ્યઃ॑ . સોમો॑ અર્ષતિ॒ વિષ્ણ॑વે ..
ઇષં॑ તો॒કાય॑ નો॒ દધ॑દ॒સ્મભ્યં॑ સોમ વિ॒શ્વતઃ॑ . આ પ॑વસ્વ સહ॒સ્રિણ॑મ્ ..
યે સોમા॑સઃ પરા॒વતિ॒ યે અ॑ર્વા॒વતિ॑ સુન્વિ॒રે . યે વા॒દઃ શ॑ર્ય॒ણાવ॑તિ ..
ય આ॑ર્જી॒કેષુ॒ કૃત્વ॑સુ॒ યે મધ્યે॑ પ॒સ્ત્યા॑નામ્ . યે વા॒ જને॑ષુ પ॒ઞ્ચસુ॑ ..
તે નો॑ વૃ॒ષ્ટિં દિ॒વસ્પરિ॒ પવ॑ન્તા॒મા સુ॒વીર્ય॑મ્ . સુ॒વા॒ના દે॒વાસ॒ ઇન્દ॑વઃ ..
પવ॑તે હર્ય॒તો હરિ॑ર્ગૃણા॒નો જ॒મદ॑ગ્નિના . હિ॒ન્વા॒નો ગોરધિ॑ ત્વ॒ચિ ..
પ્ર શુ॒ક્રાસો॑ વયો॒જુવો॑ હિન્વા॒નાસો॒ ન સપ્ત॑યઃ . શ્રી॒ણા॒ના અ॒પ્સુ મૃ॑ઞ્જત ..
તં ત્વા॑ સુ॒તેષ્વા॒ભુવો॑ હિન્વિ॒રે દે॒વતા॑તયે . સ પ॑વસ્વા॒નયા॑ રુ॒ચા ..
આ તે॒ દક્ષં॑ મયો॒ભુવં॒ વહ્નિ॑મ॒દ્યા વૃ॑ણીમહે . પાન્ત॒મા પુ॑રુ॒સ્પૃહ॑મ્ ..
આ મ॒ન્દ્રમા વરે॑ણ્ય॒મા વિપ્ર॒મા મ॑ની॒ષિણ॑મ્ . પાન્ત॒મા પુ॑રુ॒સ્પૃહ॑મ્ ..
આ ર॒યિમા સુ॑ચે॒તુન॒મા સુ॑ક્રતો ત॒નૂષ્વા . પાન્ત॒મા પુ॑રુ॒સ્પૃહ॑મ્ ..
[૬૬] પવસ્વેતિ ત્રિંશદૃચસ્ય સૂક્તસ્ય શતંવૈખાનસાઃ પવમાનસોમ એકોનવિંશ્યાદિતિસૃણામગ્નિઃ પવમાનોગાયત્ર્યષ્ટાદશ્યનુષ્ટુપ્ (શતં વૈખાનસાએતેસ્વાયંભુવાઃ અતએષાંગોત્રંનાસ્તિએવમગ્રેપિનારાયણાદયઊહ્યાઃ) .
પવ॑સ્વ વિશ્વચર્ષણે॒ઽભિ વિશ્વા॑નિ॒ કાવ્યા॑ . સખા॒ સખિ॑ભ્ય॒ ઈડ્યઃ॑ ..
તાભ્યાં॒ વિશ્વ॑સ્ય રાજસિ॒ યે પ॑વમાન॒ ધામ॑ની . પ્ર॒તી॒ચી સો॑મ ત॒સ્થતુઃ॑ ..
પરિ॒ ધામા॑નિ॒ યાનિ॑ તે॒ ત્વં સો॑માસિ વિ॒શ્વતઃ॑ . પવ॑માન ઋ॒તુભિઃ॑ કવે ..
પવ॑સ્વ જ॒નય॒ન્નિષો॒ઽભિ વિશ્વા॑નિ॒ વાર્યા॑ . સખા॒ સખિ॑ભ્ય ઊ॒તયે॑ ..
તવ॑ શુ॒ક્રાસો॑ અ॒ર્ચયો॑ દિ॒વસ્પૃ॒ષ્ઠે વિ ત॑ન્વતે . પ॒વિત્રં॑ સોમ॒ ધામ॑ભિઃ ..
તવે॒મે સ॒પ્ત સિન્ધ॑વઃ પ્ર॒શિષં॑ સોમ સિસ્રતે . તુભ્યં॑ ધાવન્તિ ધે॒નવઃ॑ ..
પ્ર સો॑મ યાહિ॒ ધાર॑યા સુ॒ત ઇન્દ્રા॑ય મત્સ॒રઃ . દધા॑નો॒ અક્ષિ॑તિ॒ શ્રવઃ॑ ..
સમુ॑ ત્વા ધી॒ભિર॑સ્વરન્હિન્વ॒તીઃ સ॒પ્ત જા॒મયઃ॑ . વિપ્ર॑મા॒જા વિ॒વસ્વ॑તઃ ..
મૃ॒જન્તિ॑ ત્વા॒ સમ॒ગ્રુવોઽવ્યે॑ જી॒રાવધિ॒ ષ્વણિ॑ . રે॒ભો યદ॒જ્યસે॒ વને॑ ..
પવ॑માનસ્ય તે કવે॒ વાજિ॒ન્ત્સર્ગા॑ અસૃક્ષત . અર્વ॑ન્તો॒ ન શ્ર॑વ॒સ્યવઃ॑ ..
અચ્છા॒ કોશં॑ મધુ॒શ્ચુત॒મસૃ॑ગ્રં॒ વારે॑ અ॒વ્યયે॑ . અવા॑વશન્ત ધી॒તયઃ॑ ..
અચ્છા॑ સમુ॒દ્રમિન્દ॒વોઽસ્તં॒ ગાવો॒ ન ધે॒નવઃ॑ . અગ્મ॑ન્નૃ॒તસ્ય॒ યોનિ॒મા ..
પ્ર ણ॑ ઇન્દો મ॒હે રણ॒ આપો॑ અર્ષન્તિ॒ સિન્ધ॑વઃ . યદ્ગોભિ॑ર્વાસયિ॒ષ્યસે॑ ..
અસ્ય॑ તે સ॒ખ્યે વ॒યમિય॑ક્ષન્ત॒સ્ત્વોત॑યઃ . ઇન્દો॑ સખિ॒ત્વમુ॑શ્મસિ ..
આ પ॑વસ્વ॒ ગવિ॑ષ્ટયે મ॒હે સો॑મ નૃ॒ચક્ષ॑સે . એન્દ્ર॑સ્ય જ॒ઠરે॑ વિશ ..
મ॒હાઁ અ॑સિ સોમ॒ જ્યેષ્ઠ॑ ઉ॒ગ્રાણા॑મિન્દ॒ ઓજિ॑ષ્ઠઃ . યુધ્વા॒ સઞ્છશ્વ॑જ્જિગેથ ..
ય ઉ॒ગ્રેભ્ય॑શ્ચિ॒દોજી॑યા॒ઞ્છૂરે॑ભ્યશ્ચિ॒ચ્છૂર॑તરઃ . ભૂ॒રિ॒દાભ્ય॑શ્ચિ॒ન્મંહી॑યાન્ ..
ત્વં સો॑મ॒ સૂર॒ એષ॑સ્તો॒કસ્ય॑ સા॒તા ત॒નૂના॑મ્ . વૃ॒ણી॒મહે॑ સ॒ખ્યાય॑ વૃણી॒મહે॒ યુજ્યા॑ય ..
અગ્ન॒ આયૂં॑ષિ પવસ॒ આ સુ॒વોર્જ॒મિષં॑ ચ નઃ . આ॒રે બા॑ધસ્વ દુ॒ચ્છુના॑મ્ ..
અ॒ગ્નિર્ઋષિઃ॒ પવ॑માનઃ॒ પાઞ્ચ॑જન્યઃ પુ॒રોહિ॑તઃ . તમી॑મહે મહાગ॒યમ્ ..
અગ્ને॒ પવ॑સ્વ॒ સ્વપા॑ અ॒સ્મે વર્ચઃ॑ સુ॒વીર્ય॑મ્ . દધ॑દ્ર॒યિં મયિ॒ પોષ॑મ્ ..
પવ॑માનો॒ અતિ॒ સ્રિધો॒ઽભ્ય॑ર્ષતિ સુષ્ટુ॒તિમ્ . સૂરો॒ ન વિ॒શ્વદ॑ર્શતઃ ..
સ મ॑ર્મૃજા॒ન આ॒યુભિઃ॒ પ્રય॑સ્વા॒ન્પ્રય॑સે હિ॒તઃ . ઇન્દુ॒રત્યો॑ વિચક્ષ॒ણઃ ..
પવ॑માન ઋ॒તં બૃ॒હચ્છુ॒ક્રં જ્યોતિ॑રજીજનત્ . કૃ॒ષ્ણા તમાં॑સિ॒ જઙ્ઘ॑નત્ ..
પવ॑માનસ્ય॒ જઙ્ઘ્ન॑તો॒ હરે॑શ્ચ॒ન્દ્રા અ॑સૃક્ષત . જી॒રા અ॑જિ॒રશો॑ચિષઃ ..
પવ॑માનો ર॒થીત॑મઃ શુ॒ભ્રેભિઃ॑ શુ॒ભ્રશ॑સ્તમઃ . હરિ॑શ્ચન્દ્રો મ॒રુદ્ગ॑ણઃ ..
પવ॑માનો॒ વ્ય॑શ્નવદ્ર॒શ્મિભિ॑ર્વાજ॒સાત॑મઃ . દધ॑ત્સ્તો॒ત્રે સુ॒વીર્ય॑મ્ ..
પ્ર સુ॑વા॒ન ઇન્દુ॑રક્ષાઃ પ॒વિત્ર॒મત્ય॒વ્યય॑મ્ . પુ॒ના॒ન ઇન્દુ॒રિન્દ્ર॒મા ..
એ॒ષ સોમો॒ અધિ॑ ત્વ॒ચિ ગવાં॑ ક્રીળ॒ત્યદ્રિ॑ભિઃ . ઇન્દ્રં॒ મદા॑ય॒ જોહુ॑વત્ ..
યસ્ય॑ તે દ્યુ॒મ્નવ॒ત્પયઃ॒ પવ॑મા॒નાભૃ॑તં દિ॒વઃ . તેન॑ નો મૃળ જી॒વસે॑ ..
[૬૭] ત્વંસોમાસીતિ દ્વાત્રિંશદૃચસ્ય સૂક્તસ્ય આદ્યાનાંસપ્તાનાંતૃચાનાંભરદ્વાજકશ્યપગોતમાત્રિવિશ્વામિત્ર જમદગ્નિવસિષ્ઠા ઋષયઃ શિષ્ટાનામાંગિરસઃ પવિત્રઋષિઃ (અત્રવસિષ્ઠોવાપવિત્રવસિષ્ઠૌવેતિવિપક્ષૌ) પવમાનઃ સોમોદેવતા દશમ્યાદિતિસૃણાંપૂષાવા યત્તેપવિત્રમિત્યાદિપંચાનામગ્નિઃ અંત્યયોર્દ્વયોઃ પાવમાન્યધેતાગાયત્રી ષોડશ્યાદ્યાસ્તિસ્રોદ્વિપદાગાયત્ર્યઃ ત્રિંશીપુરઉષ્ણિક્ સપ્તવિંશ્યેકત્રિંશીદ્વાત્રિંશ્યોનુષ્ટુભઃ .(પંચવિંશ્યાદિતિસૃણાંક્રમાત્સવિતાગ્નિસવિતારૌવિશ્વેદેવાઇતિદેવતાઅગ્નિનાસહ વિકલ્પંતે) .
ત્વં સો॑માસિ ધાર॒યુર્મ॒ન્દ્ર ઓજિ॑ષ્ઠો અધ્વ॒રે . પવ॑સ્વ મંહ॒યદ્ર॑યિઃ ..
ત્વં સુ॒તો નૃ॒માદ॑નો દધ॒ન્વાન્મ॑ત્સ॒રિન્ત॑મઃ . ઇન્દ્રા॑ય સૂ॒રિરન્ધ॑સા ..
ત્વં સુ॑ષ્વા॒ણો અદ્રિ॑ભિર॒ભ્ય॑ર્ષ॒ કનિ॑ક્રદત્ . દ્યુ॒મન્તં॒ શુષ્મ॑મુત્ત॒મમ્ ..
ઇન્દુ॑ર્હિન્વા॒નો અ॑ર્ષતિ તિ॒રો વારા॑ણ્ય॒વ્યયા॑ . હરિ॒ર્વાજ॑મચિક્રદત્ ..
ઇન્દો॒ વ્યવ્ય॑મર્ષસિ॒ વિ શ્રવાં॑સિ॒ વિ સૌભ॑ગા . વિ વાજા॑ન્ત્સોમ॒ ગોમ॑તઃ ..
આ ન॑ ઇન્દો શત॒ગ્વિનં॑ ર॒યિં ગોમ॑ન્તમ॒શ્વિન॑મ્ . ભરા॑ સોમ સહ॒સ્રિણ॑મ્ ..
પવ॑માનાસ॒ ઇન્દ॑વસ્તિ॒રઃ પ॒વિત્ર॑મા॒શવઃ॑ . ઇન્દ્રં॒ યામે॑ભિરાશત ..
ક॒કુ॒હઃ સો॒મ્યો રસ॒ ઇન્દુ॒રિન્દ્રા॑ય પૂ॒ર્વ્યઃ . આ॒યુઃ પ॑વત આ॒યવે॑ ..
હિ॒ન્વન્તિ॒ સૂર॒મુસ્ર॑યઃ॒ પવ॑માનં મધુ॒શ્ચુત॑મ્ . અ॒ભિ ગિ॒રા સમ॑સ્વરન્ ..
અ॒વિ॒તા નો॑ અ॒જાશ્વઃ॑ પૂ॒ષા યામ॑નિયામનિ . આ ભ॑ક્ષત્ક॒ન્યા॑સુ નઃ ..
અ॒યં સોમઃ॑ કપ॒ર્દિને॑ ઘૃ॒તં ન પ॑વતે॒ મધુ॑ . આ ભ॑ક્ષત્ક॒ન્યા॑સુ નઃ ..
અ॒યં ત॑ આઘૃણે સુ॒તો ઘૃ॒તં ન પ॑વતે॒ શુચિ॑ . આ ભ॑ક્ષત્ક॒ન્યા॑સુ નઃ ..
વા॒ચો જ॒ન્તુઃ ક॑વી॒નાં પવ॑સ્વ સોમ॒ ધાર॑યા . દે॒વેષુ॑ રત્ન॒ધા અ॑સિ ..
આ ક॒લશે॑ષુ ધાવતિ શ્યે॒નો વર્મ॒ વિ ગા॑હતે . અ॒ભિ દ્રોણા॒ કનિ॑ક્રદત્ ..
પરિ॒ પ્ર સો॑મ તે॒ રસોઽસ॑ર્જિ ક॒લશે॑ સુ॒તઃ . શ્યે॒નો ન ત॒ક્તો અ॑ર્ષતિ ..
પવ॑સ્વ સોમ મ॒ન્દય॒ન્નિન્દ્રા॑ય॒ મધુ॑મત્તમઃ ..
અસૃ॑ગ્રન્દે॒વવી॑તયે વાજ॒યન્તો॒ રથા॑ ઇવ ..
તે સુ॒તાસો॑ મ॒દિન્ત॑માઃ શુ॒ક્રા વા॒યુમ॑સૃક્ષત ..
ગ્રાવ્ણા॑ તુ॒ન્નો અ॒ભિષ્ટુ॑તઃ પ॒વિત્રં॑ સોમ ગચ્છસિ . દધ॑ત્સ્તો॒ત્રે સુ॒વીર્ય॑મ્ ..
એ॒ષ તુ॒ન્નો અ॒ભિષ્ટુ॑તઃ પ॒વિત્ર॒મતિ॑ ગાહતે . ર॒ક્ષો॒હા વાર॑મ॒વ્યય॑મ્ ..
યદન્તિ॒ યચ્ચ॑ દૂર॒કે ભ॒યં વિ॒ન્દતિ॒ મામિ॒હ . પવ॑માન॒ વિ તજ્જ॑હિ ..
પવ॑માનઃ॒ સો અ॒દ્ય નઃ॑ પ॒વિત્રે॑ણ॒ વિચ॑ર્ષણિઃ . યઃ પો॒તા સ પુ॑નાતુ નઃ ..
યત્તે॑ પ॒વિત્ર॑મ॒ર્ચિષ્યગ્ને॒ વિત॑તમ॒ન્તરા . બ્રહ્મ॒ તેન॑ પુનીહિ નઃ ..
યત્તે॑ પ॒વિત્ર॑મર્ચિ॒વદગ્ને॒ તેન॑ પુનીહિ નઃ . બ્ર॒હ્મ॒સ॒વૈઃ પુ॑નીહિ નઃ ..
ઉ॒ભાભ્યાં॑ દેવ સવિતઃ પ॒વિત્રે॑ણ સ॒વેન॑ ચ . માં પુ॑નીહિ વિ॒શ્વતઃ॑ ..
ત્રિ॒ભિષ્ટ્વં દે॑વ સવિત॒ર્વર્ષિ॑ષ્ઠૈઃ સોમ॒ ધામ॑ભિઃ . અગ્ને॒ દક્ષૈઃ॑ પુનીહિ નઃ ..
પુ॒નન્તુ॒ માં દે॑વજ॒નાઃ પુ॒નન્તુ॒ વસ॑વો ધિ॒યા . વિશ્વે॑ દેવાઃ પુની॒ત મા॒ જાત॑વેદઃ પુની॒હિ મા॑ ..
પ્ર પ્યા॑યસ્વ॒ પ્ર સ્ય॑ન્દસ્વ॒ સોમ॒ વિશ્વે॑ભિરં॒શુભિઃ॑ . દે॒વેભ્ય॑ ઉત્ત॒મં હ॒વિઃ ..
ઉપ॑ પ્રિ॒યં પનિ॑પ્નતં॒ યુવા॑નમાહુતી॒વૃધ॑મ્ . અગ॑ન્મ॒ બિભ્ર॑તો॒ નમઃ॑ ..
અ॒લાય્ય॑સ્ય પર॒શુર્ન॑નાશ॒ તમા પ॑વસ્વ દેવ સોમ . આ॒ખું ચિ॑દે॒વ દે॑વ સોમ ..
યઃ પા॑વમા॒નીર॒ધ્યેત્યૃષિ॑ભિઃ॒ સમ્ભૃ॑તં॒ રસ॑મ્ . સર્વં॒ સ પૂ॒તમ॑શ્નાતિ સ્વદિ॒તં મા॑ત॒રિશ્વ॑ના ..
પા॒વ॒મા॒નીર્યો અ॒ધ્યેત્યૃષિ॑ભિઃ॒ સમ્ભૃ॑તં॒ રસ॑મ્ . તસ્મૈ॒ સર॑સ્વતી દુહે ક્ષી॒રં સ॒ર્પિર્મધૂ॑દ॒કમ્ ..
પરિશિષ્ટમ્ [ઋગ્વેદ મંડલ ૯, ૬૭ સૂક્તસ્યાનંતરં][ઋગ્વેદ અષ્ટક ૭, અધ્યાય ૨, ૧૮ વર્ગાનંતરં]પાવમાનીઃ
પા॒વ॒મા॒ની. સ્સ્વ॒સ્ત્યય॑ની.-સ્સુ॒દુઘા॒ હિ ઘૃ॑ત॒શ્ચુતઃ॑. ઋષિ॑ભિ॒. સ્સમ્ભૃ॑તો॒ રસો॑- બ્રાહ્મ॒ણે.ષ્વ॒મૃતં॑ હિ॒તમ્..
પા॒વ॒મા॒ની. ર્દિ॑શન્તુ ન ઇ॒મં લો॒ક. મથો॑, અ॒મુમ્. કામા॒. ન્ત્સમ॑ર્ધયન્તુ નો-દે॒વી. ર્દે॒વૈ. સ્સ॒માહિ॑તાઃ..
યેન॑ દે॒વાઃ પ॒વિત્રે॑ણા॒-ઽઽત્માનં॑ પુ॒નતે॒ સદા॑. તેન॑ સ॒હસ્ર॑ધારેણ- પાવમા॒ન્યઃ પુ॑નન્તુ મામ્..
પ્રા॒જા॒પ॒ત્યં પ॒વિત્રં॑- શ॒તોદ્યા॑મં હિર॒ણ્મય॑મ્. તેન॑ બ્રહ્મ॒વિદો॑ વ॒યં- પૂ॒તં બ્રહ્મ॑ પુનીમહે..
ઇન્દ્ર॑. સ્સુની॒તી સ॒હ મા॑ પુનાતુ॒- સોમ॑. સ્સ્વ॒સ્ત્યા વરુ॑ણ. સ્સ॒મીચ્યા॑. ય॒મો રાજા॑ પ્રમૃ॒ણાભિ॑: પુનાતુ મા- જા॒તવે॑દા મૂ॒ર્જય॑ન્ત્યા પુનાતુ..
ઋ॒ષ॒ય॒.સ્તુ ત॑પ.સ્તે॒પુ॒.-સ્સ॒ર્વે સ્વ॑ર્ગજિ॒ગીષ॑વઃ. ત॒પ॒સ॒.સ્ત॒પ॒સો॒ઽગ્રિય॑.ન્તુ-પા॒વમા॑નીર્ ઋ॒ચોઽબ્રુ॑વન્ન્..
ય.ન્મે॒ ગર્ભે॒ વસ॑તઃ પા॒પ. મુ॒ગ્રં- ય.જ્જા॑યમા॒નસ્ય॑ ચ॒ કિઞ્ચિ॑.દન્યત્. જા॒તસ્ય॑ ચ॒ ય.ચ્ચા॑ઽપિ ચ॒ વર્ધ॑તો મે॒- તત્પા॑વમા॒નીભિ॑. ર॒હં પુ॑નામિ..
મા॒તા॒પિ॒ત્રો.ર્ય॒.ન્ન કૃ॑તં॒ વચો॑ મે॒- ય.ત્સ્થા॑વ॒ર.ઞ્જ॒ઙ્ગમ॑. માબ॒ભૂવ॑. વિશ્વ॑સ્ય॒ તત્પ્ર॑હૃષિ॒તં વચો॑ મે॒- તત્પા॑વમા॒નીભિ॑. ર॒હં પુ॑નામિ..
ગોઘ્ના॒. ત્તસ્ક॑રત્વા॒-ત્સ્ત્રીવ॑ધા॒. દ્યચ્ચ॒ કિલ્બિ॑ષમ્. પા॒પ॒કઞ્ચ॒ ચર॑ણેભ્ય॒.- સ્તત્પા॑વમા॒નીભિ॑. ર॒હં પુ॑નામિ..
બ્રહ્મ॑વધા॒. ત્સુરા॑પાના॒.ત્સ્વ॑ર્ણસ્તેયા॒-દ્વૃષ॑લિ ગમન મૈથુન સઙ્ગ॒માત્. ગુ॒રો॒.ર્દા॒રાઽધિ॒ગમ॑ના.ચ્ચ॒- તત્પા॑વમા॒નીભિ॑. ર॒હં પુ॑નામિ..
બાલ॑ઘ્ના॒. ન્માતૃ॑પિતૃવધા॒. દ્ભૂમિ॑તસ્કરા॒-ત્સર્વ॑વર્ણ ગમનમૈથુન સઙ્ગ॒માત્. પા॒પેભ્ય॑શ્ચ પ્ર॒તિગ્ર॑હા॒.-ત્સદ્ય॑: પ્રહરતિ॒ સર્વ॑દુષ્કૃત॒-ન્તત્પા॑વમા॒નીભિ॑. ર॒હં પુ॑નામિ..
ક્રય॑વિક્રયા॒. દ્યોનિ॑દોષા॒.-દ્ભક્ષા॒. દ્ભોજ્યા॑. ત્પ્ર॒તિગ્ર॑હાત્. અ॒સં॒ભો॒જ॒ના.ચ્ચા॑ઽપિ નૃ॒શંસ॒.-ન્તત્પા॑વમા॒નીભિ॑. ર॒હં પુ॑નામિ..
દુર્ય॑ષ્ટ॒. ન્દુર॑ધીતં॒ પાપં॒- યચ્ચા॑જ્ઞાન॒તોઽકૃ॑તમ્. અ॒યા॒જિ॒તાશ્ચા॒ઽસંયા॑જ્યા॒.-સ્તત્પા॑વમા॒નીભિ॑. ર॒હં પુ॑નામિ..
અ॒મ॒ન્ત્ર॒.મન્નં॑ યત્કિ॒ઞ્ચિ॒.-દ્ધૂ॒યતે॑ ચ હુ॒તાશ॑ને. સં॒વ॒ત્સ॒રકૃ॑તં પાપ॒-.ન્તત્પા॑વમા॒નીભિ॑. ર॒હં પુ॑નામિ..
ઋ॒તસ્ય॒ યોન॑યોઽમૃ॒તસ્ય॒ ધામ॒- વિશ્વા॑ દે॒વેભ્ય॒: પુણ્ય॑ગન્ધાઃ. તા॒ ન॒ આપ॒: પ્ર વહ॑ન્તુ પા॒પં॒- શુ॒દ્ધા ગ॑ચ્છામિ સુ॒કૃતા॑.મુ લો॒ક- ન્તત્પા॑વમા॒નીભિ॑. ર॒હં પુ॑નામિ..
પા॒વ॒મા॒ની. સ્સ્વ॒સ્ત્યય॑ની॒.-ર્યાભિ॑. ર્ગચ્છતિ નાન્દ॒નમ્. પુણ્યાં॑શ્ચ ભ॒ક્ષા. ન્ભ॑ક્ષય-ત્યમૃત॒ત્વ.ઞ્ચ॑ ગચ્છતિ..
પા॒વ॒મા॒નીઃ પિ॒તૄ.ન્દે॒વા.-ન્ધ્યા॒યે. દ્ય॑શ્ચ સ॒રસ્વ॑તીમ્. પિતૄં॑.સ્ત॒સ્યોપ॑ વર્તે॒ત॒- ક્ષી॒રં સ॒ર્પિ. ર્મધૂ॑દ॒કમ્..
પા॒વ॒મા॒નં પ॑રં બ્ર॒હ્મ॒- શુ॒ક્ર.ઞ્જ્યો॑તિ. સ્સ॒નાત॑નમ્. ઋષીં॑.સ્ત॒સ્યોપ॑ તિષ્ઠે॒ત॒- ક્ષી॒રં સ॒ર્પિ. ર્મ.ધૂ॑દ॒કમ્..
પા॒વ॒મા॒નં પ॑રં બ્ર॒હ્મ॒- યે॒ પઠ॑ન્તિ મ॒નીષિ॑ણઃ. સપ્ત॑જ॒ન્મ ભ॑વે.દ્વિ॒પ્રો॒- ધ॒નાઢ્યો॑ વેદ॒પાર॑ગઃ..
દશો॑ત્ત॒રા.ણ્યૃ॑ચાં.શ્ચૈ॒વ॒- પા॒વમા॑ની. શ્શ॒તાનિ॑ ષટ્. એ॒ત॒જ્જુ॒હ્વ॒.ન્જ॒પે॒. ન્મન્ત્ર॑-ઙ્ઘો॒રમૃ॑ત્યુભ॒યં હ॑રેત્..
એ॒ત.ત્પુ॒ણ્યં પા॑પહ॒રં- રો॒ગ.મૃ॑ત્યુ.ભ॒યાપ॑હમ્. પઠ॑તાં॒. શૃણ્વ॑તા.ઞ્ચૈ॒વ॒- દ॒દાતિ॑ પર॒મા.ઙ્ગ॑તિમ્..
મમાગ્નઇતિ નવર્ચસ્ય સૂક્તસ્યાંગિરસોવિહવ્યો વિશ્વેદેવાસ્ત્રિષ્ટુબંત્યાજગતી .
મમા॑ગ્ને॒ વર્ચો॑ વિહ॒વેષ્વ॑સ્તુ વ॒યં ત્વેન્ધા॑નાસ્ત॒ન્વં॑ પુષેમ . મહ્યં॑ નમન્તાં પ્ર॒દિશ॒શ્ચત॑સ્ર॒સ્ત્વયાધ્ય॑ક્ષેણ॒ પૃત॑ના જયેમ ..
મમ॑ દે॒વા વિ॑હ॒વે સ॑ન્તુ॒ સર્વ॒ ઇન્દ્ર॑વન્તો મ॒રુતો॒ વિષ્ણુ॑ર॒ગ્નિઃ . મમા॒ન્તરિ॑ક્ષમુ॒રુલો॑કમસ્તુ॒ મહ્યં॒ વાતઃ॑ પવતાં॒ કામે॑ અ॒સ્મિન્ ..
મયિ॑ દે॒વા દ્રવિ॑ણ॒મા ય॑જન્તાં॒ મય્યા॒શીર॑સ્તુ॒ મયિ॑ દે॒વહૂ॑તિઃ . દૈવ્યા॒ હોતા॑રો વનુષન્ત॒ પૂર્વેઽરિ॑ષ્ટાઃ સ્યામ ત॒ન્વા॑ સુ॒વીરાઃ॑ ..
મહ્યં॑ યજન્તુ॒ મમ॒ યાનિ॑ હ॒વ્યાકૂ॑તિઃ સ॒ત્યા મન॑સો મે અસ્તુ . એનો॒ મા નિ ગાં॑ કત॒મચ્ચ॒નાહં વિશ્વે॑ દેવાસો॒ અધિ॑ વોચતા નઃ ..
દેવીઃ॑ ષળુર્વીરુ॒રુ નઃ॑ કૃણોત॒ વિશ્વે॑ દેવાસ ઇ॒હ વી॑રયધ્વમ્ . મા હા॑સ્મહિ પ્ર॒જયા॒ મા ત॒નૂભિ॒ર્મા ર॑ધામ દ્વિષ॒તે સો॑મ રાજન્ ..
અગ્ને॑ મ॒ન્યું પ્ર॑તિનુ॒દન્પરે॑ષા॒મદ॑બ્ધો ગો॒પાઃ પરિ॑ પાહિ ન॒સ્ત્વમ્ . પ્ર॒ત્યઞ્ચો॑ યન્તુ નિ॒ગુતઃ॒ પુન॒સ્તે॒૩॒॑ઽમૈષાં॑ ચિ॒ત્તં પ્ર॒બુધાં॒ વિ ને॑શત્ ..
ધા॒તા ધા॑તૄ॒ણાં ભુવ॑નસ્ય॒ યસ્પતિ॑ર્દે॒વં ત્રા॒તાર॑મભિમાતિષા॒હમ્ . ઇ॒મં ય॒જ્ઞમ॒શ્વિનો॒ભા બૃહ॒સ્પતિ॑ર્દે॒વાઃ પા॑ન્તુ॒ યજ॑માનં ન્ય॒ર્થાત્ ..
ઉ॒રુ॒વ્યચા॑ નો મહિ॒ષઃ શર્મ॑ યંસદ॒સ્મિન્હવે॑ પુરુહૂ॒તઃ પુ॑રુ॒ક્ષુઃ . સ નઃ॑ પ્ર॒જાયૈ॑ હર્યશ્વ મૃળ॒યેન્દ્ર॒ મા નો॑ રીરિષો॒ મા પરા॑ દાઃ ..
યે નઃ॑ સ॒પત્ના॒ અપ॒ તે ભ॑વન્ત્વિન્દ્રા॒ગ્નિભ્યા॒મવ॑ બાધામહે॒ તાન્ . વસ॑વો રુ॒દ્રા આ॑દિ॒ત્યા ઉ॑પરિ॒સ્પૃશં॑ મો॒ગ્રં ચેત્તા॑રમધિરા॒જમ॑ક્રન્ ..
પરિશિષ્ટમ્ [ઋગ્વેદ મંડલ ૧૦.૧૨૮ સૂક્તસ્યાનંતરં][ઋગ્વેદ અષ્ટક ૮, અધ્યાય ૭, ૧૬ વર્ગાનંતરં]
અ॒ર્વાઞ્ચ॒. મિન્દ્ર॑. મ॒મુતો॑ હવામહે॒- યો ગો॒જિ. દ્ધ॑ન॒જિ. દ॑શ્વ॒જિ.દ્યઃ. ઇ॒મ.ન્નો॑ હ॒વ્યં વિ॑હ॒વે જુ॑ષસ્વા॒-ઽસ્ય કુ॑લ્મો હરિવો મે॒દિન॑.ન્ત્વા..
સમુદ્રાદૂર્મિરિત્યેકાદશર્ચસ્ય સૂક્તસ્ય ગૌતમોવામદેવોગ્નિસ્ત્રિષ્ટુબંત્યાજગતી . (સૂર્યોવાપોવાગાવોવાઘૃતસ્તુતિર્વાદેવતા) .
સ॒મુ॒દ્રાદૂ॒ર્મિર્મધુ॑માઁ॒ ઉદા॑ર॒દુપાં॒શુના॒ સમ॑મૃત॒ત્વમા॑નટ્ . ઘૃ॒તસ્ય॒ નામ॒ ગુહ્યં॒ યદસ્તિ॑ જિ॒હ્વા દે॒વાના॑મ॒મૃત॑સ્ય॒ નાભિઃ॑ ..
વ॒યં નામ॒ પ્ર બ્ર॑વામા ઘૃ॒તસ્યા॒સ્મિન્ય॒જ્ઞે ધા॑રયામા॒ નમો॑ભિઃ . ઉપ॑ બ્ર॒હ્મા શૃ॑ણવચ્છ॒સ્યમા॑નં॒ ચતુઃ॑શૃઙ્ગોઽવમીદ્ગૌ॒ર એ॒તત્ ..
ચ॒ત્વારિ॒ શૃઙ્ગા॒ ત્રયો॑ અસ્ય॒ પાદા॒ દ્વે શી॒ર્ષે સ॒પ્ત હસ્તા॑સો અસ્ય . ત્રિધા॑ બ॒દ્ધો વૃ॑ષ॒ભો રો॑રવીતિ મ॒હો દે॒વો મર્ત્યાઁ॒ આ વિ॑વેશ ..
ત્રિધા॑ હિ॒તં પ॒ણિભિ॑ર્ગુ॒હ્યમા॑નં॒ ગવિ॑ દે॒વાસો॑ ઘૃ॒તમન્વ॑વિન્દન્ . ઇન્દ્ર॒ એકં॒ સૂર્ય॒ એકં॑ જજાન વે॒નાદેકં॑ સ્વ॒ધયા॒ નિષ્ટ॑તક્ષુઃ ..
એ॒તા અ॑ર્ષન્તિ॒ હૃદ્યા॑ત્સમુ॒દ્રાચ્છ॒તવ્ર॑જા રિ॒પુણા॒ નાવ॒ચક્ષે॑ . ઘૃ॒તસ્ય॒ ધારા॑ અ॒ભિ ચા॑કશીમિ હિર॒ણ્યયો॑ વેત॒સો મધ્ય॑ આસામ્ ..
સ॒મ્યક્સ્ર॑વન્તિ સ॒રિતો॒ ન ધેના॑ અ॒ન્તર્હૃ॒દા મન॑સા પૂ॒યમા॑નાઃ . એ॒તે અ॑ર્ષન્ત્યૂ॒ર્મયો॑ ઘૃ॒તસ્ય॑ મૃ॒ગા ઇ॑વ ક્ષિપ॒ણોરીષ॑માણાઃ ..
સિન્ધો॑રિવ પ્રાધ્વ॒ને શૂ॑ઘ॒નાસો॒ વાત॑પ્રમિયઃ પતયન્તિ ય॒હ્વાઃ . ઘૃ॒તસ્ય॒ ધારા॑ અરુ॒ષો ન વા॒જી કાષ્ઠા॑ ભિ॒ન્દન્નૂ॒ર્મિભિઃ॒ પિન્વ॑માનઃ ..
અ॒ભિ પ્ર॑વન્ત॒ સમ॑નેવ॒ યોષાઃ॑ કલ્યા॒ણ્ય૧॒॑ઃ સ્મય॑માનાસો અ॒ગ્નિમ્ . ઘૃ॒તસ્ય॒ ધારાઃ॑ સ॒મિધો॑ નસન્ત॒ તા જુ॑ષા॒ણો હ॑ર્યતિ જા॒તવે॑દાઃ ..
ક॒ન્યા॑ ઇવ વહ॒તુમેત॒વા ઉ॑ અ॒ઞ્જ્ય॑ઞ્જા॒ના અ॒ભિ ચા॑કશીમિ . યત્ર॒ સોમઃ॑ સૂ॒યતે॒ યત્ર॑ ય॒જ્ઞો ઘૃ॒તસ્ય॒ ધારા॑ અ॒ભિ તત્પ॑વન્તે ..
અ॒ભ્ય॑ર્ષત સુષ્ટુ॒તિં ગવ્ય॑મા॒જિમ॒સ્માસુ॑ ભ॒દ્રા દ્રવિ॑ણાનિ ધત્ત . ઇ॒મં ય॒જ્ઞં ન॑યત દે॒વતા॑ નો ઘૃ॒તસ્ય॒ ધારા॒ મધુ॑મત્પવન્તે ..
ધામ॑ન્તે॒ વિશ્વં॒ ભુવ॑ન॒મધિ॑ શ્રિ॒તમ॒ન્તઃ સ॑મુ॒દ્રે હૃ॒દ્ય૧॒॑ન્તરાયુ॑ષિ . અ॒પામની॑કે સમિ॒થે ય આભૃ॑ત॒સ્તમ॑શ્યામ॒ મધુ॑મન્તં ત ઊ॒ર્મિમ્ ..
નતમિત્યષ્ટર્ચસ્ય સૂક્તસ્ય શૈલૂષિઃ કુલ્મલબર્હિષો વિશ્વેદેવાઉપરિષ્ટાદ્બૃહત્યંત્યાત્રિષ્ટુપ્ . (અત્રવામદેવ્યહોમુક્પાક્ષિકઋષિઃ . કુલ્મલબર્હિષઇત્યદંતં પ્રાતિપદિકં) .
ન તમંહો॒ ન દુ॑રિ॒તં દેવા॑સો અષ્ટ॒ મર્ત્ય॑મ્ . સ॒જોષ॑સો॒ યમ॑ર્ય॒મા મિ॒ત્રો નય॑ન્તિ॒ વરુ॑ણો॒ અતિ॒ દ્વિષઃ॑ ..
તદ્ધિ વ॒યં વૃ॑ણી॒મહે॒ વરુ॑ણ॒ મિત્રાર્ય॑મન્ . યેના॒ નિરંહ॑સો યૂ॒યં પા॒થ ને॒થા ચ॒ મર્ત્ય॒મતિ॒ દ્વિષઃ॑ ..
તે નૂ॒નં નો॒ઽયમૂ॒તયે॒ વરુ॑ણો મિ॒ત્રો અ॑ર્ય॒મા . નયિ॑ષ્ઠા ઉ નો ને॒ષણિ॒ પર્ષિ॑ષ્ઠા ઉ નઃ પ॒ર્ષણ્યતિ॒ દ્વિષઃ॑ ..
યૂ॒યં વિશ્વં॒ પરિ॑ પાથ॒ વરુ॑ણો મિ॒ત્રો અ॑ર્ય॒મા . યુ॒ષ્માકં॒ શર્મ॑ણિ પ્રિ॒યે સ્યામ॑ સુપ્રણીત॒યોઽતિ॒ દ્વિષઃ॑ ..
આ॒દિ॒ત્યાસો॒ અતિ॒ સ્રિધો॒ વરુ॑ણો મિ॒ત્રો અ॑ર્ય॒મા . ઉ॒ગ્રં મ॒રુદ્ભી॑ રુ॒દ્રં હુ॑વે॒મેન્દ્ર॑મ॒ગ્નિં સ્વ॒સ્તયેઽતિ॒ દ્વિષઃ॑ ..
નેતા॑ર ઊ॒ ષુ ણ॑સ્તિ॒રો વરુ॑ણો મિ॒ત્રો અ॑ર્ય॒મા . અતિ॒ વિશ્વા॑નિ દુરિ॒તા રાજા॑નશ્ચર્ષણી॒નામતિ॒ દ્વિષઃ॑ ..
શુ॒નમ॒સ્મભ્ય॑મૂ॒તયે॒ વરુ॑ણો મિ॒ત્રો અ॑ર્ય॒મા . શર્મ॑ યચ્છન્તુ સ॒પ્રથ॑ આદિ॒ત્યાસો॒ યદીમ॑હે॒ અતિ॒ દ્વિષઃ॑ ..
યથા॑ હ॒ ત્યદ્વ॑સવો ગૌ॒ર્યં॑ ચિત્પ॒દિ ષિ॒તામમુ॑ઞ્ચતા યજત્રાઃ . એ॒વો ષ્વ૧॒॑સ્મન્મુ॑ઞ્ચતા॒ વ્યંહઃ॒ પ્ર તા॑ર્યગ્ને પ્રત॒રં ન॒ આયુઃ॑ ..
તેવદન્નિતિ સપ્તર્ચસ્ય સૂક્તસ્ય બ્રહ્મજાયાજુહૂર્વિશ્વેદેવાસ્ત્રિષ્ટુબંત્યેદ્વેઅનુષ્ટુભૌ . (બ્રાહ્મોવોર્ધ્વનાભઋષિઃ) .
તે॑ઽવદન્પ્રથ॒મા બ્ર॑હ્મકિલ્બિ॒ષેઽકૂ॑પારઃ સલિ॒લો મા॑ત॒રિશ્વા॑ . વી॒ળુહ॑રા॒સ્તપ॑ ઉ॒ગ્રો મ॑યો॒ભૂરાપો॑ દે॒વીઃ પ્ર॑થમ॒જા ઋ॒તેન॑ ..
સોમો॒ રાજા॑ પ્રથ॒મો બ્ર॑હ્મજા॒યાં પુનઃ॒ પ્રાય॑ચ્છ॒દહૃ॑ણીયમાનઃ . અ॒ન્વ॒ર્તિ॒તા વરુ॑ણો મિ॒ત્ર આ॑સીદ॒ગ્નિર્હોતા॑ હસ્ત॒ગૃહ્યા નિ॑નાય ..
હસ્તે॑નૈ॒વ ગ્રા॒હ્ય॑ આ॒ધિર॑સ્યા બ્રહ્મજા॒યેયમિતિ॒ ચેદવો॑ચન્ . ન દૂ॒તાય॑ પ્ર॒હ્યે॑ તસ્થ એ॒ષા તથા॑ રા॒ષ્ટ્રં ગુ॑પિ॒તં ક્ષ॒ત્રિય॑સ્ય ..
દે॒વા એ॒તસ્યા॑મવદન્ત॒ પૂર્વે॑ સપ્તઋ॒ષય॒સ્તપ॑સે॒ યે નિ॑ષે॒દુઃ . ભી॒મા જા॒યા બ્રા॑હ્મ॒ણસ્યોપ॑નીતા દુ॒ર્ધાં દ॑ધાતિ પર॒મે વ્યો॑મન્ ..
બ્ર॒હ્મ॒ચા॒રી ચ॑રતિ॒ વેવિ॑ષ॒દ્વિષઃ॒ સ દે॒વાનાં॑ ભવ॒ત્યેક॒મઙ્ગ॑મ્ . તેન॑ જા॒યામન્વ॑વિન્દ॒દ્બૃહ॒સ્પતિઃ॒ સોમે॑ન ની॒તાં જુ॒હ્વં૧॒॑ ન દે॑વાઃ ..
પુન॒ર્વૈ દે॒વા અ॑દદુઃ॒ પુન॑ર્મનુ॒ષ્યા॑ ઉ॒ત . રાજા॑નઃ સ॒ત્યં કૃ॑ણ્વા॒ના બ્ર॑હ્મજા॒યાં પુન॑ર્દદુઃ ..
પુ॒ન॒ર્દાય॑ બ્રહ્મજા॒યાં કૃ॒ત્વી દે॒વૈર્નિ॑કિલ્બિ॒ષમ્ . ઊર્જં॑ પૃથિ॒વ્યા ભ॒ક્ત્વાયો॑રુગા॒યમુપા॑સતે ..
શંનઇંદ્રાગ્નીઇતિ પંચદશર્ચસ્ય સૂક્તસ્ય મૈત્રાવરુણિર્વસિષ્ઠોવિશ્વેદેવાસ્ત્રિષ્ટુપ્ . (અત્રસૂક્તેસર્વેપિવિશ્વેદેવાઃ).
શં ન॑ ઇન્દ્રા॒ગ્ની ભ॑વતા॒મવો॑ભિઃ॒ શં ન॒ ઇન્દ્રા॒વરુ॑ણા રા॒તહ॑વ્યા . શમિન્દ્રા॒સોમા॑ સુવિ॒તાય॒ શં યોઃ શં ન॒ ઇન્દ્રા॑પૂ॒ષણા॒ વાજ॑સાતૌ ..
શં નો॒ ભગઃ॒ શમુ॑ નઃ॒ શંસો॑ અસ્તુ॒ શં નઃ॒ પુરં॑ધિઃ॒ શમુ॑ સન્તુ॒ રાયઃ॑ . શં નઃ॑ સ॒ત્યસ્ય॑ સુ॒યમ॑સ્ય॒ શંસઃ॒ શં નો॑ અર્ય॒મા પુ॑રુજા॒તો અ॑સ્તુ ..
શં નો॑ ધા॒તા શમુ॑ ધ॒ર્તા નો॑ અસ્તુ॒ શં ન॑ ઉરૂ॒ચી ભ॑વતુ સ્વ॒ધાભિઃ॑ . શં રોદ॑સી બૃહ॒તી શં નો॒ અદ્રિઃ॒ શં નો॑ દે॒વાનાં॑ સુ॒હવા॑નિ સન્તુ ..
શં નો॑ અ॒ગ્નિર્જ્યોતિ॑રનીકો અસ્તુ॒ શં નો॑ મિ॒ત્રાવરુ॑ણાવ॒શ્વિના॒ શમ્ . શં નઃ॑ સુ॒કૃતાં॑ સુકૃ॒તાનિ॑ સન્તુ॒ શં ન॑ ઇષિ॒રો અ॒ભિ વા॑તુ॒ વાતઃ॑ ..
શં નો॒ દ્યાવા॑પૃથિ॒વી પૂ॒ર્વહૂ॑તૌ॒ શમ॒ન્તરિ॑ક્ષં દૃ॒શયે॑ નો અસ્તુ . શં ન॒ ઓષ॑ધીર્વ॒નિનો॑ ભવન્તુ॒ શં નો॒ રજ॑સ॒સ્પતિ॑રસ્તુ જિ॒ષ્ણુઃ ..
શં ન॒ ઇન્દ્રો॒ વસુ॑ભિર્દે॒વો અ॑સ્તુ॒ શમા॑દિ॒ત્યેભિ॒ર્વરુ॑ણઃ સુ॒શંસઃ॑ . શં નો॑ રુ॒દ્રો રુ॒દ્રેભિ॒ર્જલા॑ષઃ॒ શં ન॒સ્ત્વષ્ટા॒ ગ્નાભિ॑રિ॒હ શૃ॑ણોતુ ..
શં નઃ॒ સોમો॑ ભવતુ॒ બ્રહ્મ॒ શં નઃ॒ શં નો॒ ગ્રાવા॑ણઃ॒ શમુ॑ સન્તુ ય॒જ્ઞાઃ . શં નઃ॒ સ્વરૂ॑ણાં મિ॒તયો॑ ભવન્તુ॒ શં નઃ॑ પ્ર॒સ્વ૧॒॑ઃ શમ્વ॑સ્તુ॒ વેદિઃ॑ ..
શં નઃ॒ સૂર્ય॑ ઉરુ॒ચક્ષા॒ ઉદે॑તુ॒ શં ન॒શ્ચત॑સ્રઃ પ્ર॒દિશો॑ ભવન્તુ . શં નઃ॒ પર્વ॑તા ધ્રુ॒વયો॑ ભવન્તુ॒ શં નઃ॒ સિન્ધ॑વઃ॒ શમુ॑ સ॒ન્ત્વાપઃ॑ ..
શં નો॒ અદિ॑તિર્ભવતુ વ્ર॒તેભિઃ॒ શં નો॑ ભવન્તુ મ॒રુતઃ॑ સ્વ॒ર્કાઃ . શં નો॒ વિષ્ણુઃ॒ શમુ॑ પૂ॒ષા નો॑ અસ્તુ॒ શં નો॑ ભ॒વિત્રં॒ શમ્વ॑સ્તુ વા॒યુઃ ..
શં નો॑ દે॒વઃ સ॑વિ॒તા ત્રાય॑માણઃ॒ શં નો॑ ભવન્તૂ॒ષસો॑ વિભા॒તીઃ . શં નઃ॑ પ॒ર્જન્યો॑ ભવતુ પ્ર॒જાભ્યઃ॒ શં નઃ॒ ક્ષેત્ર॑સ્ય॒ પતિ॑રસ્તુ શ॒મ્ભુઃ ..
શં નો॑ દે॒વા વિ॒શ્વદે॑વા ભવન્તુ॒ શં સર॑સ્વતી સ॒હ ધી॒ભિર॑સ્તુ . શમ॑ભિ॒ષાચઃ॒ શમુ॑ રાતિ॒ષાચઃ॒ શં નો॑ દિ॒વ્યાઃ પાર્થિ॑વાઃ॒ શં નો॒ અપ્યાઃ॑ ..
શં નઃ॑ સ॒ત્યસ્ય॒ પત॑યો ભવન્તુ॒ શં નો॒ અર્વ॑ન્તઃ॒ શમુ॑ સન્તુ॒ ગાવઃ॑ . શં ન॑ ઋ॒ભવઃ॑ સુ॒કૃતઃ॑ સુ॒હસ્તાઃ॒ શં નો॑ ભવન્તુ પિ॒તરો॒ હવે॑ષુ ..
શં નો॑ અ॒જ એક॑પાદ્દે॒વો અ॑સ્તુ॒ શં નોઽહિ॑ર્બુ॒ધ્ન્ય૧॒॑ઃ શં સ॑મુ॒દ્રઃ . શં નો॑ અ॒પાં નપા॑ત્પે॒રુર॑સ્તુ॒ શં નઃ॒ પૃશ્નિ॑ર્ભવતુ દે॒વગો॑પા ..
આ॒દિ॒ત્યા રુ॒દ્રા વસ॑વો જુષન્તે॒દં બ્રહ્મ॑ ક્રિ॒યમા॑ણં॒ નવી॑યઃ . શૃ॒ણ્વન્તુ॑ નો દિ॒વ્યાઃ પાર્થિ॑વાસો॒ ગોજા॑તા ઉ॒ત યે ય॒જ્ઞિયા॑સઃ ..
યે દે॒વાનાં॑ ય॒જ્ઞિયા॑ ય॒જ્ઞિયા॑નાં॒ મનો॒ર્યજ॑ત્રા અ॒મૃતા॑ ઋત॒જ્ઞાઃ . તે નો॑ રાસન્તામુરુગા॒યમ॒દ્ય યૂ॒યં પા॑ત સ્વ॒સ્તિભિઃ॒ સદા॑ નઃ ..
પરિશિષ્ટમ્ [ઋગ્વેદ મંડલ ૭.૦૩૫ સૂક્તસ્યાનંતરં][ઋગ્વેદ અષ્ટક ૫, અધ્યાય ૩, ૩૦ વર્ગાનંતરં]
શંવ॑તી॒: પાર॑ય. ન્ત્યે॒તે- તં પૃ॑ચ્છન્તિ॒ વચો॒ યુજા॑. અ॒.ભ્યાર॒ન્તં ય॒માકે॑તું ય એ॒વેદ. મિતિ॒ બ્રવ॑ન્ન્..
ભા॒સાકે॑તું પરિ॒સ્રુતં॒- ભાર॑તી. ર્બ્રહ્મ॒વર્ધ॑નીઃ. સ॒ઞ્જા॒ના॒ના મ॒હી મા॒તા- ય એ॒વેદ. મિતિ॒ બ્રવ॑ત્..
ઇન્દ્ર॒.સ્ત.ઙ્કિં વિ॒ભું પ્ર॒ભું- ભા॒નુને॒યં સર॑સ્વતીમ્. યેન॑ સૂર્ય॒. મરો॑ચય॒.-દ્યેને॒મે રોદ॑સી~ ઉ॒ભે~..
જુ॒ષસ્વા॑ઽગ્ને અઙ્ગિરઃ- કા॒ણ્વં મેધ્યા॑તિથિમ્. મા ત્વા॒ સોમ॑સ્ય॒ બર્બૃ॑હ.-ત્સુ॒તસ્ય॒ મધુ॑મત્તમઃ..
ત્વ.મ॑ગ્ને॒ અઙ્ગિ॑ર॒.-શ્શોચ॑સ્વ દેવ॒વીત॑મઃ. આ શ॑ન્તમ॒ શન્ત॑માભિ. ર॒ભિષ્ટિ॑ભિ.- શ્શા॒ન્તિ. સ્સ્વ॒સ્તિ.મ॑કુર્વત..
શ.ન્ન॒: કનિ॑ક્રદ. દ્દે॒વઃ- પ॒ર્જન્યો॑ અ॒ભિ વ॑ર્ષતુ. શ.ન્નો॒ દ્યાવા॑પૃથિ॒વી~ શં પ્ર॒જાભ્ય॒.- શ્શ.ન્ન॑ એધિ દ્વિ॒પદે॒ શ.ઞ્ચતુ॑ષ્પદે..
અગ્નિઃસપ્તિમિતિ સપ્તર્ચસ્ય સૂક્તસ્ય સૌચીકોગ્નિરગ્નિત્રિષ્ટુપ્ (વૈશ્વાનરોગ્નિર્વાજંભરઃ સપ્તિરિતીમાવૃષીપાક્ષિકૌ) .
અ॒ગ્નિઃ સપ્તિં॑ વાજમ્ભ॒રં દ॑દાત્ય॒ગ્નિર્વી॒રં શ્રુત્યં॑ કર્મનિઃ॒ષ્ઠામ્ . અ॒ગ્ની રોદ॑સી॒ વિ ચ॑રત્સમ॒ઞ્જન્ન॒ગ્નિર્નારીં॑ વી॒રકુ॑ક્ષિં॒ પુરં॑ધિમ્ ..
અ॒ગ્નેરપ્ન॑સઃ સ॒મિદ॑સ્તુ ભ॒દ્રાગ્નિર્મ॒હી રોદ॑સી॒ આ વિ॑વેશ . અ॒ગ્નિરેકં॑ ચોદયત્સ॒મત્સ્વ॒ગ્નિર્વૃ॒ત્રાણિ॑ દયતે પુ॒રૂણિ॑ ..
અ॒ગ્નિર્હ॒ ત્યં જર॑તઃ॒ કર્ણ॑માવા॒ગ્નિર॒દ્ભ્યો નિર॑દહ॒જ્જરૂ॑થમ્ . અ॒ગ્નિરત્રિં॑ ઘ॒ર્મ ઉ॑રુષ્યદ॒ન્તર॒ગ્નિર્નૃ॒મેધં॑ પ્ર॒જયા॑સૃજ॒ત્સમ્ ..
અ॒ગ્નિર્દા॒દ્દ્રવિ॑ણં વી॒રપે॑શા અ॒ગ્નિર્ઋષિં॒ યઃ સ॒હસ્રા॑ સ॒નોતિ॑ . અ॒ગ્નિર્દિ॒વિ હ॒વ્યમા ત॑તાના॒ગ્નેર્ધામા॑નિ॒ વિભૃ॑તા પુરુ॒ત્રા ..
અ॒ગ્નિમુ॒ક્થૈર્ઋષ॑યો॒ વિ હ્વ॑યન્તે॒ઽગ્નિં નરો॒ યામ॑નિ બાધિ॒તાસઃ॑ . અ॒ગ્નિં વયો॑ અ॒ન્તરિ॑ક્ષે॒ પત॑ન્તો॒ઽગ્નિઃ સ॒હસ્રા॒ પરિ॑ યાતિ॒ ગોના॑મ્ ..
અ॒ગ્નિં વિશ॑ ઈળતે॒ માનુ॑ષી॒ર્યા અ॒ગ્નિં મનુ॑ષો॒ નહુ॑ષો॒ વિ જા॒તાઃ . અ॒ગ્નિર્ગાન્ધ॑ર્વીં પ॒થ્યા॑મૃ॒તસ્યા॒ગ્નેર્ગવ્યૂ॑તિર્ઘૃ॒ત આ નિષ॑ત્તા ..
અ॒ગ્નયે॒ બ્રહ્મ॑ ઋ॒ભવ॑સ્તતક્ષુર॒ગ્નિં મ॒હામ॑વોચામા સુવૃ॒ક્તિમ્ . અગ્ને॒ પ્રાવ॑ જરિ॒તારં॑ યવિ॒ષ્ઠાગ્ને॒ મહિ॒ દ્રવિ॑ણ॒મા ય॑જસ્વ ..
બળિ॒ત્થા તદ્વપુ॑ષે ધાયિ દર્શ॒તં દે॒વસ્ય॒ ભર્ગઃ॒ સહ॑સો॒ યતો॒ જનિ॑ . યદી॒મુપ॒ હ્વર॑તે॒ સાધ॑તે મ॒તિર્ઋ॒તસ્ય॒ ધેના॑ અનયન્ત સ॒સ્રુતઃ॑ ..
પૃ॒ક્ષો વપુઃ॑ પિતુ॒માન્નિત્ય॒ આ શ॑યે દ્વિ॒તીય॒મા સ॒પ્તશિ॑વાસુ મા॒તૃષુ॑ . તૃ॒તીય॑મસ્ય વૃષ॒ભસ્ય॑ દો॒હસે॒ દશ॑પ્રમતિં જનયન્ત॒ યોષ॑ણઃ ..
નિર્યદીં॑ બુ॒ધ્નાન્મ॑હિ॒ષસ્ય॒ વર્પ॑સ ઈશા॒નાસઃ॒ શવ॑સા॒ ક્રન્ત॑ સૂ॒રયઃ॑ . યદી॒મનુ॑ પ્ર॒દિવો॒ મધ્વ॑ આધ॒વે ગુહા॒ સન્તં॑ માત॒રિશ્વા॑ મથા॒યતિ॑ ..
પ્ર યત્પિ॒તુઃ પ॑ર॒માન્ની॒યતે॒ પર્યા પૃ॒ક્ષુધો॑ વી॒રુધો॒ દંસુ॑ રોહતિ . ઉ॒ભા યદ॑સ્ય જ॒નુષં॒ યદિન્વ॑ત॒ આદિદ્યવિ॑ષ્ઠો અભવદ્ઘૃ॒ણા શુચિઃ॑ ..
આદિન્મા॒તૄરાવિ॑શ॒દ્યાસ્વા શુચિ॒રહિં॑સ્યમાન ઉર્વિ॒યા વિ વા॑વૃધે . અનુ॒ યત્પૂર્વા॒ અરુ॑હત્સના॒જુવો॒ નિ નવ્ય॑સી॒ષ્વવ॑રાસુ ધાવતે ..
.. ૧. આદિત્યઃ ..
આ કૃ॒ષ્ણેન॒ રજ॑સા॒ વર્ત॑માનો નિવે॒શય॑ન્ન॒મૃતં॒ મર્ત્યં॑ ચ . હિ॒ર॒ણ્યયે॑ન સવિ॒તા રથે॒ના દે॒વો યા॑તિ॒ ભુવ॑નાનિ॒ પશ્ય॑ન્ ..
અ॒ગ્નિં દૂ॒તં વૃ॑ણીમહે॒ હોતા॑રં વિ॒શ્વવે॑દસમ્ . અ॒સ્ય ય॒જ્ઞસ્ય॑ સુ॒ક્રતુ॑મ્ ..
કદ્રુ॒દ્રાય॒ પ્રચે॑તસે મી॒ળ્હુષ્ટ॑માય॒ તવ્ય॑સે . વો॒ચેમ॒ શંત॑મં હૃ॒દે ..
.. ૨. સોમઃ ..
આ પ્યા॑યસ્વ॒ સમે॑તુ તે વિ॒શ્વતઃ॑ સોમ॒ વૃષ્ણ્ય॑મ્ . ભવા॒ વાજ॑સ્ય સંગ॒થે ..
અ॒પ્સુ મે॒ સોમો॑ અબ્રવીદ॒ન્તર્વિશ્વા॑નિ ભેષ॒જા . અ॒ગ્નિં ચ॑ વિ॒શ્વશ॑મ્ભુવમ્ ..
ગૌ॒રીર્મિ॑માય સલિ॒લાનિ॒ તક્ષ॒ત્યેક॑પદી દ્વિ॒પદી॒ સા ચતુ॑ષ્પદી . અ॒ષ્ટાપ॑દી॒ નવ॑પદી બભૂ॒વુષી॑ સ॒હસ્રા॑ક્ષરા પર॒મે વ્યો॑મન્ ..
.. ૩. અંગારકઃ ..
અ॒ગ્નિર્મૂ॒ર્ધા દિ॒વઃ ક॒કુત્પતિઃ॑ પૃથિ॒વ્યા અ॒યમ્ . અ॒પાં રેતાં॑સિ જિન્વતિ ..
સ્યો॒ના પૃ॑થિવિ ભવાનૃક્ષ॒રા નિ॒વેશ॑ની . યચ્છા॑ નઃ॒ શર્મ॑ સ॒પ્રથઃ॑ ..
કુ॒મા॒રં મા॒તા યુ॑વ॒તિઃ સમુ॑બ્ધં॒ ગુહા॑ બિભર્તિ॒ ન દ॑દાતિ પિ॒ત્રે . અની॑કમસ્ય॒ ન મિ॒નજ્જના॑સઃ પુ॒રઃ પ॑શ્યન્તિ॒ નિહિ॑તમર॒તૌ ..
.. ૪. બુધઃ ..
ઉદ્બુ॑ધ્યધ્વં॒ સમ॑નસઃ સખાયઃ॒ સમ॒ગ્નિમિ॑ન્ધ્વં બ॒હવઃ॒ સની॑ળાઃ . દ॒ધિ॒ક્રામ॒ગ્નિમુ॒ષસં॑ ચ દે॒વીમિન્દ્રા॑વ॒તોઽવ॑સે॒ નિ હ્વ॑યે વઃ ..
ઇ॒દં વિષ્ણુ॒ર્વિ ચ॑ક્રમે ત્રે॒ધા નિ દ॑ધે પ॒દમ્ . સમૂ॑ળ્હમસ્ય પાંસુ॒રે ..
સ॒હસ્ર॑શીર્ષા॒ પુરુ॑ષઃ સહસ્રા॒ક્ષઃ સ॒હસ્ર॑પાત્ . સ ભૂમિં॑ વિ॒શ્વતો॑ વૃ॒ત્વાત્ય॑તિષ્ઠદ્દશાઙ્ગુ॒લમ્ ..
.. ૫. ગુરુઃ ..
બૃહ॑સ્પતે॒ અતિ॒ યદ॒ર્યો અર્હા॑દ્દ્યુ॒મદ્વિ॒ભાતિ॒ ક્રતુ॑મ॒જ્જને॑ષુ . યદ્દી॒દય॒ચ્છવ॑સ ઋતપ્રજાત॒ તદ॒સ્માસુ॒ દ્રવિ॑ણં ધેહિ ચિ॒ત્રમ્ ..
ઇન્દ્ર॒ શ્રેષ્ઠા॑નિ॒ દ્રવિ॑ણાનિ ધેહિ॒ ચિત્તિં॒ દક્ષ॑સ્ય સુભગ॒ત્વમ॒સ્મે . પોષં॑ રયી॒ણામરિ॑ષ્ટિં ત॒નૂનાં॑ સ્વા॒દ્માનં॑ વા॒ચઃ સુ॑દિન॒ત્વમહ્ના॑મ્ ..
બ્રહ્મ॑ણા તે બ્રહ્મ॒યુજા॑ યુનજ્મિ॒ હરી॒ સખા॑યા સધ॒માદ॑ આ॒શૂ . સ્થિ॒રં રથં॑ સુ॒ખમિ॑ન્દ્રાધિ॒તિષ્ઠ॑ન્પ્રજા॒નન્વિ॒દ્વાઁ ઉપ॑ યાહિ॒ સોમ॑મ્ ..
.. ૬. શુક્રઃ ..
શુ॒ક્રં તે॑ અ॒ન્યદ્ય॑જ॒તં તે॑ અ॒ન્યદ્વિષુ॑રૂપે॒ અહ॑ની॒ દ્યૌરિ॑વાસિ . વિશ્વા॒ હિ મા॒યા અવ॑સિ સ્વધાવો ભ॒દ્રા તે॑ પૂષન્નિ॒હ રા॒તિર॑સ્તુ ..
ઇ॒ન્દ્રા॒ણીમા॒સુ નારિ॑ષુ સુ॒ભગા॑મ॒હમ॑શ્રવમ્ . ન॒હ્ય॑સ્યા અપ॒રં ચ॒ન જ॒રસા॒ મર॑તે॒ પતિ॒ર્વિશ્વ॑સ્મા॒દિન્દ્ર॒ ઉત્ત॑રઃ ..
ઇન્દ્રં॑ વો વિ॒શ્વત॒સ્પરિ॒ હવા॑મહે॒ જને॑ભ્યઃ . અ॒સ્માક॑મસ્તુ॒ કેવ॑લઃ ..
.. ૭. શનિઃ ..
શમ॒ગ્નિર॒ગ્નિભિઃ॑ કર॒ચ્છં ન॑સ્તપતુ॒ સૂર્યઃ॑ . શં વાતો॑ વાત્વર॒પા અપ॒ સ્રિધઃ॑ ..
પ્રજા॑પતે॒ ન ત્વદે॒તાન્ય॒ન્યો વિશ્વા॑ જા॒તાનિ॒ પરિ॒ તા બ॑ભૂવ . યત્કા॑માસ્તે જુહુ॒મસ્તન્નો॑ અસ્તુ વ॒યં સ્યા॑મ॒ પત॑યો રયી॒ણામ્ ..
ય॒માય॒ સોમં॑ સુનુત ય॒માય॑ જુહુતા હ॒વિઃ . ય॒મં હ॑ ય॒જ્ઞો ગ॑ચ્છત્ય॒ગ્નિદૂ॑તો॒ અરં॑કૃતઃ ..
.. ૮. રાહુઃ ..
કયા॑ નશ્ચિ॒ત્ર આ ભુ॑વદૂ॒તી સ॒દાવૃ॑ધઃ॒ સખા॑ . કયા॒ શચિ॑ષ્ઠયા વૃ॒તા ..
આયં ગૌઃ પૃશ્નિ॑રક્રમી॒દસ॑દન્મા॒તરં॑ પુ॒રઃ . પિ॒તરં॑ ચ પ્ર॒યન્ત્સ્વઃ॑ ..
પરં॑ મૃત્યો॒ અનુ॒ પરે॑હિ॒ પન્થાં॒ યસ્તે॒ સ્વ ઇત॑રો દેવ॒યાના॑ત્ . ચક્ષુ॑ષ્મતે શૃણ્વ॒તે તે॑ બ્રવીમિ॒ મા નઃ॑ પ્ર॒જાં રી॑રિષો॒ મોત વી॒રાન્ ..
.. ૯. કેતુઃ ..
કે॒તું કૃ॒ણ્વન્ન॑કે॒તવે॒ પેશો॑ મર્યા અપે॒શસે॑ . સમુ॒ષદ્ભિ॑રજાયથાઃ ..
બ્રહ્મ॑ જજ્ઞા॒નં પ્ર॑થ॒મં પુ॒રસ્તા॒દ્વિ સી॑મ॒તઃ સુ॒રુચો॑ વે॒ન આ॑વઃ . સ બુ॒ધ્નિયા॑ ઉપ॒મા અ॑સ્ય વિ॒ષ્ઠાઃ સ॒તશ્ચ॒ યોનિ॒મસ॑તશ્ચ॒ વિવઃ॑ .. (આશ્વલાયન શ્રૌતસૂત્ર ૪.૬.૨)
સ ચિ॑ત્ર ચિ॒ત્રં ચિ॒તય॑ન્તમ॒સ્મે ચિત્ર॑ક્ષત્ર ચિ॒ત્રત॑મં વયો॒ધામ્ . ચ॒ન્દ્રં ર॒યિં પુ॑રુ॒વીરં॑ બૃ॒હન્તં॒ ચન્દ્ર॑ ચ॒ન્દ્રાભિ॑ર્ગૃણ॒તે યુ॑વસ્વ ..
અરાયીતિ પંચર્ચસ્ય સૂક્તસ્ય ભારદ્વાજઃ શિરિંબિઠોઽલક્ષ્મીનાશનો દ્વિતીયાતૃતીયયોર્બ્રહ્મણસ્પતિરંત્યાયા વિશ્વેદેવાઅનુષ્ટુપ્ .
