ବେଦପାରାୟଣ ଆରମ୍ଭ ମନ୍ତ୍ରାଣି

ଗ॒ଣାନାଂ॑ ତ୍ୱା ଗ॒ଣପ॑ତିଂ ହବାମହେ କ॒ବିଂ କ॑ବୀ॒ନାମୁ॑ପ॒ମଶ୍ର॑ବସ୍ତମମ୍ । ଜ୍ୟେ॒ଷ୍ଠ॒ରାଜଂ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣାଂ ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତ॒ ଆ ନଃ॑ ଶୃ॒ଣ୍ୱନ୍ନୂ॒ତିଭିଃ॑ ସୀଦ॒ ସାଦ॑ନମ୍ ॥ ୨।୦୨୩।୦୧, ୨।୬।୦୨୯।୦୧ {ଶୌନକୋ ଗୃତ୍ସମଦଃ । ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତିଃ । ଜଗତୀ}

ବୃହ॑ସ୍ପତେ ପ୍ରଥ॒ମଂ ବା॒ଚୋ ଅଗ୍ରଂ॒ ଯତ୍ପ୍ରୈର॑ତ ନାମ॒ଧେୟଂ॒ ଦଧା॑ନାଃ । ଯଦେ॑ଷାଂ॒ ଶ୍ରେଷ୍ଠଂ॒ ଯଦ॑ରି॒ପ୍ରମାସୀ॑ତ୍ପ୍ରେ॒ଣା ତଦେ॑ଷାଂ॒ ନିହି॑ତଂ॒ ଗୁହା॒ବିଃ ॥ ୧୦।୦୭୧।୦୧, ୮।୨।୦୨୩।୦୧ {ବୃହସ୍ପତିଃ । ଜ୍ଞାନଂ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ନି ଷୁ ସୀ॑ଦ ଗଣପତେ ଗ॒ଣେଷୁ॒ ତ୍ୱାମା॑ହୁ॒ର୍ୱିପ୍ର॑ତମଂ କବୀ॒ନାମ୍ । ନ ଋ॒ତେ ତ୍ୱତ୍କ୍ରି॑ୟତେ॒ କିଂ ଚ॒ନାରେ ମ॒ହାମ॒ର୍କଂ ମ॑ଘବଞ୍ଚି॒ତ୍ରମ॑ର୍ଚ ॥ ୧୦।୧୧୨।୦୯, ୮।୬।୦୧୩।୦୪ {ବୈରୂପୋ ନଭ ପ୍ରଭେଦନଃ । ଇନ୍ଦ୍ରଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ପ୍ର ଣୋ॑ ଦେ॒ବୀ ସର॑ସ୍ୱତୀ॒ ବାଜେ॑ଭିର୍ୱା॒ଜିନୀ॑ବତୀ । ଧୀ॒ନାମ॑ବି॒ତ୍ର୍ୟ॑ବତୁ ॥ ୬।୦୬୧।୦୪, ୪।୮।୦୩୦।୦୪ {ବାର୍ହସ୍ପତ୍ୟୋ ଭରଦ୍ୱାଜଃ । ସରସ୍ୱତୀ । ଗାୟତ୍ରୀ}

ଆ ନୋ॑ ଦି॒ବୋ ବୃ॑ହ॒ତଃ ପର୍ୱ॑ତା॒ଦା ସର॑ସ୍ୱତୀ ଯଜ॒ତା ଗ॑ନ୍ତୁ ଯ॒ଜ୍ଞମ୍ । ହବଂ॑ ଦେ॒ବୀ ଜୁ॑ଜୁଷା॒ଣା ଘୃ॒ତାଚୀ॑ ଶ॒ଗ୍ମାଂ ନୋ॒ ବାଚ॑ମୁଶ॒ତୀ ଶୃ॑ଣୋତୁ ॥ ୫।୦୪୩।୧୧, ୪।୨।୦୨୨।୦୧ {ଭୌମୋତ୍ରିଃ । ବିଶ୍ୱଦେବାଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ବେଦ॒ ବାତ॑ସ୍ୟ ବର୍ତ॒ନିମୁ॒ରୋର୍ଋ॒ଷ୍ୱସ୍ୟ॑ ବୃହ॒ତଃ । ବେଦା॒ ଯେ ଅ॒ଧ୍ୟାସ॑ତେ ॥ ୧।୦୨୫।୦୯, ୧।୨।୦୧୭।୦୪ {ଆଜୀଗର୍ତିଃ ଶୁନଃଶେପଃ । ବରୁଣଃ । ଗାୟତ୍ରୀ}

ଶ॒ତଧା॑ର॒ମୁତ୍ସ॒ମକ୍ଷୀ॑ୟମାଣଂ ବିପ॒ଶ୍ଚିତଂ॑ ପି॒ତରଂ॒ ବକ୍ତ୍ୱା॑ନାମ୍ । ମେ॒ଳିଂ ମଦ॑ନ୍ତଂ ପି॒ତ୍ରୋରୁ॒ପସ୍ଥେ॒ ତଂ ରୋ॑ଦସୀ ପିପୃତଂ ସତ୍ୟ॒ବାଚ॑ମ୍ ॥ ୩।୦୨୬।୦୯, ୩।୧।୦୨୭।୦୪ {ଗାଥିନୋ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଃ । ଉପାଧ୍ୟାୟଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ଋ॒ଚୋ ଅ॒କ୍ଷରେ॑ ପର॒ମେ ବ୍ୟୋ॑ମ॒ନ୍ୟସ୍ମି॑ନ୍ଦେ॒ବା ଅଧି॒ ବିଶ୍ୱେ॑ ନିଷେ॒ଦୁଃ । ଯସ୍ତନ୍ନ ବେଦ॒ କିମୃ॒ଚା କ॑ରିଷ୍ୟତି॒ ଯ ଇତ୍ତଦ୍ୱି॒ଦୁସ୍ତ ଇ॒ମେ ସମା॑ସତେ ॥ ୧।୧୬୪।୩୯, ୨।୩।୦୨୧।୦୪ {ଔଚଥ୍ୟୋ ଦୀର୍ଘତମାଃ । ବିଶ୍ୱଦେବାଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ସାକ୍ଷାନ୍ମୂଲ ପ୍ରମାଣାୟ ବିଷ୍ଣୋରମିତ ତେଜସେ । ଆଦ୍ୟାୟ ସର୍ୱ ବେଦାନାଂ ଋଗ୍ୱେଦାୟ ନମୋନମଃ ॥

ଋଗ୍ୱେଦଃ ଶ୍ୱେତବର୍ଣଶ୍ଚ ଦ୍ୱିଭୁଜୋ ରାସଭାନନଃ। ଅକ୍ଷମାଲାମ୍ବୁପାତ୍ରଂ ଚ ବିଭ୍ରନ୍ ସ୍ୱାଧ୍ୟଯନେ ରତଃ॥

୧। ଗଣେଶ ସୂକ୍ତଂ

ଆତୂନଇତି ନବର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ କାଣ୍ୱଃ କୁସୀଦୀନ୍ଦ୍ରୋ ଗାୟତ୍ରୀ ।

ଆ ତୂ ନ॑ ଇନ୍ଦ୍ର କ୍ଷୁ॒ମନ୍ତଂ॑ ଚି॒ତ୍ରଂ ଗ୍ରା॒ଭଂ ସଂ ଗୃ॑ଭାୟ । ମ॒ହା॒ହ॒ସ୍ତୀ ଦକ୍ଷି॑ଣେନ ॥ ୮।୦୮୧।୦୧, ୬।୫।୦୩୭।୦୧

ବି॒ଦ୍ମା ହି ତ୍ୱା॑ ତୁବିକୂ॒ର୍ମିଂ ତୁ॒ବିଦେ॑ଷ୍ଣଂ ତୁ॒ବୀମ॑ଘମ୍ । ତୁ॒ବି॒ମା॒ତ୍ରମବୋ॑ଭିଃ ॥ ୮।୦୮୧।୦୨, ୬।୫।୦୩୭।୦୨

ନ॒ହି ତ୍ୱା॑ ଶୂର ଦେ॒ବା ନ ମର୍ତା॑ସୋ॒ ଦିତ୍ସ॑ନ୍ତମ୍ । ଭୀ॒ମଂ ନ ଗାଂ ବା॒ରୟ॑ନ୍ତେ ॥ ୮।୦୮୧।୦୩, ୬।୫।୦୩୭।୦୩

ଏତୋ॒ ନ୍ୱିନ୍ଦ୍ରଂ॒ ସ୍ତବା॒ମେଶା॑ନଂ॒ ବସ୍ୱଃ॑ ସ୍ୱ॒ରାଜ॑ମ୍ । ନ ରାଧ॑ସା ମର୍ଧିଷନ୍ନଃ ॥ ୮।୦୮୧।୦୪, ୬।୫।୦୩୭।୦୪

ପ୍ର ସ୍ତୋ॑ଷ॒ଦୁପ॑ ଗାସିଷ॒ଚ୍ଛ୍ରବ॒ତ୍ସାମ॑ ଗୀ॒ୟମା॑ନମ୍ । ଅ॒ଭି ରାଧ॑ସା ଜୁଗୁରତ୍ ॥ ୮।୦୮୧।୦୫, ୬।୫।୦୩୭।୦୫

ଆ ନୋ॑ ଭର॒ ଦକ୍ଷି॑ଣେନା॒ଭି ସ॒ବ୍ୟେନ॒ ପ୍ର ମୃ॑ଶ । ଇନ୍ଦ୍ର॒ ମା ନୋ॒ ବସୋ॒ର୍ନିର୍ଭା॑କ୍ ॥ ୮।୦୮୧।୦୬, ୬।୫।୦୩୮।୦୧

ଉପ॑ କ୍ରମ॒ସ୍ୱା ଭ॑ର ଧୃଷ॒ତା ଧୃ॑ଷ୍ଣୋ॒ ଜନା॑ନାମ୍ । ଅଦା॑ଶୂଷ୍ଟରସ୍ୟ॒ ବେଦଃ॑ ॥ ୮।୦୮୧।୦୭, ୬।୫।୦୩୮।୦୨

ଇନ୍ଦ୍ର॒ ଯ ଉ॒ ନୁ ତେ॒ ଅସ୍ତି॒ ବାଜୋ॒ ବିପ୍ରେ॑ଭିଃ॒ ସନି॑ତ୍ୱଃ । ଅ॒ସ୍ମାଭିଃ॒ ସୁ ତଂ ସ॑ନୁହି ॥ ୮।୦୮୧।୦୮, ୬।୫।୦୩୮।୦୩

ସ॒ଦ୍ୟୋ॒ଜୁବ॑ସ୍ତେ॒ ବାଜା॑ ଅ॒ସ୍ମଭ୍ୟଂ॑ ବି॒ଶ୍ୱଶ୍ଚ॑ନ୍ଦ୍ରାଃ । ବଶୈ॑ଶ୍ଚ ମ॒କ୍ଷୂ ଜ॑ରନ୍ତେ ॥ ୮।୦୮୧।୦୯, ୬।୫।୦୩୮।୦୪

ଗ॒ଣାନାଂ॑ ତ୍ୱା ଗ॒ଣପ॑ତିଂ ହବାମହେ କ॒ବିଂ କ॑ବୀ॒ନାମୁ॑ପ॒ମଶ୍ର॑ବସ୍ତମମ୍ । ଜ୍ୟେ॒ଷ୍ଠ॒ରାଜଂ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣାଂ ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତ॒ ଆ ନଃ॑ ଶୃ॒ଣ୍ୱନ୍ନୂ॒ତିଭିଃ॑ ସୀଦ॒ ସାଦ॑ନମ୍ ॥ ୨।୦୨୩।୦୧, ୨।୬।୦୨୯।୦୧ {ଶୌନକୋ ଗୃତ୍ସମଦଃ । ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତିଃ । ଜଗତୀ}

ନି ଷୁ ସୀ॑ଦ ଗଣପତେ ଗ॒ଣେଷୁ॒ ତ୍ୱାମା॑ହୁ॒ର୍ୱିପ୍ର॑ତମଂ କବୀ॒ନାମ୍ । ନ ଋ॒ତେ ତ୍ୱତ୍କ୍ରି॑ୟତେ॒ କିଂ ଚ॒ନାରେ ମ॒ହାମ॒ର୍କଂ ମ॑ଘବଞ୍ଚି॒ତ୍ରମ॑ର୍ଚ ॥ ୧୦।୧୧୨।୦୯, ୮।୬।୦୧୩।୦୪ {ବୈରୂପୋ ନଭ ପ୍ରଭେଦନଃ । ଇନ୍ଦ୍ରଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ଅ॒ଭି॒ଖ୍ୟା ନୋ॑ ମଘବ॒ନ୍ନାଧ॑ମାନା॒ନ୍ତ୍ସଖେ॑ ବୋ॒ଧି ବ॑ସୁପତେ॒ ସଖୀ॑ନାମ୍ । ରଣଂ॑ କୃଧି ରଣକୃତ୍ସତ୍ୟଶୁ॒ଷ୍ମାଭ॑କ୍ତେ ଚି॒ଦା ଭ॑ଜା ରା॒ୟେ ଅ॒ସ୍ମାନ୍ ॥ ୧୦।୧୧୨।୧୦, ୮।୬।୦୧୩।୦୫ {ବୈରୂପୋ ନଭ ପ୍ରଭେଦନଃ । ଇନ୍ଦ୍ରଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

୨। ପୁରୁଷ ସୂକ୍ତଂ

ସହସ୍ରଶୀର୍ଷେତି ଷୋଳଶର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ନାରାୟଣଃ ପୁରୁଷୋନୁଷ୍ଟୁବନ୍ତ୍ୟାତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍ ।

ସ॒ହସ୍ର॑ଶୀର୍ଷା॒ ପୁରୁ॑ଷଃ ସହସ୍ରା॒କ୍ଷଃ ସ॒ହସ୍ର॑ପାତ୍ । ସ ଭୂମିଂ॑ ବି॒ଶ୍ୱତୋ॑ ବୃ॒ତ୍ୱାତ୍ୟ॑ତିଷ୍ଠଦ୍ଦଶାଙ୍ଗୁ॒ଲମ୍ ॥ ୧୦।୦୯୦।୦୧, ୮।୪।୦୧୭।୦୧

ପୁରୁ॑ଷ ଏ॒ବେଦଂ ସର୍ୱଂ॒ ଯଦ୍ଭୂ॒ତଂ ଯଚ୍ଚ॒ ଭବ୍ୟ॑ମ୍ । ଉ॒ତାମୃ॑ତ॒ତ୍ୱସ୍ୟେଶା॑ନୋ॒ ଯଦନ୍ନେ॑ନାତି॒ରୋହ॑ତି ॥ ୧୦।୦୯୦।୦୨, ୮।୪।୦୧୭।୦୨

ଏ॒ତାବା॑ନସ୍ୟ ମହି॒ମାତୋ॒ ଜ୍ୟାୟାଁ॑ଶ୍ଚ॒ ପୂରୁ॑ଷଃ । ପାଦୋ॑ଽସ୍ୟ॒ ବିଶ୍ୱା॑ ଭୂ॒ତାନି॑ ତ୍ରି॒ପାଦ॑ସ୍ୟା॒ମୃତଂ॑ ଦି॒ବି ॥ ୧୦।୦୯୦।୦୩, ୮।୪।୦୧୭।୦୩

ତ୍ରି॒ପାଦୂ॒ର୍ଧ୍ୱ ଉଦୈ॒ତ୍ପୁରୁ॑ଷଃ॒ ପାଦୋ॑ଽସ୍ୟେ॒ହାଭ॑ବ॒ତ୍ପୁନଃ॑ । ତତୋ॒ ବିଷ୍ୱ॒ଙ୍ୱ୍ୟ॑କ୍ରାମତ୍ସାଶନାନଶ॒ନେ ଅ॒ଭି ॥ ୧୦।୦୯୦।୦୪, ୮।୪।୦୧୭।୦୪

ତସ୍ମା॑ଦ୍ୱି॒ରାଳ॑ଜାୟତ ବି॒ରାଜୋ॒ ଅଧି॒ ପୂରୁ॑ଷଃ । ସ ଜା॒ତୋ ଅତ୍ୟ॑ରିଚ୍ୟତ ପ॒ଶ୍ଚାଦ୍ଭୂମି॒ମଥୋ॑ ପୁ॒ରଃ ॥ ୧୦।୦୯୦।୦୫, ୮।୪।୦୧୭।୦୫

ଯତ୍ପୁରୁ॑ଷେଣ ହ॒ବିଷା॑ ଦେ॒ବା ଯ॒ଜ୍ଞମତ॑ନ୍ୱତ । ବ॒ସ॒ନ୍ତୋ ଅ॑ସ୍ୟାସୀ॒ଦାଜ୍ୟଂ॑ ଗ୍ରୀ॒ଷ୍ମ ଇ॒ଧ୍ମଃ ଶ॒ରଦ୍ଧ॒ବିଃ ॥ ୧୦।୦୯୦।୦୬, ୮।୪।୦୧୮।୦୧

ତଂ ଯ॒ଜ୍ଞଂ ବ॒ର୍ହିଷି॒ ପ୍ରୌକ୍ଷ॒ନ୍ପୁରୁ॑ଷଂ ଜା॒ତମ॑ଗ୍ର॒ତଃ । ତେନ॑ ଦେ॒ବା ଅ॑ୟଜନ୍ତ ସା॒ଧ୍ୟା ଋଷ॑ୟଶ୍ଚ॒ ଯେ ॥ ୧୦।୦୯୦।୦୭, ୮।୪।୦୧୮।୦୨

ତସ୍ମା॑ଦ୍ୟ॒ଜ୍ଞାତ୍ସ॑ର୍ୱ॒ହୁତଃ॒ ସମ୍ଭୃ॑ତଂ ପୃଷଦା॒ଜ୍ୟମ୍ । ପ॒ଶୂନ୍ତାଁଶ୍ଚ॑କ୍ରେ ବାୟ॒ବ୍ୟା॑ନାର॒ଣ୍ୟାନ୍ଗ୍ରା॒ମ୍ୟାଶ୍ଚ॒ ଯେ ॥ ୧୦।୦୯୦।୦୮, ୮।୪।୦୧୮।୦୩

ତସ୍ମା॑ଦ୍ୟ॒ଜ୍ଞାତ୍ସ॑ର୍ୱ॒ହୁତ॒ ଋଚଃ॒ ସାମା॑ନି ଜଜ୍ଞିରେ । ଛନ୍ଦାଂ॑ସି ଜଜ୍ଞିରେ॒ ତସ୍ମା॒ଦ୍ୟଜୁ॒ସ୍ତସ୍ମା॑ଦଜାୟତ ॥ ୧୦।୦୯୦।୦୯, ୮।୪।୦୧୮।୦୪

ତସ୍ମା॒ଦଶ୍ୱା॑ ଅଜାୟନ୍ତ॒ ଯେ କେ ଚୋ॑ଭ॒ୟାଦ॑ତଃ । ଗାବୋ॑ ହ ଜଜ୍ଞିରେ॒ ତସ୍ମା॒ତ୍ତସ୍ମା॑ଜ୍ଜା॒ତା ଅ॑ଜା॒ବୟଃ॑ ॥ ୧୦।୦୯୦।୧୦, ୮।୪।୦୧୮।୦୫

ଯତ୍ପୁରୁ॑ଷଂ॒ ବ୍ୟଦ॑ଧୁଃ କତି॒ଧା ବ୍ୟ॑କଲ୍ପୟନ୍ । ମୁଖଂ॒ କିମ॑ସ୍ୟ॒ କୌ ବା॒ହୂ କା ଊ॒ରୂ ପାଦା॑ ଉଚ୍ୟେତେ ॥ ୧୦।୦୯୦।୧୧, ୮।୪।୦୧୯।୦୧

ବ୍ରା॒ହ୍ମ॒ଣୋ॑ଽସ୍ୟ॒ ମୁଖ॑ମାସୀଦ୍ବା॒ହୂ ରା॑ଜ॒ନ୍ୟଃ॑ କୃ॒ତଃ । ଊ॒ରୂ ତଦ॑ସ୍ୟ॒ ଯଦ୍ୱୈଶ୍ୟଃ॑ ପ॒ଦ୍ଭ୍ୟାଂ ଶୂ॒ଦ୍ରୋ ଅ॑ଜାୟତ ॥ ୧୦।୦୯୦।୧୨, ୮।୪।୦୧୯।୦୨

ଚ॒ନ୍ଦ୍ରମା॒ ମନ॑ସୋ ଜା॒ତଶ୍ଚକ୍ଷୋଃ॒ ସୂର୍ୟୋ॑ ଅଜାୟତ । ମୁଖା॒ଦିନ୍ଦ୍ର॑ଶ୍ଚା॒ଗ୍ନିଶ୍ଚ॑ ପ୍ରା॒ଣାଦ୍ୱା॒ୟୁର॑ଜାୟତ ॥ ୧୦।୦୯୦।୧୩, ୮।୪।୦୧୯।୦୩

ନାଭ୍ୟା॑ ଆସୀଦ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷଂ ଶୀ॒ର୍ଷ୍ଣୋ ଦ୍ୟୌଃ ସମ॑ବର୍ତତ । ପ॒ଦ୍ଭ୍ୟାଂ ଭୂମି॒ର୍ଦିଶଃ॒ ଶ୍ରୋତ୍ରା॒ତ୍ତଥା॑ ଲୋ॒କାଁ ଅ॑କଲ୍ପୟନ୍ ॥ ୧୦।୦୯୦।୧୪, ୮।୪।୦୧୯।୦୪

ସ॒ପ୍ତାସ୍ୟା॑ସନ୍ପରି॒ଧୟ॒ସ୍ତ୍ରିଃ ସ॒ପ୍ତ ସ॒ମିଧଃ॑ କୃ॒ତାଃ । ଦେ॒ବା ଯଦ୍ୟ॒ଜ୍ଞଂ ତ॑ନ୍ୱା॒ନା ଅବ॑ଧ୍ନ॒ନ୍ପୁରୁ॑ଷଂ ପ॒ଶୁମ୍ ॥ ୧୦।୦୯୦।୧୫, ୮।୪।୦୧୯।୦୫

ଯ॒ଜ୍ଞେନ॑ ଯ॒ଜ୍ଞମ॑ୟଜନ୍ତ ଦେ॒ବାସ୍ତାନି॒ ଧର୍ମା॑ଣି ପ୍ରଥ॒ମାନ୍ୟା॑ସନ୍ । ତେ ହ॒ ନାକଂ॑ ମହି॒ମାନଃ॑ ସଚନ୍ତ॒ ଯତ୍ର॒ ପୂର୍ୱେ॑ ସା॒ଧ୍ୟାଃ ସନ୍ତି॑ ଦେ॒ବାଃ ॥ ୧୦।୦୯୦।୧୬, ୮।୪।୦୧୯।୦୬

୩। ବିଷ୍ଣୁ ସୂକ୍ତଂ

ଅତୋ॑ ଦେ॒ବା ଅ॑ବନ୍ତୁ ନୋ॒ ଯତୋ॒ ବିଷ୍ଣୁ॑ର୍ୱିଚକ୍ର॒ମେ । ପୃ॒ଥି॒ବ୍ୟାଃ ସ॒ପ୍ତ ଧାମ॑ଭିଃ ॥ ୧।୦୨୨।୧୬, ୧।୨।୭।୧ {କାଣ୍ୱୋ ମେଧାତିଥି । ବିଷ୍ଣୁର୍ଦେବୋ ବା । ଗାୟତ୍ରୀ}

ଇ॒ଦଂ ବିଷ୍ଣୁ॒ର୍ୱି ଚ॑କ୍ରମେ ତ୍ରେ॒ଧା ନି ଦ॑ଧେ ପ॒ଦମ୍ । ସମୂ॑ଳ୍ହମସ୍ୟ ପାଂସୁ॒ରେ ॥ ୧।୦୨୨।୧୭, ୧।୨।୭।୨ {କାଣ୍ୱୋ ମେଧାତିଥି । ବିଷ୍ଣୁଃ । ଗାୟତ୍ରୀ}

ତ୍ରୀଣି॑ ପ॒ଦା ବି ଚ॑କ୍ରମେ॒ ବିଷ୍ଣୁ॑ର୍ଗୋ॒ପା ଅଦା॑ଭ୍ୟଃ । ଅତୋ॒ ଧର୍ମା॑ଣି ଧା॒ରୟ॑ନ୍ ॥ ୧।୦୨୨।୧୮, ୧।୨।୭।୩ {କାଣ୍ୱୋ ମେଧାତିଥି । ବିଷ୍ଣୁଃ । ଗାୟତ୍ରୀ}

ବିଷ୍ଣୋଃ॒ କର୍ମା॑ଣି ପଶ୍ୟତ॒ ଯତୋ॑ ବ୍ର॒ତାନି॑ ପସ୍ପ॒ଶେ । ଇନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ୟ॒ ଯୁଜ୍ୟଃ॒ ସଖା॑ ॥ ୧।୦୨୨।୧୯, ୧।୨।୭।୪ {କାଣ୍ୱୋ ମେଧାତିଥି । ବିଷ୍ଣୁଃ । ଗାୟତ୍ରୀ}

ତଦ୍ୱିଷ୍ଣୋଃ॑ ପର॒ମଂ ପ॒ଦଂ ସଦା॑ ପଶ୍ୟନ୍ତି ସୂ॒ରୟଃ॑ । ଦି॒ବୀ॑ବ॒ ଚକ୍ଷୁ॒ରାତ॑ତମ୍ ॥ ୧।୦୨୨।୨୦, ୧।୨।୭।୫ {କାଣ୍ୱୋ ମେଧାତିଥି । ବିଷ୍ଣୁଃ । ଗାୟତ୍ରୀ}

ତଦ୍ୱିପ୍ରା॑ସୋ ବିପ॒ନ୍ୟବୋ॑ ଜାଗୃ॒ବାଂସଃ॒ ସମି॑ନ୍ଧତେ । ବିଷ୍ଣୋ॒ର୍ୟତ୍ପ॑ର॒ମଂ ପ॒ଦମ୍ ॥ ୧।୦୨୨।୨୧, ୧।୨।୭।୬ {କାଣ୍ୱୋ ମେଧାତିଥି । ବିଷ୍ଣୁଃ । ଗାୟତ୍ରୀ}

ବିଷ୍ଣୋର୍ନୁକମିତି ଷଡୃଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟୌଚଧ୍ୟୋଦୀର୍ଘତମା ବିଷ୍ଣୁସ୍ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍ ।

ବିଷ୍ଣୋ॒ର୍ନୁ କଂ॑ ବୀ॒ର୍ୟା॑ଣି॒ ପ୍ର ବୋ॑ଚଂ॒ ଯଃ ପାର୍ଥି॑ବାନି ବିମ॒ମେ ରଜାଂ॑ସି । ଯୋ ଅସ୍କ॑ଭାୟ॒ଦୁତ୍ତ॑ରଂ ସ॒ଧସ୍ଥଂ॑ ବିଚକ୍ରମା॒ଣସ୍ତ୍ରେ॒ଧୋରୁ॑ଗା॒ୟଃ ॥ ୧।୧୫୪।୦୧, ୨।୨।୦୨୪।୦୧

ପ୍ର ତଦ୍ୱିଷ୍ଣୁଃ॑ ସ୍ତବତେ ବୀ॒ର୍ୟେ॑ଣ ମୃ॒ଗୋ ନ ଭୀ॒ମଃ କୁ॑ଚ॒ରୋ ଗି॑ରି॒ଷ୍ଠାଃ । ଯସ୍ୟୋ॒ରୁଷୁ॑ ତ୍ରି॒ଷୁ ବି॒କ୍ରମ॑ଣେଷ୍ୱଧିକ୍ଷି॒ୟନ୍ତି॒ ଭୁବ॑ନାନି॒ ବିଶ୍ୱା॑ ॥ ୧।୧୫୪।୦୨, ୨।୨।୦୨୪।୦୨

ପ୍ର ବିଷ୍ଣ॑ବେ ଶୂ॒ଷମେ॑ତୁ॒ ମନ୍ମ॑ ଗିରି॒କ୍ଷିତ॑ ଉରୁଗା॒ୟାୟ॒ ବୃଷ୍ଣେ॑ । ଯ ଇ॒ଦଂ ଦୀ॒ର୍ଘଂ ପ୍ରୟ॑ତଂ ସ॒ଧସ୍ଥ॒ମେକୋ॑ ବିମ॒ମେ ତ୍ରି॒ଭିରିତ୍ପ॒ଦେଭିଃ॑ ॥ ୧।୧୫୪।୦୩, ୨।୨।୦୨୪।୦୩

ଯସ୍ୟ॒ ତ୍ରୀ ପୂ॒ର୍ଣା ମଧୁ॑ନା ପ॒ଦାନ୍ୟକ୍ଷୀ॑ୟମାଣା ସ୍ୱ॒ଧୟା॒ ମଦ॑ନ୍ତି । ଯ ଉ॑ ତ୍ରି॒ଧାତୁ॑ ପୃଥି॒ବୀମୁ॒ତ ଦ୍ୟାମେକୋ॑ ଦା॒ଧାର॒ ଭୁବ॑ନାନି॒ ବିଶ୍ୱା॑ ॥ ୧।୧୫୪।୦୪, ୨।୨।୦୨୪।୦୪

ତଦ॑ସ୍ୟ ପ୍ରି॒ୟମ॒ଭି ପାଥୋ॑ ଅଶ୍ୟାଂ॒ ନରୋ॒ ଯତ୍ର॑ ଦେବ॒ୟବୋ॒ ମଦ॑ନ୍ତି । ଉ॒ରୁ॒କ୍ର॒ମସ୍ୟ॒ ସ ହି ବନ୍ଧୁ॑ରି॒ତ୍ଥା ବିଷ୍ଣୋଃ॑ ପ॒ଦେ ପ॑ର॒ମେ ମଧ୍ୱ॒ ଉତ୍ସଃ॑ ॥ ୧।୧୫୪।୦୫, ୨।୨।୦୨୪।୦୫

ତା ବାଂ॒ ବାସ୍ତୂ॑ନ୍ୟୁଶ୍ମସି॒ ଗମ॑ଧ୍ୟୈ॒ ଯତ୍ର॒ ଗାବୋ॒ ଭୂରି॑ଶୃଙ୍ଗା ଅ॒ୟାସଃ॑ । ଅତ୍ରାହ॒ ତଦୁ॑ରୁଗା॒ୟସ୍ୟ॒ ବୃଷ୍ଣଃ॑ ପର॒ମଂ ପ॒ଦମବ॑ ଭାତି॒ ଭୂରି॑ ॥ ୧।୧୫୪।୦୬, ୨।୨।୦୨୪।୦୬

ପ୍ରବଃପାନ୍ତମିତି ଷଡୃଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟୌଚଥ୍ୟୋଦୀର୍ଘତମା ଆଦ୍ୟାନାନ୍ତିସୃଣାମିନ୍ଦ୍ରାବିଷ୍ଣୂ ତତସ୍ତିସୃଣାଂବିଷ୍ଣୁର୍ଜଗତୀ ।

ପ୍ର ବଃ॒ ପାନ୍ତ॒ମନ୍ଧ॑ସୋ ଧିୟାୟ॒ତେ ମ॒ହେ ଶୂରା॑ୟ॒ ବିଷ୍ଣ॑ବେ ଚାର୍ଚତ । ଯା ସାନୁ॑ନି॒ ପର୍ୱ॑ତାନା॒ମଦା॑ଭ୍ୟା ମ॒ହସ୍ତ॒ସ୍ଥତୁ॒ରର୍ୱ॑ତେବ ସା॒ଧୁନା॑ ॥ ୧।୧୫୫।୦୧, ୨।୨।୦୨୫।୦୧

ତ୍ୱେ॒ଷମି॒ତ୍ଥା ସ॒ମର॑ଣଂ॒ ଶିମୀ॑ବତୋ॒ରିନ୍ଦ୍ରା॑ବିଷ୍ଣୂ ସୁତ॒ପା ବା॑ମୁରୁଷ୍ୟତି । ଯା ମର୍ତ୍ୟା॑ୟ ପ୍ରତିଧୀ॒ୟମା॑ନ॒ମିତ୍କୃ॒ଶାନୋ॒ରସ୍ତୁ॑ରସ॒ନାମୁ॑ରୁ॒ଷ୍ୟଥଃ॑ ॥ ୧।୧୫୫।୦୨, ୨।୨।୦୨୫।୦୨

ତା ଈଂ॑ ବର୍ଧନ୍ତି॒ ମହ୍ୟ॑ସ୍ୟ॒ ପୌଂସ୍ୟଂ॒ ନି ମା॒ତରା॑ ନୟତି॒ ରେତ॑ସେ ଭୁ॒ଜେ । ଦଧା॑ତି ପୁ॒ତ୍ରୋଽବ॑ରଂ॒ ପରଂ॑ ପି॒ତୁର୍ନାମ॑ ତୃ॒ତୀୟ॒ମଧି॑ ରୋଚ॒ନେ ଦି॒ବଃ ॥ ୧।୧୫୫।୦୩, ୨।୨।୦୨୫।୦୩

ତତ୍ତ॒ଦିଦ॑ସ୍ୟ॒ ପୌଂସ୍ୟଂ॑ ଗୃଣୀମସୀ॒ନସ୍ୟ॑ ତ୍ରା॒ତୁର॑ବୃ॒କସ୍ୟ॑ ମୀ॒ଳ୍ହୁଷଃ॑ । ଯଃ ପାର୍ଥି॑ବାନି ତ୍ରି॒ଭିରିଦ୍ୱିଗା॑ମଭିରୁ॒ରୁ କ୍ରମି॑ଷ୍ଟୋରୁଗା॒ୟାୟ॑ ଜୀ॒ବସେ॑ ॥ ୧।୧୫୫।୦୪, ୨।୨।୦୨୫।୦୪

ଦ୍ୱେ ଇଦ॑ସ୍ୟ॒ କ୍ରମ॑ଣେ ସ୍ୱ॒ର୍ଦୃଶୋ॑ଽଭି॒ଖ୍ୟାୟ॒ ମର୍ତ୍ୟୋ॑ ଭୁରଣ୍ୟତି । ତୃ॒ତୀୟ॑ମସ୍ୟ॒ ନକି॒ରା ଦ॑ଧର୍ଷତି॒ ବୟ॑ଶ୍ଚ॒ନ ପ॒ତୟ॑ନ୍ତଃ ପତ॒ତ୍ରିଣଃ॑ ॥ ୧।୧୫୫।୦୫, ୨।୨।୦୨୫।୦୫

ଚ॒ତୁର୍ଭିଃ॑ ସା॒କଂ ନ॑ବ॒ତିଂ ଚ॒ ନାମ॑ଭିଶ୍ଚ॒କ୍ରଂ ନ ବୃ॒ତ୍ତଂ ବ୍ୟତୀଁ॑ରବୀବିପତ୍ । ବୃ॒ହଚ୍ଛ॑ରୀରୋ ବି॒ମିମା॑ନ॒ ଋକ୍ୱ॑ଭି॒ର୍ୟୁବାକୁ॑ମାରଃ॒ ପ୍ରତ୍ୟେ॑ତ୍ୟାହ॒ବମ୍ ॥ ୧।୧୫୫।୦୬, ୨।୨।୦୨୫।୦୬

ଭବାମିତ୍ରଇତି ପଞ୍ଚର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟୌଚଥ୍ୟୋଦୀର୍ଘତମାବିଷ୍ଣୁର୍ଜଗତୀ ।