અરા॑યિ॒ કાણે॒ વિક॑ટે ગિ॒રિં ગ॑ચ્છ સદાન્વે . શિ॒રિમ્બિ॑ઠસ્ય॒ સત્વ॑ભિ॒સ્તેભિ॑ષ્ટ્વા ચાતયામસિ ..
ચ॒ત્તો ઇ॒તશ્ચ॒ત્તામુતઃ॒ સર્વા॑ ભ્રૂ॒ણાન્યા॒રુષી॑ . અ॒રા॒ય્યં॑ બ્રહ્મણસ્પતે॒ તીક્ષ્ણ॑શૃઙ્ગોદૃ॒ષન્નિ॑હિ ..
અ॒દો યદ્દારુ॒ પ્લવ॑તે॒ સિન્ધોઃ॑ પા॒રે અ॑પૂરુ॒ષમ્ . તદા ર॑ભસ્વ દુર્હણો॒ તેન॑ ગચ્છ પરસ્ત॒રમ્ ..
યદ્ધ॒ પ્રાચી॒રજ॑ગ॒ન્તોરો॑ મણ્ડૂરધાણિકીઃ . હ॒તા ઇન્દ્ર॑સ્ય॒ શત્ર॑વઃ॒ સર્વે॑ બુદ્બુ॒દયા॑શવઃ ..
પરી॒મે ગામ॑નેષત॒ પર્ય॒ગ્નિમ॑હૃષત . દે॒વેષ્વ॑ક્રત॒ શ્રવઃ॒ ક ઇ॒માઁ આ દ॑ધર્ષતિ ..
ઇમંસ્તોમમિતિ ષોડશર્ચસ્ય સૂક્તસ્ય કુત્સોગ્નિઃ પૂર્વોદેવાઇત્યસ્યાદેવાઅગ્નિશ્ચ તન્નોમિત્ર ઇત્યંત્યાર્ધર્ચસ્યમિત્રવરુણાદિતિ સિંધુપૃથિવીદ્યાવોજગતી અંત્યેત્રિષ્ટુભૌ . (યદ્દૈવત્યંવા સૂક્તમિતિપક્ષેઽગ્નિરેવદેવતા) .
ઇ॒મં સ્તોમ॒મર્હ॑તે જા॒તવે॑દસે॒ રથ॑મિવ॒ સં મ॑હેમા મની॒ષયા॑ . ભ॒દ્રા હિ નઃ॒ પ્રમ॑તિરસ્ય સં॒સદ્યગ્ને॑ સ॒ખ્યે મા રિ॑ષામા વ॒યં તવ॑ ..
યસ્મૈ॒ ત્વમા॒યજ॑સે॒ સ સા॑ધત્યન॒ર્વા ક્ષે॑તિ॒ દધ॑તે સુ॒વીર્ય॑મ્ . સ તૂ॑તાવ॒ નૈન॑મશ્નોત્યંહ॒તિરગ્ને॑ સ॒ખ્યે મા રિ॑ષામા વ॒યં તવ॑ ..
શ॒કેમ॑ ત્વા સ॒મિધં॑ સા॒ધયા॒ ધિય॒સ્ત્વે દે॒વા હ॒વિર॑દ॒ન્ત્યાહુ॑તમ્ . ત્વમા॑દિ॒ત્યાઁ આ વ॑હ॒ તાન્હ્યુ૧॒॑શ્મસ્યગ્ને॑ સ॒ખ્યે મા રિ॑ષામા વ॒યં તવ॑ ..
ભરા॑મે॒ધ્મં કૃ॒ણવા॑મા હ॒વીંષિ॑ તે ચિ॒તય॑ન્તઃ॒ પર્વ॑ણાપર્વણા વ॒યમ્ . જી॒વાત॑વે પ્રત॒રં સા॑ધયા॒ ધિયોઽગ્ને॑ સ॒ખ્યે મા રિ॑ષામા વ॒યં તવ॑ ..
વિ॒શાં ગો॒પા અ॑સ્ય ચરન્તિ જ॒ન્તવો॑ દ્વિ॒પચ્ચ॒ યદુ॒ત ચતુ॑ષ્પદ॒ક્તુભિઃ॑ . ચિ॒ત્રઃ પ્ર॑કે॒ત ઉ॒ષસો॑ મ॒હાઁ અ॒સ્યગ્ને॑ સ॒ખ્યે મા રિ॑ષામા વ॒યં તવ॑ ..
ત્વમ॑ધ્વ॒ર્યુરુ॒ત હોતા॑સિ પૂ॒ર્વ્યઃ પ્ર॑શા॒સ્તા પોતા॑ જ॒નુષા॑ પુ॒રોહિ॑તઃ . વિશ્વા॑ વિ॒દ્વાઁ આર્ત્વિ॑જ્યા ધીર પુષ્ય॒સ્યગ્ને॑ સ॒ખ્યે મા રિ॑ષામા વ॒યં તવ॑ ..
યો વિ॒શ્વતઃ॑ સુ॒પ્રતી॑કઃ સ॒દૃઙ્ઙસિ॑ દૂ॒રે ચિ॒ત્સન્ત॒ળિદિ॒વાતિ॑ રોચસે . રાત્ર્યા॑શ્ચિ॒દન્ધો॒ અતિ॑ દેવ પશ્ય॒સ્યગ્ને॑ સ॒ખ્યે મા રિ॑ષામા વ॒યં તવ॑ ..
પૂર્વો॑ દેવા ભવતુ સુન્વ॒તો રથો॒ઽસ્માકં॒ શંસો॑ અ॒ભ્ય॑સ્તુ દૂ॒ઢ્યઃ॑ . તદા જા॑નીતો॒ત પુ॑ષ્યતા॒ વચોઽગ્ને॑ સ॒ખ્યે મા રિ॑ષામા વ॒યં તવ॑ ..
વ॒ધૈર્દુઃ॒શંસાઁ॒ અપ॑ દૂ॒ઢ્યો॑ જહિ દૂ॒રે વા॒ યે અન્તિ॑ વા॒ કે ચિ॑દ॒ત્રિણઃ॑ . અથા॑ ય॒જ્ઞાય॑ ગૃણ॒તે સુ॒ગં કૃ॒ધ્યગ્ને॑ સ॒ખ્યે મા રિ॑ષામા વ॒યં તવ॑ ..
યદયુ॑ક્થા અરુ॒ષા રોહિ॑તા॒ રથે॒ વાત॑જૂતા વૃષ॒ભસ્યે॑વ તે॒ રવઃ॑ . આદિ॑ન્વસિ વ॒નિનો॑ ધૂ॒મકે॑તુ॒નાગ્ને॑ સ॒ખ્યે મા રિ॑ષામા વ॒યં તવ॑ ..
અધ॑ સ્વ॒નાદુ॒ત બિ॑ભ્યુઃ પત॒ત્રિણો॑ દ્ર॒પ્સા યત્તે॑ યવ॒સાદો॒ વ્યસ્થિ॑રન્ . સુ॒ગં તત્તે॑ તાવ॒કેભ્યો॒ રથે॒ભ્યોઽગ્ને॑ સ॒ખ્યે મા રિ॑ષામા વ॒યં તવ॑ ..
અ॒યં મિ॒ત્રસ્ય॒ વરુ॑ણસ્ય॒ ધાય॑સેઽવયા॒તાં મ॒રુતાં॒ હેળો॒ અદ્ભુ॑તઃ . મૃ॒ળા સુ નો॒ ભૂત્વે॑ષાં॒ મનઃ॒ પુન॒રગ્ને॑ સ॒ખ્યે મા રિ॑ષામા વ॒યં તવ॑ ..
દે॒વો દે॒વાના॑મસિ મિ॒ત્રો અદ્ભુ॑તો॒ વસુ॒ર્વસૂ॑નામસિ॒ ચારુ॑રધ્વ॒રે . શર્મ॑ન્ત્સ્યામ॒ તવ॑ સ॒પ્રથ॑સ્ત॒મેઽગ્ને॑ સ॒ખ્યે મા રિ॑ષામા વ॒યં તવ॑ ..
તત્તે॑ ભ॒દ્રં યત્સમિ॑દ્ધઃ॒ સ્વે દમે॒ સોમા॑હુતો॒ જર॑સે મૃળ॒યત્ત॑મઃ . દધા॑સિ॒ રત્નં॒ દ્રવિ॑ણં ચ દા॒શુષેઽગ્ને॑ સ॒ખ્યે મા રિ॑ષામા વ॒યં તવ॑ ..
યસ્મૈ॒ ત્વં સુ॑દ્રવિણો॒ દદા॑શોઽનાગા॒સ્ત્વમ॑દિતે સ॒ર્વતા॑તા . યં ભ॒દ્રેણ॒ શવ॑સા ચો॒દયા॑સિ પ્ર॒જાવ॑તા॒ રાધ॑સા॒ તે સ્યા॑મ ..
સ ત્વમ॑ગ્ને સૌભગ॒ત્વસ્ય॑ વિ॒દ્વાન॒સ્માક॒માયુઃ॒ પ્ર તિ॑રે॒હ દે॑વ . તન્નો॑ મિ॒ત્રો વરુ॑ણો મામહન્તા॒મદિ॑તિઃ॒ સિન્ધુઃ॑ પૃથિ॒વી ઉ॒ત દ્યૌઃ ..
ન॒હિ તે॑ ક્ષ॒ત્રં ન સહો॒ ન મ॒ન્યું વય॑શ્ચ॒નામી પ॒તય॑ન્ત આ॒પુઃ . નેમા આપો॑ અનિમિ॒ષં ચર॑ન્તી॒ર્ન યે વાત॑સ્ય પ્રમિ॒નન્ત્યભ્વ॑મ્ ..
અ॒બુ॒ધ્ને રાજા॒ વરુ॑ણો॒ વન॑સ્યો॒ર્ધ્વં સ્તૂપં॑ દદતે પૂ॒તદ॑ક્ષઃ . ની॒ચીનાઃ॑ સ્થુરુ॒પરિ॑ બુ॒ધ્ન એ॑ષામ॒સ્મે અ॒ન્તર્નિહિ॑તાઃ કે॒તવઃ॑ સ્યુઃ ..
ઉ॒રું હિ રાજા॒ વરુ॑ણશ્ચ॒કાર॒ સૂર્યા॑ય॒ પન્થા॒મન્વે॑ત॒વા ઉ॑ . અ॒પદે॒ પાદા॒ પ્રતિ॑ધાતવેઽકરુ॒તાપ॑વ॒ક્તા હૃ॑દયા॒વિધ॑શ્ચિત્ ..
શ॒તં તે॑ રાજન્ભિ॒ષજઃ॑ સ॒હસ્ર॑મુ॒ર્વી ગ॑ભી॒રા સુ॑મ॒તિષ્ટે॑ અસ્તુ . બાધ॑સ્વ દૂ॒રે નિર્ઋ॑તિં પરા॒ચૈઃ કૃ॒તં ચિ॒દેનઃ॒ પ્ર મુ॑મુગ્ધ્ય॒સ્મત્ ..
અ॒મી ય ઋક્ષા॒ નિહિ॑તાસ ઉ॒ચ્ચા નક્તં॒ દદૃ॑શ્રે॒ કુહ॑ ચિ॒દ્દિવે॑યુઃ . અદ॑બ્ધાનિ॒ વરુ॑ણસ્ય વ્ર॒તાનિ॑ વિ॒ચાક॑શચ્ચ॒ન્દ્રમા॒ નક્ત॑મેતિ ..
તત્ત્વા॑ યામિ॒ બ્રહ્મ॑ણા॒ વન્દ॑માન॒સ્તદા શા॑સ્તે॒ યજ॑માનો હ॒વિર્ભિઃ॑ . અહે॑ળમાનો વરુણે॒હ બો॒ધ્યુરુ॑શંસ॒ મા ન॒ આયુઃ॒ પ્ર મો॑ષીઃ ..
તદિન્નક્તં॒ તદ્દિવા॒ મહ્ય॑માહુ॒સ્તદ॒યં કેતો॑ હૃ॒દ આ વિ ચ॑ષ્ટે . શુનઃ॒શેપો॒ યમહ્વ॑દ્ગૃભી॒તઃ સો અ॒સ્માન્રાજા॒ વરુ॑ણો મુમોક્તુ ..
શુનઃ॒શેપો॒ હ્યહ્વ॑દ્ગૃભી॒તસ્ત્રિ॒ષ્વા॑દિ॒ત્યં દ્રુ॑પ॒દેષુ॑ બ॒દ્ધઃ . અવૈ॑નં॒ રાજા॒ વરુ॑ણઃ સસૃજ્યાદ્વિ॒દ્વાઁ અદ॑બ્ધો॒ વિ મુ॑મોક્તુ॒ પાશા॑ન્ ..
અવ॑ તે॒ હેળો॑ વરુણ॒ નમો॑ભિ॒રવ॑ ય॒જ્ઞેભિ॑રીમહે હ॒વિર્ભિઃ॑ . ક્ષય॑ન્ન॒સ્મભ્ય॑મસુર પ્રચેતા॒ રાજ॒ન્નેનાં॑સિ શિશ્રથઃ કૃ॒તાનિ॑ ..
ઉદુ॑ત્ત॒મં વ॑રુણ॒ પાશ॑મ॒સ્મદવા॑ધ॒મં વિ મ॑ધ્ય॒મં શ્ર॑થાય . અથા॑ વ॒યમા॑દિત્ય વ્ર॒તે તવાના॑ગસો॒ અદિ॑તયે સ્યામ ..
નક્તો॒ષાસા॑ સુ॒પેશ॑સા॒સ્મિન્ય॒જ્ઞ ઉપ॑ હ્વયે . ઇ॒દં નો॑ બ॒ર્હિરા॒સદે॑ ..
યચ્ચિદ્ધિતઇત્યેકવિંશત્યૃચસ્ય સૂક્તસ્યાજીર્ગર્તિઃશુનઃશેપોવરુણોગાયત્રી .
યચ્ચિ॒દ્ધિ તે॒ વિશો॑ યથા॒ પ્ર દે॑વ વરુણ વ્ર॒તમ્ . મિ॒ની॒મસિ॒ દ્યવિ॑દ્યવિ ..
મા નો॑ વ॒ધાય॑ હ॒ત્નવે॑ જિહીળા॒નસ્ય॑ રીરધઃ . મા હૃ॑ણા॒નસ્ય॑ મ॒ન્યવે॑ ..
વિ મૃ॑ળી॒કાય॑ તે॒ મનો॑ ર॒થીરશ્વં॒ ન સંદિ॑તમ્ . ગી॒ર્ભિર્વ॑રુણ સીમહિ ..
પરા॒ હિ મે॒ વિમ॑ન્યવઃ॒ પત॑ન્તિ॒ વસ્ય॑ઇષ્ટયે . વયો॒ ન વ॑સ॒તીરુપ॑ ..
ક॒દા ક્ષ॑ત્ર॒શ્રિયં॒ નર॒મા વરુ॑ણં કરામહે . મૃ॒ળી॒કાયો॑રુ॒ચક્ષ॑સમ્ ..
તદિત્સ॑મા॒નમા॑શાતે॒ વેન॑ન્તા॒ ન પ્ર યુ॑ચ્છતઃ . ધૃ॒તવ્ર॑તાય દા॒શુષે॑ ..
વેદા॒ યો વી॒નાં પ॒દમ॒ન્તરિ॑ક્ષેણ॒ પત॑તામ્ . વેદ॑ ના॒વઃ સ॑મુ॒દ્રિયઃ॑ ..
વેદ॑ મા॒સો ધૃ॒તવ્ર॑તો॒ દ્વાદ॑શ પ્ર॒જાવ॑તઃ . વેદા॒ ય ઉ॑પ॒જાય॑તે ..
વેદ॒ વાત॑સ્ય વર્ત॒નિમુ॒રોર્ઋ॒ષ્વસ્ય॑ બૃહ॒તઃ . વેદા॒ યે અ॒ધ્યાસ॑તે ..
નિ ષ॑સાદ ધૃ॒તવ્ર॑તો॒ વરુ॑ણઃ પ॒સ્ત્યા॒૩॒॑સ્વા . સામ્રા॑જ્યાય સુ॒ક્રતુઃ॑ ..
અતો॒ વિશ્વા॒ન્યદ્ભુ॑તા ચિકિ॒ત્વાઁ અ॒ભિ પ॑શ્યતિ . કૃ॒તાનિ॒ યા ચ॒ કર્ત્વા॑ ..
સ નો॑ વિ॒શ્વાહા॑ સુ॒ક્રતુ॑રાદિ॒ત્યઃ સુ॒પથા॑ કરત્ . પ્ર ણ॒ આયૂં॑ષિ તારિષત્ ..
બિભ્ર॑દ્દ્રા॒પિં હિ॑ર॒ણ્યયં॒ વરુ॑ણો વસ્ત નિ॒ર્ણિજ॑મ્ . પરિ॒ સ્પશો॒ નિ ષે॑દિરે ..
ન યં દિપ્સ॑ન્તિ દિ॒પ્સવો॒ ન દ્રુહ્વા॑ણો॒ જના॑નામ્ . ન દે॒વમ॒ભિમા॑તયઃ ..
ઉ॒ત યો માનુ॑ષે॒ષ્વા યશ॑શ્ચ॒ક્રે અસા॒મ્યા . અ॒સ્માક॑મુ॒દરે॒ષ્વા ..
પરા॑ મે યન્તિ ધી॒તયો॒ ગાવો॒ ન ગવ્યૂ॑તી॒રનુ॑ . ઇ॒ચ્છન્તી॑રુરુ॒ચક્ષ॑સમ્ ..
સં નુ વો॑ચાવહૈ॒ પુન॒ર્યતો॑ મે॒ મધ્વાભૃ॑તમ્ . હોતે॑વ॒ ક્ષદ॑સે પ્રિ॒યમ્ ..
દર્શં॒ નુ વિ॒શ્વદ॑ર્શતં॒ દર્શં॒ રથ॒મધિ॒ ક્ષમિ॑ . એ॒તા જુ॑ષત મે॒ ગિરઃ॑ ..
ઇ॒મં મે॑ વરુણ શ્રુધી॒ હવ॑મ॒દ્યા ચ॑ મૃળય . ત્વામ॑વ॒સ્યુરા ચ॑કે ..
ત્વં વિશ્વ॑સ્ય મેધિર દિ॒વશ્ચ॒ ગ્મશ્ચ॑ રાજસિ . સ યામ॑નિ॒ પ્રતિ॑ શ્રુધિ ..
ઉદુ॑ત્ત॒મં મુ॑મુગ્ધિ નો॒ વિ પાશં॑ મધ્ય॒મં ચૃ॑ત . અવા॑ધ॒માનિ॑ જી॒વસે॑ ..
પ્રસમ્રાજઇત્યષ્ટર્ચસ્ય સૂક્તસ્ય ભૌમોત્રિર્વરુણત્રિષ્ટુપ્ .
પ્ર સ॒મ્રાજે॑ બૃ॒હદ॑ર્ચા ગભી॒રં બ્રહ્મ॑ પ્રિ॒યં વરુ॑ણાય શ્રુ॒તાય॑ . વિ યો જ॒ઘાન॑ શમિ॒તેવ॒ ચર્મો॑પ॒સ્તિરે॑ પૃથિ॒વીં સૂર્યા॑ય ..
વને॑ષુ॒ વ્ય૧॒॑ન્તરિ॑ક્ષં તતાન॒ વાજ॒મર્વ॑ત્સુ॒ પય॑ ઉ॒સ્રિયા॑સુ . હૃ॒ત્સુ ક્રતું॒ વરુ॑ણો અ॒પ્સ્વ૧॒॑ગ્નિં દિ॒વિ સૂર્ય॑મદધા॒ત્સોમ॒મદ્રૌ॑ ..
ની॒ચીન॑બારં॒ વરુ॑ણઃ॒ કવ॑ન્ધં॒ પ્ર સ॑સર્જ॒ રોદ॑સી અ॒ન્તરિ॑ક્ષમ્ . તેન॒ વિશ્વ॑સ્ય॒ ભુવ॑નસ્ય॒ રાજા॒ યવં॒ ન વૃ॒ષ્ટિર્વ્યુ॑નત્તિ॒ ભૂમ॑ ..
ઉ॒નત્તિ॒ ભૂમિં॑ પૃથિ॒વીમુ॒ત દ્યાં ય॒દા દુ॒ગ્ધં વરુ॑ણો॒ વષ્ટ્યાદિત્ . સમ॒ભ્રેણ॑ વસત॒ પર્વ॑તાસસ્તવિષી॒યન્તઃ॑ શ્રથયન્ત વી॒રાઃ ..
ઇ॒મામૂ॒ ષ્વા॑સુ॒રસ્ય॑ શ્રુ॒તસ્ય॑ મ॒હીં મા॒યાં વરુ॑ણસ્ય॒ પ્ર વો॑ચમ્ . માને॑નેવ તસ્થિ॒વાઁ અ॒ન્તરિ॑ક્ષે॒ વિ યો મ॒મે પૃ॑થિ॒વીં સૂર્યે॑ણ ..
ઇ॒મામૂ॒ નુ ક॒વિત॑મસ્ય મા॒યાં મ॒હીં દે॒વસ્ય॒ નકિ॒રા દ॑ધર્ષ . એકં॒ યદુ॒દ્ના ન પૃ॒ણન્ત્યેની॑રાસિ॒ઞ્ચન્તી॑ર॒વન॑યઃ સમુ॒દ્રમ્ ..
અ॒ર્ય॒મ્યં॑ વરુણ મિ॒ત્ર્યં॑ વા॒ સખા॑યં વા॒ સદ॒મિદ્ભ્રાત॑રં વા . વે॒શં વા॒ નિત્યં॑ વરુ॒ણાર॑ણં વા॒ યત્સી॒માગ॑શ્ચકૃ॒મા શિ॒શ્રથ॒સ્તત્ ..
કિ॒ત॒વાસો॒ યદ્રિ॑રિ॒પુર્ન દી॒વિ યદ્વા॑ ઘા સ॒ત્યમુ॒ત યન્ન વિ॒દ્મ . સર્વા॒ તા વિ ષ્ય॑ શિથિ॒રેવ॑ દે॒વાધા॑ તે સ્યામ વરુણ પ્રિ॒યાસઃ॑ ..
ધીરાત્વિત્યષ્ટર્ચસ્ય સૂક્તસ્ય મૈત્રાવરુણિર્વસિષ્ઠોવરુણસ્ત્રિષ્ટુપ્ .
ધીરા॒ ત્વ॑સ્ય મહિ॒ના જ॒નૂંષિ॒ વિ યસ્ત॒સ્તમ્ભ॒ રોદ॑સી ચિદુ॒ર્વી . પ્ર નાક॑મૃ॒ષ્વં નુ॑નુદે બૃ॒હન્તં॑ દ્વિ॒તા નક્ષ॑ત્રં પ॒પ્રથ॑ચ્ચ॒ ભૂમ॑ ..
ઉ॒ત સ્વયા॑ ત॒ન્વા॒૩॒॑ સં વ॑દે॒ તત્ક॒દા ન્વ૧॒॑ન્તર્વરુ॑ણે ભુવાનિ . કિં મે॑ હ॒વ્યમહૃ॑ણાનો જુષેત ક॒દા મૃ॑ળી॒કં સુ॒મના॑ અ॒ભિ ખ્ય॑મ્ ..
પૃ॒ચ્છે તદેનો॑ વરુણ દિ॒દૃક્ષૂપો॑ એમિ ચિકિ॒તુષો॑ વિ॒પૃચ્છ॑મ્ . સ॒મા॒નમિન્મે॑ ક॒વય॑શ્ચિદાહુર॒યં હ॒ તુભ્યં॒ વરુ॑ણો હૃણીતે ..
કિમાગ॑ આસ વરુણ॒ જ્યેષ્ઠં॒ યત્સ્તો॒તારં॒ જિઘાં॑સસિ॒ સખા॑યમ્ . પ્ર તન્મે॑ વોચો દૂળભ સ્વધા॒વોઽવ॑ ત્વાને॒ના નમ॑સા તુ॒ર ઇ॑યામ્ ..
અવ॑ દ્રુ॒ગ્ધાનિ॒ પિત્ર્યા॑ સૃજા॒ નોઽવ॒ યા વ॒યં ચ॑કૃ॒મા ત॒નૂભિઃ॑ . અવ॑ રાજન્પશુ॒તૃપં॒ ન તા॒યું સૃ॒જા વ॒ત્સં ન દામ્નો॒ વસિ॑ષ્ઠમ્ ..
ન સ સ્વો દક્ષો॑ વરુણ॒ ધ્રુતિઃ॒ સા સુરા॑ મ॒ન્યુર્વિ॒ભીદ॑કો॒ અચિ॑ત્તિઃ . અસ્તિ॒ જ્યાયા॒ન્કની॑યસ ઉપા॒રે સ્વપ્ન॑શ્ચ॒નેદનૃ॑તસ્ય પ્રયો॒તા ..
અરં॑ દા॒સો ન મી॒ળ્હુષે॑ કરાણ્ય॒હં દે॒વાય॒ ભૂર્ણ॒યેઽના॑ગાઃ . અચે॑તયદ॒ચિતો॑ દે॒વો અ॒ર્યો ગૃત્સં॑ રા॒યે ક॒વિત॑રો જુનાતિ ..
અ॒યં સુ તુભ્યં॑ વરુણ સ્વધાવો હૃ॒દિ સ્તોમ॒ ઉપ॑શ્રિતશ્ચિદસ્તુ . શં નઃ॒ ક્ષેમે॒ શમુ॒ યોગે॑ નો અસ્તુ યૂ॒યં પા॑ત સ્વ॒સ્તિભિઃ॒ સદા॑ નઃ ..
રદત્પથઇતિ સપ્તર્ચસ્ય સૂક્તસ્ય મૈત્રાવરુણિર્વસિષ્ઠોવરુણસ્ત્રિષ્ટુપ્ .
રદ॑ત્પ॒થો વરુ॑ણઃ॒ સૂર્યા॑ય॒ પ્રાર્ણાં॑સિ સમુ॒દ્રિયા॑ ન॒દીના॑મ્ . સર્ગો॒ ન સૃ॒ષ્ટો અર્વ॑તીર્ઋતા॒યઞ્ચ॒કાર॑ મ॒હીર॒વની॒રહ॑ભ્યઃ ..
આ॒ત્મા તે॒ વાતો॒ રજ॒ આ ન॑વીનોત્પ॒શુર્ન ભૂર્ણિ॒ર્યવ॑સે સસ॒વાન્ . અ॒ન્તર્મ॒હી બૃ॑હ॒તી રોદ॑સી॒મે વિશ્વા॑ તે॒ ધામ॑ વરુણ પ્રિ॒યાણિ॑ ..
પરિ॒ સ્પશો॒ વરુ॑ણસ્ય॒ સ્મદિ॑ષ્ટા ઉ॒ભે પ॑શ્યન્તિ॒ રોદ॑સી સુ॒મેકે॑ . ઋ॒તાવા॑નઃ ક॒વયો॑ ય॒જ્ઞધી॑રાઃ॒ પ્રચે॑તસો॒ ય ઇ॒ષય॑ન્ત॒ મન્મ॑ ..
ઉ॒વાચ॑ મે॒ વરુ॑ણો॒ મેધિ॑રાય॒ ત્રિઃ સ॒પ્ત નામાઘ્ન્યા॑ બિભર્તિ . વિ॒દ્વાન્પ॒દસ્ય॒ ગુહ્યા॒ ન વો॑ચદ્યુ॒ગાય॒ વિપ્ર॒ ઉપ॑રાય॒ શિક્ષ॑ન્ ..
તિ॒સ્રો દ્યાવો॒ નિહિ॑તા અ॒ન્તર॑સ્મિન્તિ॒સ્રો ભૂમી॒રુપ॑રાઃ॒ ષડ્વિ॑ધાનાઃ . ગૃત્સો॒ રાજા॒ વરુ॑ણશ્ચક્ર એ॒તં દિ॒વિ પ્રે॒ઙ્ખં હિ॑ર॒ણ્યયં॑ શુ॒ભે કમ્ ..
અવ॒ સિન્ધું॒ વરુ॑ણો॒ દ્યૌરિ॑વ સ્થાદ્દ્ર॒પ્સો ન શ્વે॒તો મૃ॒ગસ્તુવિ॑ષ્માન્ . ગ॒મ્ભી॒રશં॑સો॒ રજ॑સો વિ॒માનઃ॑ સુપા॒રક્ષ॑ત્રઃ સ॒તો અ॒સ્ય રાજા॑ ..
યો મૃ॒ળયા॑તિ ચ॒ક્રુષે॑ ચિ॒દાગો॑ વ॒યં સ્યા॑મ॒ વરુ॑ણે॒ અના॑ગાઃ . અનુ॑ વ્ર॒તાન્યદિ॑તેર્ઋ॒ધન્તો॑ યૂ॒યં પા॑ત સ્વ॒સ્તિભિઃ॒ સદા॑ નઃ ..
પ્રશુંધ્યુવમિતિ સપ્તર્ચસ્ય સૂક્તસ્ય મૈત્રાવરુણિર્વસિષ્ઠોવરુણસ્ત્રિષ્ટુબંત્યાજગતી . (અંત્યાપાશવિમોચનીતિગુણઃ) .
પ્ર શુ॒ન્ધ્યુવં॒ વરુ॑ણાય॒ પ્રેષ્ઠાં॑ મ॒તિં વ॑સિષ્ઠ મી॒ળ્હુષે॑ ભરસ્વ . ય ઈ॑મ॒ર્વાઞ્ચં॒ કર॑તે॒ યજ॑ત્રં સ॒હસ્રા॑મઘં॒ વૃષ॑ણં બૃ॒હન્ત॑મ્ ..
અધા॒ ન્વ॑સ્ય સં॒દૃશં॑ જગ॒ન્વાન॒ગ્નેરની॑કં॒ વરુ॑ણસ્ય મંસિ . સ્વ૧॒॑ર્યદશ્મ॑ન્નધિ॒પા ઉ॒ અન્ધો॒ઽભિ મા॒ વપુ॑ર્દૃ॒શયે॑ નિનીયાત્ ..
આ યદ્રુ॒હાવ॒ વરુ॑ણશ્ચ॒ નાવં॒ પ્ર યત્સ॑મુ॒દ્રમી॒રયા॑વ॒ મધ્ય॑મ્ . અધિ॒ યદ॒પાં સ્નુભિ॒શ્ચરા॑વ॒ પ્ર પ્રે॒ઙ્ખ ઈ॑ઙ્ખયાવહૈ શુ॒ભે કમ્ ..
વસિ॑ષ્ઠં હ॒ વરુ॑ણો ના॒વ્યાધા॒દૃષિં॑ ચકાર॒ સ્વપા॒ મહો॑ભિઃ . સ્તો॒તારં॒ વિપ્રઃ॑ સુદિન॒ત્વે અહ્નાં॒ યાન્નુ દ્યાવ॑સ્ત॒તન॒ન્યાદુ॒ષાસઃ॑ ..
ક્વ૧॒॑ ત્યાનિ॑ નૌ સ॒ખ્યા બ॑ભૂવુઃ॒ સચા॑વહે॒ યદ॑વૃ॒કં પુ॒રા ચિ॑ત્ . બૃ॒હન્તં॒ માનં॑ વરુણ સ્વધાવઃ સ॒હસ્ર॑દ્વારં જગમા ગૃ॒હં તે॑ ..
ય આ॒પિર્નિત્યો॑ વરુણ પ્રિ॒યઃ સન્ત્વામાગાં॑સિ કૃ॒ણવ॒ત્સખા॑ તે . મા ત॒ એન॑સ્વન્તો યક્ષિન્ભુજેમ ય॒ન્ધિ ષ્મા॒ વિપ્રઃ॑ સ્તુવ॒તે વરૂ॑થમ્ ..
ધ્રુ॒વાસુ॑ ત્વા॒સુ ક્ષિ॒તિષુ॑ ક્ષિ॒યન્તો॒ વ્ય૧॒॑સ્મત્પાશં॒ વરુ॑ણો મુમોચત્ . અવો॑ વન્વા॒ના અદિ॑તેરુ॒પસ્થા॑દ્યૂ॒યં પા॑ત સ્વ॒સ્તિભિઃ॒ સદા॑ નઃ ..
મોષુવરુણેતિ પંચર્ચસ્ય સૂક્તસ્ય મૈત્રાવરુણિર્વસિષ્ઠોવરુણોગાયત્ર્યંત્યાજગતી .
મો ષુ વ॑રુણ મૃ॒ન્મયં॑ ગૃ॒હં રા॑જન્ન॒હં ગ॑મમ્ . મૃ॒ળા સુ॑ક્ષત્ર મૃ॒ળય॑ ..
યદેમિ॑ પ્રસ્ફુ॒રન્નિ॑વ॒ દૃતિ॒ર્ન ધ્મા॒તો અ॑દ્રિવઃ . મૃ॒ળા સુ॑ક્ષત્ર મૃ॒ળય॑ ..
ક્રત્વઃ॑ સમહ દી॒નતા॑ પ્રતી॒પં જ॑ગમા શુચે . મૃ॒ળા સુ॑ક્ષત્ર મૃ॒ળય॑ ..
અ॒પાં મધ્યે॑ તસ્થિ॒વાંસં॒ તૃષ્ણા॑વિદજ્જરિ॒તાર॑મ્ . મૃ॒ળા સુ॑ક્ષત્ર મૃ॒ળય॑ ..
યત્કિં ચે॒દં વ॑રુણ॒ દૈવ્યે॒ જને॑ઽભિદ્રો॒હં મ॑નુ॒ષ્યા॒૩॒॑શ્ચરા॑મસિ . અચિ॑ત્તી॒ યત્તવ॒ ધર્મા॑ યુયોપિ॒મ મા ન॒સ્તસ્મા॒દેન॑સો દેવ રીરિષઃ ..
અસ્માઊષ્વિતિ દશર્ચસ્ય સૂક્તસ્ય કાણ્વોનાભાકોવરુણોમહાપંક્તિઃ .
અ॒ અ॒સ્મા ઊ॒ ષુ પ્રભૂ॑તયે॒ વરુ॑ણાય મ॒રુદ્ભ્યોઽર્ચા॑ વિ॒દુષ્ટ॑રેભ્યઃ . યો ધી॒તા માનુ॑ષાણાં પ॒શ્વો ગા ઇ॑વ॒ રક્ષ॑તિ॒ નભ॑ન્તામન્ય॒કે સ॑મે ..
તમૂ॒ ષુ સ॑મ॒ના ગિ॒રા પિ॑તૄ॒ણાં ચ॒ મન્મ॑ભિઃ . ના॒ભા॒કસ્ય॒ પ્રશ॑સ્તિભિ॒ર્યઃ સિન્ધૂ॑ના॒મુપો॑દ॒યે સ॒પ્તસ્વ॑સા॒ સ મ॑ધ્ય॒મો નભ॑ન્તામન્ય॒કે સ॑મે ..
સ ક્ષપઃ॒ પરિ॑ ષસ્વજે॒ ન્યુ૧॒॑સ્રો મા॒યયા॑ દધે॒ સ વિશ્વં॒ પરિ॑ દર્શ॒તઃ . તસ્ય॒ વેની॒રનુ॑ વ્ર॒તમુ॒ષસ્તિ॒સ્રો અ॑વર્ધય॒ન્નભ॑ન્તામન્ય॒કે સ॑મે ..
યઃ ક॒કુભો॑ નિધાર॒યઃ પૃ॑થિ॒વ્યામધિ॑ દર્શ॒તઃ . સ માતા॑ પૂ॒ર્વ્યં પ॒દં તદ્વરુ॑ણસ્ય॒ સપ્ત્યં॒ સ હિ ગો॒પા ઇ॒વેર્યો॒ નભ॑ન્તામન્ય॒કે સ॑મે ..
યો ધ॒ર્તા ભુવ॑નાનાં॒ ય ઉ॒સ્રાણા॑મપી॒ચ્યા॒૩॒॑ વેદ॒ નામા॑નિ॒ ગુહ્યા॑ . સ ક॒વિઃ કાવ્યા॑ પુ॒રુ રૂ॒પં દ્યૌરિ॑વ પુષ્યતિ॒ નભ॑ન્તામન્ય॒કે સ॑મે ..
યસ્મિ॒ન્વિશ્વા॑નિ॒ કાવ્યા॑ ચ॒ક્રે નાભિ॑રિવ શ્રિ॒તા . ત્રિ॒તં જૂ॒તી સ॑પર્યત વ્ર॒જે ગાવો॒ ન સં॒યુજે॑ યુ॒જે અશ્વાઁ॑ અયુક્ષત॒ નભ॑ન્તામન્ય॒કે સ॑મે ..
ય આ॒સ્વત્ક॑ આ॒શયે॒ વિશ્વા॑ જા॒તાન્યે॑ષામ્ . પરિ॒ ધામા॑નિ॒ મર્મૃ॑શ॒દ્વરુ॑ણસ્ય પુ॒રો ગયે॒ વિશ્વે॑ દે॒વા અનુ॑ વ્ર॒તં નભ॑ન્તામન્ય॒કે સ॑મે ..
સ સ॑મુ॒દ્રો અ॑પી॒ચ્ય॑સ્તુ॒રો દ્યામિ॑વ રોહતિ॒ નિ યદા॑સુ॒ યજુ॑ર્દ॒ધે . સ મા॒યા અ॒ર્ચિના॑ પ॒દાસ્તૃ॑ણા॒ન્નાક॒મારુ॑હ॒ન્નભ॑ન્તામન્ય॒કે સ॑મે ..
યસ્ય॑ શ્વે॒તા વિ॑ચક્ષ॒ણા તિ॒સ્રો ભૂમી॑રધિક્ષિ॒તઃ . ત્રિરુત્ત॑રાણિ પ॒પ્રતુ॒ર્વરુ॑ણસ્ય ધ્રુ॒વં સદઃ॒ સ સ॑પ્તા॒નામિ॑રજ્યતિ॒ નભ॑ન્તામન્ય॒કે સ॑મે ..
યઃ શ્વે॒તાઁ અધિ॑નિર્ણિજશ્ચ॒ક્રે કૃ॒ષ્ણાઁ અનુ॑ વ્ર॒તા . સ ધામ॑ પૂ॒ર્વ્યં મ॑મે॒ યઃ સ્ક॒મ્ભેન॒ વિ રોદ॑સી અ॒જો ન દ્યામધા॑રય॒ન્નભ॑ન્તામન્ય॒કે સ॑મે ..
અસ્ત॑ભ્ના॒દ્દ્યામસુ॑રો વિ॒શ્વવે॑દા॒ અમિ॑મીત વરિ॒માણં॑ પૃથિ॒વ્યાઃ . આસી॑દ॒દ્વિશ્વા॒ ભુવ॑નાનિ સ॒મ્રાડ્વિશ્વેત્તાનિ॒ વરુ॑ણસ્ય વ્ર॒તાનિ॑ ..
એ॒વા વ॑ન્દસ્વ॒ વરુ॑ણં બૃ॒હન્તં॑ નમ॒સ્યા ધીર॑મ॒મૃત॑સ્ય ગો॒પામ્ . સ નઃ॒ શર્મ॑ ત્રિ॒વરૂ॑થં॒ વિ યં॑સત્પા॒તં નો॑ દ્યાવાપૃથિવી ઉ॒પસ્થે॑ ..
ઇ॒માં ધિયં॒ શિક્ષ॑માણસ્ય દેવ॒ ક્રતું॒ દક્ષં॑ વરુણ॒ સં શિ॑શાધિ . યયાતિ॒ વિશ્વા॑ દુરિ॒તા તરે॑મ સુ॒તર્મા॑ણ॒મધિ॒ નાવં॑ રુહેમ ..
સુ॒દે॒વો અ॑સિ વરુણ॒ યસ્ય॑ તે સ॒પ્ત સિન્ધ॑વઃ . અ॒નુ॒ક્ષર॑ન્તિ કા॒કુદં॑ સૂ॒ર્મ્યં॑ સુષિ॒રામિ॑વ ..
પરિશિષ્ટમ્ [ઋગ્વેદ મંડલ ૧૦, ૧૬૬ સૂક્તસ્યાનંતરં][ઋગ્વેદ અષ્ટક ૮, અધ્યાય ૮, ૨૪ વર્ગાનંતરં]
યેને॒દં ભૂ॒તં ભુવ॑નં ભવિ॒ષ્યત્ પરિ॑ ગૃહીતમ॒મૃતે॑ન॒ સર્વં॑ . યેન॑ ય॒જ્ઞસ્તા॒યતે સ॒પ્તહો॑તા॒ તન્મે॒ મનઃ॑ શિ॒વસં॑ક॒લ્પમ॑સ્તુ ..૧..
યેન॒ કર્મા॑ણ્ય॒પસો॑ મની॒ષિણો॑ ય॒જ્ઞે કૃ॒ણ્વંતિ॑ વિ॒દથે॑ષુ॒ ધીરાઃ॑ . યદ॑પૂ॒ર્વં ય॒ક્ષમં॒તઃ પ્ર॒જાનાં॒ તન્મે॒ મનઃ॑ શિ॒વસં॑ક॒લ્પમ॑સ્તુ ..૨..
યજ્જાગ્ર॑તો દૂ॒રમુ॒દૈતિ॒ દૈવં॒ તદુ॑ સુ॒પ્તસ્ય॒ તથૈ॒વેતિ॑ . દૂ॒રં॒ગ॒મં જ્યોતિ॑ષાં॒ જ્યોતિ॒રેકં॒ તન્મે॒ મનઃ॑ શિ॒વસં॑ક॒લ્પમ॑સ્તુ ..૩..
યત્ પ્ર॒જ્ઞાન॑મુ॒ત ચેતો॒ ધૃતિ॑શ્ચ॒ યજ્જ્યોતિ॑રં॒તર॒મૃતં॑ પ્ર॒જાસુ॑ . યસ્મા॒ન્ન ઋ॒તે કિંચ॒ન કર્મ॑ ક્રિ॒યતે॒ તન્મે॒ મનઃ॑ શિ॒વસં॑ક॒લ્પમ॑સ્તુ ..૪..
યસ્મિ॒ન્નૃચઃ॒ સામ॒ યજૂં॑ષિ॒ યસ્મિ॒ન્ પ્રતિ॑ષ્ઠિતા રથ॒નાભાવિ॑વા॒રાઃ . યસ્મિં॑શ્ચિ॒ત્તં સર્વ॒મોતં॑ પ્ર॒જાનાં॒ તન્મે॒ મનઃ॑ શિ॒વસં॑ક॒લ્પમ॑સ્તુ ..૫..
સુ॒ષા॒ર॒થિરશ્વા॑નિવ॒ યન્મ॑નુ॒ષ્યા॑ન્ નેની॒યતે॒ઽભિશુ॑ભિર્વા॒જિન॑ ઇવ . હૃત્પ્રતિ॑ષ્ઠં॒ યદ॑જિ॒રં યવિ॑ષ્ઠં॒ તન્મે॒ મનઃ॑ શિ॒વસં॑ક॒લ્પમ॑સ્તુ ..૬..[વ:૧]
યે પંચ॑ પંચા॒શતઃ॑ શ॒તં ચ॑ સ॒હસ્રં॑ ચ નિ॒યુતં॑ ચાર્બુ॒દં ચ॑ . તે ય॑જ્ઞચિ॒ત્તેષ્ટ॒કાટં॒ શરી॑રં॒ તન્મે॒ મનઃ॑ શિ॒વસં॑ક॒લ્પમ॑સ્તુ ..૭..
વેદા॒હમે॒તં પુરુ॑ષં મ॒હાંત॑ માદિ॒ત્યવ॑ર્ણં॒ તમ॑સઃ॒ પર॑સ્તાત્ . તસ્ય॒ યોનિં॒ પરિ॑પશ્યંતિ॒ ધીરા॒સ્તન્મે॒ મનઃ॑ શિ॒વસં॑ક॒લ્પમ॑સ્તુ ..૮..
યેન॒ કર્મા॑ણિ॒ પ્રચ॑રંતિ॒ ધીરા॒ વિપ્રા॑ વા॒ચા મન॑સા॒ કર્મ॑ણા વા . યત્ સ્વાં॒ દિશ॑મનુ॒ સંયં॑તિ પ્રા॒ણિન॒સ્તન્મે॒ મનઃ॑ શિ॒વસં॑ક॒લ્પમ॑સ્તુ ..૯..
યે મે॒ મનો॒ હૃદ॑યં॒ યે ચ॑ દે॒વા યે, અં॒તરિ॑ક્ષં બહુ॒ધા ક॒લ્પયં॑તિ . યે શ્રોત્રં॑ ચ ચ॒ક્ષુષી॒ સંચ॑રંતિ॒ તન્મે॒ મનઃ॑ શિ॒વસં॑ક॒લ્પમ॑સ્તુ ..૧૦..
યસ્યે॒દં ધીરાઃ॑ પુ॒નંતિ॑ ક॒વયો॑ બ્ર॒હ્માણ॑મે॒તં વ્યાવૃ॑ણુત॒ ઇંદું॑ . સ્થાવ॒રં જંગ॑મં ચ॒ દ્યૌરા॑કા॒શં તન્મે॒ મનઃ॑ શિ॒વસં॑ક॒લ્પમ॑સ્તુ ..૧૧..[વ:૨]
યેન॒ દ્યૌરુ॒ગ્રા પૃ॑થિ॒વી ચાં॒તરિ॑ક્ષં॒ યેન॒ પર્વ॑તાઃ પ્ર॒દિશો॒ દિશ॑શ્ચ . યેને॒દં સર્વં॑ જગ॒દ્વ્યાપ્તં॑ પ્ર॒જાન॒ત્ તન્મે॒ મનઃ॑ શિ॒વસં॑ક॒લ્પમ॑સ્તુ ..૧૨..
અવ્ય॑ક્તં॒ ચાપ્ર॑મેયં॒ ચ વ્ય॒ક્તાવ્ય॑ક્તપ॒રં શિ॑વં . સૂક્ષ્મા॑ત્ સૂ॒ક્ષ્મત॑રં જ્ઞે॒યં તન્મે॒ મનઃ॑ શિ॒વસં॑ક॒લ્પમ॑સ્તુ ..૧૩..
કૈ॒લાસ॒શિખ॑રે ર॒મ્યે શં॒કર॑સ્ય ગૃ॒હાલ॑યં . દે॒વતા॒સ્તત્ પ્ર॑મોદં॒તે તન્મે॒ મનઃ॑ શિ॒વસં॑ક॒લ્પમ॑સ્તુ ..૧૪..
આ॒દિ॒ત્યવ॑ર્ણં॒ તપ॑સા જ્વલં॒તં યત્ પશ્ય॑સિ॒ ગુહા॑સુ॒ જાય॑માનઃ . શિ॒વરૂ॒પં શિ॒વમુ॒દિતં શિ॒વાલ॑યં॒ તન્મે॒ મનઃ॑ શિ॒વસં॑ક॒લ્પમ॑સ્તુ ..૧૫..
યેને॒દં સર્વં॒ જગ॑તો બ॒ભૂવ॒ યદ્દે॒વા, અપિ॑ મહ॒તો જા॒તવે॑દાઃ . યદે॒વાગ્ર્યં॒ તપ॑સો॒ જ્યોતિ॒રેકં॒ તન્મે॒ મનઃ॑ શિ॒વસં॑ક॒લ્પમ॑સ્તુ ..૧૬..[વ:૩]
ગોભિ॑ર્જુ॒ષ્ટો ધ॑નેન હ્યા॒યુષા॑ ચ બ॒લેન॑ ચ . પ્ર॒જયા॑ પ॒શુભિઃ॑ પુષ્કરા॒ર્ધં તન્મે॒ મનઃ॑ શિ॒વસં॑ક॒લ્પમ॑સ્તુ ..૧૭..
યોઽસૌ॑ સ॒ર્વેષુ॑ વેદે॒ષુ પ॒ઠ્યતે॑ઽનદ॒ ઈશ્વ॑રઃ . અકા॑ર્યો॒ નિર્વ્ર॑ણો હ્યા॒ત્મા તન્મે॒ મનઃ॑ શિ॒વસં॑ક॒લ્પમ॑સ્તુ ..૧૮..
યો વેદા॑દિષુ॒ ગાય॒ત્રી સ॒ર્વવ્યા॑પી મ॒હેશ્વ॑રઃ . તદુ॑ક્તં॒ ચ ય॑દા જ્ઞે॒યં તન્મે॒ મનઃ॑ શિ॒વસં॑ક॒લ્પમ॑સ્તુ ..૧૯..
પ્રયત॒પ્રાણ॑ ઓંકા॒રં પ્ર॒ણવં॑ ચ મ॒હેશ્વ॑રં . યઃ સર્વં॒ યસ્ય॑ ચિત્ સ॒ર્વં તન્મે॒ મનઃ॑ શિ॒વસં॑ક॒લ્પમ॑સ્તુ ..૨૦..
યો વૈ॑ વે॒દ મ॑હાદે॒વં પ્ર॒ણવં॑ પુરુ॒ષોત્ત॑મં . ઓં॒કારં॒ પર॑માત્મા॒નં તન્મે॒ મનઃ॑ શિ॒વસં॑ક॒લ્પમ॑સ્તુ ..૨૧..[વ:૪]
ઓં॒કારં॒ ચ॑તુર્ભુ॒જં લો॒કના॑થં નારાયણં . સર્વ॑સ્થિ॒તં સ॑ર્વગ॒તં સર્વ॑વ્યા॒પ્તં તન્મે॒ મનઃ॑ શિ॒વસં॑ક॒લ્પમ॑સ્તુ ..૨૨..
ત॒ત્ પરા॑ત્ પર॒તો બ્ર॒હ્મા ત॒ત્ પરા॑ત્ પર॒તો હરિઃ॑ . પરા॑ત્ પ॒રત॑રં જ્ઞા॒નં તન્મે॒ મનઃ॑ શિ॒વસં॑ક॒લ્પમ॑સ્તુ ..૨૩..
ય ઇ॒દં શિવ॑સંક॒લ્પં સ॒દાધી॑યંતિ॒ બ્રાહ્મ॑ણાઃ . તે પરં॒ મોક્ષ॑માપ્સ્યં॒તિ તન્મે॒ મનઃ॑ શિ॒વસં॑ક॒લ્પમ॑સ્તુ ..૨૪..
અસ્તિ॒ નાસ્તિ॑ શયિ॒ત્વા સર્વ॑મિ॒દં નાસ્તિ॒ પુન॒સ્તથૈ॑વ દૃ॒ષ્ટં ધ્રુ॒વં . અસ્તિ॒ નાસ્તિ॑ હિ॒તં મ॑ધ્ય॒મં પ॒દં તન્મે॒ મનઃ॑
શિ॒વસં॑ક॒લ્પમ॑સ્તુ ..૨૫..
અસ્તિ॒ નાસ્તિ॑ વિપ॒રીતો॑ પ્ર॒વાદો॑ ઽસ્તિ॒ નાસ્તિ॒ ગુહ્યં॒ વ ઇ॒દં સર્વં॑ . અસ્તિ॒ નાસ્તિ॑ પરા॒ત્ પરો॑ યત્ પરં॒ તન્મે॒ મનઃ॑
શિ॒વસં॑ક॒લ્પમ॑સ્તુ ..૨૬..[વ:૫]
બૃહસ્પતઇત્યેકાદશર્ચસ્ય સૂક્તસ્યાંગિરસો બૃહસ્પતિર્જ્ઞાનંત્રિષ્ટુપ્ નવમી જગતી .
બૃહ॑સ્પતે પ્રથ॒મં વા॒ચો અગ્રં॒ યત્પ્રૈર॑ત નામ॒ધેયં॒ દધા॑નાઃ . યદે॑ષાં॒ શ્રેષ્ઠં॒ યદ॑રિ॒પ્રમાસી॑ત્પ્રે॒ણા તદે॑ષાં॒ નિહિ॑તં॒ ગુહા॒વિઃ ..
સક્તુ॑મિવ॒ તિત॑ઉના પુ॒નન્તો॒ યત્ર॒ ધીરા॒ મન॑સા॒ વાચ॒મક્ર॑ત . અત્રા॒ સખા॑યઃ સ॒ખ્યાનિ॑ જાનતે ભ॒દ્રૈષાં॑ લ॒ક્ષ્મીર્નિહિ॒તાધિ॑ વા॒ચિ ..
ય॒જ્ઞેન॑ વા॒ચઃ પ॑દ॒વીય॑માય॒ન્તામન્વ॑વિન્દ॒ન્નૃષિ॑ષુ॒ પ્રવિ॑ષ્ટામ્ . તામા॒ભૃત્યા॒ વ્ય॑દધુઃ પુરુ॒ત્રા તાં સ॒પ્ત રે॒ભા અ॒ભિ સં ન॑વન્તે ..
ઉ॒ત ત્વઃ॒ પશ્ય॒ન્ન દ॑દર્શ॒ વાચ॑મુ॒ત ત્વઃ॑ શૃ॒ણ્વન્ન શૃ॑ણોત્યેનામ્ . ઉ॒તો ત્વ॑સ્મૈ ત॒ન્વં૧॒॑ વિ સ॑સ્રે જા॒યેવ॒ પત્ય॑ ઉશ॒તી સુ॒વાસાઃ॑ ..
ઉ॒ત ત્વં॑ સ॒ખ્યે સ્થિ॒રપી॑તમાહુ॒ર્નૈનં॑ હિન્વ॒ન્ત્યપિ॒ વાજિ॑નેષુ . અધે॑ન્વા ચરતિ મા॒યયૈ॒ષ વાચં॑ શુશ્રુ॒વાઁ અ॑ફ॒લામ॑પુ॒ષ્પામ્ ..
યસ્તિ॒ત્યાજ॑ સચિ॒વિદં॒ સખા॑યં॒ ન તસ્ય॑ વા॒ચ્યપિ॑ ભા॒ગો અ॑સ્તિ . યદીં॑ શૃ॒ણોત્યલ॑કં શૃણોતિ ન॒હિ પ્ર॒વેદ॑ સુકૃ॒તસ્ય॒ પન્થા॑મ્ ..
અ॒ક્ષ॒ણ્વન્તઃ॒ કર્ણ॑વન્તઃ॒ સખા॑યો મનોજ॒વેષ્વસ॑મા બભૂવુઃ . આ॒દ॒ઘ્નાસ॑ ઉપક॒ક્ષાસ॑ ઉ ત્વે હ્ર॒દા ઇ॑વ॒ સ્નાત્વા॑ ઉ ત્વે દદૃશ્રે ..
હૃ॒દા ત॒ષ્ટેષુ॒ મન॑સો જ॒વેષુ॒ યદ્બ્રા॑હ્મ॒ણાઃ સં॒યજ॑ન્તે॒ સખા॑યઃ . અત્રાહ॑ ત્વં॒ વિ જ॑હુર્વે॒દ્યાભિ॒રોહ॑બ્રહ્માણો॒ વિ ચ॑રન્ત્યુ ત્વે ..
ઇ॒મે યે નાર્વાઙ્ન પ॒રશ્ચર॑ન્તિ॒ ન બ્રા॑હ્મ॒ણાસો॒ ન સુ॒તેક॑રાસઃ . ત એ॒તે વાચ॑મભિ॒પદ્ય॑ પા॒પયા॑ સિ॒રીસ્તન્ત્રં॑ તન્વતે॒ અપ્ર॑જજ્ઞયઃ ..
સર્વે॑ નન્દન્તિ ય॒શસાગ॑તેન સભાસા॒હેન॒ સખ્યા॒ સખા॑યઃ . કિ॒લ્બિ॒ષ॒સ્પૃત્પિ॑તુ॒ષણિ॒ર્હ્યે॑ષા॒મરં॑ હિ॒તો ભવ॑તિ॒ વાજિ॑નાય ..
ઋ॒ચાં ત્વઃ॒ પોષ॑માસ્તે પુપુ॒ષ્વાન્ગા॑ય॒ત્રં ત્વો॑ ગાયતિ॒ શક્વ॑રીષુ . બ્ર॒હ્મા ત્વો॒ વદ॑તિ જાતવિ॒દ્યાં ય॒જ્ઞસ્ય॒ માત્રાં॒ વિ મિ॑મીત ઉ ત્વઃ ..
અપેહીતિ પંચર્ચસ્ય સૂક્તસ્યાંગિરસઃ પ્રચેતા દુઃસ્વપ્નનાશનોનુષ્ટુપ્ તૃતીયા ત્રિષ્ટુપ્ અંત્યાપંક્તિઃ .
અપે॑હિ મનસસ્પ॒તેઽપ॑ ક્રામ પ॒રશ્ચ॑ર . પ॒રો નિર્ઋ॑ત્યા॒ આ ચ॑ક્ષ્વ બહુ॒ધા જીવ॑તો॒ મનઃ॑ ..
ભ॒દ્રં વૈ વરં॑ વૃણતે ભ॒દ્રં યુ॑ઞ્જન્તિ॒ દક્ષિ॑ણમ્ . ભ॒દ્રં વૈ॑વસ્વ॒તે ચક્ષુ॑ર્બહુ॒ત્રા જીવ॑તો॒ મનઃ॑ ..
યદા॒શસા॑ નિઃ॒શસા॑ભિ॒શસો॑પારિ॒મ જાગ્ર॑તો॒ યત્સ્વ॒પન્તઃ॑ . અ॒ગ્નિર્વિશ્વા॒ન્યપ॑ દુષ્કૃ॒તાન્યજુ॑ષ્ટાન્યા॒રે અ॒સ્મદ્દ॑ધાતુ ..
યદિ॑ન્દ્ર બ્રહ્મણસ્પતેઽભિદ્રો॒હં ચરા॑મસિ . પ્રચે॑તા ન આઙ્ગિર॒સો દ્વિ॑ષ॒તાં પા॒ત્વંહ॑સઃ ..
અજૈ॑ષ્મા॒દ્યાસ॑નામ॒ ચાભૂ॒માના॑ગસો વ॒યમ્ . જા॒ગ્ર॒ત્સ્વ॒પ્નઃ સં॑ક॒લ્પઃ પા॒પો યં દ્વિ॒ષ્મસ્તં સ ઋ॑ચ્છતુ॒ યો નો॒ દ્વેષ્ટિ॒ તમૃ॑ચ્છતુ ..
યો મે॑ રાજ॒ન્યુજ્યો॑ વા॒ સખા॑ વા॒ સ્વપ્ને॑ ભ॒યં ભી॒રવે॒ મહ્ય॒માહ॑ . સ્તે॒નો વા॒ યો દિપ્સ॑તિ નો॒ વૃકો॑ વા॒ ત્વં તસ્મા॑દ્વરુણ પાહ્ય॒સ્માન્ ..
અધ॒ સ્વપ્ન॑સ્ય॒ નિર્વિ॒દેઽભુ॑ઞ્જતશ્ચ રે॒વતઃ॑ . ઉ॒ભા તા બસ્રિ॑ નશ્યતઃ ..
યચ્ચ॒ ગોષુ॑ દુ॒ષ્ષ્વપ્ન્યં॒ યચ્ચા॒સ્મે દુ॑હિતર્દિવઃ . ત્રિ॒તાય॒ તદ્વિ॑ભાવર્યા॒પ્ત્યાય॒ પરા॑ વહાને॒હસો॑ વ ઊ॒તયઃ॑ સુઊ॒તયો॑ વ ઊ॒તયઃ॑ ..
નિ॒ષ્કં વા॑ ઘા કૃ॒ણવ॑તે॒ સ્રજં॑ વા દુહિતર્દિવઃ . ત્રિ॒તે દુ॒ષ્ષ્વપ્ન્યં॒ સર્વ॑મા॒પ્ત્યે પરિ॑ દદ્મસ્યને॒હસો॑ વ ઊ॒તયઃ॑ સુઊ॒તયો॑ વ ઊ॒તયઃ॑ ..
તદ॑ન્નાય॒ તદ॑પસે॒ તં ભા॒ગમુ॑પસે॒દુષે॑ . ત્રિ॒તાય॑ ચ દ્વિ॒તાય॒ ચોષો॑ દુ॒ષ્ષ્વપ્ન્યં॑ વહાને॒હસો॑ વ ઊ॒તયઃ॑ સુઊ॒તયો॑ વ ઊ॒તયઃ॑ ..
યથા॑ ક॒લાં યથા॑ શ॒ફં યથ॑ ઋ॒ણં સં॒નયા॑મસિ . એ॒વા દુ॒ષ્ષ્વપ્ન્યં॒ સર્વ॑મા॒પ્ત્યે સં ન॑યામસ્યને॒હસો॑ વ ઊ॒તયઃ॑ સુઊ॒તયો॑ વ ઊ॒તયઃ॑ ..
અજૈ॑ષ્મા॒દ્યાસ॑નામ॒ ચાભૂ॒માના॑ગસો વ॒યમ્ . ઉષો॒ યસ્મા॑દ્દુ॒ષ્ષ્વપ્ન્યા॒દભૈ॒ષ્માપ॒ તદુ॑ચ્છત્વને॒હસો॑ વ ઊ॒તયઃ॑ સુઊ॒તયો॑ વ ઊ॒તયઃ॑ ..
પ્રમંદિનઇત્યેકાદશર્ચસ્ય સૂક્તસ્ય કુત્સ ઇંદ્રોજગતીઅંત્યાશ્ચતસ્રત્રિષ્ટુભઃ . (આદ્યાગર્ભસ્રાવિણીતિગુણઃ) .
પ્ર મ॒ન્દિને॑ પિતુ॒મદ॑ર્ચતા॒ વચો॒ યઃ કૃ॒ષ્ણગ॑ર્ભા નિ॒રહ॑ન્નૃ॒જિશ્વ॑ના . અ॒વ॒સ્યવો॒ વૃષ॑ણં॒ વજ્ર॑દક્ષિણં મ॒રુત્વ॑ન્તં સ॒ખ્યાય॑ હવામહે ..
યો વ્યં॑સં જાહૃષા॒ણેન॑ મ॒ન્યુના॒ યઃ શમ્બ॑રં॒ યો અહ॒ન્પિપ્રુ॑મવ્ર॒તમ્ . ઇન્દ્રો॒ યઃ શુષ્ણ॑મ॒શુષં॒ ન્યાવૃ॑ણઙ્મ॒રુત્વ॑ન્તં સ॒ખ્યાય॑ હવામહે ..
યસ્ય॒ દ્યાવા॑પૃથિ॒વી પૌંસ્યં॑ મ॒હદ્યસ્ય॑ વ્ર॒તે વરુ॑ણો॒ યસ્ય॒ સૂર્યઃ॑ . યસ્યેન્દ્ર॑સ્ય॒ સિન્ધ॑વઃ॒ સશ્ચ॑તિ વ્ર॒તં મ॒રુત્વ॑ન્તં સ॒ખ્યાય॑ હવામહે ..
યો અશ્વા॑નાં॒ યો ગવાં॒ ગોપ॑તિર્વ॒શી ય આ॑રિ॒તઃ કર્મ॑ણિકર્મણિ સ્થિ॒રઃ . વી॒ળોશ્ચિ॒દિન્દ્રો॒ યો અસુ॑ન્વતો વ॒ધો મ॒રુત્વ॑ન્તં સ॒ખ્યાય॑ હવામહે ..
યો વિશ્વ॑સ્ય॒ જગ॑તઃ પ્રાણ॒તસ્પતિ॒ર્યો બ્ર॒હ્મણે॑ પ્રથ॒મો ગા અવિ॑ન્દત્ . ઇન્દ્રો॒ યો દસ્યૂઁ॒રધ॑રાઁ અ॒વાતિ॑રન્મ॒રુત્વ॑ન્તં સ॒ખ્યાય॑ હવામહે ..
યઃ શૂરે॑ભિ॒ર્હવ્યો॒ યશ્ચ॑ ભી॒રુભિ॒ર્યો ધાવ॑દ્ભિર્હૂ॒યતે॒ યશ્ચ॑ જિ॒ગ્યુભિઃ॑ . ઇન્દ્રં॒ યં વિશ્વા॒ ભુવ॑ના॒ભિ સં॑દ॒ધુર્મ॒રુત્વ॑ન્તં સ॒ખ્યાય॑ હવામહે ..
રુ॒દ્રાણા॑મેતિ પ્ર॒દિશા॑ વિચક્ષ॒ણો રુ॒દ્રેભિ॒ર્યોષા॑ તનુતે પૃ॒થુ જ્રયઃ॑ . ઇન્દ્રં॑ મની॒ષા અ॒ભ્ય॑ર્ચતિ શ્રુ॒તં મ॒રુત્વ॑ન્તં સ॒ખ્યાય॑ હવામહે ..
યદ્વા॑ મરુત્વઃ પર॒મે સ॒ધસ્થે॒ યદ્વા॑વ॒મે વૃ॒જને॑ મા॒દયા॑સે . અત॒ આ યા॑હ્યધ્વ॒રં નો॒ અચ્છા॑ ત્વા॒યા હ॒વિશ્ચ॑કૃમા સત્યરાધઃ ..
ત્વા॒યેન્દ્ર॒ સોમં॑ સુષુમા સુદક્ષ ત્વા॒યા હ॒વિશ્ચ॑કૃમા બ્રહ્મવાહઃ . અધા॑ નિયુત્વઃ॒ સગ॑ણો મ॒રુદ્ભિ॑ર॒સ્મિન્ય॒જ્ઞે બ॒ર્હિષિ॑ માદયસ્વ ..
મા॒દય॑સ્વ॒ હરિ॑ભિ॒ર્યે ત॑ ઇન્દ્ર॒ વિ ષ્ય॑સ્વ॒ શિપ્રે॒ વિ સૃ॑જસ્વ॒ ધેને॑ . આ ત્વા॑ સુશિપ્ર॒ હર॑યો વહન્તૂ॒શન્હ॒વ્યાનિ॒ પ્રતિ॑ નો જુષસ્વ ..
મ॒રુત્સ્તો॑ત્રસ્ય વૃ॒જન॑સ્ય ગો॒પા વ॒યમિન્દ્રે॑ણ સનુયામ॒ વાજ॑મ્ . તન્નો॑ મિ॒ત્રો વરુ॑ણો મામહન્તા॒મદિ॑તિઃ॒ સિન્ધુઃ॑ પૃથિ॒વી ઉ॒ત દ્યૌઃ ..
કંકતઇતિ ષોળશર્ચસ્ય સૂક્તસ્ય મૈત્રાવરુણિરગસ્ત્યોપ્તૃણસૂર્યાઅનુષ્ટુપ્ દશમ્યાદ્યાસ્તિસ્રો મહાપંક્તયસ્ત્રયોદશી મહાબૃહતી . (વિષન્નસૂક્તં) .
કઙ્ક॑તો॒ ન કઙ્ક॒તોઽથો॑ સતી॒નક॑ઙ્કતઃ . દ્વાવિતિ॒ પ્લુષી॒ ઇતિ॒ ન્ય૧॒॑દૃષ્ટા॑ અલિપ્સત ..
અ॒દૃષ્ટા॑ન્હન્ત્યાય॒ત્યથો॑ હન્તિ પરાય॒તી . અથો॑ અવઘ્ન॒તી હ॒ન્ત્યથો॑ પિનષ્ટિ પિંષ॒તી ..
શ॒રાસઃ॒ કુશ॑રાસો દ॒ર્ભાસઃ॑ સૈ॒ર્યા ઉ॒ત . મૌ॒ઞ્જા અ॒દૃષ્ટા॑ વૈરિ॒ણાઃ સર્વે॑ સા॒કં ન્ય॑લિપ્સત ..
નિ ગાવો॑ ગો॒ષ્ઠે અ॑સદ॒ન્નિ મૃ॒ગાસો॑ અવિક્ષત . નિ કે॒તવો॒ જના॑નાં॒ ન્ય૧॒॑દૃષ્ટા॑ અલિપ્સત ..
એ॒ત ઉ॒ ત્યે પ્રત્ય॑દૃશ્રન્પ્રદો॒ષં તસ્ક॑રા ઇવ . અદૃ॑ષ્ટા॒ વિશ્વ॑દૃષ્ટાઃ॒ પ્રતિ॑બુદ્ધા અભૂતન ..
દ્યૌર્વઃ॑ પિ॒તા પૃ॑થિ॒વી મા॒તા સોમો॒ ભ્રાતાદિ॑તિઃ॒ સ્વસા॑ . અદૃ॑ષ્ટા॒ વિશ્વ॑દૃષ્ટા॒સ્તિષ્ઠ॑તે॒લય॑તા॒ સુ ક॑મ્ ..
યે અંસ્યા॒ યે અઙ્ગ્યાઃ॑ સૂ॒ચીકા॒ યે પ્ર॑કઙ્ક॒તાઃ . અદૃ॑ષ્ટાઃ॒ કિં ચ॒નેહ વઃ॒ સર્વે॑ સા॒કં નિ જ॑સ્યત ..
ઉત્પુ॒રસ્તા॒ત્સૂર્ય॑ એતિ વિ॒શ્વદૃ॑ષ્ટો અદૃષ્ટ॒હા . અ॒દૃષ્ટા॒ન્ત્સર્વા॑ઞ્જ॒મ્ભય॒ન્ત્સર્વા॑શ્ચ યાતુધા॒ન્યઃ॑ ..
ઉદ॑પપ્તદ॒સૌ સૂર્યઃ॑ પુ॒રુ વિશ્વા॑નિ॒ જૂર્વ॑ન્ . આ॒દિ॒ત્યઃ પર્વ॑તેભ્યો વિ॒શ્વદૃ॑ષ્ટો અદૃષ્ટ॒હા ..
સૂર્યે॑ વિ॒ષમા સ॑જામિ॒ દૃતિં॒ સુરા॑વતો ગૃ॒હે . સો ચિ॒ન્નુ ન મ॑રાતિ॒ નો વ॒યં મ॑રામા॒રે અ॑સ્ય॒ યોજ॑નં હરિ॒ષ્ઠા મધુ॑ ત્વા મધુ॒લા ચ॑કાર ..
ઇ॒ય॒ત્તિ॒કા શ॑કુન્તિ॒કા સ॒કા જ॑ઘાસ તે વિ॒ષમ્ . સો ચિ॒ન્નુ ન મ॑રાતિ॒ નો વ॒યં મ॑રામા॒રે અ॑સ્ય॒ યોજ॑નં હરિ॒ષ્ઠા મધુ॑ ત્વા મધુ॒લા ચ॑કાર ..
ત્રિઃ સ॒પ્ત વિ॑ષ્પુલિઙ્ગ॒કા વિ॒ષસ્ય॒ પુષ્ય॑મક્ષન્ . તાશ્ચિ॒ન્નુ ન મ॑રન્તિ॒ નો વ॒યં મ॑રામા॒રે અ॑સ્ય॒ યોજ॑નં હરિ॒ષ્ઠા મધુ॑ ત્વા મધુ॒લા ચ॑કાર ..
ન॒વા॒નાં ન॑વતી॒નાં વિ॒ષસ્ય॒ રોપુ॑ષીણામ્ . સર્વા॑સામગ્રભં॒ નામા॒રે અ॑સ્ય॒ યોજ॑નં હરિ॒ષ્ઠા મધુ॑ ત્વા મધુ॒લા ચ॑કાર ..
ત્રિઃ સ॒પ્ત મ॑યૂ॒ર્યઃ॑ સ॒પ્ત સ્વસા॑રો અ॒ગ્રુવઃ॑ . તાસ્તે॑ વિ॒ષં વિ જ॑ભ્રિર ઉદ॒કં કુ॒મ્ભિની॑રિવ ..
ઇ॒ય॒ત્ત॒કઃ કુ॑ષુમ્ભ॒કસ્ત॒કં ભિ॑ન॒દ્મ્યશ્મ॑ના . તતો॑ વિ॒ષં પ્ર વા॑વૃતે॒ પરા॑ચી॒રનુ॑ સં॒વતઃ॑ ..
કુ॒ષુ॒મ્ભ॒કસ્તદ॑બ્રવીદ્ગિ॒રેઃ પ્ર॑વર્તમાન॒કઃ . વૃશ્ચિ॑કસ્યાર॒સં વિ॒ષમ॑ર॒સં વૃ॑શ્ચિક તે વિ॒ષમ્ ..
પરિશિષ્ટમ્ [ઋગ્વેદ મંડલ ૧.૧૯૧ સૂક્તસ્યાનંતરં][ઋગ્વેદ અષ્ટક ૨, અધ્યાય ૫, ૧૬ વર્ગાનંતરં]
મા બિ॑ભે॒ર્ન મ॑રિષ્યસિ॒ પરિ॑ ત્વા પામિ સ॒ર્વતઃ॑ . ઘ॒નેન॒ હન્મિ॒ વૃશ્ચિ॑ક॒મહિં॑ દં॒ડેનાગ॑તં ..૧..
આ॒દિ॒ત્યરથ॒વેગે॑ન વિ॒ષ્ણુબા॑હુબ॒લેન॑ ચ . ગ॒રુડ॑પ॒ક્ષનિ॑પાતે॒ન ભૂ॒મિં ગ॑ચ્છ મ॒હાય॑શાઃ ..૨..
ગ॒રુડ॑સ્ય॒ પાત॑માત્રે॒ણ ત્ર॒યો લો॑કાઃ પ્ર॒કંપિ॑તાઃ . પ્ર॒કંપિ॒તા મ॒હી સર્વા॑ સ॒શૈલ॑વન॒કાન॑ના ..૩..
ગ॒ગનં॒ નષ્ટ॑ચંદ્રા॒ર્કં જ્યો॒તિષં॑ ન પ્ર॒કાશ॑તે . દે॒વતા॒ ભય॑ભીતા॒શ્ચ મા॒રુતો॑ ન પ્લ॒વાય॑તિ . મા॒રુતો॑ ન પ્લ॒વાય॒ત્યોં નમઃ॑ ..૪..
ભો સ॒ર્પભ॑દ્ર ભ॒દ્રં તે॑ દૂ॒રં ગ॑ચ્છ મ॒હાવિષ . જ॒ન્મે॑જ॒યસ્ય॑ યજ્ઞાં॒તે, આ॒સ્તીક॑વચ॒નં સ્મ॑ર ..૫..
આ॒સ્તીક॒વચ॑નં॒ શ્રુત્વા॑ યઃ॒ સર્પો॑ ન નિ॒વર્ત॑તે . શત॑ધા॒ ભિદ્ય॑તે મૂ॒ર્ધ્નિ શિં॒શવૃ॑ક્ષફ॒લં ય॑થા ..૬..
ન॒ર્મદા॒યૈ ન॑મઃ પ્રા॒તર્ન॒ર્મદા॑યૈ ન॒મો નિ॑શિ . નમો॑ઽસ્તુ॒ નર્મ॑દે તુ॒ભ્યં ત્રા॒હિ માં॑ વિષ॒સર્પ॑તઃ ..૭..
યો જ॑ર॒ત્કારુ॑ણા જા॒તો જ॒રત્કા॑ર્વાં મ॒હાય॑શાઃ . તસ્ય॑ સ્મ॒રાભિ॑ ભદ્રં॒ તે દૂ॒રં ગ॑ચ્છ મ॒હાવિષ ..૮..
અસિ॑તિં॒ ચાર્થ॑સિદ્ધિં॒ ચ સુનીતિં॑ ચાપિ॑ યઃ સ્મ॑રેત્ . દિ॒વા વા॒ યદિ॑ વા રા॒ત્રૌ ના॒સ્તિ સર્પ॑ભયં॒ ભવેત્ ..૯..
અગ॑સ્તિ॒ર્માધ॑વશ્ચૈ॒વ મુ॒ચુકું॑દો મ॒હામુ॑નિઃ . કપિ॑લો॒ મુનિ॑રાસ્તી॒કઃ પં॒ચૈતે॑ સુખ॒શાયિ॑નઃ ..૧૦..
મૂ॒ર્ધાનં॑ દિ॒વો અ॑ર॒તિં પૃ॑થિ॒વ્યા વૈ॑શ્વાન॒રમૃ॒ત આ જા॒તમ॒ગ્નિમ્ . ક॒વિં સ॒મ્રાજ॒મતિ॑થિં॒ જના॑નામા॒સન્ના પાત્રં॑ જનયન્ત દે॒વાઃ ..
આ॒માસુ॑ પ॒ક્વમૈર॑ય॒ આ સૂર્યં॑ રોહયો દિ॒વિ . ઘ॒ર્મં ન સામ॑ન્તપતા સુવૃ॒ક્તિભિ॒ર્જુષ્ટં॒ ગિર્વ॑ણસે બૃ॒હત્ ..
ઉપ॑ હ્વયે સુ॒દુઘાં॑ ધે॒નુમે॒તાં સુ॒હસ્તો॑ ગો॒ધુગુ॒ત દો॑હદેનામ્ . શ્રેષ્ઠં॑ સ॒વં સ॑વિ॒તા સા॑વિષન્નો॒ઽભી॑દ્ધો ઘ॒ર્મસ્તદુ॒ ષુ પ્ર વો॑ચમ્ ..
હિ॒ઙ્કૃ॒ણ્વ॒તી વ॑સુ॒પત્ની॒ વસૂ॑નાં વ॒ત્સમિ॒ચ્છન્તી॒ મન॑સા॒ભ્યાગા॑ત્ . દુ॒હામ॒શ્વિભ્યાં॒ પયો॑ અ॒ઘ્ન્યેયં સા વ॑ર્ધતાં મહ॒તે સૌભ॑ગાય ..
ઇન્દ્ર॒ દૃહ્ય॑ યામકો॒શા અ॑ભૂવન્ય॒જ્ઞાય॑ શિક્ષ ગૃણ॒તે સખિ॑ભ્યઃ . દુ॒ર્મા॒યવો॑ દુ॒રેવા॒ મર્ત્યા॑સો નિષ॒ઙ્ગિણો॑ રિ॒પવો॒ હન્ત્વા॑સઃ ..
વાશી॑મન્ત ઋષ્ટિ॒મન્તો॑ મની॒ષિણઃ॑ સુ॒ધન્વા॑ન॒ ઇષુ॑મન્તો નિષ॒ઙ્ગિણઃ॑ . સ્વશ્વાઃ॑ સ્થ સુ॒રથાઃ॑ પૃશ્નિમાતરઃ સ્વાયુ॒ધા મ॑રુતો યાથના॒ શુભ॑મ્ ..
ચતુ॑ષ્કપર્દા યુવ॒તિઃ સુ॒પેશા॑ ઘૃ॒તપ્ર॑તીકા વ॒યુના॑નિ વસ્તે . તસ્યાં॑ સુપ॒ર્ણા વૃષ॑ણા॒ નિ ષે॑દતુ॒ર્યત્ર॑ દે॒વા દ॑ધિ॒રે ભા॑ગ॒ધેય॑મ્ ..
એકઃ॑ સુપ॒ર્ણઃ સ સ॑મુ॒દ્રમા વિ॑વેશ॒ સ ઇ॒દં વિશ્વં॒ ભુવ॑નં॒ વિ ચ॑ષ્ટે . તં પાકે॑ન॒ મન॑સાપશ્ય॒મન્તિ॑ત॒સ્તં મા॒તા રે॑ળ્હિ॒ સ ઉ॑ રેળ્હિ મા॒તર॑મ્ ..
સુ॒પ॒ર્ણં વિપ્રાઃ॑ ક॒વયો॒ વચો॑ભિ॒રેકં॒ સન્તં॑ બહુ॒ધા ક॑લ્પયન્તિ . છન્દાં॑સિ ચ॒ દધ॑તો અધ્વ॒રેષુ॒ ગ્રહા॒ન્ત્સોમ॑સ્ય મિમતે॒ દ્વાદ॑શ ..
પિતુંન્વિત્યેકાદશર્ચસ્ય સૂક્તસ્ય મૈત્રાવરુણિરગસ્ત્યોન્નં ગાયત્રી આદ્યાનુષ્ટુગર્ભા તૃતીયાપંચમ્યાદ્યાશ્ચતસ્રોનુષ્ટુભોંત્યાબૃહતીવા .
પિ॒તું નુ સ્તો॑ષં મ॒હો ધ॒ર્માણં॒ તવિ॑ષીમ્ . યસ્ય॑ ત્રિ॒તો વ્યોજ॑સા વૃ॒ત્રં વિપ॑ર્વમ॒ર્દય॑ત્ ..
સ્વાદો॑ પિતો॒ મધો॑ પિતો વ॒યં ત્વા॑ વવૃમહે . અ॒સ્માક॑મવિ॒તા ભ॑વ ..
ઉપ॑ નઃ પિત॒વા ચ॑ર શિ॒વઃ શિ॒વાભિ॑રૂ॒તિભિઃ॑ . મ॒યો॒ભુર॑દ્વિષે॒ણ્યઃ સખા॑ સુ॒શેવો॒ અદ્વ॑યાઃ ..
તવ॒ ત્યે પિ॑તો॒ રસા॒ રજાં॒સ્યનુ॒ વિષ્ઠિ॑તાઃ . દિ॒વિ વાતા॑ ઇવ શ્રિ॒તાઃ ..
તવ॒ ત્યે પિ॑તો॒ દદ॑ત॒સ્તવ॑ સ્વાદિષ્ઠ॒ તે પિ॑તો . પ્ર સ્વા॒દ્માનો॒ રસા॑નાં તુવિ॒ગ્રીવા॑ ઇવેરતે ..
ત્વે પિ॑તો મ॒હાનાં॑ દે॒વાનાં॒ મનો॑ હિ॒તમ્ . અકા॑રિ॒ ચારુ॑ કે॒તુના॒ તવાહિ॒મવ॑સાવધીત્ ..
યદ॒દો પિ॑તો॒ અજ॑ગન્વિ॒વસ્વ॒ પર્વ॑તાનામ્ . અત્રા॑ ચિન્નો મધો પિ॒તોઽરં॑ ભ॒ક્ષાય॑ ગમ્યાઃ ..
યદ॒પામોષ॑ધીનાં પરિં॒શમા॑રિ॒શામ॑હે . વાતા॑પે॒ પીવ॒ ઇદ્ભ॑વ ..
યત્તે॑ સોમ॒ ગવા॑શિરો॒ યવા॑શિરો॒ ભજા॑મહે . વાતા॑પે॒ પીવ॒ ઇદ્ભ॑વ ..
ક॒ર॒મ્ભ ઓ॑ષધે ભવ॒ પીવો॑ વૃ॒ક્ક ઉ॑દાર॒થિઃ . વાતા॑પે॒ પીવ॒ ઇદ્ભ॑વ ..
તં ત્વા॑ વ॒યં પિ॑તો॒ વચો॑ભિ॒ર્ગાવો॒ ન હ॒વ્યા સુ॑ષૂદિમ . દે॒વેભ્ય॑સ્ત્વા સધ॒માદ॑મ॒સ્મભ્યં॑ ત્વા સધ॒માદ॑મ્ ..
કયા॑ નશ્ચિ॒ત્ર આ ભુ॑વદૂ॒તી સ॒દાવૃ॑ધઃ॒ સખા॑ . કયા॒ શચિ॑ષ્ઠયા વૃ॒તા ..
કસ્ત્વા॑ સ॒ત્યો મદા॑નાં॒ મંહિ॑ષ્ઠો મત્સ॒દન્ધ॑સઃ . દૃ॒ળ્હા ચિ॑દા॒રુજે॒ વસુ॑ ..
અ॒ભી ષુ ણઃ॒ સખી॑નામવિ॒તા જ॑રિતૄ॒ણામ્ . શ॒તં ભ॑વાસ્યૂ॒તિભિઃ॑ ..
સ્વાદોરિતિ પંચદશર્ચસ્ય સૂક્તસ્ય કાણ્વઃ પ્રગાથઃ સોમસ્ત્રિષ્ટુપ્ પંચમી જગતી .
સ્વા॒દોર॑ભક્ષિ॒ વય॑સઃ સુમે॒ધાઃ સ્વા॒ધ્યો॑ વરિવો॒વિત્ત॑રસ્ય . વિશ્વે॒ યં દે॒વા ઉ॒ત મર્ત્યા॑સો॒ મધુ॑ બ્રુ॒વન્તો॑ અ॒ભિ સં॒ચર॑ન્તિ ..
અ॒ન્તશ્ચ॒ પ્રાગા॒ અદિ॑તિર્ભવાસ્યવયા॒તા હર॑સો॒ દૈવ્ય॑સ્ય . ઇન્દ॒વિન્દ્ર॑સ્ય સ॒ખ્યં જુ॑ષા॒ણઃ શ્રૌષ્ટી॑વ॒ ધુર॒મનુ॑ રા॒ય ઋ॑ધ્યાઃ ..
અપા॑મ॒ સોમ॑મ॒મૃતા॑ અભૂ॒માગ॑ન્મ॒ જ્યોતિ॒રવિ॑દામ દે॒વાન્ . કિં નૂ॒નમ॒સ્માન્કૃ॑ણવ॒દરા॑તિઃ॒ કિમુ॑ ધૂ॒ર્તિર॑મૃત॒ મર્ત્ય॑સ્ય ..
શં નો॑ ભવ હૃ॒દ આ પી॒ત ઇ॑ન્દો પિ॒તેવ॑ સોમ સૂ॒નવે॑ સુ॒શેવઃ॑ . સખે॑વ॒ સખ્ય॑ ઉરુશંસ॒ ધીરઃ॒ પ્ર ણ॒ આયુ॑ર્જી॒વસે॑ સોમ તારીઃ ..
ઇ॒મે મા॑ પી॒તા ય॒શસ॑ ઉરુ॒ષ્યવો॒ રથં॒ ન ગાવઃ॒ સમ॑નાહ॒ પર્વ॑સુ . તે મા॑ રક્ષન્તુ વિ॒સ્રસ॑શ્ચ॒રિત્રા॑દુ॒ત મા॒ સ્રામા॑દ્યવય॒ન્ત્વિન્દ॑વઃ ..
અ॒ગ્નિં ન મા॑ મથિ॒તં સં દિ॑દીપઃ॒ પ્ર ચ॑ક્ષય કૃણુ॒હિ વસ્ય॑સો નઃ . અથા॒ હિ તે॒ મદ॒ આ સો॑મ॒ મન્યે॑ રે॒વાઁ ઇ॑વ॒ પ્ર ચ॑રા પુ॒ષ્ટિમચ્છ॑ ..
ઇ॒ષિ॒રેણ॑ તે॒ મન॑સા સુ॒તસ્ય॑ ભક્ષી॒મહિ॒ પિત્ર્ય॑સ્યેવ રા॒યઃ . સોમ॑ રાજ॒ન્પ્ર ણ॒ આયૂં॑ષિ તારી॒રહા॑નીવ॒ સૂર્યો॑ વાસ॒રાણિ॑ ..
સોમ॑ રાજન્મૃ॒ળયા॑ નઃ સ્વ॒સ્તિ તવ॑ સ્મસિ વ્ર॒ત્યા॒૩॒॑સ્તસ્ય॑ વિદ્ધિ . અલ॑ર્તિ॒ દક્ષ॑ ઉ॒ત મ॒ન્યુરિ॑ન્દો॒ મા નો॑ અ॒ર્યો અ॑નુકા॒મં પરા॑ દાઃ ..
ત્વં હિ ન॑સ્ત॒ન્વઃ॑ સોમ ગો॒પા ગાત્રે॑ગાત્રે નિષ॒સત્થા॑ નૃ॒ચક્ષાઃ॑ . યત્તે॑ વ॒યં પ્ર॑મિ॒નામ॑ વ્ર॒તાનિ॒ સ નો॑ મૃળ સુષ॒ખા દે॑વ॒ વસ્યઃ॑ ..
ઋ॒દૂ॒દરે॑ણ॒ સખ્યા॑ સચેય॒ યો મા॒ ન રિષ્યે॑દ્ધર્યશ્વ પી॒તઃ . અ॒યં યઃ સોમો॒ ન્યધા॑ય્ય॒સ્મે તસ્મા॒ ઇન્દ્રં॑ પ્ર॒તિર॑મે॒મ્યાયુઃ॑ ..
અપ॒ ત્યા અ॑સ્થુ॒રનિ॑રા॒ અમી॑વા॒ નિર॑ત્રસ॒ન્તમિ॑ષીચી॒રભૈ॑ષુઃ . આ સોમો॑ અ॒સ્માઁ અ॑રુહ॒દ્વિહા॑યા॒ અગ॑ન્મ॒ યત્ર॑ પ્રતિ॒રન્ત॒ આયુઃ॑ ..
યો ન॒ ઇન્દુઃ॑ પિતરો હૃ॒ત્સુ પી॒તોઽમ॑ર્ત્યો॒ મર્ત્યાઁ॑ આવિ॒વેશ॑ . તસ્મૈ॒ સોમા॑ય હ॒વિષા॑ વિધેમ મૃળી॒કે અ॑સ્ય સુમ॒તૌ સ્યા॑મ ..
ત્વં સો॑મ પિ॒તૃભિઃ॑ સંવિદા॒નોઽનુ॒ દ્યાવા॑પૃથિ॒વી આ ત॑તન્થ . તસ્મૈ॑ ત ઇન્દો હ॒વિષા॑ વિધેમ વ॒યં સ્યા॑મ॒ પત॑યો રયી॒ણામ્ ..
ત્રાતા॑રો દેવા॒ અધિ॑ વોચતા નો॒ મા નો॑ નિ॒દ્રા ઈ॑શત॒ મોત જલ્પિઃ॑ . વ॒યં સોમ॑સ્ય વિ॒શ્વહ॑ પ્રિ॒યાસઃ॑ સુ॒વીરા॑સો વિ॒દથ॒મા વ॑દેમ ..
ત્વં નઃ॑ સોમ વિ॒શ્વતો॑ વયો॒ધાસ્ત્વં સ્વ॒ર્વિદા વિ॑શા નૃ॒ચક્ષાઃ॑ . ત્વં ન॑ ઇન્દ ઊ॒તિભિઃ॑ સ॒જોષાઃ॑ પા॒હિ પ॒શ્ચાતા॑દુ॒ત વા॑ પુ॒રસ્તા॑ત્ ..
નવાઇતિ નવર્ચસ્ય સૂક્તસ્યાંગિરસો ભિક્ષુર્ધનાન્નદાનંત્રિષ્ટુબાદ્યેજગત્યૌ .
ન વા ઉ॑ દે॒વાઃ ક્ષુધ॒મિદ્વ॒ધં દ॑દુરુ॒તાશિ॑ત॒મુપ॑ ગચ્છન્તિ મૃ॒ત્યવઃ॑ . ઉ॒તો ર॒યિઃ પૃ॑ણ॒તો નોપ॑ દસ્યત્યુ॒તાપૃ॑ણન્મર્ડિ॒તારં॒ ન વિ॑ન્દતે ..
ય આ॒ધ્રાય॑ ચકમા॒નાય॑ પિ॒ત્વોઽન્ન॑વા॒ન્ત્સન્ર॑ફિ॒તાયો॑પજ॒ગ્મુષે॑ . સ્થિ॒રં મનઃ॑ કૃણુ॒તે સેવ॑તે પુ॒રોતો ચિ॒ત્સ મ॑ર્ડિ॒તારં॒ ન વિ॑ન્દતે ..
સ ઇદ્ભો॒જો યો ગૃ॒હવે॒ દદા॒ત્યન્ન॑કામાય॒ ચર॑તે કૃ॒શાય॑ . અર॑મસ્મૈ ભવતિ॒ યામ॑હૂતા ઉ॒તાપ॒રીષુ॑ કૃણુતે॒ સખા॑યમ્ ..
ન સ સખા॒ યો ન દદા॑તિ॒ સખ્યે॑ સચા॒ભુવે॒ સચ॑માનાય પિ॒ત્વઃ . અપા॑સ્મા॒ત્પ્રેયા॒ન્ન તદોકો॑ અસ્તિ પૃ॒ણન્ત॑મ॒ન્યમર॑ણં ચિદિચ્છેત્ ..
પૃ॒ણી॒યાદિન્નાધ॑માનાય॒ તવ્યા॒ન્દ્રાઘી॑યાંસ॒મનુ॑ પશ્યેત॒ પન્થા॑મ્ . ઓ હિ વર્ત॑ન્તે॒ રથ્યે॑વ ચ॒ક્રાન્યમ॑ન્ય॒મુપ॑ તિષ્ઠન્ત॒ રાયઃ॑ ..
મોઘ॒મન્નં॑ વિન્દતે॒ અપ્ર॑ચેતાઃ સ॒ત્યં બ્ર॑વીમિ વ॒ધ ઇત્સ તસ્ય॑ . નાર્ય॒મણં॒ પુષ્ય॑તિ॒ નો સખા॑યં॒ કેવ॑લાઘો ભવતિ કેવલા॒દી ..
કૃ॒ષન્નિત્ફાલ॒ આશિ॑તં કૃણોતિ॒ યન્નધ્વા॑ન॒મપ॑ વૃઙ્ક્તે ચ॒રિત્રૈઃ॑ . વદ॑ન્બ્ર॒હ્માવ॑દતો॒ વની॑યાન્પૃ॒ણન્ના॒પિરપૃ॑ણન્તમ॒ભિ ષ્યા॑ત્ ..
એક॑પા॒દ્ભૂયો॑ દ્વિ॒પદો॒ વિ ચ॑ક્રમે દ્વિ॒પાત્ત્રિ॒પાદ॑મ॒ભ્યે॑તિ પ॒શ્ચાત્ . ચતુ॑ષ્પાદેતિ દ્વિ॒પદા॑મભિસ્વ॒રે સ॒મ્પશ્ય॑ન્પ॒ઙ્ક્તીરુ॑પ॒તિષ્ઠ॑માનઃ ..
સ॒મૌ ચિ॒દ્ધસ્તૌ॒ ન સ॒મં વિ॑વિષ્ટઃ સમ્મા॒તરા॑ ચિ॒ન્ન સ॒મં દુ॑હાતે . ય॒મયો॑શ્ચિ॒ન્ન સ॒મા વી॒ર્યા॑ણિ જ્ઞા॒તી ચિ॒ત્સન્તૌ॒ ન સ॒મં પૃ॑ણીતઃ ..
શ્રદ્ધયેતિ પંચર્ચસ્ય સૂક્તસ્ય શ્રદ્ધાકામાયનીશ્રદ્ધાનુષ્ટુપ્ .
શ્ર॒દ્ધયા॒ગ્નિઃ સમિ॑ધ્યતે શ્ર॒દ્ધયા॑ હૂયતે હ॒વિઃ . શ્ર॒દ્ધાં ભગ॑સ્ય મૂ॒ર્ધનિ॒ વચ॒સા વે॑દયામસિ ..
પ્રિ॒યં શ્ર॑દ્ધે॒ દદ॑તઃ પ્રિ॒યં શ્ર॑દ્ધે॒ દિદા॑સતઃ . પ્રિ॒યં ભો॒જેષુ॒ યજ્વ॑સ્વિ॒દં મ॑ ઉદિ॒તં કૃ॑ધિ ..
યથા॑ દે॒વા અસુ॑રેષુ શ્ર॒દ્ધામુ॒ગ્રેષુ॑ ચક્રિ॒રે . એ॒વં ભો॒જેષુ॒ યજ્વ॑સ્વ॒સ્માક॑મુદિ॒તં કૃ॑ધિ ..
શ્ર॒દ્ધાં દે॒વા યજ॑માના વા॒યુગો॑પા॒ ઉપા॑સતે . શ્ર॒દ્ધાં હૃ॑દ॒ય્ય૧॒॑યાકૂ॑ત્યા શ્ર॒દ્ધયા॑ વિન્દતે॒ વસુ॑ ..
શ્ર॒દ્ધાં પ્રા॒તર્હ॑વામહે શ્ર॒દ્ધાં મ॒ધ્યંદિ॑નં॒ પરિ॑ . શ્ર॒દ્ધાં સૂર્ય॑સ્ય નિ॒મ્રુચિ॒ શ્રદ્ધે॒ શ્રદ્ધા॑પયે॒હ નઃ॑ ..
પ્રાવેપાઇતિ ચતુર્દશર્ચસ્ય સૂક્તસ્ય મૌજવાનક્ષ ઋષિઃ આદ્યા સપ્તમી નવમીદ્વાદશીનામક્ષાદેવતાઃ ત્રયોદશ્યાઃ કૃષિઃ શિષ્ટાનામક્ષનિંદા દેવતા ત્રિષ્ટુપ્ સપ્તમી જગતી .
પ્રા॒વે॒પા મા॑ બૃહ॒તો મા॑દયન્તિ પ્રવાતે॒જા ઇરિ॑ણે॒ વર્વૃ॑તાનાઃ . સોમ॑સ્યેવ મૌજવ॒તસ્ય॑ ભ॒ક્ષો વિ॒ભીદ॑કો॒ જાગૃ॑વિ॒ર્મહ્ય॑મચ્છાન્ ..
ન મા॑ મિમેથ॒ ન જિ॑હીળ એ॒ષા શિ॒વા સખિ॑ભ્ય ઉ॒ત મહ્ય॑માસીત્ . અ॒ક્ષસ્યા॒હમે॑કપ॒રસ્ય॑ હે॒તોરનુ॑વ્રતા॒મપ॑ જા॒યામ॑રોધમ્ ..
દ્વેષ્ટિ॑ શ્વ॒શ્રૂરપ॑ જા॒યા રુ॑ણદ્ધિ॒ ન ના॑થિ॒તો વિ॑ન્દતે મર્ડિ॒તાર॑મ્ . અશ્વ॑સ્યેવ॒ જર॑તો॒ વસ્ન્ય॑સ્ય॒ નાહં વિ॑ન્દામિ કિત॒વસ્ય॒ ભોગ॑મ્ ..
અ॒ન્યે જા॒યાં પરિ॑ મૃશન્ત્યસ્ય॒ યસ્યાગૃ॑ધ॒દ્વેદ॑ને વા॒જ્ય૧॒॑ક્ષઃ . પિ॒તા મા॒તા ભ્રાત॑ર એનમાહુ॒ર્ન જા॑નીમો॒ નય॑તા બ॒દ્ધમે॒તમ્ ..
યદા॒દીધ્યે॒ ન દ॑વિષાણ્યેભિઃ પરા॒યદ્ભ્યોઽવ॑ હીયે॒ સખિ॑ભ્યઃ . ન્યુ॑પ્તાશ્ચ બ॒ભ્રવો॒ વાચ॒મક્ર॑તઁ॒ એમીદે॑ષાં નિષ્કૃ॒તં જા॒રિણી॑વ ..
સ॒ભામે॑તિ કિત॒વઃ પૃ॒ચ્છમા॑નો જે॒ષ્યામીતિ॑ ત॒ન્વા॒૩॒॑ શૂશુ॑જાનઃ . અ॒ક્ષાસો॑ અસ્ય॒ વિ તિ॑રન્તિ॒ કામં॑ પ્રતિ॒દીવ્ને॒ દધ॑ત॒ આ કૃ॒તાનિ॑ ..
અ॒ક્ષાસ॒ ઇદ॑ઙ્કુ॒શિનો॑ નિતો॒દિનો॑ નિ॒કૃત્વા॑ન॒સ્તપ॑નાસ્તાપયિ॒ષ્ણવઃ॑ . કુ॒મા॒રદે॑ષ્ણા॒ જય॑તઃ પુન॒ર્હણો॒ મધ્વા॒ સમ્પૃ॑ક્તાઃ કિત॒વસ્ય॑ બ॒ર્હણા॑ ..
ત્રિ॒પ॒ઞ્ચા॒શઃ ક્રી॑ળતિ॒ વ્રાત॑ એષાં દે॒વ ઇ॑વ સવિ॒તા સ॒ત્યધ॑ર્મા . ઉ॒ગ્રસ્ય॑ ચિન્મ॒ન્યવે॒ ના ન॑મન્તે॒ રાજા॑ ચિદેભ્યો॒ નમ॒ ઇત્કૃ॑ણોતિ ..
ની॒ચા વ॑ર્તન્ત ઉ॒પરિ॑ સ્ફુરન્ત્યહ॒સ્તાસો॒ હસ્ત॑વન્તં સહન્તે . દિ॒વ્યા અઙ્ગા॑રા॒ ઇરિ॑ણે॒ ન્યુ॑પ્તાઃ શી॒તાઃ સન્તો॒ હૃદ॑યં॒ નિર્દ॑હન્તિ ..
જા॒યા ત॑પ્યતે કિત॒વસ્ય॑ હી॒ના મા॒તા પુ॒ત્રસ્ય॒ ચર॑તઃ॒ ક્વ॑ સ્વિત્ . ઋ॒ણા॒વા બિભ્ય॒દ્ધન॑મિ॒ચ્છમા॑નો॒ઽન્યેષા॒મસ્ત॒મુપ॒ નક્ત॑મેતિ ..
સ્ત્રિયં॑ દૃ॒ષ્ટ્વાય॑ કિત॒વં ત॑તાપા॒ન્યેષાં॑ જા॒યાં સુકૃ॑તં ચ॒ યોનિ॑મ્ . પૂ॒ર્વા॒હ્ણે અશ્વા॑ન્યુયુ॒જે હિ બ॒ભ્રૂન્ત્સો અ॒ગ્નેરન્તે॑ વૃષ॒લઃ પ॑પાદ ..
યો વઃ॑ સેના॒નીર્મ॑હ॒તો ગ॒ણસ્ય॒ રાજા॒ વ્રાત॑સ્ય પ્રથ॒મો બ॒ભૂવ॑ . તસ્મૈ॑ કૃણોમિ॒ ન ધના॑ રુણધ્મિ॒ દશા॒હં પ્રાચી॒સ્તદૃ॒તં વ॑દામિ ..
અ॒ક્ષૈર્મા દી॑વ્યઃ કૃ॒ષિમિત્કૃ॑ષસ્વ વિ॒ત્તે ર॑મસ્વ બ॒હુ મન્ય॑માનઃ . તત્ર॒ ગાવઃ॑ કિતવ॒ તત્ર॑ જા॒યા તન્મે॒ વિ ચ॑ષ્ટે સવિ॒તાયમ॒ર્યઃ ..
મિ॒ત્રં કૃ॑ણુધ્વં॒ ખલુ॑ મૃ॒ળતા॑ નો॒ મા નો॑ ઘો॒રેણ॑ ચરતા॒ભિ ધૃ॒ષ્ણુ . નિ વો॒ નુ મ॒ન્યુર્વિ॑શતા॒મરા॑તિર॒ન્યો બ॑ભ્રૂ॒ણાં પ્રસિ॑તૌ॒ ન્વ॑સ્તુ ..
સમિદ્ધોઅગ્નઇતિ ત્રયોદશર્ચસ્ય સૂક્તસ્યૌચથ્યોદીર્ઘતમાઋષિઃ ઇધ્મસ્તનૂનપાન્નરાશંસઇળો બર્હિર્દેવીર્દ્વાર ઉષાસાનક્તા દેવ્યૌહોતારૌ સરસ્વતીળાભારત્યસ્ત્વષ્ટાવનસ્પતિઃ સ્વાહાકૃતયઇતિક્રમેણદેવતાઃ અંત્યાયા ઇંદ્રોનુષ્ટુપ્ .
સમિ॑દ્ધો અગ્ન॒ આ વ॑હ દે॒વાઁ અ॒દ્ય ય॒તસ્રુ॑ચે . તન્તું॑ તનુષ્વ પૂ॒ર્વ્યં સુ॒તસો॑માય દા॒શુષે॑ ..
ઘૃ॒તવ॑ન્ત॒મુપ॑ માસિ॒ મધુ॑મન્તં તનૂનપાત્ . ય॒જ્ઞં વિપ્ર॑સ્ય॒ માવ॑તઃ શશમા॒નસ્ય॑ દા॒શુષઃ॑ ..
શુચિઃ॑ પાવ॒કો અદ્ભુ॑તો॒ મધ્વા॑ ય॒જ્ઞં મિ॑મિક્ષતિ . નરા॒શંસ॒સ્ત્રિરા દિ॒વો દે॒વો દે॒વેષુ॑ ય॒જ્ઞિયઃ॑ ..
ઈ॒ળિ॒તો અ॑ગ્ન॒ આ વ॒હેન્દ્રં॑ ચિ॒ત્રમિ॒હ પ્રિ॒યમ્ . ઇ॒યં હિ ત્વા॑ મ॒તિર્મમાચ્છા॑ સુજિહ્વ વ॒ચ્યતે॑ ..
સ્તૃ॒ણા॒નાસો॑ ય॒તસ્રુ॑ચો બ॒ર્હિર્ય॒જ્ઞે સ્વ॑ધ્વ॒રે . વૃ॒ઞ્જે દે॒વવ્ય॑ચસ્તમ॒મિન્દ્રા॑ય॒ શર્મ॑ સ॒પ્રથઃ॑ ..
વિ શ્ર॑યન્તામૃતા॒વૃધઃ॑ પ્ર॒યૈ દે॒વેભ્યો॑ મ॒હીઃ . પા॒વ॒કાસઃ॑ પુરુ॒સ્પૃહો॒ દ્વારો॑ દે॒વીર॑સ॒શ્ચતઃ॑ ..
આ ભન્દ॑માને॒ ઉપા॑કે॒ નક્તો॒ષાસા॑ સુ॒પેશ॑સા . ય॒હ્વી ઋ॒તસ્ય॑ મા॒તરા॒ સીદ॑તાં બ॒ર્હિરા સુ॒મત્ ..
મ॒ન્દ્રજિ॑હ્વા જુગુ॒ર્વણી॒ હોતા॑રા॒ દૈવ્યા॑ ક॒વી . ય॒જ્ઞં નો॑ યક્ષતામિ॒મં સિ॒ધ્રમ॒દ્ય દિ॑વિ॒સ્પૃશ॑મ્ ..
શુચિ॑ર્દે॒વેષ્વર્પિ॑તા॒ હોત્રા॑ મ॒રુત્સુ॒ ભાર॑તી . ઇળા॒ સર॑સ્વતી મ॒હી બ॒ર્હિઃ સી॑દન્તુ ય॒જ્ઞિયાઃ॑ ..
તન્ન॑સ્તુ॒રીપ॒મદ્ભુ॑તં પુ॒રુ વારં॑ પુ॒રુ ત્મના॑ . ત્વષ્ટા॒ પોષા॑ય॒ વિ ષ્ય॑તુ રા॒યે નાભા॑ નો અસ્મ॒યુઃ ..
અ॒વ॒સૃ॒જન્નુપ॒ ત્મના॑ દે॒વાન્ય॑ક્ષિ વનસ્પતે . અ॒ગ્નિર્હ॒વ્યા સુ॑ષૂદતિ દે॒વો દે॒વેષુ॒ મેધિ॑રઃ ..
પૂ॒ષ॒ણ્વતે॑ મ॒રુત્વ॑તે વિ॒શ્વદે॑વાય વા॒યવે॑ . સ્વાહા॑ ગાય॒ત્રવે॑પસે હ॒વ્યમિન્દ્રા॑ય કર્તન ..
સ્વાહા॑કૃતા॒ન્યા ગ॒હ્યુપ॑ હ॒વ્યાનિ॑ વી॒તયે॑ . ઇન્દ્રા ગ॑હિ શ્રુ॒ધી હવં॒ ત્વાં હ॑વન્તે અધ્વ॒રે ..
સમિદ્ધઇત્યેકાદશર્ચસ્ય સૂક્તસ્ય મૈત્રાવરુણિરગસ્ત્ય ઇધ્મસ્તનૂનપાદિળોબર્હિર્દેવીર્દ્વાર ઉષાસાનક્તાદૈવ્યૌહોતારૌ સરસ્વતીળા ભારત્યસ્ત્વષ્ટા વનસ્પતિ સ્વાહાકૃતયઇતિક્રમેણદેવતાઃ ગાયત્રીચ્છંદઃ .
સમિ॑દ્ધો અ॒દ્ય રા॑જસિ દે॒વો દે॒વૈઃ સ॑હસ્રજિત્ . દૂ॒તો હ॒વ્યા ક॒વિર્વ॑હ ..
તનૂ॑નપાદૃ॒તં ય॒તે મધ્વા॑ ય॒જ્ઞઃ સમ॑જ્યતે . દધ॑ત્સહ॒સ્રિણી॒રિષઃ॑ ..
આ॒જુહ્વા॑નો ન॒ ઈડ્યો॑ દે॒વાઁ આ વ॑ક્ષિ ય॒જ્ઞિયા॑ન્ . અગ્ને॑ સહસ્ર॒સા અ॑સિ ..
પ્રા॒ચીનં॑ બ॒ર્હિરોજ॑સા સ॒હસ્ર॑વીરમસ્તૃણન્ . યત્રા॑દિત્યા વિ॒રાજ॑થ ..
વિ॒રાટ્ સ॒મ્રાડ્વિ॒ભ્વીઃ પ્ર॒ભ્વીર્બ॒હ્વીશ્ચ॒ ભૂય॑સીશ્ચ॒ યાઃ . દુરો॑ ઘૃ॒તાન્ય॑ક્ષરન્ ..
સુ॒રુ॒ક્મે હિ સુ॒પેશ॒સાધિ॑ શ્રિ॒યા વિ॒રાજ॑તઃ . ઉ॒ષાસા॒વેહ સી॑દતામ્ ..
પ્ર॒થ॒મા હિ સુ॒વાચ॑સા॒ હોતા॑રા॒ દૈવ્યા॑ ક॒વી . ય॒જ્ઞં નો॑ યક્ષતામિ॒મમ્ ..
ભાર॒તીળે॒ સર॑સ્વતિ॒ યા વઃ॒ સર્વા॑ ઉપબ્રુ॒વે . તા ન॑શ્ચોદયત શ્રિ॒યે ..
ત્વષ્ટા॑ રૂ॒પાણિ॒ હિ પ્ર॒ભુઃ પ॒શૂન્વિશ્વા॑ન્ત્સમાન॒જે . તેષાં॑ નઃ સ્ફા॒તિમા ય॑જ ..
ઉપ॒ ત્મન્યા॑ વનસ્પતે॒ પાથો॑ દે॒વેભ્યઃ॑ સૃજ . અ॒ગ્નિર્હ॒વ્યાનિ॑ સિષ્વદત્ ..
પુ॒રો॒ગા અ॒ગ્નિર્દે॒વાનાં॑ ગાય॒ત્રેણ॒ સમ॑જ્યતે . સ્વાહા॑કૃતીષુ રોચતે ..
સમિદ્ધોઅગ્નિરિત્યેકાદશર્ચસ્ય સૂક્તસ્ય શૌનકો ગૃત્સમદઇધ્મો નરાશંસઇળો બર્હિર્દેવીર્દ્વારઉષાસાનક્તા દૈવ્યૌહોતારૌ સરસ્વતીળાભારત્યસ્ત્વષ્ટા વનસ્પતિસ્વાહાકૃતયઇતિક્રમેણદેવતાસ્ત્રિષ્ટુપ્ સપ્તમ્યૌજગત્યૌ .
સમિ॑દ્ધો અ॒ગ્નિર્નિહિ॑તઃ પૃથિ॒વ્યાં પ્ર॒ત્યઙ્વિશ્વા॑નિ॒ ભુવ॑નાન્યસ્થાત્ . હોતા॑ પાવ॒કઃ પ્ર॒દિવઃ॑ સુમે॒ધા દે॒વો દે॒વાન્ય॑જત્વ॒ગ્નિરર્હ॑ન્ ..
નરા॒શંસઃ॒ પ્રતિ॒ ધામા॑ન્ય॒ઞ્જન્તિ॒સ્રો દિવઃ॒ પ્રતિ॑ મ॒હ્ના સ્વ॒ર્ચિઃ . ઘૃ॒ત॒પ્રુષા॒ મન॑સા હ॒વ્યમુ॒ન્દન્મૂ॒ર્ધન્ય॒જ્ઞસ્ય॒ સમ॑નક્તુ દે॒વાન્ ..
ઈ॒ળિ॒તો અ॑ગ્ને॒ મન॑સા નો॒ અર્હ॑ન્દે॒વાન્ય॑ક્ષિ॒ માનુ॑ષા॒ત્પૂર્વો॑ અ॒દ્ય . સ આ વ॑હ મ॒રુતાં॒ શર્ધો॒ અચ્યુ॑ત॒મિન્દ્રં॑ નરો બર્હિ॒ષદં॑ યજધ્વમ્ ..
દેવ॑ બર્હિ॒ર્વર્ધ॑માનં સુ॒વીરં॑ સ્તી॒ર્ણં રા॒યે સુ॒ભરં॒ વેદ્ય॒સ્યામ્ . ઘૃ॒તેના॒ક્તં વ॑સવઃ સીદતે॒દં વિશ્વે॑ દેવા આદિત્યા ય॒જ્ઞિયા॑સઃ ..
વિ શ્ર॑યન્તામુર્વિ॒યા હૂ॒યમા॑ના॒ દ્વારો॑ દે॒વીઃ સુ॑પ્રાય॒ણા નમો॑ભિઃ . વ્યચ॑સ્વતી॒ર્વિ પ્ર॑થન્તામજુ॒ર્યા વર્ણં॑ પુના॒ના ય॒શસં॑ સુ॒વીર॑મ્ ..
સા॒ધ્વપાં॑સિ સ॒નતા॑ ન ઉક્ષિ॒તે ઉ॒ષાસા॒નક્તા॑ વ॒ય્યે॑વ રણ્વિ॒તે . તન્તું॑ ત॒તં સં॒વય॑ન્તી સમી॒ચી ય॒જ્ઞસ્ય॒ પેશઃ॑ સુ॒દુઘે॒ પય॑સ્વતી ..
દૈવ્યા॒ હોતા॑રા પ્રથ॒મા વિ॒દુષ્ટ॑ર ઋ॒જુ ય॑ક્ષતઃ॒ સમૃ॒ચા વ॒પુષ્ટ॑રા . દે॒વાન્યજ॑ન્તાવૃતુ॒થા સમ॑ઞ્જતો॒ નાભા॑ પૃથિ॒વ્યા અધિ॒ સાનુ॑ષુ ત્રિ॒ષુ ..
સર॑સ્વતી સા॒ધય॑ન્તી॒ ધિયં॑ ન॒ ઇળા॑ દે॒વી ભાર॑તી વિ॒શ્વતૂ॑ર્તિઃ . તિ॒સ્રો દે॒વીઃ સ્વ॒ધયા॑ બ॒ર્હિરેદમચ્છિ॑દ્રં પાન્તુ શર॒ણં નિ॒ષદ્ય॑ ..
પિ॒શઙ્ગ॑રૂપઃ સુ॒ભરો॑ વયો॒ધાઃ શ્રુ॒ષ્ટી વી॒રો જા॑યતે દે॒વકા॑મઃ . પ્ર॒જાં ત્વષ્ટા॒ વિ ષ્ય॑તુ॒ નાભિ॑મ॒સ્મે અથા॑ દે॒વાના॒મપ્યે॑તુ॒ પાથઃ॑ ..
વન॒સ્પતિ॑રવસૃ॒જન્નુપ॑ સ્થાદ॒ગ્નિર્હ॒વિઃ સૂ॑દયાતિ॒ પ્ર ધી॒ભિઃ . ત્રિધા॒ સમ॑ક્તં નયતુ પ્રજા॒નન્દે॒વેભ્યો॒ દૈવ્યઃ॑ શમિ॒તોપ॑ હ॒વ્યમ્ ..
ઘૃ॒તં મિ॑મિક્ષે ઘૃ॒તમ॑સ્ય॒ યોનિ॑ર્ઘૃ॒તે શ્રિ॒તો ઘૃ॒તમ્વ॑સ્ય॒ ધામ॑ . અ॒નુ॒ષ્વ॒ધમા વ॑હ મા॒દય॑સ્વ॒ સ્વાહા॑કૃતં વૃષભ વક્ષિ હ॒વ્યમ્ ..
સમિત્સમિદિત્યેકાદશર્ચસ્ય સૂક્તસ્ય ગાથિનોવિશ્વામિત્રઇધ્મસ્તનૂનપાદિળોબર્હિર્દેવીર્દ્વારઉષાસાનક્તાદૈવ્યૌ હોતારૌ સરસ્વતીળાભારત્યસ્ત્વષ્ટાવનસ્પતિસ્વાહાકૃતયઇતિક્રમેણદેવતાસ્ત્રિષ્ટુપ્ .
સ॒મિત્સ॑મિત્સુ॒મના॑ બોધ્ય॒સ્મે શુ॒ચાશુ॑ચા સુમ॒તિં રા॑સિ॒ વસ્વઃ॑ . આ દે॑વ દે॒વાન્ય॒જથા॑ય વક્ષિ॒ સખા॒ સખી॑ન્ત્સુ॒મના॑ યક્ષ્યગ્ને ..
યં દે॒વાસ॒સ્ત્રિરહ॑ન્ના॒યજ॑ન્તે દિ॒વેદિ॑વે॒ વરુ॑ણો મિ॒ત્રો અ॒ગ્નિઃ . સેમં ય॒જ્ઞં મધુ॑મન્તં કૃધી ન॒સ્તનૂ॑નપાદ્ઘૃ॒તયો॑નિં વિ॒ધન્ત॑મ્ ..
પ્ર દીધિ॑તિર્વિ॒શ્વવા॑રા જિગાતિ॒ હોતા॑રમિ॒ળઃ પ્ર॑થ॒મં યજ॑ધ્યૈ . અચ્છા॒ નમો॑ભિર્વૃષ॒ભં વ॒ન્દધ્યૈ॒ સ દે॒વાન્ય॑ક્ષદિષિ॒તો યજી॑યાન્ ..
ઊ॒ર્ધ્વો વાં॑ ગા॒તુર॑ધ્વ॒રે અ॑કાર્યૂ॒ર્ધ્વા શો॒ચીંષિ॒ પ્રસ્થિ॑તા॒ રજાં॑સિ . દિ॒વો વા॒ નાભા॒ ન્ય॑સાદિ॒ હોતા॑ સ્તૃણી॒મહિ॑ દે॒વવ્ય॑ચા॒ વિ બ॒ર્હિઃ ..
સ॒પ્ત હો॒ત્રાણિ॒ મન॑સા વૃણા॒ના ઇન્વ॑ન્તો॒ વિશ્વં॒ પ્રતિ॑ યન્નૃ॒તેન॑ . નૃ॒પેશ॑સો વિ॒દથે॑ષુ॒ પ્ર જા॒તા અ॒ભી॒૩॒॑મં ય॒જ્ઞં વિ ચ॑રન્ત પૂ॒ર્વીઃ ..
આ ભન્દ॑માને ઉ॒ષસા॒ ઉપા॑કે ઉ॒ત સ્મ॑યેતે ત॒ન્વા॒૩॒॑ વિરૂ॑પે . યથા॑ નો મિ॒ત્રો વરુ॑ણો॒ જુજો॑ષ॒દિન્દ્રો॑ મ॒રુત્વાઁ॑ ઉ॒ત વા॒ મહો॑ભિઃ ..
દૈવ્યા॒ હોતા॑રા પ્રથ॒મા ન્યૃ॑ઞ્જે સ॒પ્ત પૃ॒ક્ષાસઃ॑ સ્વ॒ધયા॑ મદન્તિ . ઋ॒તં શંસ॑ન્ત ઋ॒તમિત્ત આ॑હુ॒રનુ॑ વ્ર॒તં વ્ર॑ત॒પા દીધ્યા॑નાઃ ..
આ ભાર॑તી॒ ભાર॑તીભિઃ સ॒જોષા॒ ઇળા॑ દે॒વૈર્મ॑નુ॒ષ્યે॑ભિર॒ગ્નિઃ . સર॑સ્વતી સારસ્વ॒તેભિ॑ર॒ર્વાક્તિ॒સ્રો દે॒વીર્બ॒ર્હિરેદં સ॑દન્તુ ..
તન્ન॑સ્તુ॒રીપ॒મધ॑ પોષયિ॒ત્નુ દેવ॑ ત્વષ્ટ॒ર્વિ ર॑રા॒ણઃ સ્ય॑સ્વ . યતો॑ વી॒રઃ ક॑ર્મ॒ણ્યઃ॑ સુ॒દક્ષો॑ યુ॒ક્તગ્રા॑વા॒ જાય॑તે દે॒વકા॑મઃ ..
વન॑સ્પ॒તેઽવ॑ સૃ॒જોપ॑ દે॒વાન॒ગ્નિર્હ॒વિઃ શ॑મિ॒તા સૂ॑દયાતિ . સેદુ॒ હોતા॑ સ॒ત્યત॑રો યજાતિ॒ યથા॑ દે॒વાનાં॒ જનિ॑માનિ॒ વેદ॑ ..
આ યા॑હ્યગ્ને સમિધા॒નો અ॒ર્વાઙિન્દ્રે॑ણ દે॒વૈઃ સ॒રથં॑ તુ॒રેભિઃ॑ . બ॒ર્હિર્ન॑ આસ્તા॒મદિ॑તિઃ સુપુ॒ત્રા સ્વાહા॑ દે॒વા અ॒મૃતા॑ માદયન્તામ્ ..
સુસમિદ્ધાયેત્યેકાદશર્ચસ્ય સૂક્તસ્યાત્રેયો વસુશ્રુતઃ ઇધ્મોનરાશંસ ઇળોબર્હિર્દેવીર્દ્વાર ઉષાસાનક્તાદૈવ્યૌહોતારૌ સરસ્વતીળાભારત્યસ્ત્વષ્ટા વનસ્પતિ સ્વાહાકૃતયો ગાયત્રી .
સુસ॑મિદ્ધાય શો॒ચિષે॑ ઘૃ॒તં તી॒વ્રં જુ॑હોતન . અ॒ગ્નયે॑ જા॒તવે॑દસે ..
નરા॒શંસઃ॑ સુષૂદતી॒મં ય॒જ્ઞમદા॑ભ્યઃ . ક॒વિર્હિ મધુ॑હસ્ત્યઃ ..
ઈ॒ળિ॒તો અ॑ગ્ન॒ આ વ॒હેન્દ્રં॑ ચિ॒ત્રમિ॒હ પ્રિ॒યમ્ . સુ॒ખૈ રથે॑ભિરૂ॒તયે॑ ..
ઊર્ણ॑મ્રદા॒ વિ પ્ર॑થસ્વા॒ભ્ય૧॒॑ર્કા અ॑નૂષત . ભવા॑ નઃ શુભ્ર સા॒તયે॑ ..
દેવી॑ર્દ્વારો॒ વિ શ્ર॑યધ્વં સુપ્રાય॒ણા ન॑ ઊ॒તયે॑ . પ્રપ્ર॑ ય॒જ્ઞં પૃ॑ણીતન ..
સુ॒પ્રતી॑કે વયો॒વૃધા॑ ય॒હ્વી ઋ॒તસ્ય॑ મા॒તરા॑ . દો॒ષામુ॒ષાસ॑મીમહે ..
વાત॑સ્ય॒ પત્મ॑ન્નીળિ॒તા દૈવ્યા॒ હોતા॑રા॒ મનુ॑ષઃ . ઇ॒મં નો॑ ય॒જ્ઞમા ગ॑તમ્ ..
ઇળા॒ સર॑સ્વતી મ॒હી તિ॒સ્રો દે॒વીર્મ॑યો॒ભુવઃ॑ . બ॒ર્હિઃ સી॑દન્ત્વ॒સ્રિધઃ॑ ..
શિ॒વસ્ત્વ॑ષ્ટરિ॒હા ગ॑હિ વિ॒ભુઃ પોષ॑ ઉ॒ત ત્મના॑ . ય॒જ્ઞેય॑જ્ઞે ન॒ ઉદ॑વ ..
યત્ર॒ વેત્થ॑ વનસ્પતે દે॒વાનાં॒ ગુહ્યા॒ નામા॑નિ . તત્ર॑ હ॒વ્યાનિ॑ ગામય ..
સ્વાહા॒ગ્નયે॒ વરુ॑ણાય॒ સ્વાહેન્દ્રા॑ય મ॒રુદ્ભ્યઃ॑ . સ્વાહા॑ દે॒વેભ્યો॑ હ॒વિઃ ..
જુષસ્વેત્યેકાદશર્ચસ્ય સૂક્તસ્ય મૈત્રાવરુણિર્વસિષ્ઠઃ ઇધ્મોનરાશંસઇળો બર્હિર્દેવીર્દ્વાર ઉષાસાનક્તા દૈવ્યૌહોતારૌ સરસ્વતીળાભારત્ય સ્ત્વષ્ટાવનસ્પતિઃ સ્વાહાકૃતયસ્ત્રિષ્ટુપ્ .
જુ॒ષસ્વ॑ નઃ સ॒મિધ॑મગ્ને અ॒દ્ય શોચા॑ બૃ॒હદ્ય॑જ॒તં ધૂ॒મમૃ॒ણ્વન્ . ઉપ॑ સ્પૃશ દિ॒વ્યં સાનુ॒ સ્તૂપૈઃ॒ સં ર॒શ્મિભિ॑સ્તતનઃ॒ સૂર્ય॑સ્ય ..
નરા॒શંસ॑સ્ય મહિ॒માન॑મેષા॒મુપ॑ સ્તોષામ યજ॒તસ્ય॑ ય॒જ્ઞૈઃ . યે સુ॒ક્રત॑વઃ॒ શુચ॑યો ધિયં॒ધાઃ સ્વદ॑ન્તિ દે॒વા ઉ॒ભયા॑નિ હ॒વ્યા ..
ઈ॒ળેન્યં॑ વો॒ અસુ॑રં સુ॒દક્ષ॑મ॒ન્તર્દૂ॒તં રોદ॑સી સત્ય॒વાચ॑મ્ . મ॒નુ॒ષ્વદ॒ગ્નિં મનુ॑ના॒ સમિ॑દ્ધં॒ સમ॑ધ્વ॒રાય॒ સદ॒મિન્મ॑હેમ ..
સ॒પ॒ર્યવો॒ ભર॑માણા અભિ॒જ્ઞુ પ્ર વૃ॑ઞ્જતે॒ નમ॑સા બ॒ર્હિર॒ગ્નૌ . આ॒જુહ્વા॑ના ઘૃ॒તપૃ॑ષ્ઠં॒ પૃષ॑દ્વ॒દધ્વ॑ર્યવો હ॒વિષા॑ મર્જયધ્વમ્ ..
સ્વા॒ધ્યો॒૩॒॑ વિ દુરો॑ દેવ॒યન્તોઽશિ॑શ્રયૂ રથ॒યુર્દે॒વતા॑તા . પૂ॒ર્વી શિશું॒ ન મા॒તરા॑ રિહા॒ણે સમ॒ગ્રુવો॒ ન સમ॑નેષ્વઞ્જન્ ..
ઉ॒ત યોષ॑ણે દિ॒વ્યે મ॒હી ન॑ ઉ॒ષાસા॒નક્તા॑ સુ॒દુઘે॑વ ધે॒નુઃ . બ॒ર્હિ॒ષદા॑ પુરુહૂ॒તે મ॒ઘોની॒ આ ય॒જ્ઞિયે॑ સુવિ॒તાય॑ શ્રયેતામ્ ..
વિપ્રા॑ ય॒જ્ઞેષુ॒ માનુ॑ષેષુ કા॒રૂ મન્યે॑ વાં જા॒તવે॑દસા॒ યજ॑ધ્યૈ . ઊ॒ર્ધ્વં નો॑ અધ્વ॒રં કૃ॑તં॒ હવે॑ષુ॒ તા દે॒વેષુ॑ વનથો॒ વાર્યા॑ણિ ..
આ ભાર॑તી॒ ભાર॑તીભિઃ સ॒જોષા॒ ઇળા॑ દે॒વૈર્મ॑નુ॒ષ્યે॑ભિર॒ગ્નિઃ . સર॑સ્વતી સારસ્વ॒તેભિ॑ર॒ર્વાક્તિ॒સ્રો દે॒વીર્બ॒ર્હિરેદં સ॑દન્તુ ..
તન્ન॑સ્તુ॒રીપ॒મધ॑ પોષયિ॒ત્નુ દેવ॑ ત્વષ્ટ॒ર્વિ ર॑રા॒ણઃ સ્ય॑સ્વ . યતો॑ વી॒રઃ ક॑ર્મ॒ણ્યઃ॑ સુ॒દક્ષો॑ યુ॒ક્તગ્રા॑વા॒ જાય॑તે દે॒વકા॑મઃ ..
વન॑સ્પ॒તેઽવ॑ સૃ॒જોપ॑ દે॒વાન॒ગ્નિર્હ॒વિઃ શ॑મિ॒તા સૂ॑દયાતિ . સેદુ॒ હોતા॑ સ॒ત્યત॑રો યજાતિ॒ યથા॑ દે॒વાનાં॒ જનિ॑માનિ॒ વેદ॑ ..
આ યા॑હ્યગ્ને સમિધા॒નો અ॒ર્વાઙિન્દ્રે॑ણ દે॒વૈઃ સ॒રથં॑ તુ॒રેભિઃ॑ . બ॒ર્હિર્ન॑ આસ્તા॒મદિ॑તિઃ સુપુ॒ત્રા સ્વાહા॑ દે॒વા અ॒મૃતા॑ માદયન્તામ્ ..
સમિદ્ધઇત્યેકાદશર્ચસ્ય સૂક્તસ્ય કાશ્યપોસિતઃ ક્રમેણેધ્મસ્તનૂનપાદિળોબર્હિર્દેવીર્દ્વાર ઉષાસાનક્તા દૈવ્યૌહોતારૌ તિસ્રોદેવ્યઃ સરસ્વતીળાભારત્યસ્ત્વષ્ટા વનસ્પતિઃ સ્વાહાકૃતયોગાયત્રી અંત્યાશ્ચતસ્રોનુષ્ટુભઃ . ( ઇતઆરભ્યવિંશતિસૂક્તેષુકાશ્યપોદેવલોઽસિતેન સહવિકલ્પતે ) .
સમિ॑દ્ધો વિ॒શ્વત॒સ્પતિઃ॒ પવ॑માનો॒ વિ રા॑જતિ . પ્રી॒ણન્વૃષા॒ કનિ॑ક્રદત્ ..
તનૂ॒નપા॒ત્પવ॑માનઃ॒ શૃઙ્ગે॒ શિશા॑નો અર્ષતિ . અ॒ન્તરિ॑ક્ષેણ॒ રાર॑જત્ ..
ઈ॒ળેન્યઃ॒ પવ॑માનો ર॒યિર્વિ રા॑જતિ દ્યુ॒માન્ . મધો॒ર્ધારા॑ભિ॒રોજ॑સા ..
બ॒ર્હિઃ પ્રા॒ચીન॒મોજ॑સા॒ પવ॑માનઃ સ્તૃ॒ણન્હરિઃ॑ . દે॒વેષુ॑ દે॒વ ઈ॑યતે ..
ઉદાતૈ॑ર્જિહતે બૃ॒હદ્દ્વારો॑ દે॒વીર્હિ॑ર॒ણ્યયીઃ॑ . પવ॑માનેન॒ સુષ્ટુ॑તાઃ ..
સુ॒શિ॒લ્પે બૃ॑હ॒તી મ॒હી પવ॑માનો વૃષણ્યતિ . નક્તો॒ષાસા॒ ન દ॑ર્શ॒તે ..
ઉ॒ભા દે॒વા નૃ॒ચક્ષ॑સા॒ હોતા॑રા॒ દૈવ્યા॑ હુવે . પવ॑માન॒ ઇન્દ્રો॒ વૃષા॑ ..
ભાર॑તી॒ પવ॑માનસ્ય॒ સર॑સ્વ॒તીળા॑ મ॒હી . ઇ॒મં નો॑ ય॒જ્ઞમા ગ॑મન્તિ॒સ્રો દે॒વીઃ સુ॒પેશ॑સઃ ..
ત્વષ્ટા॑રમગ્ર॒જાં ગો॒પાં પુ॑રો॒યાવા॑ન॒મા હુ॑વે . ઇન્દુ॒રિન્દ્રો॒ વૃષા॒ હરિઃ॒ પવ॑માનઃ પ્ર॒જાપ॑તિઃ ..
વન॒સ્પતિં॑ પવમાન॒ મધ્વા॒ સમ॑ઙ્ગ્ધિ॒ ધાર॑યા . સ॒હસ્ર॑વલ્શં॒ હરિ॑તં॒ ભ્રાજ॑માનં હિર॒ણ્યય॑મ્ ..
વિશ્વે॑ દેવાઃ॒ સ્વાહા॑કૃતિં॒ પવ॑માન॒સ્યા ગ॑ત . વા॒યુર્બૃહ॒સ્પતિઃ॒ સૂર્યો॒ઽગ્નિરિન્દ્રઃ॑ સ॒જોષ॑સઃ ..
ઇમાંમઇત્યેકાદશર્ચસ્ય સૂક્તસ્ય વાધ્ર્યશ્વઃ સુમિત્રઇધ્મોનરાશંસ ઇળો બર્હિર્દેવીર્દ્વાર ઉષાસાનક્તા દૈવ્યૌહોતારૌપ્રચેતસૌ સરસ્વતીળાભારત્યસ્ત્વષ્ટા વનસ્પતિઃ સ્વાહાકૃતયસ્ત્રિષ્ટુપ્ .
ઇ॒માં મે॑ અગ્ને સ॒મિધં॑ જુષસ્વે॒ળસ્પ॒દે પ્રતિ॑ હર્યા ઘૃ॒તાચી॑મ્ . વર્ષ્મ॑ન્પૃથિ॒વ્યાઃ સુ॑દિન॒ત્વે અહ્ના॑મૂ॒ર્ધ્વો ભ॑વ સુક્રતો દેવય॒જ્યા ..
આ દે॒વાના॑મગ્ર॒યાવે॒હ યા॑તુ॒ નરા॒શંસો॑ વિ॒શ્વરૂ॑પેભિ॒રશ્વૈઃ॑ . ઋ॒તસ્ય॑ પ॒થા નમ॑સા મિ॒યેધો॑ દે॒વેભ્યો॑ દે॒વત॑મઃ સુષૂદત્ ..
શ॒શ્વ॒ત્ત॒મમી॑ળતે દૂ॒ત્યા॑ય હ॒વિષ્મ॑ન્તો મનુ॒ષ્યા॑સો અ॒ગ્નિમ્ . વહિ॑ષ્ઠૈ॒રશ્વૈઃ॑ સુ॒વૃતા॒ રથે॒ના દે॒વાન્વ॑ક્ષિ॒ નિ ષ॑દે॒હ હોતા॑ ..
વિ પ્ર॑થતાં દે॒વજુ॑ષ્ટં તિર॒શ્ચા દી॒ર્ઘં દ્રા॒ઘ્મા સુ॑ર॒ભિ ભૂ॑ત્વ॒સ્મે . અહે॑ળતા॒ મન॑સા દેવ બર્હિ॒રિન્દ્ર॑જ્યેષ્ઠાઁ ઉશ॒તો ય॑ક્ષિ દે॒વાન્ ..
દિ॒વો વા॒ સાનુ॑ સ્પૃ॒શતા॒ વરી॑યઃ પૃથિ॒વ્યા વા॒ માત્ર॑યા॒ વિ શ્ર॑યધ્વમ્ . ઉ॒શ॒તીર્દ્વા॑રો મહિ॒ના મ॒હદ્ભિ॑ર્દે॒વં રથં॑ રથ॒યુર્ધા॑રયધ્વમ્ ..
દે॒વી દિ॒વો દુ॑હિ॒તરા॑ સુશિ॒લ્પે ઉ॒ષાસા॒નક્તા॑ સદતાં॒ નિ યોનૌ॑ . આ વાં॑ દે॒વાસ॑ ઉશતી ઉ॒શન્ત॑ ઉ॒રૌ સી॑દન્તુ સુભગે ઉ॒પસ્થે॑ ..
ઊ॒ર્ધ્વો ગ્રાવા॑ બૃ॒હદ॒ગ્નિઃ સમિ॑દ્ધઃ પ્રિ॒યા ધામા॒ન્યદિ॑તેરુ॒પસ્થે॑ . પુ॒રોહિ॑તાવૃત્વિજા ય॒જ્ઞે અ॒સ્મિન્વિ॒દુષ્ટ॑રા॒ દ્રવિ॑ણ॒મા ય॑જેથામ્ ..
તિસ્રો॑ દેવીર્બ॒ર્હિરિ॒દં વરી॑ય॒ આ સી॑દત ચકૃ॒મા વઃ॑ સ્યો॒નમ્ . મ॒નુ॒ષ્વદ્ય॒જ્ઞં સુધિ॑તા હ॒વીંષીળા॑ દે॒વી ઘૃ॒તપ॑દી જુષન્ત ..
દેવ॑ ત્વષ્ટ॒ર્યદ્ધ॑ ચારુ॒ત્વમાન॒ડ્યદઙ્ગિ॑રસા॒મભ॑વઃ સચા॒ભૂઃ . સ દે॒વાનાં॒ પાથ॒ ઉપ॒ પ્ર વિ॒દ્વાનુ॒શન્ય॑ક્ષિ દ્રવિણોદઃ સુ॒રત્નઃ॑ ..
વન॑સ્પતે રશ॒નયા॑ નિ॒યૂયા॑ દે॒વાનાં॒ પાથ॒ ઉપ॑ વક્ષિ વિ॒દ્વાન્ . સ્વદા॑તિ દે॒વઃ કૃ॒ણવ॑દ્ધ॒વીંષ્યવ॑તાં॒ દ્યાવા॑પૃથિ॒વી હવં॑ મે ..