ଭବା॑ ମି॒ତ୍ରୋ ନ ଶେବ୍ୟୋ॑ ଘୃ॒ତାସୁ॑ତି॒ର୍ୱିଭୂ॑ତଦ୍ୟୁମ୍ନ ଏବ॒ୟା ଉ॑ ସ॒ପ୍ରଥାଃ॑ । ଅଧା॑ ତେ ବିଷ୍ଣୋ ବି॒ଦୁଷା॑ ଚି॒ଦର୍ଧ୍ୟଃ॒ ସ୍ତୋମୋ॑ ଯ॒ଜ୍ଞଶ୍ଚ॒ ରାଧ୍ୟୋ॑ ହ॒ବିଷ୍ମ॑ତା ॥ ୧।୧୫୬।୦୧, ୨।୨।୦୨୬।୦୧

ଯଃ ପୂ॒ର୍ୱ୍ୟାୟ॑ ବେ॒ଧସେ॒ ନବୀ॑ୟସେ ସୁ॒ମଜ୍ଜା॑ନୟେ॒ ବିଷ୍ଣ॑ବେ॒ ଦଦା॑ଶତି । ଯୋ ଜା॒ତମ॑ସ୍ୟ ମହ॒ତୋ ମହି॒ ବ୍ରବ॒ତ୍ସେଦୁ॒ ଶ୍ରବୋ॑ଭି॒ର୍ୟୁଜ୍ୟଂ॑ ଚିଦ॒ଭ୍ୟ॑ସତ୍ ॥ ୧।୧୫୬।୦୨, ୨।୨।୦୨୬।୦୨

ତମୁ॑ ସ୍ତୋତାରଃ ପୂ॒ର୍ୱ୍ୟଂ ଯଥା॑ ବି॒ଦ ଋ॒ତସ୍ୟ॒ ଗର୍ଭଂ॑ ଜ॒ନୁଷା॑ ପିପର୍ତନ । ଆସ୍ୟ॑ ଜା॒ନନ୍ତୋ॒ ନାମ॑ ଚିଦ୍ୱିବକ୍ତନ ମ॒ହସ୍ତେ॑ ବିଷ୍ଣୋ ସୁମ॒ତିଂ ଭ॑ଜାମହେ ॥ ୧।୧୫୬।୦୩, ୨।୨।୦୨୬।୦୩

ତମ॑ସ୍ୟ॒ ରାଜା॒ ବରୁ॑ଣ॒ସ୍ତମ॒ଶ୍ୱିନା॒ କ୍ରତୁଂ॑ ସଚନ୍ତ॒ ମାରୁ॑ତସ୍ୟ ବେ॒ଧସଃ॑ । ଦା॒ଧାର॒ ଦକ୍ଷ॑ମୁତ୍ତ॒ମମ॑ହ॒ର୍ୱିଦଂ॑ ବ୍ର॒ଜଂ ଚ॒ ବିଷ୍ଣୁଃ॒ ସଖି॑ବାଁ ଅପୋର୍ଣୁ॒ତେ ॥ ୧।୧୫୬।୦୪, ୨।୨।୦୨୬।୦୪

ଆ ଯୋ ବି॒ବାୟ॑ ସ॒ଚଥା॑ୟ॒ ଦୈବ୍ୟ॒ ଇନ୍ଦ୍ରା॑ୟ॒ ବିଷ୍ଣୁଃ॑ ସୁ॒କୃତେ॑ ସୁ॒କୃତ୍ତ॑ରଃ । ବେ॒ଧା ଅ॑ଜିନ୍ୱତ୍ତ୍ରିଷଧ॒ସ୍ଥ ଆର୍ୟ॑ମୃ॒ତସ୍ୟ॑ ଭା॒ଗେ ଯଜ॑ମାନ॒ମାଭ॑ଜତ୍ ॥ ୧।୧୫୬।୦୫, ୨।୨।୦୨୬।୦୫

ସଂବାମିତ୍ୟଷ୍ଟର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ବାର୍ହସ୍ପତ୍ୟୋଭରଦ୍ୱାଜଇନ୍ଦ୍ରାବିଷ୍ଣୂତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍ ।

ସଂ ବାଂ॒ କର୍ମ॑ଣା॒ ସମି॒ଷା ହି॑ନୋ॒ମୀନ୍ଦ୍ରା॑ବିଷ୍ଣୂ॒ ଅପ॑ସସ୍ପା॒ରେ ଅ॒ସ୍ୟ । ଜୁ॒ଷେଥାଂ॑ ଯ॒ଜ୍ଞଂ ଦ୍ରବି॑ଣଂ ଚ ଧତ୍ତ॒ମରି॑ଷ୍ଟୈର୍ନଃ ପ॒ଥିଭିଃ॑ ପା॒ରୟ॑ନ୍ତା ॥ ୬।୦୬୯।୦୧, ୫।୧।୦୧୩।୦୧

ଯା ବିଶ୍ୱା॑ସାଂ ଜନି॒ତାରା॑ ମତୀ॒ନାମିନ୍ଦ୍ରା॒ବିଷ୍ଣୂ॑ କ॒ଲଶା॑ ସୋମ॒ଧାନା॑ । ପ୍ର ବାଂ॒ ଗିରଃ॑ ଶ॒ସ୍ୟମା॑ନା ଅବନ୍ତୁ॒ ପ୍ର ସ୍ତୋମା॑ସୋ ଗୀ॒ୟମା॑ନାସୋ ଅ॒ର୍କୈଃ ॥ ୬।୦୬୯।୦୨, ୫।୧।୦୧୩।୦୨

ଇନ୍ଦ୍ରା॑ବିଷ୍ଣୂ ମଦପତୀ ମଦାନା॒ମା ସୋମଂ॑ ଯାତଂ॒ ଦ୍ରବି॑ଣୋ॒ ଦଧା॑ନା । ସଂ ବା॑ମଞ୍ଜନ୍ତ୍ୱ॒କ୍ତୁଭି॑ର୍ମତୀ॒ନାଂ ସଂ ସ୍ତୋମା॑ସଃ ଶ॒ସ୍ୟମା॑ନାସ ଉ॒କ୍ଥୈଃ ॥ ୬।୦୬୯।୦୩, ୫।୧।୦୧୩।୦୩

ଆ ବା॒ମଶ୍ୱା॑ସୋ ଅଭିମାତି॒ଷାହ॒ ଇନ୍ଦ୍ରା॑ବିଷ୍ଣୂ ସଧ॒ମାଦୋ॑ ବହନ୍ତୁ । ଜୁ॒ଷେଥାଂ॒ ବିଶ୍ୱା॒ ହବ॑ନା ମତୀ॒ନାମୁପ॒ ବ୍ରହ୍ମା॑ଣି ଶୃଣୁତଂ॒ ଗିରୋ॑ ମେ ॥ ୬।୦୬୯।୦୪, ୫।୧।୦୧୩।୦୪

ଇନ୍ଦ୍ରା॑ବିଷ୍ଣୂ॒ ତତ୍ପ॑ନ॒ୟାୟ୍ୟଂ॑ ବାଂ॒ ସୋମ॑ସ୍ୟ॒ ମଦ॑ ଉ॒ରୁ ଚ॑କ୍ରମାଥେ । ଅକୃ॑ଣୁତମ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷଂ॒ ବରୀ॒ୟୋଽପ୍ର॑ଥତଂ ଜୀ॒ବସେ॑ ନୋ॒ ରଜାଂ॑ସି ॥ ୬।୦୬୯।୦୫, ୫।୧।୦୧୩।୦୫

ଇନ୍ଦ୍ରା॑ବିଷ୍ଣୂ ହ॒ବିଷା॑ ବାବୃଧା॒ନାଗ୍ରା॑ଦ୍ୱାନା॒ ନମ॑ସା ରାତହବ୍ୟା । ଘୃତା॑ସୁତୀ॒ ଦ୍ରବି॑ଣଂ ଧତ୍ତମ॒ସ୍ମେ ସ॑ମୁ॒ଦ୍ରଃ ସ୍ଥଃ॑ କ॒ଲଶଃ॑ ସୋମ॒ଧାନଃ॑ ॥ ୬।୦୬୯।୦୬, ୫।୧।୦୧୩।୦୬

ଇନ୍ଦ୍ରା॑ବିଷ୍ଣୂ॒ ପିବ॑ତଂ॒ ମଧ୍ୱୋ॑ ଅ॒ସ୍ୟ ସୋମ॑ସ୍ୟ ଦସ୍ରା ଜ॒ଠରଂ॑ ପୃଣେଥାମ୍ । ଆ ବା॒ମନ୍ଧାଂ॑ସି ମଦି॒ରାଣ୍ୟ॑ଗ୍ମ॒ନ୍ନୁପ॒ ବ୍ରହ୍ମା॑ଣି ଶୃଣୁତଂ॒ ହବଂ॑ ମେ ॥ ୬।୦୬୯।୦୭, ୫।୧।୦୧୩।୦୭

ଉ॒ଭା ଜି॑ଗ୍ୟଥୁ॒ର୍ନ ପରା॑ ଜୟେଥେ॒ ନ ପରା॑ ଜିଗ୍ୟେ କତ॒ରଶ୍ଚ॒ନୈନୋଃ॑ । ଇନ୍ଦ୍ର॑ଶ୍ଚ ବିଷ୍ଣୋ॒ ଯଦପ॑ସ୍ପୃଧେଥାଂ ତ୍ରେ॒ଧା ସ॒ହସ୍ରଂ॒ ବି ତଦୈ॑ରୟେଥାମ୍ ॥ ୬।୦୬୯।୦୮, ୫।୧।୦୧୩।୦୮

ପରୋମାତ୍ରୟେତି ସପ୍ତର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ମୈତ୍ରାବରୁଣିର୍ୱସିଷ୍ଟୋବିଷ୍ଣୁଃ ଉରୁଂୟଜ୍ଞାୟେତିତିସୃଣାମିନ୍ଦ୍ରାବିଷ୍ଣୂତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍ ।

ପ॒ରୋ ମାତ୍ର॑ୟା ତ॒ନ୍ୱା॑ ବୃଧାନ॒ ନ ତେ॑ ମହି॒ତ୍ୱମନ୍ୱ॑ଶ୍ନୁବନ୍ତି । ଉ॒ଭେ ତେ॑ ବିଦ୍ମ॒ ରଜ॑ସୀ ପୃଥି॒ବ୍ୟା ବିଷ୍ଣୋ॑ ଦେବ॒ ତ୍ୱଂ ପ॑ର॒ମସ୍ୟ॑ ବିତ୍ସେ ॥ ୭।୦୯୯।୦୧, ୫।୬।୦୨୪।୦୧

ନ ତେ॑ ବିଷ୍ଣୋ॒ ଜାୟ॑ମାନୋ॒ ନ ଜା॒ତୋ ଦେବ॑ ମହି॒ମ୍ନଃ ପର॒ମନ୍ତ॑ମାପ । ଉଦ॑ସ୍ତଭ୍ନା॒ ନାକ॑ମୃ॒ଷ୍ୱଂ ବୃ॒ହନ୍ତଂ॑ ଦା॒ଧର୍ଥ॒ ପ୍ରାଚୀଂ॑ କ॒କୁଭଂ॑ ପୃଥି॒ବ୍ୟାଃ ॥ ୭।୦୯୯।୦୨, ୫।୬।୦୨୪।୦୨

ଇରା॑ବତୀ ଧେନୁ॒ମତୀ॒ ହି ଭୂ॒ତଂ ସୂ॑ୟବ॒ସିନୀ॒ ମନୁ॑ଷେ ଦଶ॒ସ୍ୟା । ବ୍ୟ॑ସ୍ତଭ୍ନା॒ ରୋଦ॑ସୀ ବିଷ୍ଣବେ॒ତେ ଦା॒ଧର୍ଥ॑ ପୃଥି॒ବୀମ॒ଭିତୋ॑ ମ॒ୟୂଖୈଃ॑ ॥ ୭।୦୯୯।୦୩, ୫।୬।୦୨୪।୦୩

ଉ॒ରୁଂ ଯ॒ଜ୍ଞାୟ॑ ଚକ୍ରଥୁରୁ ଲୋ॒କଂ ଜ॒ନୟ॑ନ୍ତା॒ ସୂର୍ୟ॑ମୁ॒ଷାସ॑ମ॒ଗ୍ନିମ୍ । ଦାସ॑ସ୍ୟ ଚିଦ୍ୱୃଷଶି॒ପ୍ରସ୍ୟ॑ ମା॒ୟା ଜ॒ଘ୍ନଥୁ॑ର୍ନରା ପୃତ॒ନାଜ୍ୟେ॑ଷୁ ॥ ୭।୦୯୯।୦୪, ୫।୬।୦୨୪।୦୪

ଇନ୍ଦ୍ରା॑ବିଷ୍ଣୂ ଦୃଂହି॒ତାଃ ଶମ୍ବ॑ରସ୍ୟ॒ ନବ॒ ପୁରୋ॑ ନବ॒ତିଂ ଚ॑ ଶ୍ନଥିଷ୍ଟମ୍ । ଶ॒ତଂ ବ॒ର୍ଚିନଃ॑ ସ॒ହସ୍ରଂ॑ ଚ ସା॒କଂ ହ॒ଥୋ ଅ॑ପ୍ର॒ତ୍ୟସୁ॑ରସ୍ୟ ବୀ॒ରାନ୍ ॥ ୭।୦୯୯।୦୫, ୫।୬।୦୨୪।୦୫

ଇ॒ୟଂ ମ॑ନୀ॒ଷା ବୃ॑ହ॒ତୀ ବୃ॒ହନ୍ତୋ॑ରୁକ୍ର॒ମା ତ॒ବସା॑ ବ॒ର୍ଧୟ॑ନ୍ତୀ । ର॒ରେ ବାଂ॒ ସ୍ତୋମଂ॑ ବି॒ଦଥେ॑ଷୁ ବିଷ୍ଣୋ॒ ପିନ୍ୱ॑ତ॒ମିଷୋ॑ ବୃ॒ଜନେ॑ଷ୍ୱିନ୍ଦ୍ର ॥ ୭।୦୯୯।୦୬, ୫।୬।୦୨୪।୦୬

ବଷ॑ଟ୍ ତେ ବିଷ୍ଣବା॒ସ ଆ କୃ॑ଣୋମି॒ ତନ୍ମେ॑ ଜୁଷସ୍ୱ ଶିପିବିଷ୍ଟ ହ॒ବ୍ୟମ୍ । ବର୍ଧ॑ନ୍ତୁ ତ୍ୱା ସୁଷ୍ଟୁ॒ତୟୋ॒ ଗିରୋ॑ ମେ ଯୂ॒ୟଂ ପା॑ତ ସ୍ୱ॒ସ୍ତିଭିଃ॒ ସଦା॑ ନଃ ॥ ୭।୦୯୯।୦୭, ୫।୬।୦୨୪।୦୭

ନୂମର୍ତଇତି ସପ୍ତର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ମୈତ୍ରାବରୁଣିର୍ୱସିଷ୍ଠୋବିଷ୍ଣୁସ୍ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍ ।

ନୂ ମର୍ତୋ॑ ଦୟତେ ସନି॒ଷ୍ୟନ୍ୟୋ ବିଷ୍ଣ॑ବ ଉରୁଗା॒ୟାୟ॒ ଦାଶ॑ତ୍ । ପ୍ର ଯଃ ସ॒ତ୍ରାଚା॒ ମନ॑ସା॒ ଯଜା॑ତ ଏ॒ତାବ॑ନ୍ତଂ॒ ନର୍ୟ॑ମା॒ବିବା॑ସାତ୍ ॥ ୭।୧୦୦।୦୧, ୫।୬।୦୨୫।୦୧

ତ୍ୱଂ ବି॑ଷ୍ଣୋ ସୁମ॒ତିଂ ବି॒ଶ୍ୱଜ॑ନ୍ୟା॒ମପ୍ର॑ୟୁତାମେବୟାବୋ ମ॒ତିଂ ଦାଃ॑ । ପର୍ଚୋ॒ ଯଥା॑ ନଃ ସୁବି॒ତସ୍ୟ॒ ଭୂରେ॒ରଶ୍ୱା॑ବତଃ ପୁରୁଶ୍ଚ॒ନ୍ଦ୍ରସ୍ୟ॑ ରା॒ୟଃ ॥ ୭।୧୦୦।୦୨, ୫।୬।୦୨୫।୦୨

ତ୍ରିର୍ଦେ॒ବଃ ପୃ॑ଥି॒ବୀମେ॒ଷ ଏ॒ତାଂ ବି ଚ॑କ୍ରମେ ଶ॒ତର୍ଚ॑ସଂ ମହି॒ତ୍ୱା । ପ୍ର ବିଷ୍ଣୁ॑ରସ୍ତୁ ତ॒ବସ॒ସ୍ତବୀ॑ୟାନ୍ତ୍ୱେ॒ଷଂ ହ୍ୟ॑ସ୍ୟ॒ ସ୍ଥବି॑ରସ୍ୟ॒ ନାମ॑ ॥ ୭।୧୦୦।୦୩, ୫।୬।୦୨୫।୦୩

ବି ଚ॑କ୍ରମେ ପୃଥି॒ବୀମେ॒ଷ ଏ॒ତାଂ କ୍ଷେତ୍ରା॑ୟ॒ ବିଷ୍ଣୁ॒ର୍ମନୁ॑ଷେ ଦଶ॒ସ୍ୟନ୍ । ଧ୍ରୁ॒ବାସୋ॑ ଅସ୍ୟ କୀ॒ରୟୋ॒ ଜନା॑ସ ଉରୁକ୍ଷି॒ତିଂ ସୁ॒ଜନି॑ମା ଚକାର ॥ ୭।୧୦୦।୦୪, ୫।୬।୦୨୫।୦୪

ପ୍ର ତତ୍ତେ॑ ଅ॒ଦ୍ୟ ଶି॑ପିବିଷ୍ଟ॒ ନାମା॒ର୍ୟଃ ଶଂ॑ସାମି ବ॒ୟୁନା॑ନି ବି॒ଦ୍ୱାନ୍ । ତଂ ତ୍ୱା॑ ଗୃଣାମି ତ॒ବସ॒ମତ॑ବ୍ୟା॒ନ୍କ୍ଷୟ॑ନ୍ତମ॒ସ୍ୟ ରଜ॑ସଃ ପରା॒କେ ॥ ୭।୧୦୦।୦୫, ୫।୬।୦୨୫।୦୫

କିମିତ୍ତେ॑ ବିଷ୍ଣୋ ପରି॒ଚକ୍ଷ୍ୟଂ॑ ଭୂ॒ତ୍ପ୍ର ଯଦ୍ୱ॑ବ॒କ୍ଷେ ଶି॑ପିବି॒ଷ୍ଟୋ ଅ॑ସ୍ମି । ମା ବର୍ପୋ॑ ଅ॒ସ୍ମଦପ॑ ଗୂହ ଏ॒ତଦ୍ୟଦ॒ନ୍ୟରୂ॑ପଃ ସମି॒ଥେ ବ॒ଭୂଥ॑ ॥ ୭।୧୦୦।୦୬, ୫।୬।୦୨୫।୦୬

ବଷ॑ଟ୍ ତେ ବିଷ୍ଣବା॒ସ ଆ କୃ॑ଣୋମି॒ ତନ୍ମେ॑ ଜୁଷସ୍ୱ ଶିପିବିଷ୍ଟ ହ॒ବ୍ୟମ୍ । ବର୍ଧ॑ନ୍ତୁ ତ୍ୱା ସୁଷ୍ଟୁ॒ତୟୋ॒ ଗିରୋ॑ ମେ ଯୂ॒ୟଂ ପା॑ତ ସ୍ୱ॒ସ୍ତିଭିଃ॒ ସଦା॑ ନଃ ॥ ୭।୧୦୦।୦୭, ୫।୬।୦୨୫।୦୭

୪। ପଞ୍ଚରୁଦ୍ର ସୂକ୍ତଂ

କଦ୍ରୁଦ୍ରାୟେତିନବର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ଘୌରଃ କଣ୍ୱୋରୁଦ୍ରସ୍ତୃତୀୟାୟାମିତ୍ରାବରୁଣୌଚସପ୍ତମ୍ୟାଦିତୃଚସ୍ୟ ସୋମୋ ଗାୟତ୍ର୍ୟନ୍ତ୍ୟାନୁଷ୍ଟୁପ୍ ।

କଦ୍ରୁ॒ଦ୍ରାୟ॒ ପ୍ରଚେ॑ତସେ ମୀ॒ଳ୍ହୁଷ୍ଟ॑ମାୟ॒ ତବ୍ୟ॑ସେ । ବୋ॒ଚେମ॒ ଶନ୍ତ॑ମଂ ହୃ॒ଦେ ॥ ୧।୦୪୩।୦୧, ୧।୩।୦୨୬।୦୧

ଯଥା॑ ନୋ॒ ଅଦି॑ତିଃ॒ କର॒ତ୍ପଶ୍ୱେ॒ ନୃଭ୍ୟୋ॒ ଯଥା॒ ଗବେ॑ । ଯଥା॑ ତୋ॒କାୟ॑ ରୁ॒ଦ୍ରିୟ॑ମ୍ ॥ ୧।୦୪୩।୦୨, ୧।୩।୦୨୬।୦୨

ଯଥା॑ ନୋ ମି॒ତ୍ରୋ ବରୁ॑ଣୋ॒ ଯଥା॑ ରୁ॒ଦ୍ରଶ୍ଚିକେ॑ତତି । ଯଥା॒ ବିଶ୍ୱେ॑ ସ॒ଜୋଷ॑ସଃ ॥ ୧।୦୪୩।୦୩, ୧।୩।୦୨୬।୦୩

ଗା॒ଥପ॑ତିଂ ମେ॒ଧପ॑ତିଂ ରୁ॒ଦ୍ରଂ ଜଲା॑ଷଭେଷଜମ୍ । ତଚ୍ଛଂ॒ୟୋଃ ସୁ॒ମ୍ନମୀ॑ମହେ ॥ ୧।୦୪୩।୦୪, ୧।୩।୦୨୬।୦୪

ଯଃ ଶୁ॒କ୍ର ଇ॑ବ॒ ସୂର୍ୟୋ॒ ହିର॑ଣ୍ୟମିବ॒ ରୋଚ॑ତେ । ଶ୍ରେଷ୍ଠୋ॑ ଦେ॒ବାନାଂ॒ ବସୁଃ॑ ॥ ୧।୦୪୩।୦୫, ୧।୩।୦୨୬।୦୫

ଶଂ ନଃ॑ କର॒ତ୍ୟର୍ୱ॑ତେ ସୁ॒ଗଂ ମେ॒ଷାୟ॑ ମେ॒ଷ୍ୟେ॑ । ନୃଭ୍ୟୋ॒ ନାରି॑ଭ୍ୟୋ॒ ଗବେ॑ ॥ ୧।୦୪୩।୦୬, ୧।୩।୦୨୭।୦୧

ଅ॒ସ୍ମେ ସୋ॑ମ॒ ଶ୍ରିୟ॒ମଧି॒ ନି ଧେ॑ହି ଶ॒ତସ୍ୟ॑ ନୃ॒ଣାମ୍ । ମହି॒ ଶ୍ରବ॑ସ୍ତୁବିନୃ॒ମ୍ଣମ୍ ॥ ୧।୦୪୩।୦୭, ୧।୩।୦୨୭।୦୨

ମା ନଃ॑ ସୋମପରି॒ବାଧୋ॒ ମାରା॑ତୟୋ ଜୁହୁରନ୍ତ । ଆ ନ॑ ଇନ୍ଦୋ॒ ବାଜେ॑ ଭଜ ॥ ୧।୦୪୩।୦୮, ୧।୩।୦୨୭।୦୩

ଯାସ୍ତେ॑ ପ୍ର॒ଜା ଅ॒ମୃତ॑ସ୍ୟ॒ ପର॑ସ୍ମି॒ନ୍ଧାମ॑ନ୍ନୃ॒ତସ୍ୟ॑ । ମୂ॒ର୍ଧା ନାଭା॑ ସୋମ ବେନ ଆ॒ଭୂଷ॑ନ୍ତୀଃ ସୋମ ବେଦଃ ॥ ୧।୦୪୩।୦୯, ୧।୩।୦୨୭।୦୪

ଇମାରୁଦ୍ରାୟେତ୍ୟେକାଦଶର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ କୁତ୍ସୋରୁଦ୍ରୋଜଗତୀଅନ୍ତ୍ୟେଦ୍ୱେତ୍ରିଷ୍ଟୁଭୌ ।

ଇ॒ମା ରୁ॒ଦ୍ରାୟ॑ ତ॒ବସେ॑ କପ॒ର୍ଦିନେ॑ କ୍ଷ॒ୟଦ୍ୱୀ॑ରାୟ॒ ପ୍ର ଭ॑ରାମହେ ମ॒ତୀଃ । ଯଥା॒ ଶମସ॑ଦ୍ଦ୍ୱି॒ପଦେ॒ ଚତୁ॑ଷ୍ପଦେ॒ ବିଶ୍ୱଂ॑ ପୁ॒ଷ୍ଟଂ ଗ୍ରାମେ॑ ଅ॒ସ୍ମିନ୍ନ॑ନାତୁ॒ରମ୍ ॥ ୧।୧୧୪।୦୧, ୧।୮।୫।୧

ମୃ॒ଳା ନୋ॑ ରୁଦ୍ରୋ॒ତ ନୋ॒ ମୟ॑ସ୍କୃଧି କ୍ଷ॒ୟଦ୍ୱୀ॑ରାୟ॒ ନମ॑ସା ବିଧେମ ତେ । ଯଚ୍ଛଂ ଚ॒ ଯୋଶ୍ଚ॒ ମନୁ॑ରାୟେ॒ଜେ ପି॒ତା ତଦ॑ଶ୍ୟାମ॒ ତବ॑ ରୁଦ୍ର॒ ପ୍ରଣୀ॑ତିଷୁ ॥ ୧।୧୧୪।୦୨, ୧।୮।୫।୨

ଅ॒ଶ୍ୟାମ॑ ତେ ସୁମ॒ତିଂ ଦେ॑ବୟ॒ଜ୍ୟଯା॑ କ୍ଷ॒ୟଦ୍ୱୀ॑ରସ୍ୟ॒ ତବ॑ ରୁଦ୍ର ମୀଢ୍ୱଃ । ସୁ॒ମ୍ନା॒ୟନ୍ନିଦ୍ୱିଶୋ॑ ଅ॒ସ୍ମାକ॒ମା ଚ॒ରାରି॑ଷ୍ଟବୀରା ଜୁହବାମ ତେ ହ॒ବିଃ ॥ ୧।୧୧୪।୦୩, ୧।୮।୫।୩

ତ୍ୱେ॒ଷଂ ବ॒ୟଂ ରୁ॒ଦ୍ରଂ ଯ॑ଜ୍ଞ॒ସାଧଂ॑ ବ॒ଙ୍କୁଂ କ॒ବିମବ॑ସେ॒ ନି ହ୍ୱ॑ୟାମହେ । ଆ॒ରେ ଅ॒ସ୍ମଦ୍ଦୈବ୍ୟଂ॒ ହେଳୋ॑ ଅସ୍ୟତୁ ସୁମ॒ତିମିଦ୍ୱ॒ୟମ॒ସ୍ୟା ବୃ॑ଣୀମହେ ॥ ୧।୧୧୪।୦୪, ୧।୮।୫।୪

ଦି॒ବୋ ବ॑ରା॒ହମ॑ରୁ॒ଷଂ କ॑ପ॒ର୍ଦିନଂ॑ ତ୍ୱେ॒ଷଂ ରୂ॒ପଂ ନମ॑ସା॒ ନି ହ୍ୱ॑ୟାମହେ । ହସ୍ତେ॒ ବିଭ୍ର॑ଦ୍ଭେଷ॒ଜା ବାର୍ୟା॑ଣି॒ ଶର୍ମ॒ ବର୍ମ॑ ଚ୍ଛ॒ର୍ଦିର॒ସ୍ମଭ୍ୟଂ॑ ଯଂସତ୍ ॥ ୧।୧୧୪।୦୫, ୧।୮।୫।୫

ଇ॒ଦଂ ପି॒ତ୍ରେ ମ॒ରୁତା॑ମୁଚ୍ୟତେ॒ ବଚଃ॑ ସ୍ୱା॒ଦୋଃ ସ୍ୱାଦୀ॑ୟୋ ରୁ॒ଦ୍ରାୟ॒ ବର୍ଧ॑ନମ୍ । ରାସ୍ୱା॑ ଚ ନୋ ଅମୃତ ମର୍ତ॒ଭୋଜ॑ନଂ॒ ତ୍ମନେ॑ ତୋ॒କାୟ॒ ତନ॑ୟାୟ ମୃଳ ॥ ୧।୧୧୪।୦୬, ୧।୮।୬।୧

ମା ନୋ॑ ମ॒ହାନ୍ତ॑ମୁ॒ତ ମା ନୋ॑ ଅର୍ଭ॒କଂ ମା ନ॒ ଉକ୍ଷ॑ନ୍ତମୁ॒ତ ମା ନ॑ ଉକ୍ଷି॒ତମ୍ । ମା ନୋ॑ ବଧୀଃ ପି॒ତରଂ॒ ମୋତ ମା॒ତରଂ॒ ମା ନଃ॑ ପ୍ରି॒ୟାସ୍ତ॒ନ୍ୱୋ॑ ରୁଦ୍ର ରୀରିଷଃ ॥ ୧।୧୧୪।୦୭, ୧।୮।୬।୨

ମା ନ॑ସ୍ତୋ॒କେ ତନ॑ୟେ॒ ମା ନ॑ ଆ॒ୟୌ ମା ନୋ॒ ଗୋଷୁ॒ ମା ନୋ॒ ଅଶ୍ୱେ॑ଷୁ ରୀରିଷଃ । ବୀ॒ରାନ୍ମା ନୋ॑ ରୁଦ୍ର ଭାମି॒ତୋ ବ॑ଧୀର୍ହ॒ବିଷ୍ମ॑ନ୍ତଃ॒ ସଦ॒ମିତ୍ତ୍ୱା॑ ହବାମହେ ॥ ୧।୧୧୪।୦୮, ୧।୮।୬।୩

ଉପ॑ ତେ॒ ସ୍ତୋମା॑ନ୍ପଶୁ॒ପା ଇ॒ବାକ॑ରଂ॒ ରାସ୍ୱା॑ ପିତର୍ମରୁତାଂ ସୁ॒ମ୍ନମ॒ସ୍ମେ । ଭ॒ଦ୍ରା ହି ତେ॑ ସୁମ॒ତିର୍ମୃ॑ଳ॒ୟତ୍ତ॒ମାଥା॑ ବ॒ୟମବ॒ ଇତ୍ତେ॑ ବୃଣୀମହେ ॥ ୧।୧୧୪।୦୯, ୧।୮।୬।୪

ଆ॒ରେ ତେ॑ ଗୋ॒ଘ୍ନମୁ॒ତ ପୂ॑ରୁଷ॒ଘ୍ନଂ କ୍ଷୟ॑ଦ୍ୱୀର ସୁ॒ମ୍ନମ॒ସ୍ମେ ତେ॑ ଅସ୍ତୁ । ମୃ॒ଳା ଚ॑ ନୋ॒ ଅଧି॑ ଚ ବ୍ରୂହି ଦେ॒ବାଧା॑ ଚ ନଃ॒ ଶର୍ମ॑ ଯଚ୍ଛ ଦ୍ୱି॒ବର୍ହାଃ॑ ॥ ୧।୧୧୪।୧୦, ୧।୮।୬।୫

ଅବୋ॑ଚାମ॒ ନମୋ॑ ଅସ୍ମା ଅବ॒ସ୍ୟବଃ॑ ଶୃ॒ଣୋତୁ॑ ନୋ॒ ହବଂ॑ ରୁ॒ଦ୍ରୋ ମ॒ରୁତ୍ୱା॑ନ୍ । ତନ୍ନୋ॑ ମି॒ତ୍ରୋ ବରୁ॑ଣୋ ମାମହନ୍ତା॒ମଦି॑ତିଃ॒ ସିନ୍ଧୁଃ॑ ପୃଥି॒ବୀ ଉ॒ତ ଦ୍ୟୌଃ ॥ ୧।୧୧୪।୧୧, ୧।୮।୬।୬

ଆତେପିତରିତି ପଞ୍ଚଦଶର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ଶୌନକୋ ଗୃତ୍ସମଦୋରୁଦ୍ରୋଜଗତ୍ୟନ୍ତ୍ୟାତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍ ।

ଆ ତେ॑ ପିତର୍ମରୁତାଂ ସୁ॒ମ୍ନମେ॑ତୁ॒ ମା ନଃ॒ ସୂର୍ୟ॑ସ୍ୟ ସନ୍॒ଦୃଶୋ॑ ଯୁୟୋଥାଃ । ଅ॒ଭି ନୋ॑ ବୀ॒ରୋ ଅର୍ୱ॑ତି କ୍ଷମେତ॒ ପ୍ର ଜା॑ୟେମହି ରୁଦ୍ର ପ୍ର॒ଜାଭିଃ॑ ॥ ୨।୦୩୩।୦୧, ୨।୭।୦୧୬।୦୧

ତ୍ୱାଦ॑ତ୍ତେଭୀ ରୁଦ୍ର॒ ଶନ୍ତ॑ମେଭିଃ ଶ॒ତଂ ହିମା॑ ଅଶୀୟ ଭେଷ॒ଜେଭିଃ॑ । ବ୍ୟ୧॒॑ସ୍ମଦ୍ଦ୍ୱେଷୋ॑ ବିତ॒ରଂ ବ୍ୟଂହୋ॒ ବ୍ୟମୀ॑ବାଶ୍ଚାତୟସ୍ୱା॒ ବିଷୂ॑ଚୀଃ ॥ ୨।୦୩୩।୦୨, ୨।୭।୦୧୬।୦୨

ଶ୍ରେଷ୍ଠୋ॑ ଜା॒ତସ୍ୟ॑ ରୁଦ୍ର ଶ୍ରି॒ୟାସି॑ ତ॒ବସ୍ତ॑ମସ୍ତ॒ବସାଂ॑ ବଜ୍ରବାହୋ । ପର୍ଷି॑ ଣଃ ପା॒ରମଂହ॑ସଃ ସ୍ୱ॒ସ୍ତି ବିଶ୍ୱା॑ ଅ॒ଭୀ॑ତୀ॒ ରପ॑ସୋ ଯୁୟୋଧି ॥ ୨।୦୩୩।୦୩, ୨।୭।୦୧୬।୦୩

ମା ତ୍ୱା॑ ରୁଦ୍ର ଚୁକ୍ରୁଧାମା॒ ନମୋ॑ଭି॒ର୍ମା ଦୁଷ୍ଟୁ॑ତୀ ବୃଷଭ॒ ମା ସହୂ॑ତୀ । ଉନ୍ନୋ॑ ବୀ॒ରାଁ ଅ॑ର୍ପୟ ଭେଷ॒ଜେଭି॑ର୍ଭି॒ଷକ୍ତ॑ମଂ ତ୍ୱା ଭି॒ଷଜାଂ॑ ଶୃଣୋମି ॥ ୨।୦୩୩।୦୪, ୨।୭।୦୧୬।୦୪