આગ્ને॑ વહ॒ વરુ॑ણમિ॒ષ્ટયે॑ ન॒ ઇન્દ્રં॑ દિ॒વો મ॒રુતો॑ અ॒ન્તરિ॑ક્ષાત્ . સીદ॑ન્તુ બ॒ર્હિર્વિશ્વ॒ આ યજ॑ત્રાઃ॒ સ્વાહા॑ દે॒વા અ॒મૃતા॑ માદયન્તામ્ ..
સમિદ્ધઇત્યેકાદશર્ચસ્ય સૂક્તસ્ય ભાર્ગવો જમદગ્નિરિધ્મ સ્તનૂનપાદ્ ઇળો બર્હિર્દેવીર્દ્વારઉષાસાનક્તા દૈવ્યૌહોતારૌસરસ્વતીળાભારત્યસ્ત્વષ્ટાવનસ્પતિ સ્વાહાકૃતયસ્ત્રિષ્ટુપ્ . (જામદગ્નિ: પરશુરામોવા).
સમિ॑દ્ધો અ॒દ્ય મનુ॑ષો દુરો॒ણે દે॒વો દે॒વાન્ય॑જસિ જાતવેદઃ . આ ચ॒ વહ॑ મિત્રમહશ્ચિકિ॒ત્વાન્ત્વં દૂ॒તઃ ક॒વિર॑સિ॒ પ્રચે॑તાઃ ..
તનૂ॑નપાત્પ॒થ ઋ॒તસ્ય॒ યાના॒ન્મધ્વા॑ સમ॒ઞ્જન્ત્સ્વ॑દયા સુજિહ્વ . મન્મા॑નિ ધી॒ભિરુ॒ત ય॒જ્ઞમૃ॒ન્ધન્દે॑વ॒ત્રા ચ॑ કૃણુહ્યધ્વ॒રં નઃ॑ ..
આ॒જુહ્વા॑ન॒ ઈડ્યો॒ વન્દ્ય॒શ્ચા યા॑હ્યગ્ને॒ વસુ॑ભિઃ સ॒જોષાઃ॑ . ત્વં દે॒વાના॑મસિ યહ્વ॒ હોતા॒ સ એ॑નાન્યક્ષીષિ॒તો યજી॑યાન્ ..
પ્રા॒ચીનં॑ બ॒ર્હિઃ પ્ર॒દિશા॑ પૃથિ॒વ્યા વસ્તો॑ર॒સ્યા વૃ॑જ્યતે॒ અગ્રે॒ અહ્ના॑મ્ . વ્યુ॑ પ્રથતે વિત॒રં વરી॑યો દે॒વેભ્યો॒ અદિ॑તયે સ્યો॒નમ્ ..
વ્યચ॑સ્વતીરુર્વિ॒યા વિ શ્ર॑યન્તાં॒ પતિ॑ભ્યો॒ ન જન॑યઃ॒ શુમ્ભ॑માનાઃ . દેવી॑ર્દ્વારો બૃહતીર્વિશ્વમિન્વા દે॒વેભ્યો॑ ભવત સુપ્રાય॒ણાઃ ..
આ સુ॒ષ્વય॑ન્તી યજ॒તે ઉપા॑કે ઉ॒ષાસા॒નક્તા॑ સદતાં॒ નિ યોનૌ॑ . દિ॒વ્યે યોષ॑ણે બૃહ॒તી સુ॑રુ॒ક્મે અધિ॒ શ્રિયં॑ શુક્ર॒પિશં॒ દધા॑ને ..
દૈવ્યા॒ હોતા॑રા પ્રથ॒મા સુ॒વાચા॒ મિમા॑ના ય॒જ્ઞં મનુ॑ષો॒ યજ॑ધ્યૈ . પ્ર॒ચો॒દય॑ન્તા વિ॒દથે॑ષુ કા॒રૂ પ્રા॒ચીનં॒ જ્યોતિઃ॑ પ્ર॒દિશા॑ દિ॒શન્તા॑ ..
આ નો॑ ય॒જ્ઞં ભાર॑તી॒ તૂય॑મે॒ત્વિળા॑ મનુ॒ષ્વદિ॒હ ચે॒તય॑ન્તી . તિ॒સ્રો દે॒વીર્બ॒ર્હિરેદં સ્યો॒નં સર॑સ્વતી॒ સ્વપ॑સઃ સદન્તુ ..
ય ઇ॒મે દ્યાવા॑પૃથિ॒વી જનિ॑ત્રી રૂ॒પૈરપિં॑શ॒દ્ભુવ॑નાનિ॒ વિશ્વા॑ . તમ॒દ્ય હો॑તરિષિ॒તો યજી॑યાન્દે॒વં ત્વષ્ટા॑રમિ॒હ ય॑ક્ષિ વિ॒દ્વાન્ ..
ઉ॒પાવ॑સૃજ॒ ત્મન્યા॑ સમ॒ઞ્જન્દે॒વાનાં॒ પાથ॑ ઋતુ॒થા હ॒વીંષિ॑ . વન॒સ્પતિઃ॑ શમિ॒તા દે॒વો અ॒ગ્નિઃ સ્વદ॑ન્તુ હ॒વ્યં મધુ॑ના ઘૃ॒તેન॑ ..
સ॒દ્યો જા॒તો વ્ય॑મિમીત ય॒જ્ઞમ॒ગ્નિર્દે॒વાના॑મભવત્પુરો॒ગાઃ . અ॒સ્ય હોતુઃ॑ પ્ર॒દિશ્યૃ॒તસ્ય॑ વા॒ચિ સ્વાહા॑કૃતં હ॒વિર॑દન્તુ દે॒વાઃ ..
ઇતિવાઇતિ ત્રયોદશર્ચસ્ય સૂક્તસ્યૈંદ્રો લબોગાયત્રી .
ઇતિ॒ વા ઇતિ॑ મે॒ મનો॒ ગામશ્વં॑ સનુયા॒મિતિ॑ . કુ॒વિત્સોમ॒સ્યાપા॒મિતિ॑ ..
પ્ર વાતા॑ ઇવ॒ દોધ॑ત॒ ઉન્મા॑ પી॒તા અ॑યંસત . કુ॒વિત્સોમ॒સ્યાપા॒મિતિ॑ ..
ઉન્મા॑ પી॒તા અ॑યંસત॒ રથ॒મશ્વા॑ ઇવા॒શવઃ॑ . કુ॒વિત્સોમ॒સ્યાપા॒મિતિ॑ ..
ઉપ॑ મા મ॒તિર॑સ્થિત વા॒શ્રા પુ॒ત્રમિ॑વ પ્રિ॒યમ્ . કુ॒વિત્સોમ॒સ્યાપા॒મિતિ॑ ..
અ॒હં તષ્ટે॑વ વ॒ન્ધુરં॒ પર્ય॑ચામિ હૃ॒દા મ॒તિમ્ . કુ॒વિત્સોમ॒સ્યાપા॒મિતિ॑ ..
ન॒હિ મે॑ અક્ષિ॒પચ્ચ॒નાચ્છા॑ન્ત્સુઃ॒ પઞ્ચ॑ કૃ॒ષ્ટયઃ॑ . કુ॒વિત્સોમ॒સ્યાપા॒મિતિ॑ ..
ન॒હિ મે॒ રોદ॑સી ઉ॒ભે અ॒ન્યં પ॒ક્ષં ચ॒ન પ્રતિ॑ . કુ॒વિત્સોમ॒સ્યાપા॒મિતિ॑ ..
અ॒ભિ દ્યાં મ॑હિ॒ના ભુ॑વમ॒ભી॒૩॒॑માં પૃ॑થિ॒વીં મ॒હીમ્ . કુ॒વિત્સોમ॒સ્યાપા॒મિતિ॑ ..
હન્તા॒હં પૃ॑થિ॒વીમિ॒માં નિ દ॑ધાની॒હ વે॒હ વા॑ . કુ॒વિત્સોમ॒સ્યાપા॒મિતિ॑ ..
ઓ॒ષમિત્પૃ॑થિ॒વીમ॒હં જ॒ઙ્ઘના॑ની॒હ વે॒હ વા॑ . કુ॒વિત્સોમ॒સ્યાપા॒મિતિ॑ ..
દિ॒વિ મે॑ અ॒ન્યઃ પ॒ક્ષો॒૩॒॑ઽધો અ॒ન્યમ॑ચીકૃષમ્ . કુ॒વિત્સોમ॒સ્યાપા॒મિતિ॑ ..
અ॒હમ॑સ્મિ મહામ॒હો॑ઽભિન॒ભ્યમુદી॑ષિતઃ . કુ॒વિત્સોમ॒સ્યાપા॒મિતિ॑ ..
ગૃ॒હો યા॒મ્યરં॑કૃતો દે॒વેભ્યો॑ હવ્ય॒વાહ॑નઃ . કુ॒વિત્સોમ॒સ્યાપા॒મિતિ॑ ..
વાસ્તોષ્પતઇતિ તૃચસ્ય સૂક્તસ્ય મૈત્રાવરુણિર્વસિષ્ઠોવાસ્તોષ્પતિસ્ત્રિષ્ટુપ્ .
વાસ્તો॑ષ્પતે॒ પ્રતિ॑ જાનીહ્ય॒સ્માન્ત્સ્વા॑વે॒શો અ॑નમી॒વો ભ॑વા નઃ . યત્ત્વેમ॑હે॒ પ્રતિ॒ તન્નો॑ જુષસ્વ॒ શં નો॑ ભવ દ્વિ॒પદે॒ શં ચતુ॑ષ્પદે ..
વાસ્તો॑ષ્પતે પ્ર॒તર॑ણો ન એધિ ગય॒સ્ફાનો॒ ગોભિ॒રશ્વે॑ભિરિન્દો . અ॒જરા॑સસ્તે સ॒ખ્યે સ્યા॑મ પિ॒તેવ॑ પુ॒ત્રાન્પ્રતિ॑ નો જુષસ્વ ..
વાસ્તો॑ષ્પતે શ॒ગ્મયા॑ સં॒સદા॑ તે સક્ષી॒મહિ॑ ર॒ણ્વયા॑ ગાતુ॒મત્યા॑ . પા॒હિ ક્ષેમ॑ ઉ॒ત યોગે॒ વરં॑ નો યૂ॒યં પા॑ત સ્વ॒સ્તિભિઃ॒ સદા॑ નઃ ..
અ॒મી॒વ॒હા વા॑સ્તોષ્પતે॒ વિશ્વા॑ રૂ॒પાણ્યા॑વિ॒શન્ . સખા॑ સુ॒શેવ॑ એધિ નઃ ..
વાસ્તો॑ષ્પતે ધ્રુ॒વા સ્થૂણાંસ॑ત્રં સો॒મ્યાના॑મ્ . દ્ર॒પ્સો ભે॒ત્તા પુ॒રાં શશ્વ॑તીના॒મિન્દ્રો॒ મુની॑નાં॒ સખા॑ ..
આપોહિષ્ઠેતિ નવર્ચસ્ય સૂક્તસ્ય આંબરીષઃ સિંધુદ્વીપ આપો ગાયત્રી પંચમીવર્ધમાના સપ્તમીપ્રતિષ્ઠાંત્યેદ્વેઅનુષ્ટુભૌ . આપોહિસિંધુદ્વીપોવાંબરીષ ઇત્યેવમનુક્રમણ્યાં સિંધુદ્વીપસ્ય પાક્ષિકત્વ સ્વીકારે પૂર્વોક્તસ્ત્રિશિરાઃ પ્રાપ્નોતિતથાપિ પ્રયોક્તૃભિઃ સિંધુદ્વીપ એવાદ્રિયતે .
આપો॒ હિ ષ્ઠા મ॑યો॒ભુવ॒સ્તા ન॑ ઊ॒ર્જે દ॑ધાતન . મ॒હે રણા॑ય॒ ચક્ષ॑સે ..
યો વઃ॑ શિ॒વત॑મો॒ રસ॒સ્તસ્ય॑ ભાજયતે॒હ નઃ॑ . ઉ॒શ॒તીરિ॑વ મા॒તરઃ॑ ..
તસ્મા॒ અરં॑ ગમામ વો॒ યસ્ય॒ ક્ષયા॑ય॒ જિન્વ॑થ . આપો॑ જ॒નય॑થા ચ નઃ ..
શં નો॑ દે॒વીર॒ભિષ્ટ॑ય॒ આપો॑ ભવન્તુ પી॒તયે॑ . શં યોર॒ભિ સ્ર॑વન્તુ નઃ ..
ઈશા॑ના॒ વાર્યા॑ણાં॒ ક્ષય॑ન્તીશ્ચર્ષણી॒નામ્ . અ॒પો યા॑ચામિ ભેષ॒જમ્ ..
અ॒પ્સુ મે॒ સોમો॑ અબ્રવીદ॒ન્તર્વિશ્વા॑નિ ભેષ॒જા . અ॒ગ્નિં ચ॑ વિ॒શ્વશ॑મ્ભુવમ્ ..
આપઃ॑ પૃણી॒ત ભે॑ષ॒જં વરૂ॑થં ત॒ન્વે॒૩॒॑ મમ॑ . જ્યોક્ચ॒ સૂર્યં॑ દૃ॒શે ..
ઇ॒દમા॑પઃ॒ પ્ર વ॑હત॒ યત્કિં ચ॑ દુરિ॒તં મયિ॑ . યદ્વા॒હમ॑ભિદુ॒દ્રોહ॒ યદ્વા॑ શે॒પ ઉ॒તાનૃ॑તમ્ ..
આપો॑ અ॒દ્યાન્વ॑ચારિષં॒ રસે॑ન॒ સમ॑ગસ્મહિ . પય॑સ્વાનગ્ન॒ આ ગ॑હિ॒ તં મા॒ સં સૃ॑જ॒ વર્ચ॑સા ..
પરિશિષ્ટમ્ [ઋગ્વેદ મંડલ ૧૦.૦૦૯ સૂક્તસ્યાનંતરં][ઋગ્વેદ અષ્ટક ૭, અધ્યાય ૬, ૫ વર્ગાનંતરં]
સ॒સ્રુષી॒.સ્તદ॑પસો॒- દિવા॒ નક્ત॑.ઞ્ચ સ॒સ્રુષીઃ॑. વરે॑ણ્યક્રતૂ. રહ॒. મા દે॒વી.-રવ॑સે હુવે..
ઋતંચેતિ તૃચસ્ય સૂક્તસ્ય માધુચ્છંદસોઘમર્ષણોભાવવૃત્તિરનુષ્ટુપ્ .
ઋ॒તં ચ॑ સ॒ત્યં ચા॒ભી॑દ્ધા॒ત્તપ॒સોઽધ્ય॑જાયત . તતો॒ રાત્ર્ય॑જાયત॒ તતઃ॑ સમુ॒દ્રો અ॑ર્ણ॒વઃ ..
સ॒મુ॒દ્રાદ॑ર્ણ॒વાદધિ॑ સંવત્સ॒રો અ॑જાયત . અ॒હો॒રા॒ત્રાણિ॑ વિ॒દધ॒દ્વિશ્વ॑સ્ય મિષ॒તો વ॒શી ..
સૂ॒ર્યા॒ચ॒ન્દ્ર॒મસૌ॑ ધા॒તા ય॑થાપૂ॒ર્વમ॑કલ્પયત્ . દિવં॑ ચ પૃથિ॒વીં ચા॒ન્તરિ॑ક્ષ॒મથો॒ સ્વઃ॑ ..
પરિશિષ્ટમ્ [ઋગ્વેદ મંડલ ૧૦, ૧૨૮ સૂક્તસ્યાનંતરં][ઋગ્વેદ અષ્ટક ૮, અધ્યાય ૭, ૧૬ વર્ગાનંતરં]
આ॒યુ॒ષ્યં॑ વર્ચ॒સ્યં॑- રા॒ય.સ્પો॑ષ॒. મૌદ્ભિ॑દમ્. ઇ॒દં હિર॑ણ્યં॒ વર્ચ॑સ્વ॒.-જ્જૈત્રા॒યા ઽઽવિ॑શતા. દિ॒મામ્..
ઉ॒ચ્ચૈ॒ર્વા॒જિ પૃ॑તના॒ષા-ટ્ત્સ॑ભાસા॒હ. ન્ધ॑નઞ્જ॒યમ્. સર્વા॒. સ્સમ॑ગ્રા॒ ઋદ્ધ॑યો॒-હિર॑ણ્યે॒ઽસ્મિ. ન્ત્સ॒માહિ॑તાઃ..
શુ॒ન. મ॒હં હિર॑ણ્યસ્ય- પિ॒તુ. ર્માને॑વ જ॒ગ્રભ॑. તેન॒ માં સૂર્ય॑ત્વચ॒.-મક॑રં પૂ॒રુષુ॑ પ્રિ॒યમ્..
સ॒મ્રાજ॑.ઞ્ચ વિ॒રાજ॑.ઞ્ચા-ઽભિ॒ષ્ટિ. ર્યા ચ॑ મે ધ્રુ॒વા. લ॒ક્ષ્મી રા॒ષ્ટ્રસ્ય॒ યા મુખે॒- તયા॒ મા.મિ॑ન્દ્ર॒ સં સૃ॑જ..
અ॒ગ્નેઃ પ્રજા॑તં॒ પરિ॒ ય.દ્ધિર॑ણ્ય.-મ॒મૃતઁ॑ ય॒જ્ઞે અધિ॒ મર્ત્યે॑ષુ. ય એ॑ન॒. દ્વેદ॒ સ ઇ.દે॑ન. મર્હતિ- જરામૃ॒ત્યુ. ર્ભ॑વતિ॒ યો બિ॒ભર્તિ॑..
ય.દ્વેદ॒ રાજા॒ વરુ॑ણો॒- ય.દુ॑ દે॒વી સર॑સ્વતી. ઇન્દ્રો॒ ય.દ્વૃ॑ત્ર॒હા વે॑દ॒- ત.ન્મે॒ વર્ચ॑સ॒ આયુ॑ષે..
ન ત.દ્રક્ષાં॑સિ॒ ન પિ॑શા॒ચા. શ્ચ॑રન્તિ- દે॒વાના॒. મોજ॑: પ્રથમ॒જં હ્યે॒૩(એ॒)તત્. યો બિ॒ભર્તિ॑ દાક્ષાય॒ણા હિર॑ણ્યં॒- સ દે॒વેષુ॑ કૃણુતે દી॒ર્ઘ. માયુ॒.-સ્સ મ॑નુ॒ષ્યે॑ષુ કૃણુતે દી॒ર્ઘ. માયુઃ॑..
ય॒.દાબ॑ધ્ન. ન્દાક્ષાય॒ણા હિર॑ણ્યં- શ॒તાની॑કાય સુમન॒સ્યમા॑ના. ત.ન્ન॒ આ બ॑ધ્નામિ શ॒તશા॑રદા॒યા-ઽઽયુ॑ષ્મા.ન્જ॒રદ॑ષ્ટિ॒. ર્યથાઽસ॑ત્..
ઘૃ॒તા.દુલ્લુ॑પ્તં॒ મધુ॑મ. ત્સુ॒વર્ણ॑.-ન્ધનઞ્જ॒ય. ન્ધ॒રુણ॑. ન્ધારયિ॒ષ્ણુ. ઋ॒ણ.ક્સ॒પત્ના॒. દધ॑રાં.શ્ચ કૃ॒ણ્વ.-દા રો॑હ માં મહ॒તે સૌભ॑ગાય..
પ્રિ॒યં મા॑ કુરુ દે॒વેષુ॑- પ્રિ॒યં રાજ॑સુ મા કુરુ. પ્રિ॒યં વિશ્વે॑ષુ ગો॒ત્રેષુ॒- મયિ॑ ધેહિ રુ॒ચા રુચ॑મ્..
અ॒ગ્નિ. ર્યેન॑ વિ॒રાજ॑તિ॒- સૂર્યો॒ યેન॑ વિ॒રાજ॑તિ. વિ॒રા.ડ્યેન॒ વિ રા॑જતિ॒-તેના॒ઽસ્મા. ન્બ્ર॑હ્મણ.સ્પતે- વિ॒રાજં॑ સ॒મિધ॑.ઙ્કુરુ..
પરેયિવાંસમિતિ ષોળશર્ચસ્ય સૂક્તસ્ય વૈવસ્વતોયમઋષિઃ યમોદેવતા ષષ્ઠ્યાંગિરઃપિત્રથર્વભૃગુસોમાઃ દશમ્યાદિતિસૃણાંશ્વાનૌ ત્રિષ્ટુપ્ ત્રયોદશીચતુર્દશીષોડશ્યોનુષ્ટુભઃ પંચદશીબૃહતી ( પ્રેહિપ્રેહીત્યાદિતિસૃણાં પિતૃદેવતાવૈકલ્પિકી ) .
પ॒રે॒યિ॒વાંસં॑ પ્ર॒વતો॑ મ॒હીરનુ॑ બ॒હુભ્યઃ॒ પન્થા॑મનુપસ્પશા॒નમ્ . વૈ॒વ॒સ્વ॒તં સં॒ગમ॑નં॒ જના॑નાં ય॒મં રાજા॑નં હ॒વિષા॑ દુવસ્ય ..
ય॒મો નો॑ ગા॒તું પ્ર॑થ॒મો વિ॑વેદ॒ નૈષા ગવ્યૂ॑તિ॒રપ॑ભર્ત॒વા ઉ॑ . યત્રા॑ નઃ॒ પૂર્વે॑ પિ॒તરઃ॑ પરે॒યુરે॒ના જ॑જ્ઞા॒નાઃ પ॒થ્યા॒૩॒॑ અનુ॒ સ્વાઃ ..
માત॑લી ક॒વ્યૈર્ય॒મો અઙ્ગિ॑રોભિ॒ર્બૃહ॒સ્પતિ॒ર્ઋક્વ॑ભિર્વાવૃધા॒નઃ . યાઁશ્ચ॑ દે॒વા વા॑વૃ॒ધુર્યે ચ॑ દે॒વાન્ત્સ્વાહા॒ન્યે સ્વ॒ધયા॒ન્યે મ॑દન્તિ ..
ઇ॒મં ય॑મ પ્રસ્ત॒રમા હિ સીદાઙ્ગિ॑રોભિઃ પિ॒તૃભિઃ॑ સંવિદા॒નઃ . આ ત્વા॒ મન્ત્રાઃ॑ કવિશ॒સ્તા વ॑હન્ત્વે॒ના રા॑જન્હ॒વિષા॑ માદયસ્વ ..
અઙ્ગિ॑રોભિ॒રા ગ॑હિ ય॒જ્ઞિયે॑ભિ॒ર્યમ॑ વૈરૂ॒પૈરિ॒હ મા॑દયસ્વ . વિવ॑સ્વન્તં હુવે॒ યઃ પિ॒તા તે॒ઽસ્મિન્ય॒જ્ઞે બ॒ર્હિષ્યા નિ॒ષદ્ય॑ ..
અઙ્ગિ॑રસો નઃ પિ॒તરો॒ નવ॑ગ્વા॒ અથ॑ર્વાણો॒ ભૃગ॑વઃ સો॒મ્યાસઃ॑ . તેષાં॑ વ॒યં સુ॑મ॒તૌ ય॒જ્ઞિયા॑ના॒મપિ॑ ભ॒દ્રે સૌ॑મન॒સે સ્યા॑મ ..
પ્રેહિ॒ પ્રેહિ॑ પ॒થિભિઃ॑ પૂ॒ર્વ્યેભિ॒ર્યત્રા॑ નઃ॒ પૂર્વે॑ પિ॒તરઃ॑ પરે॒યુઃ . ઉ॒ભા રાજા॑ના સ્વ॒ધયા॒ મદ॑ન્તા ય॒મં પ॑શ્યાસિ॒ વરુ॑ણં ચ દે॒વમ્ ..
સં ગ॑ચ્છસ્વ પિ॒તૃભિઃ॒ સં ય॒મેને॑ષ્ટાપૂ॒ર્તેન॑ પર॒મે વ્યો॑મન્ . હિ॒ત્વાયા॑વ॒દ્યં પુન॒રસ્ત॒મેહિ॒ સં ગ॑ચ્છસ્વ ત॒ન્વા॑ સુ॒વર્ચાઃ॑ ..
અપે॑ત॒ વી॑ત॒ વિ ચ॑ સર્પ॒તાતો॒ઽસ્મા એ॒તં પિ॒તરો॑ લો॒કમ॑ક્રન્ . અહો॑ભિર॒દ્ભિર॒ક્તુભિ॒ર્વ્ય॑ક્તં ય॒મો દ॑દાત્યવ॒સાન॑મસ્મૈ ..
અતિ॑ દ્રવ સારમે॒યૌ શ્વાનૌ॑ ચતુર॒ક્ષૌ શ॒બલૌ॑ સા॒ધુના॑ પ॒થા . અથા॑ પિ॒તૄન્ત્સુ॑વિ॒દત્રાઁ॒ ઉપે॑હિ ય॒મેન॒ યે સ॑ધ॒માદં॒ મદ॑ન્તિ ..
યૌ તે॒ શ્વાનૌ॑ યમ રક્ષિ॒તારૌ॑ ચતુર॒ક્ષૌ પ॑થિ॒રક્ષી॑ નૃ॒ચક્ષ॑સૌ . તાભ્યા॑મેનં॒ પરિ॑ દેહિ રાજન્ત્સ્વ॒સ્તિ ચા॑સ્મા અનમી॒વં ચ॑ ધેહિ ..
ઉ॒રૂ॒ણ॒સાવ॑સુ॒તૃપા॑ ઉદુમ્બ॒લૌ ય॒મસ્ય॑ દૂ॒તૌ ચ॑રતો॒ જનાઁ॒ અનુ॑ . તાવ॒સ્મભ્યં॑ દૃ॒શયે॒ સૂર્યા॑ય॒ પુન॑ર્દાતા॒મસુ॑મ॒દ્યેહ ભ॒દ્રમ્ ..
ય॒માય॒ સોમં॑ સુનુત ય॒માય॑ જુહુતા હ॒વિઃ . ય॒મં હ॑ ય॒જ્ઞો ગ॑ચ્છત્ય॒ગ્નિદૂ॑તો॒ અરં॑કૃતઃ ..
ય॒માય॑ ઘૃ॒તવ॑દ્ધ॒વિર્જુ॒હોત॒ પ્ર ચ॑ તિષ્ઠત . સ નો॑ દે॒વેષ્વા ય॑મદ્દી॒ર્ઘમાયુઃ॒ પ્ર જી॒વસે॑ ..
ય॒માય॒ મધુ॑મત્તમં॒ રાજ્ઞે॑ હ॒વ્યં જુ॑હોતન . ઇ॒દં નમ॒ ઋષિ॑ભ્યઃ પૂર્વ॒જેભ્યઃ॒ પૂર્વે॑ભ્યઃ પથિ॒કૃદ્ભ્યઃ॑ ..
ત્રિક॑દ્રુકેભિઃ પતતિ॒ ષળુ॒ર્વીરેક॒મિદ્બૃ॒હત્ . ત્રિ॒ષ્ટુબ્ગા॑ય॒ત્રી છન્દાં॑સિ॒ સર્વા॒ તા ય॒મ આહિ॑તા ..
યસ્મિન્નિતિ સપ્તર્ચસ્ય સૂક્તસ્ય યામાયનઃ કુમારોયમોનુષ્ટુપ્ .
યસ્મિ॑ન્વૃ॒ક્ષે સુ॑પલા॒શે દે॒વૈઃ સ॒મ્પિબ॑તે ય॒મઃ . અત્રા॑ નો વિ॒શ્પતિઃ॑ પિ॒તા પુ॑રા॒ણાઁ અનુ॑ વેનતિ ..
પુ॒રા॒ણાઁ અ॑નુ॒વેન॑ન્તં॒ ચર॑ન્તં પા॒પયા॑મુ॒યા . અ॒સૂ॒યન્ન॒ભ્ય॑ચાકશં॒ તસ્મા॑ અસ્પૃહયં॒ પુનઃ॑ ..
યં કુ॑માર॒ નવં॒ રથ॑મચ॒ક્રં મન॒સાકૃ॑ણોઃ . એકે॑ષં વિ॒શ્વતઃ॒ પ્રાઞ્ચ॒મપ॑શ્ય॒ન્નધિ॑ તિષ્ઠસિ ..
યં કુ॑માર॒ પ્રાવ॑ર્તયો॒ રથં॒ વિપ્રે॑ભ્ય॒સ્પરિ॑ . તં સામાનુ॒ પ્રાવ॑ર્તત॒ સમિ॒તો ના॒વ્યાહિ॑તમ્ ..
કઃ કુ॑મા॒રમ॑જનય॒દ્રથં॒ કો નિર॑વર્તયત્ . કઃ સ્વિ॒ત્તદ॒દ્ય નો॑ બ્રૂયાદનુ॒દેયી॒ યથાભ॑વત્ ..
યથાભ॑વદનુ॒દેયી॒ તતો॒ અગ્ર॑મજાયત . પુ॒રસ્તા॑દ્બુ॒ધ્ન આત॑તઃ પ॒શ્ચાન્નિ॒રય॑ણં કૃ॒તમ્ ..
ઇ॒દં ય॒મસ્ય॒ સાદ॑નં દેવમા॒નં યદુ॒ચ્યતે॑ . ઇ॒યમ॑સ્ય ધમ્યતે ના॒ળીર॒યં ગી॒ર્ભિઃ પરિ॑ષ્કૃતઃ ..
નાસદિતિ સપ્તર્ચસ્ય સૂક્તસ્ય પરમેષ્ઠી પ્રજાપતિર્ભાવવૃત્તિસ્ત્રિષ્ટુપ્ .
નાસ॑દાસી॒ન્નો સદા॑સીત્ત॒દાનીં॒ નાસી॒દ્રજો॒ નો વ્યો॑મા પ॒રો યત્ . કિમાવ॑રીવઃ॒ કુહ॒ કસ્ય॒ શર્મ॒ન્નમ્ભઃ॒ કિમા॑સી॒દ્ગહ॑નં ગભી॒રમ્ ..
ન મૃ॒ત્યુરા॑સીદ॒મૃતં॒ ન તર્હિ॒ ન રાત્ર્યા॒ અહ્ન॑ આસીત્પ્રકે॒તઃ . આની॑દવા॒તં સ્વ॒ધયા॒ તદેકં॒ તસ્મા॑દ્ધા॒ન્યન્ન પ॒રઃ કિં ચ॒નાસ॑ ..
તમ॑ આસી॒ત્તમ॑સા ગૂ॒ળ્હમગ્રે॑ઽપ્રકે॒તં સ॑લિ॒લં સર્વ॑મા ઇ॒દમ્ . તુ॒ચ્છ્યેના॒ભ્વપિ॑હિતં॒ યદાસી॒ત્તપ॑સ॒સ્તન્મ॑હિ॒નાજા॑ય॒તૈક॑મ્ ..
કામ॒સ્તદગ્રે॒ સમ॑વર્ત॒તાધિ॒ મન॑સો॒ રેતઃ॑ પ્રથ॒મં યદાસી॑ત્ . સ॒તો બન્ધુ॒મસ॑તિ॒ નિર॑વિન્દન્હૃ॒દિ પ્ર॒તીષ્યા॑ ક॒વયો॑ મની॒ષા ..
તિ॒ર॒શ્ચીનો॒ વિત॑તો ર॒શ્મિરે॑ષામ॒ધઃ સ્વિ॑દા॒સી૩દુ॒પરિ॑ સ્વિદાસી૩ત્ . રે॒તો॒ધા આ॑સન્મહિ॒માન॑ આસન્ત્સ્વ॒ધા અ॒વસ્તા॒ત્પ્રય॑તિઃ પ॒રસ્તા॑ત્ ..
કો અ॒દ્ધા વે॑દ॒ ક ઇ॒હ પ્ર વો॑ચ॒ત્કુત॒ આજા॑તા॒ કુત॑ ઇ॒યં વિસૃ॑ષ્ટિઃ . અ॒ર્વાગ્દે॒વા અ॒સ્ય વિ॒સર્જ॑ને॒નાથા॒ કો વે॑દ॒ યત॑ આબ॒ભૂવ॑ ..
ઇ॒યં વિસૃ॑ષ્ટિ॒ર્યત॑ આબ॒ભૂવ॒ યદિ॑ વા દ॒ધે યદિ॑ વા॒ ન . યો અ॒સ્યાધ્ય॑ક્ષઃ પર॒મે વ્યો॑મ॒ન્ત્સો અ॒ઙ્ગ વે॑દ॒ યદિ॑ વા॒ ન વેદ॑ ..
આશુઃશિશાનઇતિ ત્રયોદશર્ચસ્ય સૂક્તસ્યૈંદ્રો પ્રતિરથઇંદ્રશ્ચતુર્થ્યાં બૃહસ્પતિર્દ્વાદશ્યાઅપ્વાદેવ્યંત્યાયામરુતસ્ત્રિષ્ટુબંત્યાનુષ્ટુપ્ . (આશુઃ શિશાનઃ સૂક્તોપાંત્યાયાઆપ્વાદેવીત્યનુક્રમણ્યાં મપ્વાદેવીતિશૌનકીયે)
આ॒શુઃ શિશા॑નો વૃષ॒ભો ન ભી॒મો ઘ॑નાઘ॒નઃ ક્ષોભ॑ણશ્ચર્ષણી॒નામ્ . સં॒ક્રન્દ॑નોઽનિમિ॒ષ એ॑કવી॒રઃ શ॒તં સેના॑ અજયત્સા॒કમિન્દ્રઃ॑ ..
સં॒ક્રન્દ॑નેનાનિમિ॒ષેણ॑ જિ॒ષ્ણુના॑ યુત્કા॒રેણ॑ દુશ્ચ્યવ॒નેન॑ ધૃ॒ષ્ણુના॑ . તદિન્દ્રે॑ણ જયત॒ તત્સ॑હધ્વં॒ યુધો॑ નર॒ ઇષુ॑હસ્તેન॒ વૃષ્ણા॑ ..
સ ઇષુ॑હસ્તૈઃ॒ સ નિ॑ષ॒ઙ્ગિભિ॑ર્વ॒શી સંસ્ર॑ષ્ટા॒ સ યુધ॒ ઇન્દ્રો॑ ગ॒ણેન॑ . સં॒સૃ॒ષ્ટ॒જિત્સો॑મ॒પા બા॑હુશ॒ર્ધ્યુ૧॒॑ગ્રધ॑ન્વા॒ પ્રતિ॑હિતાભિ॒રસ્તા॑ ..
બૃહ॑સ્પતે॒ પરિ॑ દીયા॒ રથે॑ન રક્ષો॒હામિત્રાઁ॑ અપ॒બાધ॑માનઃ . પ્ર॒ભ॒ઞ્જન્ત્સેનાઃ॑ પ્રમૃ॒ણો યુ॒ધા જય॑ન્ન॒સ્માક॑મેધ્યવિ॒તા રથા॑નામ્ ..
બ॒લ॒વિ॒જ્ઞા॒યઃ સ્થવિ॑રઃ॒ પ્રવી॑રઃ॒ સહ॑સ્વાન્વા॒જી સહ॑માન ઉ॒ગ્રઃ . અ॒ભિવી॑રો અ॒ભિસ॑ત્વા સહો॒જા જૈત્ર॑મિન્દ્ર॒ રથ॒મા તિ॑ષ્ઠ ગો॒વિત્ ..
ગો॒ત્ર॒ભિદં॑ ગો॒વિદં॒ વજ્ર॑બાહું॒ જય॑ન્ત॒મજ્મ॑ પ્રમૃ॒ણન્ત॒મોજ॑સા . ઇ॒મં સ॑જાતા॒ અનુ॑ વીરયધ્વ॒મિન્દ્રં॑ સખાયો॒ અનુ॒ સં ર॑ભધ્વમ્ ..
અ॒ભિ ગો॒ત્રાણિ॒ સહ॑સા॒ ગાહ॑માનોઽદ॒યો વી॒રઃ શ॒તમ॑ન્યુ॒રિન્દ્રઃ॑ . દુ॒શ્ચ્ય॒વ॒નઃ પૃ॑તના॒ષાળ॑યુ॒ધ્યો॒૩॒॑ઽસ્માકં॒ સેના॑ અવતુ॒ પ્ર યુ॒ત્સુ ..
ઇન્દ્ર॑ આસાં ને॒તા બૃહ॒સ્પતિ॒ર્દક્ષિ॑ણા ય॒જ્ઞઃ પુ॒ર એ॑તુ॒ સોમઃ॑ . દે॒વ॒સે॒નાના॑મભિભઞ્જતી॒નાં જય॑ન્તીનાં મ॒રુતો॑ ય॒ન્ત્વગ્ર॑મ્ ..
ઇન્દ્ર॑સ્ય॒ વૃષ્ણો॒ વરુ॑ણસ્ય॒ રાજ્ઞ॑ આદિ॒ત્યાનાં॑ મ॒રુતાં॒ શર્ધ॑ ઉ॒ગ્રમ્ . મ॒હામ॑નસાં ભુવનચ્ય॒વાનાં॒ ઘોષો॑ દે॒વાનાં॒ જય॑તા॒મુદ॑સ્થાત્ ..
ઉદ્ધ॑ર્ષય મઘવ॒ન્નાયુ॑ધા॒ન્યુત્સત્વ॑નાં મામ॒કાનાં॒ મનાં॑સિ . ઉદ્વૃ॑ત્રહન્વા॒જિનાં॒ વાજિ॑ના॒ન્યુદ્રથા॑નાં॒ જય॑તાં યન્તુ॒ ઘોષાઃ॑ ..
અ॒સ્માક॒મિન્દ્રઃ॒ સમૃ॑તેષુ ધ્વ॒જેષ્વ॒સ્માકં॒ યા ઇષ॑વ॒સ્તા જ॑યન્તુ . અ॒સ્માકં॑ વી॒રા ઉત્ત॑રે ભવન્ત્વ॒સ્માઁ ઉ॑ દેવા અવતા॒ હવે॑ષુ ..
અ॒મીષાં॑ ચિ॒ત્તં પ્ર॑તિલો॒ભય॑ન્તી ગૃહા॒ણાઙ્ગા॑ન્યપ્વે॒ પરે॑હિ . અ॒ભિ પ્રેહિ॒ નિર્દ॑હ હૃ॒ત્સુ શોકૈ॑ર॒ન્ધેના॒મિત્રા॒સ્તમ॑સા સચન્તામ્ ..
પ્રેતા॒ જય॑તા નર॒ ઇન્દ્રો॑ વઃ॒ શર્મ॑ યચ્છતુ . ઉ॒ગ્રા વઃ॑ સન્તુ બા॒હવો॑ઽનાધૃ॒ષ્યા યથાસ॑થ ..
પરિશિષ્ટમ્ [ઋગ્વેદ મંડલ ૧૦, ૧૦૩ સૂક્તસ્યાનંતરં][ઋગ્વેદ અષ્ટક ૮, અધ્યાય ૫, ૨૩ વર્ગાનંતરં]
અ॒સૌ યા સેના॑ મરુત॒: પરે॑ષા.-મ॒ભ્યૈતિ॑ ન॒ ઓજ॑સા॒ સ્પર્ધ॑માના. તા.ઙ્ગૂ॑હત॒ તમ॒સાઽપ॑વ્રતેન॒- યથા॒ઽમીષા॑. મ॒ન્યો અ॒ન્ય.ન્ન જાના॑ત્..
અ॒ન્ધા અ॒મિત્રા॑ ભવતા-ઽશીર્ષા॒ણા અહ॑યઇવ. તેષાઁ॑ વો અ॒ગ્નિદ॑ગ્ધાના.-મ॒ગ્નિમૂ॑ળ્હાના॒. મિન્દ્રો॑ હન્તુ॒ વરં॑વરમ્..
ઇમામિતિ ષડૃચસ્ય સૂક્તસ્યેંદ્રાણીસપત્નીનાશનમનુષ્ટુબંત્યાપંક્તિઃ .
ઇ॒માં ખ॑ના॒મ્યોષ॑ધિં વી॒રુધં॒ બલ॑વત્તમામ્ . યયા॑ સ॒પત્નીં॒ બાધ॑તે॒ યયા॑ સંવિ॒ન્દતે॒ પતિ॑મ્ ..
ઉત્તા॑નપર્ણે॒ સુભ॑ગે॒ દેવ॑જૂતે॒ સહ॑સ્વતિ . સ॒પત્નીં॑ મે॒ પરા॑ ધમ॒ પતિં॑ મે॒ કેવ॑લં કુરુ ..
ઉત્ત॑રા॒હમુ॑ત્તર॒ ઉત્ત॒રેદુત્ત॑રાભ્યઃ . અથા॑ સ॒પત્ની॒ યા મમાધ॑રા॒ સાધ॑રાભ્યઃ ..
ન॒હ્ય॑સ્યા॒ નામ॑ ગૃ॒ભ્ણામિ॒ નો અ॒સ્મિન્ર॑મતે॒ જને॑ . પરા॑મે॒વ પ॑રા॒વતં॑ સ॒પત્નીં॑ ગમયામસિ ..
અ॒હમ॑સ્મિ॒ સહ॑મા॒નાથ॒ ત્વમ॑સિ સાસ॒હિઃ . ઉ॒ભે સહ॑સ્વતી ભૂ॒ત્વી સ॒પત્નીં॑ મે સહાવહૈ ..
ઉપ॑ તેઽધાં॒ સહ॑માનામ॒ભિ ત્વા॑ધાં॒ સહી॑યસા . મામનુ॒ પ્ર તે॒ મનો॑ વ॒ત્સં ગૌરિ॑વ ધાવતુ પ॒થા વારિ॑વ ધાવતુ ..
ઋષભમિતિ પંચર્ચસ્ય સૂક્તસ્ય વૈરાજઋષભઃ સપત્નનાશનોનુષ્ઠુબંત્યા મહાપંક્તિઃ . (શાક્વરોવાઋષિઃ).
ઋ॒ષ॒ભં મા॑ સમા॒નાનાં॑ સ॒પત્ના॑નાં વિષાસ॒હિમ્ . હ॒ન્તારં॒ શત્રૂ॑ણાં કૃધિ વિ॒રાજં॒ ગોપ॑તિં॒ ગવા॑મ્ ..
અ॒હમ॑સ્મિ સપત્ન॒હેન્દ્ર॑ ઇ॒વારિ॑ષ્ટો॒ અક્ષ॑તઃ . અ॒ધઃ સ॒પત્ના॑ મે પ॒દોરિ॒મે સર્વે॑ અ॒ભિષ્ઠિ॑તાઃ ..
અત્રૈ॒વ વોઽપિ॑ નહ્યામ્યુ॒ભે આર્ત્ની॑ ઇવ॒ જ્યયા॑ . વાચ॑સ્પતે॒ નિ ષે॑ધે॒માન્યથા॒ મદધ॑રં॒ વદા॑ન્ ..
અ॒ભિ॒ભૂર॒હમાગ॑મં વિ॒શ્વક॑ર્મેણ॒ ધામ્ના॑ . આ વ॑શ્ચિ॒ત્તમા વો॑ વ્ર॒તમા વો॒ઽહં સમિ॑તિં દદે ..
યો॒ગ॒ક્ષે॒મં વ॑ આ॒દાયા॒હં ભૂ॑યાસમુત્ત॒મ આ વો॑ મૂ॒ર્ધાન॑મક્રમીમ્ . અ॒ધ॒સ્પ॒દાન્મ॒ ઉદ્વ॑દત મ॒ણ્ડૂકા॑ ઇવોદ॒કાન્મ॒ણ્ડૂકા॑ ઉદ॒કાદિ॑વ ..
મુંચામિત્વેતિ પંચર્ચસ્ય સૂક્તસ્ય પ્રાજાપત્યો યક્ષ્મનાશન ઇંદ્રાગ્નીત્રિષ્ટુબંત્યાનુષ્ટુપ્ . (મુંચામીતિ સૂક્તે રાજ યક્ષ્મઘ્નમિત્યુક્તે રાજયક્ષ્મનાશનો દેવતેતિકેચિત્ અન્યેપ્રજાપતિમાહુઃ ઇંદ્રાગ્નીઇતિતુયાસ્કઃ ઇત્થંમતવૈવિધ્યેપિ 'ષળાહુતિશ્ચરુર્મુંચામિત્વાહવિષા જીવનાયકમિત્યેતેનેતિ' ગૃહ્યસૂત્રાનુસારિવૃત્તિકૃત્કારિકા કારાદિભિરસ્ય સૂક્તસ્યૈંદ્રાગ્નિ (દેવતાત્વનિર્દેશત્તેએવસ્માભિરુક્તે)
મુ॒ઞ્ચામિ॑ ત્વા હ॒વિષા॒ જીવ॑નાય॒ કમ॑જ્ઞાતય॒ક્ષ્માદુ॒ત રા॑જય॒ક્ષ્માત્ . ગ્રાહિ॑ર્જ॒ગ્રાહ॒ યદિ॑ વૈ॒તદે॑નં॒ તસ્યા॑ ઇન્દ્રાગ્ની॒ પ્ર મુ॑મુક્તમેનમ્ ..
યદિ॑ ક્ષિ॒તાયુ॒ર્યદિ॑ વા॒ પરે॑તો॒ યદિ॑ મૃ॒ત્યોર॑ન્તિ॒કં ની॑ત એ॒વ . તમા હ॑રામિ॒ નિર્ઋ॑તેરુ॒પસ્થા॒દસ્પા॑ર્ષમેનં શ॒તશા॑રદાય ..
સ॒હ॒સ્રા॒ક્ષેણ॑ શ॒તશા॑રદેન શ॒તાયુ॑ષા હ॒વિષાહા॑ર્ષમેનમ્ . શ॒તં યથે॒મં શ॒રદો॒ નયા॒તીન્દ્રો॒ વિશ્વ॑સ્ય દુરિ॒તસ્ય॑ પા॒રમ્ ..
શ॒તં જી॑વ શ॒રદો॒ વર્ધ॑માનઃ શ॒તં હે॑મ॒ન્તાઞ્છ॒તમુ॑ વસ॒ન્તાન્ . શ॒તમિ॑ન્દ્રા॒ગ્ની સ॑વિ॒તા બૃહ॒સ્પતિઃ॑ શ॒તાયુ॑ષા હ॒વિષે॒મં પુન॑ર્દુઃ ..
આહા॑ર્ષં॒ ત્વાવિ॑દં ત્વા॒ પુન॒રાગાઃ॑ પુનર્નવ . સર્વા॑ઙ્ગ॒ સર્વં॑ તે॒ ચક્ષુઃ॒ સર્વ॒માયુ॑શ્ચ તેઽવિદમ્ ..
પરિશિષ્ટમ્ [ઋગ્વેદ મંડલ ૧૦, ૧૬૧ સૂક્તસ્યાનંતરં][ઋગ્વેદ અષ્ટક ૮, અધ્યાય ૮, ૧૨ વર્ગાનંતરં]
ઊ॒ર્ધ્વ॒રે॒ખા પ્ર॒ દહ॑ન્તે॒ વિષ્ણુ॑.-રિ॒મ. મિ॑ન્દ્રા॒ગ્ની અ॒મૃત॑.ઞ્જુષેથામ્. મહ્ય॒. ન્દધા॑ના॒ ઉપ॑ દી॒ર્ઘ.માયુ॑.-ર॒સ્મે~ ધ॑ત્તં॒ પુરુ॑ભુજા॒ પુર॑ન્ધિઃ..
અક્ષીભ્યામિતિ ષડૃચસ્ય સૂક્તસ્ય કાશ્યપોવિવૃહાયક્ષ્મહાનુષ્ટુપ્ .
અ॒ક્ષીભ્યાં॑ તે॒ નાસિ॑કાભ્યાં॒ કર્ણા॑ભ્યાં॒ છુબુ॑કા॒દધિ॑ . યક્ષ્મં॑ શીર્ષ॒ણ્યં॑ મ॒સ્તિષ્કા॑જ્જિ॒હ્વાયા॒ વિ વૃ॑હામિ તે ..
ગ્રી॒વાભ્ય॑સ્ત ઉ॒ષ્ણિહા॑ભ્યઃ॒ કીક॑સાભ્યો અનૂ॒ક્યા॑ત્ . યક્ષ્મં॑ દોષ॒ણ્ય૧॒॑મંસા॑ભ્યાં બા॒હુભ્યાં॒ વિ વૃ॑હામિ તે ..
આ॒ન્ત્રેભ્ય॑સ્તે॒ ગુદા॑ભ્યો વનિ॒ષ્ઠોર્હૃદ॑યા॒દધિ॑ . યક્ષ્મં॒ મત॑સ્નાભ્યાં ય॒ક્નઃ પ્લા॒શિભ્યો॒ વિ વૃ॑હામિ તે ..
ઊ॒રુભ્યાં॑ તે અષ્ઠી॒વદ્ભ્યાં॒ પાર્ષ્ણિ॑ભ્યાં॒ પ્રપ॑દાભ્યામ્ . યક્ષ્મં॒ શ્રોણિ॑ભ્યાં॒ ભાસ॑દા॒દ્ભંસ॑સો॒ વિ વૃ॑હામિ તે ..
મેહ॑નાદ્વનં॒કર॑ણા॒લ્લોમ॑ભ્યસ્તે ન॒ખેભ્યઃ॑ . યક્ષ્મં॒ સર્વ॑સ્માદા॒ત્મન॒સ્તમિ॒દં વિ વૃ॑હામિ તે ..
અઙ્ગા॑દઙ્ગા॒લ્લોમ્નો॑લોમ્નો જા॒તં પર્વ॑ણિપર્વણિ . યક્ષ્મં॒ સર્વ॑સ્માદા॒ત્મન॒સ્તમિ॒દં વિ વૃ॑હામિ તે ..
આયાહીતિ ચતુરૃચસ્ય સૂક્તસ્યાંગિરસઃ સંવર્ત ઉષાદ્વિપદાવિરાટ્ .
આ યા॑હિ॒ વન॑સા સ॒હ ગાવઃ॑ સચન્ત વર્ત॒નિં યદૂધ॑ભિઃ ..
આ યા॑હિ॒ વસ્વ્યા॑ ધિ॒યા મંહિ॑ષ્ઠો જાર॒યન્મ॑ખઃ સુ॒દાનુ॑ભિઃ ..
પિ॒તુ॒ભૃતો॒ ન તન્તુ॒મિત્સુ॒દાન॑વઃ॒ પ્રતિ॑ દધ્મો॒ યજા॑મસિ ..
ઉ॒ષા અપ॒ સ્વસુ॒સ્તમઃ॒ સં વ॑ર્તયતિ વર્ત॒નિં સુ॑જા॒તતા॑ ..
બૃહસ્પતિરિતિ તૃચસ્ય સૂક્તસ્ય બાર્હસ્પત્યસ્ત પુર્મૂર્ધા બૃહસ્પતિસ્ત્રિષ્ટુપ્ .
બૃહ॒સ્પતિ॑ર્નયતુ દુ॒ર્ગહા॑ તિ॒રઃ પુન॑ર્નેષદ॒ઘશં॑સાય॒ મન્મ॑ . ક્ષિ॒પદશ॑સ્તિ॒મપ॑ દુર્મ॒તિં હ॒ન્નથા॑ કર॒દ્યજ॑માનાય॒ શં યોઃ ..
નરા॒શંસો॑ નોઽવતુ પ્રયા॒જે શં નો॑ અસ્ત્વનુયા॒જો હવે॑ષુ . ક્ષિ॒પદશ॑સ્તિ॒મપ॑ દુર્મ॒તિં હ॒ન્નથા॑ કર॒દ્યજ॑માનાય॒ શં યોઃ ..
તપુ॑ર્મૂર્ધા તપતુ ર॒ક્ષસો॒ યે બ્ર॑હ્મ॒દ્વિષઃ॒ શર॑વે॒ હન્ત॒વા ઉ॑ . ક્ષિ॒પદશ॑સ્તિ॒મપ॑ દુર્મ॒તિં હ॒ન્નથા॑ કર॒દ્યજ॑માનાય॒ શં યોઃ ..
અભીવર્તેનેતિ પંચર્ચસ્ય સૂક્તસ્યાંગિરસોભીવર્તો રાજાનુષ્ટુપ્ .
અ॒ભી॒વ॒ર્તેન॑ હ॒વિષા॒ યેનેન્દ્રો॑ અભિવાવૃ॒તે . તેના॒સ્માન્બ્ર॑હ્મણસ્પતે॒ઽભિ રા॒ષ્ટ્રાય॑ વર્તય ..
અ॒ભિ॒વૃત્ય॑ સ॒પત્ના॑ન॒ભિ યા નો॒ અરા॑તયઃ . અ॒ભિ પૃ॑ત॒ન્યન્તં॑ તિષ્ઠા॒ભિ યો ન॑ ઇર॒સ્યતિ॑ ..
અ॒ભિ ત્વા॑ દે॒વઃ સ॑વિ॒તાભિ સોમો॑ અવીવૃતત્ . અ॒ભિ ત્વા॒ વિશ્વા॑ ભૂ॒તાન્ય॑ભીવ॒ર્તો યથાસ॑સિ ..
યેનેન્દ્રો॑ હ॒વિષા॑ કૃ॒ત્વ્યભ॑વદ્દ્યુ॒મ્ન્યુ॑ત્ત॒મઃ . ઇ॒દં તદ॑ક્રિ દેવા અસપ॒ત્નઃ કિલા॑ભુવમ્ ..
અ॒સ॒પ॒ત્નઃ સ॑પત્ન॒હાભિરા॑ષ્ટ્રો વિષાસ॒હિઃ . યથા॒હમે॑ષાં ભૂ॒તાનાં॑ વિ॒રાજા॑નિ॒ જન॑સ્ય ચ ..
પ્રવઇતિ ચતુરૃચસ્ય સૂક્તસ્યોર્ધ્વગ્રાવાર્બુદઃ સર્પઋષિપુત્રોગ્રાવાણોગાયત્રી .
પ્ર વો॑ ગ્રાવાણઃ સવિ॒તા દે॒વઃ સુ॑વતુ॒ ધર્મ॑ણા . ધૂ॒ર્ષુ યુ॑જ્યધ્વં સુનુ॒ત ..
ગ્રાવા॑ણો॒ અપ॑ દુ॒ચ્છુના॒મપ॑ સેધત દુર્મ॒તિમ્ . ઉ॒સ્રાઃ ક॑ર્તન ભેષ॒જમ્ ..
ગ્રાવા॑ણ॒ ઉપ॑રે॒ષ્વા મ॑હી॒યન્તે॑ સ॒જોષ॑સઃ . વૃષ્ણે॒ દધ॑તો॒ વૃષ્ણ્ય॑મ્ ..
ગ્રાવા॑ણઃ સવિ॒તા નુ વો॑ દે॒વઃ સુ॑વતુ॒ ધર્મ॑ણા . યજ॑માનાય સુન્વ॒તે ..
યઇમાવિશ્વેતિ સપ્તર્ચસ્ય સૂક્તસ્ય ભૌવનોવિશ્વકર્માવિશ્વકર્માત્રિષ્ટુપ્ દ્વિતીયાવિરાડ્રૂપા .
ય ઇ॒મા વિશ્વા॒ ભુવ॑નાનિ॒ જુહ્વ॒દૃષિ॒ર્હોતા॒ ન્યસી॑દત્પિ॒તા નઃ॑ . સ આ॒શિષા॒ દ્રવિ॑ણમિ॒ચ્છમા॑નઃ પ્રથમ॒ચ્છદવ॑રાઁ॒ આ વિ॑વેશ ..
કિં સ્વિ॑દાસીદધિ॒ષ્ઠાન॑મા॒રમ્ભ॑ણં કત॒મત્સ્વિ॑ત્ક॒થાસી॑ત્ . યતો॒ ભૂમિં॑ જ॒નય॑ન્વિ॒શ્વક॑ર્મા॒ વિ દ્યામૌર્ણો॑ન્મહિ॒ના વિ॒શ્વચ॑ક્ષાઃ ..
વિ॒શ્વત॑શ્ચક્ષુરુ॒ત વિ॒શ્વતો॑મુખો વિ॒શ્વતો॑બાહુરુ॒ત વિ॒શ્વત॑સ્પાત્ . સં બા॒હુભ્યાં॒ ધમ॑તિ॒ સં પત॑ત્રૈ॒ર્દ્યાવા॒ભૂમી॑ જ॒નય॑ન્દે॒વ એકઃ॑ ..
કિં સ્વિ॒દ્વનં॒ ક ઉ॒ સ વૃ॒ક્ષ આ॑સ॒ યતો॒ દ્યાવા॑પૃથિ॒વી નિ॑ષ્ટત॒ક્ષુઃ . મની॑ષિણો॒ મન॑સા પૃ॒ચ્છતેદુ॒ તદ્યદ॒ધ્યતિ॑ષ્ઠ॒દ્ભુવ॑નાનિ ધા॒રય॑ન્ ..
યા તે॒ ધામા॑નિ પર॒માણિ॒ યાવ॒મા યા મ॑ધ્ય॒મા વિ॑શ્વકર્મન્નુ॒તેમા . શિક્ષા॒ સખિ॑ભ્યો હ॒વિષિ॑ સ્વધાવઃ સ્વ॒યં ય॑જસ્વ ત॒ન્વં॑ વૃધા॒નઃ ..
વિશ્વ॑કર્મન્હ॒વિષા॑ વાવૃધા॒નઃ સ્વ॒યં ય॑જસ્વ પૃથિ॒વીમુ॒ત દ્યામ્ . મુહ્ય॑ન્ત્વ॒ન્યે અ॒ભિતો॒ જના॑સ ઇ॒હાસ્માકં॑ મ॒ઘવા॑ સૂ॒રિર॑સ્તુ ..
વા॒ચસ્પતિં॑ વિ॒શ્વક॑ર્માણમૂ॒તયે॑ મનો॒જુવં॒ વાજે॑ અ॒દ્યા હુ॑વેમ . સ નો॒ વિશ્વા॑નિ॒ હવ॑નાનિ જોષદ્વિ॒શ્વશ॑મ્ભૂ॒રવ॑સે સા॒ધુક॑ર્મા ..
ચક્ષુષઇતિ સપ્તર્ચસ્ય સૂક્તસ્ય ભૌવનોવિશ્વકર્માવિશ્વકર્માત્રિષ્ટુપ્ .
ચક્ષુ॑ષઃ પિ॒તા મન॑સા॒ હિ ધીરો॑ ઘૃ॒તમે॑ને અજન॒ન્નન્ન॑માને . ય॒દેદન્તા॒ અદ॑દૃહન્ત॒ પૂર્વ॒ આદિદ્દ્યાવા॑પૃથિ॒વી અ॑પ્રથેતામ્ ..
વિ॒શ્વક॑ર્મા॒ વિમ॑ના॒ આદ્વિહા॑યા ધા॒તા વિ॑ધા॒તા પ॑ર॒મોત સં॒દૃક્ . તેષા॑મિ॒ષ્ટાનિ॒ સમિ॒ષા મ॑દન્તિ॒ યત્રા॑ સપ્તઋ॒ષીન્પ॒ર એક॑મા॒હુઃ ..
યો નઃ॑ પિ॒તા જ॑નિ॒તા યો વિ॑ધા॒તા ધામા॑નિ॒ વેદ॒ ભુવ॑નાનિ॒ વિશ્વા॑ . યો દે॒વાનાં॑ નામ॒ધા એક॑ એ॒વ તં સ॑મ્પ્ર॒શ્નં ભુવ॑ના યન્ત્ય॒ન્યા ..
ત આય॑જન્ત॒ દ્રવિ॑ણં॒ સમ॑સ્મા॒ ઋષ॑યઃ॒ પૂર્વે॑ જરિ॒તારો॒ ન ભૂ॒ના . અ॒સૂર્તે॒ સૂર્તે॒ રજ॑સિ નિષ॒ત્તે યે ભૂ॒તાનિ॑ સ॒મકૃ॑ણ્વન્નિ॒માનિ॑ ..
પ॒રો દિ॒વા પ॒ર એ॒ના પૃ॑થિ॒વ્યા પ॒રો દે॒વેભિ॒રસુ॑રૈ॒ર્યદસ્તિ॑ . કં સ્વિ॒દ્ગર્ભં॑ પ્રથ॒મં દ॑ધ્ર॒ આપો॒ યત્ર॑ દે॒વાઃ સ॒મપ॑શ્યન્ત॒ વિશ્વે॑ ..
તમિદ્ગર્ભં॑ પ્રથ॒મં દ॑ધ્ર॒ આપો॒ યત્ર॑ દે॒વાઃ સ॒મગ॑ચ્છન્ત॒ વિશ્વે॑ . અ॒જસ્ય॒ નાભા॒વધ્યેક॒મર્પિ॑તં॒ યસ્મિ॒ન્વિશ્વા॑નિ॒ ભુવ॑નાનિ ત॒સ્થુઃ ..
ન તં વિ॑દાથ॒ ય ઇ॒મા જ॒જાના॒ન્યદ્યુ॒ષ્માક॒મન્ત॑રં બભૂવ . ની॒હા॒રેણ॒ પ્રાવૃ॑તા॒ જલ્પ્યા॑ ચાસુ॒તૃપ॑ ઉક્થ॒શાસ॑શ્ચરન્તિ ..
ત્યમૂષ્વિતિ તૃચસ્ય સૂક્તસ્ય તાર્ક્ષ્યોરિષ્ટનેમિસ્તાર્ક્ષ્યસ્ત્રિષ્ટુપ્ .
ત્યમૂ॒ ષુ વા॒જિનં॑ દે॒વજૂ॑તં સ॒હાવા॑નં તરુ॒તારં॒ રથા॑નામ્ . અરિ॑ષ્ટનેમિં પૃત॒નાજ॑મા॒શું સ્વ॒સ્તયે॒ તાર્ક્ષ્ય॑મિ॒હા હુ॑વેમ ..
ઇન્દ્ર॑સ્યેવ રા॒તિમા॒જોહુ॑વાનાઃ સ્વ॒સ્તયે॒ નાવ॑મિ॒વા રુ॑હેમ . ઉર્વી॒ ન પૃથ્વી॒ બહુ॑લે॒ ગભી॑રે॒ મા વા॒મેતૌ॒ મા પરે॑તૌ રિષામ ..
સ॒દ્યશ્ચિ॒દ્યઃ શવ॑સા॒ પઞ્ચ॑ કૃ॒ષ્ટીઃ સૂર્ય॑ ઇવ॒ જ્યોતિ॑ષા॒પસ્ત॒તાન॑ . સ॒હ॒સ્ર॒સાઃ શ॑ત॒સા અ॑સ્ય॒ રંહિ॒ર્ન સ્મા॑ વરન્તે યુવ॒તિં ન શર્યા॑મ્ ..
ગા॒ય॒ત્રેણ॒ પ્રતિ॑ મિમીતે અ॒ર્કમ॒ર્કેણ॒ સામ॒ ત્રૈષ્ટુ॑ભેન વા॒કમ્ . વા॒કેન॑ વા॒કં દ્વિ॒પદા॒ ચતુ॑ષ્પદા॒ક્ષરે॑ણ મિમતે સ॒પ્ત વાણીઃ॑ ..
તસ્યાઃ॑ સમુ॒દ્રા અધિ॒ વિ ક્ષ॑રન્તિ॒ તેન॑ જીવન્તિ પ્ર॒દિશ॒શ્ચત॑સ્રઃ . તતઃ॑ ક્ષરત્ય॒ક્ષરં॒ તદ્વિશ્વ॒મુપ॑ જીવતિ ..
ચ॒ત્વારિ॒ વાક્પરિ॑મિતા પ॒દાનિ॒ તાનિ॑ વિદુર્બ્રાહ્મ॒ણા યે મ॑ની॒ષિણઃ॑ . ગુહા॒ ત્રીણિ॒ નિહિ॑તા॒ નેઙ્ગ॑યન્તિ તુ॒રીયં॑ વા॒ચો મ॑નુ॒ષ્યા॑ વદન્તિ ..
સ॒સ॒ર્પ॒રીર॑ભર॒ત્તૂય॑મે॒ભ્યોઽધિ॒ શ્રવઃ॒ પાઞ્ચ॑જન્યાસુ કૃ॒ષ્ટિષુ॑ . સા પ॒ક્ષ્યા॒૩॒॑ નવ્ય॒માયુ॒ર્દધા॑ના॒ યાં મે॑ પલસ્તિજમદ॒ગ્નયો॑ દ॒દુઃ ..
યદ્વાગ્વદ॑ન્ત્યવિચેત॒નાનિ॒ રાષ્ટ્રી॑ દે॒વાનાં॑ નિષ॒સાદ॑ મ॒ન્દ્રા . ચત॑સ્ર॒ ઊર્જં॑ દુદુહે॒ પયાં॑સિ॒ ક્વ॑ સ્વિદસ્યાઃ પર॒મં જ॑ગામ ..
દે॒વીં વાચ॑મજનયન્ત દે॒વાસ્તાં વિ॒શ્વરૂ॑પાઃ પ॒શવો॑ વદન્તિ . સા નો॑ મ॒ન્દ્રેષ॒મૂર્જં॒ દુહા॑ના ધે॒નુર્વાગ॒સ્માનુપ॒ સુષ્ટુ॒તૈતુ॑ ..
સક્તુ॑મિવ॒ તિત॑ઉના પુ॒નન્તો॒ યત્ર॒ ધીરા॒ મન॑સા॒ વાચ॒મક્ર॑ત . અત્રા॒ સખા॑યઃ સ॒ખ્યાનિ॑ જાનતે ભ॒દ્રૈષાં॑ લ॒ક્ષ્મીર્નિહિ॒તાધિ॑ વા॒ચિ ..
ઉદસાવિતિ ષઢચસ્ય સૂક્તસ્ય પૌલોમી શચીશચ્યનુષ્ટુપ્ .
ઉદ॒સૌ સૂર્યો॑ અગા॒દુદ॒યં મા॑મ॒કો ભગઃ॑ . અ॒હં તદ્વિ॑દ્વ॒લા પતિ॑મ॒ભ્ય॑સાક્ષિ વિષાસ॒હિઃ ..
અ॒હં કે॒તુર॒હં મૂ॒ર્ધાહમુ॒ગ્રા વિ॒વાચ॑ની . મમેદનુ॒ ક્રતું॒ પતિઃ॑ સેહા॒નાયા॑ ઉ॒પાચ॑રેત્ ..
મમ॑ પુ॒ત્રાઃ શ॑ત્રુ॒હણોઽથો॑ મે દુહિ॒તા વિ॒રાટ્ . ઉ॒તાહમ॑સ્મિ સંજ॒યા પત્યૌ॑ મે॒ શ્લોક॑ ઉત્ત॒મઃ ..
યેનેન્દ્રો॑ હ॒વિષા॑ કૃ॒ત્વ્યભ॑વદ્દ્યુ॒મ્ન્યુ॑ત્ત॒મઃ . ઇ॒દં તદ॑ક્રિ દેવા અસપ॒ત્ના કિલા॑ભુવમ્ ..
અ॒સ॒પ॒ત્ના સ॑પત્ન॒ઘ્ની જય॑ન્ત્યભિ॒ભૂવ॑રી . આવૃ॑ક્ષમ॒ન્યાસાં॒ વર્ચો॒ રાધો॒ અસ્થે॑યસામિવ ..
સમ॑જૈષમિ॒મા અ॒હં સ॒પત્ની॑રભિ॒ભૂવ॑રી . યથા॒હમ॒સ્ય વી॒રસ્ય॑ વિ॒રાજા॑નિ॒ જન॑સ્ય ચ ..
કેશીતિ સપ્તર્ચસ્ય સૂક્તસ્ય વાતરશના જૂતિર્વાતજૂતિર્વિપ્ર જૂતિર્વૃષાણકઃ કરિક્રત એતશઋષ્યશૃંગ ઇતિ ક્રમેણૈકર્ચાઋષયઃ . કેશ્યગ્નિસૂર્યવાયવોદેવતાઅનુષ્ટુપ્ .
કે॒શ્ય૧॒॑ગ્નિં કે॒શી વિ॒ષં કે॒શી બિ॑ભર્તિ॒ રોદ॑સી . કે॒શી વિશ્વં॒ સ્વ॑ર્દૃ॒શે કે॒શીદં જ્યોતિ॑રુચ્યતે ..
મુન॑યો॒ વાત॑રશનાઃ પિ॒શઙ્ગા॑ વસતે॒ મલા॑ . વાત॒સ્યાનુ॒ ધ્રાજિં॑ યન્તિ॒ યદ્દે॒વાસો॒ અવિ॑ક્ષત ..
ઉન્મ॑દિતા॒ મૌને॑યેન॒ વાતાઁ॒ આ ત॑સ્થિમા વ॒યમ્ . શરી॒રેદ॒સ્માકં॑ યૂ॒યં મર્તા॑સો અ॒ભિ પ॑શ્યથ ..
અ॒ન્તરિ॑ક્ષેણ પતતિ॒ વિશ્વા॑ રૂ॒પાવ॒ચાક॑શત્ . મુનિ॑ર્દે॒વસ્ય॑દેવસ્ય॒ સૌકૃ॑ત્યાય॒ સખા॑ હિ॒તઃ ..
વાત॒સ્યાશ્વો॑ વા॒યોઃ સખાથો॑ દે॒વેષિ॑તો॒ મુનિઃ॑ . ઉ॒ભૌ સ॑મુ॒દ્રાવા ક્ષે॑તિ॒ યશ્ચ॒ પૂર્વ॑ ઉ॒તાપ॑રઃ ..
અ॒પ્સ॒રસાં॑ ગન્ધ॒ર્વાણાં॑ મૃ॒ગાણાં॒ ચર॑ણે॒ ચર॑ન્ . કે॒શી કેત॑સ્ય વિ॒દ્વાન્ત્સખા॑ સ્વા॒દુર્મ॒દિન્ત॑મઃ ..
વા॒યુર॑સ્મા॒ ઉપા॑મન્થત્પિ॒નષ્ટિ॑ સ્મા કુનન્ન॒મા . કે॒શી વિ॒ષસ્ય॒ પાત્રે॑ણ॒ યદ્રુ॒દ્રેણાપિ॑બત્સ॒હ ..
પરિશિષ્ટમ્ [ઋગ્વેદ મંડલ ૭, ૫૫ સૂક્તસ્યાનંતરં][ઋગ્વેદ અષ્ટક ૫, અધ્યાય ૪, ૨૨ વર્ગાનંતરં]
સ્વ॒પ્ન સ્વ॒પ્નાધિ॒કર॑ણે॒- સર્વ॒.ન્નિષ્વા॑પયા॒ જન॑મ્. આ સૂર્ય॑ મ॒ન્યા.ન્ત્સ્વા॒પયા॒- વ્યુ॑૧(ઉ॒)ષ.ઞ્જા॑ગ્રિયા. મ॒હમ્..
અજ॑ગરો નામ સ॒ર્પ.-સ્સ॒ર્પિ. ર॑વિષો મ॒હાન્. તસ્મિ॒.ન્હિ સર્પ॒. સ્સુધિ॑ત॒.-સ્તેન॑ ત્વા સ્વાપયામસિ..
સર્પ॒. સ્સર્પો॑ અ॒જગ॑ર.-સ્સ॒ર્પિ. ર॑વિષો મ॒હાન્. તસ્ય॒ સર્પા॑.ત્સિન્ધવ॒.-સ્તસ્ય॑ ગા॒ધ. મ॑શીમહિ..
કા॒ળિ॒કો ના॑મ સ॒ર્પો॒- ન॒વના॑ગ. સ॒હસ્ર॑બલઃ. ય॒મુ॒ન॒હ્ર॒દે હ॑ સો જા॒તો॒૩(ઓ॒)- યો ના॑રાયણ॒વાહ॑નઃ..
યદિ॑ કા॒ળિક॑દૂત॒સ્ય॒- ય॒દિ કા॑: કાળિ॒કા.દ્ભ॑યાત્. જન્મ॑ભૂ॒મિ. મ॑તિક્રા॒ન્તો॒- નિ॒ર્વિષો॑ યાતિ॒ કાળિ॑કઃ..
આ યા॑હીન્દ્ર પ॒થિભિ॑. રીળિ॒તેભિ॑.-ર્ય॒જ્ઞ મિ॒મ.ન્નો॑ ભાગ॒ધેય॑.ઞ્જુષસ્વ. તૃ॒પ્તા.ઞ્જ॑હુ॒. ર્માતુ॑લસ્યેવ॒ યોષા॑- ભા॒ગ.સ્તે પૈતૃ॑ષ્વ॒સેયી॑ વ॒પામિ॑વ..
ય॒શસ્ક॑રં॒ બલ॑વન્તં પ્ર॒ભુત્વ॑.-ન્તમે॒વ રા॑જાઽધિ॒પતિ॑. ર્બભૂવ. સ॒ઙ્કી॒ર્ણના॑ગાઽશ્વ॒પતિ॑. ર્નરા॒ણાં- સુ॑મ॒ઙ્ગલ્યં॑ સતત. ન્દી॒ર્ઘ.માયુઃ॑..
ક॒ર્કો॒ટ॒કો ના॑મ સ॒ર્પો- યો॒ દૃષ્ટી॑વિષ॒ ઉચ્ય॑તે. તસ્ય॑ સ॒ર્પસ્ય॑ સર્પ॒ત્વ॒.-ન્ત॒સ્મૈ સ॑ર્પ ન॒મોઽસ્તુ॑તે..
યે॒૩(અ)ઽદો રો॑ચ॒ને દિ॒વો- યે વા॒ સૂર્ય॑સ્ય ર॒શ્મિષુ॑. યેષા॑. મ॒પ્સુ સદ॑.સ્કૃ॒ત.-ન્તેભ્ય॑. સ્સ॒ર્પેભ્યો॒ નમઃ॑..
યા ઇષ॑વો યાતુ॒ધાના॑નાઁ॒- યે વા॒ વન॒સ્પતી॒. નનુ॑. યે વા॑ऽવ॒ટેષુ॒ શેર॑તે॒- તેભ્ય॑. સ્સ॒ર્પેભ્યો॒ નમઃ॑..
નમો॑ અસ્તુ સ॒ર્પેભ્યો॒- યે કે ચ॑ પૃથિ॒વી. મનુ॑. યે અ॒ન્તરિ॑ક્ષે॒ યે દિ॒વિ- તેભ્ય॑. સ્સ॒ર્પેભ્યો॒ નમઃ॑..
ઉ॒ગ્રા॒ઽઽયુ॒ધાઃ પ્રમ॑તિનઃ પ્રવી॒રા મા॑યા॒વિનો॑ બ॒લિના॒.મિચ્છ॑માનાઃ. યે દે॒વા. નસુ॑રાઃ પ॒રાઽભ॑વ॒.- ન્તાઁસ્ત્વં વજ્રે॑ણ મઘવ॒ ન્નિવા॑રય..
વિશ્વજિત ઇતિ ષડૃચસ્ય સૂક્તસ્યશૌનકોગૃત્સમદઇંદ્રોજગત્યંત્યાત્રિષ્ટુપ્ .
વિ॒શ્વ॒જિતે॑ ધન॒જિતે॑ સ્વ॒ર્જિતે॑ સત્રા॒જિતે॑ નૃ॒જિત॑ ઉર્વરા॒જિતે॑ . અ॒શ્વ॒જિતે॑ ગો॒જિતે॑ અ॒બ્જિતે॑ ભ॒રેન્દ્રા॑ય॒ સોમં॑ યજ॒તાય॑ હર્ય॒તમ્ ..
અ॒ભિ॒ભુવે॑ઽભિભ॒ઙ્ગાય॑ વન્વ॒તેઽષા॑ળ્હાય॒ સહ॑માનાય વે॒ધસે॑ . તુ॒વિ॒ગ્રયે॒ વહ્ન॑યે દુ॒ષ્ટરી॑તવે સત્રા॒સાહે॒ નમ॒ ઇન્દ્રા॑ય વોચત ..
સ॒ત્રા॒સા॒હો જ॑નભ॒ક્ષો જ॑નંસ॒હશ્ચ્યવ॑નો યુ॒ધ્મો અનુ॒ જોષ॑મુક્ષિ॒તઃ . વૃ॒તં॒ચ॒યઃ સહુ॑રિર્વિ॒ક્ષ્વા॑રિ॒ત ઇન્દ્ર॑સ્ય વોચં॒ પ્ર કૃ॒તાનિ॑ વી॒ર્યા॑ ..
અ॒ના॒નુ॒દો વૃ॑ષ॒ભો દોધ॑તો વ॒ધો ગ॑મ્ભી॒ર ઋ॒ષ્વો અસ॑મષ્ટકાવ્યઃ . ર॒ધ્ર॒ચો॒દઃ શ્નથ॑નો વીળિ॒તસ્પૃ॒થુરિન્દ્રઃ॑ સુય॒જ્ઞ ઉ॒ષસઃ॒ સ્વ॑ર્જનત્ ..
ય॒જ્ઞેન॑ ગા॒તુમ॒પ્તુરો॑ વિવિદ્રિરે॒ ધિયો॑ હિન્વા॒ના ઉ॒શિજો॑ મની॒ષિણઃ॑ . અ॒ભિ॒સ્વરા॑ નિ॒ષદા॒ ગા અ॑વ॒સ્યવ॒ ઇન્દ્રે॑ હિન્વા॒ના દ્રવિ॑ણાન્યાશત ..
ઇન્દ્ર॒ શ્રેષ્ઠા॑નિ॒ દ્રવિ॑ણાનિ ધેહિ॒ ચિત્તિં॒ દક્ષ॑સ્ય સુભગ॒ત્વમ॒સ્મે . પોષં॑ રયી॒ણામરિ॑ષ્ટિં ત॒નૂનાં॑ સ્વા॒દ્માનં॑ વા॒ચઃ સુ॑દિન॒ત્વમહ્ના॑મ્ ..
શાસઇતિ પંચર્ચસ્ય સૂક્તસ્ય ભારદ્વાજઃ શાસઇંદ્રોનુષ્ટુપ્ .
શા॒સ ઇ॒ત્થા મ॒હાઁ અ॑સ્યમિત્રખા॒દો અદ્ભુ॑તઃ . ન યસ્ય॑ હ॒ન્યતે॒ સખા॒ ન જીય॑તે॒ કદા॑ ચ॒ન ..
સ્વ॒સ્તિ॒દા વિ॒શસ્પતિ॑ર્વૃત્ર॒હા વિ॑મૃ॒ધો વ॒શી . વૃષેન્દ્રઃ॑ પુ॒ર એ॑તુ નઃ સોમ॒પા અ॑ભયંક॒રઃ ..
વિ રક્ષો॒ વિ મૃધો॑ જહિ॒ વિ વૃ॒ત્રસ્ય॒ હનૂ॑ રુજ . વિ મ॒ન્યુમિ॑ન્દ્ર વૃત્રહન્ન॒મિત્ર॑સ્યાભિ॒દાસ॑તઃ ..
વિ ન॑ ઇન્દ્ર॒ મૃધો॑ જહિ ની॒ચા ય॑ચ્છ પૃતન્ય॒તઃ . યો અ॒સ્માઁ અ॑ભિ॒દાસ॒ત્યધ॑રં ગમયા॒ તમઃ॑ ..
અપે॑ન્દ્ર દ્વિષ॒તો મનોઽપ॒ જિજ્યા॑સતો વ॒ધમ્ . વિ મ॒ન્યોઃ શર્મ॑ યચ્છ॒ વરી॑યો યવયા વ॒ધમ્ ..
અગ્નેનયેત્યષ્ટર્ચસ્ય સૂક્તસ્ય મૈત્રાવરુણિરગસ્ત્યોગ્નિસ્ત્રિષ્ટુપ્ .
અગ્ને॒ નય॑ સુ॒પથા॑ રા॒યે અ॒સ્માન્વિશ્વા॑નિ દેવ વ॒યુના॑નિ વિ॒દ્વાન્ . યુ॒યો॒ધ્ય૧॒॑સ્મજ્જુ॑હુરા॒ણમેનો॒ ભૂયિ॑ષ્ઠાં તે॒ નમ॑ઉક્તિં વિધેમ ..
અગ્ને॒ ત્વં પા॑રયા॒ નવ્યો॑ અ॒સ્માન્ત્સ્વ॒સ્તિભિ॒રતિ॑ દુ॒ર્ગાણિ॒ વિશ્વા॑ . પૂશ્ચ॑ પૃ॒થ્વી બ॑હુ॒લા ન॑ ઉ॒ર્વી ભવા॑ તો॒કાય॒ તન॑યાય॒ શં યોઃ ..
અગ્ને॒ ત્વમ॒સ્મદ્યુ॑યો॒ધ્યમી॑વા॒ અન॑ગ્નિત્રા અ॒ભ્યમ॑ન્ત કૃ॒ષ્ટીઃ . પુન॑ર॒સ્મભ્યં॑ સુવિ॒તાય॑ દેવ॒ ક્ષાં વિશ્વે॑ભિર॒મૃતે॑ભિર્યજત્ર ..
પા॒હિ નો॑ અગ્ને પા॒યુભિ॒રજ॑સ્રૈરુ॒ત પ્રિ॒યે સદ॑ન॒ આ શુ॑શુ॒ક્વાન્ . મા તે॑ ભ॒યં જ॑રિ॒તારં॑ યવિષ્ઠ નૂ॒નં વિ॑દ॒ન્માપ॒રં સ॑હસ્વઃ ..
મા નો॑ અ॒ગ્નેઽવ॑ સૃજો અ॒ઘાયા॑વિ॒ષ્યવે॑ રિ॒પવે॑ દુ॒ચ્છુના॑યૈ . મા દ॒ત્વતે॒ દશ॑તે॒ માદતે॑ નો॒ મા રીષ॑તે સહસાવ॒ન્પરા॑ દાઃ ..
વિ ઘ॒ ત્વાવાઁ॑ ઋતજાત યંસદ્ગૃણા॒નો અ॑ગ્ને ત॒ન્વે॒૩॒॑ વરૂ॑થમ્ . વિશ્વા॑દ્રિરિ॒ક્ષોરુ॒ત વા॑ નિનિ॒ત્સોર॑ભિ॒હ્રુતા॒મસિ॒ હિ દે॑વ વિ॒ષ્પટ્ ..
ત્વં તાઁ અ॑ગ્ન ઉ॒ભયા॒ન્વિ વિ॒દ્વાન્વેષિ॑ પ્રપિ॒ત્વે મનુ॑ષો યજત્ર . અ॒ભિ॒પિ॒ત્વે મન॑વે॒ શાસ્યો॑ ભૂર્મર્મૃ॒જેન્ય॑ ઉ॒શિગ્ભિ॒ર્નાક્રઃ ..
અવો॑ચામ નિ॒વચ॑નાન્યસ્મિ॒ન્માન॑સ્ય સૂ॒નુઃ સ॑હસા॒ને અ॒ગ્નૌ . વ॒યં સ॒હસ્ર॒મૃષિ॑ભિઃ સનેમ વિ॒દ્યામે॒ષં વૃ॒જનં॑ જી॒રદા॑નુમ્ ..
અગ્નેત્વંનઇતિ ચતુરૃચસ્ય સૂક્તસ્ય ગૌપાયના લૌપાયનાવાબંધુઃ સુબંધુઃ શ્રુતબંધુર્વિપ્રબંધુશ્ચક્રમેણર્ષયોઽગ્નિર્દ્વિપદા વિરાટ્ .
અગ્ને॒ ત્વં નો॒ અન્ત॑મ ઉ॒ત ત્રા॒તા શિ॒વો ભ॑વા વરૂ॒થ્યઃ॑ ..
વસુ॑ર॒ગ્નિર્વસુ॑શ્રવા॒ અચ્છા॑ નક્ષિ દ્યુ॒મત્ત॑મં ર॒યિં દાઃ॑ ..
સ નો॑ બોધિ શ્રુ॒ધી હવ॑મુરુ॒ષ્યા ણો॑ અઘાય॒તઃ સ॑મસ્માત્ ..
તં ત્વા॑ શોચિષ્ઠ દીદિવઃ સુ॒મ્નાય॑ નૂ॒નમી॑મહે॒ સખિ॑ભ્યઃ ..
વ॒ધેન॒ દસ્યું॒ પ્ર હિ ચા॒તય॑સ્વ॒ વયઃ॑ કૃણ્વા॒નસ્ત॒ન્વે॒૩॒॑ સ્વાયૈ॑ . પિપ॑ર્ષિ॒ યત્સ॑હસસ્પુત્ર દે॒વાન્ત્સો અ॑ગ્ને પાહિ નૃતમ॒ વાજે॑ અ॒સ્માન્ ..
વ॒યં તે॑ અગ્ન ઉ॒ક્થૈર્વિ॑ધેમ વ॒યં હ॒વ્યૈઃ પા॑વક ભદ્રશોચે . અ॒સ્મે ર॒યિં વિ॒શ્વવા॑રં॒ સમિ॑ન્વા॒સ્મે વિશ્વા॑નિ॒ દ્રવિ॑ણાનિ ધેહિ ..
અ॒સ્માક॑મગ્ને અધ્વ॒રં જુ॑ષસ્વ॒ સહ॑સઃ સૂનો ત્રિષધસ્થ હ॒વ્યમ્ . વ॒યં દે॒વેષુ॑ સુ॒કૃતઃ॑ સ્યામ॒ શર્મ॑ણા નસ્ત્રિ॒વરૂ॑થેન પાહિ ..
વિશ્વા॑નિ નો દુ॒ર્ગહા॑ જાતવેદઃ॒ સિન્ધું॒ ન ના॒વા દુ॑રિ॒તાતિ॑ પર્ષિ . અગ્ને॑ અત્રિ॒વન્નમ॑સા ગૃણા॒નો॒૩॒॑ઽસ્માકં॑ બોધ્યવિ॒તા ત॒નૂના॑મ્ ..
યસ્ત્વા॑ હૃ॒દા કી॒રિણા॒ મન્ય॑મા॒નોઽમ॑ર્ત્યં॒ મર્ત્યો॒ જોહ॑વીમિ . જાત॑વેદો॒ યશો॑ અ॒સ્માસુ॑ ધેહિ પ્ર॒જાભિ॑રગ્ને અમૃત॒ત્વમ॑શ્યામ્ ..
યસ્મૈ॒ ત્વં સુ॒કૃતે॑ જાતવેદ ઉ લો॒કમ॑ગ્ને કૃ॒ણવઃ॑ સ્યો॒નમ્ . અ॒શ્વિનં॒ સ પુ॒ત્રિણં॑ વી॒રવ॑ન્તં॒ ગોમ॑ન્તં ર॒યિં ન॑શતે સ્વ॒સ્તિ ..
અસ્તીદમિતિ ષોળશર્ચસ્ય સૂક્તસ્ય ગાથિનો વિશ્વામિત્રોગ્નિસ્ત્રિષ્ટુપ્ ( પંચમ્યાઋત્વિજોવા) આદ્ય ચતુર્થીદશમીદ્વાદશ્યોનુષ્ટુભઃ ષષ્ઠ્યેકાદશી પંચદશ્યોજગત્યઃ .
અસ્તી॒દમ॑ધિ॒મન્થ॑ન॒મસ્તિ॑ પ્ર॒જન॑નં કૃ॒તમ્ . એ॒તાં વિ॒શ્પત્ની॒મા ભ॑રા॒ગ્નિં મ॑ન્થામ પૂ॒ર્વથા॑ ..
અ॒રણ્યો॒ર્નિહિ॑તો જા॒તવે॑દા॒ ગર્ભ॑ ઇવ॒ સુધિ॑તો ગ॒ર્ભિણી॑ષુ . દિ॒વેદિ॑વ॒ ઈડ્યો॑ જાગૃ॒વદ્ભિ॑ર્હ॒વિષ્મ॑દ્ભિર્મનુ॒ષ્યે॑ભિર॒ગ્નિઃ ..
ઉ॒ત્તા॒નાયા॒મવ॑ ભરા ચિકિ॒ત્વાન્ત્સ॒દ્યઃ પ્રવી॑તા॒ વૃષ॑ણં જજાન . અ॒રુ॒ષસ્તૂ॑પો॒ રુશ॑દસ્ય॒ પાજ॒ ઇળા॑યાસ્પુ॒ત્રો વ॒યુને॑ઽજનિષ્ટ ..
ઇળા॑યાસ્ત્વા પ॒દે વ॒યં નાભા॑ પૃથિ॒વ્યા અધિ॑ . જાત॑વેદો॒ નિ ધી॑મ॒હ્યગ્ને॑ હ॒વ્યાય॒ વોળ્હ॑વે ..
મન્થ॑તા નરઃ ક॒વિમદ્વ॑યન્તં॒ પ્રચે॑તસમ॒મૃતં॑ સુ॒પ્રતી॑કમ્ . ય॒જ્ઞસ્ય॑ કે॒તું પ્ર॑થ॒મં પુ॒રસ્તા॑દ॒ગ્નિં ન॑રો જનયતા સુ॒શેવ॑મ્ ..
યદી॒ મન્થ॑ન્તિ બા॒હુભિ॒ર્વિ રો॑ચ॒તેઽશ્વો॒ ન વા॒જ્ય॑રુ॒ષો વને॒ષ્વા . ચિ॒ત્રો ન યામ॑ન્ન॒શ્વિનો॒રનિ॑વૃતઃ॒ પરિ॑ વૃણ॒ક્ત્યશ્મ॑ન॒સ્તૃણા॒ દહ॑ન્ ..
જા॒તો અ॒ગ્ની રો॑ચતે॒ ચેકિ॑તાનો વા॒જી વિપ્રઃ॑ કવિશ॒સ્તઃ સુ॒દાનુઃ॑ . યં દે॒વાસ॒ ઈડ્યં॑ વિશ્વ॒વિદં॑ હવ્ય॒વાહ॒મદ॑ધુરધ્વ॒રેષુ॑ ..
સીદ॑ હોતઃ॒ સ્વ ઉ॑ લો॒કે ચિ॑કિ॒ત્વાન્ત્સા॒દયા॑ ય॒જ્ઞં સુ॑કૃ॒તસ્ય॒ યોનૌ॑ . દે॒વા॒વીર્દે॒વાન્હ॒વિષા॑ યજા॒સ્યગ્ને॑ બૃ॒હદ્યજ॑માને॒ વયો॑ ધાઃ ..
કૃ॒ણોત॑ ધૂ॒મં વૃષ॑ણં સખા॒યોઽસ્રે॑ધન્ત ઇતન॒ વાજ॒મચ્છ॑ . અ॒યમ॒ગ્નિઃ પૃ॑તના॒ષાટ્ સુ॒વીરો॒ યેન॑ દે॒વાસો॒ અસ॑હન્ત॒ દસ્યૂ॑ન્ ..
અ॒યં તે॒ યોનિ॑ર્ઋ॒ત્વિયો॒ યતો॑ જા॒તો અરો॑ચથાઃ . તં જા॒નન્ન॑ગ્ન॒ આ સી॒દાથા॑ નો વર્ધયા॒ ગિરઃ॑ ..
તનૂ॒નપા॑દુચ્યતે॒ ગર્ભ॑ આસુ॒રો નરા॒શંસો॑ ભવતિ॒ યદ્વિ॒જાય॑તે . મા॒ત॒રિશ્વા॒ યદમિ॑મીત મા॒તરિ॒ વાત॑સ્ય॒ સર્ગો॑ અભવ॒ત્સરી॑મણિ ..
સુ॒નિ॒ર્મથા॒ નિર્મ॑થિતઃ સુનિ॒ધા નિહિ॑તઃ ક॒વિઃ . અગ્ને॑ સ્વધ્વ॒રા કૃ॑ણુ દે॒વાન્દે॑વય॒તે ય॑જ ..
અજી॑જનન્ન॒મૃતં॒ મર્ત્યા॑સોઽસ્રે॒માણં॑ ત॒રણિં॑ વી॒ળુજ॑મ્ભમ્ . દશ॒ સ્વસા॑રો અ॒ગ્રુવઃ॑ સમી॒ચીઃ પુમાં॑સં જા॒તમ॒ભિ સં ર॑ભન્તે ..
પ્ર સ॒પ્તહો॑તા સન॒કાદ॑રોચત મા॒તુરુ॒પસ્થે॒ યદશો॑ચ॒દૂધ॑નિ . ન નિ મિ॑ષતિ સુ॒રણો॑ દિ॒વેદિ॑વે॒ યદસુ॑રસ્ય જ॒ઠરા॒દજા॑યત ..
અ॒મિ॒ત્રા॒યુધો॑ મ॒રુતા॑મિવ પ્ર॒યાઃ પ્ર॑થમ॒જા બ્રહ્મ॑ણો॒ વિશ્વ॒મિદ્વિ॑દુઃ . દ્યુ॒મ્નવ॒દ્બ્રહ્મ॑ કુશિ॒કાસ॒ એરિ॑ર॒ એક॑એકો॒ દમે॑ અ॒ગ્નિં સમી॑ધિરે ..
યદ॒દ્ય ત્વા॑ પ્રય॒તિ ય॒જ્ઞે અ॒સ્મિન્હોત॑શ્ચિકિ॒ત્વોઽવૃ॑ણીમહી॒હ . ધ્રુ॒વમ॑યા ધ્રુ॒વમુ॒તાશ॑મિષ્ઠાઃ પ્રજા॒નન્વિ॒દ્વાઁ ઉપ॑ યાહિ॒ સોમ॑મ્ ..
ત્વમગ્નઇત્યષ્ટાદશર્ચસ્ય સૂક્તસ્યાંગિરસોહિરણ્યસ્તૂપોગ્નિર્જગતી અષ્ટમી ષોળશ્યંત્યાસ્ત્રિષ્ટુભઃ .
ત્વમ॑ગ્ને પ્રથ॒મો અઙ્ગિ॑રા॒ ઋષિ॑ર્દે॒વો દે॒વાના॑મભવઃ શિ॒વઃ સખા॑ . તવ॑ વ્ર॒તે ક॒વયો॑ વિદ્મ॒નાપ॒સોઽજા॑યન્ત મ॒રુતો॒ ભ્રાજ॑દૃષ્ટયઃ ..
ત્વમ॑ગ્ને પ્રથ॒મો અઙ્ગિ॑રસ્તમઃ ક॒વિર્દે॒વાનાં॒ પરિ॑ ભૂષસિ વ્ર॒તમ્ . વિ॒ભુર્વિશ્વ॑સ્મૈ॒ ભુવ॑નાય॒ મેધિ॑રો દ્વિમા॒તા શ॒યુઃ ક॑તિ॒ધા ચિ॑દા॒યવે॑ ..
ત્વમ॑ગ્ને પ્રથ॒મો મા॑ત॒રિશ્વ॑ન આ॒વિર્ભ॑વ સુક્રતૂ॒યા વિ॒વસ્વ॑તે . અરે॑જેતાં॒ રોદ॑સી હોતૃ॒વૂર્યેઽસ॑ઘ્નોર્ભા॒રમય॑જો મ॒હો વ॑સો ..
ત્વમ॑ગ્ને॒ મન॑વે॒ દ્યામ॑વાશયઃ પુરૂ॒રવ॑સે સુ॒કૃતે॑ સુ॒કૃત્ત॑રઃ . શ્વા॒ત્રેણ॒ યત્પિ॒ત્રોર્મુચ્ય॑સે॒ પર્યા ત્વા॒ પૂર્વ॑મનય॒ન્નાપ॑રં॒ પુનઃ॑ ..
ત્વમ॑ગ્ને વૃષ॒ભઃ પુ॑ષ્ટિ॒વર્ધ॑ન॒ ઉદ્ય॑તસ્રુચે ભવસિ શ્ર॒વાય્યઃ॑ . ય આહુ॑તિં॒ પરિ॒ વેદા॒ વષ॑ટ્કૃતિ॒મેકા॑યુ॒રગ્રે॒ વિશ॑ આ॒વિવા॑સસિ ..
ત્વમ॑ગ્ને વૃજિ॒નવ॑ર્તનિં॒ નરં॒ સક્મ॑ન્પિપર્ષિ વિ॒દથે॑ વિચર્ષણે . યઃ શૂર॑સાતા॒ પરિ॑તક્મ્યે॒ ધને॑ દ॒ભ્રેભિ॑શ્ચિ॒ત્સમૃ॑તા॒ હંસિ॒ ભૂય॑સઃ ..
ત્વં તમ॑ગ્ને અમૃત॒ત્વ ઉ॑ત્ત॒મે મર્તં॑ દધાસિ॒ શ્રવ॑સે દિ॒વેદિ॑વે . યસ્તા॑તૃષા॒ણ ઉ॒ભયા॑ય॒ જન્મ॑ને॒ મયઃ॑ કૃ॒ણોષિ॒ પ્રય॒ આ ચ॑ સૂ॒રયે॑ ..
ત્વં નો॑ અગ્ને સ॒નયે॒ ધના॑નાં ય॒શસં॑ કા॒રું કૃ॑ણુહિ॒ સ્તવા॑નઃ . ઋ॒ધ્યામ॒ કર્મા॒પસા॒ નવે॑ન દે॒વૈર્દ્યા॑વાપૃથિવી॒ પ્રાવ॑તં નઃ ..
ત્વં નો॑ અગ્ને પિ॒ત્રોરુ॒પસ્થ॒ આ દે॒વો દે॒વેષ્વ॑નવદ્ય॒ જાગૃ॑વિઃ . ત॒નૂ॒કૃદ્બો॑ધિ॒ પ્રમ॑તિશ્ચ કા॒રવે॒ ત્વં ક॑લ્યાણ॒ વસુ॒ વિશ્વ॒મોપિ॑ષે ..
ત્વમ॑ગ્ને॒ પ્રમ॑તિ॒સ્ત્વં પિ॒તાસિ॑ ન॒સ્ત્વં વ॑ય॒સ્કૃત્તવ॑ જા॒મયો॑ વ॒યમ્ . સં ત્વા॒ રાયઃ॑ શ॒તિનઃ॒ સં સ॑હ॒સ્રિણઃ॑ સુ॒વીરં॑ યન્તિ વ્રત॒પામ॑દાભ્ય ..
ત્વામ॑ગ્ને પ્રથ॒મમા॒યુમા॒યવે॑ દે॒વા અ॑કૃણ્વ॒ન્નહુ॑ષસ્ય વિ॒શ્પતિ॑મ્ . ઇળા॑મકૃણ્વ॒ન્મનુ॑ષસ્ય॒ શાસ॑નીં પિ॒તુર્યત્પુ॒ત્રો મમ॑કસ્ય॒ જાય॑તે ..
ત્વં નો॑ અગ્ને॒ તવ॑ દેવ પા॒યુભિ॑ર્મ॒ઘોનો॑ રક્ષ ત॒ન્વ॑શ્ચ વન્દ્ય . ત્રા॒તા તો॒કસ્ય॒ તન॑યે॒ ગવા॑મ॒સ્યનિ॑મેષં॒ રક્ષ॑માણ॒સ્તવ॑ વ્ર॒તે ..
ત્વમ॑ગ્ને॒ યજ્ય॑વે પા॒યુરન્ત॑રોઽનિષ॒ઙ્ગાય॑ ચતુર॒ક્ષ ઇ॑ધ્યસે . યો રા॒તહ॑વ્યોઽવૃ॒કાય॒ ધાય॑સે કી॒રેશ્ચિ॒ન્મન્ત્રં॒ મન॑સા વ॒નોષિ॒ તમ્ ..
ત્વમ॑ગ્ન ઉરુ॒શંસા॑ય વા॒ઘતે॑ સ્પા॒ર્હં યદ્રેક્ણઃ॑ પર॒મં વ॒નોષિ॒ તત્ . આ॒ધ્રસ્ય॑ ચિ॒ત્પ્રમ॑તિરુચ્યસે પિ॒તા પ્ર પાકં॒ શાસ્સિ॒ પ્ર દિશો॑ વિ॒દુષ્ટ॑રઃ ..
ત્વમ॑ગ્ને॒ પ્રય॑તદક્ષિણં॒ નરં॒ વર્મે॑વ સ્યૂ॒તં પરિ॑ પાસિ વિ॒શ્વતઃ॑ . સ્વા॒દુ॒ક્ષદ્મા॒ યો વ॑સ॒તૌ સ્યો॑ન॒કૃજ્જી॑વયા॒જં યજ॑તે॒ સોપ॒મા દિ॒વઃ ..
ઇ॒મામ॑ગ્ને શ॒રણિં॑ મીમૃષો ન ઇ॒મમધ્વા॑નં॒ યમગા॑મ દૂ॒રાત્ . આ॒પિઃ પિ॒તા પ્રમ॑તિઃ સો॒મ્યાનાં॒ ભૃમિ॑રસ્યૃષિ॒કૃન્મર્ત્યા॑નામ્ ..
મ॒નુ॒ષ્વદ॑ગ્ને અઙ્ગિર॒સ્વદ॑ઙ્ગિરો યયાતિ॒વત્સદ॑ને પૂર્વ॒વચ્છુ॑ચે . અચ્છ॑ યા॒હ્યા વ॑હા॒ દૈવ્યં॒ જન॒મા સા॑દય બ॒ર્હિષિ॒ યક્ષિ॑ ચ પ્રિ॒યમ્ ..
એ॒તેના॑ગ્ને॒ બ્રહ્મ॑ણા વાવૃધસ્વ॒ શક્તી॑ વા॒ યત્તે॑ ચકૃ॒મા વિ॒દા વા॑ . ઉ॒ત પ્ર ણે॑ષ્ય॒ભિ વસ્યો॑ અ॒સ્માન્ત્સં નઃ॑ સૃજ સુમ॒ત્યા વાજ॑વત્યા ..
ત્વમગ્નઇતિષોળશર્ચસ્ય સૂક્તસ્ય શૌનકોગૃત્સમદોગ્નિર્જગતી .
ત્વમ॑ગ્ને॒ દ્યુભિ॒સ્ત્વમા॑શુશુ॒ક્ષણિ॒સ્ત્વમ॒દ્ભ્યસ્ત્વમશ્મ॑ન॒સ્પરિ॑ . ત્વં વને॑ભ્ય॒સ્ત્વમોષ॑ધીભ્ય॒સ્ત્વં નૃ॒ણાં નૃ॑પતે જાયસે॒ શુચિઃ॑ ..
તવા॑ગ્ને હો॒ત્રં તવ॑ પો॒ત્રમૃ॒ત્વિયં॒ તવ॑ ને॒ષ્ટ્રં ત્વમ॒ગ્નિદૃ॑તાય॒તઃ . તવ॑ પ્રશા॒સ્ત્રં ત્વમ॑ધ્વરીયસિ બ્ર॒હ્મા ચાસિ॑ ગૃ॒હપ॑તિશ્ચ નો॒ દમે॑ ..
ત્વમ॑ગ્ન॒ ઇન્દ્રો॑ વૃષ॒ભઃ સ॒તામ॑સિ॒ ત્વં વિષ્ણુ॑રુરુગા॒યો ન॑મ॒સ્યઃ॑ . ત્વં બ્ર॒હ્મા ર॑યિ॒વિદ્બ્ર॑હ્મણસ્પતે॒ ત્વં વિ॑ધર્તઃ સચસે॒ પુરં॑ધ્યા ..
ત્વમ॑ગ્ને॒ રાજા॒ વરુ॑ણો ધૃ॒તવ્ર॑ત॒સ્ત્વં મિ॒ત્રો ભ॑વસિ દ॒સ્મ ઈડ્યઃ॑ . ત્વમ॑ર્ય॒મા સત્પ॑તિ॒ર્યસ્ય॑ સ॒મ્ભુજં॒ ત્વમંશો॑ વિ॒દથે॑ દેવ ભાજ॒યુઃ ..
ત્વમ॑ગ્ને॒ ત્વષ્ટા॑ વિધ॒તે સુ॒વીર્યં॒ તવ॒ ગ્નાવો॑ મિત્રમહઃ સજા॒ત્ય॑મ્ . ત્વમા॑શુ॒હેમા॑ રરિષે॒ સ્વશ્વ્યં॒ ત્વં ન॒રાં શર્ધો॑ અસિ પુરૂ॒વસુઃ॑ ..
ત્વમ॑ગ્ને રુ॒દ્રો અસુ॑રો મ॒હો દિ॒વસ્ત્વં શર્ધો॒ મારુ॑તં પૃ॒ક્ષ ઈ॑શિષે . ત્વં વાતૈ॑રરુ॒ણૈર્યા॑સિ શંગ॒યસ્ત્વં પૂ॒ષા વિ॑ધ॒તઃ પા॑સિ॒ નુ ત્મના॑ ..
ત્વમ॑ગ્ને દ્રવિણો॒દા અ॑રં॒કૃતે॒ ત્વં દે॒વઃ સ॑વિ॒તા ર॑ત્ન॒ધા અ॑સિ . ત્વં ભગો॑ નૃપતે॒ વસ્વ॑ ઈશિષે॒ ત્વં પા॒યુર્દમે॒ યસ્તેઽવિ॑ધત્ ..
ત્વામ॑ગ્ને॒ દમ॒ આ વિ॒શ્પતિં॒ વિશ॒સ્ત્વાં રાજા॑નં સુવિ॒દત્ર॑મૃઞ્જતે . ત્વં વિશ્વા॑નિ સ્વનીક પત્યસે॒ ત્વં સ॒હસ્રા॑ણિ શ॒તા દશ॒ પ્રતિ॑ ..
ત્વામ॑ગ્ને પિ॒તર॑મિ॒ષ્ટિભિ॒ર્નર॒સ્ત્વાં ભ્રા॒ત્રાય॒ શમ્યા॑ તનૂ॒રુચ॑મ્ . ત્વં પુ॒ત્રો ભ॑વસિ॒ યસ્તેઽવિ॑ધ॒ત્ત્વં સખા॑ સુ॒શેવઃ॑ પાસ્યા॒ધૃષઃ॑ ..
ત્વમ॑ગ્ન ઋ॒ભુરા॒કે ન॑મ॒સ્ય૧॒॑સ્ત્વં વાજ॑સ્ય ક્ષુ॒મતો॑ રા॒ય ઈ॑શિષે . ત્વં વિ ભા॒સ્યનુ॑ દક્ષિ દા॒વને॒ ત્વં વિ॒શિક્ષુ॑રસિ ય॒જ્ઞમા॒તનિઃ॑ ..
ત્વમ॑ગ્ને॒ અદિ॑તિર્દેવ દા॒શુષે॒ ત્વં હોત્રા॒ ભાર॑તી વર્ધસે ગિ॒રા . ત્વમિળા॑ શ॒તહિ॑માસિ॒ દક્ષ॑સે॒ ત્વં વૃ॑ત્ર॒હા વ॑સુપતે॒ સર॑સ્વતી ..
ત્વમ॑ગ્ને॒ સુભૃ॑ત ઉત્ત॒મં વય॒સ્તવ॑ સ્પા॒ર્હે વર્ણ॒ આ સં॒દૃશિ॒ શ્રિયઃ॑ . ત્વં વાજઃ॑ પ્ર॒તર॑ણો બૃ॒હન્ન॑સિ॒ ત્વં ર॒યિર્બ॑હુ॒લો વિ॒શ્વત॑સ્પૃ॒થુઃ ..
ત્વામ॑ગ્ન આદિ॒ત્યાસ॑ આ॒સ્યં૧॒॑ ત્વાં જિ॒હ્વાં શુચ॑યશ્ચક્રિરે કવે . ત્વાં રા॑તિ॒ષાચો॑ અધ્વ॒રેષુ॑ સશ્ચિરે॒ ત્વે દે॒વા હ॒વિર॑દ॒ન્ત્યાહુ॑તમ્ ..
ત્વે અ॑ગ્ને॒ વિશ્વે॑ અ॒મૃતા॑સો અ॒દ્રુહ॑ આ॒સા દે॒વા હ॒વિર॑દ॒ન્ત્યાહુ॑તમ્ . ત્વયા॒ મર્તા॑સઃ સ્વદન્ત આસુ॒તિં ત્વં ગર્ભો॑ વી॒રુધાં॑ જજ્ઞિષે॒ શુચિઃ॑ ..
ત્વં તાન્ત્સં ચ॒ પ્રતિ॑ ચાસિ મ॒જ્મનાગ્ને॑ સુજાત॒ પ્ર ચ॑ દેવ રિચ્યસે . પૃ॒ક્ષો યદત્ર॑ મહિ॒ના વિ તે॒ ભુવ॒દનુ॒ દ્યાવા॑પૃથિ॒વી રોદ॑સી ઉ॒ભે ..
યે સ્તો॒તૃભ્યો॒ ગોઅ॑ગ્રા॒મશ્વ॑પેશસ॒મગ્ને॑ રા॒તિમુ॑પસૃ॒જન્તિ॑ સૂ॒રયઃ॑ . અ॒સ્માઞ્ચ॒ તાઁશ્ચ॒ પ્ર હિ નેષિ॒ વસ્ય॒ આ બૃ॒હદ્વ॑દેમ વિ॒દથે॑ સુ॒વીરાઃ॑ ..
પ્રતાર્યાયુરિતિ દશર્ચસ્ય સૂક્તસ્ય ગૌપાયનાબંધ્વાદય ઋષયઃ આદ્યાનાંચતસૃણાં નિરૃતિર્દેવતા ચતુર્થ્યાનિરૃતિસોમૌ પંચમીષષ્ઠયોરસુનીતિદેવી સપ્તમ્યાઃ પૃથિવીદ્યાવંતરિક્ષસોમપૂષપથ્યાસ્વસ્તયોદેવતાઃ અંત્યાનાંતિસૃણાં દ્યાવાપૃથિવ્યૌત્રિષ્ટુપ્ અંત્યાર્ધર્ચસ્યેંદ્રઃ અંત્યાસ્તિસ્રઃક્રમેણપંક્તિમહા પંક્તિપંક્ત્યુત્તરાઃ .
પ્ર તા॒ર્યાયુઃ॑ પ્રત॒રં નવી॑યઃ॒ સ્થાતા॑રેવ॒ ક્રતુ॑મતા॒ રથ॑સ્ય . અધ॒ ચ્યવા॑ન॒ ઉત્ત॑વી॒ત્યર્થં॑ પરાત॒રં સુ નિર્ઋ॑તિર્જિહીતામ્ ..
સામ॒ન્નુ રા॒યે નિ॑ધિ॒મન્ન્વન્નં॒ કરા॑મહે॒ સુ પુ॑રુ॒ધ શ્રવાં॑સિ . તા નો॒ વિશ્વા॑નિ જરિ॒તા મ॑મત્તુ પરાત॒રં સુ નિર્ઋ॑તિર્જિહીતામ્ ..
અ॒ભી ષ્વ૧॒॑ર્યઃ પૌંસ્યૈ॑ર્ભવેમ॒ દ્યૌર્ન ભૂમિં॑ ગિ॒રયો॒ નાજ્રા॑ન્ . તા નો॒ વિશ્વા॑નિ જરિ॒તા ચિ॑કેત પરાત॒રં સુ નિર્ઋ॑તિર્જિહીતામ્ ..
મો ષુ ણઃ॑ સોમ મૃ॒ત્યવે॒ પરા॑ દાઃ॒ પશ્યે॑મ॒ નુ સૂર્ય॑મુ॒ચ્ચર॑ન્તમ્ . દ્યુભિ॑ર્હિ॒તો જ॑રિ॒મા સૂ નો॑ અસ્તુ પરાત॒રં સુ નિર્ઋ॑તિર્જિહીતામ્ ..
અસુ॑નીતે॒ મનો॑ અ॒સ્માસુ॑ ધારય જી॒વાત॑વે॒ સુ પ્ર તિ॑રા ન॒ આયુઃ॑ . રા॒ર॒ન્ધિ નઃ॒ સૂર્ય॑સ્ય સં॒દૃશિ॑ ઘૃ॒તેન॒ ત્વં ત॒ન્વં॑ વર્ધયસ્વ ..
અસુ॑નીતે॒ પુન॑ર॒સ્માસુ॒ ચક્ષુઃ॒ પુનઃ॑ પ્રા॒ણમિ॒હ નો॑ ધેહિ॒ ભોગ॑મ્ . જ્યોક્પ॑શ્યેમ॒ સૂર્ય॑મુ॒ચ્ચર॑ન્ત॒મનુ॑મતે મૃ॒ળયા॑ નઃ સ્વ॒સ્તિ ..
પુન॑ર્નો॒ અસું॑ પૃથિ॒વી દ॑દાતુ॒ પુન॒ર્દ્યૌર્દે॒વી પુન॑ર॒ન્તરિ॑ક્ષમ્ . પુન॑ર્નઃ॒ સોમ॑સ્ત॒ન્વં॑ દદાતુ॒ પુનઃ॑ પૂ॒ષા પ॒થ્યાં॒૩॒॑ યા સ્વ॒સ્તિઃ ..
શં રોદ॑સી સુ॒બન્ધ॑વે ય॒હ્વી ઋ॒તસ્ય॑ મા॒તરા॑ . ભર॑તા॒મપ॒ યદ્રપો॒ દ્યૌઃ પૃ॑થિવિ ક્ષ॒મા રપો॒ મો ષુ તે॒ કિં ચ॒નામ॑મત્ ..
અવ॑ દ્વ॒કે અવ॑ ત્રિ॒કા દિ॒વશ્ચ॑રન્તિ ભેષ॒જા . ક્ષ॒મા ચ॑રિ॒ષ્ણ્વે॑ક॒કં ભર॑તા॒મપ॒ યદ્રપો॒ દ્યૌઃ પૃ॑થિવિ ક્ષ॒મા રપો॒ મો ષુ તે॒ કિં ચ॒નામ॑મત્ ..
સમિ॑ન્દ્રેરય॒ ગામ॑ન॒ડ્વાહં॒ ય આવ॑હદુશી॒નરા॑ણ્યા॒ અનઃ॑ . ભર॑તા॒મપ॒ યદ્રપો॒ દ્યૌઃ પૃ॑થિવિ ક્ષ॒મા રપો॒ મો ષુ તે॒ કિં ચ॒નામ॑મત્ ..
વિહિહોત્રાઇતિ પંચર્ચસ્ય સૂક્તસ્ય ગૌતમોવામદેવોવાયુરનુષ્ટુપ્ .
વિ॒હિ હોત્રા॒ અવી॑તા॒ વિપો॒ ન રાયો॑ અ॒ર્યઃ . વાય॒વા ચ॒ન્દ્રેણ॒ રથે॑ન યા॒હિ સુ॒તસ્ય॑ પી॒તયે॑ ..
નિ॒ર્યુ॒વા॒ણો અશ॑સ્તીર્નિ॒યુત્વાઁ॒ ઇન્દ્ર॑સારથિઃ . વાય॒વા ચ॒ન્દ્રેણ॒ રથે॑ન યા॒હિ સુ॒તસ્ય॑ પી॒તયે॑ ..
અનુ॑ કૃ॒ષ્ણે વસુ॑ધિતી યે॒માતે॑ વિ॒શ્વપે॑શસા . વાય॒વા ચ॒ન્દ્રેણ॒ રથે॑ન યા॒હિ સુ॒તસ્ય॑ પી॒તયે॑ ..
વહ॑ન્તુ ત્વા મનો॒યુજો॑ યુ॒ક્તાસો॑ નવ॒તિર્નવ॑ . વાય॒વા ચ॒ન્દ્રેણ॒ રથે॑ન યા॒હિ સુ॒તસ્ય॑ પી॒તયે॑ ..
વાયો॑ શ॒તં હરી॑ણાં યુ॒વસ્વ॒ પોષ્યા॑ણામ્ . ઉ॒ત વા॑ તે સહ॒સ્રિણો॒ રથ॒ આ યા॑તુ॒ પાજ॑સા ..
ત્વંસોમઇતિ ત્રયોવિંશત્યૃચસ્ય સૂક્તસ્ય રાહૂગણોગોતમઃસોમસ્ત્રિષ્ટુપ્ પંચમ્યાદિદ્વાદશગાયત્ર્યઃ સપ્તદશ્યુષ્ણિક્ .
ત્વં સો॑મ॒ પ્ર ચિ॑કિતો મની॒ષા ત્વં રજિ॑ષ્ઠ॒મનુ॑ નેષિ॒ પન્થા॑મ્ . તવ॒ પ્રણી॑તી પિ॒તરો॑ ન ઇન્દો દે॒વેષુ॒ રત્ન॑મભજન્ત॒ ધીરાઃ॑ ..
ત્વં સો॑મ॒ ક્રતુ॑ભિઃ સુ॒ક્રતુ॑ર્ભૂ॒સ્ત્વં દક્ષૈઃ॑ સુ॒દક્ષો॑ વિ॒શ્વવે॑દાઃ . ત્વં વૃષા॑ વૃષ॒ત્વેભિ॑ર્મહિ॒ત્વા દ્યુ॒મ્નેભિ॑ર્દ્યુ॒મ્ન્ય॑ભવો નૃ॒ચક્ષાઃ॑ ..
રાજ્ઞો॒ નુ તે॒ વરુ॑ણસ્ય વ્ર॒તાનિ॑ બૃ॒હદ્ગ॑ભી॒રં તવ॑ સોમ॒ ધામ॑ . શુચિ॒ષ્ટ્વમ॑સિ પ્રિ॒યો ન મિ॒ત્રો દ॒ક્ષાય્યો॑ અર્ય॒મેવા॑સિ સોમ ..
યા તે॒ ધામા॑નિ દિ॒વિ યા પૃ॑થિ॒વ્યાં યા પર્વ॑તે॒ષ્વોષ॑ધીષ્વ॒પ્સુ . તેભિ॑ર્નો॒ વિશ્વૈઃ॑ સુ॒મના॒ અહે॑ળ॒ન્રાજ॑ન્ત્સોમ॒ પ્રતિ॑ હ॒વ્યા ગૃ॑ભાય ..
ત્વં સો॑માસિ॒ સત્પ॑તિ॒સ્ત્વં રાજો॒ત વૃ॑ત્ર॒હા . ત્વં ભ॒દ્રો અ॑સિ॒ ક્રતુઃ॑ ..
ત્વં ચ॑ સોમ નો॒ વશો॑ જી॒વાતું॒ ન મ॑રામહે . પ્રિ॒યસ્તો॑ત્રો॒ વન॒સ્પતિઃ॑ ..
ત્વં સો॑મ મ॒હે ભગં॒ ત્વં યૂન॑ ઋતાય॒તે . દક્ષં॑ દધાસિ જી॒વસે॑ ..
ત્વં નઃ॑ સોમ વિ॒શ્વતો॒ રક્ષા॑ રાજન્નઘાય॒તઃ . ન રિ॑ષ્યે॒ત્ત્વાવ॑તઃ॒ સખા॑ ..
સોમ॒ યાસ્તે॑ મયો॒ભુવ॑ ઊ॒તયઃ॒ સન્તિ॑ દા॒શુષે॑ . તાભિ॑ર્નોઽવિ॒તા ભ॑વ ..
ઇ॒મં ય॒જ્ઞમિ॒દં વચો॑ જુજુષા॒ણ ઉ॒પાગ॑હિ . સોમ॒ ત્વં નો॑ વૃ॒ધે ભ॑વ ..
સોમ॑ ગી॒ર્ભિષ્ટ્વા॑ વ॒યં વ॒ર્ધયા॑મો વચો॒વિદઃ॑ . સુ॒મૃ॒ળી॒કો ન॒ આ વિ॑શ ..
ગ॒ય॒સ્ફાનો॑ અમીવ॒હા વ॑સુ॒વિત્પુ॑ષ્ટિ॒વર્ધ॑નઃ . સુ॒મિ॒ત્રઃ સો॑મ નો ભવ ..
સોમ॑ રાર॒ન્ધિ નો॑ હૃ॒દિ ગાવો॒ ન યવ॑સે॒ષ્વા . મર્ય॑ ઇવ॒ સ્વ ઓ॒ક્યે॑ ..
યઃ સો॑મ સ॒ખ્યે તવ॑ રા॒રણ॑દ્દેવ॒ મર્ત્યઃ॑ . તં દક્ષઃ॑ સચતે ક॒વિઃ ..
ઉ॒રુ॒ષ્યા ણો॑ અ॒ભિશ॑સ્તેઃ॒ સોમ॒ નિ પા॒હ્યંહ॑સઃ . સખા॑ સુ॒શેવ॑ એધિ નઃ ..
આ પ્યા॑યસ્વ॒ સમે॑તુ તે વિ॒શ્વતઃ॑ સોમ॒ વૃષ્ણ્ય॑મ્ . ભવા॒ વાજ॑સ્ય સંગ॒થે ..
આ પ્યા॑યસ્વ મદિન્તમ॒ સોમ॒ વિશ્વે॑ભિરં॒શુભિઃ॑ . ભવા॑ નઃ સુ॒શ્રવ॑સ્તમઃ॒ સખા॑ વૃ॒ધે ..
સં તે॒ પયાં॑સિ॒ સમુ॑ યન્તુ॒ વાજાઃ॒ સં વૃષ્ણ્યા॑ન્યભિમાતિ॒ષાહઃ॑ . આ॒પ્યાય॑માનો અ॒મૃતા॑ય સોમ દિ॒વિ શ્રવાં॑સ્યુત્ત॒માનિ॑ ધિષ્વ ..
યા તે॒ ધામા॑નિ હ॒વિષા॒ યજ॑ન્તિ॒ તા તે॒ વિશ્વા॑ પરિ॒ભૂર॑સ્તુ ય॒જ્ઞમ્ . ગ॒ય॒સ્ફાનઃ॑ પ્ર॒તર॑ણઃ સુ॒વીરોઽવી॑રહા॒ પ્ર ચ॑રા સોમ॒ દુર્યા॑ન્ ..
સોમો॑ ધે॒નું સોમો॒ અર્વ॑ન્તમા॒શું સોમો॑ વી॒રં ક॑ર્મ॒ણ્યં॑ દદાતિ . સા॒દ॒ન્યં॑ વિદ॒થ્યં॑ સ॒ભેયં॑ પિતૃ॒શ્રવ॑ણં॒ યો દદા॑શદસ્મૈ ..
અષા॑ળ્હં યુ॒ત્સુ પૃત॑નાસુ॒ પપ્રિં॑ સ્વ॒ર્ષામ॒પ્સાં વૃ॒જન॑સ્ય ગો॒પામ્ . ભ॒રે॒ષુ॒જાં સુ॑ક્ષિ॒તિં સુ॒શ્રવ॑સં॒ જય॑ન્તં॒ ત્વામનુ॑ મદેમ સોમ ..
ત્વમિ॒મા ઓષ॑ધીઃ સોમ॒ વિશ્વા॒સ્ત્વમ॒પો અ॑જનય॒સ્ત્વં ગાઃ . ત્વમા ત॑તન્થો॒ર્વ૧॒॑ન્તરિ॑ક્ષં॒ ત્વં જ્યોતિ॑ષા॒ વિ તમો॑ વવર્થ ..
દે॒વેન॑ નો॒ મન॑સા દેવ સોમ રા॒યો ભા॒ગં સ॑હસાવન્ન॒ભિ યુ॑ધ્ય . મા ત્વા ત॑ન॒દીશિ॑ષે વી॒ર્ય॑સ્યો॒ભયે॑ભ્યઃ॒ પ્ર ચિ॑કિત્સા॒ ગવિ॑ષ્ટૌ ..
વાતઇતિ તૃચસ્ય સૂકસ્ય વાતાયનઉલોવાયુર્ગાયત્રી .
વાત॒ આ વા॑તુ ભેષ॒જં શ॒મ્ભુ મ॑યો॒ભુ નો॑ હૃ॒દે . પ્ર ણ॒ આયૂં॑ષિ તારિષત્ ..
ઉ॒ત વા॑ત પિ॒તાસિ॑ ન ઉ॒ત ભ્રાતો॒ત નઃ॒ સખા॑ . સ નો॑ જી॒વાત॑વે કૃધિ ..
યદ॒દો વા॑ત તે ગૃ॒હે॒૩॒॑ઽમૃત॑સ્ય નિ॒ધિર્હિ॒તઃ . તતો॑ નો દેહિ જી॒વસે॑ ..
પ્રશર્ધાયેતિ પંચદશર્ચસ્ય સૂક્તસ્યાત્રેયઃ શ્યાવાશ્વોમરુતોજગતી ચતુર્દશીત્રિષ્ટુપ્ .
પ્ર શર્ધા॑ય॒ મારુ॑તાય॒ સ્વભા॑નવ ઇ॒માં વાચ॑મનજા પર્વત॒ચ્યુતે॑ . ઘ॒ર્મ॒સ્તુભે॑ દિ॒વ આ પૃ॑ષ્ઠ॒યજ્વ॑ને દ્યુ॒મ્નશ્ર॑વસે॒ મહિ॑ નૃ॒મ્ણમ॑ર્ચત ..
પ્ર વો॑ મરુતસ્તવિ॒ષા ઉ॑દ॒ન્યવો॑ વયો॒વૃધો॑ અશ્વ॒યુજઃ॒ પરિ॑જ્રયઃ . સં વિ॒દ્યુતા॒ દધ॑તિ॒ વાશ॑તિ ત્રિ॒તઃ સ્વર॒ન્ત્યાપો॒ઽવના॒ પરિ॑જ્રયઃ ..
વિ॒દ્યુન્મ॑હસો॒ નરો॒ અશ્મ॑દિદ્યવો॒ વાત॑ત્વિષો મ॒રુતઃ॑ પર્વત॒ચ્યુતઃ॑ . અ॒બ્દ॒યા ચિ॒ન્મુહુ॒રા હ્રા॑દુની॒વૃતઃ॑ સ્ત॒નય॑દમા રભ॒સા ઉદો॑જસઃ ..
વ્ય૧॒॑ક્તૂન્રુ॑દ્રા॒ વ્યહા॑નિ શિક્વસો॒ વ્ય૧॒॑ન્તરિ॑ક્ષં॒ વિ રજાં॑સિ ધૂતયઃ . વિ યદજ્રાઁ॒ અજ॑થ॒ નાવ॑ ઈં યથા॒ વિ દુ॒ર્ગાણિ॑ મરુતો॒ નાહ॑ રિષ્યથ ..
તદ્વી॒ર્યં॑ વો મરુતો મહિત્વ॒નં દી॒ર્ઘં ત॑તાન॒ સૂર્યો॒ ન યોજ॑નમ્ . એતા॒ ન યામે॒ અગૃ॑ભીતશોચિ॒ષોઽન॑શ્વદાં॒ યન્ન્યયા॑તના ગિ॒રિમ્ ..
અભ્રા॑જિ॒ શર્ધો॑ મરુતો॒ યદ॑ર્ણ॒સં મોષ॑થા વૃ॒ક્ષં ક॑પ॒નેવ॑ વેધસઃ . અધ॑ સ્મા નો અ॒રમ॑તિં સજોષસ॒શ્ચક્ષુ॑રિવ॒ યન્ત॒મનુ॑ નેષથા સુ॒ગમ્ ..
ન સ જી॑યતે મરુતો॒ ન હ॑ન્યતે॒ ન સ્રે॑ધતિ॒ ન વ્ય॑થતે॒ ન રિ॑ષ્યતિ . નાસ્ય॒ રાય॒ ઉપ॑ દસ્યન્તિ॒ નોતય॒ ઋષિં॑ વા॒ યં રાજા॑નં વા॒ સુષૂ॑દથ ..
નિ॒યુત્વ॑ન્તો ગ્રામ॒જિતો॒ યથા॒ નરો॑ઽર્ય॒મણો॒ ન મ॒રુતઃ॑ કબ॒ન્ધિનઃ॑ . પિન્વ॒ન્ત્યુત્સં॒ યદિ॒નાસો॒ અસ્વ॑ર॒ન્વ્યુ॑ન્દન્તિ પૃથિ॒વીં મધ્વો॒ અન્ધ॑સા ..
પ્ર॒વત્વ॑તી॒યં પૃ॑થિ॒વી મ॒રુદ્ભ્યઃ॑ પ્ર॒વત્વ॑તી॒ દ્યૌર્ભ॑વતિ પ્ર॒યદ્ભ્યઃ॑ . પ્ર॒વત્વ॑તીઃ પ॒થ્યા॑ અ॒ન્તરિ॑ક્ષ્યાઃ પ્ર॒વત્વ॑ન્તઃ॒ પર્વ॑તા જી॒રદા॑નવઃ ..
યન્મ॑રુતઃ સભરસઃ સ્વર્ણરઃ॒ સૂર્ય॒ ઉદિ॑તે॒ મદ॑થા દિવો નરઃ . ન વોઽશ્વાઃ॑ શ્રથય॒ન્તાહ॒ સિસ્ર॑તઃ સ॒દ્યો અ॒સ્યાધ્વ॑નઃ પા॒રમ॑શ્નુથ ..
અંસે॑ષુ વ ઋ॒ષ્ટયઃ॑ પ॒ત્સુ ખા॒દયો॒ વક્ષઃ॑સુ રુ॒ક્મા મ॑રુતો॒ રથે॒ શુભઃ॑ . અ॒ગ્નિભ્રા॑જસો વિ॒દ્યુતો॒ ગભ॑સ્ત્યોઃ॒ શિપ્રાઃ॑ શી॒ર્ષસુ॒ વિત॑તા હિર॒ણ્યયીઃ॑ ..
તં નાક॑મ॒ર્યો અગૃ॑ભીતશોચિષં॒ રુશ॒ત્પિપ્પ॑લં મરુતો॒ વિ ધૂ॑નુથ . સમ॑ચ્યન્ત વૃ॒જનાતિ॑ત્વિષન્ત॒ યત્સ્વર॑ન્તિ॒ ઘોષં॒ વિત॑તમૃતા॒યવઃ॑ ..
યુ॒ષ્માદ॑ત્તસ્ય મરુતો વિચેતસો રા॒યઃ સ્યા॑મ ર॒થ્યો॒૩॒॑ વય॑સ્વતઃ . ન યો યુચ્છ॑તિ તિ॒ષ્યો॒૩॒॑ યથા॑ દિ॒વો॒૩॒॑ઽસ્મે રા॑રન્ત મરુતઃ સહ॒સ્રિણ॑મ્ ..
યૂ॒યં ર॒યિં મ॑રુતઃ સ્પા॒ર્હવી॑રં યૂ॒યમૃષિ॑મવથ॒ સામ॑વિપ્રમ્ . યૂ॒યમર્વ॑ન્તં ભર॒તાય॒ વાજં॑ યૂ॒યં ધ॑ત્થ॒ રાજા॑નં શ્રુષ્ટિ॒મન્ત॑મ્ ..
તદ્વો॑ યામિ॒ દ્રવિ॑ણં સદ્યઊતયો॒ યેના॒ સ્વ૧॒॑ર્ણ ત॒તના॑મ॒ નૄઁર॒ભિ . ઇ॒દં સુ મે॑ મરુતો હર્યતા॒ વચો॒ યસ્ય॒ તરે॑મ॒ તર॑સા શ॒તં હિમાઃ॑ ..
એતો॒ ન્વિન્દ્રં॒ સ્તવા॑મ શુ॒દ્ધં શુ॒દ્ધેન॒ સામ્ના॑ . શુ॒દ્ધૈરુ॒ક્થૈર્વા॑વૃ॒ધ્વાંસં॑ શુ॒દ્ધ આ॒શીર્વા॑ન્મમત્તુ ..
ઇન્દ્ર॑ શુ॒દ્ધો ન॒ આ ગ॑હિ શુ॒દ્ધઃ શુ॒દ્ધાભિ॑રૂ॒તિભિઃ॑ . શુ॒દ્ધો ર॒યિં નિ ધા॑રય શુ॒દ્ધો મ॑મદ્ધિ સો॒મ્યઃ ..
ઇન્દ્ર॑ શુ॒દ્ધો હિ નો॑ ર॒યિં શુ॒દ્ધો રત્ના॑નિ દા॒શુષે॑ . શુ॒દ્ધો વૃ॒ત્રાણિ॑ જિઘ્નસે શુ॒દ્ધો વાજં॑ સિષાસસિ ..
અપનઇત્યષ્ટર્ચસ્ય સૂક્તસ્યકુત્સઃશુચિરગ્નિર્ગાયત્રી .
અપ॑ નઃ॒ શોશુ॑ચદ॒ઘમગ્ને॑ શુશુ॒ગ્ધ્યા ર॒યિમ્ . અપ॑ નઃ॒ શોશુ॑ચદ॒ઘમ્ ..
સુ॒ક્ષે॒ત્રિ॒યા સુ॑ગાતુ॒યા વ॑સૂ॒યા ચ॑ યજામહે . અપ॑ નઃ॒ શોશુ॑ચદ॒ઘમ્ ..
પ્ર યદ્ભન્દિ॑ષ્ઠ એષાં॒ પ્રાસ્માકા॑સશ્ચ સૂ॒રયઃ॑ . અપ॑ નઃ॒ શોશુ॑ચદ॒ઘમ્ ..
પ્ર યત્તે॑ અગ્ને સૂ॒રયો॒ જાયે॑મહિ॒ પ્ર તે॑ વ॒યમ્ . અપ॑ નઃ॒ શોશુ॑ચદ॒ઘમ્ ..
પ્ર યદ॒ગ્નેઃ સહ॑સ્વતો વિ॒શ્વતો॒ યન્તિ॑ ભા॒નવઃ॑ . અપ॑ નઃ॒ શોશુ॑ચદ॒ઘમ્ ..
ત્વં હિ વિ॑શ્વતોમુખ વિ॒શ્વતઃ॑ પરિ॒ભૂરસિ॑ . અપ॑ નઃ॒ શોશુ॑ચદ॒ઘમ્ ..
દ્વિષો॑ નો વિશ્વતોમુ॒ખાતિ॑ ના॒વેવ॑ પારય . અપ॑ નઃ॒ શોશુ॑ચદ॒ઘમ્ ..
સ નઃ॒ સિન્ધુ॑મિવ ના॒વયાતિ॑ પર્ષા સ્વ॒સ્તયે॑ . અપ॑ નઃ॒ શોશુ॑ચદ॒ઘમ્ ..
આપોયંવઇતિ ચતુરૃચસ્ય સૂક્તસ્ય મૈત્રાવરુણિર્વસિષ્ઠઆપસ્ત્રિષ્ટુપ્ .
આપો॒ યં વઃ॑ પ્રથ॒મં દે॑વ॒યન્ત॑ ઇન્દ્ર॒પાન॑મૂ॒ર્મિમકૃ॑ણ્વતે॒ળઃ . તં વો॑ વ॒યં શુચિ॑મરિ॒પ્રમ॒દ્ય ઘૃ॑ત॒પ્રુષં॒ મધુ॑મન્તં વનેમ ..
તમૂ॒ર્મિમા॑પો॒ મધુ॑મત્તમં વો॒ઽપાં નપા॑દવત્વાશુ॒હેમા॑ . યસ્મિ॒ન્નિન્દ્રો॒ વસુ॑ભિર્મા॒દયા॑તે॒ તમ॑શ્યામ દેવ॒યન્તો॑ વો અ॒દ્ય ..
શ॒તપ॑વિત્રાઃ સ્વ॒ધયા॒ મદ॑ન્તીર્દે॒વીર્દે॒વાના॒મપિ॑ યન્તિ॒ પાથઃ॑ . તા ઇન્દ્ર॑સ્ય॒ ન મિ॑નન્તિ વ્ર॒તાનિ॒ સિન્ધુ॑ભ્યો હ॒વ્યં ઘૃ॒તવ॑જ્જુહોત ..
યાઃ સૂર્યો॑ ર॒શ્મિભિ॑રાત॒તાન॒ યાભ્ય॒ ઇન્દ્રો॒ અર॑દદ્ગા॒તુમૂ॒ર્મિમ્ . તે સિ॑ન્ધવો॒ વરિ॑વો ધાતના નો યૂ॒યં પા॑ત સ્વ॒સ્તિભિઃ॒ સદા॑ નઃ ..
સમુદ્રજ્યેષ્ઠ ઇતિ ચતુરૃચસ્ય સૂક્તસ્ય મૈત્રાવરુણિર્વસિષ્ઠઆપસ્ત્રિષ્ટુપ્ .
સ॒મુ॒દ્રજ્યે॑ષ્ઠાઃ સલિ॒લસ્ય॒ મધ્યા॑ત્પુના॒ના ય॒ન્ત્યનિ॑વિશમાનાઃ . ઇન્દ્રો॒ યા વ॒જ્રી વૃ॑ષ॒ભો ર॒રાદ॒ તા આપો॑ દે॒વીરિ॒હ મામ॑વન્તુ ..
યા આપો॑ દિ॒વ્યા ઉ॒ત વા॒ સ્રવ॑ન્તિ ખ॒નિત્રિ॑મા ઉ॒ત વા॒ યાઃ સ્વ॑યં॒જાઃ . સ॒મુ॒દ્રાર્થા॒ યાઃ શુચ॑યઃ પાવ॒કાસ્તા આપો॑ દે॒વીરિ॒હ મામ॑વન્તુ ..
યાસાં॒ રાજા॒ વરુ॑ણો॒ યાતિ॒ મધ્યે॑ સત્યાનૃ॒તે અ॑વ॒પશ્ય॒ઞ્જના॑નામ્ . મ॒ધુ॒શ્ચુતઃ॒ શુચ॑યો॒ યાઃ પા॑વ॒કાસ્તા આપો॑ દે॒વીરિ॒હ મામ॑વન્તુ ..