ହବୀ॑ମଭି॒ର୍ହବ॑ତେ॒ ଯୋ ହ॒ବିର୍ଭି॒ରବ॒ ସ୍ତୋମେ॑ଭୀ ରୁ॒ଦ୍ରଂ ଦି॑ଷୀୟ । ଋ॒ଦୂ॒ଦରଃ॑ ସୁ॒ହବୋ॒ ମା ନୋ॑ ଅ॒ସ୍ୟୈ ବ॒ଭ୍ରୁଃ ସୁ॒ଶିପ୍ରୋ॑ ରୀରଧନ୍ମ॒ନାୟୈ॑ ॥ ୨।୦୩୩।୦୫, ୨।୭।୦୧୬।୦୫

ଉନ୍ମା॑ ମମନ୍ଦ ବୃଷ॒ଭୋ ମ॒ରୁତ୍ୱା॒ନ୍ତ୍ୱକ୍ଷୀ॑ୟସା॒ ବୟ॑ସା॒ ନାଧ॑ମାନମ୍ । ଘୃଣୀ॑ବ ଚ୍ଛା॒ୟାମ॑ର॒ପା ଅ॑ଶୀ॒ୟା ବି॑ବାସେୟଂ ରୁ॒ଦ୍ରସ୍ୟ॑ ସୁ॒ମ୍ନମ୍ ॥ ୨।୦୩୩।୦୬, ୨।୭।୦୧୭।୦୧

କ୍ୱ୧॒॑ ସ୍ୟ ତେ॑ ରୁଦ୍ର ମୃଳ॒ୟାକୁ॒ର୍ହସ୍ତୋ॒ ଯୋ ଅସ୍ତି॑ ଭେଷ॒ଜୋ ଜଲା॑ଷଃ । ଅ॒ପ॒ଭ॒ର୍ତା ରପ॑ସୋ॒ ଦୈବ୍ୟ॑ସ୍ୟା॒ଭୀ ନୁ ମା॑ ବୃଷଭ ଚକ୍ଷମୀଥାଃ ॥ ୨।୦୩୩।୦୭, ୨।୭।୦୧୭।୦୨

ପ୍ର ବ॒ଭ୍ରବେ॑ ବୃଷ॒ଭାୟ॑ ଶ୍ୱିତୀ॒ଚେ ମ॒ହୋ ମ॒ହୀଂ ସୁ॑ଷ୍ଟୁ॒ତିମୀ॑ରୟାମି । ନ॒ମ॒ସ୍ୟା କ॑ଲ୍ମଲୀ॒କିନଂ॒ ନମୋ॑ଭିର୍ଗୃଣୀ॒ମସି॑ ତ୍ୱେ॒ଷଂ ରୁ॒ଦ୍ରସ୍ୟ॒ ନାମ॑ ॥ ୨।୦୩୩।୦୮, ୨।୭।୦୧୭।୦୩

ସ୍ଥି॒ରେଭି॒ରଙ୍ଗୈଃ॑ ପୁରୁ॒ରୂପ॑ ଉ॒ଗ୍ରୋ ବ॒ଭ୍ରୁଃ ଶୁ॒କ୍ରେଭିଃ॑ ପିପିଶେ॒ ହିର॑ଣ୍ୟୈଃ । ଈଶା॑ନାଦ॒ସ୍ୟ ଭୁବ॑ନସ୍ୟ॒ ଭୂରେ॒ର୍ନ ବା ଉ॑ ଯୋଷଦ୍ରୁ॒ଦ୍ରାଦ॑ସୁ॒ର୍ୟ॑ମ୍ ॥ ୨।୦୩୩।୦୯, ୨।୭।୦୧୭।୦୪

ଅର୍ହ॑ନ୍ବିଭର୍ଷି॒ ସାୟ॑କାନି॒ ଧନ୍ୱାର୍ହ॑ନ୍ନି॒ଷ୍କଂ ଯ॑ଜ॒ତଂ ବି॒ଶ୍ୱରୂ॑ପମ୍ । ଅର୍ହ॑ନ୍ନି॒ଦଂ ଦ॑ୟସେ॒ ବିଶ୍ୱ॒ମଭ୍ୱଂ॒ ନ ବା ଓଜୀ॑ୟୋ ରୁଦ୍ର॒ ତ୍ୱଦ॑ସ୍ତି ॥ ୨।୦୩୩।୧୦, ୨।୭।୦୧୭।୦୫

ସ୍ତୁ॒ହି ଶ୍ରୁ॒ତଂ ଗ॑ର୍ତ॒ସଦଂ॒ ଯୁବା॑ନଂ ମୃ॒ଗଂ ନ ଭୀ॒ମମୁ॑ପହ॒ତ୍ନୁମୁ॒ଗ୍ରମ୍ । ମୃ॒ଳା ଜ॑ରି॒ତ୍ରେ ରୁ॑ଦ୍ର॒ ସ୍ତବା॑ନୋ॒ଽନ୍ୟଂ ତେ॑ ଅ॒ସ୍ମନ୍ନି ବ॑ପନ୍ତୁ॒ ସେନାଃ॑ ॥ ୨।୦୩୩।୧୧, ୨।୭।୦୧୮।୦୧

କୁ॒ମା॒ରଶ୍ଚି॑ତ୍ପି॒ତରଂ॒ ବନ୍ଦ॑ମାନଂ॒ ପ୍ରତି॑ ନାନାମ ରୁଦ୍ରୋପ॒ୟନ୍ତ॑ମ୍ । ଭୂରେ॑ର୍ଦା॒ତାରଂ॒ ସତ୍ପ॑ତିଂ ଗୃଣୀଷେ ସ୍ତୁ॒ତସ୍ତ୍ୱଂ ଭେ॑ଷ॒ଜା ରା॑ସ୍ୟ॒ସ୍ମେ ॥ ୨।୦୩୩।୧୨, ୨।୭।୦୧୮।୦୨

ଯା ବୋ॑ ଭେଷ॒ଜା ମ॑ରୁତଃ॒ ଶୁଚୀ॑ନି॒ ଯା ଶନ୍ତ॑ମା ବୃଷଣୋ॒ ଯା ମ॑ୟୋ॒ଭୁ । ଯାନି॒ ମନୁ॒ରବୃ॑ଣୀତା ପି॒ତା ନ॒ସ୍ତା ଶଂ ଚ॒ ଯୋଶ୍ଚ॑ ରୁ॒ଦ୍ରସ୍ୟ॑ ବଶ୍ମି ॥ ୨।୦୩୩।୧୩, ୨।୭।୦୧୮।୦୩

ପରି॑ ଣୋ ହେ॒ତୀ ରୁ॒ଦ୍ରସ୍ୟ॑ ବୃଜ୍ୟାଃ॒ ପରି॑ ତ୍ୱେ॒ଷସ୍ୟ॑ ଦୁର୍ମ॒ତିର୍ମ॒ହୀ ଗା॑ତ୍ । ଅବ॑ ସ୍ଥି॒ରା ମ॒ଘବ॑ଦ୍ଭ୍ୟସ୍ତନୁଷ୍ୱ॒ ମୀଢ୍ୱ॑ସ୍ତୋ॒କାୟ॒ ତନ॑ୟାୟ ମୃଳ ॥ ୨।୦୩୩।୧୪, ୨।୭।୦୧୮।୦୪

ଏ॒ବା ବ॑ଭ୍ରୋ ବୃଷଭ ଚେକିତାନ॒ ଯଥା॑ ଦେବ॒ ନ ହୃ॑ଣୀ॒ଷେ ନ ହଂସି॑ । ହ॒ବ॒ନ॒ଶ୍ରୁନ୍ନୋ॑ ରୁଦ୍ରେ॒ହ ବୋ॑ଧି ବୃ॒ହଦ୍ୱ॑ଦେମ ବି॒ଦଥେ॑ ସୁ॒ବୀରାଃ॑ ॥ ୨।୦୩୩।୧୫, ୨।୭।୦୧୮।୦୫

ସୋମାରୁଦ୍ରେତି ଚତୁରୃଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ବାର୍ହସ୍ପତ୍ୟୋଭରଦ୍ୱାଜଃ ସୋମାରୁଦ୍ରୌତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍ ।

ସୋମା॑ରୁଦ୍ରା ଧା॒ରୟେ॑ଥାମସୁ॒ର୍ୟଂ୧॒॑ ପ୍ର ବା॑ମି॒ଷ୍ଟୟୋଽର॑ମଶ୍ନୁବନ୍ତୁ । ଦମେ॑ଦମେ ସ॒ପ୍ତ ରତ୍ନା॒ ଦଧା॑ନା॒ ଶଂ ନୋ॑ ଭୂତଂ ଦ୍ୱି॒ପଦେ॒ ଶଂ ଚତୁ॑ଷ୍ପଦେ ॥ ୬।୦୭୪।୦୧, ୫।୧।୦୧୮।୦୧

ସୋମା॑ରୁଦ୍ରା॒ ବି ବୃ॑ହତଂ॒ ବିଷୂ॑ଚୀ॒ମମୀ॑ବା॒ ଯା ନୋ॒ ଗୟ॑ମାବି॒ବେଶ॑ । ଆ॒ରେ ବା॑ଧେଥାଂ॒ ନିର୍ଋ॑ତିଂ ପରା॒ଚୈର॒ସ୍ମେ ଭ॒ଦ୍ରା ସୌ॑ଶ୍ରବ॒ସାନି॑ ସନ୍ତୁ ॥ ୬।୦୭୪।୦୨, ୫।୧।୦୧୮।୦୨

ସୋମା॑ରୁଦ୍ରା ଯୁ॒ବମେ॒ତାନ୍ୟ॒ସ୍ମେ ବିଶ୍ୱା॑ ତ॒ନୂଷୁ॑ ଭେଷ॒ଜାନି॑ ଧତ୍ତମ୍ । ଅବ॑ ସ୍ୟତଂ ମୁ॒ଞ୍ଚତଂ॒ ଯନ୍ନୋ॒ ଅସ୍ତି॑ ତ॒ନୂଷୁ॑ ବ॒ଦ୍ଧଂ କୃ॒ତମେନୋ॑ ଅ॒ସ୍ମତ୍ ॥ ୬।୦୭୪।୦୩, ୫।୧।୦୧୮।୦୩

ତି॒ଗ୍ମାୟୁ॑ଧୌ ତି॒ଗ୍ମହେ॑ତୀ ସୁ॒ଶେବୌ॒ ସୋମା॑ରୁଦ୍ରାବି॒ହ ସୁ ମୃ॑ଳତଂ ନଃ । ପ୍ର ନୋ॑ ମୁଞ୍ଚତଂ॒ ବରୁ॑ଣସ୍ୟ॒ ପାଶା॑ଦ୍ଗୋପା॒ୟତଂ॑ ନଃ ସୁମନ॒ସ୍ୟମା॑ନା ॥ ୬।୦୭୪।୦୪, ୫।୧।୦୧୮।୦୪

ଇମାରୁଦ୍ରାୟେତି ଚତୁରୃଚସ୍ୟସୂକ୍ତସ୍ୟ ମୈତ୍ରାବରୁଣିର୍ୱସିଷ୍ଠୋ ରୁଦ୍ରୋଜଗତ୍ୟନ୍ତ୍ୟାତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍ ।

ଇ॒ମା ରୁ॒ଦ୍ରାୟ॑ ସ୍ଥି॒ରଧ॑ନ୍ୱନେ॒ ଗିରଃ॑ କ୍ଷି॒ପ୍ରେଷ॑ବେ ଦେ॒ବାୟ॑ ସ୍ୱ॒ଧାବ୍ନେ॑ । ଅଷା॑ଳ୍ହାୟ॒ ସହ॑ମାନାୟ ବେ॒ଧସେ॑ ତି॒ଗ୍ମାୟୁ॑ଧାୟ ଭରତା ଶୃ॒ଣୋତୁ॑ ନଃ ॥ ୭।୦୪୬।୦୧, ୫।୪।୦୧୩।୦୧

ସ ହି କ୍ଷୟେ॑ଣ॒ କ୍ଷମ୍ୟ॑ସ୍ୟ॒ ଜନ୍ମ॑ନଃ॒ ସାମ୍ରା॑ଜ୍ୟେନ ଦି॒ବ୍ୟସ୍ୟ॒ ଚେତ॑ତି । ଅବ॒ନ୍ନବ॑ନ୍ତୀ॒ରୁପ॑ ନୋ॒ ଦୁର॑ଶ୍ଚରାନମୀ॒ବୋ ରୁ॑ଦ୍ର॒ ଜାସୁ॑ ନୋ ଭବ ॥ ୭।୦୪୬।୦୨, ୫।୪।୦୧୩।୦୨

ଯା ତେ॑ ଦି॒ଦ୍ୟୁଦବ॑ସୃଷ୍ଟା ଦି॒ବସ୍ପରି॑ କ୍ଷ୍ମ॒ୟା ଚର॑ତି॒ ପରି॒ ସା ବୃ॑ଣକ୍ତୁ ନଃ । ସ॒ହସ୍ରଂ॑ ତେ ସ୍ୱପିବାତ ଭେଷ॒ଜା ମା ନ॑ସ୍ତୋ॒କେଷୁ॒ ତନ॑ୟେଷୁ ରୀରିଷଃ ॥ ୭।୦୪୬।୦୩, ୫।୪।୦୧୩।୦୩

ମା ନୋ॑ ବଧୀ ରୁଦ୍ର॒ ମା ପରା॑ ଦା॒ ମା ତେ॑ ଭୂମ॒ ପ୍ରସି॑ତୌ ହୀଳି॒ତସ୍ୟ॑ । ଆ ନୋ॑ ଭଜ ବ॒ର୍ହିଷି॑ ଜୀବଶଂ॒ସେ ଯୂ॒ୟଂ ପା॑ତ ସ୍ୱ॒ସ୍ତିଭିଃ॒ ସଦା॑ ନଃ ॥ ୭।୦୪୬।୦୪, ୫।୪।୦୧୩।୦୪

ତ୍ୱମ॑ଗ୍ନେ ରୁ॒ଦ୍ରୋ ଅସୁ॑ରୋ ମ॒ହୋ ଦି॒ବସ୍ତ୍ୱଂ ଶର୍ଧୋ॒ ମାରୁ॑ତଂ ପୃ॒କ୍ଷ ଈ॑ଶିଷେ । ତ୍ୱଂ ବାତୈ॑ରରୁ॒ଣୈର୍ୟା॑ସି ଶଙ୍ଗ॒ୟସ୍ତ୍ୱଂ ପୂ॒ଷା ବି॑ଧ॒ତଃ ପା॑ସି॒ ନୁ ତ୍ମନା॑ ॥ ୨।୦୦୧।୦୬, ୨।୫।୦୧୮।୦୧ {ଶୌନକୋ ଗୃତ୍ସମଦଃ । ଅଗ୍ନିଃ । ଜଗତୀ}

ଆ ବୋ॒ ରାଜା॑ନମଧ୍ୱ॒ରସ୍ୟ॑ ରୁ॒ଦ୍ରଂ ହୋତା॑ରଂ ସତ୍ୟ॒ଯଜଂ॒ ରୋଦ॑ସ୍ୟୋଃ । ଅ॒ଗ୍ନିଂ ପୁ॒ରା ତ॑ନୟି॒ତ୍ନୋର॒ଚିତ୍ତା॒ଦ୍ଧିର॑ଣ୍ୟରୂପ॒ମବ॑ସେ କୃଣୁଧ୍ୱମ୍ ॥ ୪।୦୦୩।୦୧, ୩।୪।୦୨୦।୦୧ {ଗୌତମୋ ବାମଦେବଃ । ରୁଦ୍ରଃ, ଅଗ୍ନିଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ତବ॑ ଶ୍ରି॒ୟେ ମ॒ରୁତୋ॑ ମର୍ଜୟନ୍ତ॒ ରୁଦ୍ର॒ ଯତ୍ତେ॒ ଜନି॑ମ॒ ଚାରୁ॑ ଚି॒ତ୍ରମ୍ । ପ॒ଦଂ ଯଦ୍ୱିଷ୍ଣୋ॑ରୁପ॒ମଂ ନି॒ଧାୟି॒ ତେନ॑ ପାସି॒ ଗୁହ୍ୟଂ॒ ନାମ॒ ଗୋନା॑ମ୍ ॥ ୫।୦୦୩।୦୩, ୩।୮।୦୧୬।୦୩ {ଆତ୍ରେୟୋ ବସୁଶ୍ରୁତଃ । ମରୁଦ୍ରୁଦ୍ରବିଷ୍ଣବଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ତମୁ॑ ଷ୍ଟୁହି॒ ଯଃ ସ୍ୱି॒ଷୁଃ ସୁ॒ଧନ୍ୱା॒ ଯୋ ବିଶ୍ୱ॑ସ୍ୟ॒ କ୍ଷୟ॑ତି ଭେଷ॒ଜସ୍ୟ॑ । ଯକ୍ଷ୍ୱା॑ ମ॒ହେ ସୌ॑ମନ॒ସାୟ॑ ରୁ॒ଦ୍ରଂ ନମୋ॑ଭିର୍ଦେ॒ବମସୁ॑ରଂ ଦୁବସ୍ୟ ॥ ୫।୦୪୨।୧୧, ୪।୨।୦୧୯।୦୧ {ଭୌମୋତ୍ରିଃ । ରୁଦ୍ରଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ଭୁବ॑ନସ୍ୟ ପି॒ତରଂ॑ ଗୀ॒ର୍ଭିରା॒ଭୀ ରୁ॒ଦ୍ରଂ ଦିବା॑ ବ॒ର୍ଧୟା॑ ରୁ॒ଦ୍ରମ॒କ୍ତୌ । ବୃ॒ହନ୍ତ॑ମୃ॒ଷ୍ୱମ॒ଜରଂ॑ ସୁଷୁ॒ମ୍ନମୃଧ॑ଗ୍ଘୁବେମ କ॒ବିନେ॑ଷି॒ତାସଃ॑ ॥ ୬।୦୪୯।୧୦, ୪।୮।୬।୫ {ଭାରଦ୍ୱାଜ ଋଜିଶ୍ୱା । ବିଶ୍ୱଦେବାଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ଅ॒ୟଂ ମେ॒ ହସ୍ତୋ॒ ଭଗ॑ବାନ॒ୟଂ ମେ॒ ଭଗ॑ବତ୍ତରଃ । ଅ॒ୟଂ ମେ॑ ବି॒ଶ୍ୱଭେ॑ଷଜୋ॒ଽୟଂ ଶି॒ବାଭି॑ମର୍ଶନଃ ॥ ୧୦।୦୬୦।୧୨, ୮।୧।୦୨୫।୦୬ {ଗୌପାୟନା ବନ୍ଧ୍ୱାଦୟଃ । ହସ୍ତଃ । ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍}

ତ୍ର୍ୟ॑ମ୍ବକଂ ଯଜାମହେ ସୁ॒ଗନ୍ଧିଂ॑ ପୁଷ୍ଟି॒ବର୍ଧ॑ନମ୍ । ଉ॒ର୍ୱା॒ରୁ॒କମି॑ବ॒ ବନ୍ଧ॑ନାନ୍ମୃ॒ତ୍ୟୋର୍ମୁ॑କ୍ଷୀୟ॒ ମାମୃତା॑ତ୍ ॥ ୭।୦୫୯।୧୨, ୫।୪।୦୩୦।୦୬ {ମୈତ୍ରାବରୁଣିର୍ୱସିଷ୍ଠଃ । ରୁଦ୍ରଃ । ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍}

ନମୋ॑ ମ॒ହଦ୍ଭ୍ୟୋ॒ ନମୋ॑ ଅର୍ଭ॒କେଭ୍ୟୋ॒ ନମୋ॒ ଯୁବ॑ଭ୍ୟୋ॒ ନମ॑ ଆଶି॒ନେଭ୍ୟଃ॑ । ଯଜା॑ମ ଦେ॒ବାନ୍ୟଦି॑ ଶ॒କ୍ନବା॑ମ॒ ମା ଜ୍ୟାୟ॑ସଃ॒ ଶଂସ॒ମା ବୃ॑କ୍ଷି ଦେବାଃ ॥ ୧।୦୨୭।୧୩, ୧।୨।୦୨୪।୦୩ {ଆଜୀଗର୍ତିଃ ଶୁନଃଶେପଃ । ବିଶ୍ୱଦେବାଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

୫। ଶ୍ରୀ ସୂକ୍ତଂ (ପରିଶିଷ୍ଟମ୍)

[ଆନନ୍ଦ କର୍ଦମ ଚିକ୍ଲୀତାଃ ଶ୍ରୀପୁତ୍ରାଃ ଶ୍ରୀରଗ୍ନିଶ୍ଚ ଆଦ୍ୟାଃ ତିସ୍ରୋ, ଅନୁଷ୍ଟୁଭଃ, ଚତୁର୍ଥୀ ବୃହତୀ, ପଞ୍ଚମୀ ଷଷ୍ଥ୍ୟୌ ତ୍ରିଷ୍ଟୁଭୌ, ତତୋ, ଅଷ୍ଟୌ ଅନୁଷ୍ଟୁଭଃ, ଅନ୍ତ୍ୟା, ଆସ୍ତାରପଙ୍କ୍ତିଃ] [ଋଗ୍ୱେଦ ମଣ୍ଡଲ ୫।୦୮୭ ସୂକ୍ତସ୍ୟାନନ୍ତରଂ][ଋଗ୍ୱେଦ ଅଷ୍ଟକ ୪।୦୪।୩୪ ବର୍ଗାନନ୍ତରଂ]

ହିର॑ଣ୍ୟବର୍ଣାଂ॒ ହରି॑ଣୀଂ ସୁ॒ବର୍ଣ॑ରଜ॒ତସ୍ର॑ଜାଂ । ଚନ୍॒ଦ୍ରାଂ ହି॒ରଣ୍ମ॑ୟୀଂ ଲ॒କ୍ଷ୍ମୀଂ ଜାତ॑ବେଦୋ ମ॒ ଆବ॑ହ ॥

ତାଂ ମ॒ ଆ ବ॑ହ॒ ଜାତବେଦୋ ଲ॒କ୍ଷ୍ମୀମନ॑ପଗା॒ମିନୀଂ॑ । ଯସ୍ୟାଂ॒ ହିର॑ଣ୍ୟଂ ବିନ୍॒ଦେୟଂ॒ ଗାମଶ୍ୱଂ॒ ପୁରୁ॑ଷାନ॒ହଂ ॥

ଅ॒ଶ୍ୱ॒ପୂ॒ର୍ୱାଂ ର॑ଥମ॒ଧ୍ୟାଂ ହ॒ସ୍ତିନା॑ଦ ପ୍ର॒ବୋଧି॑ନୀଂ । ଶ୍ରିୟଂ॑ ଦେ॒ବୀମୁପ॑ ହ୍ୱୟେ॒ ଶ୍ରୀର୍ମା॑ ଦେ॒ବୀ ଜୁ॑ଷତାଂ ॥

କାଂ॒ ସୋ॒ସ୍ମି॒ତାଂ ହିର॑ଣ୍ୟପ୍ରା॒କାରା॑ ମା॒ର୍ଦ୍ରାଂ ଜ୍ୱଲନ୍॑ତୀଂ ତୃ॒ପ୍ତାଂ ତ॒ର୍ପୟନ୍॑ତୀଂ । ପ॒ଦ୍ମେ॒ ସ୍ଥି॒ତାଂ ପ॒ଦ୍ମବ॑ର୍ଣାଂ॒ ତାମି॒ହୋପ॑ ହ୍ୱୟେ॒ ଶ୍ରିୟଂ॑ ॥

ଚନ୍॒ଦ୍ରାଂ ପ୍ର॑ଭା॒ସାଂ ଯ॒ଶସା॒ ଜ୍ୱଲନ୍॑ତୀଂ॒ ଶ୍ରିୟଂ॑ ଲୋ॒କେ ଦେ॒ବଜୁ॑ଷ୍ଟାମୁଦା॒ରାଂ । ତାଂ ପ॒ଦ୍ମିନୀ॑ମୀଂ॒ ଶର॑ଣମ॒ହଂ ପ୍ର ପ॑ଦ୍ୟେଽଲ॒କ୍ଷ୍ମୀର୍ମେ॑ ନଶ୍ୟତାଂ॒ ତ୍ୱାଂ ବୃ॑ଣେ ॥

ଆ॒ଦି॒ତ୍ୟବ॑ର୍ଣେ॒ ତପ॒ସୋଽଧି॑ ଜା॒ତୋ ବନ॒ସ୍ପତି॒ସ୍ତବ॑ ବୃ॒କ୍ଷୋଽଥ ବି॒ଲ୍ୱଃ । ତସ୍ୟ॒ ଫଲା॑ନି॒ ତପ॒ସା ନୁ॑ଦନ୍ତୁ ମା॒ୟା ନ୍ତ॑ରା॒ ଯାଶ୍ଚ॑ ବା॒ହ୍ୟା, ଅ॑ଲ॒କ୍ଷ୍ମୀଃ ॥

ଉପୈ॑ତୁ॒ ମାଂ ଦେ॑ବସ॒ଖଃ କୀ॒ର୍ତିଶ୍ଚ॒ ମଣି॑ନା ସ॒ହ । ପ୍ରା॒ଦୁ॒ର୍ଭୂ॒ତୋଽସ୍ମି॑ ରାଷ୍ଟ୍ରେ॒ଽସ୍ମିନ୍ କୀ॒ର୍ତିମୃ॑ଦ୍ଧିଂ ଦ॒ଦାତୁ॑ ମେ ॥

କ୍ଷୁତ୍ପି॑ପା॒ସାମ॑ଲାଂ ଜ୍ୟେ॒ଷ୍ଠାମ॑ଲ॒କ୍ଷ୍ମୀଂ ନା॑ଶୟା॒ମ୍ୟହଂ॑ । ଅଭୂ॑ତି॒ମସ॑ମୃଦ୍ଧିଂ॒ ଚ ସର୍ୱାଂ॒ ନିର୍ଣୁ॑ଦ ମେ॒ ଗୃହା॑ତ୍ ॥

ଗନ୍ଧ॑ଦ୍ୱା॒ରାଂ ଦୁ॑ରାଧ॒ର୍ଷାଂ ନି॒ତ୍ୟପୁ॑ଷ୍ଟାଂ କରୀ॒ଷିଣୀଂ॑ । ଈ॒ଶ୍ୱରୀଂ॑ ସର୍ୱ॑ଭୂତା॒ନାଂ ତାମି॒ହୋପ॑ ହ୍ୱୟେ॒ ଶ୍ରିୟଂ॑ ॥

ମନ॑ସଃ॒ କାମ॒ମାକୂ॑ତିଂ ବା॒ଚଃ ସ॒ତ୍ୟମ॑ଶୀମହି । ପ॒ଶୂ॒ନାଂ ରୂପ॑ମନ୍ନ॒ସ୍ୟ ମୟି॒ ଶ୍ରୀଃ ଶ୍ର॑ୟତାଂ॒ ଯଶଃ॑ ॥

କର୍ଦ॑ମେ॒ନ ପ୍ର॑ଜା ଭୂ॒ତା ମ॒ୟି ସମ୍॑ଭବ॒ କର୍ଦ॑ମ । ଶ୍ରିୟଂ॑ ବା॒ସୟ॑ ମେ କୁ॒ଲେ ମା॒ତରଂ॑ ପଦ୍ମ॒ମାଲି॑ନୀଂ ॥

ଆପଃ॒ ସୃଜନ୍॑ତୁ॒ ସ୍ନିଗ୍ଧା॑ନି॒ ଚିକ୍ଲୀ॑ତ॒ ବସ॑ ମେ ଗୃ॒ହେ । ନି ଚ॑ ଦେ॒ବୀଂ ମା॒ତରଂ॒ ଶ୍ରିୟଂ॑ ବା॒ସୟ॑ ମେ କୁ॒ଲେ ॥

ଆ॒ର୍ଦ୍ରାଂ ପୁ॒ଷ୍କରି॑ଣୀଂ ପୁ॒ଷ୍ଟିଂ ସୁ॒ବର୍ଣା॑ ହେମ॒ମାଲି॑ନୀଂ । ସୂ॒ର୍ୟାଂ ହି॒ରଣ୍ମ॑ୟୀଂ ଲକ୍ଷ୍ମୀଂ॒ ଜାତ॑ବେଦୋ ମ॒ ଆବହ ॥

ଆ॒ର୍ଦ୍ରାଂ ଯଃ॒ କରି॑ଣୀଂ ଯ॒ଷ୍ଟିଂ ପିଙ୍॒ଗଲାଂ॑ ପଦ୍ମ॒ମାଲି॑ନୀଂ । ଚନ୍॒ଦ୍ରାଂ ହି॒ରଣ୍ମ॑ୟୀଂ ଲ॒କ୍ଷ୍ମୀଂ ଜାତ॑ବେଦୋ ମ॒ ଆବ॑ହ ॥

ତାଂ ମ॒ ଆବ॑ହ ଜାତବେଦୋ ଲ॒କ୍ଷ୍ମୀମନ॑ପଗା॒ମିନୀଂ॑ । ଯସ୍ୟାଂ॒ ହିର॑ଣ୍ୟଂ॒ ପ୍ରଭୂ॑ତଂ॒ ଗାବୋ॑ ଦା॒ସ୍ୟୋଽଶ୍ୱା॑ନ୍ ବିନ୍॒ଦେୟଂ॒ ପୁରୁ॑ଷାନ॒ହଂ ॥

ଯଃ ଶୁଚିଃ॒ ପ୍ରୟ॑ତୋ ଭୂ॒ତ୍ୱା ଜୁ॒ହୁୟା॑ଦାଜ୍ୟ॒ ମନ୍ୱ॑ହଂ । ଶ୍ରିୟଃ॑ ପଞ୍॒ଚଦ॑ଶର୍ଚଂ॒ ଚ ଶ୍ରୀ॒କାମଃ॑ ସତ॒ତଂ ଜ॑ପେତ୍ ॥

ପଦ୍ମା॑ନ॒ନେ ପ॑ଦ୍ମ॒ବିପ॑ଦ୍ମପ॒ତ୍ରେ ପଦ୍ମ॑ପ୍ରିୟେ॒ ପଦ୍ମ॒ଦଲା॑ୟତା॒କ୍ଷି । ବିଶ୍ୱ॑ପ୍ରିୟେ॒ ବିଷ୍ଣୁମନୋ॑ନୁକୂ॒ଲେ ତ୍ୱତ୍ପା॑ଦପ॒ଦ୍ମଂ ମୟି॒ସଂ ନି॑ ଧତ୍ସ୍ୱ ॥

ପ॒ଦ୍ମା॒ନ॒ନେ ପ॑ଦ୍ମ ଊ॒ରୂ ପ॒ଦ୍ମାକ୍ଷୀ॑ ପଦ୍ମ॒ସମ୍ଭ॑ବେ । ତନ୍ମେ॑ ଭ॒ଜସି॑ ପଦ୍ମା॒କ୍ଷୀ॒ ଯେ॒ନ ସୌ॑ଖ୍ୟଂ ଲ॒ଭାମ୍ୟ॑ହଂ ॥

ଅଶ୍ୱ॑ଦା॒ୟୀ ଗୋ॑ଦା॒ୟୀ ଧ॒ନଦା॑ୟୀ ମ॒ହାଧ॑ନେ । ଧନଂ॑ ମେ॒ ଜୁଷ॑ତାଂ ଦେ॒ବି ସ॒ର୍ୱକା॑ମାଂଶ୍ଚ॒ ଦେହି॑ ମେ ॥

ପୁତ୍ରପୌ॒ତ୍ର ଧ॑ନଂ ଧା॒ନ୍ୟଂ ହ॒ସ୍ତ୍ୟଶ୍ୱା॑ଦିଗ॒ବେ ର॑ଥଂ । ପ୍ର॒ଜା॒ନାଂ ଭ॑ବସି ମା॒ତା॒, ଆ॒ୟୁଷ୍ମନ୍॑ତଂ କ॒ରୋତୁ॑ ମେ ॥

ଧନ॑ମ॒ଗ୍ନିର୍ଧ॑ନଂ ବା॒ୟୁର୍ଧନଂ॒ ସୂର୍ୟୋ॑ ଧନଂ॒ ବସୁଃ॑ । ଧନ॒ମିନ୍ଦ୍ରୋ॒ ବୃହ॒ସ୍ପତି॒ର୍ୱରୁ॑ଣଂ॒ ଧନ॒ମସ୍ତୁ॑ ତେ ॥

ବୈନ॑ତେୟ॒ ସୋମଂ॑ ପିବ॒ ସୋମଂ॑ ପିବତୁ ବୃତ୍ର॒ହା । ସୋମଂ॒ ଧନ॑ସ୍ୟ ସୋ॒ମିନୋ॒ ମହ୍ୟଂ॒ ଦଦା॑ତୁ ସୋ॒ମିନଃ॑ ॥

ନ କ୍ରୋଧୋ ନ ଚ॑ ମାତ୍ସ॒ର୍ୟଂ॒ ନ॒ ଲୋଭୋ॑ ନାଶୁ॒ଭା ମ॑ତିଃ । ଭବନ୍॑ତି॒ କୃତ॑ପୁଣ୍ୟା॒ନାଂ ଭ॒କ୍ତ୍ୟା ଶ୍ରୀସୂ॑କ୍ତ॒ ଜାପି॑ନାଂ ॥

ସରସିଜନିଲୟେ ସରୋ॑ଜହ॒ସ୍ତେ ଧବଲତରାଂଶୁକ ଗନ୍॒ଧମା॑ଲ୍ୟଶୋ॒ଭେ । ଭଗବତି ହରିବ॒ଲ୍ଲଭେ॑ ମନୋ॒ଜ୍ଞେ ତ୍ରିଭୁବନଭୂତିକରି ପ୍ର॑ ସୀଦ ମ॒ହ୍ୟଂ ॥

ବିଷ୍ଣୁ॑ପ॒ତ୍ନୀଂ କ୍ଷ॑ମାଂ ଦେ॒ବୀଂ ମା॒ଧବୀଂ॑ ମାଧ॒ବପ୍ରି॑ୟାଂ । ଲକ୍ଷ୍ମୀଂ॑ ପ୍ରି॒ୟସ॑ଖୀଂ ଦେ॒ବୀଂ ନ॒ମାମ୍ୟ॑ଚ୍ୟୁତ॒ବଲ୍ଲ॑ଭାଂ ॥

ମ॒ହା॒ଲ॒କ୍ଷ୍ମ୍ୟୈ ଚ॑ ବି॒ଦ୍ମହେ॑ ବିଷ୍ଣୁପ॒ତ୍ନୀ ଚ॑ ଧୀମହି । ତନ୍ନୋ॑ ଲକ୍ଷ୍ମୀଃ ପ୍ରଚୋ॒ଦୟା॑ତ୍ ॥

ଶ୍ରୀ॒ବର୍ଚ॑ସ୍ୱ॒ମାୟୁ॑ଷ୍ୟ॒ମାରୋ॑ଗ୍ୟ॒ମାବି॑ଧା॒ଚ୍ଚୋଭ॑ମାନଂ ମହୀ॒ୟତେ॑ । ଧ॒ନଂ ଧା॒ନ୍ୟଂ ପ॒ଶୁଂ ବ॒ହୁପୁ॑ତ୍ରଲା॒ଭଂ ଶ॒ତସଂ॑ବତ୍ସ॒ରଂ ଦୀ॒ର୍ଘମାୟୁଃ॑ ॥

୬। ଦେବୀ ସୂକ୍ତଂ

ଅହଂରୁଦ୍ରେଭିରିତ୍ୟଷ୍ଟର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟାମ୍ଭୃଣିର୍ୱାଗାମ୍ଭୃଣିର୍ୱାକ୍ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍ଦ୍ୱିତୀୟାଜଗତୀ ।

ଅ॒ହଂ ରୁ॒ଦ୍ରେଭି॒ର୍ୱସୁ॑ଭିଶ୍ଚରାମ୍ୟ॒ହମା॑ଦି॒ତ୍ୟୈରୁ॒ତ ବି॒ଶ୍ୱଦେ॑ବୈଃ । ଅ॒ହଂ ମି॒ତ୍ରାବରୁ॑ଣୋ॒ଭା ବି॑ଭର୍ମ୍ୟ॒ହମି॑ନ୍ଦ୍ରା॒ଗ୍ନୀ ଅ॒ହମ॒ଶ୍ୱିନୋ॒ଭା ॥ ୧୦।୧୨୫।୦୧, ୮।୭।୦୧୧।୦୧

ଅ॒ହଂ ସୋମ॑ମାହ॒ନସଂ॑ ବିଭର୍ମ୍ୟ॒ହଂ ତ୍ୱଷ୍ଟା॑ରମୁ॒ତ ପୂ॒ଷଣଂ॒ ଭଗ॑ମ୍ । ଅ॒ହଂ ଦ॑ଧାମି॒ ଦ୍ରବି॑ଣଂ ହ॒ବିଷ୍ମ॑ତେ ସୁପ୍ରା॒ବ୍ୟେ॒୩॒॑ ଯଜ॑ମାନାୟ ସୁନ୍ୱ॒ତେ ॥ ୧୦।୧୨୫।୦୨, ୮।୭।୦୧୧।୦୨

ଅ॒ହଂ ରାଷ୍ଟ୍ରୀ॑ ସଙ୍॒ଗମ॑ନୀ॒ ବସୂ॑ନାଂ ଚିକି॒ତୁଷୀ॑ ପ୍ରଥ॒ମା ଯ॒ଜ୍ଞିୟା॑ନାମ୍ । ତାଂ ମା॑ ଦେ॒ବା ବ୍ୟ॑ଦଧୁଃ ପୁରୁ॒ତ୍ରା ଭୂରି॑ସ୍ଥାତ୍ରାଂ॒ ଭୂର୍ୟା॑ବେ॒ଶୟ॑ନ୍ତୀମ୍ ॥ ୧୦।୧୨୫।୦୩, ୮।୭।୦୧୧।୦୩

ମୟା॒ ସୋ ଅନ୍ନ॑ମତ୍ତି॒ ଯୋ ବି॒ପଶ୍ୟ॑ତି॒ ଯଃ ପ୍ରାଣି॑ତି॒ ଯ ଈଂ॑ ଶୃ॒ଣୋତ୍ୟୁ॒କ୍ତମ୍ । ଅ॒ମ॒ନ୍ତବୋ॒ ମାଂ ତ ଉପ॑ କ୍ଷିୟନ୍ତି ଶ୍ରୁ॒ଧି ଶ୍ରୁ॑ତ ଶ୍ରଦ୍ଧି॒ବଂ ତେ॑ ବଦାମି ॥ ୧୦।୧୨୫।୦୪, ୮।୭।୦୧୧।୦୪

ଅ॒ହମେ॒ବ ସ୍ୱ॒ୟମି॒ଦଂ ବ॑ଦାମି॒ ଜୁଷ୍ଟଂ॑ ଦେ॒ବେଭି॑ରୁ॒ତ ମାନୁ॑ଷେଭିଃ । ଯଂ କା॒ମୟେ॒ ତନ୍ତ॑ମୁ॒ଗ୍ରଂ କୃ॑ଣୋମି॒ ତଂ ବ୍ର॒ହ୍ମାଣଂ॒ ତମୃଷିଂ॒ ତଂ ସୁ॑ମେ॒ଧାମ୍ ॥ ୧୦।୧୨୫।୦୫, ୮।୭।୦୧୧।୦୫

ଅ॒ହଂ ରୁ॒ଦ୍ରାୟ॒ ଧନୁ॒ରା ତ॑ନୋମି ବ୍ରହ୍ମ॒ଦ୍ୱିଷେ॒ ଶର॑ବେ॒ ହନ୍ତ॒ବା ଉ॑ । ଅ॒ହଂ ଜନା॑ୟ ସ॒ମଦଂ॑ କୃଣୋମ୍ୟ॒ହଂ ଦ୍ୟାବା॑ପୃଥି॒ବୀ ଆ ବି॑ବେଶ ॥ ୧୦।୧୨୫।୦୬, ୮।୭।୦୧୨।୦୧

ଅ॒ହଂ ସୁ॑ବେ ପି॒ତର॑ମସ୍ୟ ମୂ॒ର୍ଧନ୍ମମ॒ ଯୋନି॑ର॒ପ୍ସ୍ୱ୧॒॑ନ୍ତଃ ସ॑ମୁ॒ଦ୍ରେ । ତତୋ॒ ବି ତି॑ଷ୍ଠେ॒ ଭୁବ॒ନାନୁ॒ ବିଶ୍ୱୋ॒ତାମୂଂ ଦ୍ୟାଂ ବ॒ର୍ଷ୍ମଣୋପ॑ ସ୍ପୃଶାମି ॥ ୧୦।୧୨୫।୦୭, ୮।୭।୦୧୨।୦୨

ଅ॒ହମେ॒ବ ବାତ॑ ଇବ॒ ପ୍ର ବା॑ମ୍ୟା॒ରଭ॑ମାଣା॒ ଭୁବ॑ନାନି॒ ବିଶ୍ୱା॑ । ପ॒ରୋ ଦି॒ବା ପ॒ର ଏ॒ନା ପୃ॑ଥି॒ବ୍ୟୈତାବ॑ତୀ ମହି॒ନା ସଂ ବ॑ଭୂବ ॥ ୧୦।୧୨୫।୦୮, ୮।୭।୦୧୨।୦୩

୭। ସରସ୍ୱତି ସୂକ୍ତଂ

ଇୟମଦଦାଦିତି ଚତୁର୍ଦଶର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ବାର୍ହସ୍ପତ୍ୟୋଭରଦ୍ୱାଜଃ ସରସ୍ୱତୀଗାୟତ୍ରୀ ଆଦ୍ୟାସ୍ତିସ୍ରତ୍ରୟୋଦଶୀଚଜଗତ୍ୟୋନ୍ତ୍ୟାତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍ ।

ଇ॒ୟମ॑ଦଦାଦ୍ରଭ॒ସମୃ॑ଣ॒ଚ୍ୟୁତଂ॒ ଦିବୋ॑ଦାସଂ ବଧ୍ର୍ୟ॒ଶ୍ୱାୟ॑ ଦା॒ଶୁଷେ॑ । ଯା ଶଶ୍ୱ॑ନ୍ତମାଚ॒ଖାଦା॑ବ॒ସଂ ପ॒ଣିଂ ତା ତେ॑ ଦା॒ତ୍ରାଣି॑ ତବି॒ଷା ସ॑ରସ୍ୱତି ॥ ୬।୦୬୧।୦୧, ୪।୮।୦୩୦।୦୧

ଇ॒ୟଂ ଶୁଷ୍ମେ॑ଭିର୍ବିସ॒ଖା ଇ॑ବାରୁଜ॒ତ୍ସାନୁ॑ ଗିରୀ॒ଣାଂ ତ॑ବି॒ଷେଭି॑ରୂ॒ର୍ମିଭିଃ॑ । ପା॒ରା॒ବ॒ତ॒ଘ୍ନୀମବ॑ସେ ସୁବୃ॒କ୍ତିଭିଃ॒ ସର॑ସ୍ୱତୀ॒ମା ବି॑ବାସେମ ଧୀ॒ତିଭିଃ॑ ॥ ୬।୦୬୧।୦୨, ୪।୮।୦୩୦।୦୨

ସର॑ସ୍ୱତି ଦେବ॒ନିଦୋ॒ ନି ବ॑ର୍ହୟ ପ୍ର॒ଜାଂ ବିଶ୍ୱ॑ସ୍ୟ॒ ବୃସ॑ୟସ୍ୟ ମା॒ୟିନଃ॑ । ଉ॒ତ କ୍ଷି॒ତିଭ୍ୟୋ॒ଽବନୀ॑ରବିନ୍ଦୋ ବି॒ଷମେ॑ଭ୍ୟୋ ଅସ୍ରବୋ ବାଜିନୀବତି ॥ ୬।୦୬୧।୦୩, ୪।୮।୦୩୦।୦୩

ପ୍ର ଣୋ॑ ଦେ॒ବୀ ସର॑ସ୍ୱତୀ॒ ବାଜେ॑ଭିର୍ୱା॒ଜିନୀ॑ବତୀ । ଧୀ॒ନାମ॑ବି॒ତ୍ର୍ୟ॑ବତୁ ॥ ୬।୦୬୧।୦୪, ୪।୮।୦୩୦।୦୪

ଯସ୍ତ୍ୱା॑ ଦେବି ସରସ୍ୱତ୍ୟୁପବ୍ରୂ॒ତେ ଧନେ॑ ହି॒ତେ । ଇନ୍ଦ୍ରଂ॒ ନ ବୃ॑ତ୍ର॒ତୂର୍ୟେ॑ ॥ ୬।୦୬୧।୦୫, ୪।୮।୦୩୦।୦୫

ତ୍ୱଂ ଦେ॑ବି ସରସ୍ୱ॒ତ୍ୟବା॒ ବାଜେ॑ଷୁ ବାଜିନି । ରଦା॑ ପୂ॒ଷେବ॑ ନଃ ସ॒ନିମ୍ ॥ ୬।୦୬୧।୦୬, ୪।୮।୦୩୧।୦୧

ଉ॒ତ ସ୍ୟା ନଃ॒ ସର॑ସ୍ୱତୀ ଘୋ॒ରା ହିର॑ଣ୍ୟବର୍ତନିଃ । ବୃ॒ତ୍ର॒ଘ୍ନୀ ବ॑ଷ୍ଟି ସୁଷ୍ଟୁ॒ତିମ୍ ॥ ୬।୦୬୧।୦୭, ୪।୮।୦୩୧।୦୨

ଯସ୍ୟା॑ ଅନ॒ନ୍ତୋ ଅହ୍ରୁ॑ତସ୍ତ୍ୱେ॒ଷଶ୍ଚ॑ରି॒ଷ୍ଣୁର॑ର୍ଣ॒ବଃ । ଅମ॒ଶ୍ଚର॑ତି॒ ରୋରୁ॑ବତ୍ ॥ ୬।୦୬୧।୦୮, ୪।୮।୦୩୧।୦୩

ସା ନୋ॒ ବିଶ୍ୱା॒ ଅତି॒ ଦ୍ୱିଷଃ॒ ସ୍ୱସୄ॑ର॒ନ୍ୟା ଋ॒ତାବ॑ରୀ । ଅତ॒ନ୍ନହେ॑ବ॒ ସୂର୍ୟଃ॑ ॥ ୬।୦୬୧।୦୯, ୪।୮।୦୩୧।୦୪

ଉ॒ତ ନଃ॑ ପ୍ରି॒ୟା ପ୍ରି॒ୟାସୁ॑ ସ॒ପ୍ତସ୍ୱ॑ସା॒ ସୁଜୁ॑ଷ୍ଟା । ସର॑ସ୍ୱତୀ॒ ସ୍ତୋମ୍ୟା॑ ଭୂତ୍ ॥ ୬।୦୬୧।୧୦, ୪।୮।୦୩୧।୦୫

ଆ॒ପ॒ପ୍ରୁଷୀ॒ ପାର୍ଥି॑ବାନ୍ୟୁ॒ରୁ ରଜୋ॑ ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷମ୍ । ସର॑ସ୍ୱତୀ ନି॒ଦସ୍ପା॑ତୁ ॥ ୬।୦୬୧।୧୧, ୪।୮।୦୩୨।୦୧

ତ୍ରି॒ଷ॒ଧସ୍ଥା॑ ସ॒ପ୍ତଧା॑ତୁଃ॒ ପଞ୍ଚ॑ ଜା॒ତା ବ॒ର୍ଧୟ॑ନ୍ତୀ । ବାଜେ॑ବାଜେ॒ ହବ୍ୟା॑ ଭୂତ୍ ॥ ୬।୦୬୧।୧୨, ୪।୮।୦୩୨।୦୨

ପ୍ର ଯା ମ॑ହି॒ମ୍ନା ମ॒ହିନା॑ସୁ॒ ଚେକି॑ତେ ଦ୍ୟୁ॒ମ୍ନେଭି॑ର॒ନ୍ୟା ଅ॒ପସା॑ମ॒ପସ୍ତ॑ମା । ରଥ॑ ଇବ ବୃହ॒ତୀ ବି॒ଭ୍ୱନେ॑ କୃ॒ତୋପ॒ସ୍ତୁତ୍ୟା॑ ଚିକି॒ତୁଷା॒ ସର॑ସ୍ୱତୀ ॥ ୬।୦୬୧।୧୩, ୪।୮।୦୩୨।୦୩

ସର॑ସ୍ୱତ୍ୟ॒ଭି ନୋ॑ ନେଷି॒ ବସ୍ୟୋ॒ ମାପ॑ ସ୍ଫରୀଃ॒ ପୟ॑ସା॒ ମା ନ॒ ଆ ଧ॑କ୍ । ଜୁ॒ଷସ୍ୱ॑ ନଃ ସ॒ଖ୍ୟା ବେ॒ଶ୍ୟା॑ ଚ॒ ମା ତ୍ୱତ୍କ୍ଷେତ୍ରା॒ଣ୍ୟର॑ଣାନି ଗନ୍ମ ॥ ୬।୦୬୧।୧୪, ୪।୮।୦୩୨।୦୪

ପ୍ରକ୍ଷୋଦସେତି ଷଡୃଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ମୈତ୍ରାବରୁଣିର୍ୱସିଷ୍ଠଃ ସରସ୍ୱତୀତୃତୀୟାୟାଃ ସରସ୍ୱାଂସ୍ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍ ।

ପ୍ର କ୍ଷୋଦ॑ସା॒ ଧାୟ॑ସା ସସ୍ର ଏ॒ଷା ସର॑ସ୍ୱତୀ ଧ॒ରୁଣ॒ମାୟ॑ସୀ॒ ପୂଃ । ପ୍ର॒ବାବ॑ଧାନା ର॒ଥ୍ୟେ॑ବ ଯାତି॒ ବିଶ୍ୱା॑ ଅ॒ପୋ ମ॑ହି॒ନା ସିନ୍ଧୁ॑ର॒ନ୍ୟାଃ ॥ ୭।୦୯୫।୦୧, ୫।୬।୦୧୯।୦୧ {ମୈତ୍ରାବରୁଣିର୍ୱସିଷ୍ଠଃ । ସରସ୍ୱତୀ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ଏକା॑ଚେତ॒ତ୍ସର॑ସ୍ୱତୀ ନ॒ଦୀନାଂ॒ ଶୁଚି॑ର୍ୟ॒ତୀ ଗି॒ରିଭ୍ୟ॒ ଆ ସ॑ମୁ॒ଦ୍ରାତ୍ । ରା॒ୟଶ୍ଚେତ॑ନ୍ତୀ॒ ଭୁବ॑ନସ୍ୟ॒ ଭୂରେ॑ର୍ଘୃ॒ତଂ ପୟୋ॑ ଦୁଦୁହେ॒ ନାହୁ॑ଷାୟ ॥ ୭।୦୯୫।୦୨, ୫।୬।୦୧୯।୦୨ {ମୈତ୍ରାବରୁଣିର୍ୱସିଷ୍ଠଃ । ସରସ୍ୱତୀ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ସ ବା॑ବୃଧେ॒ ନର୍ୟୋ॒ ଯୋଷ॑ଣାସୁ॒ ବୃଷା॒ ଶିଶୁ॑ର୍ୱୃଷ॒ଭୋ ଯ॒ଜ୍ଞିୟା॑ସୁ । ସ ବା॒ଜିନଂ॑ ମ॒ଘବ॑ଦ୍ଭ୍ୟୋ ଦଧାତି॒ ବି ସା॒ତୟେ॑ ତ॒ନ୍ୱଂ॑ ମାମୃଜୀତ ॥ ୭।୦୯୫।୦୩, ୫।୬।୦୧୯।୦୩ {ମୈତ୍ରାବରୁଣିର୍ୱସିଷ୍ଠଃ । ସରସ୍ୱାନ୍ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ଉ॒ତ ସ୍ୟା ନଃ॒ ସର॑ସ୍ୱତୀ ଜୁଷା॒ଣୋପ॑ ଶ୍ରବତ୍ସୁ॒ଭଗା॑ ଯ॒ଜ୍ଞେ ଅ॒ସ୍ମିନ୍ । ମି॒ତଜ୍ଞୁ॑ଭିର୍ନମ॒ସ୍ୟୈ॑ରିୟା॒ନା ରା॒ୟା ଯୁ॒ଜା ଚି॒ଦୁତ୍ତ॑ରା॒ ସଖି॑ଭ୍ୟଃ ॥ ୭।୦୯୫।୦୪, ୫।୬।୦୧୯।୦୪ {ମୈତ୍ରାବରୁଣିର୍ୱସିଷ୍ଠଃ । ସରସ୍ୱତୀ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ଇ॒ମା ଜୁହ୍ୱା॑ନା ଯୁ॒ଷ୍ମଦା ନମୋ॑ଭିଃ॒ ପ୍ରତି॒ ସ୍ତୋମଂ॑ ସରସ୍ୱତି ଜୁଷସ୍ୱ । ତବ॒ ଶର୍ମ॑ନ୍ପ୍ରି॒ୟତ॑ମେ॒ ଦଧା॑ନା॒ ଉପ॑ ସ୍ଥେୟାମ ଶର॒ଣଂ ନ ବୃ॒କ୍ଷମ୍ ॥ ୭।୦୯୫।୦୫, ୫।୬।୦୧୯।୦୫ {ମୈତ୍ରାବରୁଣିର୍ୱସିଷ୍ଠଃ । ସରସ୍ୱତୀ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ଅ॒ୟମୁ॑ ତେ ସରସ୍ୱତି॒ ବସି॑ଷ୍ଠୋ॒ ଦ୍ୱାରା॑ବୃ॒ତସ୍ୟ॑ ସୁଭଗେ॒ ବ୍ୟା॑ବଃ । ବର୍ଧ॑ ଶୁଭ୍ରେ ସ୍ତୁବ॒ତେ ରା॑ସି॒ ବାଜା॑ନ୍ୟୂ॒ୟଂ ପା॑ତ ସ୍ୱ॒ସ୍ତିଭିଃ॒ ସଦା॑ ନଃ ॥ ୭।୦୯୫।୦୬, ୫।୬।୦୧୯।୦୬ {ମୈତ୍ରାବରୁଣିର୍ୱସିଷ୍ଠଃ । ସରସ୍ୱତୀ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ବୃହଦୁଗାୟିଷଇତି ଷଡୃଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ମୈତ୍ରାବରୁଣିର୍ୱସିଷ୍ଠଃ ସରସ୍ୱତୀ ଅନ୍ତ୍ୟାନାନ୍ତିସୃଣାଂସରସ୍ୱାନ୍ ଆଦ୍ୟାବୃହତୀ ଦ୍ୱିତୀୟାସତୋ ବୃହତୀ ତୃତୀୟାପ୍ରସ୍ତାରପଙ୍କ୍ତିଃ ଅନ୍ତ୍ୟାସ୍ତିସ୍ରୋଗାୟତ୍ର୍ୟଃ ।

ବୃ॒ହଦୁ॑ ଗାୟିଷେ॒ ବଚୋ॑ଽସୁ॒ର୍ୟା॑ ନ॒ଦୀନା॑ମ୍ । ସର॑ସ୍ୱତୀ॒ମିନ୍ମ॑ହୟା ସୁବୃ॒କ୍ତିଭିଃ॒ ସ୍ତୋମୈ॑ର୍ୱସିଷ୍ଠ॒ ରୋଦ॑ସୀ ॥ ୭।୦୯୬।୦୧, ୫।୬।୦୨୦।୦୧

ଉ॒ଭେ ଯତ୍ତେ॑ ମହି॒ନା ଶୁ॑ଭ୍ରେ॒ ଅନ୍ଧ॑ସୀ ଅଧିକ୍ଷି॒ୟନ୍ତି॑ ପୂ॒ରବଃ॑ । ସା ନୋ॑ ବୋଧ୍ୟବି॒ତ୍ରୀ ମ॒ରୁତ୍ସ॑ଖା॒ ଚୋଦ॒ ରାଧୋ॑ ମ॒ଘୋନା॑ମ୍ ॥ ୭।୦୯୬।୦୨, ୫।୬।୦୨୦।୦୨

ଭ॒ଦ୍ରମିଦ୍ଭ॒ଦ୍ରା କୃ॑ଣବ॒ତ୍ସର॑ସ୍ୱ॒ତ୍ୟକ॑ବାରୀ ଚେତତି ବା॒ଜିନୀ॑ବତୀ । ଗୃ॒ଣା॒ନା ଜ॑ମଦଗ୍ନି॒ବତ୍ସ୍ତୁ॑ବା॒ନା ଚ॑ ବସିଷ୍ଠ॒ବତ୍ ॥ ୭।୦୯୬।୦୩, ୫।୬।୦୨୦।୦୩

ଜ॒ନୀ॒ୟନ୍ତୋ॒ ନ୍ୱଗ୍ର॑ବଃ ପୁତ୍ରୀ॒ୟନ୍ତଃ॑ ସୁ॒ଦାନ॑ବଃ । ସର॑ସ୍ୱନ୍ତଂ ହବାମହେ ॥ ୭।୦୯୬।୦୪, ୫।୬।୦୨୦।୦୪

ଯେ ତେ॑ ସରସ୍ୱ ଊ॒ର୍ମୟୋ॒ ମଧୁ॑ମନ୍ତୋ ଘୃତ॒ଶ୍ଚୁତଃ॑ । ତେଭି॑ର୍ନୋଽବି॒ତା ଭ॑ବ ॥ ୭।୦୯୬।୦୫, ୫।୬।୦୨୦।୦୫

ପୀ॒ପି॒ବାଂସଂ॒ ସର॑ସ୍ୱତଃ॒ ସ୍ତନଂ॒ ଯୋ ବି॒ଶ୍ୱଦ॑ର୍ଶତଃ । ଭ॒କ୍ଷୀ॒ମହି॑ ପ୍ର॒ଜାମିଷ॑ମ୍ ॥ ୭।୦୯୬।୦୬, ୫।୬।୦୨୦।୦୬

ଅମ୍ବି॑ତମେ॒ ନଦୀ॑ତମେ॒ ଦେବି॑ତମେ॒ ସର॑ସ୍ୱତି । ଅ॒ପ୍ର॒ଶ॒ସ୍ତା ଇ॑ବ ସ୍ମସି॒ ପ୍ରଶ॑ସ୍ତିମମ୍ବ ନସ୍କୃଧି ॥ ୨।୦୪୧।୧୬, ୨।୮।୦୧୦।୦୧ {ଶୌନକୋ ଗୃତ୍ସମଦଃ । ସରସ୍ୱତୀ । ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍}

ତ୍ୱେ ବିଶ୍ୱା॑ ସରସ୍ୱତି ଶ୍ରି॒ତାୟୂଂ॑ଷି ଦେ॒ବ୍ୟାମ୍ । ଶୁ॒ନହୋ॑ତ୍ରେଷୁ ମତ୍ସ୍ୱ ପ୍ର॒ଜାଂ ଦେ॑ବି ଦିଦିଡ୍ଢି ନଃ ॥ ୨।୦୪୧।୧୭, ୨।୮।୦୧୦।୦୨ {ଶୌନକୋ ଗୃତ୍ସମଦଃ । ସରସ୍ୱତୀ । ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍}

ଇ॒ମା ବ୍ରହ୍ମ॑ ସରସ୍ୱତି ଜୁ॒ଷସ୍ୱ॑ ବାଜିନୀବତି । ଯା ତେ॒ ମନ୍ମ॑ ଗୃତ୍ସମ॒ଦା ଋ॑ତାବରି ପ୍ରି॒ୟା ଦେ॒ବେଷୁ॒ ଜୁହ୍ୱ॑ତି ॥ ୨।୦୪୧।୧୮, ୨।୮।୦୧୦।୦୩ {ଶୌନକୋ ଗୃତ୍ସମଦଃ । ସରସ୍ୱତୀ । ବୃହତୀ}

ପା॒ବ॒କା ନଃ॒ ସର॑ସ୍ୱତୀ॒ ବାଜେ॑ଭିର୍ୱା॒ଜିନୀ॑ବତୀ । ଯ॒ଜ୍ଞଂ ବ॑ଷ୍ଟୁ ଧି॒ୟାବ॑ସୁଃ ॥ ୧।୦୦୩।୧୦, ୧।୧।୬।୪ {ବୈଶ୍ୱାମିତ୍ରୋ ମଧୁଚ୍ଛନ୍ଦାଃ । ସରସ୍ୱତୀ । ଗାୟତ୍ରୀ}

ଚୋ॒ଦ॒ୟି॒ତ୍ରୀ ସୂ॒ନୃତା॑ନାଂ॒ ଚେତ॑ନ୍ତୀ ସୁମତୀ॒ନାମ୍ । ଯ॒ଜ୍ଞଂ ଦ॑ଧେ॒ ସର॑ସ୍ୱତୀ ॥ ୧।୦୦୩।୧୧, ୧।୧।୬।୫ {ବୈଶ୍ୱାମିତ୍ରୋ ମଧୁଚ୍ଛନ୍ଦାଃ । ସରସ୍ୱତୀ । ଗାୟତ୍ରୀ}

ମ॒ହୋ ଅର୍ଣଃ॒ ସର॑ସ୍ୱତୀ॒ ପ୍ର ଚେ॑ତୟତି କେ॒ତୁନା॑ । ଧିୟୋ॒ ବିଶ୍ୱା॒ ବି ରା॑ଜତି ॥ ୧।୦୦୩।୧୨, ୧।୧।୬।୬ {ବୈଶ୍ୱାମିତ୍ରୋ ମଧୁଚ୍ଛନ୍ଦାଃ । ସରସ୍ୱତୀ । ଗାୟତ୍ରୀ}

ସର॑ସ୍ୱତୀଂ ଦେବ॒ୟନ୍ତୋ॑ ହବନ୍ତେ॒ ସର॑ସ୍ୱତୀମଧ୍ୱ॒ରେ ତା॒ୟମା॑ନେ । ସର॑ସ୍ୱତୀଂ ସୁ॒କୃତୋ॑ ଅହ୍ୱୟନ୍ତ॒ ସର॑ସ୍ୱତୀ ଦା॒ଶୁଷେ॒ ବାର୍ୟଂ॑ ଦାତ୍ ॥ ୧୦।୦୧୭।୦୭, ୭।୬।୦୨୪।୦୨ {ଯାମାୟନୋ ବେଦଶ୍ରବାଃ । ସରସ୍ୱତୀ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ସର॑ସ୍ୱତି॒ ଯା ସ॒ରଥଂ॑ ଯ॒ୟାଥ॑ ସ୍ୱ॒ଧାଭି॑ର୍ଦେବି ପି॒ତୃଭି॒ର୍ମଦ॑ନ୍ତୀ । ଆ॒ସଦ୍ୟା॒ସ୍ମିନ୍ବ॒ର୍ହିଷି॑ ମାଦୟସ୍ୱାନମୀ॒ବା ଇଷ॒ ଆ ଧେ॑ହ୍ୟ॒ସ୍ମେ ॥ ୧୦।୦୧୭।୦୮, ୭।୬।୦୨୪।୦୩ {ଯାମାୟନୋ ବେଦଶ୍ରବାଃ । ସରସ୍ୱତୀ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ସର॑ସ୍ୱତୀଂ॒ ଯାଂ ପି॒ତରୋ॒ ହବ॑ନ୍ତେ ଦକ୍ଷି॒ଣା ଯ॒ଜ୍ଞମ॑ଭି॒ନକ୍ଷ॑ମାଣାଃ । ସ॒ହ॒ସ୍ରା॒ର୍ଘମି॒ଳୋ ଅତ୍ର॑ ଭା॒ଗଂ ରା॒ୟସ୍ପୋଷଂ॒ ଯଜ॑ମାନେଷୁ ଧେହି ॥ ୧୦।୦୧୭।୦୯, ୭।୬।୦୨୪।୦୪ {ଯାମାୟନୋ ବେଦଶ୍ରବାଃ । ସରସ୍ୱତୀ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ଆ ନୋ॑ ଦି॒ବୋ ବୃ॑ହ॒ତଃ ପର୍ୱ॑ତା॒ଦା ସର॑ସ୍ୱତୀ ଯଜ॒ତା ଗ॑ନ୍ତୁ ଯ॒ଜ୍ଞମ୍ । ହବଂ॑ ଦେ॒ବୀ ଜୁ॑ଜୁଷା॒ଣା ଘୃ॒ତାଚୀ॑ ଶ॒ଗ୍ମାଂ ନୋ॒ ବାଚ॑ମୁଶ॒ତୀ ଶୃ॑ଣୋତୁ ॥ ୫।୦୪୩।୧୧, ୪।୨।୦୨୨।୦୧ {ଭୌମୋତ୍ରିଃ । ବିଶ୍ୱଦେବାଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ରା॒କାମ॒ହଂ ସୁ॒ହବାଂ॑ ସୁଷ୍ଟୁ॒ତୀ ହୁ॑ବେ ଶୃ॒ଣୋତୁ॑ ନଃ ସୁ॒ଭଗା॒ ବୋଧ॑ତୁ॒ ତ୍ମନା॑ । ସୀବ୍ୟ॒ତ୍ୱପଃ॑ ସୂ॒ଚ୍ୟାଚ୍ଛି॑ଦ୍ୟମାନୟା॒ ଦଦା॑ତୁ ବୀ॒ରଂ ଶ॒ତଦା॑ୟମୁ॒କ୍ଥ୍ୟ॑ମ୍ ॥ ୨।୦୩୨।୦୪, ୨।୭।୦୧୫।୦୪ {ଶୌନକୋ ଗୃତ୍ସମଦଃ । ରାକା । ଜଗତୀ}

ଯାସ୍ତେ॑ ରାକେ ସୁମ॒ତୟଃ॑ ସୁ॒ପେଶ॑ସୋ॒ ଯାଭି॒ର୍ଦଦା॑ସି ଦା॒ଶୁଷେ॒ ବସୂ॑ନି । ତାଭି॑ର୍ନୋ ଅ॒ଦ୍ୟ ସୁ॒ମନା॑ ଉ॒ପାଗ॑ହି ସହସ୍ରପୋ॒ଷଂ ସୁ॑ଭଗେ॒ ରରା॑ଣା ॥ ୨।୦୩୨।୦୫, ୨।୭।୦୧୫।୦୫ {ଶୌନକୋ ଗୃତ୍ସମଦଃ । ରାକା । ଜଗତୀ}

ଅସ୍ତି॒ ହି ବଃ॑ ସଜା॒ତ୍ୟଂ॑ ରିଶାଦସୋ॒ ଦେବା॑ସୋ॒ ଅସ୍ତ୍ୟାପ୍ୟ॑ମ୍ । ପ୍ର ଣଃ॒ ପୂର୍ୱ॑ସ୍ମୈ ସୁବି॒ତାୟ॑ ବୋଚତ ମ॒କ୍ଷୂ ସୁ॒ମ୍ନାୟ॒ ନବ୍ୟ॑ସେ ॥ ୮।୦୨୭।୧୦, ୬।୨।୦୩୨।୦୫ {ବୈବସ୍ୱତୋମନୁଃ । ବିଶ୍ୱଦେବାଃ । ସତୋବୃହତୀ}

ସିନୀ॑ବାଲି॒ ପୃଥୁ॑ଷ୍ଟୁକେ॒ ଯା ଦେ॒ବାନା॒ମସି॒ ସ୍ୱସା॑ । ଜୁ॒ଷସ୍ୱ॑ ହ॒ବ୍ୟମାହୁ॑ତଂ ପ୍ର॒ଜାଂ ଦେ॑ବି ଦିଦିଡ୍ଢି ନଃ ॥ ୨।୦୩୨।୦୬, ୨।୭।୦୧୫।୦୬ {ଶୌନକୋ ଗୃତ୍ସମଦଃ । ସିନୀବାଲୀ । ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍}

ଯା ସୁ॑ବା॒ହୁଃ ସ୍ୱ॑ଙ୍ଗୁ॒ରିଃ ସୁ॒ଷୂମା॑ ବହୁ॒ସୂବ॑ରୀ । ତସ୍ୟୈ॑ ବି॒ଶ୍ପତ୍ନ୍ୟୈ॑ ହ॒ବିଃ ସି॑ନୀବା॒ଲ୍ୟୈ ଜୁ॑ହୋତନ ॥ ୨।୦୩୨।୦୭, ୨।୭।୦୧୫।୦୭ {ଶୌନକୋ ଗୃତ୍ସମଦଃ । ସିନୀବାଲୀ । ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍}

ଯା ଗୁ॒ଙ୍ଗୂର୍ୟା ସି॑ନୀବା॒ଲୀ ଯା ରା॒କା ଯା ସର॑ସ୍ୱତୀ । ଇ॒ନ୍ଦ୍ରା॒ଣୀମ॑ହ୍ୱ ଊ॒ତୟେ॑ ବରୁଣା॒ନୀଂ ସ୍ୱ॒ସ୍ତୟେ॑ ॥ ୨।୦୩୨।୦୮, ୨।୭।୦୧୫।୦୮ {ଶୌନକୋ ଗୃତ୍ସମଦଃ । ଲିଙ୍ଗୋକ୍ତାଃ । ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍}

ଯସ୍ତେ॒ ସ୍ତନଃ॑ ଶଶ॒ୟୋ ଯୋ ମ॑ୟୋ॒ଭୂର୍ୟେନ॒ ବିଶ୍ୱା॒ ପୁଷ୍ୟ॑ସି॒ ବାର୍ୟା॑ଣି । ଯୋ ର॑ତ୍ନ॒ଧା ବ॑ସୁ॒ବିଦ୍ୟଃ ସୁ॒ଦତ୍ରଃ॒ ସର॑ସ୍ୱତି॒ ତମି॒ହ ଧାତ॑ବେ କଃ ॥ ୧।୧୬୪।୪୯, ୨।୩।୦୨୩।୦୩ {ଔଚଥ୍ୟୋ ଦୀର୍ଘତମାଃ । ସରସ୍ୱତୀ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

୮। ମେଧା ସୂକ୍ତଂ (ପରିଶିଷ୍ଟମ୍)

ମେ॒ଧାଂ ମହ୍ୟ॒ମଙ୍ଗି॑ରସୋ ମେ॒ଧାଂ ସ॒ପ୍ତ ଋଷ॑ୟୋ ଦଦୁଃ । ମେ॒ଧାମିନ୍ଦ୍ର॑ଶ୍ଚା॒ଗ୍ନିଶ୍ଚ॑ ମେ॒ଧାଂ ଧା॒ତା ଦ॑ଦାତୁ ତେ ॥୧॥

ମେ॒ଧାଂ ତେ॒ ବରୁ॑ଣୋ ରା॒ଜା ମେ॒ଧାଂ ଦେ॒ବୀ ସର॑ସ୍ୱତୀ । ମେ॒ଧାଂ ତେ॑, ଅ॒ଶ୍ୱିନୌ॑ ଦେ॒ବାବା ଧ॑ତ୍ତାଂ॒ ପୁଷ୍କ॑ରସ୍ରଜା ॥୨॥