યાસુ॒ રાજા॒ વરુ॑ણો॒ યાસુ॒ સોમો॒ વિશ્વે॑ દે॒વા યાસૂર્જં॒ મદ॑ન્તિ . વૈ॒શ્વા॒ન॒રો યાસ્વ॒ગ્નિઃ પ્રવિ॑ષ્ટ॒સ્તા આપો॑ દે॒વીરિ॒હ મામ॑વન્તુ ..
આમામિતિ ચતુરૃચસ્ય સૂક્તસ્ય મૈત્રાવરુણિર્વસિષ્ઠ મિત્રાવરુણાપગ્નિર્વિશ્વેદેવાનદ્યઇતિ ક્રમેણદેવતાજગત્યંત્યાતિજગતીશક્વરીવા .
આ માં મિ॑ત્રાવરુણે॒હ ર॑ક્ષતં કુલા॒યય॑દ્વિ॒શ્વય॒ન્મા ન॒ આ ગ॑ન્ . અ॒જ॒કા॒વં દુ॒ર્દૃશી॑કં તિ॒રો દ॑ધે॒ મા માં પદ્યે॑ન॒ રપ॑સા વિદ॒ત્ત્સરુઃ॑ .. આ માં મિ॑ત્રાવરુણે॒હ ર॑ક્ષતં કુલા॒યય॑દ્વિ॒શ્વય॒ન્મા ન॒ આ ગ॑ન્ . અ॒જ॒કા॒વં દુ॒ર્દૃશી॑કં તિ॒રો દ॑ધે॒ મા માં પદ્યે॑ન॒ રપ॑સા વિદ॒ત્ત્સરુઃ॑ ..
યદ્વિ॒જામ॒ન્પરુ॑ષિ॒ વન્દ॑નં॒ ભુવ॑દષ્ઠી॒વન્તૌ॒ પરિ॑ કુ॒લ્ફૌ ચ॒ દેહ॑ત્ . અ॒ગ્નિષ્ટચ્છોચ॒ન્નપ॑ બાધતામિ॒તો મા માં પદ્યે॑ન॒ રપ॑સા વિદ॒ત્ત્સરુઃ॑ ..
યચ્છ॑લ્મ॒લૌ ભવ॑તિ॒ યન્ન॒દીષુ॒ યદોષ॑ધીભ્યઃ॒ પરિ॒ જાય॑તે વિ॒ષમ્ . વિશ્વે॑ દે॒વા નિરિ॒તસ્તત્સુ॑વન્તુ॒ મા માં પદ્યે॑ન॒ રપ॑સા વિદ॒ત્ત્સરુઃ॑ ..
યાઃ પ્ર॒વતો॑ નિ॒વત॑ ઉ॒દ્વત॑ ઉદ॒ન્વતી॑રનુદ॒કાશ્ચ॒ યાઃ . તા અ॒સ્મભ્યં॒ પય॑સા॒ પિન્વ॑માનાઃ શિ॒વા દે॒વીર॑શિપ॒દા ભ॑વન્તુ॒ સર્વા॑ ન॒દ્યો॑ અશિમિ॒દા ભ॑વન્તુ ..
આપોહિષ્ઠેતિ નવર્ચસ્ય સૂક્તસ્ય આંબરીષઃ સિંધુદ્વીપ આપો ગાયત્રી પંચમીવર્ધમાના સપ્તમીપ્રતિષ્ઠાંત્યેદ્વેઅનુષ્ટુભૌ . આપોહિસિંધુદ્વીપોવાંબરીષ ઇત્યેવમનુક્રમણ્યાં સિંધુદ્વીપસ્ય પાક્ષિકત્વ સ્વીકારે પૂર્વોક્તસ્ત્રિશિરાઃ પ્રાપ્નોતિતથાપિ પ્રયોક્તૃભિઃ સિંધુદ્વીપ એવાદ્રિયતે .
આપો॒ હિ ષ્ઠા મ॑યો॒ભુવ॒સ્તા ન॑ ઊ॒ર્જે દ॑ધાતન . મ॒હે રણા॑ય॒ ચક્ષ॑સે ..
યો વઃ॑ શિ॒વત॑મો॒ રસ॒સ્તસ્ય॑ ભાજયતે॒હ નઃ॑ . ઉ॒શ॒તીરિ॑વ મા॒તરઃ॑ ..
તસ્મા॒ અરં॑ ગમામ વો॒ યસ્ય॒ ક્ષયા॑ય॒ જિન્વ॑થ . આપો॑ જ॒નય॑થા ચ નઃ ..
શં નો॑ દે॒વીર॒ભિષ્ટ॑ય॒ આપો॑ ભવન્તુ પી॒તયે॑ . શં યોર॒ભિ સ્ર॑વન્તુ નઃ ..
ઈશા॑ના॒ વાર્યા॑ણાં॒ ક્ષય॑ન્તીશ્ચર્ષણી॒નામ્ . અ॒પો યા॑ચામિ ભેષ॒જમ્ ..
અ॒પ્સુ મે॒ સોમો॑ અબ્રવીદ॒ન્તર્વિશ્વા॑નિ ભેષ॒જા . અ॒ગ્નિં ચ॑ વિ॒શ્વશ॑મ્ભુવમ્ ..
આપઃ॑ પૃણી॒ત ભે॑ષ॒જં વરૂ॑થં ત॒ન્વે॒૩॒॑ મમ॑ . જ્યોક્ચ॒ સૂર્યં॑ દૃ॒શે ..
ઇ॒દમા॑પઃ॒ પ્ર વ॑હત॒ યત્કિં ચ॑ દુરિ॒તં મયિ॑ . યદ્વા॒હમ॑ભિદુ॒દ્રોહ॒ યદ્વા॑ શે॒પ ઉ॒તાનૃ॑તમ્ ..
આપો॑ અ॒દ્યાન્વ॑ચારિષં॒ રસે॑ન॒ સમ॑ગસ્મહિ . પય॑સ્વાનગ્ન॒ આ ગ॑હિ॒ તં મા॒ સં સૃ॑જ॒ વર્ચ॑સા ..
પરિશિષ્ટમ્ [ઋગ્વેદ મંડલ ૧૦, ૯ સૂક્તસ્યાનંતરં][ઋગ્વેદ અષ્ટક ૭, અધ્યાય ૬, ૫ વર્ગાનંતરં]
સ॒સ્રુષી॒.સ્તદ॑પસો॒- દિવા॒ નક્ત॑.ઞ્ચ સ॒સ્રુષીઃ॑. વરે॑ણ્યક્રતૂ. રહ॒. મા દે॒વી.-રવ॑સે હુવે..
પ્રસુવઇતિ નવર્ચસ્ય સૂક્તસ્ય પ્રૈયમેધઃ સિંધુક્ષિન્નદ્યોજગતી .
પ્ર સુ વ॑ આપો મહિ॒માન॑મુત્ત॒મં કા॒રુર્વો॑ચાતિ॒ સદ॑ને વિ॒વસ્વ॑તઃ . પ્ર સ॒પ્તસ॑પ્ત ત્રે॒ધા હિ ચ॑ક્ર॒મુઃ પ્ર સૃત્વ॑રીણા॒મતિ॒ સિન્ધુ॒રોજ॑સા ..
પ્ર તે॑ઽરદ॒દ્વરુ॑ણો॒ યાત॑વે પ॒થઃ સિન્ધો॒ યદ્વાજાઁ॑ અ॒ભ્યદ્ર॑વ॒સ્ત્વમ્ . ભૂમ્યા॒ અધિ॑ પ્ર॒વતા॑ યાસિ॒ સાનુ॑ના॒ યદે॑ષા॒મગ્રં॒ જગ॑તામિર॒જ્યસિ॑ ..
દિ॒વિ સ્વ॒નો ય॑તતે॒ ભૂમ્યો॒પર્ય॑ન॒ન્તં શુષ્મ॒મુદિ॑યર્તિ ભા॒નુના॑ . અ॒ભ્રાદિ॑વ॒ પ્ર સ્ત॑નયન્તિ વૃ॒ષ્ટયઃ॒ સિન્ધુ॒ર્યદેતિ॑ વૃષ॒ભો ન રોરુ॑વત્ ..
અ॒ભિ ત્વા॑ સિન્ધો॒ શિશુ॒મિન્ન મા॒તરો॑ વા॒શ્રા અ॑ર્ષન્તિ॒ પય॑સેવ ધે॒નવઃ॑ . રાજે॑વ॒ યુધ્વા॑ નયસિ॒ ત્વમિત્સિચૌ॒ યદા॑સા॒મગ્રં॑ પ્ર॒વતા॒મિન॑ક્ષસિ ..
ઇ॒મં મે॑ ગઙ્ગે યમુને સરસ્વતિ॒ શુતુ॑દ્રિ॒ સ્તોમં॑ સચતા॒ પરુ॒ષ્ણ્યા . અ॒સિ॒ક્ન્યા મ॑રુદ્વૃધે વિ॒તસ્ત॒યાર્જી॑કીયે શૃણુ॒હ્યા સુ॒ષોમ॑યા ..
તૃ॒ષ્ટામ॑યા પ્રથ॒મં યાત॑વે સ॒જૂઃ સુ॒સર્ત્વા॑ ર॒સયા॑ શ્વે॒ત્યા ત્યા . ત્વં સિ॑ન્ધો॒ કુભ॑યા ગોમ॒તીં ક્રુમું॑ મેહ॒ત્ન્વા સ॒રથં॒ યાભિ॒રીય॑સે ..
ઋજી॒ત્યેની॒ રુશ॑તી મહિ॒ત્વા પરિ॒ જ્રયાં॑સિ ભરતે॒ રજાં॑સિ . અદ॑બ્ધા॒ સિન્ધુ॑ર॒પસા॑મ॒પસ્ત॒માશ્વા॒ ન ચિ॒ત્રા વપુ॑ષીવ દર્શ॒તા ..
સ્વશ્વા॒ સિન્ધુઃ॑ સુ॒રથા॑ સુ॒વાસા॑ હિર॒ણ્યયી॒ સુકૃ॑તા વા॒જિની॑વતી . ઊર્ણા॑વતી યુવ॒તિઃ સી॒લમા॑વત્યુ॒તાધિ॑ વસ્તે સુ॒ભગા॑ મધુ॒વૃધ॑મ્ ..
સુ॒ખં રથં॑ યુયુજે॒ સિન્ધુ॑ર॒શ્વિનં॒ તેન॒ વાજં॑ સનિષદ॒સ્મિન્ના॒જૌ . મ॒હાન્હ્ય॑સ્ય મહિ॒મા પ॑ન॒સ્યતેઽદ॑બ્ધસ્ય॒ સ્વય॑શસો વિર॒પ્શિનઃ॑ ..
અચ્છાવદેતિ દશર્ચસ્ય સૂક્તસ્ય ભૌમોત્રિઃ પર્જન્યસ્ત્રિષ્ટુપ્ દ્વિતીયાદિતિસ્રોજગત્યો નવમ્યનુષ્ટુપ્ .
અચ્છા॑ વદ ત॒વસં॑ ગી॒ર્ભિરા॒ભિઃ સ્તુ॒હિ પ॒ર્જન્યં॒ નમ॒સા વિ॑વાસ . કનિ॑ક્રદદ્વૃષ॒ભો જી॒રદા॑નૂ॒ રેતો॑ દધા॒ત્યોષ॑ધીષુ॒ ગર્ભ॑મ્ ..
વિ વૃ॒ક્ષાન્હ॑ન્ત્યુ॒ત હ॑ન્તિ ર॒ક્ષસો॒ વિશ્વં॑ બિભાય॒ ભુવ॑નં મ॒હાવ॑ધાત્ . ઉ॒તાના॑ગા ઈષતે॒ વૃષ્ણ્યા॑વતો॒ યત્પ॒ર્જન્યઃ॑ સ્ત॒નય॒ન્હન્તિ॑ દુ॒ષ્કૃતઃ॑ ..
ર॒થીવ॒ કશ॒યાશ્વાઁ॑ અભિક્ષિ॒પન્ના॒વિર્દૂ॒તાન્કૃ॑ણુતે વ॒ર્ષ્યાઁ॒૩॒॑ અહ॑ . દૂ॒રાત્સિં॒હસ્ય॑ સ્ત॒નથા॒ ઉદી॑રતે॒ યત્પ॒ર્જન્યઃ॑ કૃણુ॒તે વ॒ર્ષ્યં૧॒॑ નભઃ॑ ..
પ્ર વાતા॒ વાન્તિ॑ પ॒તય॑ન્તિ વિ॒દ્યુત॒ ઉદોષ॑ધી॒ર્જિહ॑તે॒ પિન્વ॑તે॒ સ્વઃ॑ . ઇરા॒ વિશ્વ॑સ્મૈ॒ ભુવ॑નાય જાયતે॒ યત્પ॒ર્જન્યઃ॑ પૃથિ॒વીં રેત॒સાવ॑તિ ..
યસ્ય॑ વ્ર॒તે પૃ॑થિ॒વી નન્ન॑મીતિ॒ યસ્ય॑ વ્ર॒તે શ॒ફવ॒જ્જર્ભુ॑રીતિ . યસ્ય॑ વ્ર॒ત ઓષ॑ધીર્વિ॒શ્વરૂ॑પાઃ॒ સ નઃ॑ પર્જન્ય॒ મહિ॒ શર્મ॑ યચ્છ ..
દિ॒વો નો॑ વૃ॒ષ્ટિં મ॑રુતો રરીધ્વં॒ પ્ર પિ॑ન્વત॒ વૃષ્ણો॒ અશ્વ॑સ્ય॒ ધારાઃ॑ . અ॒ર્વાઙે॒તેન॑ સ્તનયિ॒ત્નુનેહ્ય॒પો નિ॑ષિ॒ઞ્ચન્નસુ॑રઃ પિ॒તા નઃ॑ ..
અ॒ભિ ક્ર॑ન્દ સ્ત॒નય॒ ગર્ભ॒મા ધા॑ ઉદ॒ન્વતા॒ પરિ॑ દીયા॒ રથે॑ન . દૃતિં॒ સુ ક॑ર્ષ॒ વિષિ॑તં॒ ન્ય॑ઞ્ચં સ॒મા ભ॑વન્તૂ॒દ્વતો॑ નિપા॒દાઃ ..
મ॒હાન્તં॒ કોશ॒મુદ॑ચા॒ નિ ષિ॑ઞ્ચ॒ સ્યન્દ॑ન્તાં કુ॒લ્યા વિષિ॑તાઃ પુ॒રસ્તા॑ત્ . ઘૃ॒તેન॒ દ્યાવા॑પૃથિ॒વી વ્યુ॑ન્ધિ સુપ્રપા॒ણં ભ॑વત્વ॒ઘ્ન્યાભ્યઃ॑ ..
યત્પ॑ર્જન્ય॒ કનિ॑ક્રદત્સ્ત॒નય॒ન્હંસિ॑ દુ॒ષ્કૃતઃ॑ . પ્રતી॒દં વિશ્વં॑ મોદતે॒ યત્કિં ચ॑ પૃથિ॒વ્યામધિ॑ ..
અવ॑ર્ષીર્વ॒ર્ષમુદુ॒ ષૂ ગૃ॑ભા॒યાક॒ર્ધન્વા॒ન્યત્યે॑ત॒વા ઉ॑ . અજી॑જન॒ ઓષ॑ધી॒ર્ભોજ॑નાય॒ કમુ॒ત પ્ર॒જાભ્યો॑ઽવિદો મની॒ષામ્ ..
તિસ્રોવાચઇતિ ષડૃચસ્ય સૂક્તસ્યાગ્નેયઃ કુમારઃ પર્જન્યસ્ત્રિષ્ટુપ્ .( તિસ્રોવાચઃ પર્જન્યાયેતિસૂક્તયોર્વૃષ્ટિકામોવસિષ્ઠઃ પાક્ષિકઃ) .
તિ॒સ્રો વાચઃ॒ પ્ર વ॑દ॒ જ્યોતિ॑રગ્રા॒ યા એ॒તદ્દુ॒હ્રે મ॑ધુદો॒ઘમૂધઃ॑ . સ વ॒ત્સં કૃ॒ણ્વન્ગર્ભ॒મોષ॑ધીનાં સ॒દ્યો જા॒તો વૃ॑ષ॒ભો રો॑રવીતિ ..
યો વર્ધ॑ન॒ ઓષ॑ધીનાં॒ યો અ॒પાં યો વિશ્વ॑સ્ય॒ જગ॑તો દે॒વ ઈશે॑ . સ ત્રિ॒ધાતુ॑ શર॒ણં શર્મ॑ યંસત્ત્રિ॒વર્તુ॒ જ્યોતિઃ॑ સ્વભિ॒ષ્ટ્ય૧॒॑સ્મે ..
સ્ત॒રીરુ॑ ત્વ॒દ્ભવ॑તિ॒ સૂત॑ ઉ ત્વદ્યથાવ॒શં ત॒ન્વં॑ ચક્ર એ॒ષઃ . પિ॒તુઃ પયઃ॒ પ્રતિ॑ ગૃભ્ણાતિ મા॒તા તેન॑ પિ॒તા વ॑ર્ધતે॒ તેન॑ પુ॒ત્રઃ ..
યસ્મિ॒ન્વિશ્વા॑નિ॒ ભુવ॑નાનિ ત॒સ્થુસ્તિ॒સ્રો દ્યાવ॑સ્ત્રે॒ધા સ॒સ્રુરાપઃ॑ . ત્રયઃ॒ કોશા॑સ ઉપ॒સેચ॑નાસો॒ મધ્વઃ॑ શ્ચોતન્ત્ય॒ભિતો॑ વિર॒પ્શમ્ ..
ઇ॒દં વચઃ॑ પ॒ર્જન્યા॑ય સ્વ॒રાજે॑ હૃ॒દો અ॒સ્ત્વન્ત॑રં॒ તજ્જુ॑જોષત્ . મ॒યો॒ભુવો॑ વૃ॒ષ્ટયઃ॑ સન્ત્વ॒સ્મે સુ॑પિપ્પ॒લા ઓષ॑ધીર્દે॒વગો॑પાઃ ..
સ રે॑તો॒ધા વૃ॑ષ॒ભઃ શશ્વ॑તીનાં॒ તસ્મિ॑ન્ના॒ત્મા જગ॑તસ્ત॒સ્થુષ॑શ્ચ . તન્મ॑ ઋ॒તં પા॑તુ શ॒તશા॑રદાય યૂ॒યં પા॑ત સ્વ॒સ્તિભિઃ॒ સદા॑ નઃ ..
પર્જન્યાયેતિ તૃચસ્ય સૂક્તસ્યાગ્નેયઃકુમારઃ પર્જન્યો ગાયત્રી .
પ॒ર્જન્યા॑ય॒ પ્ર ગા॑યત દિ॒વસ્પુ॒ત્રાય॑ મી॒ળ્હુષે॑ . સ નો॒ યવ॑સમિચ્છતુ ..
યો ગર્ભ॒મોષ॑ધીનાં॒ ગવાં॑ કૃ॒ણોત્યર્વ॑તામ્ . પ॒ર્જન્યઃ॑ પુરુ॒ષીણા॑મ્ ..
તસ્મા॒ ઇદા॒સ્યે॑ હ॒વિર્જુ॒હોતા॒ મધુ॑મત્તમમ્ . ઇળાં॑ નઃ સં॒યતં॑ કરત્ ..
સંવત્સરમિતિ દશર્ચસ્ય સૂક્તસ્ય મૈત્રાવરુણિર્વસિષ્ઠઃ પર્જન્યસ્તુતિમંડૂકસ્ત્રિષ્ટુબાદ્યાનુષ્ટુપ્ .
સં॒વ॒ત્સ॒રં શ॑શયા॒ના બ્રા॑હ્મ॒ણા વ્ર॑તચા॒રિણઃ॑ . વાચં॑ પ॒ર્જન્ય॑જિન્વિતાં॒ પ્ર મ॒ણ્ડૂકા॑ અવાદિષુઃ ..
દિ॒વ્યા આપો॑ અ॒ભિ યદે॑ન॒માય॒ન્દૃતિં॒ ન શુષ્કં॑ સર॒સી શયા॑નમ્ . ગવા॒મહ॒ ન મા॒યુર્વ॒ત્સિની॑નાં મ॒ણ્ડૂકા॑નાં વ॒ગ્નુરત્રા॒ સમે॑તિ ..
યદી॑મેનાઁ ઉશ॒તો અ॒ભ્યવ॑ર્ષીત્તૃ॒ષ્યાવ॑તઃ પ્રા॒વૃષ્યાગ॑તાયામ્ . અ॒ખ્ખ॒લી॒કૃત્યા॑ પિ॒તરં॒ ન પુ॒ત્રો અ॒ન્યો અ॒ન્યમુપ॒ વદ॑ન્તમેતિ ..
અ॒ન્યો અ॒ન્યમનુ॑ ગૃભ્ણાત્યેનોર॒પાં પ્ર॑સ॒ર્ગે યદમ॑ન્દિષાતામ્ . મ॒ણ્ડૂકો॒ યદ॒ભિવૃ॑ષ્ટઃ॒ કનિ॑ષ્ક॒ન્પૃશ્નિઃ॑ સમ્પૃ॒ઙ્ક્તે હરિ॑તેન॒ વાચ॑મ્ ..
યદે॑ષામ॒ન્યો અ॒ન્યસ્ય॒ વાચં॑ શા॒ક્તસ્યે॑વ॒ વદ॑તિ॒ શિક્ષ॑માણઃ . સર્વં॒ તદે॑ષાં સ॒મૃધે॑વ॒ પર્વ॒ યત્સુ॒વાચો॒ વદ॑થ॒નાધ્ય॒પ્સુ ..
ગોમા॑યુ॒રેકો॑ અ॒જમા॑યુ॒રેકઃ॒ પૃશ્નિ॒રેકો॒ હરિ॑ત॒ એક॑ એષામ્ . સ॒મા॒નં નામ॒ બિભ્ર॑તો॒ વિરૂ॑પાઃ પુરુ॒ત્રા વાચં॑ પિપિશુ॒ર્વદ॑ન્તઃ ..
બ્રા॒હ્મ॒ણાસો॑ અતિરા॒ત્રે ન સોમે॒ સરો॒ ન પૂ॒ર્ણમ॒ભિતો॒ વદ॑ન્તઃ . સં॒વ॒ત્સ॒રસ્ય॒ તદહઃ॒ પરિ॑ ષ્ઠ॒ યન્મ॑ણ્ડૂકાઃ પ્રાવૃ॒ષીણં॑ બ॒ભૂવ॑ ..
બ્રા॒હ્મ॒ણાસઃ॑ સો॒મિનો॒ વાચ॑મક્રત॒ બ્રહ્મ॑ કૃ॒ણ્વન્તઃ॑ પરિવત્સ॒રીણ॑મ્ . અ॒ધ્વ॒ર્યવો॑ ઘ॒ર્મિણઃ॑ સિષ્વિદા॒ના આ॒વિર્ભ॑વન્તિ॒ ગુહ્યા॒ ન કે ચિ॑ત્ ..
દે॒વહિ॑તિં જુગુપુર્દ્વાદ॒શસ્ય॑ ઋ॒તું નરો॒ ન પ્ર મિ॑નન્ત્યે॒તે . સં॒વ॒ત્સ॒રે પ્રા॒વૃષ્યાગ॑તાયાં ત॒પ્તા ઘ॒ર્મા અ॑શ્નુવતે વિસ॒ર્ગમ્ ..
ગોમા॑યુરદાદ॒જમા॑યુરદા॒ત્પૃશ્નિ॑રદા॒દ્ધરિ॑તો નો॒ વસૂ॑નિ . ગવાં॑ મ॒ણ્ડૂકા॒ દદ॑તઃ શ॒તાનિ॑ સહસ્રસા॒વે પ્ર તિ॑રન્ત॒ આયુઃ॑ ..
પરિશિષ્ટમ્ [ઋગ્વેદ મંડલ ૭, ૧૦૩ સૂક્તસ્યાનંતરં][ઋગ્વેદ અષ્ટક ૭, અધ્યાય ૭, ૪ વર્ગાનંતરં]
ઉ॒પ॒પ્લવ॑ત મણ્ડૂકિ- વ॒ર્ષ.મા વ॑દ. તાદુરિ. મધ્યે॑ હ્ર॒દસ્ય॑ પ્લ॒વસ્વ॑- નિ॒ગૃહ્ય॑ ચ॒તુર॑: પ॒દઃ..
પ્રદેવત્રેતિ પંચદશર્ચસ્ય સૂક્તસ્યૈલૂષઃ કવષઆપસ્ત્રિષ્ટુપ્ .
પ્ર દે॑વ॒ત્રા બ્રહ્મ॑ણે ગા॒તુરે॑ત્વ॒પો અચ્છા॒ મન॑સો॒ ન પ્રયુ॑ક્તિ . મ॒હીં મિ॒ત્રસ્ય॒ વરુ॑ણસ્ય ધા॒સિં પૃ॑થુ॒જ્રય॑સે રીરધા સુવૃ॒ક્તિમ્ ..
અધ્વ॑ર્યવો હ॒વિષ્મ॑ન્તો॒ હિ ભૂ॒તાચ્છા॒પ ઇ॑તોશ॒તીરુ॑શન્તઃ . અવ॒ યાશ્ચષ્ટે॑ અરુ॒ણઃ સુ॑પ॒ર્ણસ્તમાસ્ય॑ધ્વમૂ॒ર્મિમ॒દ્યા સુ॑હસ્તાઃ ..
અધ્વ॑ર્યવો॒ઽપ ઇ॑તા સમુ॒દ્રમ॒પાં નપા॑તં હ॒વિષા॑ યજધ્વમ્ . સ વો॑ દદદૂ॒ર્મિમ॒દ્યા સુપૂ॑તં॒ તસ્મૈ॒ સોમં॒ મધુ॑મન્તં સુનોત ..
યો અ॑નિ॒ધ્મો દીદ॑યદ॒પ્સ્વ૧॒॑ન્તર્યં વિપ્રા॑સ॒ ઈળ॑તે અધ્વ॒રેષુ॑ . અપાં॑ નપા॒ન્મધુ॑મતીર॒પો દા॒ યાભિ॒રિન્દ્રો॑ વાવૃ॒ધે વી॒ર્યા॑ય ..
યાભિઃ॒ સોમો॒ મોદ॑તે॒ હર્ષ॑તે ચ કલ્યા॒ણીભિ॑ર્યુવ॒તિભિ॒ર્ન મર્યઃ॑ . તા અ॑ધ્વર્યો અ॒પો અચ્છા॒ પરે॑હિ॒ યદા॑સિ॒ઞ્ચા ઓષ॑ધીભિઃ પુનીતાત્ ..
એ॒વેદ્યૂને॑ યુવ॒તયો॑ નમન્ત॒ યદી॑મુ॒શન્નુ॑શ॒તીરેત્યચ્છ॑ . સં જા॑નતે॒ મન॑સા॒ સં ચિ॑કિત્રેઽધ્વ॒ર્યવો॑ ધિ॒ષણાપ॑શ્ચ દે॒વીઃ ..
યો વો॑ વૃ॒તાભ્યો॒ અકૃ॑ણોદુ લો॒કં યો વો॑ મ॒હ્યા અ॒ભિશ॑સ્તે॒રમુ॑ઞ્ચત્ . તસ્મા॒ ઇન્દ્રા॑ય॒ મધુ॑મન્તમૂ॒ર્મિં દે॑વ॒માદ॑નં॒ પ્ર હિ॑ણોતનાપઃ ..
પ્રાસ્મૈ॑ હિનોત॒ મધુ॑મન્તમૂ॒ર્મિં ગર્ભો॒ યો વઃ॑ સિન્ધવો॒ મધ્વ॒ ઉત્સઃ॑ . ઘૃ॒તપૃ॑ષ્ઠ॒મીડ્ય॑મધ્વ॒રેષ્વાપો॑ રેવતીઃ શૃણુ॒તા હવં॑ મે ..
તં સિ॑ન્ધવો મત્સ॒રમિ॑ન્દ્ર॒પાન॑મૂ॒ર્મિં પ્ર હે॑ત॒ ય ઉ॒ભે ઇય॑ર્તિ . મ॒દ॒ચ્યુત॑મૌશા॒નં ન॑ભો॒જાં પરિ॑ ત્રિ॒તન્તું॑ વિ॒ચર॑ન્ત॒મુત્સ॑મ્ ..
આ॒વર્વૃ॑તતી॒રધ॒ નુ દ્વિ॒ધારા॑ ગોષુ॒યુધો॒ ન નિ॑ય॒વં ચર॑ન્તીઃ . ઋષે॒ જનિ॑ત્રી॒ર્ભુવ॑નસ્ય॒ પત્ની॑ર॒પો વ॑ન્દસ્વ સ॒વૃધઃ॒ સયો॑નીઃ ..
હિ॒નોતા॑ નો અધ્વ॒રં દે॑વય॒જ્યા હિ॒નોત॒ બ્રહ્મ॑ સ॒નયે॒ ધના॑નામ્ . ઋ॒તસ્ય॒ યોગે॒ વિ ષ્ય॑ધ્વ॒મૂધઃ॑ શ્રુષ્ટી॒વરી॑ર્ભૂતના॒સ્મભ્ય॑માપઃ ..
આપો॑ રેવતીઃ॒ ક્ષય॑થા॒ હિ વસ્વઃ॒ ક્રતું॑ ચ ભ॒દ્રં બિ॑ભૃ॒થામૃતં॑ ચ . રા॒યશ્ચ॒ સ્થ સ્વ॑પ॒ત્યસ્ય॒ પત્નીઃ॒ સર॑સ્વતી॒ તદ્ગૃ॑ણ॒તે વયો॑ ધાત્ ..
પ્રતિ॒ યદાપો॒ અદૃ॑શ્રમાય॒તીર્ઘૃ॒તં પયાં॑સિ॒ બિભ્ર॑તી॒ર્મધૂ॑નિ . અ॒ધ્વ॒ર્યુભિ॒ર્મન॑સા સંવિદા॒ના ઇન્દ્રા॑ય॒ સોમં॒ સુષુ॑તં॒ ભર॑ન્તીઃ ..
એમા અ॑ગ્મન્રે॒વતી॑ર્જી॒વધ॑ન્યા॒ અધ્વ॑ર્યવઃ સા॒દય॑તા સખાયઃ . નિ બ॒ર્હિષિ॑ ધત્તન સોમ્યાસો॒ઽપાં નપ્ત્રા॑ સંવિદા॒નાસ॑ એનાઃ ..
આગ્મ॒ન્નાપ॑ ઉશ॒તીર્બ॒ર્હિરેદં ન્ય॑ધ્વ॒રે અ॑સદન્દેવ॒યન્તીઃ॑ . અધ્વ॑ર્યવઃ સુનુ॒તેન્દ્રા॑ય॒ સોમ॒મભૂ॑દુ વઃ સુ॒શકા॑ દેવય॒જ્યા ..
ઘર્મેતિ દશર્ચસ્ય સૂક્તસ્ય વૈરૂપઃ સઘ્નિર્વિશ્વેદેવાસ્ત્રિષ્ટુષ્ચતુર્થીજગતી . ( તાપસોઘર્મોવાઋષિઃ) .
ઘ॒ર્મા સમ॑ન્તા ત્રિ॒વૃતં॒ વ્યા॑પતુ॒સ્તયો॒ર્જુષ્ટિં॑ માત॒રિશ્વા॑ જગામ . દિ॒વસ્પયો॒ દિધિ॑ષાણા અવેષન્વિ॒દુર્દે॒વાઃ સ॒હસા॑માનમ॒ર્કમ્ ..
તિ॒સ્રો દે॒ષ્ટ્રાય॒ નિર્ઋ॑તી॒રુપા॑સતે દીર્ઘ॒શ્રુતો॒ વિ હિ જા॒નન્તિ॒ વહ્ન॑યઃ . તાસાં॒ નિ ચિ॑ક્યુઃ ક॒વયો॑ નિ॒દાનં॒ પરે॑ષુ॒ યા ગુહ્યે॑ષુ વ્ર॒તેષુ॑ ..
ચતુ॑ષ્કપર્દા યુવ॒તિઃ સુ॒પેશા॑ ઘૃ॒તપ્ર॑તીકા વ॒યુના॑નિ વસ્તે . તસ્યાં॑ સુપ॒ર્ણા વૃષ॑ણા॒ નિ ષે॑દતુ॒ર્યત્ર॑ દે॒વા દ॑ધિ॒રે ભા॑ગ॒ધેય॑મ્ ..
એકઃ॑ સુપ॒ર્ણઃ સ સ॑મુ॒દ્રમા વિ॑વેશ॒ સ ઇ॒દં વિશ્વં॒ ભુવ॑નં॒ વિ ચ॑ષ્ટે . તં પાકે॑ન॒ મન॑સાપશ્ય॒મન્તિ॑ત॒સ્તં મા॒તા રે॑ળ્હિ॒ સ ઉ॑ રેળ્હિ મા॒તર॑મ્ ..
સુ॒પ॒ર્ણં વિપ્રાઃ॑ ક॒વયો॒ વચો॑ભિ॒રેકં॒ સન્તં॑ બહુ॒ધા ક॑લ્પયન્તિ . છન્દાં॑સિ ચ॒ દધ॑તો અધ્વ॒રેષુ॒ ગ્રહા॒ન્ત્સોમ॑સ્ય મિમતે॒ દ્વાદ॑શ ..
ષ॒ટ્ત્રિં॒શાઁશ્ચ॑ ચ॒તુરઃ॑ ક॒લ્પય॑ન્ત॒શ્છન્દાં॑સિ ચ॒ દધ॑ત આદ્વાદ॒શમ્ . ય॒જ્ઞં વિ॒માય॑ ક॒વયો॑ મની॒ષ ઋ॑ક્સા॒માભ્યાં॒ પ્ર રથં॑ વર્તયન્તિ ..
ચતુ॑ર્દશા॒ન્યે મ॑હિ॒માનો॑ અસ્ય॒ તં ધીરા॑ વા॒ચા પ્ર ણ॑યન્તિ સ॒પ્ત . આપ્ના॑નં તી॒ર્થં ક ઇ॒હ પ્ર વો॑ચ॒દ્યેન॑ પ॒થા પ્ર॒પિબ॑ન્તે સુ॒તસ્ય॑ ..
સ॒હ॒સ્ર॒ધા પ॑ઞ્ચદ॒શાન્યુ॒ક્થા યાવ॒દ્દ્યાવા॑પૃથિ॒વી તાવ॒દિત્તત્ . સ॒હ॒સ્ર॒ધા મ॑હિ॒માનઃ॑ સ॒હસ્રં॒ યાવ॒દ્બ્રહ્મ॒ વિષ્ઠિ॑તં॒ તાવ॑તી॒ વાક્ ..
કશ્છન્દ॑સાં॒ યોગ॒મા વે॑દ॒ ધીરઃ॒ કો ધિષ્ણ્યાં॒ પ્રતિ॒ વાચં॑ પપાદ . કમૃ॒ત્વિજા॑મષ્ટ॒મં શૂર॑માહુ॒ર્હરી॒ ઇન્દ્ર॑સ્ય॒ નિ ચિ॑કાય॒ કઃ સ્વિ॑ત્ ..
ભૂમ્યા॒ અન્તં॒ પર્યેકે॑ ચરન્તિ॒ રથ॑સ્ય ધૂ॒ર્ષુ યુ॒ક્તાસો॑ અસ્થુઃ . શ્રમ॑સ્ય દા॒યં વિ ભ॑જન્ત્યેભ્યો ય॒દા ય॒મો ભવ॑તિ હ॒ર્મ્યે હિ॒તઃ ..
મ॒હી દ્યૌઃ પૃ॑થિ॒વી ચ॑ ન ઇ॒મં ય॒જ્ઞં મિ॑મિક્ષતામ્ . પિ॒પૃ॒તાં નો॒ ભરી॑મભિઃ ..
તયો॒રિદ્ઘૃ॒તવ॒ત્પયો॒ વિપ્રા॑ રિહન્તિ ધી॒તિભિઃ॑ . ગ॒ન્ધ॒ર્વસ્ય॑ ધ્રુ॒વે પ॒દે ..
બળિત્થેતિ તૃચસ્ય સૂક્તસ્ય ભૌમોત્રિઃપૃથિવ્યનુષ્ટુપ્ .
બળિ॒ત્થા પર્વ॑તાનાં ખિ॒દ્રં બિ॑ભર્ષિ પૃથિવિ . પ્ર યા ભૂમિં॑ પ્રવત્વતિ મ॒હ્ના જિ॒નોષિ॑ મહિનિ ..
સ્તોમા॑સસ્ત્વા વિચારિણિ॒ પ્રતિ॑ ષ્ટોભન્ત્ય॒ક્તુભિઃ॑ . પ્ર યા વાજં॒ ન હેષ॑ન્તં પે॒રુમસ્ય॑સ્યર્જુનિ ..
દૃ॒ળ્હા ચિ॒દ્યા વન॒સ્પતી॑ન્ક્ષ્મ॒યા દર્ધ॒ર્ષ્યોજ॑સા . યત્તે॑ અ॒ભ્રસ્ય॑ વિ॒દ્યુતો॑ દિ॒વો વર્ષ॑ન્તિ વૃ॒ષ્ટયઃ॑ ..
પરિશિષ્ટમ્ [ઋગ્વેદ મંડલ ૫, ૮૪ સૂક્તસ્યાનંતરં][ઋગ્વેદ અષ્ટક ૪, અધ્યાય ૪, ૨૯ વર્ગાનંતરં]
વર્ષ॑ન્તુ તે વિભાવરિ- દિ॒વો અ॒ભ્રસ્ય॑ વિ॒દ્યુતઃ॑. રોહ॑ન્તુ॒ સર્વ॑બીજા॒.-ન્યવ॑ બ્રહ્મ॒દ્વિષો॑ જહિ.. ઇતિ પરિશિષ્ટમ્..
ક્ષેત્રસ્યેત્યષ્ટર્ચસ્ય સૂક્તસ્ય ગૌતમોવામદેવ આદ્યાનાંતિસૃણાં ક્ષેત્રપતિર્દેવતા ચતુર્થ્યાઃશુનઃ પંચમ્યષ્ટમ્યોઃ શુનાસીરૌ ષષ્ઠીસપ્તમ્યોઃ સીતા આદ્યાચતુર્થીષષ્ઠીસપ્તમ્યોનુષ્ટુભઃ પંચમીપુરઉષ્ણિક્ શેષાસ્ત્રિષ્ટુભઃ (અત્રચતુર્થ્યાઃ શુનોઽદંતઃ . તથાશુનાસીરાવિત્યત્ર કેચિદ્વાય્વાદિત્યા વિત્યુંચારયંતિતન્નચતુરસ્રં યતઃ વાયુઃ શુનઃ સૂર્ય એવાત્રસીરઃ શુનાસીરૌવાયુસૂર્યોવદંતિ . શુનાસીરંયાસ્કઇંદ્રતુમેને સૂર્યેદ્રૌ તૌમન્યતેશાકપૂર્ણિ રિતિશુનાસીરસ્વરૂપેશૌનકેનાચાર્યમતદર્શનવ્યાજેનવૈવિધ્યંપ્રતિપાદિતં તસ્માત્પ્રકૃતિભૂતશુનાસીરશબ્દેનોચ્ચારણંયુક્તં) .
ક્ષેત્ર॑સ્ય॒ પતિ॑ના વ॒યં હિ॒તેને॑વ જયામસિ . ગામશ્વં॑ પોષયિ॒ત્ન્વા સ નો॑ મૃળાતી॒દૃશે॑ ..
ક્ષેત્ર॑સ્ય પતે॒ મધુ॑મન્તમૂ॒ર્મિં ધે॒નુરિ॑વ॒ પયો॑ અ॒સ્માસુ॑ ધુક્ષ્વ . મ॒ધુ॒શ્ચુતં॑ ઘૃ॒તમિ॑વ॒ સુપૂ॑તમૃ॒તસ્ય॑ નઃ॒ પત॑યો મૃળયન્તુ ..
મધુ॑મતી॒રોષ॑ધી॒ર્દ્યાવ॒ આપો॒ મધુ॑મન્નો ભવત્વ॒ન્તરિ॑ક્ષમ્ . ક્ષેત્ર॑સ્ય॒ પતિ॒ર્મધુ॑માન્નો અ॒સ્ત્વરિ॑ષ્યન્તો॒ અન્વે॑નં ચરેમ ..
શુ॒નં વા॒હાઃ શુ॒નં નરઃ॑ શુ॒નં કૃ॑ષતુ॒ લાઙ્ગ॑લમ્ . શુ॒નં વ॑ર॒ત્રા બ॑ધ્યન્તાં શુ॒નમષ્ટ્રા॒મુદિ॑ઙ્ગય ..
શુના॑સીરાવિ॒માં વાચં॑ જુષેથાં॒ યદ્દિ॒વિ ચ॒ક્રથુઃ॒ પયઃ॑ . તેને॒મામુપ॑ સિઞ્ચતમ્ ..
અ॒ર્વાચી॑ સુભગે ભવ॒ સીતે॒ વન્દા॑મહે ત્વા . યથા॑ નઃ સુ॒ભગાસ॑સિ॒ યથા॑ નઃ સુ॒ફલાસ॑સિ ..
ઇન્દ્રઃ॒ સીતાં॒ નિ ગૃ॑હ્ણાતુ॒ તાં પૂ॒ષાનુ॑ યચ્છતુ . સા નઃ॒ પય॑સ્વતી દુહા॒મુત્ત॑રામુત્તરાં॒ સમા॑મ્ ..
શુ॒નં નઃ॒ ફાલા॒ વિ કૃ॑ષન્તુ॒ ભૂમિં॑ શુ॒નં કી॒નાશા॑ અ॒ભિ ય॑ન્તુ વા॒હૈઃ . શુ॒નં પ॒ર્જન્યો॒ મધુ॑ના॒ પયો॑ભિઃ॒ શુના॑સીરા શુ॒નમ॒સ્માસુ॑ ધત્તમ્ ..
યેયજ્ઞેનેત્યેકાદશર્ચસ્ય સૂક્તસ્ય માનવોનાભાનેદિષ્ઠો વિશ્વેદેવાઃ પ્રનૂનમિત્યાદિચતસૃણાં સાવર્ણિર્જગતી પંચમ્યષ્ટમીનવમ્યોનુષ્ટુભઃ ષષ્ટી બૃહતી સપ્તમીસતોબૃહતી દશમીગાયત્રી અંત્યાત્રિષ્ટુપ્ (ભેદપક્ષે - અંગિરસઃ ૬ વિશ્વેદેવાઃ ૧ સાવર્ણિઃ ૪ એવં ૧૧ . અંગિરસોનુક્રમણ્યાંપાક્ષિકાઉક્તાઃ) . યેયજ્ઞેનેતિચતસૃણાં ત્રિષ્ટુપ્ છંદસ્ત્વં કશ્ચિદ્ભૂતેતદ્બહુવિરુદ્ધં . વિરોધાસ્તુ - ષળંગિરસાં સ્તુતિર્વાંત્યાત્રિષ્ટુબિત્યનુક્રમાચ્છેષ જગત્યઇતિ પરિભાષાવ્યાઘાત એકઃ . તાસાં ત્રિષ્ટુપ્ છંદસ્ત્વેનાદેશપરિભાષયાતાસામંત્યાયાશ્ચત્રિષ્ટુબ્વે સિદ્ધેત્યાત્રિષ્ટુબિતિ સિદ્ધાનુવાદલક્ષણદોષા વિષ્કરણદ્વિતીયઃ . દશમીત્વસ્ય ગાયત્રી જગત્યન્યાવિનોત્તમામિતિ શૌનકવચનાજ્ઞાનેનસ્વેચ્છયાવ્યાખ્યાનમિતિ તૃતીયશ્ચેતિ) .
યે ય॒જ્ઞેન॒ દક્ષિ॑ણયા॒ સમ॑ક્તા॒ ઇન્દ્ર॑સ્ય સ॒ખ્યમ॑મૃત॒ત્વમા॑ન॒શ . તેભ્યો॑ ભ॒દ્રમ॑ઙ્ગિરસો વો અસ્તુ॒ પ્રતિ॑ ગૃભ્ણીત માન॒વં સુ॑મેધસઃ ..
ય ઉ॒દાજ॑ન્પિ॒તરો॑ ગો॒મયં॒ વસ્વૃ॒તેનાભિ॑ન્દન્પરિવત્સ॒રે વ॒લમ્ . દી॒ર્ઘા॒યુ॒ત્વમ॑ઙ્ગિરસો વો અસ્તુ॒ પ્રતિ॑ ગૃભ્ણીત માન॒વં સુ॑મેધસઃ ..
ય ઋ॒તેન॒ સૂર્ય॒મારો॑હયન્દિ॒વ્યપ્ર॑થયન્પૃથિ॒વીં મા॒તરં॒ વિ . સુ॒પ્ર॒જા॒સ્ત્વમ॑ઙ્ગિરસો વો અસ્તુ॒ પ્રતિ॑ ગૃભ્ણીત માન॒વં સુ॑મેધસઃ ..
અ॒યં નાભા॑ વદતિ વ॒લ્ગુ વો॑ ગૃ॒હે દેવ॑પુત્રા ઋષય॒સ્તચ્છૃ॑ણોતન . સુ॒બ્ર॒હ્મ॒ણ્યમ॑ઙ્ગિરસો વો અસ્તુ॒ પ્રતિ॑ ગૃભ્ણીત માન॒વં સુ॑મેધસઃ ..
વિરૂ॑પાસ॒ ઇદૃષ॑ય॒સ્ત ઇદ્ગ॑મ્ભી॒રવે॑પસઃ . તે અઙ્ગિ॑રસઃ સૂ॒નવ॒સ્તે અ॒ગ્નેઃ પરિ॑ જજ્ઞિરે ..
યે અ॒ગ્નેઃ પરિ॑ જજ્ઞિ॒રે વિરૂ॑પાસો દિ॒વસ્પરિ॑ . નવ॑ગ્વો॒ નુ દશ॑ગ્વો॒ અઙ્ગિ॑રસ્તમઃ॒ સચા॑ દે॒વેષુ॑ મંહતે ..
ઇન્દ્રે॑ણ યુ॒જા નિઃ સૃ॑જન્ત વા॒ઘતો॑ વ્ર॒જં ગોમ॑ન્તમ॒શ્વિન॑મ્ . સ॒હસ્રં॑ મે॒ દદ॑તો અષ્ટક॒ર્ણ્ય૧॒॑ઃ શ્રવો॑ દે॒વેષ્વ॑ક્રત ..
પ્ર નૂ॒નં જા॑યતામ॒યં મનુ॒સ્તોક્મે॑વ રોહતુ . યઃ સ॒હસ્રં॑ શ॒તાશ્વં॑ સ॒દ્યો દા॒નાય॒ મંહ॑તે ..
ન તમ॑શ્નોતિ॒ કશ્ચ॒ન દિ॒વ ઇ॑વ॒ સાન્વા॒રભ॑મ્ . સા॒વ॒ર્ણ્યસ્ય॒ દક્ષિ॑ણા॒ વિ સિન્ધુ॑રિવ પપ્રથે ..
ઉ॒ત દા॒સા પ॑રિ॒વિષે॒ સ્મદ્દિ॑ષ્ટી॒ ગોપ॑રીણસા . યદુ॑સ્તુ॒ર્વશ્ચ॑ મામહે ..
સ॒હ॒સ્ર॒દા ગ્રા॑મ॒ણીર્મા રિ॑ષ॒ન્મનુઃ॒ સૂર્યે॑ણાસ્ય॒ યત॑માનૈતુ॒ દક્ષિ॑ણા . સાવ॑ર્ણેર્દે॒વાઃ પ્ર તિ॑ર॒ન્ત્વાયુ॒ર્યસ્મિ॒ન્નશ્રા॑ન્તા॒ અસ॑નામ॒ વાજ॑મ્ ..
પરંમૃત્યોઇતિ ચતુર્દશર્ચસ્ય સૂક્તસ્ય યામાયનઃ સંકુસુકઃ આદ્યાનાંચતસૃણાંમૃત્યુઃ પંચમ્યાધાતા ષષ્ઠ્યાસ્ત્વષ્ટા શિષ્ટાનાં પિતૃમેધાસ્ત્રિષ્ટુપ્ એકાદશીપ્રસ્તારપંક્તિઃ ત્રયોદશીજગત્યંત્યેનુષ્ટુભૌ (અંત્યાયાઃ પ્રજાપતિર્વાદેવતા) .
પરં॑ મૃત્યો॒ અનુ॒ પરે॑હિ॒ પન્થાં॒ યસ્તે॒ સ્વ ઇત॑રો દેવ॒યાના॑ત્ . ચક્ષુ॑ષ્મતે શૃણ્વ॒તે તે॑ બ્રવીમિ॒ મા નઃ॑ પ્ર॒જાં રી॑રિષો॒ મોત વી॒રાન્ ..
મૃ॒ત્યોઃ પ॒દં યો॒પય॑ન્તો॒ યદૈત॒ દ્રાઘી॑ય॒ આયુઃ॑ પ્રત॒રં દધા॑નાઃ . આ॒પ્યાય॑માનાઃ પ્ર॒જયા॒ ધને॑ન શુ॒દ્ધાઃ પૂ॒તા ભ॑વત યજ્ઞિયાસઃ ..
ઇ॒મે જી॒વા વિ મૃ॒તૈરાવ॑વૃત્ર॒ન્નભૂ॑દ્ભ॒દ્રા દે॒વહૂ॑તિર્નો અ॒દ્ય . પ્રાઞ્ચો॑ અગામ નૃ॒તયે॒ હસા॑ય॒ દ્રાઘી॑ય॒ આયુઃ॑ પ્રત॒રં દધા॑નાઃ ..
ઇ॒મં જી॒વેભ્યઃ॑ પરિ॒ધિં દ॑ધામિ॒ મૈષાં॒ નુ ગા॒દપ॑રો॒ અર્થ॑મે॒તમ્ . શ॒તં જી॑વન્તુ શ॒રદઃ॑ પુરૂ॒ચીર॒ન્તર્મૃ॒ત્યું દ॑ધતાં॒ પર્વ॑તેન ..
યથાહા॑ન્યનુપૂ॒ર્વં ભવ॑ન્તિ॒ યથ॑ ઋ॒તવ॑ ઋ॒તુભિ॒ર્યન્તિ॑ સા॒ધુ . યથા॒ ન પૂર્વ॒મપ॑રો॒ જહા॑ત્યે॒વા ધા॑ત॒રાયૂં॑ષિ કલ્પયૈષામ્ ..
આ રો॑હ॒તાયુ॑ર્જ॒રસં॑ વૃણા॒ના અ॑નુપૂ॒ર્વં યત॑માના॒ યતિ॒ ષ્ઠ . ઇ॒હ ત્વષ્ટા॑ સુ॒જનિ॑મા સ॒જોષા॑ દી॒ર્ઘમાયુઃ॑ કરતિ જી॒વસે॑ વઃ ..
ઇ॒મા નારી॑રવિધ॒વાઃ સુ॒પત્ની॒રાઞ્જ॑નેન સ॒ર્પિષા॒ સં વિ॑શન્તુ . અ॒ન॒શ્રવો॑ઽનમી॒વાઃ સુ॒રત્ના॒ આ રો॑હન્તુ॒ જન॑યો॒ યોનિ॒મગ્રે॑ ..
ઉદી॑ર્ષ્વ નાર્ય॒ભિ જી॑વલો॒કં ગ॒તાસુ॑મે॒તમુપ॑ શેષ॒ એહિ॑ . હ॒સ્ત॒ગ્રા॒ભસ્ય॑ દિધિ॒ષોસ્તવે॒દં પત્યુ॑ર્જનિ॒ત્વમ॒ભિ સં બ॑ભૂથ ..
ધનુ॒ર્હસ્તા॑દા॒દદા॑નો મૃ॒તસ્યા॒સ્મે ક્ષ॒ત્રાય॒ વર્ચ॑સે॒ બલા॑ય . અત્રૈ॒વ ત્વમિ॒હ વ॒યં સુ॒વીરા॒ વિશ્વાઃ॒ સ્પૃધો॑ અ॒ભિમા॑તીર્જયેમ ..
ઉપ॑ સર્પ મા॒તરં॒ ભૂમિ॑મે॒તામુ॑રુ॒વ્યચ॑સં પૃથિ॒વીં સુ॒શેવા॑મ્ . ઊર્ણ॑મ્રદા યુવ॒તિર્દક્ષિ॑ણાવત એ॒ષા ત્વા॑ પાતુ॒ નિર્ઋ॑તેરુ॒પસ્થા॑ત્ ..
ઉચ્છ્વ॑ઞ્ચસ્વ પૃથિવિ॒ મા નિ બા॑ધથાઃ સૂપાય॒નાસ્મૈ॑ ભવ સૂપવઞ્ચ॒ના . મા॒તા પુ॒ત્રં યથા॑ સિ॒ચાભ્યે॑નં ભૂમ ઊર્ણુહિ ..
ઉ॒ચ્છ્વઞ્ચ॑માના પૃથિ॒વી સુ તિ॑ષ્ઠતુ સ॒હસ્રં॒ મિત॒ ઉપ॒ હિ શ્રય॑ન્તામ્ . તે ગૃ॒હાસો॑ ઘૃત॒શ્ચુતો॑ ભવન્તુ વિ॒શ્વાહા॑સ્મૈ શર॒ણાઃ સ॒ન્ત્વત્ર॑ ..
ઉત્તે॑ સ્તભ્નામિ પૃથિ॒વીં ત્વત્પરી॒મં લો॒ગં નિ॒દધ॒ન્મો અ॒હં રિ॑ષમ્ . એ॒તાં સ્થૂણાં॑ પિ॒તરો॑ ધારયન્તુ॒ તેઽત્રા॑ ય॒મઃ સાદ॑ના તે મિનોતુ ..
પ્ર॒તી॒ચીને॒ મામહ॒નીષ્વાઃ॑ પ॒ર્ણમિ॒વા દ॑ધુઃ . પ્ર॒તીચીં॑ જગ્રભા॒ વાચ॒મશ્વં॑ રશ॒નયા॑ યથા ..
ઉદીરતામિતિ ચતુર્દશર્ચસ્ય સૂક્તસ્ય યામાયનઃ શંખઃ પિતરસ્ત્રિષ્ટુપ્ એકાદશીજગતી .
ઉદી॑રતા॒મવ॑ર॒ ઉત્પરા॑સ॒ ઉન્મ॑ધ્ય॒માઃ પિ॒તરઃ॑ સો॒મ્યાસઃ॑ . અસું॒ ય ઈ॒યુર॑વૃ॒કા ઋ॑ત॒જ્ઞાસ્તે નો॑ઽવન્તુ પિ॒તરો॒ હવે॑ષુ ..
ઇ॒દં પિ॒તૃભ્યો॒ નમો॑ અસ્ત્વ॒દ્ય યે પૂર્વા॑સો॒ ય ઉપ॑રાસ ઈ॒યુઃ . યે પાર્થિ॑વે॒ રજ॒સ્યા નિષ॑ત્તા॒ યે વા॑ નૂ॒નં સુ॑વૃ॒જના॑સુ વિ॒ક્ષુ ..
આહં પિ॒તૄન્ત્સુ॑વિ॒દત્રાઁ॑ અવિત્સિ॒ નપા॑તં ચ વિ॒ક્રમ॑ણં ચ॒ વિષ્ણોઃ॑ . બ॒ર્હિ॒ષદો॒ યે સ્વ॒ધયા॑ સુ॒તસ્ય॒ ભજ॑ન્ત પિ॒ત્વસ્ત ઇ॒હાગ॑મિષ્ઠાઃ ..
બર્હિ॑ષદઃ પિતર ઊ॒ત્ય૧॒॑ર્વાગિ॒મા વો॑ હ॒વ્યા ચ॑કૃમા જુ॒ષધ્વ॑મ્ . ત આ ગ॒તાવ॑સા॒ શંત॑મે॒નાથા॑ નઃ॒ શં યોર॑ર॒પો દ॑ધાત ..
ઉપ॑હૂતાઃ પિ॒તરઃ॑ સો॒મ્યાસો॑ બર્હિ॒ષ્યે॑ષુ નિ॒ધિષુ॑ પ્રિ॒યેષુ॑ . ત આ ગ॑મન્તુ॒ ત ઇ॒હ શ્રુ॑વ॒ન્ત્વધિ॑ બ્રુવન્તુ॒ તે॑ઽવન્ત્વ॒સ્માન્ ..
આચ્યા॒ જાનુ॑ દક્ષિણ॒તો નિ॒ષદ્યે॒મં ય॒જ્ઞમ॒ભિ ગૃ॑ણીત॒ વિશ્વે॑ . મા હિં॑સિષ્ટ પિતરઃ॒ કેન॑ ચિન્નો॒ યદ્વ॒ આગઃ॑ પુરુ॒ષતા॒ કરા॑મ ..
આસી॑નાસો અરુ॒ણીના॑મુ॒પસ્થે॑ ર॒યિં ધ॑ત્ત દા॒શુષે॒ મર્ત્યા॑ય . પુ॒ત્રેભ્યઃ॑ પિતર॒સ્તસ્ય॒ વસ્વઃ॒ પ્ર ય॑ચ્છત॒ ત ઇ॒હોર્જં॑ દધાત ..
યે નઃ॒ પૂર્વે॑ પિ॒તરઃ॑ સો॒મ્યાસો॑ઽનૂહિ॒રે સો॑મપી॒થં વસિ॑ષ્ઠાઃ . તેભિ॑ર્ય॒મઃ સં॑રરા॒ણો હ॒વીંષ્યુ॒શન્નુ॒શદ્ભિઃ॑ પ્રતિકા॒મમ॑ત્તુ ..
યે તા॑તૃ॒ષુર્દે॑વ॒ત્રા જેહ॑માના હોત્રા॒વિદઃ॒ સ્તોમ॑તષ્ટાસો અ॒ર્કૈઃ . આગ્ને॑ યાહિ સુવિ॒દત્રે॑ભિર॒ર્વાઙ્સ॒ત્યૈઃ ક॒વ્યૈઃ પિ॒તૃભિ॑ર્ઘર્મ॒સદ્ભિઃ॑ ..
યે સ॒ત્યાસો॑ હવિ॒રદો॑ હવિ॒ષ્પા ઇન્દ્રે॑ણ દે॒વૈઃ સ॒રથં॒ દધા॑નાઃ . આગ્ને॑ યાહિ સ॒હસ્રં॑ દેવવ॒ન્દૈઃ પરૈઃ॒ પૂર્વૈઃ॑ પિ॒તૃભિ॑ર્ઘર્મ॒સદ્ભિઃ॑ ..
અગ્નિ॑ષ્વાત્તાઃ પિતર॒ એહ ગ॑ચ્છત॒ સદઃ॑સદઃ સદત સુપ્રણીતયઃ . અ॒ત્તા હ॒વીંષિ॒ પ્રય॑તાનિ બ॒ર્હિષ્યથા॑ ર॒યિં સર્વ॑વીરં દધાતન ..
ત્વમ॑ગ્ન ઈળિ॒તો જા॑તવે॒દોઽવા॑ડ્ઢ॒વ્યાનિ॑ સુર॒ભીણિ॑ કૃ॒ત્વી . પ્રાદાઃ॑ પિ॒તૃભ્યઃ॑ સ્વ॒ધયા॒ તે અ॑ક્ષન્ન॒દ્ધિ ત્વં દે॑વ॒ પ્રય॑તા હ॒વીંષિ॑ ..
યે ચે॒હ પિ॒તરો॒ યે ચ॒ નેહ યાઁશ્ચ॑ વિ॒દ્મ યાઁ ઉ॑ ચ॒ ન પ્ર॑વિ॒દ્મ . ત્વં વે॑ત્થ॒ યતિ॒ તે જા॑તવેદઃ સ્વ॒ધાભિ॑ર્ય॒જ્ઞં સુકૃ॑તં જુષસ્વ ..
યે અ॑ગ્નિદ॒ગ્ધા યે અન॑ગ્નિદગ્ધા॒ મધ્યે॑ દિ॒વઃ સ્વ॒ધયા॑ મા॒દય॑ન્તે . તેભિઃ॑ સ્વ॒રાળસુ॑નીતિમે॒તાં ય॑થાવ॒શં ત॒ન્વં॑ કલ્પયસ્વ ..
અરણ્યાનીતિ ષડૃચસ્ય સૂક્તસ્યૈરંમદોદેવમુનિરરણ્યાન્યનુષ્ટુપ્ .
અર॑ણ્યા॒ન્યર॑ણ્યાન્ય॒સૌ યા પ્રેવ॒ નશ્ય॑સિ . ક॒થા ગ્રામં॒ ન પૃ॑ચ્છસિ॒ ન ત્વા॒ ભીરિ॑વ વિન્દતીઁ૩ ..
વૃ॒ષા॒ર॒વાય॒ વદ॑તે॒ યદુ॒પાવ॑તિ ચિચ્ચિ॒કઃ . આ॒ઘા॒ટિભિ॑રિવ ધા॒વય॑ન્નરણ્યા॒નિર્મ॑હીયતે ..
ઉ॒ત ગાવ॑ ઇવાદન્ત્યુ॒ત વેશ્મે॑વ દૃશ્યતે . ઉ॒તો અ॑રણ્યા॒નિઃ સા॒યં શ॑ક॒ટીરિ॑વ સર્જતિ ..
ગામ॒ઙ્ગૈષ આ હ્વ॑યતિ॒ દાર્વ॒ઙ્ગૈષો અપા॑વધીત્ . વસ॑ન્નરણ્યા॒ન્યાં સા॒યમક્રુ॑ક્ષ॒દિતિ॑ મન્યતે ..
ન વા અ॑રણ્યા॒નિર્હ॑ન્ત્ય॒ન્યશ્ચેન્નાભિ॒ગચ્છ॑તિ . સ્વા॒દોઃ ફલ॑સ્ય જ॒ગ્ધ્વાય॑ યથા॒કામં॒ નિ પ॑દ્યતે ..
આઞ્જ॑નગન્ધિં સુર॒ભિં બ॑હ્વ॒ન્નામકૃ॑ષીવલામ્ . પ્રાહં મૃ॒ગાણાં॑ મા॒તર॑મરણ્યા॒નિમ॑શંસિષમ્ ..
યત્તેયમમિતિ દ્વાદશર્ચસ્ય સૂક્તસ્ય ગૌપાયનાબંધુઃ શ્રુતબંધુર્વિપ્રબંધુર્મનોનુષ્ટુપ્ .
યત્તે॑ ય॒મં વૈ॑વસ્વ॒તં મનો॑ જ॒ગામ॑ દૂર॒કમ્ . તત્ત॒ આ વ॑ર્તયામસી॒હ ક્ષયા॑ય જી॒વસે॑ ..
યત્તે॒ દિવં॒ યત્પૃ॑થિ॒વીં મનો॑ જ॒ગામ॑ દૂર॒કમ્ . તત્ત॒ આ વ॑ર્તયામસી॒હ ક્ષયા॑ય જી॒વસે॑ ..
યત્તે॒ ભૂમિં॒ ચતુ॑ર્ભૃષ્ટિં॒ મનો॑ જ॒ગામ॑ દૂર॒કમ્ . તત્ત॒ આ વ॑ર્તયામસી॒હ ક્ષયા॑ય જી॒વસે॑ ..
યત્તે॒ ચત॑સ્રઃ પ્ર॒દિશો॒ મનો॑ જ॒ગામ॑ દૂર॒કમ્ . તત્ત॒ આ વ॑ર્તયામસી॒હ ક્ષયા॑ય જી॒વસે॑ ..
યત્તે॑ સમુ॒દ્રમ॑ર્ણ॒વં મનો॑ જ॒ગામ॑ દૂર॒કમ્ . તત્ત॒ આ વ॑ર્તયામસી॒હ ક્ષયા॑ય જી॒વસે॑ ..
યત્તે॒ મરી॑ચીઃ પ્ર॒વતો॒ મનો॑ જ॒ગામ॑ દૂર॒કમ્ . તત્ત॒ આ વ॑ર્તયામસી॒હ ક્ષયા॑ય જી॒વસે॑ ..
યત્તે॑ અ॒પો યદોષ॑ધી॒ર્મનો॑ જ॒ગામ॑ દૂર॒કમ્ . તત્ત॒ આ વ॑ર્તયામસી॒હ ક્ષયા॑ય જી॒વસે॑ ..
યત્તે॒ સૂર્યં॒ યદુ॒ષસં॒ મનો॑ જ॒ગામ॑ દૂર॒કમ્ . તત્ત॒ આ વ॑ર્તયામસી॒હ ક્ષયા॑ય જી॒વસે॑ ..
યત્તે॒ પર્વ॑તાન્બૃહ॒તો મનો॑ જ॒ગામ॑ દૂર॒કમ્ . તત્ત॒ આ વ॑ર્તયામસી॒હ ક્ષયા॑ય જી॒વસે॑ ..
યત્તે॒ વિશ્વ॑મિ॒દં જગ॒ન્મનો॑ જ॒ગામ॑ દૂર॒કમ્ . તત્ત॒ આ વ॑ર્તયામસી॒હ ક્ષયા॑ય જી॒વસે॑ ..
યત્તે॒ પરાઃ॑ પરા॒વતો॒ મનો॑ જ॒ગામ॑ દૂર॒કમ્ . તત્ત॒ આ વ॑ર્તયામસી॒હ ક્ષયા॑ય જી॒વસે॑ ..
યત્તે॑ ભૂ॒તં ચ॒ ભવ્યં॑ ચ॒ મનો॑ જ॒ગામ॑ દૂર॒કમ્ . તત્ત॒ આ વ॑ર્તયામસી॒હ ક્ષયા॑ય જી॒વસે॑ ..
પતંગમિતિ તૃચસ્ય સૂક્તસ્ય પ્રાજાપત્યઃ પતંગોમાયાભેદસ્ત્રિષ્ટુપ્ આદ્યાજગતી .
પ॒તં॒ગમ॒ક્તમસુ॑રસ્ય મા॒યયા॑ હૃ॒દા પ॑શ્યન્તિ॒ મન॑સા વિપ॒શ્ચિતઃ॑ . સ॒મુ॒દ્રે અ॒ન્તઃ ક॒વયો॒ વિ ચ॑ક્ષતે॒ મરી॑ચીનાં પ॒દમિ॑ચ્છન્તિ વે॒ધસઃ॑ ..
પ॒તં॒ગો વાચં॒ મન॑સા બિભર્તિ॒ તાં ગ॑ન્ધ॒ર્વો॑ઽવદ॒દ્ગર્ભે॑ અ॒ન્તઃ . તાં દ્યોત॑માનાં સ્વ॒ર્યં॑ મની॒ષામૃ॒તસ્ય॑ પ॒દે ક॒વયો॒ નિ પા॑ન્તિ ..
અપ॑શ્યં ગો॒પામનિ॑પદ્યમાન॒મા ચ॒ પરા॑ ચ પ॒થિભિ॒શ્ચર॑ન્તમ્ . સ સ॒ધ્રીચીઃ॒ સ વિષૂ॑ચી॒ર્વસા॑ન॒ આ વ॑રીવર્તિ॒ ભુવ॑નેષ્વ॒ન્તઃ ..
આવિરિત્યેકા દશર્ચસ્ય સૂક્તસ્યાંગિરસોદિવ્યોદક્ષિણાત્રિષ્ટુપ્ ચતુર્થીજગતી . (પ્રાજાપત્યાદક્ષિણાનામગ્નિરૃષિકા વા દક્ષિણાદાતારોવા દેવતા) .
આ॒વિર॑ભૂ॒ન્મહિ॒ માઘો॑નમેષાં॒ વિશ્વં॑ જી॒વં તમ॑સો॒ નિર॑મોચિ . મહિ॒ જ્યોતિઃ॑ પિ॒તૃભિ॑ર્દ॒ત્તમાગા॑દુ॒રુઃ પન્થા॒ દક્ષિ॑ણાયા અદર્શિ ..
ઉ॒ચ્ચા દિ॒વિ દક્ષિ॑ણાવન્તો અસ્થુ॒ર્યે અ॑શ્વ॒દાઃ સ॒હ તે સૂર્યે॑ણ . હિ॒ર॒ણ્ય॒દા અ॑મૃત॒ત્વં ભ॑જન્તે વાસો॒દાઃ સો॑મ॒ પ્ર તિ॑રન્ત॒ આયુઃ॑ ..
દૈવી॑ પૂ॒ર્તિર્દક્ષિ॑ણા દેવય॒જ્યા ન ક॑વા॒રિભ્યો॑ ન॒હિ તે પૃ॒ણન્તિ॑ . અથા॒ નરઃ॒ પ્રય॑તદક્ષિણાસોઽવદ્યભિ॒યા બ॒હવઃ॑ પૃણન્તિ ..