ଯା ମେ॒ଧା, ଅ॑ପ୍ସ॒ରସ୍ସୁ॑ ଗନ୍ଧ॒ର୍ୱେଷୁ॑ ଚ॒ ଯନ୍ମନଃ॑ । ଦୈବୀ॒ ଯା ମାନୁ॑ଷୀ ମେ॒ଧା ସା ମା॒ମା ବି॑ଶତାଦି॒ମାଂ ॥୩॥

ଯନ୍ମେ॒ ନୋକ୍ତଂ॒ ତଦ୍ର॑ମତାଂ॒ ଶକେ॑ୟଂ॒ ଯଦ॑ନୁ॒ବ୍ରୁବେ॑ । ନିଶା॑ମତଂ॒ ନି ଶା॑ମହୈ॒ ମୟି॑ ବ୍ର॒ତଂ ସ॒ହ ବ୍ର॒ତେଷୁ ଭୂୟାସଂ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣା॒ ସଂ ଗ॑ମେମହି ॥୪॥

ଶରୀ॑ରଂ ମେ॒ ବିଚ॑କ୍ଷଣଂ॒ ବାଙ୍ ମେ॒ ମଧୁ॑ମ॒ଦ୍ ଦୁହାଂ॑ । ଆବୃ॑ଦ୍ଧମ॒ହମ॒ସୌ ସୂର୍ୟୋ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣା॒ନି ସ୍ଥଃ॑ ଶ୍ରୁ॒ତଂ ମେ॒ ମା ପ୍ର ହା॑ସୀଃ ॥୫॥[ବ:୧]

ମେ॒ଧାଂ ଦେ॒ବୀଂ ମନ॑ସା॒ ରେଜ॑ମାନାଂ ଗନ୍ଧ॒ର୍ୱଜୁ॑ଷ୍ଟାଂ॒ ପ୍ରତି॑ ନୋ ଜୁଷସ୍ୱ । ମହ୍ୟଂ॒ ମେଧାଂ॑ ବଦ॒ ମହ୍ୟଂ॒ ଶ୍ରିୟଂ॑ ବଦ ମେଧା॒ବୀ ଭୂ॑ୟାସମ॒ଜରା॑ଜରି॒ଷ୍ଣୁ ॥୬॥

ସଦ॑ସ॒ସ୍ପତି॒ମଦ୍ଭୁ॑ତଂ ପ୍ରି॒ୟମିନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ୟ॒ କାମ୍ୟଂ॑ । ସ॒ନିଂ ମେ॒ଧାମ॑ୟାସିଷଂ ॥୭॥

ଯାଂ ମେ॒ଧାଂ ଦେ॒ବଗ॑ଣାଃ ପି॒ତର॑ଶ୍ଚୋ॒ପାସ॑ତେ । ତୟା॒ ମାମଦ୍ୟମେ॒ଧୟା॑ଽଗ୍ନେ ମେଧା॒ବିନଂ॑ କୁରୁ ॥୮॥

ମେଧା॒ବ୍ୟ୧॑(ଅ॒)ହଂ ସୁ॒ମନାଃ॑ ସୁ॒ପ୍ରତୀ॑କଃ ଶ୍ର॒ଦ୍ଧାମ॑ନାଃ ସ॒ତ୍ୟମ॑ତିଃ ସୁ॒ଶେବଃ॑ । ମ॒ହା॒ୟ॒ଶା ଧା॒ରୟିଷ୍ଣୁଃ॑ ପ୍ରବ॒କ୍ତା ଭୂ॒ୟାସ॑ମସ୍ମୈ ଶ॒ରୟା॑ ପ୍ରୟୋ॒ଗେ ॥୯॥

ନା॒ଶା॒ୟି॒ତ୍ରୀ ପ॑ଲାଶ॒ସ୍ୟାରୁଷ॑ସୌ ପଥି॒କାମ॑ସୁ । ଅଥୋ॑ ତ॒ତସ୍ୟ॒ ଯକ୍ଷ୍ମା॑ଣ॒ମପାପା॑ ରୋଗ॒ନାଶି॑ନୀ ॥୧୦॥

ବ୍ର॒ହ୍ମ॒ବୃ॒କ୍ଷ ପ॑ଲାଶ॒ ତ୍ୱଂ ଶ୍ର॒ଦ୍ଧାଂ ମେ॑ଧାଂ ଚ॒ ଦେହି॑ ମେ । ବୃ॒କ୍ଷା॒ଧି॒ପ ନ॑ମସ୍ତେ॒ଽସ୍ତୁ ଅ॒ତ୍ର ତ୍ୱଂ॑ ସନ୍ନି॒ଧୌ ଭ॒ବ ॥୧୧॥[ବ:୨]

୯। ସୂର୍ୟ ସୂକ୍ତଂ

ଉଦୁତ୍ୟମିତି ତ୍ରୟୋଦଶର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ କାଣ୍ୱଃପ୍ରସ୍କଣ୍ୱଃ ସୂର୍ୟୋ ଗାୟତ୍ରୀ ଅନ୍ତ୍ୟାଶ୍ଚତସ୍ରୋନୁଷ୍ଟୁଭଃ (ଅନ୍ତ୍ୟସ୍ତୃଚୋରୋଗଘ୍ନଉପନିଷଦନ୍ତ୍ୟୋର୍ଥର୍ଚୋଦ୍ୱିଷନ୍ନ ଇତିଗୁଣଃ) ।

ଉଦୁ॒ ତ୍ୟଂ ଜା॒ତବେ॑ଦସଂ ଦେ॒ବଂ ବ॑ହନ୍ତି କେ॒ତବଃ॑ । ଦୃ॒ଶେ ବିଶ୍ୱା॑ୟ॒ ସୂର୍ୟ॑ମ୍ ॥ ୧।୦୫୦।୦୧, ୧।୪।୭।୧

ଅପ॒ ତ୍ୟେ ତା॒ୟବୋ॑ ଯଥା॒ ନକ୍ଷ॑ତ୍ରା ଯନ୍ତ୍ୟ॒କ୍ତୁଭିଃ॑ । ସୂରା॑ୟ ବି॒ଶ୍ୱଚ॑କ୍ଷସେ ॥ ୧।୦୫୦।୦୨, ୧।୪।୭।୨

ଅଦୃ॑ଶ୍ରମସ୍ୟ କେ॒ତବୋ॒ ବି ର॒ଶ୍ମୟୋ॒ ଜନାଁ॒ ଅନୁ॑ । ଭ୍ରାଜ॑ନ୍ତୋ ଅ॒ଗ୍ନୟୋ॑ ଯଥା ॥ ୧।୦୫୦।୦୩, ୧।୪।୭।୩

ତ॒ରଣି॑ର୍ୱି॒ଶ୍ୱଦ॑ର୍ଶତୋ ଜ୍ୟୋତି॒ଷ୍କୃଦ॑ସି ସୂର୍ୟ । ବିଶ୍ୱ॒ମା ଭା॑ସି ରୋଚ॒ନମ୍ ॥ ୧।୦୫୦।୦୪, ୧।୪।୭।୪

ପ୍ର॒ତ୍ୟଙ୍ଦେ॒ବାନାଂ॒ ବିଶଃ॑ ପ୍ର॒ତ୍ୟଙ୍ଙୁଦେ॑ଷି॒ ମାନୁ॑ଷାନ୍ । ପ୍ର॒ତ୍ୟଙ୍ୱିଶ୍ୱଂ॒ ସ୍ୱ॑ର୍ଦୃ॒ଶେ ॥ ୧।୦୫୦।୦୫, ୧।୪।୭।୫

ଯେନା॑ ପାବକ॒ ଚକ୍ଷ॑ସା ଭୁର॒ଣ୍ୟନ୍ତଂ॒ ଜନାଁ॒ ଅନୁ॑ । ତ୍ୱଂ ବ॑ରୁଣ॒ ପଶ୍ୟ॑ସି ॥ ୧।୦୫୦।୦୬, ୧।୪।୮।୧

ବି ଦ୍ୟାମେ॑ଷି॒ ରଜ॑ସ୍ପୃ॒ଥ୍ୱହା॒ ମିମା॑ନୋ ଅ॒କ୍ତୁଭିଃ॑ । ପଶ୍ୟ॒ଞ୍ଜନ୍ମା॑ନି ସୂର୍ୟ ॥ ୧।୦୫୦।୦୭, ୧।୪।୮।୨

ସ॒ପ୍ତ ତ୍ୱା॑ ହ॒ରିତୋ॒ ରଥେ॒ ବହ॑ନ୍ତି ଦେବ ସୂର୍ୟ । ଶୋ॒ଚିଷ୍କେ॑ଶଂ ବିଚକ୍ଷଣ ॥ ୧।୦୫୦।୦୮, ୧।୪।୮।୩

ଅୟୁ॑କ୍ତ ସ॒ପ୍ତ ଶୁ॒ନ୍ଧ୍ୟୁବଃ॒ ସୂରୋ॒ ରଥ॑ସ୍ୟ ନ॒ପ୍ତ୍ୟଃ॑ । ତାଭି॑ର୍ୟାତି॒ ସ୍ୱୟୁ॑କ୍ତିଭିଃ ॥ ୧।୦୫୦।୦୯, ୧।୪।୮।୪

ଉଦ୍ୱ॒ୟଂ ତମ॑ସ॒ସ୍ପରି॒ ଜ୍ୟୋତି॒ଷ୍ପଶ୍ୟ॑ନ୍ତ॒ ଉତ୍ତ॑ରମ୍ । ଦେ॒ବଂ ଦେ॑ବ॒ତ୍ରା ସୂର୍ୟ॒ମଗ॑ନ୍ମ॒ ଜ୍ୟୋତି॑ରୁତ୍ତ॒ମମ୍ ॥ ୧।୦୫୦।୧୦, ୧।୪।୮।୫

ଉ॒ଦ୍ୟନ୍ନ॒ଦ୍ୟ ମି॑ତ୍ରମହ ଆ॒ରୋହ॒ନ୍ନୁତ୍ତ॑ରାଂ॒ ଦିବ॑ମ୍ । ହୃ॒ଦ୍ରୋ॒ଗଂ ମମ॑ ସୂର୍ୟ ହରି॒ମାଣଂ॑ ଚ ନାଶୟ ॥ ୧।୦୫୦।୧୧, ୧।୪।୮।୬

ଶୁକେ॑ଷୁ ମେ ହରି॒ମାଣଂ॑ ରୋପ॒ଣାକା॑ସୁ ଦଧ୍ମସି । ଅଥୋ॑ ହାରିଦ୍ର॒ବେଷୁ॑ ମେ ହରି॒ମାଣଂ॒ ନି ଦ॑ଧ୍ମସି ॥ ୧।୦୫୦।୧୨, ୧।୪।୮।୭

ଉଦ॑ଗାଦ॒ୟମା॑ଦି॒ତ୍ୟୋ ବିଶ୍ୱେ॑ନ॒ ସହ॑ସା ସ॒ହ । ଦ୍ୱି॒ଷନ୍ତଂ॒ ମହ୍ୟଂ॑ ର॒ନ୍ଧୟ॒ନ୍ମୋ ଅ॒ହଂ ଦ୍ୱି॑ଷ॒ତେ ର॑ଧମ୍ ॥ ୧।୦୫୦।୧୩, ୧।୪।୮।୮

ଚିତ୍ରନ୍ଦେବାନାମିତିଷଡୃଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ କୁତ୍ସଃ ସୂର୍ୟସ୍ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍ ।

ଚି॒ତ୍ରଂ ଦେ॒ବାନା॒ମୁଦ॑ଗା॒ଦନୀ॑କଂ॒ ଚକ୍ଷୁ॑ର୍ମି॒ତ୍ରସ୍ୟ॒ ବରୁ॑ଣସ୍ୟା॒ଗ୍ନେଃ । ଆପ୍ରା॒ ଦ୍ୟାବା॑ପୃଥି॒ବୀ ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷଂ॒ ସୂର୍ୟ॑ ଆ॒ତ୍ମା ଜଗ॑ତସ୍ତ॒ସ୍ଥୁଷ॑ଶ୍ଚ ॥ ୧।୧୧୫।୦୧, ୧।୮।୭।୧

ସୂର୍ୟୋ॑ ଦେ॒ବୀମୁ॒ଷସଂ॒ ରୋଚ॑ମାନାଂ॒ ମର୍ୟୋ॒ ନ ଯୋଷା॑ମ॒ଭ୍ୟେ॑ତି ପ॒ଶ୍ଚାତ୍ । ଯତ୍ରା॒ ନରୋ॑ ଦେବ॒ୟନ୍ତୋ॑ ଯୁ॒ଗାନି॑ ବିତନ୍ୱ॒ତେ ପ୍ରତି॑ ଭ॒ଦ୍ରାୟ॑ ଭ॒ଦ୍ରମ୍ ॥ ୧।୧୧୫।୦୨, ୧।୮।୭।୨

ଭ॒ଦ୍ରା ଅଶ୍ୱା॑ ହ॒ରିତଃ॒ ସୂର୍ୟ॑ସ୍ୟ ଚି॒ତ୍ରା ଏତ॑ଗ୍ୱା ଅନୁ॒ମାଦ୍ୟା॑ସଃ । ନ॒ମ॒ସ୍ୟନ୍ତୋ॑ ଦି॒ବ ଆ ପୃ॒ଷ୍ଠମ॑ସ୍ଥୁଃ॒ ପରି॒ ଦ୍ୟାବା॑ପୃଥି॒ବୀ ଯ॑ନ୍ତି ସ॒ଦ୍ୟଃ ॥ ୧।୧୧୫।୦୩, ୧।୮।୭।୩

ତତ୍ସୂର୍ୟ॑ସ୍ୟ ଦେବ॒ତ୍ୱଂ ତନ୍ମ॑ହି॒ତ୍ୱଂ ମ॒ଧ୍ୟା କର୍ତୋ॒ର୍ୱିତ॑ତଂ॒ ସଂ ଜ॑ଭାର । ଯ॒ଦେଦୟୁ॑କ୍ତ ହ॒ରିତଃ॑ ସ॒ଧସ୍ଥା॒ଦାଦ୍ରାତ୍ରୀ॒ ବାସ॑ସ୍ତନୁତେ ସି॒ମସ୍ମୈ॑ ॥ ୧।୧୧୫।୦୪, ୧।୮।୭।୪

ତନ୍ମି॒ତ୍ରସ୍ୟ॒ ବରୁ॑ଣସ୍ୟାଭି॒ଚକ୍ଷେ॒ ସୂର୍ୟୋ॑ ରୂ॒ପଂ କୃ॑ଣୁତେ॒ ଦ୍ୟୋରୁ॒ପସ୍ଥେ॑ । ଅ॒ନ॒ନ୍ତମ॒ନ୍ୟଦ୍ରୁଶ॑ଦସ୍ୟ॒ ପାଜଃ॑ କୃ॒ଷ୍ଣମ॒ନ୍ୟଦ୍ଧ॒ରିତଃ॒ ସଂ ଭ॑ରନ୍ତି ॥ ୧।୧୧୫।୦୫, ୧।୮।୭।୫

ଅ॒ଦ୍ୟା ଦେ॑ବା॒ ଉଦି॑ତା॒ ସୂର୍ୟ॑ସ୍ୟ॒ ନିରଂହ॑ସଃ ପିପୃ॒ତା ନିର॑ବ॒ଦ୍ୟାତ୍ । ତନ୍ନୋ॑ ମି॒ତ୍ରୋ ବରୁ॑ଣୋ ମାମହନ୍ତା॒ମଦି॑ତିଃ॒ ସିନ୍ଧୁଃ॑ ପୃଥି॒ବୀ ଉ॒ତ ଦ୍ୟୌଃ ॥ ୧।୧୧୫।୦୬, ୧।୮।୭।୬

ଇନ୍ଦ୍ରଂ॑ ମି॒ତ୍ରଂ ବରୁ॑ଣମ॒ଗ୍ନିମା॑ହୁ॒ରଥୋ॑ ଦି॒ବ୍ୟଃ ସ ସୁ॑ପ॒ର୍ଣୋ ଗ॒ରୁତ୍ମା॑ନ୍ । ଏକଂ॒ ସଦ୍ୱିପ୍ରା॑ ବହୁ॒ଧା ବ॑ଦନ୍ତ୍ୟ॒ଗ୍ନିଂ ଯ॒ମଂ ମା॑ତ॒ରିଶ୍ୱା॑ନମାହୁଃ ॥ ୧।୧୬୪।୪୬, ୨।୩।୦୨୨।୦୬ {ଔଚଥ୍ୟୋ ଦୀର୍ଘତମାଃ । ସୂର୍ୟଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

କୃ॒ଷ୍ଣଂ ନି॒ୟାନଂ॒ ହର॑ୟଃ ସୁପ॒ର୍ଣା ଅ॒ପୋ ବସା॑ନା॒ ଦିବ॒ମୁତ୍ପ॑ତନ୍ତି । ତ ଆବ॑ବୃତ୍ର॒ନ୍ତ୍ସଦ॑ନାଦୃ॒ତସ୍ୟାଦିଦ୍ଘୃ॒ତେନ॑ ପୃଥି॒ବୀ ବ୍ୟୁ॑ଦ୍ୟତେ ॥ ୧।୧୬୪।୪୭, ୨।୩।୦୨୩।୦୧ {ଔଚଥ୍ୟୋ ଦୀର୍ଘତମାଃ । ସୂର୍ୟଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ହଂ॒ସଃ ଶୁ॑ଚି॒ଷଦ୍ୱସୁ॑ରନ୍ତରିକ୍ଷ॒ସଦ୍ଧୋତା॑ ବେଦି॒ଷଦତି॑ଥିର୍ଦୁରୋଣ॒ସତ୍ । ନୃ॒ଷଦ୍ୱ॑ର॒ସଦୃ॑ତ॒ସଦ୍ୱ୍ୟୋ॑ମ॒ସଦ॒ବ୍ଜା ଗୋ॒ଜା ଋ॑ତ॒ଜା ଅ॑ଦ୍ରି॒ଜା ଋ॒ତମ୍ ॥ ୪।୦୪୦।୦୫, ୩।୭।୦୧୪।୦୫ {ଗୌତମୋ ବାମଦେବଃ । ସୂର୍ୟଃ । ଜଗତୀ}

ଯତ୍ତ୍ୱା॑ ସୂର୍ୟ॒ ସ୍ୱ॑ର୍ଭାନୁ॒ସ୍ତମ॒ସାବି॑ଧ୍ୟଦାସୁ॒ରଃ । ଅକ୍ଷେ॑ତ୍ରବି॒ଦ୍ୟଥା॑ ମୁ॒ଗ୍ଧୋ ଭୁବ॑ନାନ୍ୟଦୀଧୟୁଃ ॥ ୫।୦୪୦।୦୫, ୪।୨।୦୧୧।୦୫ {ଭୌମୋତ୍ରିଃ । ସୂର୍ୟଃ । ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍}

ଯଦ॒ଦ୍ୟ ସୂ॑ର୍ୟ॒ ବ୍ରବୋଽନା॑ଗା ଉ॒ଦ୍ୟନ୍ମି॒ତ୍ରାୟ॒ ବରୁ॑ଣାୟ ସ॒ତ୍ୟମ୍ । ବ॒ୟଂ ଦେ॑ବ॒ତ୍ରାଦି॑ତେ ସ୍ୟାମ॒ ତବ॑ ପ୍ରି॒ୟାସୋ॑ ଅର୍ୟମନ୍ଗୃ॒ଣନ୍ତଃ॑ ॥ ୭।୦୬୦।୦୧, ୫।୫।୧।୧ {ମୈତ୍ରାବରୁଣିର୍ୱସିଷ୍ଠଃ । ସୂର୍ୟଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ଉତ୍ସୂର୍ୟୋ॑ ବୃ॒ହଦ॒ର୍ଚୀଂଷ୍ୟ॑ଶ୍ରେତ୍ପୁ॒ରୁ ବିଶ୍ୱା॒ ଜନି॑ମ॒ ମାନୁ॑ଷାଣାମ୍ । ସ॒ମୋ ଦି॒ବା ଦ॑ଦୃଶେ॒ ରୋଚ॑ମାନଃ॒ କ୍ରତ୍ୱା॑ କୃ॒ତଃ ସୁକୃ॑ତଃ କ॒ର୍ତୃଭି॑ର୍ଭୂତ୍ ॥ ୭।୦୬୨।୦୧, ୫।୫।୪।୧ {ମୈତ୍ରାବରୁଣିର୍ୱସିଷ୍ଠଃ । ସୂର୍ୟଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ସ ସୂ॑ର୍ୟ॒ ପ୍ରତି॑ ପୁ॒ରୋ ନ॒ ଉଦ୍ଗା॑ ଏ॒ଭିଃ ସ୍ତୋମେ॑ଭିରେତ॒ଶେଭି॒ରେବୈଃ॑ । ପ୍ର ନୋ॑ ମି॒ତ୍ରାୟ॒ ବରୁ॑ଣାୟ ବୋ॒ଚୋଽନା॑ଗସୋ ଅର୍ୟ॒ମ୍ଣେ ଅ॒ଗ୍ନୟେ॑ ଚ ॥ ୭।୦୬୨।୦୨, ୫।୫।୪।୨ {ମୈତ୍ରାବରୁଣିର୍ୱସିଷ୍ଠଃ । ସୂର୍ୟଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ବି ନଃ॑ ସ॒ହସ୍ରଂ॑ ଶୁ॒ରୁଧୋ॑ ରଦନ୍ତ୍ୱୃ॒ତାବା॑ନୋ॒ ବରୁ॑ଣୋ ମି॒ତ୍ରୋ ଅ॒ଗ୍ନିଃ । ଯଚ୍ଛ॑ନ୍ତୁ ଚ॒ନ୍ଦ୍ରା ଉ॑ପ॒ମଂ ନୋ॑ ଅ॒ର୍କମା ନଃ॒ କାମଂ॑ ପୂପୁରନ୍ତୁ॒ ସ୍ତବା॑ନାଃ ॥ ୭।୦୬୨।୦୩, ୫।୫।୪।୩ {ମୈତ୍ରାବରୁଣିର୍ୱସିଷ୍ଠଃ । ସୂର୍ୟଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ଉଦ୍ୱେତୀତି ଷଡୃଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ମୈତ୍ରାବରୁଣିର୍ୱସିଷ୍ଠଃ ଆଦ୍ୟାନାଂସାର୍ଧଞ୍ଚତସୃଣାଂ ସୂର୍ୟସ୍ତତୋମିତ୍ରାବରୁଣୌତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍ ।

ଉଦ୍ୱେ॑ତି ସୁ॒ଭଗୋ॑ ବି॒ଶ୍ୱଚ॑କ୍ଷାଃ॒ ସାଧା॑ରଣଃ॒ ସୂର୍ୟୋ॒ ମାନୁ॑ଷାଣାମ୍ । ଚକ୍ଷୁ॑ର୍ମି॒ତ୍ରସ୍ୟ॒ ବରୁ॑ଣସ୍ୟ ଦେ॒ବଶ୍ଚର୍ମେ॑ବ॒ ଯଃ ସ॒ମବି॑ବ୍ୟ॒କ୍ତମାଂ॑ସି ॥ ୭।୦୬୩।୦୧, ୫।୫।୫।୧

ଉଦ୍ୱେ॑ତି ପ୍ରସବୀ॒ତା ଜନା॑ନାଂ ମ॒ହାନ୍କେ॒ତୁର॑ର୍ଣ॒ବଃ ସୂର୍ୟ॑ସ୍ୟ । ସ॒ମା॒ନଂ ଚ॒କ୍ରଂ ପ॑ର୍ୟା॒ବିବୃ॑ତ୍ସ॒ନ୍ୟଦେ॑ତ॒ଶୋ ବହ॑ତି ଧୂ॒ର୍ଷୁ ଯୁ॒କ୍ତଃ ॥ ୭।୦୬୩।୦୨, ୫।୫।୫।୨

ବି॒ଭ୍ରାଜ॑ମାନ ଉ॒ଷସା॑ମୁ॒ପସ୍ଥା॑ଦ୍ରେ॒ଭୈରୁଦେ॑ତ୍ୟନୁମ॒ଦ୍ୟମା॑ନଃ । ଏ॒ଷ ମେ॑ ଦେ॒ବଃ ସ॑ବି॒ତା ଚ॑ଚ୍ଛନ୍ଦ॒ ଯଃ ସ॑ମା॒ନଂ ନ ପ୍ର॑ମି॒ନାତି॒ ଧାମ॑ ॥ ୭।୦୬୩।୦୩, ୫।୫।୫।୩

ଦି॒ବୋ ରୁ॒କ୍ମ ଉ॑ରୁ॒ଚକ୍ଷା॒ ଉଦେ॑ତି ଦୂ॒ରେଅ॑ର୍ଥସ୍ତ॒ରଣି॒ର୍ଭ୍ରାଜ॑ମାନଃ । ନୂ॒ନଂ ଜନାଃ॒ ସୂର୍ୟେ॑ଣ॒ ପ୍ରସୂ॑ତା॒ ଅୟ॒ନ୍ନର୍ଥା॑ନି କୃ॒ଣବ॒ନ୍ନପାଂ॑ସି ॥ ୭।୦୬୩।୦୪, ୫।୫।୫।୪

ଯତ୍ରା॑ ଚ॒କ୍ରୁର॒ମୃତା॑ ଗା॒ତୁମ॑ସ୍ମୈ ଶ୍ୟେ॒ନୋ ନ ଦୀୟ॒ନ୍ନନ୍ୱେ॑ତି॒ ପାଥଃ॑ । ପ୍ରତି॑ ବାଂ॒ ସୂର॒ ଉଦି॑ତେ ବିଧେମ॒ ନମୋ॑ଭିର୍ମିତ୍ରାବରୁଣୋ॒ତ ହ॒ବ୍ୟୈଃ ॥ ୭।୦୬୩।୦୫, ୫।୫।୫।୫

ନୂ ମି॒ତ୍ରୋ ବରୁ॑ଣୋ ଅର୍ୟ॒ମା ନ॒ସ୍ତ୍ମନେ॑ ତୋ॒କାୟ॒ ବରି॑ବୋ ଦଧନ୍ତୁ । ସୁ॒ଗା ନୋ॒ ବିଶ୍ୱା॑ ସୁ॒ପଥା॑ନି ସନ୍ତୁ ଯୂ॒ୟଂ ପା॑ତ ସ୍ୱ॒ସ୍ତିଭିଃ॒ ସଦା॑ ନଃ ॥ ୭।୦୬୩।୦୬, ୫।୫।୫।୬

ଉଦୁ॒ ତ୍ୟଦ୍ଦ॑ର୍ଶ॒ତଂ ବପୁ॑ର୍ଦି॒ବ ଏ॑ତି ପ୍ରତିହ୍ୱ॒ରେ । ଯଦୀ॑ମା॒ଶୁର୍ୱହ॑ତି ଦେ॒ବ ଏତ॑ଶୋ॒ ବିଶ୍ୱ॑ସ୍ମୈ॒ ଚକ୍ଷ॑ସେ॒ ଅର॑ମ୍ ॥ ୭।୦୬୬।୧୪, ୫।୫।୦୧୦।୦୪ {ମୈତ୍ରାବରୁଣିର୍ୱସିଷ୍ଠଃ । ସୂର୍ୟଃ । ବୃହତି}

ଶୀ॒ର୍ଷ୍ଣଃଶୀ॑ର୍ଷ୍ଣୋ॒ ଜଗ॑ତସ୍ତ॒ସ୍ଥୁଷ॒ସ୍ପତିଂ॑ ସ॒ମୟା॒ ବିଶ୍ୱ॒ମା ରଜଃ॑ । ସ॒ପ୍ତ ସ୍ୱସା॑ରଃ ସୁବି॒ତାୟ॒ ସୂର୍ୟଂ॒ ବହ॑ନ୍ତି ହ॒ରିତୋ॒ ରଥେ॑ ॥ ୭।୦୬୬।୧୫, ୫।୫।୦୧୦।୦୫ {ମୈତ୍ରାବରୁଣିର୍ୱସିଷ୍ଠଃ । ସୂର୍ୟଃ । ସତୋ ବୃହତି}

ତଚ୍ଚକ୍ଷୁ॑ର୍ଦେ॒ବହି॑ତଂ ଶୁ॒କ୍ରମୁ॒ଚ୍ଚର॑ତ୍ । ପଶ୍ୟେ॑ମ ଶ॒ରଦଃ॑ ଶ॒ତଂ ଜୀବେ॑ମ ଶ॒ରଦଃ॑ ଶ॒ତମ୍ ॥ ୭।୦୬୬।୧୬, ୫।୫।୦୧୧।୦୧ {ମୈତ୍ରାବରୁଣିର୍ୱସିଷ୍ଠଃ । ସୂର୍ୟଃ । ପୁର ଉଷ୍ଣିକ୍}

ବଣ୍ମ॒ହାଁ ଅ॑ସି ସୂର୍ୟ॒ ବଳା॑ଦିତ୍ୟ ମ॒ହାଁ ଅ॑ସି । ମ॒ହସ୍ତେ॑ ସ॒ତୋ ମ॑ହି॒ମା ପ॑ନସ୍ୟତେ॒ଽଦ୍ଧା ଦେ॑ବ ମ॒ହାଁ ଅ॑ସି ॥ ୮।୧୦୧।୧୧, ୬।୭।୮।୧ {ଭାର୍ଗବୋ ଜମଦଗ୍ନିଃ । ସୂର୍ୟଃ । ବୃହତୀ}

ବଟ୍ ସୂ॑ର୍ୟ॒ ଶ୍ରବ॑ସା ମ॒ହାଁ ଅ॑ସି ସ॒ତ୍ରା ଦେ॑ବ ମ॒ହାଁ ଅ॑ସି । ମ॒ହ୍ନା ଦେ॒ବାନା॑ମସୁ॒ର୍ୟଃ॑ ପୁ॒ରୋହି॑ତୋ ବି॒ଭୁ ଜ୍ୟୋତି॒ରଦା॑ଭ୍ୟମ୍ ॥ ୮।୧୦୧।୧୨, ୬।୭।୮।୨ {ଭାର୍ଗବୋ ଜମଦଗ୍ନିଃ । ସୂର୍ୟଃ । ସତୋବୃହତୀ}

ନମୋମିତ୍ରସ୍ୟେତି ଦ୍ୱାଦଶର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ସୌର୍ୟୋଭିତପାଃ ସୂର୍ୟୋଜଗତୀ ଦଶମୀ ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍ ।

ନମୋ॑ ମି॒ତ୍ରସ୍ୟ॒ ବରୁ॑ଣସ୍ୟ॒ ଚକ୍ଷ॑ସେ ମ॒ହୋ ଦେ॒ବାୟ॒ ତଦୃ॒ତଂ ସ॑ପର୍ୟତ । ଦୂ॒ରେ॒ଦୃଶେ॑ ଦେ॒ବଜା॑ତାୟ କେ॒ତବେ॑ ଦି॒ବସ୍ପୁ॒ତ୍ରାୟ॒ ସୂର୍ୟା॑ୟ ଶଂସତ ॥ ୧୦।୦୩୭।୦୧, ୭।୮।୦୧୨।୦୧

ସା ମା॑ ସ॒ତ୍ୟୋକ୍ତିଃ॒ ପରି॑ ପାତୁ ବି॒ଶ୍ୱତୋ॒ ଦ୍ୟାବା॑ ଚ॒ ଯତ୍ର॑ ତ॒ତନ॒ନ୍ନହା॑ନି ଚ । ବିଶ୍ୱ॑ମ॒ନ୍ୟନ୍ନି ବି॑ଶତେ॒ ଯଦେଜ॑ତି ବି॒ଶ୍ୱାହାପୋ॑ ବି॒ଶ୍ୱାହୋଦେ॑ତି॒ ସୂର୍ୟଃ॑ ॥ ୧୦।୦୩୭।୦୨, ୭।୮।୦୧୨।୦୨

ନ ତେ॒ ଅଦେ॑ବଃ ପ୍ର॒ଦିବୋ॒ ନି ବା॑ସତେ॒ ଯଦେ॑ତ॒ଶେଭିଃ॑ ପତ॒ରୈ ର॑ଥ॒ର୍ୟସି॑ । ପ୍ରା॒ଚୀନ॑ମ॒ନ୍ୟଦନୁ॑ ବର୍ତତେ॒ ରଜ॒ ଉଦ॒ନ୍ୟେନ॒ ଜ୍ୟୋତି॑ଷା ଯାସି ସୂର୍ୟ ॥ ୧୦।୦୩୭।୦୩, ୭।୮।୦୧୨।୦୩

ଯେନ॑ ସୂର୍ୟ॒ ଜ୍ୟୋତି॑ଷା॒ ବାଧ॑ସେ॒ ତମୋ॒ ଜଗ॑ଚ୍ଚ॒ ବିଶ୍ୱ॑ମୁଦି॒ୟର୍ଷି॑ ଭା॒ନୁନା॑ । ତେନା॒ସ୍ମଦ୍ୱିଶ୍ୱା॒ମନି॑ରା॒ମନା॑ହୁତି॒ମପାମୀ॑ବା॒ମପ॑ ଦୁ॒ଷ୍ଷ୍ୱପ୍ନ୍ୟଂ॑ ସୁବ ॥ ୧୦।୦୩୭।୦୪, ୭।୮।୦୧୨।୦୪

ବିଶ୍ୱ॑ସ୍ୟ॒ ହି ପ୍ରେଷି॑ତୋ॒ ରକ୍ଷ॑ସି ବ୍ର॒ତମହେ॑ଳୟନ୍ନୁ॒ଚ୍ଚର॑ସି ସ୍ୱ॒ଧା ଅନୁ॑ । ଯଦ॒ଦ୍ୟ ତ୍ୱା॑ ସୂର୍ୟୋପ॒ବ୍ରବା॑ମହୈ॒ ତଂ ନୋ॑ ଦେ॒ବା ଅନୁ॑ ମଂସୀରତ॒ କ୍ରତୁ॑ମ୍ ॥ ୧୦।୦୩୭।୦୫, ୭।୮।୦୧୨।୦୫

ତଂ ନୋ॒ ଦ୍ୟାବା॑ପୃଥି॒ବୀ ତନ୍ନ॒ ଆପ॒ ଇନ୍ଦ୍ରଃ॑ ଶୃଣ୍ୱନ୍ତୁ ମ॒ରୁତୋ॒ ହବଂ॒ ବଚଃ॑ । ମା ଶୂନେ॑ ଭୂମ॒ ସୂର୍ୟ॑ସ୍ୟ ସନ୍॒ଦୃଶି॑ ଭ॒ଦ୍ରଂ ଜୀବ॑ନ୍ତୋ ଜର॒ଣାମ॑ଶୀମହି ॥ ୧୦।୦୩୭।୦୬, ୭।୮।୦୧୨।୦୬

ବି॒ଶ୍ୱାହା॑ ତ୍ୱା ସୁ॒ମନ॑ସଃ ସୁ॒ଚକ୍ଷ॑ସଃ ପ୍ର॒ଜାବ॑ନ୍ତୋ ଅନମୀ॒ବା ଅନା॑ଗସଃ । ଉ॒ଦ୍ୟନ୍ତଂ॑ ତ୍ୱା ମିତ୍ରମହୋ ଦି॒ବେଦି॑ବେ॒ ଜ୍ୟୋଗ୍ଜୀ॒ବାଃ ପ୍ରତି॑ ପଶ୍ୟେମ ସୂର୍ୟ ॥ ୧୦।୦୩୭।୦୭, ୭।୮।୦୧୩।୦୧

ମହି॒ ଜ୍ୟୋତି॒ର୍ବିଭ୍ର॑ତଂ ତ୍ୱା ବିଚକ୍ଷଣ॒ ଭାସ୍ୱ॑ନ୍ତଂ॒ ଚକ୍ଷୁ॑ଷେଚକ୍ଷୁଷେ॒ ମୟଃ॑ । ଆ॒ରୋହ॑ନ୍ତଂ ବୃହ॒ତଃ ପାଜ॑ସ॒ସ୍ପରି॑ ବ॒ୟଂ ଜୀ॒ବାଃ ପ୍ରତି॑ ପଶ୍ୟେମ ସୂର୍ୟ ॥ ୧୦।୦୩୭।୦୮, ୭।୮।୦୧୩।୦୨

ଯସ୍ୟ॑ ତେ॒ ବିଶ୍ୱା॒ ଭୁବ॑ନାନି କେ॒ତୁନା॒ ପ୍ର ଚେର॑ତେ॒ ନି ଚ॑ ବି॒ଶନ୍ତେ॑ ଅ॒କ୍ତୁଭିଃ॑ । ଅ॒ନା॒ଗା॒ସ୍ତ୍ୱେନ॑ ହରିକେଶ ସୂ॒ର୍ୟାହ୍ନା॑ହ୍ନା ନୋ॒ ବସ୍ୟ॑ସାବସ୍ୟ॒ସୋଦି॑ହି ॥ ୧୦।୦୩୭।୦୯, ୭।୮।୦୧୩।୦୩

ଶଂ ନୋ॑ ଭବ॒ ଚକ୍ଷ॑ସା॒ ଶଂ ନୋ॒ ଅହ୍ନା॒ ଶଂ ଭା॒ନୁନା॒ ଶଂ ହି॒ମା ଶଂ ଘୃ॒ଣେନ॑ । ଯଥା॒ ଶମଧ୍ୱ॒ଞ୍ଛମସ॑ଦ୍ଦୁରୋ॒ଣେ ତତ୍ସୂ॑ର୍ୟ॒ ଦ୍ରବି॑ଣଂ ଧେହି ଚି॒ତ୍ରମ୍ ॥ ୧୦।୦୩୭।୧୦, ୭।୮।୦୧୩।୦୪

ଅ॒ସ୍ମାକଂ॑ ଦେବା ଉ॒ଭୟା॑ୟ॒ ଜନ୍ମ॑ନେ॒ ଶର୍ମ॑ ଯଚ୍ଛତ ଦ୍ୱି॒ପଦେ॒ ଚତୁ॑ଷ୍ପଦେ । ଅ॒ଦତ୍ପିବ॑ଦୂ॒ର୍ଜୟ॑ମାନ॒ମାଶି॑ତଂ॒ ତଦ॒ସ୍ମେ ଶଂ ଯୋର॑ର॒ପୋ ଦ॑ଧାତନ ॥ ୧୦।୦୩୭।୧୧, ୭।୮।୦୧୩।୦୫

ଯଦ୍ୱୋ॑ ଦେବାଶ୍ଚକୃ॒ମ ଜି॒ହ୍ୱୟା॑ ଗୁ॒ରୁ ମନ॑ସୋ ବା॒ ପ୍ରୟୁ॑ତୀ ଦେବ॒ହେଳ॑ନମ୍ । ଅରା॑ବା॒ ଯୋ ନୋ॑ ଅ॒ଭି ଦୁ॑ଚ୍ଛୁନା॒ୟତେ॒ ତସ୍ମି॒ନ୍ତଦେନୋ॑ ବସବୋ॒ ନି ଧେ॑ତନ ॥ ୧୦।୦୩୭।୧୨, ୭।୮।୦୧୩।୦୬

ସୂର୍ୟୋନ ଇତି ପଞ୍ଚର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ସୌର୍ୟଶ୍ଚକ୍ଷୁର୍ମାନବଃ ସୂର୍ୟୋ ଗାୟତ୍ରୀ ।

ସୂର୍ୟୋ॑ ନୋ ଦି॒ବସ୍ପା॑ତୁ॒ ବାତୋ॑ ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷାତ୍ । ଅ॒ଗ୍ନିର୍ନଃ॒ ପାର୍ଥି॑ବେଭ୍ୟଃ ॥ ୧୦।୧୫୮।୦୧, ୮।୮।୦୧୬।୦୧

ଜୋଷା॑ ସବିତ॒ର୍ୟସ୍ୟ॑ ତେ॒ ହରଃ॑ ଶ॒ତଂ ସ॒ବାଁ ଅର୍ହ॑ତି । ପା॒ହି ନୋ॑ ଦି॒ଦ୍ୟୁତଃ॒ ପତ॑ନ୍ତ୍ୟାଃ ॥ ୧୦।୧୫୮।୦୨, ୮।୮।୦୧୬।୦୨

ଚକ୍ଷୁ॑ର୍ନୋ ଦେ॒ବଃ ସ॑ବି॒ତା ଚକ୍ଷୁ॑ର୍ନ ଉ॒ତ ପର୍ୱ॑ତଃ । ଚକ୍ଷୁ॑ର୍ଧା॒ତା ଦ॑ଧାତୁ ନଃ ॥ ୧୦।୧୫୮।୦୩, ୮।୮।୦୧୬।୦୩

ଚକ୍ଷୁ॑ର୍ନୋ ଧେହି॒ ଚକ୍ଷୁ॑ଷେ॒ ଚକ୍ଷୁ॑ର୍ୱି॒ଖ୍ୟୈ ତ॒ନୂଭ୍ୟଃ॑ । ସଂ ଚେ॒ଦଂ ବି ଚ॑ ପଶ୍ୟେମ ॥ ୧୦।୧୫୮।୦୪, ୮।୮।୦୧୬।୦୪

ସୁ॒ସନ୍॒ଦୃଶଂ॑ ତ୍ୱା ବ॒ୟଂ ପ୍ରତି॑ ପଶ୍ୟେମ ସୂର୍ୟ । ବି ପ॑ଶ୍ୟେମ ନୃ॒ଚକ୍ଷ॑ସଃ ॥ ୧୦।୧୫୮।୦୫, ୮।୮।୦୧୬।୦୫

ବିଭ୍ରାଡିତି ଚତୁରୃଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ସୌର୍ୟୋ ବିଭ୍ରାଟ୍ ସୂର୍ୟୋଜଗତ୍ୟଂୟାସ୍ତାରପଙ୍କ୍ତିଃ ।

ବି॒ଭ୍ରାଡ୍ବୃ॒ହତ୍ପି॑ବତୁ ସୋ॒ମ୍ୟଂ ମଧ୍ୱାୟୁ॒ର୍ଦଧ॑ଦ୍ୟ॒ଜ୍ଞପ॑ତା॒ବବି॑ହ୍ରୁତମ୍ । ବାତ॑ଜୂତୋ॒ ଯୋ ଅ॑ଭି॒ରକ୍ଷ॑ତି॒ ତ୍ମନା॑ ପ୍ର॒ଜାଃ ପୁ॑ପୋଷ ପୁରୁ॒ଧା ବି ରା॑ଜତି ॥ ୧୦।୧୭୦।୦୧, ୮।୮।୦୨୮।୦୧

ବି॒ଭ୍ରାଡ୍ବୃ॒ହତ୍ସୁଭୃ॑ତଂ ବାଜ॒ସାତ॑ମଂ॒ ଧର୍ମ॑ନ୍ଦି॒ବୋ ଧ॒ରୁଣେ॑ ସ॒ତ୍ୟମର୍ପି॑ତମ୍ । ଅ॒ମି॒ତ୍ର॒ହା ବୃ॑ତ୍ର॒ହା ଦ॑ସ୍ୟୁ॒ହନ୍ତ॑ମଂ॒ ଜ୍ୟୋତି॑ର୍ଜଜ୍ଞେ ଅସୁର॒ହା ସ॑ପତ୍ନ॒ହା ॥ ୧୦।୧୭୦।୦୨, ୮।୮।୦୨୮।୦୨

ଇ॒ଦଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠଂ॒ ଜ୍ୟୋତି॑ଷାଂ॒ ଜ୍ୟୋତି॑ରୁତ୍ତ॒ମଂ ବି॑ଶ୍ୱ॒ଜିଦ୍ଧ॑ନ॒ଜିଦୁ॑ଚ୍ୟତେ ବୃ॒ହତ୍ । ବି॒ଶ୍ୱ॒ଭ୍ରାଡ୍ଭ୍ରା॒ଜୋ ମହି॒ ସୂର୍ୟୋ॑ ଦୃ॒ଶ ଉ॒ରୁ ପ॑ପ୍ରଥେ॒ ସହ॒ ଓଜୋ॒ ଅଚ୍ୟୁ॑ତମ୍ ॥ ୧୦।୧୭୦।୦୩, ୮।୮।୦୨୮।୦୩

ବି॒ଭ୍ରାଜ॒ଞ୍ଜ୍ୟୋତି॑ଷା॒ ସ୍ୱ୧॒॑ରଗ॑ଚ୍ଛୋ ରୋଚ॒ନଂ ଦି॒ବଃ । ଯେନେ॒ମା ବିଶ୍ୱା॒ ଭୁବ॑ନା॒ନ୍ୟାଭୃ॑ତା ବି॒ଶ୍ୱକ॑ର୍ମଣା ବି॒ଶ୍ୱଦେ॑ବ୍ୟାବତା ॥ ୧୦।୧୭୦।୦୪, ୮।୮।୦୨୮।୦୪

ଆୟଙ୍ଗୌରିତି ତୃଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ସାର୍ପରାଜ୍ଞୀ ସୂର୍ୟଗାୟତ୍ରୀ । (ଅତ୍ରୟଦ୍ୟପି ସାର୍ପରାଜ୍ଞ୍ୟାତ୍ମଦୈବତମିତ୍ୟନେନପ୍ରକୃତାସାର୍ପରାଜ୍ଞୀଦେବତାପ୍ରାପ୍ନୋତି ତଥାପି ପ୍ରୟୋକ୍ତୃଭିଃ ସୂର୍ୟସ୍ୟଗ୍ରହଣାତ୍ପାକ୍ଷିକୋପିସୂର୍ୟୋସ୍ମାଭି ରୁପାକ୍ତଃ

ଆୟଂ ଗୌଃ ପୃଶ୍ନି॑ରକ୍ରମୀ॒ଦସ॑ଦନ୍ମା॒ତରଂ॑ ପୁ॒ରଃ । ପି॒ତରଂ॑ ଚ ପ୍ର॒ୟନ୍ତ୍ସ୍ୱଃ॑ ॥ ୧୦।୧୮୯।୦୧, ୮।୮।୦୪୭।୦୧

ଅ॒ନ୍ତଶ୍ଚ॑ରତି ରୋଚ॒ନାସ୍ୟ ପ୍ରା॒ଣାଦ॑ପାନ॒ତୀ । ବ୍ୟ॑ଖ୍ୟନ୍ମହି॒ଷୋ ଦିବ॑ମ୍ ॥ ୧୦।୧୮୯।୦୨, ୮।୮।୦୪୭।୦୨

ତ୍ରିଂ॒ଶଦ୍ଧାମ॒ ବି ରା॑ଜତି॒ ବାକ୍ପ॑ତଙ୍॒ଗାୟ॑ ଧୀୟତେ । ପ୍ରତି॒ ବସ୍ତୋ॒ରହ॒ ଦ୍ୟୁଭିଃ॑ ॥ ୧୦।୧୮୯।୦୩, ୮।୮।୦୪୭।୦୩

ଋତଞ୍ଚେତି ତୃଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ମାଧୁଚ୍ଛନ୍ଦସୋଘମର୍ଷଣୋଭାବବୃତ୍ତିରନୁଷ୍ଟୁପ୍ ।

ଋ॒ତଂ ଚ॑ ସ॒ତ୍ୟଂ ଚା॒ଭୀ॑ଦ୍ଧା॒ତ୍ତପ॒ସୋଽଧ୍ୟ॑ଜାୟତ । ତତୋ॒ ରାତ୍ର୍ୟ॑ଜାୟତ॒ ତତଃ॑ ସମୁ॒ଦ୍ରୋ ଅ॑ର୍ଣ॒ବଃ ॥ ୧୦।୧୯୦।୦୧, ୮।୮।୦୪୮।୦୧

ସ॒ମୁ॒ଦ୍ରାଦ॑ର୍ଣ॒ବାଦଧି॑ ସଂବତ୍ସ॒ରୋ ଅ॑ଜାୟତ । ଅ॒ହୋ॒ରା॒ତ୍ରାଣି॑ ବି॒ଦଧ॒ଦ୍ୱିଶ୍ୱ॑ସ୍ୟ ମିଷ॒ତୋ ବ॒ଶୀ ॥ ୧୦।୧୯୦।୦୨, ୮।୮।୦୪୮।୦୨

ସୂ॒ର୍ୟା॒ଚ॒ନ୍ଦ୍ର॒ମସୌ॑ ଧା॒ତା ଯ॑ଥାପୂ॒ର୍ୱମ॑କଲ୍ପୟତ୍ । ଦିବଂ॑ ଚ ପୃଥି॒ବୀଂ ଚା॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷ॒ମଥୋ॒ ସ୍ୱଃ॑ ॥ ୧୦।୧୯୦।୦୩, ୮।୮।୦୪୮।୦୩

୧୦। ଶ୍ରଦ୍ଧା ସୂକ୍ତଂ

ଶ୍ରଦ୍ଧୟେତି ପଞ୍ଚର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ଶ୍ରଦ୍ଧାକାମାୟନୀଶ୍ରଦ୍ଧାନୁଷ୍ଟୁପ୍ ।

ଶ୍ର॒ଦ୍ଧୟା॒ଗ୍ନିଃ ସମି॑ଧ୍ୟତେ ଶ୍ର॒ଦ୍ଧୟା॑ ହୂୟତେ ହ॒ବିଃ । ଶ୍ର॒ଦ୍ଧାଂ ଭଗ॑ସ୍ୟ ମୂ॒ର୍ଧନି॒ ବଚ॒ସା ବେ॑ଦୟାମସି ॥ ୧୦।୧୫୧।୦୧, ୮।୮।୯।୧

ପ୍ରି॒ୟଂ ଶ୍ର॑ଦ୍ଧେ॒ ଦଦ॑ତଃ ପ୍ରି॒ୟଂ ଶ୍ର॑ଦ୍ଧେ॒ ଦିଦା॑ସତଃ । ପ୍ରି॒ୟଂ ଭୋ॒ଜେଷୁ॒ ଯଜ୍ୱ॑ସ୍ୱି॒ଦଂ ମ॑ ଉଦି॒ତଂ କୃ॑ଧି ॥ ୧୦।୧୫୧।୦୨, ୮।୮।୯।୨

ଯଥା॑ ଦେ॒ବା ଅସୁ॑ରେଷୁ ଶ୍ର॒ଦ୍ଧାମୁ॒ଗ୍ରେଷୁ॑ ଚକ୍ରି॒ରେ । ଏ॒ବଂ ଭୋ॒ଜେଷୁ॒ ଯଜ୍ୱ॑ସ୍ୱ॒ସ୍ମାକ॑ମୁଦି॒ତଂ କୃ॑ଧି ॥ ୧୦।୧୫୧।୦୩, ୮।୮।୯।୩

ଶ୍ର॒ଦ୍ଧାଂ ଦେ॒ବା ଯଜ॑ମାନା ବା॒ୟୁଗୋ॑ପା॒ ଉପା॑ସତେ । ଶ୍ର॒ଦ୍ଧାଂ ହୃ॑ଦ॒ୟ୍ୟ୧॒॑ଯାକୂ॑ତ୍ୟା ଶ୍ର॒ଦ୍ଧୟା॑ ବିନ୍ଦତେ॒ ବସୁ॑ ॥ ୧୦।୧୫୧।୦୪, ୮।୮।୯।୪

ଶ୍ର॒ଦ୍ଧାଂ ପ୍ରା॒ତର୍ହ॑ବାମହେ ଶ୍ର॒ଦ୍ଧାଂ ମ॒ଧ୍ୟନ୍ଦି॑ନଂ॒ ପରି॑ । ଶ୍ର॒ଦ୍ଧାଂ ସୂର୍ୟ॑ସ୍ୟ ନି॒ମ୍ରୁଚି॒ ଶ୍ରଦ୍ଧେ॒ ଶ୍ରଦ୍ଧା॑ପୟେ॒ହ ନଃ॑ ॥ ୧୦।୧୫୧।୦୫, ୮।୮।୯।୫

୧୧। ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତି ସୂକ୍ତଂ

ସୋ॒ମାନଂ॒ ସ୍ୱର॑ଣଂ କୃଣୁ॒ହି ବ୍ର॑ହ୍ମଣସ୍ପତେ । କ॒କ୍ଷୀବ॑ନ୍ତଂ॒ ଯ ଔ॑ଶି॒ଜଃ ॥ ୧।୦୧୮।୦୧, ୧।୧।୦୩୪।୦୧ {କାଣ୍ୱୋ ମେଧାତିଥି । ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତିଃ । ଗାୟତ୍ରୀ}

ଯୋ ରେ॒ବାନ୍ୟୋ ଅ॑ମୀବ॒ହା ବ॑ସୁ॒ବିତ୍ପୁ॑ଷ୍ଟି॒ବର୍ଧ॑ନଃ । ସ ନଃ॑ ସିଷକ୍ତୁ॒ ଯସ୍ତୁ॒ରଃ ॥ ୧।୦୧୮।୦୨, ୧।୧।୦୩୪।୦୨ {କାଣ୍ୱୋ ମେଧାତିଥି । ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତିଃ । ଗାୟତ୍ରୀ}

ମା ନଃ॒ ଶଂସୋ॒ ଅର॑ରୁଷୋ ଧୂ॒ର୍ତିଃ ପ୍ରଣ॒ଙ୍ମର୍ତ୍ୟ॑ସ୍ୟ । ରକ୍ଷା॑ ଣୋ ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତେ ॥ ୧।୦୧୮।୦୩, ୧।୧।୦୩୪।୦୩ {କାଣ୍ୱୋ ମେଧାତିଥି । ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତିଃ । ଗାୟତ୍ରୀ}

ସ ଘା॑ ବୀ॒ରୋ ନ ରି॑ଷ୍ୟତି॒ ଯମିନ୍ଦ୍ରୋ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣ॒ସ୍ପତିଃ॑ । ସୋମୋ॑ ହି॒ନୋତି॒ ମର୍ତ୍ୟ॑ମ୍ ॥ ୧।୦୧୮।୦୪, ୧।୧।୦୩୪।୦୪ {କାଣ୍ୱୋ ମେଧାତିଥି । ଇନ୍ଦ୍ର ସୋମ ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତିଃ । ଗାୟତ୍ରୀ}

ତ୍ୱଂ ତଂ ବ୍ର॑ହ୍ମଣସ୍ପତେ॒ ସୋମ॒ ଇନ୍ଦ୍ର॑ଶ୍ଚ॒ ମର୍ତ୍ୟ॑ମ୍ । ଦକ୍ଷି॑ଣା ପା॒ତ୍ୱଂହ॑ସଃ ॥ ୧।୦୧୮।୦୫, ୧।୧।୦୩୪।୦୫ {କାଣ୍ୱୋ ମେଧାତିଥି । ଇନ୍ଦ୍ର ସୋମ ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତୟୋ ଦକ୍ଷିଣା । ଗାୟତ୍ରୀ}

ଉତ୍ତିଷ୍ଠେତ୍ୟଷ୍ଟର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ଘୌରଃ କଣ୍ୱୋବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତିଃ ପ୍ରଗାଥଃ (ଅୟୁଜୋବୃହତ୍ୟଃ ଯୁଜଃ ସତୋବୃହତ୍ୟଃ) ।

ଉତ୍ତି॑ଷ୍ଠ ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତେ ଦେବ॒ୟନ୍ତ॑ସ୍ତ୍ୱେମହେ । ଉପ॒ ପ୍ର ଯ॑ନ୍ତୁ ମ॒ରୁତଃ॑ ସୁ॒ଦାନ॑ବ॒ ଇନ୍ଦ୍ର॑ ପ୍ରା॒ଶୂର୍ଭ॑ବା॒ ସଚା॑ ॥ ୧।୦୪୦।୦୧, ୧।୩।୦୨୦।୦୧

ତ୍ୱାମିଦ୍ଧି ସ॑ହସସ୍ପୁତ୍ର॒ ମର୍ତ୍ୟ॑ ଉପବ୍ରୂ॒ତେ ଧନେ॑ ହି॒ତେ । ସୁ॒ବୀର୍ୟଂ॑ ମରୁତ॒ ଆ ସ୍ୱଶ୍ୱ୍ୟଂ॒ ଦଧୀ॑ତ॒ ଯୋ ବ॑ ଆଚ॒କେ ॥ ୧।୦୪୦।୦୨, ୧।୩।୦୨୦।୦୨

ପ୍ରୈତୁ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣ॒ସ୍ପତିଃ॒ ପ୍ର ଦେ॒ବ୍ୟେ॑ତୁ ସୂ॒ନୃତା॑ । ଅଚ୍ଛା॑ ବୀ॒ରଂ ନର୍ୟଂ॑ ପ॒ଙ୍କ୍ତିରା॑ଧସଂ ଦେ॒ବା ଯ॒ଜ୍ଞଂ ନ॑ୟନ୍ତୁ ନଃ ॥ ୧।୦୪୦।୦୩, ୧।୩।୦୨୦।୦୩

ଯୋ ବା॒ଘତେ॒ ଦଦା॑ତି ସୂ॒ନରଂ॒ ବସୁ॒ ସ ଧ॑ତ୍ତେ॒ ଅକ୍ଷି॑ତି॒ ଶ୍ରବଃ॑ । ତସ୍ମା॒ ଇଳାଂ॑ ସୁ॒ବୀରା॒ମା ଯ॑ଜାମହେ ସୁ॒ପ୍ରତୂ॑ର୍ତିମନେ॒ହସ॑ମ୍ ॥ ୧।୦୪୦।୦୪, ୧।୩।୦୨୦।୦୪

ପ୍ର ନୂ॒ନଂ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣ॒ସ୍ପତି॒ର୍ମନ୍ତ୍ରଂ॑ ବଦତ୍ୟୁ॒କ୍ଥ୍ୟ॑ମ୍ । ଯସ୍ମି॒ନ୍ନିନ୍ଦ୍ରୋ॒ ବରୁ॑ଣୋ ମି॒ତ୍ରୋ ଅ॑ର୍ୟ॒ମା ଦେ॒ବା ଓକାଂ॑ସି ଚକ୍ରି॒ରେ ॥ ୧।୦୪୦।୦୫, ୧।୩।୦୨୦।୦୫

ତମିଦ୍ୱୋ॑ଚେମା ବି॒ଦଥେ॑ଷୁ ଶ॒ମ୍ଭୁବଂ॒ ମନ୍ତ୍ରଂ॑ ଦେବା ଅନେ॒ହସ॑ମ୍ । ଇ॒ମାଂ ଚ॒ ବାଚଂ॑ ପ୍ରତି॒ହର୍ୟ॑ଥା ନରୋ॒ ବିଶ୍ୱେଦ୍ୱା॒ମା ବୋ॑ ଅଶ୍ନବତ୍ ॥ ୧।୦୪୦।୦୬, ୧।୩।୦୨୧।୦୧

କୋ ଦେ॑ବ॒ୟନ୍ତ॑ମଶ୍ନବ॒ଜ୍ଜନଂ॒ କୋ ବୃ॒କ୍ତବ॑ର୍ହିଷମ୍ । ପ୍ରପ୍ର॑ ଦା॒ଶ୍ୱାନ୍ପ॒ସ୍ତ୍ୟା॑ଭିରସ୍ଥିତାନ୍ତ॒ର୍ୱାବ॒ତ୍କ୍ଷୟଂ॑ ଦଧେ ॥ ୧।୦୪୦।୦୭, ୧।୩।୦୨୧।୦୨

ଉପ॑ କ୍ଷ॒ତ୍ରଂ ପୃ॑ଞ୍ଚୀ॒ତ ହନ୍ତି॒ ରାଜ॑ଭିର୍ଭ॒ୟେ ଚି॑ତ୍ସୁକ୍ଷି॒ତିଂ ଦ॑ଧେ । ନାସ୍ୟ॑ ବ॒ର୍ତା ନ ତ॑ରୁ॒ତା ମ॑ହାଧ॒ନେ ନାର୍ଭେ॑ ଅସ୍ତି ବ॒ଜ୍ରିଣଃ॑ ॥ ୧।୦୪୦।୦୮, ୧।୩।୦୨୧।୦୩

ଗଣାନାମିତ୍ୟେକୋନ ବିଂଶତ୍ୟୃଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ଶୌନକୋଗୃତ୍ସମଦଃ ଆଦ୍ୟାପଞ୍ଚମୀନବମ୍ୟେକାଦଶୀସପ୍ତଦଶ୍ୟନ୍ତ୍ୟାନାଂ ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତିଃ ଶିଷ୍ଟାନାଂ ବୃହସ୍ପତିର୍ଜଗତୀ ପଞ୍ଚଦଶ୍ୟନ୍ତ୍ୟେତ୍ରିଷ୍ଟୁଭୌ ।

ଗ॒ଣାନାଂ॑ ତ୍ୱା ଗ॒ଣପ॑ତିଂ ହବାମହେ କ॒ବିଂ କ॑ବୀ॒ନାମୁ॑ପ॒ମଶ୍ର॑ବସ୍ତମମ୍ । ଜ୍ୟେ॒ଷ୍ଠ॒ରାଜଂ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣାଂ ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତ॒ ଆ ନଃ॑ ଶୃ॒ଣ୍ୱନ୍ନୂ॒ତିଭିଃ॑ ସୀଦ॒ ସାଦ॑ନମ୍ ॥ ୨।୦୨୩।୦୧, ୨।୬।୦୨୯।୦୧

ଦେ॒ବାଶ୍ଚି॑ତ୍ତେ ଅସୁର୍ୟ॒ ପ୍ରଚେ॑ତସୋ॒ ବୃହ॑ସ୍ପତେ ଯ॒ଜ୍ଞିୟଂ॑ ଭା॒ଗମା॑ନଶୁଃ । ଉ॒ସ୍ରା ଇ॑ବ॒ ସୂର୍ୟୋ॒ ଜ୍ୟୋତି॑ଷା ମ॒ହୋ ବିଶ୍ୱେ॑ଷା॒ମିଜ୍ଜ॑ନି॒ତା ବ୍ରହ୍ମ॑ଣାମସି ॥ ୨।୦୨୩।୦୨, ୨।୬।୦୨୯।୦୨

ଆ ବି॒ବାଧ୍ୟା॑ ପରି॒ରାପ॒ସ୍ତମାଂ॑ସି ଚ॒ ଜ୍ୟୋତି॑ଷ୍ମନ୍ତଂ॒ ରଥ॑ମୃ॒ତସ୍ୟ॑ ତିଷ୍ଠସି । ବୃହ॑ସ୍ପତେ ଭୀ॒ମମ॑ମିତ୍ର॒ଦମ୍ଭ॑ନଂ ରକ୍ଷୋ॒ହଣଂ॑ ଗୋତ୍ର॒ଭିଦଂ॑ ସ୍ୱ॒ର୍ୱିଦ॑ମ୍ ॥ ୨।୦୨୩।୦୩, ୨।୬।୦୨୯।୦୩

ସୁ॒ନୀ॒ତିଭି॑ର୍ନୟସି॒ ତ୍ରାୟ॑ସେ॒ ଜନଂ॒ ଯସ୍ତୁଭ୍ୟଂ॒ ଦାଶା॒ନ୍ନ ତମଂହୋ॑ ଅଶ୍ନବତ୍ । ବ୍ର॒ହ୍ମ॒ଦ୍ୱିଷ॒ସ୍ତପ॑ନୋ ମନ୍ୟୁ॒ମୀର॑ସି॒ ବୃହ॑ସ୍ପତେ॒ ମହି॒ ତତ୍ତେ॑ ମହିତ୍ୱ॒ନମ୍ ॥ ୨।୦୨୩।୦୪, ୨।୬।୦୨୯।୦୪

ନ ତମଂହୋ॒ ନ ଦୁ॑ରି॒ତଂ କୁତ॑ଶ୍ଚ॒ନ ନାରା॑ତୟସ୍ତିତିରୁ॒ର୍ନ ଦ୍ୱ॑ୟା॒ବିନଃ॑ । ବିଶ୍ୱା॒ ଇଦ॑ସ୍ମାଦ୍ଧ୍ୱ॒ରସୋ॒ ବି ବା॑ଧସେ॒ ଯଂ ସୁ॑ଗୋ॒ପା ରକ୍ଷ॑ସି ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତେ ॥ ୨।୦୨୩।୦୫, ୨।୬।୦୨୯।୦୫

ତ୍ୱଂ ନୋ॑ ଗୋ॒ପାଃ ପ॑ଥି॒କୃଦ୍ୱି॑ଚକ୍ଷ॒ଣସ୍ତବ॑ ବ୍ର॒ତାୟ॑ ମ॒ତିଭି॑ର୍ଜରାମହେ । ବୃହ॑ସ୍ପତେ॒ ଯୋ ନୋ॑ ଅ॒ଭି ହ୍ୱରୋ॑ ଦ॒ଧେ ସ୍ୱା ତଂ ମ॑ର୍ମର୍ତୁ ଦୁ॒ଚ୍ଛୁନା॒ ହର॑ସ୍ୱତୀ ॥ ୨।୦୨୩।୦୬, ୨।୬।୦୩୦।୦୧

ଉ॒ତ ବା॒ ଯୋ ନୋ॑ ମ॒ର୍ଚୟା॒ଦନା॑ଗସୋଽରାତୀ॒ବା ମର୍ତଃ॑ ସାନୁ॒କୋ ବୃକଃ॑ । ବୃହ॑ସ୍ପତେ॒ ଅପ॒ ତଂ ବ॑ର୍ତୟା ପ॒ଥଃ ସୁ॒ଗଂ ନୋ॑ ଅ॒ସ୍ୟୈ ଦେ॒ବବୀ॑ତୟେ କୃଧି ॥ ୨।୦୨୩।୦୭, ୨।୬।୦୩୦।୦୨

ତ୍ରା॒ତାରଂ॑ ତ୍ୱା ତ॒ନୂନାଂ॑ ହବାମ॒ହେଽବ॑ସ୍ପର୍ତରଧିବ॒କ୍ତାର॑ମସ୍ମ॒ୟୁମ୍ । ବୃହ॑ସ୍ପତେ ଦେବ॒ନିଦୋ॒ ନି ବ॑ର୍ହୟ॒ ମା ଦୁ॒ରେବା॒ ଉତ୍ତ॑ରଂ ସୁ॒ମ୍ନମୁନ୍ନ॑ଶନ୍ ॥ ୨।୦୨୩।୦୮, ୨।୬।୦୩୦।୦୩

ତ୍ୱୟା॑ ବ॒ୟଂ ସୁ॒ବୃଧା॑ ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତେ ସ୍ପା॒ର୍ହା ବସୁ॑ ମନୁ॒ଷ୍ୟା ଦ॑ଦୀମହି । ଯା ନୋ॑ ଦୂ॒ରେ ତ॒ଳିତୋ॒ ଯା ଅରା॑ତୟୋ॒ଽଭି ସନ୍ତି॑ ଜ॒ମ୍ଭୟା॒ ତା ଅ॑ନ॒ପ୍ନସଃ॑ ॥ ୨।୦୨୩।୦୯, ୨।୬।୦୩୦।୦୪

ତ୍ୱୟା॑ ବ॒ୟମୁ॑ତ୍ତ॒ମଂ ଧୀ॑ମହେ॒ ବୟୋ॒ ବୃହ॑ସ୍ପତେ॒ ପପ୍ରି॑ଣା॒ ସସ୍ନି॑ନା ଯୁ॒ଜା । ମା ନୋ॑ ଦୁଃ॒ଶଂସୋ॑ ଅଭିଦି॒ପ୍ସୁରୀ॑ଶତ॒ ପ୍ର ସୁ॒ଶଂସା॑ ମ॒ତିଭି॑ସ୍ତାରିଷୀମହି ॥ ୨।୦୨୩।୧୦, ୨।୬।୦୩୦।୦୫

ଅ॒ନା॒ନୁ॒ଦୋ ବୃ॑ଷ॒ଭୋ ଜଗ୍ମି॑ରାହ॒ବଂ ନିଷ୍ଟ॑ପ୍ତା॒ ଶତ୍ରୁଂ॒ ପୃତ॑ନାସୁ ସାସ॒ହିଃ । ଅସି॑ ସ॒ତ୍ୟ ଋ॑ଣ॒ୟା ବ୍ର॑ହ୍ମଣସ୍ପତ ଉ॒ଗ୍ରସ୍ୟ॑ ଚିଦ୍ଦମି॒ତା ବୀ॑ଳୁହ॒ର୍ଷିଣଃ॑ ॥ ୨।୦୨୩।୧୧, ୨।୬।୦୩୧।୦୧

ଅଦେ॑ବେନ॒ ମନ॑ସା॒ ଯୋ ରି॑ଷ॒ଣ୍ୟତି॑ ଶା॒ସାମୁ॒ଗ୍ରୋ ମନ୍ୟ॑ମାନୋ॒ ଜିଘାଂ॑ସତି । ବୃହ॑ସ୍ପତେ॒ ମା ପ୍ରଣ॒କ୍ତସ୍ୟ॑ ନୋ ବ॒ଧୋ ନି କ॑ର୍ମ ମ॒ନ୍ୟୁଂ ଦୁ॒ରେବ॑ସ୍ୟ॒ ଶର୍ଧ॑ତଃ ॥ ୨।୦୨୩।୧୨, ୨।୬।୦୩୧।୦୨

ଭରେ॑ଷୁ॒ ହବ୍ୟୋ॒ ନମ॑ସୋପ॒ସଦ୍ୟୋ॒ ଗନ୍ତା॒ ବାଜେ॑ଷୁ॒ ସନି॑ତା॒ ଧନନ୍॑ଧନମ୍ । ବିଶ୍ୱା॒ ଇଦ॒ର୍ୟୋ ଅ॑ଭିଦି॒ପ୍ସ୍ୱୋ॒୩॒॑ ମୃଧୋ॒ ବୃହ॒ସ୍ପତି॒ର୍ୱି ବ॑ବର୍ହା॒ ରଥାଁ॑ ଇବ ॥ ୨।୦୨୩।୧୩, ୨।୬।୦୩୧।୦୩

ତେଜି॑ଷ୍ଠୟା ତପ॒ନୀ ର॒କ୍ଷସ॑ସ୍ତପ॒ ଯେ ତ୍ୱା॑ ନି॒ଦେ ଦ॑ଧି॒ରେ ଦୃ॒ଷ୍ଟବୀ॑ର୍ୟମ୍ । ଆ॒ବିସ୍ତତ୍କୃ॑ଷ୍ୱ॒ ଯଦସ॑ତ୍ତ ଉ॒କ୍ଥ୍ୟଂ୧॒॑ ବୃହ॑ସ୍ପତେ॒ ବି ପ॑ରି॒ରାପୋ॑ ଅର୍ଦୟ ॥ ୨।୦୨୩।୧୪, ୨।୬।୦୩୧।୦୪