શ॒તધા॑રં વા॒યુમ॒ર્કં સ્વ॒ર્વિદં॑ નૃ॒ચક્ષ॑સ॒સ્તે અ॒ભિ ચ॑ક્ષતે હ॒વિઃ . યે પૃ॒ણન્તિ॒ પ્ર ચ॒ યચ્છ॑ન્તિ સંગ॒મે તે દક્ષિ॑ણાં દુહતે સ॒પ્તમા॑તરમ્ ..
દક્ષિ॑ણાવાન્પ્રથ॒મો હૂ॒ત એ॑તિ॒ દક્ષિ॑ણાવાન્ગ્રામ॒ણીરગ્ર॑મેતિ . તમે॒વ મ॑ન્યે નૃ॒પતિં॒ જના॑નાં॒ યઃ પ્ર॑થ॒મો દક્ષિ॑ણામાવિ॒વાય॑ ..
તમે॒વ ઋષિં॒ તમુ॑ બ્ર॒હ્માણ॑માહુર્યજ્ઞ॒ન્યં॑ સામ॒ગામુ॑ક્થ॒શાસ॑મ્ . સ શુ॒ક્રસ્ય॑ ત॒ન્વો॑ વેદ તિ॒સ્રો યઃ પ્ર॑થ॒મો દક્ષિ॑ણયા ર॒રાધ॑ ..
દક્ષિ॒ણાશ્વં॒ દક્ષિ॑ણા॒ ગાં દ॑દાતિ॒ દક્ષિ॑ણા ચ॒ન્દ્રમુ॒ત યદ્ધિર॑ણ્યમ્ . દક્ષિ॒ણાન્નં॑ વનુતે॒ યો ન॑ આ॒ત્મા દક્ષિ॑ણાં॒ વર્મ॑ કૃણુતે વિજા॒નન્ ..
ન ભો॒જા મ॑મ્રુ॒ર્ન ન્ય॒ર્થમી॑યુ॒ર્ન રિ॑ષ્યન્તિ॒ ન વ્ય॑થન્તે હ ભો॒જાઃ . ઇ॒દં યદ્વિશ્વં॒ ભુવ॑નં॒ સ્વ॑શ્ચૈ॒તત્સર્વં॒ દક્ષિ॑ણૈભ્યો દદાતિ ..
ભો॒જા જિ॑ગ્યુઃ સુર॒ભિં યોનિ॒મગ્રે॑ ભો॒જા જિ॑ગ્યુર્વ॒ધ્વં૧॒॑ યા સુ॒વાસાઃ॑ . ભો॒જા જિ॑ગ્યુરન્તઃ॒પેયં॒ સુરા॑યા ભો॒જા જિ॑ગ્યુ॒ર્યે અહૂ॑તાઃ પ્ર॒યન્તિ॑ ..
ભો॒જાયાશ્વં॒ સં મૃ॑જન્ત્યા॒શું ભો॒જાયા॑સ્તે ક॒ન્યા॒૩॒॑ શુમ્ભ॑માના . ભો॒જસ્યે॒દં પુ॑ષ્ક॒રિણી॑વ॒ વેશ્મ॒ પરિ॑ષ્કૃતં દેવમા॒નેવ॑ ચિ॒ત્રમ્ ..
ભો॒જમશ્વાઃ॑ સુષ્ઠુ॒વાહો॑ વહન્તિ સુ॒વૃદ્રથો॑ વર્તતે॒ દક્ષિ॑ણાયાઃ . ભો॒જં દે॑વાસોઽવતા॒ ભરે॑ષુ ભો॒જઃ શત્રૂ॑ન્ત્સમની॒કેષુ॒ જેતા॑ ..
ઇંદ્રંમિત્રમિતિ સપ્તર્ચસ્ય સૂક્તસ્ય કુત્સો વિશ્વેદેવાજગતીઅંત્યાત્રિષ્ટુપ્ .
ઇન્દ્રં॑ મિ॒ત્રં વરુ॑ણમ॒ગ્નિમૂ॒તયે॒ મારુ॑તં॒ શર્ધો॒ અદિ॑તિં હવામહે . રથં॒ ન દુ॒ર્ગાદ્વ॑સવઃ સુદાનવો॒ વિશ્વ॑સ્માન્નો॒ અંહ॑સો॒ નિષ્પિ॑પર્તન ..
ત આ॑દિત્યા॒ આ ગ॑તા સ॒ર્વતા॑તયે ભૂ॒ત દે॑વા વૃત્ર॒તૂર્યે॑ષુ શ॒મ્ભુવઃ॑ . રથં॒ ન દુ॒ર્ગાદ્વ॑સવઃ સુદાનવો॒ વિશ્વ॑સ્માન્નો॒ અંહ॑સો॒ નિષ્પિ॑પર્તન ..
અવ॑ન્તુ નઃ પિ॒તરઃ॑ સુપ્રવાચ॒ના ઉ॒ત દે॒વી દે॒વપુ॑ત્રે ઋતા॒વૃધા॑ . રથં॒ ન દુ॒ર્ગાદ્વ॑સવઃ સુદાનવો॒ વિશ્વ॑સ્માન્નો॒ અંહ॑સો॒ નિષ્પિ॑પર્તન ..
નરા॒શંસં॑ વા॒જિનં॑ વા॒જય॑ન્નિ॒હ ક્ષ॒યદ્વી॑રં પૂ॒ષણં॑ સુ॒મ્નૈરી॑મહે . રથં॒ ન દુ॒ર્ગાદ્વ॑સવઃ સુદાનવો॒ વિશ્વ॑સ્માન્નો॒ અંહ॑સો॒ નિષ્પિ॑પર્તન ..
બૃહ॑સ્પતે॒ સદ॒મિન્નઃ॑ સુ॒ગં કૃ॑ધિ॒ શં યોર્યત્તે॒ મનુ॑ર્હિતં॒ તદી॑મહે . રથં॒ ન દુ॒ર્ગાદ્વ॑સવઃ સુદાનવો॒ વિશ્વ॑સ્માન્નો॒ અંહ॑સો॒ નિષ્પિ॑પર્તન ..
ઇન્દ્રં॒ કુત્સો॑ વૃત્ર॒હણં॒ શચી॒પતિં॑ કા॒ટે નિબા॑ળ્હ॒ ઋષિ॑રહ્વદૂ॒તયે॑ . રથં॒ ન દુ॒ર્ગાદ્વ॑સવઃ સુદાનવો॒ વિશ્વ॑સ્માન્નો॒ અંહ॑સો॒ નિષ્પિ॑પર્તન ..
દે॒વૈર્નો॑ દે॒વ્યદિ॑તિ॒ર્નિ પા॑તુ દે॒વસ્ત્રા॒તા ત્રા॑યતા॒મપ્ર॑યુચ્છન્ . તન્નો॑ મિ॒ત્રો વરુ॑ણો મામહન્તા॒મદિ॑તિઃ॒ સિન્ધુઃ॑ પૃથિ॒વી ઉ॒ત દ્યૌઃ ..
જીમૂતસ્યેવેત્યેકોનવિંશત્યૃચસ્ય સૂક્તસ્ય ભારદ્વાજઃ પાયુઃ આદ્યાનાંનવાનાંક્રમેણ વર્મધનુર્જ્યા ધનુષ્કોટીષુધિઃ સારથી રશ્મયોઽશ્વારથોરથગોપાઃ દશમ્યાબ્રાહ્મણપિતૃસોમપૃથિવીપૂષાણઃ એકાદશ્યાદિદ્વયોરિષવઃ ત્રયોદશ્યાઃ પ્રતોદઃ ચતુર્દશ્યાહસ્તત્રાણં પંચદશીષોડશ્યોરિષવઃ સપ્તદશ્યાયુદ્ધભૂમિકવચ બ્રહ્મણસ્પત્યદિત્યઃ અષ્ટાદશ્યાવર્મસોમવરુણાઃ અંત્યાયાદેવબ્રહ્માણિત્રિષ્ટુપ્ . ષષ્ઠીદશમ્યૌજગત્યૌ દ્વાદશીત્રયોદશીપંચદશીષોળશ્યંત્યાનુષ્ટુભઃ સપ્તદશીપંક્તિઃ .(ત્રયોદશ્યાઃ પ્રતોદઇત્યત્રાશ્વોદેવતેતિકેચિત્ . ચતુર્દશ્યાહસ્તઘ્નમિત્યત્રહસ્તત્રાણં ચતુર્દશ્યામિતિશૌનકોક્તેર્હસ્તત્રાણમેવયુક્તં . પરાઃ પંક્ત્યાદયોલિંગોક્તદેવતા ઇત્યેવમનુક્રમણ્યાંસત્યામંત્યયોર્દ્વયોર્વિશ્વેદેવા ઇતિ કેચિન્મન્યંતેબહુદૈવતત્વાત્ . પંચદશ્યાદિદ્વયોર્વિષાક્તમુખબાણ ઇતિશૌનકઃ).
જી॒મૂત॑સ્યેવ ભવતિ॒ પ્રતી॑કં॒ યદ્વ॒ર્મી યાતિ॑ સ॒મદા॑મુ॒પસ્થે॑ . અના॑વિદ્ધયા ત॒ન્વા॑ જય॒ ત્વં સ ત્વા॒ વર્મ॑ણો મહિ॒મા પિ॑પર્તુ ..
ધન્વ॑ના॒ ગા ધન્વ॑ના॒જિં જ॑યેમ॒ ધન્વ॑ના તી॒વ્રાઃ સ॒મદો॑ જયેમ . ધનુઃ॒ શત્રો॑રપકા॒મં કૃ॑ણોતિ॒ ધન્વ॑ના॒ સર્વાઃ॑ પ્ર॒દિશો॑ જયેમ ..
વ॒ક્ષ્યન્તી॒વેદા ગ॑નીગન્તિ॒ કર્ણં॑ પ્રિ॒યં સખા॑યં પરિષસ્વજા॒ના . યોષે॑વ શિઙ્ક્તે॒ વિત॒તાધિ॒ ધન્વ॒ઞ્જ્યા ઇ॒યં સમ॑ને પા॒રય॑ન્તી ..
તે આ॒ચર॑ન્તી॒ સમ॑નેવ॒ યોષા॑ મા॒તેવ॑ પુ॒ત્રં બિ॑ભૃતામુ॒પસ્થે॑ . અપ॒ શત્રૂ॑ન્વિધ્યતાં સંવિદા॒ને આર્ત્ની॑ ઇ॒મે વિ॑ષ્ફુ॒રન્તી॑ અ॒મિત્રા॑ન્ ..
બ॒હ્વી॒નાં પિ॒તા બ॒હુર॑સ્ય પુ॒ત્રશ્ચિ॒શ્ચા કૃ॑ણોતિ॒ સમ॑નાવ॒ગત્ય॑ . ઇ॒ષુ॒ધિઃ સઙ્કાઃ॒ પૃત॑નાશ્ચ॒ સર્વાઃ॑ પૃ॒ષ્ઠે નિન॑દ્ધો જયતિ॒ પ્રસૂ॑તઃ ..
રથે॒ તિષ્ઠ॑ન્નયતિ વા॒જિનઃ॑ પુ॒રો યત્ર॑યત્ર કા॒મય॑તે સુષાર॒થિઃ . અ॒ભીશૂ॑નાં મહિ॒માનં॑ પનાયત॒ મનઃ॑ પ॒શ્ચાદનુ॑ યચ્છન્તિ ર॒શ્મયઃ॑ ..
તી॒વ્રાન્ઘોષા॑ન્કૃણ્વતે॒ વૃષ॑પાણ॒યોઽશ્વા॒ રથે॑ભિઃ સ॒હ વા॒જય॑ન્તઃ . અ॒વ॒ક્રામ॑ન્તઃ॒ પ્રપ॑દૈર॒મિત્રા॑ન્ક્ષિ॒ણન્તિ॒ શત્રૂઁ॒રન॑પવ્યયન્તઃ ..
ર॒થ॒વાહ॑નં હ॒વિર॑સ્ય॒ નામ॒ યત્રાયુ॑ધં॒ નિહિ॑તમસ્ય॒ વર્મ॑ . તત્રા॒ રથ॒મુપ॑ શ॒ગ્મં સ॑દેમ વિ॒શ્વાહા॑ વ॒યં સુ॑મન॒સ્યમા॑નાઃ ..
સ્વા॒દુ॒ષં॒સદઃ॑ પિ॒તરો॑ વયો॒ધાઃ કૃ॑ચ્છ્રે॒શ્રિતઃ॒ શક્તી॑વન્તો ગભી॒રાઃ . ચિ॒ત્રસે॑ના॒ ઇષુ॑બલા॒ અમૃ॑ધ્રાઃ સ॒તોવી॑રા ઉ॒રવો॑ વ્રાતસા॒હાઃ ..
બ્રાહ્મ॑ણાસઃ॒ પિત॑રઃ॒ સોમ્યા॑સઃ શિ॒વે નો॒ દ્યાવા॑પૃથિ॒વી અ॑ને॒હસા॑ . પૂ॒ષા નઃ॑ પાતુ દુરિ॒તાદૃ॑તાવૃધો॒ રક્ષા॒ માકિ॑ર્નો અ॒ઘશં॑સ ઈશત ..
સુ॒પ॒ર્ણં વ॑સ્તે મૃ॒ગો અ॑સ્યા॒ દન્તો॒ ગોભિઃ॒ સંન॑દ્ધા પતતિ॒ પ્રસૂ॑તા . યત્રા॒ નરઃ॒ સં ચ॒ વિ ચ॒ દ્રવ॑ન્તિ॒ તત્રા॒સ્મભ્ય॒મિષ॑વઃ॒ શર્મ॑ યંસન્ ..
ઋજી॑તે॒ પરિ॑ વૃઙ્ધિ॒ નોઽશ્મા॑ ભવતુ નસ્ત॒નૂઃ . સોમો॒ અધિ॑ બ્રવીતુ॒ નોઽદિ॑તિઃ॒ શર્મ॑ યચ્છતુ ..
આ જ॑ઙ્ઘન્તિ॒ સાન્વે॑ષાં જ॒ઘનાઁ॒ ઉપ॑ જિઘ્નતે . અશ્વા॑જનિ॒ પ્રચે॑ત॒સોઽશ્વા॑ન્ત્સ॒મત્સુ॑ ચોદય ..
અહિ॑રિવ ભો॒ગૈઃ પર્યે॑તિ બા॒હું જ્યાયા॑ હે॒તિં પ॑રિ॒બાધ॑માનઃ . હ॒સ્ત॒ઘ્નો વિશ્વા॑ વ॒યુના॑નિ વિ॒દ્વાન્પુમા॒ન્પુમાં॑સં॒ પરિ॑ પાતુ વિ॒શ્વતઃ॑ ..
આલા॑ક્તા॒ યા રુરુ॑શી॒ર્ષ્ણ્યથો॒ યસ્યા॒ અયો॒ મુખ॑મ્ . ઇ॒દં પ॒ર્જન્ય॑રેતસ॒ ઇષ્વૈ॑ દે॒વ્યૈ બૃ॒હન્નમઃ॑ ..
અવ॑સૃષ્ટા॒ પરા॑ પત॒ શર॑વ્યે॒ બ્રહ્મ॑સંશિતે . ગચ્છા॒મિત્રા॒ન્પ્ર પ॑દ્યસ્વ॒ મામીષાં॒ કં ચ॒નોચ્છિ॑ષઃ ..
યત્ર॑ બા॒ણાઃ સ॒મ્પત॑ન્તિ કુમા॒રા વિ॑શિ॒ખા ઇ॑વ . તત્રા॑ નો॒ બ્રહ્મ॑ણ॒સ્પતિ॒રદિ॑તિઃ॒ શર્મ॑ યચ્છતુ વિ॒શ્વાહા॒ શર્મ॑ યચ્છતુ ..
મર્મા॑ણિ તે॒ વર્મ॑ણા છાદયામિ॒ સોમ॑સ્ત્વા॒ રાજા॒મૃતે॒નાનુ॑ વસ્તામ્ . ઉ॒રોર્વરી॑યો॒ વરુ॑ણસ્તે કૃણોતુ॒ જય॑ન્તં॒ ત્વાનુ॑ દે॒વા મ॑દન્તુ ..
યો નઃ॒ સ્વો અર॑ણો॒ યશ્ચ॒ નિષ્ટ્યો॒ જિઘાં॑સતિ . દે॒વાસ્તં સર્વે॑ ધૂર્વન્તુ॒ બ્રહ્મ॒ વર્મ॒ મમાન્ત॑રમ્ ..
આત્વેતિ ષડૃચસ્ય સૂક્તસ્યાંગિરસોધ્રુવોરાજાનુષ્ટુપ્ .
આ ત્વા॑હાર્ષમ॒ન્તરે॑ધિ ધ્રુ॒વસ્તિ॒ષ્ઠાવિ॑ચાચલિઃ . વિશ॑સ્ત્વા॒ સર્વા॑ વાઞ્છન્તુ॒ મા ત્વદ્રા॒ષ્ટ્રમધિ॑ ભ્રશત્ ..
ઇ॒હૈવૈધિ॒ માપ॑ ચ્યોષ્ઠાઃ॒ પર્વ॑ત ઇ॒વાવિ॑ચાચલિઃ . ઇન્દ્ર॑ ઇવે॒હ ધ્રુ॒વસ્તિ॑ષ્ઠે॒હ રા॒ષ્ટ્રમુ॑ ધારય ..
ઇ॒મમિન્દ્રો॑ અદીધરદ્ધ્રુ॒વં ધ્રુ॒વેણ॑ હ॒વિષા॑ . તસ્મૈ॒ સોમો॒ અધિ॑ બ્રવ॒ત્તસ્મા॑ ઉ॒ બ્રહ્મ॑ણ॒સ્પતિઃ॑ ..
ધ્રુ॒વા દ્યૌર્ધ્રુ॒વા પૃ॑થિ॒વી ધ્રુ॒વાસઃ॒ પર્વ॑તા ઇ॒મે . ધ્રુ॒વં વિશ્વ॑મિ॒દં જગ॑દ્ધ્રુ॒વો રાજા॑ વિ॒શામ॒યમ્ ..
ધ્રુ॒વં તે॒ રાજા॒ વરુ॑ણો ધ્રુ॒વં દે॒વો બૃહ॒સ્પતિઃ॑ . ધ્રુ॒વં ત॒ ઇન્દ્ર॑શ્ચા॒ગ્નિશ્ચ॑ રા॒ષ્ટ્રં ધા॑રયતાં ધ્રુ॒વમ્ ..
ધ્રુ॒વં ધ્રુ॒વેણ॑ હ॒વિષા॒ભિ સોમં॑ મૃશામસિ . અથો॑ ત॒ ઇન્દ્રઃ॒ કેવ॑લી॒ર્વિશો॑ બલિ॒હૃત॑સ્કરત્ ..
અભીવર્તેનેતિ પંચર્ચસ્ય સૂક્તસ્યાંગિરસોભીવર્તો રાજાનુષ્ટુપ્ .
અ॒ભી॒વ॒ર્તેન॑ હ॒વિષા॒ યેનેન્દ્રો॑ અભિવાવૃ॒તે . તેના॒સ્માન્બ્ર॑હ્મણસ્પતે॒ઽભિ રા॒ષ્ટ્રાય॑ વર્તય ..
અ॒ભિ॒વૃત્ય॑ સ॒પત્ના॑ન॒ભિ યા નો॒ અરા॑તયઃ . અ॒ભિ પૃ॑ત॒ન્યન્તં॑ તિષ્ઠા॒ભિ યો ન॑ ઇર॒સ્યતિ॑ ..
અ॒ભિ ત્વા॑ દે॒વઃ સ॑વિ॒તાભિ સોમો॑ અવીવૃતત્ . અ॒ભિ ત્વા॒ વિશ્વા॑ ભૂ॒તાન્ય॑ભીવ॒ર્તો યથાસ॑સિ ..
યેનેન્દ્રો॑ હ॒વિષા॑ કૃ॒ત્વ્યભ॑વદ્દ્યુ॒મ્ન્યુ॑ત્ત॒મઃ . ઇ॒દં તદ॑ક્રિ દેવા અસપ॒ત્નઃ કિલા॑ભુવમ્ ..
અ॒સ॒પ॒ત્નઃ સ॑પત્ન॒હાભિરા॑ષ્ટ્રો વિષાસ॒હિઃ . યથા॒હમે॑ષાં ભૂ॒તાનાં॑ વિ॒રાજા॑નિ॒ જન॑સ્ય ચ ..
પૂર્વીરમિતિ ષડૃચસ્ય સૂક્તસ્ય મૈત્રાવરુણિરગસ્ત્યઃ આદ્યયોર્દ્વયોર્લોપામુદ્રાઋષિકા અંત્યયોર્દ્વયોરગસ્ત્યાંતેવાસીબ્રહ્મચારીઋષિઃ સર્વાસાંરતિર્દેવતા ત્રિષ્ટુપ્ પંચમી બૃહતી .
પૂ॒ર્વીર॒હં શ॒રદઃ॑ શશ્રમા॒ણા દો॒ષા વસ્તો॑રુ॒ષસો॑ જ॒રય॑ન્તીઃ . મિ॒નાતિ॒ શ્રિયં॑ જરિ॒મા ત॒નૂના॒મપ્યૂ॒ નુ પત્ની॒ર્વૃષ॑ણો જગમ્યુઃ ..
યે ચિ॒દ્ધિ પૂર્વ॑ ઋત॒સાપ॒ આસ॑ન્ત્સા॒કં દે॒વેભિ॒રવ॑દન્નૃ॒તાનિ॑ . તે ચિ॒દવા॑સુર્ન॒હ્યન્ત॑મા॒પુઃ સમૂ॒ નુ પત્ની॒ર્વૃષ॑ભિર્જગમ્યુઃ ..
ન મૃષા॑ શ્રા॒ન્તં યદવ॑ન્તિ દે॒વા વિશ્વા॒ ઇત્સ્પૃધો॑ અ॒ભ્ય॑શ્નવાવ . જયા॒વેદત્ર॑ શ॒તની॑થમા॒જિં યત્સ॒મ્યઞ્ચા॑ મિથુ॒નાવ॒ભ્યજા॑વ ..
ન॒દસ્ય॑ મા રુધ॒તઃ કામ॒ આગ॑ન્નિ॒ત આજા॑તો અ॒મુતઃ॒ કુત॑શ્ચિત્ . લોપા॑મુદ્રા॒ વૃષ॑ણં॒ ની રિ॑ણાતિ॒ ધીર॒મધી॑રા ધયતિ શ્વ॒સન્ત॑મ્ ..
ઇ॒મં નુ સોમ॒મન્તિ॑તો હૃ॒ત્સુ પી॒તમુપ॑ બ્રુવે . યત્સી॒માગ॑શ્ચકૃ॒મા તત્સુ મૃ॑ળતુ પુલુ॒કામો॒ હિ મર્ત્યઃ॑ ..
અ॒ગસ્ત્યઃ॒ ખન॑માનઃ ખ॒નિત્રૈઃ॑ પ્ર॒જામપ॑ત્યં॒ બલ॑મિ॒ચ્છમા॑નઃ . ઉ॒ભૌ વર્ણા॒વૃષિ॑રુ॒ગ્રઃ પુ॑પોષ સ॒ત્યા દે॒વેષ્વા॒શિષો॑ જગામ ..
ઓચિદિતિ ચતુર્દશર્ચસ્ય સૂક્તસ્ય નવમી વર્જ્યાનામયુજાં ષષ્ઠ્યાશ્ચ વૈવસ્વતીયમી ઋષિકા યમોદેવતા ષષ્ઠીવર્જ્યાનાંયુજાં નવમ્યાશ્ચ વૈવસ્વતોયમીત્રિષ્ટુપ્ .
ઓ ચિ॒ત્સખા॑યં સ॒ખ્યા વ॑વૃત્યાં તિ॒રઃ પુ॒રૂ ચિ॑દર્ણ॒વં જ॑ગ॒ન્વાન્ . પિ॒તુર્નપા॑ત॒મા દ॑ધીત વે॒ધા અધિ॒ ક્ષમિ॑ પ્રત॒રં દીધ્યા॑નઃ ..
ન તે॒ સખા॑ સ॒ખ્યં વ॑ષ્ટ્યે॒તત્સલ॑ક્ષ્મા॒ યદ્વિષુ॑રૂપા॒ ભવા॑તિ . મ॒હસ્પુ॒ત્રાસો॒ અસુ॑રસ્ય વી॒રા દિ॒વો ધ॒ર્તાર॑ ઉર્વિ॒યા પરિ॑ ખ્યન્ ..
ઉ॒શન્તિ॑ ઘા॒ તે અ॒મૃતા॑સ એ॒તદેક॑સ્ય ચિત્ત્ય॒જસં॒ મર્ત્ય॑સ્ય . નિ તે॒ મનો॒ મન॑સિ ધાય્ય॒સ્મે જન્યુઃ॒ પતિ॑સ્ત॒ન્વ૧॒॑મા વિ॑વિશ્યાઃ ..
ન યત્પુ॒રા ચ॑કૃ॒મા કદ્ધ॑ નૂ॒નમૃ॒તા વદ॑ન્તો॒ અનૃ॑તં રપેમ . ગ॒ન્ધ॒ર્વો અ॒પ્સ્વપ્યા॑ ચ॒ યોષા॒ સા નો॒ નાભિઃ॑ પર॒મં જા॒મિ તન્નૌ॑ ..
ગર્ભે॒ નુ નૌ॑ જનિ॒તા દમ્પ॑તી કર્દે॒વસ્ત્વષ્ટા॑ સવિ॒તા વિ॒શ્વરૂ॑પઃ . નકિ॑રસ્ય॒ પ્ર મિ॑નન્તિ વ્ર॒તાનિ॒ વેદ॑ નાવ॒સ્ય પૃ॑થિ॒વી ઉ॒ત દ્યૌઃ ..
કો અ॒સ્ય વે॑દ પ્રથ॒મસ્યાહ્નઃ॒ ક ઈં॑ દદર્શ॒ ક ઇ॒હ પ્ર વો॑ચત્ . બૃ॒હન્મિ॒ત્રસ્ય॒ વરુ॑ણસ્ય॒ ધામ॒ કદુ॑ બ્રવ આહનો॒ વીચ્યા॒ નૄન્ ..
ય॒મસ્ય॑ મા ય॒મ્યં૧॒॑ કામ॒ આગ॑ન્ત્સમા॒ને યોનૌ॑ સહ॒શેય્યા॑ય . જા॒યેવ॒ પત્યે॑ ત॒ન્વં॑ રિરિચ્યાં॒ વિ ચિ॑દ્વૃહેવ॒ રથ્યે॑વ ચ॒ક્રા ..
ન તિ॑ષ્ઠન્તિ॒ ન નિ મિ॑ષન્ત્યે॒તે દે॒વાનાં॒ સ્પશ॑ ઇ॒હ યે ચર॑ન્તિ . અ॒ન્યેન॒ મદા॑હનો યાહિ॒ તૂયં॒ તેન॒ વિ વૃ॑હ॒ રથ્યે॑વ ચ॒ક્રા ..
રાત્રી॑ભિરસ્મા॒ અહ॑ભિર્દશસ્યે॒ત્સૂર્ય॑સ્ય॒ ચક્ષુ॒ર્મુહુ॒રુન્મિ॑મીયાત્ . દિ॒વા પૃ॑થિ॒વ્યા મિ॑થુ॒ના સબ॑ન્ધૂ ય॒મીર્ય॒મસ્ય॑ બિભૃયા॒દજા॑મિ ..
આ ઘા॒ તા ગ॑ચ્છા॒નુત્ત॑રા યુ॒ગાનિ॒ યત્ર॑ જા॒મયઃ॑ કૃ॒ણવ॒ન્નજા॑મિ . ઉપ॑ બર્બૃહિ વૃષ॒ભાય॑ બા॒હુમ॒ન્યમિ॑ચ્છસ્વ સુભગે॒ પતિં॒ મત્ ..
કિં ભ્રાતા॑સ॒દ્યદ॑ના॒થં ભવા॑તિ॒ કિમુ॒ સ્વસા॒ યન્નિર્ઋ॑તિર્નિ॒ગચ્છા॑ત્ . કામ॑મૂતા બ॒હ્વે॒૩॒॑તદ્ર॑પામિ ત॒ન્વા॑ મે ત॒ન્વં૧॒॑ સં પિ॑પૃગ્ધિ ..
ન વા ઉ॑ તે ત॒ન્વા॑ ત॒ન્વં૧॒॑ સં પ॑પૃચ્યાં પા॒પમા॑હુ॒ર્યઃ સ્વસા॑રં નિ॒ગચ્છા॑ત્ . અ॒ન્યેન॒ મત્પ્ર॒મુદઃ॑ કલ્પયસ્વ॒ ન તે॒ ભ્રાતા॑ સુભગે વષ્ટ્યે॒તત્ ..
બ॒તો બ॑તાસિ યમ॒ નૈવ તે॒ મનો॒ હૃદ॑યં ચાવિદામ . અ॒ન્યા કિલ॒ ત્વાં ક॒ક્ષ્યે॑વ યુ॒ક્તં પરિ॑ ષ્વજાતે॒ લિબુ॑જેવ વૃ॒ક્ષમ્ ..
અ॒ન્યમૂ॒ ષુ ત્વં ય॑મ્ય॒ન્ય ઉ॒ ત્વાં પરિ॑ ષ્વજાતે॒ લિબુ॑જેવ વૃ॒ક્ષમ્ . તસ્ય॑ વા॒ ત્વં મન॑ ઇ॒ચ્છા સ વા॒ તવાધા॑ કૃણુષ્વ સં॒વિદં॒ સુભ॑દ્રામ્ ..
પરિ॑ ત્વા ગિર્વણો॒ ગિર॑ ઇ॒મા ભ॑વન્તુ વિ॒શ્વતઃ॑ . વૃ॒દ્ધાયુ॒મનુ॒ વૃદ્ધ॑યો॒ જુષ્ટા॑ ભવન્તુ॒ જુષ્ટ॑યઃ ..
દશા॑વનિભ્યો॒ દશ॑કક્ષ્યેભ્યો॒ દશ॑યોક્ત્રેભ્યો॒ દશ॑યોજનેભ્યઃ . દશા॑ભીશુભ્યો અર્ચતા॒જરે॑ભ્યો॒ દશ॒ ધુરો॒ દશ॑ યુ॒ક્તા વહ॑દ્ભ્યઃ ..
તે અદ્ર॑યો॒ દશ॑યન્ત્રાસ આ॒શવ॒સ્તેષા॑મા॒ધાનં॒ પર્યે॑તિ હર્ય॒તમ્ . ત ઊ॑ સુ॒તસ્ય॑ સો॒મ્યસ્યાન્ધ॑સોં॒ઽશોઃ પી॒યૂષં॑ પ્રથ॒મસ્ય॑ ભેજિરે ..
તે સો॒માદો॒ હરી॒ ઇન્દ્ર॑સ્ય નિંસતેં॒ઽશું દુ॒હન્તો॒ અધ્યા॑સતે॒ ગવિ॑ . તેભિ॑ર્દુ॒ગ્ધં પ॑પિ॒વાન્ત્સો॒મ્યં મધ્વિન્દ્રો॑ વર્ધતે॒ પ્રથ॑તે વૃષા॒યતે॑ ..
વૃષા॑ વો અં॒શુર્ન કિલા॑ રિષાથ॒નેળા॑વન્તઃ॒ સદ॒મિત્સ્થ॒નાશિ॑તાઃ . રૈ॒વ॒ત્યેવ॒ મહ॑સા॒ ચાર॑વઃ સ્થન॒ યસ્ય॑ ગ્રાવાણો॒ અજુ॑ષધ્વમધ્વ॒રમ્ ..
સુ॒તે અ॑ધ્વ॒રે અધિ॒ વાચ॑મક્ર॒તા ક્રી॒ળયો॒ ન મા॒તરં॑ તુ॒દન્તઃ॑ . વિ ષૂ મુ॑ઞ્ચા સુષુ॒વુષો॑ મની॒ષાં વિ વ॑ર્તન્તા॒મદ્ર॑ય॒શ્ચાય॑માનાઃ ..
હનિષ્પાંતમિત્યેકોન વિંશત્યૃચસ્ય સૂક્તસ્યાંગિરસોમૂર્ધન્વાન્સૂર્યવૈશ્વાનરૌત્રિષ્ટુપ્ . (મરીચિઃ - હવિષ્પાંતદ્વિદૈવત્યં સૌર્યવૈશ્વાનરી યકમિતિદ્વેદેવતેઅત્ર . તેનસૂર્યવૈશ્વાનરઇત્યગ્નેર્ગુણઇતિવદંતઃ પરાસ્તાઃ ) .
હ॒વિષ્પાન્ત॑મ॒જરં॑ સ્વ॒ર્વિદિ॑ દિવિ॒સ્પૃશ્યાહુ॑તં॒ જુષ્ટ॑મ॒ગ્નૌ . તસ્ય॒ ભર્મ॑ણે॒ ભુવ॑નાય દે॒વા ધર્મ॑ણે॒ કં સ્વ॒ધયા॑ પપ્રથન્ત ..
ગી॒ર્ણં ભુવ॑નં॒ તમ॒સાપ॑ગૂળ્હમા॒વિઃ સ્વ॑રભવજ્જા॒તે અ॒ગ્નૌ . તસ્ય॑ દે॒વાઃ પૃ॑થિ॒વી દ્યૌરુ॒તાપોઽર॑ણય॒ન્નોષ॑ધીઃ સ॒ખ્યે અ॑સ્ય ..
દે॒વેભિ॒ર્ન્વિ॑ષિ॒તો ય॒જ્ઞિયે॑ભિર॒ગ્નિં સ્તો॑ષાણ્ય॒જરં॑ બૃ॒હન્ત॑મ્ . યો ભા॒નુના॑ પૃથિ॒વીં દ્યામુ॒તેમામા॑ત॒તાન॒ રોદ॑સી અ॒ન્તરિ॑ક્ષમ્ ..
યો હોતાસી॑ત્પ્રથ॒મો દે॒વજુ॑ષ્ટો॒ યં સ॒માઞ્જ॒ન્નાજ્યે॑ના વૃણા॒નાઃ . સ પ॑ત॒ત્રી॑ત્વ॒રં સ્થા જગ॒દ્યચ્છ્વા॒ત્રમ॒ગ્નિર॑કૃણોજ્જા॒તવે॑દાઃ ..
યજ્જા॑તવેદો॒ ભુવ॑નસ્ય મૂ॒ર્ધન્નતિ॑ષ્ઠો અગ્ને સ॒હ રો॑ચ॒નેન॑ . તં ત્વા॑હેમ મ॒તિભિ॑ર્ગી॒ર્ભિરુ॒ક્થૈઃ સ ય॒જ્ઞિયો॑ અભવો રોદસિ॒પ્રાઃ ..
મૂ॒ર્ધા ભુ॒વો ભ॑વતિ॒ નક્ત॑મ॒ગ્નિસ્તતઃ॒ સૂર્યો॑ જાયતે પ્રા॒તરુ॒દ્યન્ . મા॒યામૂ॒ તુ ય॒જ્ઞિયા॑નામે॒તામપો॒ યત્તૂર્ણિ॒શ્ચર॑તિ પ્રજા॒નન્ ..
દૃ॒શેન્યો॒ યો મ॑હિ॒ના સમિ॒દ્ધોઽરો॑ચત દિ॒વિયો॑નિર્વિ॒ભાવા॑ . તસ્મિ॑ન્ન॒ગ્નૌ સૂ॑ક્તવા॒કેન॑ દે॒વા હ॒વિર્વિશ્વ॒ આજુ॑હવુસ્તનૂ॒પાઃ ..
સૂ॒ક્ત॒વા॒કં પ્ર॑થ॒મમાદિદ॒ગ્નિમાદિદ્ધ॒વિર॑જનયન્ત દે॒વાઃ . સ એ॑ષાં ય॒જ્ઞો અ॑ભવત્તનૂ॒પાસ્તં દ્યૌર્વે॑દ॒ તં પૃ॑થિ॒વી તમાપઃ॑ ..
યં દે॒વાસોઽજ॑નયન્તા॒ગ્નિં યસ્મિ॒ન્નાજુ॑હવુ॒ર્ભુવ॑નાનિ॒ વિશ્વા॑ . સો અ॒ર્ચિષા॑ પૃથિ॒વીં દ્યામુ॒તેમામૃ॑જૂ॒યમા॑નો અતપન્મહિ॒ત્વા ..
સ્તોમે॑ન॒ હિ દિ॒વિ દે॒વાસો॑ અ॒ગ્નિમજી॑જન॒ઞ્છક્તિ॑ભી રોદસિ॒પ્રામ્ . તમૂ॑ અકૃણ્વન્ત્રે॒ધા ભુ॒વે કં સ ઓષ॑ધીઃ પચતિ વિ॒શ્વરૂ॑પાઃ ..
ય॒દેદે॑ન॒મદ॑ધુર્ય॒જ્ઞિયા॑સો દિ॒વિ દે॒વાઃ સૂર્ય॑માદિતે॒યમ્ . ય॒દા ચ॑રિ॒ષ્ણૂ મિ॑થુ॒નાવભૂ॑તા॒માદિત્પ્રાપ॑શ્ય॒ન્ભુવ॑નાનિ॒ વિશ્વા॑ ..
વિશ્વ॑સ્મા અ॒ગ્નિં ભુવ॑નાય દે॒વા વૈ॑શ્વાન॒રં કે॒તુમહ્ના॑મકૃણ્વન્ . આ યસ્ત॒તાનો॒ષસો॑ વિભા॒તીરપો॑ ઊર્ણોતિ॒ તમો॑ અ॒ર્ચિષા॒ યન્ ..
વૈ॒શ્વા॒ન॒રં ક॒વયો॑ ય॒જ્ઞિયા॑સો॒ઽગ્નિં દે॒વા અ॑જનયન્નજુ॒ર્યમ્ . નક્ષ॑ત્રં પ્ર॒ત્નમમિ॑નચ્ચરિ॒ષ્ણુ ય॒ક્ષસ્યાધ્ય॑ક્ષં તવિ॒ષં બૃ॒હન્ત॑મ્ ..
વૈ॒શ્વા॒ન॒રં વિ॒શ્વહા॑ દીદિ॒વાંસં॒ મન્ત્રૈ॑ર॒ગ્નિં ક॒વિમચ્છા॑ વદામઃ . યો મ॑હિ॒મ્ના પ॑રિબ॒ભૂવો॒ર્વી ઉ॒તાવસ્તા॑દુ॒ત દે॒વઃ પ॒રસ્તા॑ત્ ..
દ્વે સ્રુ॒તી અ॑શૃણવં પિતૄ॒ણામ॒હં દે॒વાના॑મુ॒ત મર્ત્યા॑નામ્ . તાભ્યા॑મિ॒દં વિશ્વ॒મેજ॒ત્સમે॑તિ॒ યદ॑ન્ત॒રા પિ॒તરં॑ મા॒તરં॑ ચ ..
દ્વે સ॑મી॒ચી બિ॑ભૃત॒શ્ચર॑ન્તં શીર્ષ॒તો જા॒તં મન॑સા॒ વિમૃ॑ષ્ટમ્ . સ પ્ર॒ત્યઙ્વિશ્વા॒ ભુવ॑નાનિ તસ્થા॒વપ્ર॑યુચ્છન્ત॒રણિ॒ર્ભ્રાજ॑માનઃ ..
યત્રા॒ વદે॑તે॒ અવ॑રઃ॒ પર॑શ્ચ યજ્ઞ॒ન્યોઃ॑ કત॒રો નૌ॒ વિ વે॑દ . આ શે॑કુ॒રિત્સ॑ધ॒માદં॒ સખા॑યો॒ નક્ષ॑ન્ત ય॒જ્ઞં ક ઇ॒દં વિ વો॑ચત્ ..
કત્ય॒ગ્નયઃ॒ કતિ॒ સૂર્યા॑સઃ॒ કત્યુ॒ષાસઃ॒ કત્યુ॑ સ્વિ॒દાપઃ॑ . નોપ॒સ્પિજં॑ વઃ પિતરો વદામિ પૃ॒ચ્છામિ॑ વઃ કવયો વિ॒દ્મને॒ કમ્ ..
યા॒વ॒ન્મા॒ત્રમુ॒ષસો॒ ન પ્રતી॑કં સુપ॒ર્ણ્યો॒૩॒॑ વસ॑તે માતરિશ્વઃ . તાવ॑દ્દધા॒ત્યુપ॑ ય॒જ્ઞમા॒યન્બ્રા॑હ્મ॒ણો હોતુ॒રવ॑રો નિ॒ષીદ॑ન્ ..
વસૂરુદ્રાઇતિ ષડૃચસ્ય સૂક્તસ્યૌચથ્યોદીર્ઘતમાઅશ્વિનૌત્રિષ્ટુબંત્યાનુષ્ટુપ્ .
વસૂ॑ રુ॒દ્રા પુ॑રુ॒મન્તૂ॑ વૃ॒ધન્તા॑ દશ॒સ્યતં॑ નો વૃષણાવ॒ભિષ્ટૌ॑ . દસ્રા॑ હ॒ યદ્રેક્ણ॑ ઔચ॒થ્યો વાં॒ પ્ર યત્સ॒સ્રાથે॒ અક॑વાભિરૂ॒તી ..
કો વાં॑ દાશત્સુમ॒તયે॑ ચિદ॒સ્યૈ વસૂ॒ યદ્ધેથે॒ નમ॑સા પ॒દે ગોઃ . જિ॒ગૃ॒તમ॒સ્મે રે॒વતીઃ॒ પુરં॑ધીઃ કામ॒પ્રેણે॑વ॒ મન॑સા॒ ચર॑ન્તા ..
યુ॒ક્તો હ॒ યદ્વાં॑ તૌ॒ગ્ર્યાય॑ પે॒રુર્વિ મધ્યે॒ અર્ણ॑સો॒ ધાયિ॑ પ॒જ્રઃ . ઉપ॑ વા॒મવઃ॑ શર॒ણં ગ॑મેયં॒ શૂરો॒ નાજ્મ॑ પ॒તય॑દ્ભિ॒રેવૈઃ॑ ..
ઉપ॑સ્તુતિરૌચ॒થ્યમુ॑રુષ્યે॒ન્મા મામિ॒મે પ॑ત॒ત્રિણી॒ વિ દુ॑ગ્ધામ્ . મા મામેધો॒ દશ॑તયશ્ચિ॒તો ધા॒ક્પ્ર યદ્વાં॑ બ॒દ્ધસ્ત્મનિ॒ ખાદ॑તિ॒ ક્ષામ્ ..
ન મા॑ ગરન્ન॒દ્યો॑ મા॒તૃત॑મા દા॒સા યદીં॒ સુસ॑મુબ્ધમ॒વાધુઃ॑ . શિરો॒ યદ॑સ્ય ત્રૈત॒નો વિ॒તક્ષ॑ત્સ્વ॒યં દા॒સ ઉરો॒ અંસા॒વપિ॑ ગ્ધ ..
દી॒ર્ઘત॑મા મામતે॒યો જુ॑જુ॒ર્વાન્દ॑શ॒મે યુ॒ગે . અ॒પામર્થં॑ ય॒તીનાં॑ બ્ર॒હ્મા ભ॑વતિ॒ સાર॑થિઃ ..
પવિત્રંતઇતિ પંચર્ચસ્ય સૂક્તસ્યાંગિરસઃ પવિત્રઃ પવમાનઃ સોમોજગતી .
પ॒વિત્રં॑ તે॒ વિત॑તં બ્રહ્મણસ્પતે પ્ર॒ભુર્ગાત્રા॑ણિ॒ પર્યે॑ષિ વિ॒શ્વતઃ॑ . અત॑પ્તતનૂ॒ર્ન તદા॒મો અ॑શ્નુતે શૃ॒તાસ॒ ઇદ્વહ॑ન્ત॒સ્તત્સમા॑શત ..
તપો॑ષ્પ॒વિત્રં॒ વિત॑તં દિ॒વસ્પ॒દે શોચ॑ન્તો અસ્ય॒ તન્ત॑વો॒ વ્ય॑સ્થિરન્ . અવ॑ન્ત્યસ્ય પવી॒તાર॑મા॒શવો॑ દિ॒વસ્પૃ॒ષ્ઠમધિ॑ તિષ્ઠન્તિ॒ ચેત॑સા ..
અરૂ॑રુચદુ॒ષસઃ॒ પૃશ્નિ॑રગ્રિ॒ય ઉ॒ક્ષા બિ॑ભર્તિ॒ ભુવ॑નાનિ વાજ॒યુઃ . મા॒યા॒વિનો॑ મમિરે અસ્ય મા॒યયા॑ નૃ॒ચક્ષ॑સઃ પિ॒તરો॒ ગર્ભ॒મા દ॑ધુઃ ..
ગ॒ન્ધ॒ર્વ ઇ॒ત્થા પ॒દમ॑સ્ય રક્ષતિ॒ પાતિ॑ દે॒વાનાં॒ જનિ॑મા॒ન્યદ્ભુ॑તઃ . ગૃ॒ભ્ણાતિ॑ રિ॒પું નિ॒ધયા॑ નિ॒ધાપ॑તિઃ સુ॒કૃત્ત॑મા॒ મધુ॑નો ભ॒ક્ષમા॑શત ..
હ॒વિર્હ॑વિષ્મો॒ મહિ॒ સદ્મ॒ દૈવ્યં॒ નભો॒ વસા॑નઃ॒ પરિ॑ યાસ્યધ્વ॒રમ્ . રાજા॑ પ॒વિત્ર॑રથો॒ વાજ॒મારુ॑હઃ સ॒હસ્ર॑ભૃષ્ટિર્જયસિ॒ શ્રવો॑ બૃ॒હત્ ..
ઉતેતિ સપ્તર્ચસ્ય સૂક્તસ્ય ભરદ્વાજઃ કશ્યપોગૌતમોત્રિર્વિશ્વામિત્રોજમદગ્નિર્વસિષ્ઠ ઇતિક્રમેણૈકર્ચાઋષયો વિશ્વેદેવા અનુષ્ટુપ્ (ભેદપક્ષે-દેવાઃ ૧ વાતઃ ૩ વિશ્વેદેવાઃ ૧ આપઃ ૨ એવં ૭) .
ઉ॒ત દે॑વા॒ અવ॑હિતં॒ દેવા॒ ઉન્ન॑યથા॒ પુનઃ॑ . ઉ॒તાગ॑શ્ચ॒ક્રુષં॑ દેવા॒ દેવા॑ જી॒વય॑થા॒ પુનઃ॑ ..
દ્વાવિ॒મૌ વાતૌ॑ વાત॒ આ સિન્ધો॒રા પ॑રા॒વતઃ॑ . દક્ષં॑ તે અ॒ન્ય આ વા॑તુ॒ પરા॒ન્યો વા॑તુ॒ યદ્રપઃ॑ ..
આ વા॑ત વાહિ ભેષ॒જં વિ વા॑ત વાહિ॒ યદ્રપઃ॑ . ત્વં હિ વિ॒શ્વભે॑ષજો દે॒વાનાં॑ દૂ॒ત ઈય॑સે ..
આ ત્વા॑ગમં॒ શંતા॑તિભિ॒રથો॑ અરિ॒ષ્ટતા॑તિભિઃ . દક્ષં॑ તે ભ॒દ્રમાભા॑ર્ષં॒ પરા॒ યક્ષ્મં॑ સુવામિ તે ..
ત્રાય॑ન્તામિ॒હ દે॒વાસ્ત્રાય॑તાં મ॒રુતાં॑ ગ॒ણઃ . ત્રાય॑ન્તાં॒ વિશ્વા॑ ભૂ॒તાનિ॒ યથા॒યમ॑ર॒પા અસ॑ત્ ..
આપ॒ ઇદ્વા ઉ॑ ભેષ॒જીરાપો॑ અમીવ॒ચાત॑નીઃ . આપઃ॒ સર્વ॑સ્ય ભેષ॒જીસ્તાસ્તે॑ કૃણ્વન્તુ ભેષ॒જમ્ ..
હસ્તા॑ભ્યાં॒ દશ॑શાખાભ્યાં જિ॒હ્વા વા॒ચઃ પુ॑રોગ॒વી . અ॒ના॒મ॒યિ॒ત્નુભ્યાં॑ ત્વા॒ તાભ્યાં॒ ત્વોપ॑ સ્પૃશામસિ ..
[૧] અશ્વિની
સ॒ત્યમિદ્વા ઉ॑ અશ્વિના યુ॒વામા॑હુર્મયો॒ભુવા॑ . તા યામ॑ન્યામ॒હૂત॑મા॒ યામ॒ન્ના મૃ॑ળ॒યત્ત॑મા ..
ઇ॒મા બ્રહ્મા॑ણિ॒ વર્ધ॑ના॒શ્વિભ્યાં॑ સન્તુ॒ શંત॑મા . યા તક્ષા॑મ॒ રથાઁ॑ ઇ॒વાવો॑ચામ બૃ॒હન્નમઃ॑ ..
અશ્વિ॑ના વ॒ર્તિર॒સ્મદા ગોમ॑દ્દસ્રા॒ હિર॑ણ્યવત્ . અ॒ર્વાગ્રથં॒ સમ॑નસા॒ નિ ય॑ચ્છતમ્ ..
[૨] ભરણી
ય॒માય॑ ઘૃ॒તવ॑દ્ધ॒વિર્જુ॒હોત॒ પ્ર ચ॑ તિષ્ઠત . સ નો॑ દે॒વેષ્વા ય॑મદ્દી॒ર્ઘમાયુઃ॒ પ્ર જી॒વસે॑ ..
ય॒માય॒ મધુ॑મત્તમં॒ રાજ્ઞે॑ હ॒વ્યં જુ॑હોતન . ઇ॒દં નમ॒ ઋષિ॑ભ્યઃ પૂર્વ॒જેભ્યઃ॒ પૂર્વે॑ભ્યઃ પથિ॒કૃદ્ભ્યઃ॑ ..
ય॒માય॒ સોમં॑ સુનુત ય॒માય॑ જુહુતા હ॒વિઃ . ય॒મં હ॑ ય॒જ્ઞો ગ॑ચ્છત્ય॒ગ્નિદૂ॑તો॒ અરં॑કૃતઃ ..
[૩] કૃત્તિકા
ઉ॒ત નો॒ બ્રહ્મ॑ન્નવિષ ઉ॒ક્થેષુ॑ દેવ॒હૂત॑મઃ . શં નઃ॑ શોચા મ॒રુદ્વૃ॒ધોઽગ્ને॑ સહસ્ર॒સાત॑મઃ ..
નૂ નો॑ રાસ્વ સ॒હસ્ર॑વત્તો॒કવ॑ત્પુષ્ટિ॒મદ્વસુ॑ . દ્યુ॒મદ॑ગ્ને સુ॒વીર્યં॒ વર્ષિ॑ષ્ઠ॒મનુ॑પક્ષિતમ્ ..
અ॒ગ્નિસ્તુ॒વિશ્ર॑વસ્તમં તુ॒વિબ્ર॑હ્માણમુત્ત॒મમ્ . અ॒તૂર્તં॑ શ્રાવ॒યત્પ॑તિં પુ॒ત્રં દ॑દાતિ દા॒શુષે॑ ..
[૪] રોહિણી
સ ઇત્ક્ષે॑તિ॒ સુધિ॑ત॒ ઓક॑સિ॒ સ્વે તસ્મા॒ ઇળા॑ પિન્વતે વિશ્વ॒દાની॑મ્ . તસ્મૈ॒ વિશઃ॑ સ્વ॒યમે॒વા ન॑મન્તે॒ યસ્મિ॑ન્બ્ર॒હ્મા રાજ॑નિ॒ પૂર્વ॒ એતિ॑ ..
અપ્ર॑તીતો જયતિ॒ સં ધના॑નિ॒ પ્રતિ॑જન્યાન્યુ॒ત યા સજ॑ન્યા . અ॒વ॒સ્યવે॒ યો વરિ॑વઃ કૃ॒ણોતિ॑ બ્ર॒હ્મણે॒ રાજા॒ તમ॑વન્તિ દે॒વાઃ ..
પ્રજા॑પતે॒ ન ત્વદે॒તાન્ય॒ન્યો વિશ્વા॑ જા॒તાનિ॒ પરિ॒ તા બ॑ભૂવ . યત્કા॑માસ્તે જુહુ॒મસ્તન્નો॑ અસ્તુ વ॒યં સ્યા॑મ॒ પત॑યો રયી॒ણામ્ ..
[૫] મૃગશિર
યા તે॒ ધામા॑નિ હ॒વિષા॒ યજ॑ન્તિ॒ તા તે॒ વિશ્વા॑ પરિ॒ભૂર॑સ્તુ ય॒જ્ઞમ્ . ગ॒ય॒સ્ફાનઃ॑ પ્ર॒તર॑ણઃ સુ॒વીરોઽવી॑રહા॒ પ્ર ચ॑રા સોમ॒ દુર્યા॑ન્ ..
સોમો॑ ધે॒નું સોમો॒ અર્વ॑ન્તમા॒શું સોમો॑ વી॒રં ક॑ર્મ॒ણ્યં॑ દદાતિ . સા॒દ॒ન્યં॑ વિદ॒થ્યં॑ સ॒ભેયં॑ પિતૃ॒શ્રવ॑ણં॒ યો દદા॑શદસ્મૈ ..
[૬] આર્દ્રા
ઇ॒મા રુ॒દ્રાય॑ ત॒વસે॑ કપ॒ર્દિને॑ ક્ષ॒યદ્વી॑રાય॒ પ્ર ભ॑રામહે મ॒તીઃ . યથા॒ શમસ॑દ્દ્વિ॒પદે॒ ચતુ॑ષ્પદે॒ વિશ્વં॑ પુ॒ષ્ટં ગ્રામે॑ અ॒સ્મિન્ન॑નાતુ॒રમ્ ..
મૃ॒ળા નો॑ રુદ્રો॒ત નો॒ મય॑સ્કૃધિ ક્ષ॒યદ્વી॑રાય॒ નમ॑સા વિધેમ તે . યચ્છં ચ॒ યોશ્ચ॒ મનુ॑રાયે॒જે પિ॒તા તદ॑શ્યામ॒ તવ॑ રુદ્ર॒ પ્રણી॑તિષુ ..
[૭] પુનર્વસૂ
ભૂર્જ॑જ્ઞ ઉત્તા॒નપ॑દો ભુ॒વ આશા॑ અજાયન્ત . અદિ॑તે॒ર્દક્ષો॑ અજાયત॒ દક્ષા॒દ્વદિ॑તિઃ॒ પરિ॑ ..
અદિ॑તિ॒ર્હ્યજ॑નિષ્ટ॒ દક્ષ॒ યા દુ॑હિ॒તા તવ॑ . તાં દે॒વા અન્વ॑જાયન્ત ભ॒દ્રા અ॒મૃત॑બન્ધવઃ ..
અદિ॑તિર્નો॒ દિવા॑ પ॒શુમદિ॑તિ॒ર્નક્ત॒મદ્વ॑યાઃ . અદિ॑તિઃ પા॒ત્વંહ॑સઃ સ॒દાવૃ॑ધા ..
[૮] પુષ્યમિ
એ॒વા પિ॒ત્રે વિ॒શ્વદે॑વાય॒ વૃષ્ણે॑ ય॒જ્ઞૈર્વિ॑ધેમ॒ નમ॑સા હ॒વિર્ભિઃ॑ . બૃહ॑સ્પતે સુપ્ર॒જા વી॒રવ॑ન્તો વ॒યં સ્યા॑મ॒ પત॑યો રયી॒ણામ્ ..
સ ઇદ્રાજા॒ પ્રતિ॑જન્યાનિ॒ વિશ્વા॒ શુષ્મે॑ણ તસ્થાવ॒ભિ વી॒ર્યે॑ણ . બૃહ॒સ્પતિં॒ યઃ સુભૃ॑તં બિ॒ભર્તિ॑ વલ્ગૂ॒યતિ॒ વન્દ॑તે પૂર્વ॒ભાજ॑મ્ ..
બૃહ॑સ્પતે॒ અતિ॒ યદ॒ર્યો અર્હા॑દ્દ્યુ॒મદ્વિ॒ભાતિ॒ ક્રતુ॑મ॒જ્જને॑ષુ . યદ્દી॒દય॒ચ્છવ॑સ ઋતપ્રજાત॒ તદ॒સ્માસુ॒ દ્રવિ॑ણં ધેહિ ચિ॒ત્રમ્ ..
[૯] આશ્લેષા
સ્વ॒પ્ન સ્વ॒પ્નાધિ॒કર॑ણે॒- સર્વ॒.ન્નિષ્વા॑પયા॒ જન॑મ્. આ સૂર્ય॑ મ॒ન્યા.ન્ત્સ્વા॒પયા॒- વ્યુ॑૧(ઉ॒)ષ.ઞ્જા॑ગ્રિયા. મ॒હમ્..
કા॒ળિ॒કો ના॑મ સ॒ર્પો॒- ન॒વના॑ગ. સ॒હસ્ર॑બલઃ. ય॒મુ॒ન॒હ્ર॒દે હ॑ સો જા॒તો॒૩(ઓ॒)- યો ના॑રાયણ॒વાહ॑નઃ..
નમો॑ અસ્તુ સ॒ર્પેભ્યો॒- યે કે ચ॑ પૃથિ॒વી. મનુ॑. યે અ॒ન્તરિ॑ક્ષે॒ યે દિ॒વિ- તેભ્ય॑. સ્સ॒ર્પેભ્યો॒ નમઃ॑..
[૧૦] મઘા
ત્વમ॑ગ્ન ઈળિ॒તો જા॑તવે॒દોઽવા॑ડ્ઢ॒વ્યાનિ॑ સુર॒ભીણિ॑ કૃ॒ત્વી . પ્રાદાઃ॑ પિ॒તૃભ્યઃ॑ સ્વ॒ધયા॒ તે અ॑ક્ષન્ન॒દ્ધિ ત્વં દે॑વ॒ પ્રય॑તા હ॒વીંષિ॑ ..
યે ચે॒હ પિ॒તરો॒ યે ચ॒ નેહ યાઁશ્ચ॑ વિ॒દ્મ યાઁ ઉ॑ ચ॒ ન પ્ર॑વિ॒દ્મ . ત્વં વે॑ત્થ॒ યતિ॒ તે જા॑તવેદઃ સ્વ॒ધાભિ॑ર્ય॒જ્ઞં સુકૃ॑તં જુષસ્વ ..
આહં પિ॒તૄન્ત્સુ॑વિ॒દત્રાઁ॑ અવિત્સિ॒ નપા॑તં ચ વિ॒ક્રમ॑ણં ચ॒ વિષ્ણોઃ॑ . બ॒ર્હિ॒ષદો॒ યે સ્વ॒ધયા॑ સુ॒તસ્ય॒ ભજ॑ન્ત પિ॒ત્વસ્ત ઇ॒હાગ॑મિષ્ઠાઃ ..
[૧૧] પૂર્વ ફલ્ગુની
ઉ॒તેદાનીં॒ ભગ॑વન્તઃ સ્યામો॒ત પ્ર॑પિ॒ત્વ ઉ॒ત મધ્યે॒ અહ્ના॑મ્ . ઉ॒તોદિ॑તા મઘવ॒ન્ત્સૂર્ય॑સ્ય વ॒યં દે॒વાનાં॑ સુમ॒તૌ સ્યા॑મ ..
ભગ॑ એ॒વ ભગ॑વાઁ અસ્તુ દેવા॒સ્તેન॑ વ॒યં ભગ॑વન્તઃ સ્યામ . તં ત્વા॑ ભગ॒ સર્વ॒ ઇજ્જો॑હવીતિ॒ સ નો॑ ભગ પુરએ॒તા ભ॑વે॒હ ..
અ॒ર્ય॒મા ણો॒ અદિ॑તિર્ય॒જ્ઞિયા॒સોઽદ॑બ્ધાનિ॒ વરુ॑ણસ્ય વ્ર॒તાનિ॑ . યુ॒યોત॑ નો અનપ॒ત્યાનિ॒ ગન્તોઃ॑ પ્ર॒જાવા॑ન્નઃ પશુ॒માઁ અ॑સ્તુ ગા॒તુઃ ..
[૧૨] ઉત્તરફલ્ગૂની
ત્વમ॑ગ્ને॒ વરુ॑ણો॒ જાય॑સે॒ યત્ત્વં મિ॒ત્રો ભ॑વસિ॒ યત્સમિ॑દ્ધઃ . ત્વે વિશ્વે॑ સહસસ્પુત્ર દે॒વાસ્ત્વમિન્દ્રો॑ દા॒શુષે॒ મર્ત્યા॑ય ..
ત્વમ॑ર્ય॒મા ભ॑વસિ॒ યત્ક॒નીનાં॒ નામ॑ સ્વધાવ॒ન્ગુહ્યં॑ બિભર્ષિ . અ॒ઞ્જન્તિ॑ મિ॒ત્રં સુધિ॑તં॒ ન ગોભિ॒ર્યદ્દમ્પ॑તી॒ સમ॑નસા કૃ॒ણોષિ॑ ..
[૧૩] હસ્ત
શં નો॑ ભવ॒ ચક્ષ॑સા॒ શં નો॒ અહ્ના॒ શં ભા॒નુના॒ શં હિ॒મા શં ઘૃ॒ણેન॑ . યથા॒ શમધ્વ॒ઞ્છમસ॑દ્દુરો॒ણે તત્સૂ॑ર્ય॒ દ્રવિ॑ણં ધેહિ ચિ॒ત્રમ્ ..
અ॒સ્માકં॑ દેવા ઉ॒ભયા॑ય॒ જન્મ॑ને॒ શર્મ॑ યચ્છત દ્વિ॒પદે॒ ચતુ॑ષ્પદે . અ॒દત્પિબ॑દૂ॒ર્જય॑માન॒માશિ॑તં॒ તદ॒સ્મે શં યોર॑ર॒પો દ॑ધાતન ..
ઉદુ॒ ત્યં જા॒તવે॑દસં દે॒વં વ॑હન્તિ કે॒તવઃ॑ . દૃ॒શે વિશ્વા॑ય॒ સૂર્ય॑મ્ ..
[૧૪] ચિત્ત
પ્રતિ॑ નઃ॒ સ્તોમં॒ ત્વષ્ટા॑ જુષેત॒ સ્યાદ॒સ્મે અ॒રમ॑તિર્વસૂ॒યુઃ .. ૭.૦૩૪.૨૧, ૫.૩.૦૨૭.૦૧
તા નો॑ રાસન્રાતિ॒ષાચો॒ વસૂ॒ન્યા રોદ॑સી વરુણા॒ની શૃ॑ણોતુ . વરૂ॑ત્રીભિઃ સુશર॒ણો નો॑ અસ્તુ॒ ત્વષ્ટા॑ સુ॒દત્રો॒ વિ દ॑ધાતુ॒ રાયઃ॑ ..
ચિ॒ત્રં દે॒વાના॒મુદ॑ગા॒દની॑કં॒ ચક્ષુ॑ર્મિ॒ત્રસ્ય॒ વરુ॑ણસ્યા॒ગ્નેઃ . આપ્રા॒ દ્યાવા॑પૃથિ॒વી અ॒ન્તરિ॑ક્ષં॒ સૂર્ય॑ આ॒ત્મા જગ॑તસ્ત॒સ્થુષ॑શ્ચ ..
[૧૫] સ્વાતી
વાયો॑ શુ॒ક્રો અ॑યામિ તે॒ મધ્વો॒ અગ્રં॒ દિવિ॑ષ્ટિષુ . આ યા॑હિ॒ સોમ॑પીતયે સ્પા॒ર્હો દે॑વ નિ॒યુત્વ॑તા ..
ઇન્દ્ર॑શ્ચ વાયવેષાં॒ સોમા॑નાં પી॒તિમ॑ર્હથઃ . યુ॒વાં હિ યન્તીન્દ॑વો નિ॒મ્નમાપો॒ ન સ॒ધ્ર્ય॑ક્ ..
વાય॒વા યા॑હિ દર્શતે॒મે સોમા॒ અરં॑કૃતાઃ . તેષાં॑ પાહિ શ્રુ॒ધી હવ॑મ્ ..
[૧૬] વિશાખા
ઇન્દ્રા॑ગ્ની અ॒પાદિ॒યં પૂર્વાગા॑ત્પ॒દ્વતી॑ભ્યઃ . હિ॒ત્વી શિરો॑ જિ॒હ્વયા॒ વાવ॑દ॒ચ્ચર॑ત્ત્રિં॒શત્પ॒દા ન્ય॑ક્રમીત્ ..
ઇન્દ્રા॑ગ્ની॒ આ હિ ત॑ન્વ॒તે નરો॒ ધન્વા॑નિ બા॒હ્વોઃ . મા નો॑ અ॒સ્મિન્મ॑હાધ॒ને પરા॑ વર્ક્તં॒ ગવિ॑ષ્ટિષુ ..
ઇન્દ્રા॑ગ્ની॒ આ ગ॑તં સુ॒તં ગી॒ર્ભિર્નભો॒ વરે॑ણ્યમ્ . અ॒સ્ય પા॑તં ધિ॒યેષિ॒તા ..
[૧૭] અનૂરાધા
અ॒યં મિ॒ત્રો ન॑મ॒સ્યઃ॑ સુ॒શેવો॒ રાજા॑ સુક્ષ॒ત્રો અ॑જનિષ્ટ વે॒ધાઃ . તસ્ય॑ વ॒યં સુ॑મ॒તૌ ય॒જ્ઞિય॒સ્યાપિ॑ ભ॒દ્રે સૌ॑મન॒સે સ્યા॑મ ..
મ॒હાઁ આ॑દિ॒ત્યો નમ॑સોપ॒સદ્યો॑ યાત॒યજ્જ॑નો ગૃણ॒તે સુ॒શેવઃ॑ . તસ્મા॑ એ॒તત્પન્ય॑તમાય॒ જુષ્ટ॑મ॒ગ્નૌ મિ॒ત્રાય॑ હ॒વિરા જુ॑હોત ..
મિ॒ત્રો જના॑ન્યાતયતિ બ્રુવા॒ણો મિ॒ત્રો દા॑ધાર પૃથિ॒વીમુ॒ત દ્યામ્ . મિ॒ત્રઃ કૃ॒ષ્ટીરનિ॑મિષા॒ભિ ચ॑ષ્ટે મિ॒ત્રાય॑ હ॒વ્યં ઘૃ॒તવ॑જ્જુહોત ..
[૧૮] જ્યેષ્ઠા
પિબા॒ સોમ॑મ॒ભિ યમુ॑ગ્ર॒ તર્દ॑ ઊ॒ર્વં ગવ્યં॒ મહિ॑ ગૃણા॒ન ઇ॑ન્દ્ર . વિ યો ધૃ॑ષ્ણો॒ વધિ॑ષો વજ્રહસ્ત॒ વિશ્વા॑ વૃ॒ત્રમ॑મિ॒ત્રિયા॒ શવો॑ભિઃ ..
સ ઈં॑ પાહિ॒ ય ઋ॑જી॒ષી તરુ॑ત્રો॒ યઃ શિપ્ર॑વાન્વૃષ॒ભો યો મ॑તી॒નામ્ . યો ગો॑ત્ર॒ભિદ્વ॑જ્ર॒ભૃદ્યો હ॑રિ॒ષ્ઠાઃ સ ઇ॑ન્દ્ર ચિ॒ત્રાઁ અ॒ભિ તૃ॑ન્ધિ॒ વાજા॑ન્ ..
ઇન્દ્ર॒ શ્રેષ્ઠા॑નિ॒ દ્રવિ॑ણાનિ ધેહિ॒ ચિત્તિં॒ દક્ષ॑સ્ય સુભગ॒ત્વમ॒સ્મે . પોષં॑ રયી॒ણામરિ॑ષ્ટિં ત॒નૂનાં॑ સ્વા॒દ્માનં॑ વા॒ચઃ સુ॑દિન॒ત્વમહ્ના॑મ્ ..
[૧૯] મૂલ
પ્ર તા॒ર્યાયુઃ॑ પ્રત॒રં નવી॑યઃ॒ સ્થાતા॑રેવ॒ ક્રતુ॑મતા॒ રથ॑સ્ય . અધ॒ ચ્યવા॑ન॒ ઉત્ત॑વી॒ત્યર્થં॑ પરાત॒રં સુ નિર્ઋ॑તિર્જિહીતામ્ ..
સામ॒ન્નુ રા॒યે નિ॑ધિ॒મન્ન્વન્નં॒ કરા॑મહે॒ સુ પુ॑રુ॒ધ શ્રવાં॑સિ . તા નો॒ વિશ્વા॑નિ જરિ॒તા મ॑મત્તુ પરાત॒રં સુ નિર્ઋ॑તિર્જિહીતામ્ ..