ବୃହ॑ସ୍ପତେ॒ ଅତି॒ ଯଦ॒ର୍ୟୋ ଅର୍ହା॑ଦ୍ଦ୍ୟୁ॒ମଦ୍ୱି॒ଭାତି॒ କ୍ରତୁ॑ମ॒ଜ୍ଜନେ॑ଷୁ । ଯଦ୍ଦୀ॒ଦୟ॒ଚ୍ଛବ॑ସ ଋତପ୍ରଜାତ॒ ତଦ॒ସ୍ମାସୁ॒ ଦ୍ରବି॑ଣଂ ଧେହି ଚି॒ତ୍ରମ୍ ॥ ୨।୦୨୩।୧୫, ୨।୬।୦୩୧।୦୫

ମା ନଃ॑ ସ୍ତେ॒ନେଭ୍ୟୋ॒ ଯେ ଅ॒ଭି ଦ୍ରୁ॒ହସ୍ପ॒ଦେ ନି॑ରା॒ମିଣୋ॑ ରି॒ପବୋଽନ୍ନେ॑ଷୁ ଜାଗୃ॒ଧୁଃ । ଆ ଦେ॒ବାନା॒ମୋହ॑ତେ॒ ବି ବ୍ରୟୋ॑ ହୃ॒ଦି ବୃହ॑ସ୍ପତେ॒ ନ ପ॒ରଃ ସାମ୍ନୋ॑ ବିଦୁଃ ॥ ୨।୦୨୩।୧୬, ୨।୬।୦୩୨।୦୧

ବିଶ୍ୱେ॑ଭ୍ୟୋ॒ ହି ତ୍ୱା॒ ଭୁବ॑ନେଭ୍ୟ॒ସ୍ପରି॒ ତ୍ୱଷ୍ଟାଜ॑ନ॒ତ୍ସାମ୍ନଃ॑ସାମ୍ନଃ କ॒ବିଃ । ସ ଋ॑ଣ॒ଚିଦୃ॑ଣ॒ୟା ବ୍ରହ୍ମ॑ଣ॒ସ୍ପତି॑ର୍ଦ୍ରୁ॒ହୋ ହ॒ନ୍ତା ମ॒ହ ଋ॒ତସ୍ୟ॑ ଧ॒ର୍ତରି॑ ॥ ୨।୦୨୩।୧୭, ୨।୬।୦୩୨।୦୨

ତବ॑ ଶ୍ରି॒ୟେ ବ୍ୟ॑ଜିହୀତ॒ ପର୍ୱ॑ତୋ॒ ଗବାଂ॑ ଗୋ॒ତ୍ରମୁ॒ଦସୃ॑ଜୋ॒ ଯଦ॑ଙ୍ଗିରଃ । ଇନ୍ଦ୍ରେ॑ଣ ଯୁ॒ଜା ତମ॑ସା॒ ପରୀ॑ବୃତଂ॒ ବୃହ॑ସ୍ପତେ॒ ନିର॒ପାମୌ॑ବ୍ଜୋ ଅର୍ଣ॒ବମ୍ ॥ ୨।୦୨୩।୧୮, ୨।୬।୦୩୨।୦୩

ବ୍ରହ୍ମ॑ଣସ୍ପତେ॒ ତ୍ୱମ॒ସ୍ୟ ଯ॒ନ୍ତା ସୂ॒କ୍ତସ୍ୟ॑ ବୋଧି॒ ତନ॑ୟଂ ଚ ଜିନ୍ୱ । ବିଶ୍ୱଂ॒ ତଦ୍ଭ॒ଦ୍ରଂ ଯଦବ॑ନ୍ତି ଦେ॒ବା ବୃ॒ହଦ୍ୱ॑ଦେମ ବି॒ଦଥେ॑ ସୁ॒ବୀରାଃ॑ ॥ ୨।୦୨୩।୧୯, ୨।୬।୦୩୨।୦୪

ସେମାମିତି ଷୋଳଶର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ଶୌନକୋଗୃତ୍ସମଦୋବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତିଃ ପ୍ରଥମାଦଶମ୍ୟୋବୃହସ୍ପତିର୍ଦ୍ୱାଦଶ୍ୟୈନ୍ଦ୍ରାବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତୀ ଜଗତୀଦ୍ୱାଦଶ୍ୟନ୍ତ୍ୟେତ୍ରିଷ୍ଟୁଭୌ ।

ସେମାମ॑ବିଡ୍ଢି॒ ପ୍ରଭୃ॑ତିଂ॒ ଯ ଈଶି॑ଷେ॒ଽୟା ବି॑ଧେମ॒ ନବ॑ୟା ମ॒ହା ଗି॒ରା । ଯଥା॑ ନୋ ମୀ॒ଢ୍ୱାନ୍ତ୍ସ୍ତବ॑ତେ॒ ସଖା॒ ତବ॒ ବୃହ॑ସ୍ପତେ॒ ସୀଷ॑ଧଃ॒ ସୋତ ନୋ॑ ମ॒ତିମ୍ ॥ ୨।୦୨୪।୦୧, ୨।୭।୧।୧

ଯୋ ନନ୍ତ୍ୱା॒ନ୍ୟନ॑ମ॒ନ୍ନ୍ୟୋଜ॑ସୋ॒ତାଦ॑ର୍ଦର୍ମ॒ନ୍ୟୁନା॒ ଶମ୍ବ॑ରାଣି॒ ବି । ପ୍ରାଚ୍ୟା॑ବୟ॒ଦଚ୍ୟୁ॑ତା॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣ॒ସ୍ପତି॒ରା ଚାବି॑ଶ॒ଦ୍ୱସୁ॑ମନ୍ତଂ॒ ବି ପର୍ୱ॑ତମ୍ ॥ ୨।୦୨୪।୦୨, ୨।୭।୧।୨

ତଦ୍ଦେ॒ବାନାଂ॑ ଦେ॒ବତ॑ମାୟ॒ କର୍ତ୍ୱ॒ମଶ୍ର॑ଥ୍ନନ୍ଦୃ॒ଳ୍ହାବ୍ର॑ଦନ୍ତ ବୀଳି॒ତା । ଉଦ୍ଗା ଆ॑ଜ॒ଦଭି॑ନ॒ଦ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ଣା ବ॒ଲମଗୂ॑ହ॒ତ୍ତମୋ॒ ବ୍ୟ॑ଚକ୍ଷୟ॒ତ୍ସ୍ୱଃ॑ ॥ ୨।୦୨୪।୦୩, ୨।୭।୧।୩

ଅଶ୍ମା॑ସ୍ୟମବ॒ତଂ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣ॒ସ୍ପତି॒ର୍ମଧୁ॑ଧାରମ॒ଭି ଯମୋଜ॒ସାତୃ॑ଣତ୍ । ତମେ॒ବ ବିଶ୍ୱେ॑ ପପିରେ ସ୍ୱ॒ର୍ଦୃଶୋ॑ ବ॒ହୁ ସା॒କଂ ସି॑ସିଚୁ॒ରୁତ୍ସ॑ମୁ॒ଦ୍ରିଣ॑ମ୍ ॥ ୨।୦୨୪।୦୪, ୨।୭।୧।୪

ସନା॒ ତା କା ଚି॒ଦ୍ଭୁବ॑ନା॒ ଭବୀ॑ତ୍ୱା ମା॒ଦ୍ଭିଃ ଶ॒ରଦ୍ଭି॒ର୍ଦୁରୋ॑ ବରନ୍ତ ବଃ । ଅୟ॑ତନ୍ତା ଚରତୋ ଅ॒ନ୍ୟଦ॑ନ୍ୟ॒ଦିଦ୍ୟା ଚ॒କାର॑ ବ॒ୟୁନା॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣ॒ସ୍ପତିଃ॑ ॥ ୨।୦୨୪।୦୫, ୨।୭।୧।୫

ଅ॒ଭି॒ନକ୍ଷ॑ନ୍ତୋ ଅ॒ଭି ଯେ ତମା॑ନ॒ଶୁର୍ନି॒ଧିଂ ପ॑ଣୀ॒ନାଂ ପ॑ର॒ମଂ ଗୁହା॑ ହି॒ତମ୍ । ତେ ବି॒ଦ୍ୱାଂସଃ॑ ପ୍ରତି॒ଚକ୍ଷ୍ୟାନୃ॑ତା॒ ପୁନ॒ର୍ୟତ॑ ଉ॒ ଆୟ॒ନ୍ତଦୁଦୀ॑ୟୁରା॒ବିଶ॑ମ୍ ॥ ୨।୦୨୪।୦୬, ୨।୭।୨।୧

ଋ॒ତାବା॑ନଃ ପ୍ରତି॒ଚକ୍ଷ୍ୟାନୃ॑ତା॒ ପୁନ॒ରାତ॒ ଆ ତ॑ସ୍ଥୁଃ କ॒ବୟୋ॑ ମ॒ହସ୍ପ॒ଥଃ । ତେ ବା॒ହୁଭ୍ୟାଂ॑ ଧମି॒ତମ॒ଗ୍ନିମଶ୍ମ॑ନି॒ ନକିଃ॒ ଷୋ ଅ॒ସ୍ତ୍ୟର॑ଣୋ ଜ॒ହୁର୍ହି ତମ୍ ॥ ୨।୦୨୪।୦୭, ୨।୭।୨।୨

ଋ॒ତଜ୍ୟେ॑ନ କ୍ଷି॒ପ୍ରେଣ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣ॒ସ୍ପତି॒ର୍ୟତ୍ର॒ ବଷ୍ଟି॒ ପ୍ର ତଦ॑ଶ୍ନୋତି॒ ଧନ୍ୱ॑ନା । ତସ୍ୟ॑ ସା॒ଧ୍ୱୀରିଷ॑ବୋ॒ ଯାଭି॒ରସ୍ୟ॑ତି ନୃ॒ଚକ୍ଷ॑ସୋ ଦୃ॒ଶୟେ॒ କର୍ଣ॑ୟୋନୟଃ ॥ ୨।୦୨୪।୦୮, ୨।୭।୨।୩

ସ ସଂ॑ନ॒ୟଃ ସ ବି॑ନ॒ୟଃ ପୁ॒ରୋହି॑ତଃ॒ ସ ସୁଷ୍ଟୁ॑ତଃ॒ ସ ଯୁ॒ଧି ବ୍ରହ୍ମ॑ଣ॒ସ୍ପତିଃ॑ । ଚା॒କ୍ଷ୍ମୋ ଯଦ୍ୱାଜଂ॒ ଭର॑ତେ ମ॒ତୀ ଧନାଦିତ୍ସୂର୍ୟ॑ସ୍ତପତି ତପ୍ୟ॒ତୁର୍ୱୃଥା॑ ॥ ୨।୦୨୪।୦୯, ୨।୭।୨।୪

ବି॒ଭୁ ପ୍ର॒ଭୁ ପ୍ର॑ଥ॒ମଂ ମେ॒ହନା॑ବତୋ॒ ବୃହ॒ସ୍ପତେଃ॑ ସୁବି॒ଦତ୍ରା॑ଣି॒ ରାଧ୍ୟା॑ । ଇ॒ମା ସା॒ତାନି॑ ବେ॒ନ୍ୟସ୍ୟ॑ ବା॒ଜିନୋ॒ ଯେନ॒ ଜନା॑ ଉ॒ଭୟେ॑ ଭୁଞ୍ଜ॒ତେ ବିଶଃ॑ ॥ ୨।୦୨୪।୧୦, ୨।୭।୨।୫

ଯୋଽବ॑ରେ ବୃ॒ଜନେ॑ ବି॒ଶ୍ୱଥା॑ ବି॒ଭୁର୍ମ॒ହାମୁ॑ ର॒ଣ୍ୱଃ ଶବ॑ସା ବ॒ବକ୍ଷି॑ଥ । ସ ଦେ॒ବୋ ଦେ॒ବାନ୍ପ୍ରତି॑ ପପ୍ରଥେ ପୃ॒ଥୁ ବିଶ୍ୱେଦୁ॒ ତା ପ॑ରି॒ଭୂର୍ବ୍ରହ୍ମ॑ଣ॒ସ୍ପତିଃ॑ ॥ ୨।୦୨୪।୧୧, ୨।୭।୩।୧

ବିଶ୍ୱଂ॑ ସ॒ତ୍ୟଂ ମ॑ଘବାନା ଯୁ॒ବୋରିଦାପ॑ଶ୍ଚ॒ନ ପ୍ର ମି॑ନନ୍ତି ବ୍ର॒ତଂ ବା॑ମ୍ । ଅଚ୍ଛେ॑ନ୍ଦ୍ରାବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତୀ ହ॒ବିର୍ନୋଽନ୍ନଂ॒ ଯୁଜେ॑ବ ବା॒ଜିନା॑ ଜିଗାତମ୍ ॥ ୨।୦୨୪।୧୨, ୨।୭।୩।୨

ଉ॒ତାଶି॑ଷ୍ଠା॒ ଅନୁ॑ ଶୃଣ୍ୱନ୍ତି॒ ବହ୍ନ॑ୟଃ ସ॒ଭେୟୋ॒ ବିପ୍ରୋ॑ ଭରତେ ମ॒ତୀ ଧନା॑ । ବୀ॒ଳୁ॒ଦ୍ୱେଷା॒ ଅନୁ॒ ବଶ॑ ଋ॒ଣମା॑ଦ॒ଦିଃ ସ ହ॑ ବା॒ଜୀ ସ॑ମି॒ଥେ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣ॒ସ୍ପତିଃ॑ ॥ ୨।୦୨୪।୧୩, ୨।୭।୩।୩

ବ୍ରହ୍ମ॑ଣ॒ସ୍ପତେ॑ରଭବଦ୍ୟଥାବ॒ଶଂ ସ॒ତ୍ୟୋ ମ॒ନ୍ୟୁର୍ମହି॒ କର୍ମା॑ କରିଷ୍ୟ॒ତଃ । ଯୋ ଗା ଉ॒ଦାଜ॒ତ୍ସ ଦି॒ବେ ବି ଚା॑ଭଜନ୍ମ॒ହୀବ॑ ରୀ॒ତିଃ ଶବ॑ସାସର॒ତ୍ପୃଥ॑କ୍ ॥ ୨।୦୨୪।୧୪, ୨।୭।୩।୪

ବ୍ରହ୍ମ॑ଣସ୍ପତେ ସୁ॒ୟମ॑ସ୍ୟ ବି॒ଶ୍ୱହା॑ ରା॒ୟଃ ସ୍ୟା॑ମ ର॒ଥ୍ୟୋ॒୩॒॑ ବୟ॑ସ୍ୱତଃ । ବୀ॒ରେଷୁ॑ ବୀ॒ରାଁ ଉପ॑ ପୃଙ୍ଧି ନ॒ସ୍ତ୍ୱଂ ଯଦୀଶା॑ନୋ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣା॒ ବେଷି॑ ମେ॒ ହବ॑ମ୍ ॥ ୨।୦୨୪।୧୫, ୨।୭।୩।୫

ବ୍ରହ୍ମ॑ଣସ୍ପତେ॒ ତ୍ୱମ॒ସ୍ୟ ଯ॒ନ୍ତା ସୂ॒କ୍ତସ୍ୟ॑ ବୋଧି॒ ତନ॑ୟଂ ଚ ଜିନ୍ୱ । ବିଶ୍ୱଂ॒ ତଦ୍ଭ॒ଦ୍ରଂ ଯଦବ॑ନ୍ତି ଦେ॒ବା ବୃ॒ହଦ୍ୱ॑ଦେମ ବି॒ଦଥେ॑ ସୁ॒ବୀରାଃ॑ ॥ ୨।୦୨୪।୧୬, ୨।୭।୩।୬

ଇନ୍ଧାନଇତି ପଞ୍ଚର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ଶୌନକୋଗୃତ୍ସମଦୋବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତିର୍ଜଗତୀ ।

ଇନ୍ଧା॑ନୋ ଅ॒ଗ୍ନିଂ ବ॑ନବଦ୍ୱନୁଷ୍ୟ॒ତଃ କୃ॒ତବ୍ର॑ହ୍ମା ଶୂଶୁବଦ୍ରା॒ତହ॑ବ୍ୟ॒ ଇତ୍ । ଜା॒ତେନ॑ ଜା॒ତମତି॒ ସ ପ୍ର ସ॑ର୍ସୃତେ॒ ଯଂୟଂ॒ ଯୁଜଂ॑ କୃଣୁ॒ତେ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣ॒ସ୍ପତିଃ॑ ॥ ୨।୦୨୫।୦୧, ୨।୭।୪।୧

ବୀ॒ରେଭି॑ର୍ୱୀ॒ରାନ୍ୱ॑ନବଦ୍ୱନୁଷ୍ୟ॒ତୋ ଗୋଭୀ॑ ର॒ୟିଂ ପ॑ପ୍ରଥ॒ଦ୍ବୋଧ॑ତି॒ ତ୍ମନା॑ । ତୋ॒କଂ ଚ॒ ତସ୍ୟ॒ ତନ॑ୟଂ ଚ ବର୍ଧତେ॒ ଯଂୟଂ॒ ଯୁଜଂ॑ କୃଣୁ॒ତେ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣ॒ସ୍ପତିଃ॑ ॥ ୨।୦୨୫।୦୨, ୨।୭।୪।୨

ସିନ୍ଧୁ॒ର୍ନ କ୍ଷୋଦଃ॒ ଶିମୀ॑ବାଁ ଋଘାୟ॒ତୋ ବୃଷେ॑ବ॒ ବଧ୍ରୀଁ॑ର॒ଭି ବ॒ଷ୍ଟ୍ୟୋଜ॑ସା । ଅ॒ଗ୍ନେରି॑ବ॒ ପ୍ରସି॑ତି॒ର୍ନାହ॒ ବର୍ତ॑ବେ॒ ଯଂୟଂ॒ ଯୁଜଂ॑ କୃଣୁ॒ତେ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣ॒ସ୍ପତିଃ॑ ॥ ୨।୦୨୫।୦୩, ୨।୭।୪।୩

ତସ୍ମା॑ ଅର୍ଷନ୍ତି ଦି॒ବ୍ୟା ଅ॑ସ॒ଶ୍ଚତଃ॒ ସ ସତ୍ୱ॑ଭିଃ ପ୍ରଥ॒ମୋ ଗୋଷୁ॑ ଗଚ୍ଛତି । ଅନି॑ଭୃଷ୍ଟତବିଷିର୍ହ॒ନ୍ତ୍ୟୋଜ॑ସା॒ ଯଂୟଂ॒ ଯୁଜଂ॑ କୃଣୁ॒ତେ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣ॒ସ୍ପତିଃ॑ ॥ ୨।୦୨୫।୦୪, ୨।୭।୪।୪

ତସ୍ମା॒ ଇଦ୍ୱିଶ୍ୱେ॑ ଧୁନୟନ୍ତ॒ ସିନ୍ଧ॒ବୋଽଚ୍ଛି॑ଦ୍ରା॒ ଶର୍ମ॑ ଦଧିରେ ପୁ॒ରୂଣି॑ । ଦେ॒ବାନାଂ॑ ସୁ॒ମ୍ନେ ସୁ॒ଭଗଃ॒ ସ ଏ॑ଧତେ॒ ଯଂୟଂ॒ ଯୁଜଂ॑ କୃଣୁ॒ତେ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣ॒ସ୍ପତିଃ॑ ॥ ୨।୦୨୫।୦୫, ୨।୭।୪।୫

ଋଜୁରିଦିତି ଚତୁରୃଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ଶୌନକୋଗୃତ୍ସମଦୋବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତିର୍ଜଗତୀ ।

ଋ॒ଜୁରିଚ୍ଛଂସୋ॑ ବନବଦ୍ୱନୁଷ୍ୟ॒ତୋ ଦେ॑ବ॒ୟନ୍ନିଦଦେ॑ବୟନ୍ତମ॒ଭ୍ୟ॑ସତ୍ । ସୁ॒ପ୍ରା॒ବୀରିଦ୍ୱ॑ନବତ୍ପୃ॒ତ୍ସୁ ଦୁ॒ଷ୍ଟରଂ॒ ଯଜ୍ୱେଦୟ॑ଜ୍ୟୋ॒ର୍ୱି ଭ॑ଜାତି॒ ଭୋଜ॑ନମ୍ ॥ ୨।୦୨୬।୦୧, ୨।୭।୫।୧

ଯଜ॑ସ୍ୱ ବୀର॒ ପ୍ର ବି॑ହି ମନାୟ॒ତୋ ଭ॒ଦ୍ରଂ ମନଃ॑ କୃଣୁଷ୍ୱ ବୃତ୍ର॒ତୂର୍ୟେ॑ । ହ॒ବିଷ୍କୃ॑ଣୁଷ୍ୱ ସୁ॒ଭଗୋ॒ ଯଥାସ॑ସି॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣ॒ସ୍ପତେ॒ରବ॒ ଆ ବୃ॑ଣୀମହେ ॥ ୨।୦୨୬।୦୨, ୨।୭।୫।୨

ସ ଇଜ୍ଜନେ॑ନ॒ ସ ବି॒ଶା ସ ଜନ୍ମ॑ନା॒ ସ ପୁ॒ତ୍ରୈର୍ୱାଜଂ॑ ଭରତେ॒ ଧନା॒ ନୃଭିଃ॑ । ଦେ॒ବାନାଂ॒ ଯଃ ପି॒ତର॑ମା॒ବିବା॑ସତି ଶ୍ର॒ଦ୍ଧାମ॑ନା ହ॒ବିଷା॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣ॒ସ୍ପତି॑ମ୍ ॥ ୨।୦୨୬।୦୩, ୨।୭।୫।୩

ଯୋ ଅ॑ସ୍ମୈ ହ॒ବ୍ୟୈର୍ଘୃ॒ତବ॑ଦ୍ଭି॒ରବି॑ଧ॒ତ୍ପ୍ର ତଂ ପ୍ରା॒ଚା ନ॑ୟତି॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣ॒ସ୍ପତିଃ॑ । ଉ॒ରୁ॒ଷ୍ୟତୀ॒ମଂହ॑ସୋ॒ ରକ୍ଷ॑ତୀ ରି॒ଷୋଂ॒୩॒॑ଽହୋଶ୍ଚି॑ଦସ୍ମା ଉରୁ॒ଚକ୍ରି॒ରଦ୍ଭୁ॑ତଃ ॥ ୨।୦୨୬।୦୪, ୨।୭।୫।୪

ଚ॒ତ୍ତୋ ଇ॒ତଶ୍ଚ॒ତ୍ତାମୁତଃ॒ ସର୍ୱା॑ ଭ୍ରୂ॒ଣାନ୍ୟା॒ରୁଷୀ॑ । ଅ॒ରା॒ୟ୍ୟଂ॑ ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତେ॒ ତୀକ୍ଷ୍ଣ॑ଶୃଙ୍ଗୋଦୃ॒ଷନ୍ନି॑ହି ॥ ୧୦।୧୫୫।୦୨, ୮।୮।୦୧୩।୦୨ {ଭାରଦ୍ୱାଜୋ ଶିରିମ୍ବିଠଃ । ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତିଃ । ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍}

ଅ॒ଦୋ ଯଦ୍ଦାରୁ॒ ପ୍ଲବ॑ତେ॒ ସିନ୍ଧୋଃ॑ ପା॒ରେ ଅ॑ପୂରୁ॒ଷମ୍ । ତଦା ର॑ଭସ୍ୱ ଦୁର୍ହଣୋ॒ ତେନ॑ ଗଚ୍ଛ ପରସ୍ତ॒ରମ୍ ॥ ୧୦।୧୫୫।୦୩, ୮।୮।୦୧୩।୦୩ {ଭାରଦ୍ୱାଜୋ ଶିରିମ୍ବିଠଃ । ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତିଃ । ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍}

ଅଚ୍ଛା॑ ବଦା॒ ତନା॑ ଗି॒ରା ଜ॒ରାୟୈ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣ॒ସ୍ପତି॑ମ୍ । ଅ॒ଗ୍ନିଂ ମି॒ତ୍ରଂ ନ ଦ॑ର୍ଶ॒ତମ୍ ॥ ୧।୦୩୮।୧୩, ୧।୩।୦୧୭।୦୩ {ଘୌରଃ କଣ୍ୱଃ । ମରୁତଃ । ଗାୟତ୍ରୀ}

ତ୍ୱମ॑ଗ୍ନ॒ ଇନ୍ଦ୍ରୋ॑ ବୃଷ॒ଭଃ ସ॒ତାମ॑ସି॒ ତ୍ୱଂ ବିଷ୍ଣୁ॑ରୁରୁଗା॒ୟୋ ନ॑ମ॒ସ୍ୟଃ॑ । ତ୍ୱଂ ବ୍ର॒ହ୍ମା ର॑ୟି॒ବିଦ୍ବ୍ର॑ହ୍ମଣସ୍ପତେ॒ ତ୍ୱଂ ବି॑ଧର୍ତଃ ସଚସେ॒ ପୁରନ୍॑ଧ୍ୟା ॥ ୨।୦୦୧।୦୩, ୨।୫।୦୧୭।୦୩ {ଶୌନକୋ ଗୃତ୍ସମଦଃ । ଅଗ୍ନିଃ । ଜଗତୀ}

ଇ॒ନ୍ଦ୍ରା॒ଗ୍ନୀ ମି॒ତ୍ରାବରୁ॒ଣାଦି॑ତିଂ॒ ସ୍ୱଃ॑ ପୃଥି॒ବୀଂ ଦ୍ୟାଂ ମ॒ରୁତଃ॒ ପର୍ୱ॑ତାଁ ଅ॒ପଃ । ହୁ॒ବେ ବିଷ୍ଣୁଂ॑ ପୂ॒ଷଣଂ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣ॒ସ୍ପତିଂ॒ ଭଗଂ॒ ନୁ ଶଂସଂ॑ ସବି॒ତାର॑ମୂ॒ତୟେ॑ ॥ ୫।୦୪୬।୦୩, ୪।୨।୦୨୮।୦୩ {ଆତ୍ରେୟଃ ପ୍ରତିକ୍ଷତ୍ରଃ । ବିଶ୍ୱଦେବାଃ । ଜଗତୀ}

ପରିଶିଷ୍ଟମ୍ [ଋଗ୍ୱେଦ ମଣ୍ଡଲ ୧୦।୧୨୮ ସୂକ୍ତସ୍ୟାନନ୍ତରଂ][ଋଗ୍ୱେଦ ଅଷ୍ଟକ ୮, ଅଧ୍ୟାୟ ୭, ୧୬ ବର୍ଗାନନ୍ତରଂ]

ପ୍ରି॒ୟଂ ମା॑ କୁରୁ ଦେ॒ବେଷୁ॑ ପ୍ରି॒ୟଂ ରାଜ॑ସୁ ମା କୁରୁ । ପ୍ରି॒ୟଂ ବିଶ୍ୱେ॑ଷୁ ଗୋ॒ପ୍ତ୍ରେଷୁ॒ ମୟି॑ ଧେହି ରୁ॒ଚା ରୁଚଂ॑ ॥ ୧୧॥

ଅ॒ଗ୍ନିର୍ୟେନ॑ ବି॒ରାଜ॑ତି॒ ସୂର୍ୟୋ॒ ଯେନ॑ ବି॒ରାଜ॑ତି ॥୧୨॥

ବି॒ରାଡ୍ୟେନ॒ ବିରା॑ଜତି॒ ତେନା॒ସ୍ମାନ୍ ବ୍ର॑ହ୍ମଣସ୍ପତେ॒ ବିରା॑ଜ ସ॒ମିଧଂ॑ କୁରୁ ॥

ଯତ୍ର॑ ବା॒ଣାଃ ସ॒ମ୍ପତ॑ନ୍ତି କୁମା॒ରା ବି॑ଶି॒ଖା ଇ॑ବ । ତତ୍ରା॑ ନୋ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣ॒ସ୍ପତି॒ରଦି॑ତିଃ॒ ଶର୍ମ॑ ଯଚ୍ଛତୁ ବି॒ଶ୍ୱାହା॒ ଶର୍ମ॑ ଯଚ୍ଛତୁ ॥ ୬।୦୭୫।୧୭, ୫।୧।୦୨୨।୦୨ {ଭାରଦ୍ୱାଜଃ ପାୟୁଃ । ଯୁଦ୍ଧଭୂମିକବଚ ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତ୍ୟଦିତ୍ୟଃ । ପଙ୍କ୍ତିଃ}

ପ୍ରା॒ତର॒ଗ୍ନିଂ ପ୍ରା॒ତରିନ୍ଦ୍ରଂ॑ ହବାମହେ ପ୍ରା॒ତର୍ମି॒ତ୍ରାବରୁ॑ଣା ପ୍ରା॒ତର॒ଶ୍ୱିନା॑ । ପ୍ରା॒ତର୍ଭଗଂ॑ ପୂ॒ଷଣଂ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣ॒ସ୍ପତିଂ॑ ପ୍ରା॒ତଃ ସୋମ॑ମୁ॒ତ ରୁ॒ଦ୍ରଂ ହୁ॑ବେମ ॥ ୭।୦୪୧।୦୧, ୫।୪।୮।୧ {ମୈତ୍ରାବରୁଣିର୍ୱସିଷ୍ଠଃ । ଅଗ୍ନୀନ୍ଦ୍ର ମିତ୍ରାବରୁଣାଶ୍ୱିଭଗପୂଷତ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତିସୋମରୁଦ୍ରାଦେବତାଃ । ଜଗତୀ}

ଦ॒ଧି॒କ୍ରାଂ ବଃ॑ ପ୍ରଥ॒ମମ॒ଶ୍ୱିନୋ॒ଷସ॑ମ॒ଗ୍ନିଂ ସମି॑ଦ୍ଧଂ॒ ଭଗ॑ମୂ॒ତୟେ॑ ହୁବେ । ଇନ୍ଦ୍ରଂ॒ ବିଷ୍ଣୁଂ॑ ପୂ॒ଷଣଂ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣ॒ସ୍ପତି॑ମାଦି॒ତ୍ୟାନ୍ଦ୍ୟାବା॑ପୃଥି॒ବୀ ଅ॒ପଃ ସ୍ୱଃ॑ ॥ ୭।୦୪୪।୦୧, ୫।୪।୦୧୧।୦୧ {ମୈତ୍ରାବରୁଣିର୍ୱସିଷ୍ଠଃ । ଦଧିକ୍ରାବ୍ୟୁଷୋଗ୍ନିଭଗେନ୍ଦ୍ର ବିଷ୍ଣୁପୂଷବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତ୍ୟାଦିତ୍ୟଦ୍ୟାବାପୃଥିବ୍ୟାପ । ଜଗତୀ}

ତମୁ॒ ଜ୍ୟେଷ୍ଠଂ॒ ନମ॑ସା ହ॒ବିର୍ଭିଃ॑ ସୁ॒ଶେବଂ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣ॒ସ୍ପତିଂ॑ ଗୃଣୀଷେ । ଇନ୍ଦ୍ରଂ॒ ଶ୍ଲୋକୋ॒ ମହି॒ ଦୈବ୍ୟଃ॑ ସିଷକ୍ତୁ॒ ଯୋ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣୋ ଦେ॒ବକୃ॑ତସ୍ୟ॒ ରାଜା॑ ॥ ୭।୦୯୭।୦୩, ୫।୬।୦୨୧।୦୩ {ମୈତ୍ରାବରୁଣିର୍ୱସିଷ୍ଠଃ । ଇନ୍ଦ୍ରାବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତୀ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ଇ॒ୟଂ ବାଂ॑ ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତେ ସୁବୃ॒କ୍ତିର୍ବ୍ରହ୍ମେନ୍ଦ୍ରା॑ୟ ବ॒ଜ୍ରିଣେ॑ ଅକାରି । ଅ॒ବି॒ଷ୍ଟଂ ଧିୟୋ॑ ଜିଗୃ॒ତଂ ପୁରନ୍॑ଧୀର୍ଜଜ॒ସ୍ତମ॒ର୍ୟୋ ବ॒ନୁଷା॒ମରା॑ତୀଃ ॥ ୭।୦୯୭।୦୯, ୫।୬।୦୨୨।୦୪ {ମୈତ୍ରାବରୁଣିର୍ୱସିଷ୍ଠଃ । ଇନ୍ଦ୍ରାବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତୀ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ଅ॒ଗ୍ନିରୁ॒କ୍ଥେ ପୁ॒ରୋହି॑ତୋ॒ ଗ୍ରାବା॑ଣୋ ବ॒ର୍ହିର॑ଧ୍ୱ॒ରେ । ଋ॒ଚା ଯା॑ମି ମ॒ରୁତୋ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣ॒ସ୍ପତିଂ॑ ଦେ॒ବାଁ ଅବୋ॒ ବରେ॑ଣ୍ୟମ୍ ॥ ୮।୦୨୭।୦୧, ୬।୨।୦୩୧।୦୧ {ବୈବସ୍ୱତୋମନୁଃ । ବିଶ୍ୱଦେବାଃ । ବୃହତୀ}

ପ॒ବିତ୍ରଂ॑ ତେ॒ ବିତ॑ତଂ ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତେ ପ୍ର॒ଭୁର୍ଗାତ୍ରା॑ଣି॒ ପର୍ୟେ॑ଷି ବି॒ଶ୍ୱତଃ॑ । ଅତ॑ପ୍ତତନୂ॒ର୍ନ ତଦା॒ମୋ ଅ॑ଶ୍ନୁତେ ଶୃ॒ତାସ॒ ଇଦ୍ୱହ॑ନ୍ତ॒ସ୍ତତ୍ସମା॑ଶତ ॥ ୯।୦୮୩।୦୧, ୭।୩।୮।୧ {ଆଙ୍ଗିରସଃ ପବିତ୍ରଃ । ପବମାନଃ ସୋମଃ । ଜଗତୀ}

ତ୍ୱଷ୍ଟା॑ ମା॒ୟା ବେ॑ଦ॒ପସା॑ମ॒ପସ୍ତ॑ମୋ॒ ବିଭ୍ର॒ତ୍ପାତ୍ରା॑ ଦେବ॒ପାନା॑ନି॒ ଶନ୍ତ॑ମା । ଶିଶୀ॑ତେ ନୂ॒ନଂ ପ॑ର॒ଶୁଂ ସ୍ୱା॑ୟ॒ସଂ ଯେନ॑ ବୃ॒ଶ୍ଚାଦେତ॑ଶୋ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣ॒ସ୍ପତିଃ॑ ॥ ୧୦।୦୫୩।୦୯, ୮।୧।୦୧୪।୦୪ {ଦେବାଃ । ଅଗ୍ନିଃ । ଜଗତୀ}

ଅ॒ଗ୍ନିରିନ୍ଦ୍ରୋ॒ ବରୁ॑ଣୋ ମି॒ତ୍ରୋ ଅ॑ର୍ୟ॒ମା ବା॒ୟୁଃ ପୂ॒ଷା ସର॑ସ୍ୱତୀ ସ॒ଜୋଷ॑ସଃ । ଆ॒ଦି॒ତ୍ୟା ବିଷ୍ଣୁ॑ର୍ମ॒ରୁତଃ॒ ସ୍ୱ॑ର୍ବୃ॒ହତ୍ସୋମୋ॑ ରୁ॒ଦ୍ରୋ ଅଦି॑ତି॒ର୍ବ୍ରହ୍ମ॑ଣ॒ସ୍ପତିଃ॑ ॥ ୧୦।୦୬୫।୦୧, ୮।୨।୯।୧ {ବସୁକର୍ଣୋ ବାସୁକ୍ରଃ । ବିଶ୍ୱଦେବାଃ । ଜଗତୀ}