મો ષુ ણઃ॒ પરા॑પરા॒ નિર્ઋ॑તિર્દુ॒ર્હણા॑ વધીત્ . પ॒દી॒ષ્ટ તૃષ્ણ॑યા સ॒હ ..
[૨૦] પૂર્વાષાઢા
ઇ॒દમા॑પઃ॒ પ્ર વ॑હત॒ યત્કિં ચ॑ દુરિ॒તં મયિ॑ . યદ્વા॒હમ॑ભિદુ॒દ્રોહ॒ યદ્વા॑ શે॒પ ઉ॒તાનૃ॑તમ્ ..
આપો॑ અ॒દ્યાન્વ॑ચારિષં॒ રસે॑ન॒ સમ॑ગસ્મહિ . પય॑સ્વાનગ્ન॒ આ ગ॑હિ॒ તં મા॒ સં સૃ॑જ॒ વર્ચ॑સા ..
આપો॒ હિ ષ્ઠા મ॑યો॒ભુવ॒સ્તા ન॑ ઊ॒ર્જે દ॑ધાતન . મ॒હે રણા॑ય॒ ચક્ષ॑સે ..
[૨૧] ઉત્તરાષાઢા
દે॒વં વો॑ અ॒દ્ય સ॑વિ॒તાર॒મેષે॒ ભગં॑ ચ॒ રત્નં॑ વિ॒ભજ॑ન્તમા॒યોઃ . આ વાં॑ નરા પુરુભુજા વવૃત્યાં દિ॒વેદિ॑વે ચિદશ્વિના સખી॒યન્ ..
પ્રતિ॑ પ્ર॒યાણ॒મસુ॑રસ્ય વિ॒દ્વાન્ત્સૂ॒ક્તૈર્દે॒વં સ॑વિ॒તારં॑ દુવસ્ય . ઉપ॑ બ્રુવીત॒ નમ॑સા વિજા॒નઞ્જ્યેષ્ઠં॑ ચ॒ રત્નં॑ વિ॒ભજ॑ન્તમા॒યોઃ ..
વિશ્વે॑ દેવાઃ શૃણુ॒તેમં હવં॑ મે॒ યે અ॒ન્તરિ॑ક્ષે॒ ય ઉપ॒ દ્યવિ॒ ષ્ઠ . યે અ॑ગ્નિજિ॒હ્વા ઉ॒ત વા॒ યજ॑ત્રા આ॒સદ્યા॒સ્મિન્બ॒ર્હિષિ॑ માદયધ્વમ્ ..
[૨૨] શ્રવણા
પ્ર વિષ્ણ॑વે શૂ॒ષમે॑તુ॒ મન્મ॑ ગિરિ॒ક્ષિત॑ ઉરુગા॒યાય॒ વૃષ્ણે॑ . ય ઇ॒દં દી॒ર્ઘં પ્રય॑તં સ॒ધસ્થ॒મેકો॑ વિમ॒મે ત્રિ॒ભિરિત્પ॒દેભિઃ॑ ..
યસ્ય॒ ત્રી પૂ॒ર્ણા મધુ॑ના પ॒દાન્યક્ષી॑યમાણા સ્વ॒ધયા॒ મદ॑ન્તિ . ય ઉ॑ ત્રિ॒ધાતુ॑ પૃથિ॒વીમુ॒ત દ્યામેકો॑ દા॒ધાર॒ ભુવ॑નાનિ॒ વિશ્વા॑ ..
વષ॑ટ્ તે વિષ્ણવા॒સ આ કૃ॑ણોમિ॒ તન્મે॑ જુષસ્વ શિપિવિષ્ટ હ॒વ્યમ્ . વર્ધ॑ન્તુ ત્વા સુષ્ટુ॒તયો॒ ગિરો॑ મે યૂ॒યં પા॑ત સ્વ॒સ્તિભિઃ॒ સદા॑ નઃ ..
[૨૩] ધનિષ્ઠા
જનિ॑ષ્ઠા ઉ॒ગ્રઃ સહ॑સે તુ॒રાય॑ મ॒ન્દ્ર ઓજિ॑ષ્ઠો બહુ॒લાભિ॑માનઃ . અવ॑ર્ધ॒ન્નિન્દ્રં॑ મ॒રુત॑શ્ચિ॒દત્ર॑ મા॒તા યદ્વી॒રં દ॒ધન॒દ્ધનિ॑ષ્ઠા ..
દ્રુ॒હો નિષ॑ત્તા પૃશ॒ની ચિ॒દેવૈઃ॑ પુ॒રૂ શંસે॑ન વાવૃધુ॒ષ્ટ ઇન્દ્ર॑મ્ . અ॒ભીવૃ॑તેવ॒ તા મ॑હાપ॒દેન॑ ધ્વા॒ન્તાત્પ્ર॑પિ॒ત્વાદુદ॑રન્ત॒ ગર્ભાઃ॑ ..
યથા॑ હ॒ ત્યદ્વ॑સવો ગૌ॒ર્યં॑ ચિત્પ॒દિ ષિ॒તામમુ॑ઞ્ચતા યજત્રાઃ . એ॒વો ષ્વ૧॒॑સ્મન્મુ॑ઞ્ચતા॒ વ્યંહઃ॒ પ્ર તા॑ર્યગ્ને પ્રત॒રં ન॒ આયુઃ॑ ..
ઇ॒મં મે॑ વરુણ શ્રુધી॒ હવ॑મ॒દ્યા ચ॑ મૃળય . ત્વામ॑વ॒સ્યુરા ચ॑કે ..
[૨૪] શતભિષં
અવ॑ તે॒ હેળો॑ વરુણ॒ નમો॑ભિ॒રવ॑ ય॒જ્ઞેભિ॑રીમહે હ॒વિર્ભિઃ॑ . ક્ષય॑ન્ન॒સ્મભ્ય॑મસુર પ્રચેતા॒ રાજ॒ન્નેનાં॑સિ શિશ્રથઃ કૃ॒તાનિ॑ ..
ઉદુ॑ત્ત॒મં વ॑રુણ॒ પાશ॑મ॒સ્મદવા॑ધ॒મં વિ મ॑ધ્ય॒મં શ્ર॑થાય . અથા॑ વ॒યમા॑દિત્ય વ્ર॒તે તવાના॑ગસો॒ અદિ॑તયે સ્યામ ..
સ॒મુ॒દ્રઃ સિન્ધૂ॒ રજો॑ અ॒ન્તરિ॑ક્ષમ॒જ એક॑પાત્તનયિ॒ત્નુર॑ર્ણ॒વઃ . અહિ॑ર્બુ॒ધ્ન્યઃ॑ શૃણવ॒દ્વચાં॑સિ મે॒ વિશ્વે॑ દે॒વાસ॑ ઉ॒ત સૂ॒રયો॒ મમ॑ ..
[૨૫] પૂર્વાભાદ્રા
ઉ॒ત નોઽહિ॑ર્બુ॒ધ્ન્યઃ॑ શૃણોત્વ॒જ એક॑પાત્પૃથિ॒વી સ॑મુ॒દ્રઃ . વિશ્વે॑ દે॒વા ઋ॑તા॒વૃધો॑ હુવા॒નાઃ સ્તુ॒તા મન્ત્રાઃ॑ કવિશ॒સ્તા અ॑વન્તુ ..
એ॒વા નપા॑તો॒ મમ॒ તસ્ય॑ ધી॒ભિર્ભ॒રદ્વા॑જા અ॒ભ્ય॑ર્ચન્ત્ય॒ર્કૈઃ . ગ્ના હુ॒તાસો॒ વસ॒વોઽધૃ॑ષ્ટા॒ વિશ્વે॑ સ્તુ॒તાસો॑ ભૂતા યજત્રાઃ ..
ઉ॒ત નો॒ નક્ત॑મ॒પાં વૃ॑ષણ્વસૂ॒ સૂર્યા॒માસા॒ સદ॑નાય સધ॒ન્યા॑ . સચા॒ યત્સાદ્યે॑ષા॒મહિ॑ર્બુ॒ધ્નેષુ॑ બુ॒ધ્ન્યઃ॑ ..
[૨૬] ઉત્તરાભાદ્રા
સ॒જૂર્દે॒વેભિ॑ર॒પાં નપા॑તં॒ સખા॑યં કૃધ્વં શિ॒વો નો॑ અસ્તુ .. ૭.૦૩૪.૧૫, ૫.૩.૦૨૬.૦૫
અ॒બ્જામુ॒ક્થૈરહિં॑ ગૃણીષે બુ॒ધ્ને ન॒દીનાં॒ રજઃ॑સુ॒ ષીદ॑ન્ .. ૭.૦૩૪.૧૬, ૫.૩.૦૨૬.૦૬
મા નોઽહિ॑ર્બુ॒ધ્ન્યો॑ રિ॒ષે ધા॒ન્મા ય॒જ્ઞો અ॑સ્ય સ્રિધદૃતા॒યોઃ .. ૭.૦૩૪.૧૭, ૫.૩.૦૨૬.૦૭
પૂ॒ષા ગા અન્વે॑તુ નઃ પૂ॒ષા ર॑ક્ષ॒ત્વર્વ॑તઃ . પૂ॒ષા વાજં॑ સનોતુ નઃ ..
[૨૭] રેવતી
યાસ્તે॑ પૂષ॒ન્નાવો॑ અ॒ન્તઃ સ॑મુ॒દ્રે હિ॑ર॒ણ્યયી॑ર॒ન્તરિ॑ક્ષે॒ ચર॑ન્તિ . તાભિ॑ર્યાસિ દૂ॒ત્યાં સૂર્ય॑સ્ય॒ કામે॑ન કૃત॒ શ્રવ॑ ઇ॒ચ્છમા॑નઃ ..
પૂ॒ષા સુ॒બન્ધુ॑ર્દિ॒વ આ પૃ॑થિ॒વ્યા ઇ॒ળસ્પતિ॑ર્મ॒ઘવા॑ દ॒સ્મવ॑ર્ચાઃ . યં દે॒વાસો॒ અદ॑દુઃ સૂ॒ર્યાયૈ॒ કામે॑ન કૃ॒તં ત॒વસં॒ સ્વઞ્ચ॑મ્ ..
રે॒વતી॑ર્નઃ સધ॒માદ॒ ઇન્દ્રે॑ સન્તુ તુ॒વિવા॑જાઃ . ક્ષુ॒મન્તો॒ યાભિ॒ર્મદે॑મ ..
[૨૮] અભિજિત્
બ્રહ્મ॑ણા તે બ્રહ્મ॒યુજા॑ યુનજ્મિ॒ હરી॒ સખા॑યા સધ॒માદ॑ આ॒શૂ . સ્થિ॒રં રથં॑ સુ॒ખમિ॑ન્દ્રાધિ॒તિષ્ઠ॑ન્પ્રજા॒નન્વિ॒દ્વાઁ ઉપ॑ યાહિ॒ સોમ॑મ્ ..
અ॒ગ્નિમી॑ળે પુ॒રોહિ॑તં ય॒જ્ઞસ્ય॑ દે॒વમૃ॒ત્વિજ॑મ્ . હોતા॑રં રત્ન॒ધાત॑મમ્ ..
કુ॒ષુ॒મ્ભ॒કસ્તદ॑બ્રવીદ્ગિ॒રેઃ પ્ર॑વર્તમાન॒કઃ . વૃશ્ચિ॑કસ્યાર॒સં વિ॒ષમ॑ર॒સં વૃ॑શ્ચિક તે વિ॒ષમ્ ..
ત્વમ॑ગ્ને॒ દ્યુભિ॒સ્ત્વમા॑શુશુ॒ક્ષણિ॒સ્ત્વમ॒દ્ભ્યસ્ત્વમશ્મ॑ન॒સ્પરિ॑ . ત્વં વને॑ભ્ય॒સ્ત્વમોષ॑ધીભ્ય॒સ્ત્વં નૃ॒ણાં નૃ॑પતે જાયસે॒ શુચિઃ॑ ..
આ॒વદં॒સ્ત્વં શ॑કુને ભ॒દ્રમા વ॑દ તૂ॒ષ્ણીમાસી॑નઃ સુમ॒તિં ચિ॑કિદ્ધિ નઃ . યદુ॒ત્પત॒ન્વદ॑સિ કર્ક॒રિર્ય॑થા બૃ॒હદ્વ॑દેમ વિ॒દથે॑ સુ॒વીરાઃ॑ ..
સોમ॑સ્ય મા ત॒વસં॒ વક્ષ્ય॑ગ્ને॒ વહ્નિં॑ ચકર્થ વિ॒દથે॒ યજ॑ધ્યૈ . દે॒વાઁ અચ્છા॒ દીદ્ય॑દ્યુ॒ઞ્જે અદ્રિં॑ શમા॒યે અ॑ગ્ને ત॒ન્વં॑ જુષસ્વ ..
ગૃ॒ણા॒ના જ॒મદ॑ગ્નિના॒ યોના॑વૃ॒તસ્ય॑ સીદતમ્ . પા॒તં સોમ॑મૃતાવૃધા ..
ત્વાં હ્ય॑ગ્ને॒ સદ॒મિત્સ॑મ॒ન્યવો॑ દે॒વાસો॑ દે॒વમ॑ર॒તિં ન્યે॑રિ॒ર ઇતિ॒ ક્રત્વા॑ ન્યેરિ॒રે . અમ॑ર્ત્યં યજત॒ મર્ત્યે॒ષ્વા દે॒વમાદે॑વં જનત॒ પ્રચે॑તસં॒ વિશ્વ॒માદે॑વં જનત॒ પ્રચે॑તસમ્ ..
ધામ॑ન્તે॒ વિશ્વં॒ ભુવ॑ન॒મધિ॑ શ્રિ॒તમ॒ન્તઃ સ॑મુ॒દ્રે હૃ॒દ્ય૧॒॑ન્તરાયુ॑ષિ . અ॒પામની॑કે સમિ॒થે ય આભૃ॑ત॒સ્તમ॑શ્યામ॒ મધુ॑મન્તં ત ઊ॒ર્મિમ્ ..
અબો॑ધ્ય॒ગ્નિઃ સ॒મિધા॒ જના॑નાં॒ પ્રતિ॑ ધે॒નુમિ॑વાય॒તીમુ॒ષાસ॑મ્ . ય॒હ્વા ઇ॑વ॒ પ્ર વ॒યામુ॒જ્જિહા॑નાઃ॒ પ્ર ભા॒નવઃ॑ સિસ્રતે॒ નાક॒મચ્છ॑ ..
ગન્તા॑ નો ય॒જ્ઞં ય॑જ્ઞિયાઃ સુ॒શમિ॒ શ્રોતા॒ હવ॑મર॒ક્ષ એ॑વ॒યામ॑રુત્ . જ્યેષ્ઠા॑સો॒ ન પર્વ॑તાસો॒ વ્યો॑મનિ યૂ॒યં તસ્ય॑ પ્રચેતસઃ॒ સ્યાત॑ દુ॒ર્ધર્ત॑વો નિ॒દઃ ..
ત્વં હ્ય॑ગ્ને પ્રથ॒મો મ॒નોતા॒સ્યા ધિ॒યો અભ॑વો દસ્મ॒ હોતા॑ . ત્વં સીં॑ વૃષન્નકૃણોર્દુ॒ષ્ટરી॑તુ॒ સહો॒ વિશ્વ॑સ્મૈ॒ સહ॑સે॒ સહ॑ધ્યૈ ..
યો નઃ॒ સ્વો અર॑ણો॒ યશ્ચ॒ નિષ્ટ્યો॒ જિઘાં॑સતિ . દે॒વાસ્તં સર્વે॑ ધૂર્વન્તુ॒ બ્રહ્મ॒ વર્મ॒ મમાન્ત॑રમ્ ..
અ॒ગ્નિં નરો॒ દીધિ॑તિભિર॒રણ્યો॒ર્હસ્ત॑ચ્યુતી જનયન્ત પ્રશ॒સ્તમ્ . દૂ॒રે॒દૃશં॑ ગૃ॒હપ॑તિમથ॒ર્યુમ્ ..
પ્રતિ॑ ચક્ષ્વ॒ વિ ચ॒ક્ષ્વેન્દ્ર॑શ્ચ સોમ જાગૃતમ્ . રક્ષો॑ભ્યો વ॒ધમ॑સ્યતમ॒શનિં॑ યાતુ॒મદ્ભ્યઃ॑ ..
મા ચિ॑દ॒ન્યદ્વિ શં॑સત॒ સખા॑યો॒ મા રિ॑ષણ્યત . ઇન્દ્ર॒મિત્સ્તો॑તા॒ વૃષ॑ણં॒ સચા॑ સુ॒તે મુહુ॑રુ॒ક્થા ચ॑ શંસત ..
આગ્ને॑ યાહિ મ॒રુત્સ॑ખા રુ॒દ્રેભિઃ॒ સોમ॑પીતયે . સોભ॑ર્યા॒ ઉપ॑ સુષ્ટુ॒તિં મા॒દય॑સ્વ॒ સ્વ॑ર્ણરે ..
સ્વાદિ॑ષ્ઠયા॒ મદિ॑ષ્ઠયા॒ પવ॑સ્વ સોમ॒ ધાર॑યા . ઇન્દ્રા॑ય॒ પાત॑વે સુ॒તઃ ..
યત્તે॑ રાજઞ્છૃ॒તં હ॒વિસ્તેન॑ સોમા॒ભિ ર॑ક્ષ નઃ . અ॒રા॒તી॒વા મા ન॑સ્તારી॒ન્મો ચ॑ નઃ॒ કિં ચ॒નામ॑મ॒દિન્દ્રા॑યેન્દો॒ પરિ॑ સ્રવ ..
અગ્રે॑ બૃ॒હન્નુ॒ષસા॑મૂ॒ર્ધ્વો અ॑સ્થાન્નિર્જગ॒ન્વાન્તમ॑સો॒ જ્યોતિ॒ષાગા॑ત્ . અ॒ગ્નિર્ભા॒નુના॒ રુશ॑તા॒ સ્વઙ્ગ॒ આ જા॒તો વિશ્વા॒ સદ્મા॑ન્યપ્રાઃ ..
સ॒મા॒ની વ॒ આકૂ॑તિઃ સમા॒ના હૃદ॑યાનિ વઃ . સ॒મા॒નમ॑સ્તુ વો॒ મનો॒ યથા॑ વઃ॒ સુસ॒હાસ॑તિ ..
નમો॑ મ॒હદ્ભ્યો॒ નમો॑ અર્ભ॒કેભ્યો॒ નમો॒ યુવ॑ભ્યો॒ નમ॑ આશિ॒નેભ્યઃ॑ . યજા॑મ દે॒વાન્યદિ॑ શ॒ક્નવા॑મ॒ મા જ્યાય॑સઃ॒ શંસ॒મા વૃ॑ક્ષિ દેવાઃ ..
મ॒મત્તુ॑ નઃ॒ પરિ॑જ્મા વસ॒ર્હા મ॒મત્તુ॒ વાતો॑ અ॒પાં વૃષ॑ણ્વાન્ . શિ॒શી॒તમિ॑ન્દ્રાપર્વતા યુ॒વં ન॒સ્તન્નો॒ વિશ્વે॑ વરિવસ્યન્તુ દે॒વાઃ ..
ક॒થા તે॑ અગ્ને શુ॒ચય॑ન્ત આ॒યોર્દ॑દા॒શુર્વાજે॑ભિરાશુષા॒ણાઃ . ઉ॒ભે યત્તો॒કે તન॑યે॒ દધા॑ના ઋ॒તસ્ય॒ સામ॑ન્ર॒ણય॑ન્ત દે॒વાઃ ..
ય॒જ્ઞેન॑ ય॒જ્ઞમ॑યજન્ત દે॒વાસ્તાનિ॒ ધર્મા॑ણિ પ્રથ॒માન્યા॑સન્ . તે હ॒ નાકં॑ મહિ॒માનઃ॑ સચન્ત॒ યત્ર॒ પૂર્વે॑ સા॒ધ્યાઃ સન્તિ॑ દે॒વાઃ ..
પરા॑ શુ॒ભ્રા અ॒યાસો॑ ય॒વ્યા સા॑ધાર॒ણ્યેવ॑ મ॒રુતો॑ મિમિક્ષુઃ . ન રો॑દ॒સી અપ॑ નુદન્ત ઘો॒રા જુ॒ષન્ત॒ વૃધં॑ સ॒ખ્યાય॑ દે॒વાઃ ..
ત્વે રાય॑ ઇન્દ્ર તો॒શત॑માઃ પ્રણે॒તારઃ॒ કસ્ય॑ ચિદૃતા॒યોઃ . તે ષુ ણો॑ મ॒રુતો॑ મૃળયન્તુ॒ યે સ્મા॑ પુ॒રા ગા॑તૂ॒યન્તી॑વ દે॒વાઃ ..
ઉ॒ભા શંસા॒ નર્યા॒ મામ॑વિષ્ટામુ॒ભે મામૂ॒તી અવ॑સા સચેતામ્ . ભૂરિ॑ ચિદ॒ર્યઃ સુ॒દાસ્ત॑રાયે॒ષા મદ॑ન્ત ઇષયેમ દેવાઃ ..
ઉ॒ત ન॑ ઈં મ॒રુતો॑ વૃ॒દ્ધસે॑નાઃ॒ સ્મદ્રોદ॑સી॒ સમ॑નસઃ સદન્તુ . પૃષ॑દશ્વાસો॒ઽવન॑યો॒ ન રથા॑ રિ॒શાદ॑સો મિત્ર॒યુજો॒ ન દે॒વાઃ ..
તવ॑ સ્યામ પુરુ॒વીર॑સ્ય॒ શર્મ॑ન્નુરુ॒શંસ॑સ્ય વરુણ પ્રણેતઃ . યૂ॒યં નઃ॑ પુત્રા અદિતેરદબ્ધા અ॒ભિ ક્ષ॑મધ્વં॒ યુજ્યા॑ય દેવાઃ ..
દિ॒વશ્ચિ॒દા તે॑ રુચયન્ત રો॒કા ઉ॒ષો વિ॑ભા॒તીરનુ॑ ભાસિ પૂ॒ર્વીઃ . અ॒પો યદ॑ગ્ન ઉ॒શધ॒ગ્વને॑ષુ॒ હોતુ॑ર્મ॒ન્દ્રસ્ય॑ પ॒નય॑ન્ત દે॒વાઃ ..
શંસા॑ મ॒હામિન્દ્રં॒ યસ્મિ॒ન્વિશ્વા॒ આ કૃ॒ષ્ટયઃ॑ સોમ॒પાઃ કામ॒મવ્ય॑ન્ . યં સુ॒ક્રતું॑ ધિ॒ષણે॑ વિભ્વત॒ષ્ટં ઘ॒નં વૃ॒ત્રાણાં॑ જ॒નય॑ન્ત દે॒વાઃ ..
નાપા॑ભૂત॒ ન વો॑ઽતીતૃષા॒માનિઃ॑શસ્તા ઋભવો ય॒જ્ઞે અ॒સ્મિન્ . સમિન્દ્રે॑ણ॒ મદ॑થ॒ સં મ॒રુદ્ભિઃ॒ સં રાજ॑ભી રત્ન॒ધેયા॑ય દેવાઃ ..
અપ્ર॑તીતો જયતિ॒ સં ધના॑નિ॒ પ્રતિ॑જન્યાન્યુ॒ત યા સજ॑ન્યા . અ॒વ॒સ્યવે॒ યો વરિ॑વઃ કૃ॒ણોતિ॑ બ્ર॒હ્મણે॒ રાજા॒ તમ॑વન્તિ દે॒વાઃ ..
કો વ॑સ્ત્રા॒તા વ॑સવઃ॒ કો વ॑રૂ॒તા દ્યાવા॑ભૂમી અદિતે॒ ત્રાસી॑થાં નઃ . સહી॑યસો વરુણ મિત્ર॒ મર્તા॒ત્કો વો॑ઽધ્વ॒રે વરિ॑વો ધાતિ દેવાઃ ..
ત્વમ॒પો યદ॑વે તુ॒ર્વશા॒યાર॑મયઃ સુ॒દુઘાઃ॑ પા॒ર ઇ॑ન્દ્ર . ઉ॒ગ્રમ॑યાત॒મવ॑હો હ॒ કુત્સં॒ સં હ॒ યદ્વા॑મુ॒શનાર॑ન્ત દે॒વાઃ ..
મૂ॒ર્ધાનં॑ દિ॒વો અ॑ર॒તિં પૃ॑થિ॒વ્યા વૈ॑શ્વાન॒રમૃ॒ત આ જા॒તમ॒ગ્નિમ્ . ક॒વિં સ॒મ્રાજ॒મતિ॑થિં॒ જના॑નામા॒સન્ના પાત્રં॑ જનયન્ત દે॒વાઃ ..
નાભિં॑ ય॒જ્ઞાનાં॒ સદ॑નં રયી॒ણાં મ॒હામા॑હા॒વમ॒ભિ સં ન॑વન્ત . વૈ॒શ્વા॒ન॒રં ર॒થ્ય॑મધ્વ॒રાણાં॑ ય॒જ્ઞસ્ય॑ કે॒તું જ॑નયન્ત દે॒વાઃ ..
તે નો॑ રા॒યો દ્યુ॒મતો॒ વાજ॑વતો દા॒તારો॑ ભૂત નૃ॒વતઃ॑ પુરુ॒ક્ષોઃ . દ॒શ॒સ્યન્તો॑ દિ॒વ્યાઃ પાર્થિ॑વાસો॒ ગોજા॑તા॒ અપ્યા॑ મૃ॒ળતા॑ ચ દેવાઃ ..
યે કે ચ॒ જ્મા મ॒હિનો॒ અહિ॑માયા દિ॒વો જ॑જ્ઞિ॒રે અ॒પાં સ॒ધસ્થે॑ . તે અ॒સ્મભ્ય॑મિ॒ષયે॒ વિશ્વ॒માયુઃ॒ ક્ષપ॑ ઉ॒સ્રા વ॑રિવસ્યન્તુ દે॒વાઃ ..
અ॒સ્મે રુ॒દ્રા મે॒હના॒ પર્વ॑તાસો વૃત્ર॒હત્યે॒ ભર॑હૂતૌ સ॒જોષાઃ॑ . યઃ શંસ॑તે સ્તુવ॒તે ધાયિ॑ પ॒જ્ર ઇન્દ્ર॑જ્યેષ્ઠા અ॒સ્માઁ અ॑વન્તુ દે॒વાઃ .. ॑
પરિ॒ પ્ર ધ॒ન્વેંદ્રા॑ય સોમ સ્વા॒દુર્મિ॒ત્રાય॑ પૂ॒ષ્ણે ભગા॑ય ..
ઇંદ્ર॑સ્તે સોમ સુ॒તસ્ય॑ પેયાઃ॒ ક્રત્વે॒ દક્ષા॑ય॒ વિશ્વે॑ ચ દે॒વાઃ ..
પ્ર॒યા॒જાન્મે॑ અનુયા॒જાઁશ્ચ॒ કેવ॑લા॒નૂર્જ॑સ્વન્તં હ॒વિષો॑ દત્ત ભા॒ગમ્ . ઘૃ॒તં ચા॒પાં પુરુ॑ષં॒ ચૌષ॑ધીનામ॒ગ્નેશ્ચ॑ દી॒ર્ઘમાયુ॑રસ્તુ દેવાઃ ..
ઐભિ॑ર્દદે॒ વૃષ્ણ્યા॒ પૌંસ્યા॑નિ॒ યેભિ॒રૌક્ષ॑દ્વૃત્ર॒હત્યા॑ય વ॒જ્રી . યે કર્મ॑ણઃ ક્રિ॒યમા॑ણસ્ય મ॒હ્ન ઋ॑તેક॒ર્મમુ॒દજા॑યન્ત દે॒વાઃ ..
અ॒નૃ॒ક્ષ॒રા ઋ॒જવઃ॑ સન્તુ॒ પન્થા॒ યેભિઃ॒ સખા॑યો॒ યન્તિ॑ નો વરે॒યમ્ . સમ॑ર્ય॒મા સં ભગો॑ નો નિનીયા॒ત્સં જા॑સ્પ॒ત્યં સુ॒યમ॑મસ્તુ દેવાઃ ..
ગૃ॒ભ્ણામિ॑ તે સૌભગ॒ત્વાય॒ હસ્તં॒ મયા॒ પત્યા॑ જ॒રદ॑ષ્ટિ॒ર્યથાસઃ॑ . ભગો॑ અર્ય॒મા સ॑વિ॒તા પુરં॑ધિ॒ર્મહ્યં॑ ત્વાદુ॒ર્ગાર્હ॑પત્યાય દે॒વાઃ ..
સમ॑સ્મિ॒ઞ્જાય॑માન આસત॒ ગ્ના ઉ॒તેમ॑વર્ધન્ન॒દ્ય૧॒॑ઃ સ્વગૂ॑ર્તાઃ . મ॒હે યત્ત્વા॑ પુરૂરવો॒ રણા॒યાવ॑ર્ધયન્દસ્યુ॒હત્યા॑ય દે॒વાઃ ..
બ્ર॒હ્મ॒ચા॒રી ચ॑રતિ॒ વેવિ॑ષ॒દ્વિષઃ॒ સ દે॒વાનાં॑ ભવ॒ત્યેક॒મઙ્ગ॑મ્ . તેન॑ જા॒યામન્વ॑વિન્દ॒દ્બૃહ॒સ્પતિઃ॒ સોમે॑ન ની॒તાં જુ॒હ્વં૧॒॑ ન દે॑વાઃ ..
સ॒દ્યો જા॒તો વ્ય॑મિમીત ય॒જ્ઞમ॒ગ્નિર્દે॒વાના॑મભવત્પુરો॒ગાઃ . અ॒સ્ય હોતુઃ॑ પ્ર॒દિશ્યૃ॒તસ્ય॑ વા॒ચિ સ્વાહા॑કૃતં હ॒વિર॑દન્તુ દે॒વાઃ ..
ઇ॒દં તે॒ પાત્રં॒ સન॑વિત્તમિન્દ્ર॒ પિબા॒ સોમ॑મે॒ના શ॑તક્રતો . પૂ॒ર્ણ આ॑હા॒વો મ॑દિ॒રસ્ય॒ મધ્વો॒ યં વિશ્વ॒ ઇદ॑ભિ॒હર્ય॑ન્તિ દે॒વાઃ ..
નમો મહદ્ભ્યો મમત્તુ નઃ કથાતે યજ્ઞેન યજ્ઞં પરાશુભ્રા ત્વે રાય ઇંદ્ર ઉભા શંસા ઉતન ઈં તવસ્યામ
દિવશ્ચિદાતે શંસામહામિંદ્રં ત્રિરુત્તમા નાપાભૂ ત અપ્રતીતો કોવસ્ત્રાતા ત્વમપો મૂર્ધાનં નાભિં યજ્ઞાનાં
તેનો રાયો યે કે ચજ્મા અસ્મે રુદ્રા પરિ પ્રધન્વા પ્રયજાન્મે ઐભિર્દધે અનૃક્ષરા ગૃભ્ણામિતે સમસ્મિન્ બ્રહ્મચારી સદ્યો જાત
ઇદં તે પાત્રમિતિ ત્રિંશદ્દેવ ઋચઃ
હિ॒ઙ્કૃ॒ણ્વ॒તી વ॑સુ॒પત્ની॒ વસૂ॑નાં વ॒ત્સમિ॒ચ્છન્તી॒ મન॑સા॒ભ્યાગા॑ત્ . દુ॒હામ॒શ્વિભ્યાં॒ પયો॑ અ॒ઘ્ન્યેયં સા વ॑ર્ધતાં મહ॒તે સૌભ॑ગાય ..
સમિ॑દ્ધસ્ય॒ શ્રય॑માણઃ પુ॒રસ્તા॒દ્બ્રહ્મ॑ વન્વા॒નો અ॒જરં॑ સુ॒વીર॑મ્ . આ॒રે અ॒સ્મદમ॑તિં॒ બાધ॑માન॒ ઉચ્છ્ર॑યસ્વ મહ॒તે સૌભ॑ગાય ..
વન॑સ્પતે શ॒તવ॑લ્શો॒ વિ રો॑હ સ॒હસ્ર॑વલ્શા॒ વિ વ॒યં રુ॑હેમ . યં ત્વામ॒યં સ્વધિ॑તિ॒સ્તેજ॑માનઃ પ્રણિ॒નાય॑ મહ॒તે સૌભ॑ગાય ..
ઇન્દુ॑ર્દે॒વાના॒મુપ॑ સ॒ખ્યમા॒યન્ત્સ॒હસ્ર॑ધારઃ પવતે॒ મદા॑ય . નૃભિઃ॒ સ્તવા॑નો॒ અનુ॒ ધામ॒ પૂર્વ॒મગ॒ન્નિન્દ્રં॑ મહ॒તે સૌભ॑ગાય ..
અ॒સ્ય પિ॑બ ક્ષુ॒મતઃ॒ પ્રસ્થિ॑ત॒સ્યેન્દ્ર॒ સોમ॑સ્ય॒ વર॒મા સુ॒તસ્ય॑ . સ્વ॒સ્તિ॒દા મન॑સા માદયસ્વાર્વાચી॒નો રે॒વતે॒ સૌભ॑ગાય ..
પરિશિષ્ટમ્ [ઋગ્વેદ મંડલ ૧૦, ૧૨૮ સૂક્તસ્યાનંતરં][ઋગ્વેદ અષ્ટક ૮, અધ્યાય ૭, ૧૬ વર્ગાનંતરં]
ઘૃ॒તા.દુલ્લુ॑પ્તં॒ મધુ॑મ. ત્સુ॒વર્ણ॑.-ન્ધનઞ્જ॒ય. ન્ધ॒રુણ॑. ન્ધારયિ॒ષ્ણુ. ઋ॒ણ.ક્સ॒પત્ના॒. દધ॑રાં.શ્ચ કૃ॒ણ્વ.-દા રો॑હ માં મહ॒તે સૌભ॑ગાય..
હિંકૃણ્વતી સમિદ્ધસ્ય વનસ્પતે ઇંદુર્દેવાનાં અસ્ય પિબ ઘૃતાદુર્લુપ્તમિતિ ષટ્ સૌભાગ્ય ઋચઃ
ભ॒દ્રં કર્ણે॑ભિઃ શૃણુયામ દેવા ભ॒દ્રં પ॑શ્યેમા॒ક્ષભિ॑ર્યજત્રાઃ . સ્થિ॒રૈરઙ્ગૈ॑સ્તુષ્ટુ॒વાંસ॑સ્ત॒નૂભિ॒ર્વ્ય॑શેમ દે॒વહિ॑તં॒ યદાયુઃ॑ ..
પુનઃ॑પુન॒ર્જાય॑માના પુરા॒ણી સ॑મા॒નં વર્ણ॑મ॒ભિ શુમ્ભ॑માના . શ્વ॒ઘ્નીવ॑ કૃ॒ત્નુર્વિજ॑ આમિના॒ના મર્ત॑સ્ય દે॒વી જ॒રય॒ન્ત્યાયુઃ॑ ..
દ્ર॒વિ॒ણો॒દા દ્રવિ॑ણસસ્તુ॒રસ્ય॑ દ્રવિણો॒દાઃ સન॑રસ્ય॒ પ્ર યં॑સત્ . દ્ર॒વિ॒ણો॒દા વી॒રવ॑તી॒મિષં॑ નો દ્રવિણો॒દા રા॑સતે દી॒ર્ઘમાયુઃ॑ ..
ઉદી॑ર્ધ્વં જી॒વો અસુ॑ર્ન॒ આગા॒દપ॒ પ્રાગા॒ત્તમ॒ આ જ્યોતિ॑રેતિ . આરૈ॒ક્પન્થાં॒ યાત॑વે॒ સૂર્યા॒યાગ॑ન્મ॒ યત્ર॑ પ્રતિ॒રન્ત॒ આયુઃ॑ ..
દક્ષિ॑ણાવતા॒મિદિ॒માનિ॑ ચિ॒ત્રા દક્ષિ॑ણાવતાં દિ॒વિ સૂર્યા॑સઃ . દક્ષિ॑ણાવન્તો અ॒મૃતં॑ ભજન્તે॒ દક્ષિ॑ણાવન્તઃ॒ પ્ર તિ॑રન્ત॒ આયુઃ॑ ..
ઇ॒મે ભો॒જા અઙ્ગિ॑રસો॒ વિરૂ॑પા દિ॒વસ્પુ॒ત્રાસો॒ અસુ॑રસ્ય વી॒રાઃ . વિ॒શ્વામિ॑ત્રાય॒ દદ॑તો મ॒ઘાનિ॑ સહસ્રસા॒વે પ્ર તિ॑રન્ત॒ આયુઃ॑ ..
યથા॑ હ॒ ત્યદ્વ॑સવો ગૌ॒ર્યં॑ ચિત્પ॒દિ ષિ॒તામમુ॑ઞ્ચતા યજત્રાઃ . એ॒વો ષ્વ૧॒॑સ્મન્મુ॑ઞ્ચતા॒ વ્યંહઃ॒ પ્ર તા॑ર્યગ્ને પ્રત॒રં ન॒ આયુઃ॑ ..
ગોમા॑યુરદાદ॒જમા॑યુરદા॒ત્પૃશ્નિ॑રદા॒દ્ધરિ॑તો નો॒ વસૂ॑નિ . ગવાં॑ મ॒ણ્ડૂકા॒ દદ॑તઃ શ॒તાનિ॑ સહસ્રસા॒વે પ્ર તિ॑રન્ત॒ આયુઃ॑ ..
ઋ॒દૂ॒દરે॑ણ॒ સખ્યા॑ સચેય॒ યો મા॒ ન રિષ્યે॑દ્ધર્યશ્વ પી॒તઃ . અ॒યં યઃ સોમો॒ ન્યધા॑ય્ય॒સ્મે તસ્મા॒ ઇન્દ્રં॑ પ્ર॒તિર॑મે॒મ્યાયુઃ॑ ..
અપ॒ ત્યા અ॑સ્થુ॒રનિ॑રા॒ અમી॑વા॒ નિર॑ત્રસ॒ન્તમિ॑ષીચી॒રભૈ॑ષુઃ . આ સોમો॑ અ॒સ્માઁ અ॑રુહ॒દ્વિહા॑યા॒ અગ॑ન્મ॒ યત્ર॑ પ્રતિ॒રન્ત॒ આયુઃ॑ ..
વૃ॒ષ્ટિં દિ॒વઃ શ॒તધા॑રઃ પવસ્વ સહસ્ર॒સા વા॑જ॒યુર્દે॒વવી॑તૌ . સં સિન્ધુ॑ભિઃ ક॒લશે॑ વાવશા॒નઃ સમુ॒સ્રિયા॑ભિઃ પ્રતિ॒રન્ન॒ આયુઃ॑ ..
સ॒વિ॒તા પ॒શ્ચાતા॑ત્સવિ॒તા પુ॒રસ્તા॑ત્સવિ॒તોત્ત॒રાત્તા॑ત્સવિ॒તાધ॒રાત્તા॑ત્ . સ॒વિ॒તા નઃ॑ સુવતુ સ॒ર્વતા॑તિં સવિ॒તા નો॑ રાસતાં દી॒ર્ઘમાયુઃ॑ ..
નવો॑નવો ભવતિ॒ જાય॑મા॒નોઽહ્નાં॑ કે॒તુરુ॒ષસા॑મે॒ત્યગ્ર॑મ્ . ભા॒ગં દે॒વેભ્યો॒ વિ દ॑ધાત્યા॒યન્પ્ર ચ॒ન્દ્રમા॑સ્તિરતે દી॒ર્ઘમાયુઃ॑ ..
વિ॒દ્યુન્ન યા પત॑ન્તી॒ દવિ॑દ્યો॒દ્ભર॑ન્તી મે॒ અપ્યા॒ કામ્યા॑નિ . જનિ॑ષ્ટો અ॒પો નર્યઃ॒ સુજા॑તઃ॒ પ્રોર્વશી॑ તિરત દી॒ર્ઘમાયુઃ॑ ..
ઉ॒ચ્ચા દિ॒વિ દક્ષિ॑ણાવન્તો અસ્થુ॒ર્યે અ॑શ્વ॒દાઃ સ॒હ તે સૂર્યે॑ણ . હિ॒ર॒ણ્ય॒દા અ॑મૃત॒ત્વં ભ॑જન્તે વાસો॒દાઃ સો॑મ॒ પ્ર તિ॑રન્ત॒ આયુઃ॑ ..
પરિશિષ્ટમ્ [ઋગ્વેદ મંડલ ૭, ૫૫ સૂક્તસ્યાનંતરં][ઋગ્વેદ અષ્ટક ૫, અધ્યાય ૪, ૨૨ વર્ગાનંતરં]
ય॒શસ્ક॑રં॒ બલ॑વન્તં પ્ર॒ભુત્વ॑.-ન્તમે॒વ રા॑જાઽધિ॒પતિ॑. ર્બભૂવ. સ॒ઙ્કી॒ર્ણના॑ગાઽશ્વ॒પતિ॑. ર્નરા॒ણાં- સુ॑મ॒ઙ્ગલ્યં॑ સતત. ન્દી॒ર્ઘ.માયુઃ॑..
ઇન્દ્રા॑વરુણા સૌમન॒સમદૃ॑પ્તં રા॒યસ્પોષં॒ યજ॑માનેષુ ધત્તમ્ . પ્ર॒જાં પુ॒ષ્ટિં ભૂ॑તિમ॒સ્માસુ॑ ધત્તં દીર્ઘાયુ॒ત્વાય॒ પ્ર તિ॑રતં ન॒ આયુઃ॑ ..
પરિશિષ્ટમ્ [ઋગ્વેદ મંડલ ૧૦, ૧૨૮ સૂક્તસ્યાનંતરં][ઋગ્વેદ અષ્ટક ૮, અધ્યાય ૭, ૧૬ વર્ગાનંતરં]
ન ત.દ્રક્ષાં॑સિ॒ ન પિ॑શા॒ચા. શ્ચ॑રન્તિ- દે॒વાના॒. મોજ॑: પ્રથમ॒જં હ્યે॒૩(એ॒)તત્. યો બિ॒ભર્તિ॑ દાક્ષાય॒ણા હિર॑ણ્યં॒- સ દે॒વેષુ॑ કૃણુતે દી॒ર્ઘ. માયુ॒.-સ્સ મ॑નુ॒ષ્યે॑ષુ કૃણુતે દી॒ર્ઘ. માયુઃ॑..
ભદ્રં કર્ણેભિઃ પુનઃ પુનર્ દ્રવિણોદા ઉદીર્ધ્વં દક્ષિણાવતાં ઇમે ભોજા યથાહત્યદ્ ગોમાયુર્ ઋદૂરેણ અપત્યા
અસ્થુર વૃષ્ટિં દિવઃ સવિતા પશ્ચાતાન્ નવોનવો વિદ્યુન્ન યોચ્ચા દિવિ ઇંદ્રાવરુણા યશસ્કરં નતદ્રક્ષાંસિ ઇતિ અષ્ટાદશ આયુરૃચઃ
હિ॒મેના॒ગ્નિં ઘ્રં॒સમ॑વારયેથાં પિતુ॒મતી॒મૂર્જ॑મસ્મા અધત્તમ્ . ઋ॒બીસે॒ અત્રિ॑મશ્વિ॒નાવ॑નીત॒મુન્નિ॑ન્યથુઃ॒ સર્વ॑ગણં સ્વ॒સ્તિ ..
અજો॑હવીદશ્વિના તૌ॒ગ્ર્યો વાં॒ પ્રોળ્હઃ॑ સમુ॒દ્રમ॑વ્ય॒થિર્જ॑ગ॒ન્વાન્ . નિષ્ટમૂ॑હથુઃ સુ॒યુજા॒ રથે॑ન॒ મનો॑જવસા વૃષણા સ્વ॒સ્તિ ..
ત્વં ધુનિ॑રિન્દ્ર॒ ધુનિ॑મતીર્ઋ॒ણોર॒પઃ સી॒રા ન સ્રવ॑ન્તીઃ . પ્ર યત્સ॑મુ॒દ્રમતિ॑ શૂર॒ પર્ષિ॑ પા॒રયા॑ તુ॒ર્વશં॒ યદું॑ સ્વ॒સ્તિ ..
આ॒રે અ॒સ્મદમ॑તિમા॒રે અંહ॑ આ॒રે વિશ્વાં॑ દુર્મ॒તિં યન્નિ॒પાસિ॑ . દો॒ષા શિ॒વઃ સ॑હસઃ સૂનો અગ્ને॒ યં દે॒વ આ ચિ॒ત્સચ॑સે સ્વ॒સ્તિ ..
યસ્મૈ॒ ત્વં સુ॒કૃતે॑ જાતવેદ ઉ લો॒કમ॑ગ્ને કૃ॒ણવઃ॑ સ્યો॒નમ્ . અ॒શ્વિનં॒ સ પુ॒ત્રિણં॑ વી॒રવ॑ન્તં॒ ગોમ॑ન્તં ર॒યિં ન॑શતે સ્વ॒સ્તિ ..
પ્ર શ્યે॒નો ન મ॑દિ॒રમં॒શુમ॑સ્મૈ॒ શિરો॑ દા॒સસ્ય॒ નમુ॑ચેર્મથા॒યન્ . પ્રાવ॒ન્નમીં॑ સા॒પ્યં સ॒સન્તં॑ પૃ॒ણગ્રા॒યા સમિ॒ષા સં સ્વ॒સ્તિ ..
અસુ॑નીતે॒ પુન॑ર॒સ્માસુ॒ ચક્ષુઃ॒ પુનઃ॑ પ્રા॒ણમિ॒હ નો॑ ધેહિ॒ ભોગ॑મ્ . જ્યોક્પ॑શ્યેમ॒ સૂર્ય॑મુ॒ચ્ચર॑ન્ત॒મનુ॑મતે મૃ॒ળયા॑ નઃ સ્વ॒સ્તિ ..
આ તૂ ન॑ ઇન્દ્ર ક્ષુ॒મન્તં॑ ચિ॒ત્રં ગ્રા॒ભં સં ગૃ॑ભાય . મ॒હા॒હ॒સ્તી દક્ષિ॑ણેન ..
જા॒તવે॑દસે સુનવામ॒ સોમ॑મરાતીય॒તો નિ દ॑હાતિ॒ વેદઃ॑ . સ નઃ॑ પર્ષ॒દતિ॑ દુ॒ર્ગાણિ॒ વિશ્વા॑ ના॒વેવ॒ સિન્ધું॑ દુરિ॒તાત્ય॒ગ્નિઃ ..
ક્ષેત્ર॑સ્ય॒ પતિ॑ના વ॒યં હિ॒તેને॑વ જયામસિ . ગામશ્વં॑ પોષયિ॒ત્ન્વા સ નો॑ મૃળાતી॒દૃશે॑ ..
ક્રા॒ણા શિશુ॑ર્મ॒હીનાં॑ હિ॒ન્વન્નૃ॒તસ્ય॒ દીધિ॑તિમ્ . વિશ્વા॒ પરિ॑ પ્રિ॒યા ભુ॑વ॒દધ॑ દ્વિ॒તા ..
આદિત્પ્ર॒ત્નસ્ય॒ રેત॑સો॒ જ્યોતિ॑ષ્પશ્યન્તિ વાસ॒રમ્ . પ॒રો યદિ॒ધ્યતે॑ દિ॒વા ..
અશ્વિ॑ના વ॒ર્તિર॒સ્મદા ગોમ॑દ્દસ્રા॒ હિર॑ણ્યવત્ . અ॒ર્વાગ્રથં॒ સમ॑નસા॒ નિ ય॑ચ્છતમ્ ..
ઇન્દ્રં॑ વો વિ॒શ્વત॒સ્પરિ॒ હવા॑મહે॒ જને॑ભ્યઃ . અ॒સ્માક॑મસ્તુ॒ કેવ॑લઃ ..
અ॒ગ્નિં દૂ॒તં વૃ॑ણીમહે॒ હોતા॑રં વિ॒શ્વવે॑દસમ્ . અ॒સ્ય ય॒જ્ઞસ્ય॑ સુ॒ક્રતુ॑મ્ ..
ય॒માય॒ સોમં॑ સુનુત ય॒માય॑ જુહુતા હ॒વિઃ . ય॒મં હ॑ ય॒જ્ઞો ગ॑ચ્છત્ય॒ગ્નિદૂ॑તો॒ અરં॑કૃતઃ ..
મો ષુ ણઃ॒ પરા॑પરા॒ નિર્ઋ॑તિર્દુ॒ર્હણા॑ વધીત્ . પ॒દી॒ષ્ટ તૃષ્ણ॑યા સ॒હ ..
ઇ॒મં મે॑ વરુણ શ્રુધી॒ હવ॑મ॒દ્યા ચ॑ મૃળય . ત્વામ॑વ॒સ્યુરા ચ॑કે ..
તવ॑ વાયવૃતસ્પતે॒ ત્વષ્ટુ॑ર્જામાતરદ્ભુત . અવાં॒સ્યા વૃ॑ણીમહે ..
સોમો॑ ધે॒નું સોમો॒ અર્વ॑ન્તમા॒શું સોમો॑ વી॒રં ક॑ર્મ॒ણ્યં॑ દદાતિ . સા॒દ॒ન્યં॑ વિદ॒થ્યં॑ સ॒ભેયં॑ પિતૃ॒શ્રવ॑ણં॒ યો દદા॑શદસ્મૈ ..
તમીશા॑નં॒ જગ॑તસ્ત॒સ્થુષ॒સ્પતિં॑ ધિયંજિ॒ન્વમવ॑સે હૂમહે વ॒યમ્ . પૂ॒ષા નો॒ યથા॒ વેદ॑સા॒મસ॑દ્વૃ॒ધે ર॑ક્ષિ॒તા પા॒યુરદ॑બ્ધઃ સ્વ॒સ્તયે॑ ..
ઋષે॑ મન્ત્ર॒કૃતાં॒ સ્તોમૈઃ॒ કશ્ય॑પોદ્વ॒ર્ધય॒ન્ગિરઃ॑ . સોમં॑ નમસ્ય॒ રાજા॑નં॒ યો જ॒જ્ઞે વી॒રુધાં॒ પતિ॒રિન્દ્રા॑યેન્દો॒ પરિ॑ સ્રવ ..
સ્વ॑ર્ભાનો॒રધ॒ યદિ॑ન્દ્ર મા॒યા અ॒વો દિ॒વો વર્ત॑માના અ॒વાહ॑ન્ . ગૂ॒ળ્હં સૂર્યં॒ તમ॒સાપ॑વ્રતેન તુ॒રીયે॑ણ॒ બ્રહ્મ॑ણાવિન્દ॒દત્રિઃ॑ ..
અવિ॑ન્દ॒ન્તે અતિ॑હિતં॒ યદાસી॑દ્ય॒જ્ઞસ્ય॒ ધામ॑ પર॒મં ગુહા॒ યત્ . ધા॒તુર્દ્યુતા॑નાત્સવિ॒તુશ્ચ॒ વિષ્ણો॑ર્ભ॒રદ્વા॑જો બૃ॒હદા ચ॑ક્રે અ॒ગ્નેઃ ..
ઇ॒મે ભો॒જા અઙ્ગિ॑રસો॒ વિરૂ॑પા દિ॒વસ્પુ॒ત્રાસો॒ અસુ॑રસ્ય વી॒રાઃ . વિ॒શ્વામિ॑ત્રાય॒ દદ॑તો મ॒ઘાનિ॑ સહસ્રસા॒વે પ્ર તિ॑રન્ત॒ આયુઃ॑ ..
અ॒ભિ ત્વા॒ ગોત॑મા ગિ॒રા જાત॑વેદો॒ વિચ॑ર્ષણે . દ્યુ॒મ્નૈર॒ભિ પ્ર ણો॑નુમઃ ..
પ્રસૂ॑તો ભ॒ક્ષમ॑કરં ચ॒રાવપિ॒ સ્તોમં॑ ચે॒મં પ્ર॑થ॒મઃ સૂ॒રિરુન્મૃ॑જે . સુ॒તે સા॒તેન॒ યદ્યાગ॑મં વાં॒ પ્રતિ॑ વિશ્વામિત્રજમદગ્ની॒ દમે॑ ..
ઉ॒તાસિ॑ મૈત્રાવરુ॒ણો વ॑સિષ્ઠો॒ર્વશ્યા॑ બ્રહ્મ॒ન્મન॒સોઽધિ॑ જા॒તઃ . દ્ર॒પ્સં સ્ક॒ન્નં બ્રહ્મ॑ણા॒ દૈવ્યે॑ન॒ વિશ્વે॑ દે॒વાઃ પુષ્ક॑રે ત્વાદદન્ત ..
(શ્વિ॒ત્યઞ્ચો॑ મા દક્ષિણ॒તસ્ક॑પર્દા ધિયંજિ॒ન્વાસો॑ અ॒ભિ હિ પ્ર॑મ॒ન્દુઃ . ઉ॒ત્તિષ્ઠ॑ન્વોચે॒ પરિ॑ બ॒ર્હિષો॒ નૄન્ન મે॑ દૂ॒રાદવિ॑તવે॒ વસિ॑ષ્ઠાઃ .. )
દે॒વા એ॒તસ્યા॑મવદન્ત॒ પૂર્વે॑ સપ્તઋ॒ષય॒સ્તપ॑સે॒ યે નિ॑ષે॒દુઃ . ભી॒મા જા॒યા બ્રા॑હ્મ॒ણસ્યોપ॑નીતા દુ॒ર્ધાં દ॑ધાતિ પર॒મે વ્યો॑મન્ ..
સ॒હસ્તો॑માઃ સ॒હછ॑ન્દસ આ॒વૃતઃ॑ સ॒હપ્ર॑મા॒ ઋષ॑યઃ સ॒પ્ત દૈવ્યાઃ॑ . પૂર્વે॑ષાં॒ પન્થા॑મનુ॒દૃશ્ય॒ ધીરા॑ અ॒ન્વાલે॑ભિરે ર॒થ્યો॒૩॒॑ ન ર॒શ્મીન્ ..
આનોભદ્ર સૂક્તં .. સ્વસ્તિસૂક્તં .. શંવતીસૂક્તં ..
યત॑ ઇન્દ્ર॒ ભયા॑મહે॒ તતો॑ નો॒ અભ॑યં કૃધિ . મઘ॑વઞ્છ॒ગ્ધિ તવ॒ તન્ન॑ ઊ॒તિભિ॒ર્વિ દ્વિષો॒ વિ મૃધો॑ જહિ ..
ત્વં હિ રા॑ધસ્પતે॒ રાધ॑સો મ॒હઃ ક્ષય॒સ્યાસિ॑ વિધ॒તઃ . તં ત્વા॑ વ॒યં મ॑ઘવન્નિન્દ્ર ગિર્વણઃ સુ॒તાવ॑ન્તો હવામહે ..
ઇન્દ્રઃ॒ સ્પળુ॒ત વૃ॑ત્ર॒હા પ॑ર॒સ્પા નો॒ વરે॑ણ્યઃ . સ નો॑ રક્ષિષચ્ચર॒મં સ મ॑ધ્ય॒મં સ પ॒શ્ચાત્પા॑તુ નઃ પુ॒રઃ ..
ત્વં નઃ॑ પ॒શ્ચાદ॑ધ॒રાદુ॑ત્ત॒રાત્પુ॒ર ઇન્દ્ર॒ નિ પા॑હિ વિ॒શ્વતઃ॑ . આ॒રે અ॒સ્મત્કૃ॑ણુહિ॒ દૈવ્યં॑ ભ॒યમા॒રે હે॒તીરદે॑વીઃ ..
અ॒દ્યાદ્યા॒ શ્વઃશ્વ॒ ઇન્દ્ર॒ ત્રાસ્વ॑ પ॒રે ચ॑ નઃ . વિશ્વા॑ ચ નો જરિ॒તૄન્ત્સ॑ત્પતે॒ અહા॒ દિવા॒ નક્તં॑ ચ રક્ષિષઃ ..
પ્ર॒ભ॒ઙ્ગી શૂરો॑ મ॒ઘવા॑ તુ॒વીમ॑ઘઃ॒ સમ્મિ॑શ્લો વિ॒ર્યા॑ય॒ કમ્ . ઉ॒ભા તે॑ બા॒હૂ વૃષ॑ણા શતક્રતો॒ નિ યા વજ્રં॑ મિમિ॒ક્ષતુઃ॑ ..
ભ॒દ્રં નો॒ અપિ॑ વાતય॒ મનઃ॑ .. ૧૦.૦૨૦.૦૧, ૭.૭.૨.૧
અપ્રતિરથ સૂક્તં .. મુંચામિત્વા સૂક્તં .. તાર્ક્ષ્ય સૂક્તં ..
મહીતિ તૃચસ્ય સૂક્તસ્ય વારુણિઃ સત્યધૃતિરાદિત્યા ગાયત્રી . (મહિ સત્યધૃતિર્વારુણિરાદિત્યં સ્વસ્ત્યયનમિત્યનુક્રમણ્યા અદિતિર્દેવતાયસ્યેત્યાદિત્યં આદિત્યોદેવતાયસ્યેત્યાદિત્યમિતિ દ્વૈવિધ્યેનપ્રાપ્તા વપ્યત્રાદિત્યાનામેવદેવતાત્વંનાદિતેઃ 'માહિત્રંયન્મહિત્રીણામાદિત્યાનાંસ્તુતિર્વિદુઃ' ઇતિશૌનકોક્તેઃ).
મહિ॑ ત્રી॒ણામવો॑ઽસ્તુ દ્યુ॒ક્ષં મિ॒ત્રસ્યા॑ર્ય॒મ્ણઃ . દુ॒રા॒ધર્ષં॒ વરુ॑ણસ્ય ..
ન॒હિ તેષા॑મ॒મા ચ॒ન નાધ્વ॑સુ વાર॒ણેષુ॑ . ઈશે॑ રિ॒પુર॒ઘશં॑સઃ ..
યસ્મૈ॑ પુ॒ત્રાસો॒ અદિ॑તેઃ॒ પ્ર જી॒વસે॒ મર્ત્યા॑ય . જ્યોતિ॒ર્યચ્છ॒ન્ત્યજ॑સ્રમ્ ..
રાત્રીસૂક્તં .. સર્પ સૂક્તં ..
રક્ષા॑ ણો અગ્ને॒ તવ॒ રક્ષ॑ણેભી રારક્ષા॒ણઃ સુ॑મખ પ્રીણા॒નઃ . પ્રતિ॑ ષ્ફુર॒ વિ રુ॑જ વી॒ડ્વંહો॑ જ॒હિ રક્ષો॒ મહિ॑ ચિદ્વાવૃધા॒નમ્ ..
બ્રહ્મ॑ ચ તે જાતવેદો॒ નમ॑શ્ચે॒યં ચ॒ ગીઃ સદ॒મિદ્વર્ધ॑ની ભૂત્ . રક્ષા॑ ણો અગ્ને॒ તન॑યાનિ તો॒કા રક્ષો॒ત ન॑સ્ત॒ન્વો॒૩॒॑ અપ્ર॑યુચ્છન્ ..
ગ્રહદેવતામંત્રાઃ .. ક્રતુ સદ્ગુણ્ય -ક્રતુ સંરક્ષકદેવતા મંત્રાઃ ..
(ૐ ભૂમિમુપસ્પૃશેત્. અગ્ન ઇળા નમ ઇળા નમ ઋષિભ્યો મંત્રકૃ દ્ભ્યો મંત્રપતિભ્યો નમો વો અસ્તુ દેવેભ્યઃ.
શિ॒વાનઃ॒ શંત॑મા ભવ સુમૃળી॒કા સર॑સ્વ તિ . માતે॒ વ્યો॑મ સં॒દૃશિ॑ .
ભદ્રં કર્ણેભિઃ ---યદાયુઃ .. શં ન ઇં દ્રાગ્ની ----વાજસાતૌ ..
સ્તુ॒ષે જનં॑ સુવ્ર॒તં નવ્ય॑સીભિર્ગી॒ર્ભિર્મિ॒ત્રાવરુ॑ણા સુમ્ન॒યન્તા॑ . ત આ ગ॑મન્તુ॒ ત ઇ॒હ શ્રુ॑વન્તુ સુક્ષ॒ત્રાસો॒ વરુ॑ણો મિ॒ત્રો અ॒ગ્નિઃ ..
કયા॑ નશ્ચિ॒ત્ર આ ભુ॑વદૂ॒તી સ॒દાવૃ॑ધઃ॒ સખા॑ . કયા॒ શચિ॑ષ્ઠયા વૃ॒તા ..
કસ્ત્વા॑ સ॒ત્યો મદા॑નાં॒ મંહિ॑ષ્ઠો મત્સ॒દન્ધ॑સઃ . દૃ॒ળ્હા ચિ॑દા॒રુજે॒ વસુ॑ ..
અ॒ભી ષુ ણઃ॒ સખી॑નામવિ॒તા જ॑રિતૄ॒ણામ્ . શ॒તં ભ॑વાસ્યૂ॒તિભિઃ॑ ..
ઋજુનીતીનઇતિનવર્ચસ્ય સૂક્તસ્ય રાહૂગણોગોતમો વિશ્વેદેવાગાયત્રી અંત્યાનુષ્ટુપ્ (વૈશ્વદેવસૂક્તેપ્યસ્મિન્ભેદપ્રયોગકરણાશક્યત્વાન્નવાનામપિવિશ્વેદેવાએવ) .
ઋ॒જુ॒ની॒તી નો॒ વરુ॑ણો મિ॒ત્રો ન॑યતુ વિ॒દ્વાન્ . અ॒ર્ય॒મા દે॒વૈઃ સ॒જોષાઃ॑ ..
તે હિ વસ્વો॒ વસ॑વાના॒સ્તે અપ્ર॑મૂરા॒ મહો॑ભિઃ . વ્ર॒તા ર॑ક્ષન્તે વિ॒શ્વાહા॑ ..
તે અ॒સ્મભ્યં॒ શર્મ॑ યંસન્ન॒મૃતા॒ મર્ત્યે॑ભ્યઃ . બાધ॑માના॒ અપ॒ દ્વિષઃ॑ ..
વિ નઃ॑ પ॒થઃ સુ॑વિ॒તાય॑ ચિ॒યન્ત્વિન્દ્રો॑ મ॒રુતઃ॑ . પૂ॒ષા ભગો॒ વન્દ્યા॑સઃ ..
ઉ॒ત નો॒ ધિયો॒ ગોઅ॑ગ્રાઃ॒ પૂષ॒ન્વિષ્ણ॒વેવ॑યાવઃ . કર્તા॑ નઃ સ્વસ્તિ॒મતઃ॑ ..
મધુ॒ વાતા॑ ઋતાય॒તે મધુ॑ ક્ષરન્તિ॒ સિન્ધ॑વઃ . માધ્વી॑ર્નઃ સ॒ન્ત્વોષ॑ધીઃ ..
મધુ॒ નક્ત॑મુ॒તોષસો॒ મધુ॑મ॒ત્પાર્થિ॑વં॒ રજઃ॑ . મધુ॒ દ્યૌર॑સ્તુ નઃ પિ॒તા ..
મધુ॑માન્નો॒ વન॒સ્પતિ॒ર્મધુ॑માઁ અસ્તુ॒ સૂર્યઃ॑ . માધ્વી॒ર્ગાવો॑ ભવન્તુ નઃ ..
શં નો॑ મિ॒ત્રઃ શં વરુ॑ણઃ॒ શં નો॑ ભવત્વર્ય॒મા . શં ન॒ ઇન્દ્રો॒ બૃહ॒સ્પતિઃ॒ શં નો॒ વિષ્ણુ॑રુરુક્ર॒મઃ ..
ઓષ્ઠા પિધાના નકુલી દંતૈઃપરુવ્રતા પવિઃ .
ઉદિ॑તશ્શુ॒ક્રિયં॑દધે. તમ॒હમા॒ત્મનિ॑ દધે. અનુ॒ મામૈ॑ત્વિંદ્રિ॒યં . મયિ॒ શ્રીર્મ યિ॒ યશઃ॑ . સર્વ॑સ્સપ્રા॒ણ સ્સ॑બલઃ .
ઉત્તિ॑ષ્ઠા॒મ્યનુ॑ મા॒ શ્રીઃ .
ઉત્તિ॑ષ્ઠ॒ત્વનુ॑ મા યં તુ દે॒વતાઃ॑ . અદ॑બ્ધં ચ॒ક્ષુરિ॑ષિ॒તં મનઃ॑ . સૂર્યો॒ જ્યોતિ॑ષાં॒ શ્રેષ્ઠો॒- દીક્ષે॒ મા મા॑ હિંસીઃ ..
તચ્ચક્ષુ॑ર્દે॒વહિ॑તં - શુ॒ક્ર મુ॒ચ્ચર॑ત્. પશ્યે॑ મ શ॒રદ॑શ્શ॒ ત- ઞ્જીવે॑મ શ॒રદ॑ શ્શ॒ તં ..
ત્વમ॑ગ્ને રુ॒દ્રો અસુ॑રો મ॒હો દિ॒વ-સ્ત્વં શર્ધો॒ મારુ॑તં પૃ॒ક્ષ ઈ॑શિષે. ત્વં વાતૈ॑ રરુ॒ણૈર્યા॑સિ શંગ॒ય-સ્ત્વં પૂ॒ષા વિ॑ધ॒તઃ પા॑સિ॒નુ ત્મના॑..
ભ॒દ્રન્નો॒ અપિ॑ વાતય॒ મનઃ॑ ..
ઋગ્વેદ ઐતરેયોપનિષત્.
ૐ વાઙ્મે॒ મન॑સિ॒ પ્રતિ॑ષ્ઠિતા॒ મનો॑ મે॒ વાચિ॒પ્રતિ॑ષ્ઠિતમા॒વિરા॒વીર્મ॑ એધિ વે॒દસ્ય મ॒ આણી॑સ્થઃ શ્રુ॒તં મે॒ મા પ્રહા॑સીર॒નેના॒ધીતે॑નાહોરા॒ત્રાન્ સંદ॑ધામ્યૃ॒તં વ॑દિષ્યામિ સ॒ત્યં વ॑દિષ્યામિ॒ તન્મામ॑વતુ॒ તદ્વ॒ક્તાર॑મવ॒ત્વવ॑તુ॒ મામવ॑તુ વ॒ક્તાર॒મવ॑તુ વ॒ક્તારં॑
ૐ શાંતિશ્શાંતિશ્શાંતિઃ ..
મા ન॒ એક॑સ્મિ॒ન્નાગ॑સિ॒ મા દ્વયો॑રુ॒ત ત્રિ॒ષુ . વધી॒ર્મા શૂ॑ર॒ ભૂરિ॑ષુ ..
વિશ્વા॑નિ દેવ સવિતર્દુરિ॒તાનિ॒ પરા॑ સુવ . યદ્ભ॒દ્રં તન્ન॒ આ સુ॑વ ..
શ॒તધા॑ર॒મુત્સ॒મક્ષી॑યમાણં વિપ॒શ્ચિતં॑ પિ॒તરં॒ વક્ત્વા॑નામ્ . મે॒ળિં મદ॑ન્તં પિ॒ત્રોરુ॒પસ્થે॒ તં રો॑દસી પિપૃતં સત્ય॒વાચ॑મ્ ..
ઋ॒ચો અ॒ક્ષરે॑ પર॒મે વ્યો॑મ॒ન્યસ્મિ॑ન્દે॒વા અધિ॒ વિશ્વે॑ નિષે॒દુઃ . યસ્તન્ન વેદ॒ કિમૃ॒ચા ક॑રિષ્યતિ॒ ય ઇત્તદ્વિ॒દુસ્ત ઇ॒મે સમા॑સતે ..
તચ્છં॒યો.રા વૃ॑ણીમહે- ગા॒તું ય॒જ્ઞાય॑- ગા॒તું ય॒જ્ઞપ॑તયે. દૈવી॑ સ્વ॒સ્તિ. ર॑સ્તુ ન.-સ્સ્વ॒સ્તિ. ર્માનુ॑ષેભ્યઃ. ઊ॒ર્ધ્વ.ઞ્જિ॑ગાતુ ભેષ॒જં- શન્નો॑ અસ્તુ દ્વિ॒પદે॒ શ.ઞ્ચતુ॑ષ્પદે..
શાંતા॑ પૃથિ॒વી શિ॒વમં॒તરિ॑ક્ષં॒ દ્યૌનૌ॑ દે॒વ્ય ભ॑યં નો અસ્તુ ..
નમો બ્રહ્મણે નમોઽસ્ત્વગ્નયે નમઃ પૃથિવ્યૈ નમ ઓષધીભ્યઃ . નમો વાચે નમો વાચસ્પતયે નમો વિષ્ણવે મહતે કરોમિ ..