ସ ଈଂ॑ ସ॒ତ୍ୟେଭିଃ॒ ସଖି॑ଭିଃ ଶୁ॒ଚଦ୍ଭି॒ର୍ଗୋଧା॑ୟସଂ॒ ବି ଧ॑ନ॒ସୈର॑ଦର୍ଦଃ । ବ୍ରହ୍ମ॑ଣ॒ସ୍ପତି॒ର୍ୱୃଷ॑ଭିର୍ୱ॒ରାହୈ॑ର୍ଘ॒ର୍ମସ୍ୱେ॑ଦେଭି॒ର୍ଦ୍ରବି॑ଣଂ॒ ବ୍ୟା॑ନଟ୍ ॥ ୧୦।୦୬୭।୦୭, ୮।୨।୦୧୬।୦୧ {ଆଙ୍ଗିରସୋ ଯାସ୍ୟଃ । ବୃହସ୍ପତିଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ବ୍ରହ୍ମ॑ଣ॒ସ୍ପତି॑ରେ॒ତା ସଂ କ॒ର୍ମାର॑ ଇବାଧମତ୍ । ଦେ॒ବାନାଂ॑ ପୂ॒ର୍ୱ୍ୟେ ଯୁ॒ଗେଽସ॑ତଃ॒ ସଦ॑ଜାୟତ ॥ ୧୦।୦୭୨।୦୨, ୮।୩।୧।୨ {ଲୌକ୍ୟୋ ବୃହସ୍ପତିଃ । ଦେବାଃ । ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍}

ଯଦି॑ନ୍ଦ୍ର ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତେଽଭିଦ୍ରୋ॒ହଂ ଚରା॑ମସି । ପ୍ରଚେ॑ତା ନ ଆଙ୍ଗିର॒ସୋ ଦ୍ୱି॑ଷ॒ତାଂ ପା॒ତ୍ୱଂହ॑ସଃ ॥ ୧୦।୧୬୪।୦୪, ୮।୮।୦୨୨।୦୪ {ଆଙ୍ଗିରସଃ ପ୍ରଚେତାଦୁଃ । ଦୁଃସ୍ୱପ୍ନନାଶନଃ । ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍}

ଇ॒ମମିନ୍ଦ୍ରୋ॑ ଅଦୀଧରଦ୍ଧ୍ରୁ॒ବଂ ଧ୍ରୁ॒ବେଣ॑ ହ॒ବିଷା॑ । ତସ୍ମୈ॒ ସୋମୋ॒ ଅଧି॑ ବ୍ରବ॒ତ୍ତସ୍ମା॑ ଉ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣ॒ସ୍ପତିଃ॑ ॥ ୧୦।୧୭୩।୦୩, ୮।୮।୦୩୧।୦୩ {ଆଙ୍ଗିରସୋ ଧ୍ରୁବଃ । ରାଜାଃ । ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍}

ଅ॒ଭୀ॒ବ॒ର୍ତେନ॑ ହ॒ବିଷା॒ ଯେନେନ୍ଦ୍ରୋ॑ ଅଭିବାବୃ॒ତେ । ତେନା॒ସ୍ମାନ୍ବ୍ର॑ହ୍ମଣସ୍ପତେ॒ଽଭି ରା॒ଷ୍ଟ୍ରାୟ॑ ବର୍ତୟ ॥ ୧୦।୧୭୪।୦୧, ୮।୮।୦୩୨।୦୧ {ଆଙ୍ଗିରସୋ ଭୀବର୍ତଃ । ରାଜାଃ । ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍}

ପରିଶିଷ୍ଟମ୍ [ଋଗ୍ୱେଦ ମଣ୍ଡଲ ୧୦, ୧୨୮ ସୂକ୍ତସ୍ୟାନନ୍ତରଂ][ଋଗ୍ୱେଦ ଅଷ୍ଟକ ୮, ଅଧ୍ୟାୟ ୭, ୧୬ ବର୍ଗାନନ୍ତରଂ]

ଅ॒ଗ୍ନିର୍ୟେନ॑ ବି॒ରାଜ॑ତି॒ ସୂର୍ୟୋ॒ ଯେନ॑ ବି॒ରାଜ॑ତି ॥୧୨॥

ବି॒ରାଡ୍ୟେନ॒ ବିରା॑ଜତି॒ ତେନା॒ସ୍ମାନ୍ ବ୍ର॑ହ୍ମଣସ୍ପତେ॒ ବିରା॑ଜ ସ॒ମିଧଂ॑ କୁରୁ ॥

ନି ଷୁ ସୀ॑ଦ ଗଣପତେ ଗ॒ଣେଷୁ॒ ତ୍ୱାମା॑ହୁ॒ର୍ୱିପ୍ର॑ତମଂ କବୀ॒ନାମ୍ । ନ ଋ॒ତେ ତ୍ୱତ୍କ୍ରି॑ୟତେ॒ କିଂ ଚ॒ନାରେ ମ॒ହାମ॒ର୍କଂ ମ॑ଘବଞ୍ଚି॒ତ୍ରମ॑ର୍ଚ ॥ ୧୦।୧୧୨।୦୯, ୮।୬।୦୧୩।୦୪ {ବୈରୂପୋ ନଭ ପ୍ରଭେଦନଃ । ଇନ୍ଦ୍ରଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ଅ॒ୟଂ ମେ॒ ହସ୍ତୋ॒ ଭଗ॑ବାନ॒ୟଂ ମେ॒ ଭଗ॑ବତ୍ତରଃ । ଅ॒ୟଂ ମେ॑ ବି॒ଶ୍ୱଭେ॑ଷଜୋ॒ଽୟଂ ଶି॒ବାଭି॑ମର୍ଶନଃ ॥ ୧୦।୦୬୦।୧୨, ୮।୧।୦୨୫।୦୬ {ଗୌପାୟନା ବନ୍ଧ୍ୱାଦୟଃ । ହସ୍ତଃ । ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍}

୧୨। ଗୋ ସୂକ୍ତଂ

ଆଗାବଇତ୍ୟଷ୍ଟର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ବାର୍ହସ୍ପତ୍ୟୋଭରଦ୍ୱାଜୋଗୌସ୍ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍ (ଦ୍ୱିତୀୟାୟା ଇନ୍ଦ୍ରଶ୍ଚାନ୍ତ୍ୟପାଦସ୍ୟଚ) ଦ୍ୱିତୀୟାଧ୍ୟାସ୍ତିସ୍ରୋଜଗତ୍ୟୋନ୍ତ୍ୟାନୁଷ୍ଟୁପ୍ ।

ଆ ଗାବୋ॑ ଅଗ୍ମନ୍ନୁ॒ତ ଭ॒ଦ୍ରମ॑କ୍ର॒ନ୍ତ୍ସୀଦ॑ନ୍ତୁ ଗୋ॒ଷ୍ଠେ ର॒ଣୟ॑ନ୍ତ୍ୱ॒ସ୍ମେ । ପ୍ର॒ଜାବ॑ତୀଃ ପୁରୁ॒ରୂପା॑ ଇ॒ହ ସ୍ୟୁ॒ରିନ୍ଦ୍ରା॑ୟ ପୂ॒ର୍ୱୀରୁ॒ଷସୋ॒ ଦୁହା॑ନାଃ ॥ ୬।୦୨୮।୦୧, ୪।୬।୦୨୫।୦୧

ଇନ୍ଦ୍ରୋ॒ ଯଜ୍ୱ॑ନେ ପୃଣ॒ତେ ଚ॑ ଶିକ୍ଷ॒ତ୍ୟୁପେଦ୍ଦ॑ଦାତି॒ ନ ସ୍ୱଂ ମୁ॑ଷାୟତି । ଭୂୟୋ॑ଭୂୟୋ ର॒ୟିମିଦ॑ସ୍ୟ ବ॒ର୍ଧୟ॒ନ୍ନଭି॑ନ୍ନେ ଖି॒ଲ୍ୟେ ନି ଦ॑ଧାତି ଦେବ॒ୟୁମ୍ ॥ ୬।୦୨୮।୦୨, ୪।୬।୦୨୫।୦୨

ନ ତା ନ॑ଶନ୍ତି॒ ନ ଦ॑ଭାତି॒ ତସ୍କ॑ରୋ॒ ନାସା॑ମାମି॒ତ୍ରୋ ବ୍ୟଥି॒ରା ଦ॑ଧର୍ଷତି । ଦେ॒ବାଁଶ୍ଚ॒ ଯାଭି॒ର୍ୟଜ॑ତେ॒ ଦଦା॑ତି ଚ॒ ଜ୍ୟୋଗିତ୍ତାଭିଃ॑ ସଚତେ॒ ଗୋପ॑ତିଃ ସ॒ହ ॥ ୬।୦୨୮।୦୩, ୪।୬।୦୨୫।୦୩

ନ ତା ଅର୍ୱା॑ ରେ॒ଣୁକ॑କାଟୋ ଅଶ୍ନୁତେ॒ ନ ସଂ॑ସ୍କୃତ॒ତ୍ରମୁପ॑ ଯନ୍ତି॒ ତା ଅ॒ଭି । ଉ॒ରୁ॒ଗା॒ୟମଭ॑ୟଂ॒ ତସ୍ୟ॒ ତା ଅନୁ॒ ଗାବୋ॒ ମର୍ତ॑ସ୍ୟ॒ ବି ଚ॑ରନ୍ତି॒ ଯଜ୍ୱ॑ନଃ ॥ ୬।୦୨୮।୦୪, ୪।୬।୦୨୫।୦୪

ଗାବୋ॒ ଭଗୋ॒ ଗାବ॒ ଇନ୍ଦ୍ରୋ॑ ମେ ଅଚ୍ଛା॒ନ୍ଗାବଃ॒ ସୋମ॑ସ୍ୟ ପ୍ରଥ॒ମସ୍ୟ॑ ଭ॒କ୍ଷଃ । ଇ॒ମା ଯା ଗାବଃ॒ ସ ଜ॑ନାସ॒ ଇନ୍ଦ୍ର॑ ଇ॒ଚ୍ଛାମୀଦ୍ଧୃ॒ଦା ମନ॑ସା ଚି॒ଦିନ୍ଦ୍ର॑ମ୍ ॥ ୬।୦୨୮।୦୫, ୪।୬।୦୨୫।୦୫

ଯୂ॒ୟଂ ଗା॑ବୋ ମେଦୟଥା କୃ॒ଶଂ ଚି॑ଦଶ୍ରୀ॒ରଂ ଚି॑ତ୍କୃଣୁଥା ସୁ॒ପ୍ରତୀ॑କମ୍ । ଭ॒ଦ୍ରଂ ଗୃ॒ହଂ କୃ॑ଣୁଥ ଭଦ୍ରବାଚୋ ବୃ॒ହଦ୍ୱୋ॒ ବୟ॑ ଉଚ୍ୟତେ ସ॒ଭାସୁ॑ ॥ ୬।୦୨୮।୦୬, ୪।୬।୦୨୫।୦୬

ପ୍ର॒ଜାବ॑ତୀଃ ସୂ॒ୟବ॑ସଂ ରି॒ଶନ୍ତୀଃ॑ ଶୁ॒ଦ୍ଧା ଅ॒ପଃ ସୁ॑ପ୍ରପା॒ଣେ ପିବ॑ନ୍ତୀଃ । ମା ବଃ॑ ସ୍ତେ॒ନ ଈ॑ଶତ॒ ମାଘଶଂ॑ସଃ॒ ପରି॑ ବୋ ହେ॒ତୀ ରୁ॒ଦ୍ରସ୍ୟ॑ ବୃଜ୍ୟାଃ ॥ ୬।୦୨୮।୦୭, ୪।୬।୦୨୫।୦୭

ଉପେ॒ଦମୁ॑ପ॒ପର୍ଚ॑ନମା॒ସୁ ଗୋଷୂପ॑ ପୃଚ୍ୟତାମ୍ । ଉପ॑ ଋଷ॒ଭସ୍ୟ॒ ରେତ॒ସ୍ୟୁପେ॑ନ୍ଦ୍ର॒ ତବ॑ ବୀ॒ର୍ୟେ॑ ॥ ୬।୦୨୮।୦୮, ୪।୬।୦୨୫।୦୮

ମା॒ତା ରୁ॒ଦ୍ରାଣାଂ॑ ଦୁହି॒ତା ବସୂ॑ନାଂ॒ ସ୍ୱସା॑ଦି॒ତ୍ୟାନା॑ମ॒ମୃତ॑ସ୍ୟ॒ ନାଭିଃ॑ । ପ୍ର ନୁ ବୋ॑ଚଂ ଚିକି॒ତୁଷେ॒ ଜନା॑ୟ॒ ମା ଗାମନା॑ଗା॒ମଦି॑ତିଂ ବଧିଷ୍ଟ ॥ ୮।୧୦୧।୧୫, ୬।୭।୮।୫ {ଭାର୍ଗବୋ ଜମଦଗ୍ନିଃ । ଗୌଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ବ॒ଚୋ॒ବିଦଂ॒ ବାଚ॑ମୁଦୀ॒ରୟ॑ନ୍ତୀଂ॒ ବିଶ୍ୱା॑ଭିର୍ଧୀ॒ଭିରୁ॑ପ॒ତିଷ୍ଠ॑ମାନାମ୍ । ଦେ॒ବୀଂ ଦେ॒ବେଭ୍ୟଃ॒ ପର୍ୟେ॒ୟୁଷୀଂ॒ ଗାମା ମା॑ବୃକ୍ତ॒ ମର୍ତ୍ୟୋ॑ ଦ॒ଭ୍ରଚେ॑ତାଃ ॥ ୮।୧୦୧।୧୬, ୬।୭।୮।୬ {ଭାର୍ଗବୋ ଜମଦଗ୍ନିଃ । ଗୌଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ମୟୋଭୂରିତି ଚତୁରୃଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ କାକ୍ଷୀବତଃ ଶମ୍ବରୋଗାବସ୍ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍ ।

ମ॒ୟୋ॒ଭୂର୍ୱାତୋ॑ ଅ॒ଭି ବା॑ତୂ॒ସ୍ରା ଊର୍ଜ॑ସ୍ୱତୀ॒ରୋଷ॑ଧୀ॒ରା ରି॑ଶନ୍ତାମ୍ । ପୀବ॑ସ୍ୱତୀର୍ଜୀ॒ବଧ॑ନ୍ୟାଃ ପିବନ୍ତ୍ୱବ॒ସାୟ॑ ପ॒ଦ୍ୱତେ॑ ରୁଦ୍ର ମୃଳ ॥ ୧୦।୧୬୯।୦୧, ୮।୮।୦୨୭।୦୧

ଯାଃ ସରୂ॑ପା॒ ବିରୂ॑ପା॒ ଏକ॑ରୂପା॒ ଯାସା॑ମ॒ଗ୍ନିରିଷ୍ଟ୍ୟା॒ ନାମା॑ନି॒ ବେଦ॑ । ଯା ଅଙ୍ଗି॑ରସ॒ସ୍ତପ॑ସେ॒ହ ଚ॒କ୍ରୁସ୍ତାଭ୍ୟଃ॑ ପର୍ଜନ୍ୟ॒ ମହି॒ ଶର୍ମ॑ ଯଚ୍ଛ ॥ ୧୦।୧୬୯।୦୨, ୮।୮।୦୨୭।୦୨

ଯା ଦେ॒ବେଷୁ॑ ତ॒ନ୍ୱ୧॒॑ମୈର॑ୟନ୍ତ॒ ଯାସାଂ॒ ସୋମୋ॒ ବିଶ୍ୱା॑ ରୂ॒ପାଣି॒ ବେଦ॑ । ତା ଅ॒ସ୍ମଭ୍ୟଂ॒ ପୟ॑ସା॒ ପିନ୍ୱ॑ମାନାଃ ପ୍ର॒ଜାବ॑ତୀରିନ୍ଦ୍ର ଗୋ॒ଷ୍ଠେ ରି॑ରୀହି ॥ ୧୦।୧୬୯।୦୩, ୮।୮।୦୨୭।୦୩

ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି॒ର୍ମହ୍ୟ॑ମେ॒ତା ରରା॑ଣୋ॒ ବିଶ୍ୱୈ॑ର୍ଦେ॒ବୈଃ ପି॒ତୃଭିଃ॑ ସଂବିଦା॒ନଃ । ଶି॒ବାଃ ସ॒ତୀରୁପ॑ ନୋ ଗୋ॒ଷ୍ଠମାକ॒ସ୍ତାସାଂ॑ ବ॒ୟଂ ପ୍ର॒ଜୟା॒ ସଂ ସ॑ଦେମ ॥ ୧୦।୧୬୯।୦୪, ୮।୮।୦୨୭।୦୪

୧୩। ଐକମତ୍ୟ ସୂକ୍ତଂ

ସଂସମିତି ଚତୁରୃଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟାଙ୍ଗିରସଃ ସଂବନନଃ ଆଦ୍ୟାୟା ଅଗ୍ନିସ୍ତତସ୍ତିସୃଣାଂ ସଞ୍ଜ୍ଞାନମନୁଷ୍ଟୁପ୍ ତୃତୀୟାତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍ ।

ସଂସ॒ମିଦ୍ୟୁ॑ବସେ ବୃଷ॒ନ୍ନଗ୍ନେ॒ ବିଶ୍ୱା॑ନ୍ୟ॒ର୍ୟ ଆ । ଇ॒ଳସ୍ପ॒ଦେ ସମି॑ଧ୍ୟସେ॒ ସ ନୋ॒ ବସୂ॒ନ୍ୟା ଭ॑ର ॥ ୧୦।୧୯୧।୦୧, ୮।୮।୦୪୯।୦୧

ସଂ ଗ॑ଚ୍ଛଧ୍ୱଂ॒ ସଂ ବ॑ଦଧ୍ୱଂ॒ ସଂ ବୋ॒ ମନାଂ॑ସି ଜାନତାମ୍ । ଦେ॒ବା ଭା॒ଗଂ ଯଥା॒ ପୂର୍ୱେ॑ ସଞ୍ଜାନା॒ନା ଉ॒ପାସ॑ତେ ॥ ୧୦।୧୯୧।୦୨, ୮।୮।୦୪୯।୦୨

ସ॒ମା॒ନୋ ମନ୍ତ୍ରଃ॒ ସମି॑ତିଃ ସମା॒ନୀ ସ॑ମା॒ନଂ ମନଃ॑ ସ॒ହ ଚି॒ତ୍ତମେ॑ଷାମ୍ । ସ॒ମା॒ନଂ ମନ୍ତ୍ର॑ମ॒ଭି ମ॑ନ୍ତ୍ରୟେ ବଃ ସମା॒ନେନ॑ ବୋ ହ॒ବିଷା॑ ଜୁହୋମି ॥ ୧୦।୧୯୧।୦୩, ୮।୮।୦୪୯।୦୩

ସ॒ମା॒ନୀ ବ॒ ଆକୂ॑ତିଃ ସମା॒ନା ହୃଦ॑ୟାନି ବଃ । ସ॒ମା॒ନମ॑ସ୍ତୁ ବୋ॒ ମନୋ॒ ଯଥା॑ ବଃ॒ ସୁସ॒ହାସ॑ତି ॥ ୧୦।୧୯୧।୦୪, ୮।୮।୦୪୯।୦୪

୧୪। ଅଗ୍ନିସୂକ୍ତଂ (ଋଗ୍ୱେଦ ୧।୧)

ଅଗ୍ନିମୀଳ ଇତି ନବର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ବୈଶ୍ୱାମିତ୍ରୋମଧୁଚ୍ଛନ୍ଦାଅଗ୍ନିର୍ଗାୟତ୍ରୀ ।

ଅ॒ଗ୍ନିମୀ॑ଳେ ପୁ॒ରୋହି॑ତଂ ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ୟ॑ ଦେ॒ବମୃ॒ତ୍ୱିଜ॑ମ୍ । ହୋତା॑ରଂ ରତ୍ନ॒ଧାତ॑ମମ୍ ॥ ୧।୦୦୧।୦୧, ୧।୧।୧।୧

ଅ॒ଗ୍ନିଃ ପୂର୍ୱେ॑ଭି॒ର୍ଋଷି॑ଭି॒ରୀଡ୍ୟୋ॒ ନୂତ॑ନୈରୁ॒ତ । ସ ଦେ॒ବାଁ ଏହ ବ॑କ୍ଷତି ॥ ୧।୦୦୧।୦୨, ୧।୧।୧।୨

ଅ॒ଗ୍ନିନା॑ ର॒ୟିମ॑ଶ୍ନବ॒ତ୍ପୋଷ॑ମେ॒ବ ଦି॒ବେଦି॑ବେ । ଯ॒ଶସଂ॑ ବୀ॒ରବ॑ତ୍ତମମ୍ ॥ ୧।୦୦୧।୦୩, ୧।୧।୧।୩

ଅଗ୍ନେ॒ ଯଂ ଯ॒ଜ୍ଞମ॑ଧ୍ୱ॒ରଂ ବି॒ଶ୍ୱତଃ॑ ପରି॒ଭୂରସି॑ । ସ ଇଦ୍ଦେ॒ବେଷୁ॑ ଗଚ୍ଛତି ॥ ୧।୦୦୧।୦୪, ୧।୧।୧।୪

ଅ॒ଗ୍ନିର୍ହୋତା॑ କ॒ବିକ୍ର॑ତୁଃ ସ॒ତ୍ୟଶ୍ଚି॒ତ୍ରଶ୍ର॑ବସ୍ତମଃ । ଦେ॒ବୋ ଦେ॒ବେଭି॒ରା ଗ॑ମତ୍ ॥ ୧।୦୦୧।୦୫, ୧।୧।୧।୫

ଯଦ॒ଙ୍ଗ ଦା॒ଶୁଷେ॒ ତ୍ୱମଗ୍ନେ॑ ଭ॒ଦ୍ରଂ କ॑ରି॒ଷ୍ୟସି॑ । ତବେତ୍ତତ୍ସ॒ତ୍ୟମ॑ଙ୍ଗିରଃ ॥ ୧।୦୦୧।୦୬, ୧।୧।୨।୧

ଉପ॑ ତ୍ୱାଗ୍ନେ ଦି॒ବେଦି॑ବେ॒ ଦୋଷା॑ବସ୍ତର୍ଧି॒ୟା ବ॒ୟମ୍ । ନମୋ॒ ଭର॑ନ୍ତ॒ ଏମ॑ସି ॥ ୧।୦୦୧।୦୭, ୧।୧।୨।୨

ରାଜ॑ନ୍ତମଧ୍ୱ॒ରାଣାଂ॑ ଗୋ॒ପାମୃ॒ତସ୍ୟ॒ ଦୀଦି॑ବିମ୍ । ବର୍ଧ॑ମାନଂ॒ ସ୍ୱେ ଦମେ॑ ॥ ୧।୦୦୧।୦୮, ୧।୧।୨।୩

ସ ନଃ॑ ପି॒ତେବ॑ ସୂ॒ନବେଽଗ୍ନେ॑ ସୂପାୟ॒ନୋ ଭ॑ବ । ସଚ॑ସ୍ୱା ନଃ ସ୍ୱ॒ସ୍ତୟେ॑ ॥ ୧।୦୦୧।୦୯, ୧।୧।୨।୪

୧୫। ଆ ନୋ ଭଦ୍ରାଃ ସୂକ୍ତଂ

ଆନୋଭଦ୍ରାଇତି ଦଶର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ରାହୂଗଣୋଗୋତମୋ ବିଶ୍ୱେଦେବାସ୍ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍ ଆଦ୍ୟାଃ ପଞ୍ଚସପ୍ତମୀଚ ଜଗତ୍ୟଃ ଷଷ୍ଠୀବିରାଟ୍ସ୍ଥାନା (ସୂକ୍ତଭେଦପ୍ରୟୋଗପକ୍ଷେତୁଆଦ୍ୟାନାଞ୍ଚତସୃଣାଂ ବିଶ୍ୱେଦେବାଃ ତତଏକସ୍ୟାଇନ୍ଦ୍ରାପୂଷଣୌତତଶ୍ଚତସୃଣାଂ ବିଶ୍ୱେଦେବାଃତତଏକସ୍ୟାଅଦିତିଃ ଏବନ୍ଦଶ) ।

ଆ ନୋ॑ ଭ॒ଦ୍ରାଃ କ୍ରତ॑ବୋ ଯନ୍ତୁ ବି॒ଶ୍ୱତୋଽଦ॑ବ୍ଧାସୋ॒ ଅପ॑ରୀତାସ ଉ॒ଦ୍ଭିଦଃ॑ । ଦେ॒ବା ନୋ॒ ଯଥା॒ ସଦ॒ମିଦ୍ୱୃ॒ଧେ ଅସ॒ନ୍ନପ୍ରା॑ୟୁବୋ ରକ୍ଷି॒ତାରୋ॑ ଦି॒ବେଦି॑ବେ ॥ ୧।୦୮୯।୦୧, ୧।୬।୦୧୫।୦୧

ଦେ॒ବାନାଂ॑ ଭ॒ଦ୍ରା ସୁ॑ମ॒ତିର୍ଋ॑ଜୂୟ॒ତାଂ ଦେ॒ବାନାଂ॑ ରା॒ତିର॒ଭି ନୋ॒ ନି ବ॑ର୍ତତାମ୍ । ଦେ॒ବାନାଂ॑ ସ॒ଖ୍ୟମୁପ॑ ସେଦିମା ବ॒ୟଂ ଦେ॒ବା ନ॒ ଆୟୁଃ॒ ପ୍ର ତି॑ରନ୍ତୁ ଜୀ॒ବସେ॑ ॥ ୧।୦୮୯।୦୨, ୧।୬।୦୧୫।୦୨

ତାନ୍ପୂର୍ୱ॑ୟା ନି॒ବିଦା॑ ହୂମହେ ବ॒ୟଂ ଭଗଂ॑ ମି॒ତ୍ରମଦି॑ତିଂ॒ ଦକ୍ଷ॑ମ॒ସ୍ରିଧ॑ମ୍ । ଅ॒ର୍ୟ॒ମଣଂ॒ ବରୁ॑ଣଂ॒ ସୋମ॑ମ॒ଶ୍ୱିନା॒ ସର॑ସ୍ୱତୀ ନଃ ସୁ॒ଭଗା॒ ମୟ॑ସ୍କରତ୍ ॥ ୧।୦୮୯।୦୩, ୧।୬।୦୧୫।୦୩

ତନ୍ନୋ॒ ବାତୋ॑ ମୟୋ॒ଭୁ ବା॑ତୁ ଭେଷ॒ଜଂ ତନ୍ମା॒ତା ପୃ॑ଥି॒ବୀ ତତ୍ପି॒ତା ଦ୍ୟୌଃ । ତଦ୍ଗ୍ରାବା॑ଣଃ ସୋମ॒ସୁତୋ॑ ମୟୋ॒ଭୁବ॒ସ୍ତଦ॑ଶ୍ୱିନା ଶୃଣୁତଂ ଧିଷ୍ଣ୍ୟା ଯୁ॒ବମ୍ ॥ ୧।୦୮୯।୦୪, ୧।୬।୦୧୫।୦୪

ତମୀଶା॑ନଂ॒ ଜଗ॑ତସ୍ତ॒ସ୍ଥୁଷ॒ସ୍ପତିଂ॑ ଧିୟଞ୍ଜି॒ନ୍ୱମବ॑ସେ ହୂମହେ ବ॒ୟମ୍ । ପୂ॒ଷା ନୋ॒ ଯଥା॒ ବେଦ॑ସା॒ମସ॑ଦ୍ୱୃ॒ଧେ ର॑କ୍ଷି॒ତା ପା॒ୟୁରଦ॑ବ୍ଧଃ ସ୍ୱ॒ସ୍ତୟେ॑ ॥ ୧।୦୮୯।୦୫, ୧।୬।୦୧୫।୦୫

ସ୍ୱ॒ସ୍ତି ନ॒ ଇନ୍ଦ୍ରୋ॑ ବୃ॒ଦ୍ଧଶ୍ର॑ବାଃ ସ୍ୱ॒ସ୍ତି ନଃ॑ ପୂ॒ଷା ବି॒ଶ୍ୱବେ॑ଦାଃ । ସ୍ୱ॒ସ୍ତି ନ॒ସ୍ତାର୍କ୍ଷ୍ୟୋ॒ ଅରି॑ଷ୍ଟନେମିଃ ସ୍ୱ॒ସ୍ତି ନୋ॒ ବୃହ॒ସ୍ପତି॑ର୍ଦଧାତୁ ॥ ୧।୦୮୯।୦୬, ୧।୬।୦୧୬।୦୧

ପୃଷ॑ଦଶ୍ୱା ମ॒ରୁତଃ॒ ପୃଶ୍ନି॑ମାତରଃ ଶୁଭଂ॒ୟାବା॑ନୋ ବି॒ଦଥେ॑ଷୁ॒ ଜଗ୍ମ॑ୟଃ । ଅ॒ଗ୍ନି॒ଜି॒ହ୍ୱା ମନ॑ବଃ॒ ସୂର॑ଚକ୍ଷସୋ॒ ବିଶ୍ୱେ॑ ନୋ ଦେ॒ବା ଅବ॒ସା ଗ॑ମନ୍ନି॒ହ ॥ ୧।୦୮୯।୦୭, ୧।୬।୦୧୬।୦୨

ଭ॒ଦ୍ରଂ କର୍ଣେ॑ଭିଃ ଶୃଣୁୟାମ ଦେବା ଭ॒ଦ୍ରଂ ପ॑ଶ୍ୟେମା॒କ୍ଷଭି॑ର୍ୟଜତ୍ରାଃ । ସ୍ଥି॒ରୈରଙ୍ଗୈ॑ସ୍ତୁଷ୍ଟୁ॒ବାଂସ॑ସ୍ତ॒ନୂଭି॒ର୍ୱ୍ୟ॑ଶେମ ଦେ॒ବହି॑ତଂ॒ ଯଦାୟୁଃ॑ ॥ ୧।୦୮୯।୦୮, ୧।୬।୦୧୬।୦୩

ଶ॒ତମିନ୍ନୁ ଶ॒ରଦୋ॒ ଅନ୍ତି॑ ଦେବା॒ ଯତ୍ରା॑ ନଶ୍ଚ॒କ୍ରା ଜ॒ରସଂ॑ ତ॒ନୂନା॑ମ୍ । ପୁ॒ତ୍ରାସୋ॒ ଯତ୍ର॑ ପି॒ତରୋ॒ ଭବ॑ନ୍ତି॒ ମା ନୋ॑ ମ॒ଧ୍ୟା ରୀ॑ରିଷ॒ତାୟୁ॒ର୍ଗନ୍ତୋଃ॑ ॥ ୧।୦୮୯।୦୯, ୧।୬।୦୧୬।୦୪

ଅଦି॑ତି॒ର୍ଦ୍ୟୌରଦି॑ତିର॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷ॒ମଦି॑ତିର୍ମା॒ତା ସ ପି॒ତା ସ ପୁ॒ତ୍ରଃ । ବିଶ୍ୱେ॑ ଦେ॒ବା ଅଦି॑ତିଃ॒ ପଞ୍ଚ॒ ଜନା॒ ଅଦି॑ତିର୍ଜା॒ତମଦି॑ତି॒ର୍ଜନି॑ତ୍ୱମ୍ ॥ ୧।୦୮୯।୧୦, ୧।୬।୦୧୬।୦୫

୧୬। ଓଷଧୀ ସୂକ୍ତଂ

ଯାଓଷଧୀରିତି ତ୍ରୟୋବିଂଶତ୍ୟୃଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟାଥର୍ୱଣୋଭିଷଗୋଷଧୟୋନୁଷ୍ଟୁପ୍ ।

ଯା ଓଷ॑ଧୀଃ॒ ପୂର୍ୱା॑ ଜା॒ତା ଦେ॒ବେଭ୍ୟ॑ସ୍ତ୍ରିୟୁ॒ଗଂ ପୁ॒ରା । ମନୈ॒ ନୁ ବ॒ଭ୍ରୂଣା॑ମ॒ହଂ ଶ॒ତଂ ଧାମା॑ନି ସ॒ପ୍ତ ଚ॑ ॥ ୧୦।୦୯୭।୦୧, ୮।୫।୮।୧

ଶ॒ତଂ ବୋ॑ ଅମ୍ବ॒ ଧାମା॑ନି ସ॒ହସ୍ର॑ମୁ॒ତ ବୋ॒ ରୁହଃ॑ । ଅଧା॑ ଶତକ୍ରତ୍ୱୋ ଯୂ॒ୟମି॒ମଂ ମେ॑ ଅଗ॒ଦଂ କୃ॑ତ ॥ ୧୦।୦୯୭।୦୨, ୮।୫।୮।୨

ଓଷ॑ଧୀଃ॒ ପ୍ରତି॑ ମୋଦଧ୍ୱଂ॒ ପୁଷ୍ପ॑ବତୀଃ ପ୍ର॒ସୂବ॑ରୀଃ । ଅଶ୍ୱା॑ ଇବ ସ॒ଜିତ୍ୱ॑ରୀର୍ୱୀ॒ରୁଧଃ॑ ପାରୟି॒ଷ୍ଣ୍ୱଃ॑ ॥ ୧୦।୦୯୭।୦୩, ୮।୫।୮।୩

ଓଷ॑ଧୀ॒ରିତି॑ ମାତର॒ସ୍ତଦ୍ୱୋ॑ ଦେବୀ॒ରୁପ॑ ବ୍ରୁବେ । ସ॒ନେୟ॒ମଶ୍ୱଂ॒ ଗାଂ ବାସ॑ ଆ॒ତ୍ମାନଂ॒ ତବ॑ ପୂରୁଷ ॥ ୧୦।୦୯୭।୦୪, ୮।୫।୮।୪

ଅ॒ଶ୍ୱ॒ତ୍ଥେ ବୋ॑ ନି॒ଷଦ॑ନଂ ପ॒ର୍ଣେ ବୋ॑ ବସ॒ତିଷ୍କୃ॒ତା । ଗୋ॒ଭାଜ॒ ଇତ୍କିଲା॑ସଥ॒ ଯତ୍ସ॒ନବ॑ଥ॒ ପୂରୁ॑ଷମ୍ ॥ ୧୦।୦୯୭।୦୫, ୮।୫।୮।୫

ଯତ୍ରୌଷ॑ଧୀଃ ସ॒ମଗ୍ମ॑ତ॒ ରାଜା॑ନଃ॒ ସମି॑ତାବିବ । ବିପ୍ରଃ॒ ସ ଉ॑ଚ୍ୟତେ ଭି॒ଷଗ୍ର॑କ୍ଷୋ॒ହାମୀ॑ବ॒ଚାତ॑ନଃ ॥ ୧୦।୦୯୭।୦୬, ୮।୫।୯।୧

ଅ॒ଶ୍ୱା॒ବ॒ତୀଂ ସୋ॑ମାବ॒ତୀମୂ॒ର୍ଜୟ॑ନ୍ତୀ॒ମୁଦୋ॑ଜସମ୍ । ଆବି॑ତ୍ସି॒ ସର୍ୱା॒ ଓଷ॑ଧୀର॒ସ୍ମା ଅ॑ରି॒ଷ୍ଟତା॑ତୟେ ॥ ୧୦।୦୯୭।୦୭, ୮।୫।୯।୨

ଉଚ୍ଛୁଷ୍ମା॒ ଓଷ॑ଧୀନାଂ॒ ଗାବୋ॑ ଗୋ॒ଷ୍ଠାଦି॑ବେରତେ । ଧନଂ॑ ସନି॒ଷ୍ୟନ୍ତୀ॑ନାମା॒ତ୍ମାନଂ॒ ତବ॑ ପୂରୁଷ ॥ ୧୦।୦୯୭।୦୮, ୮।୫।୯।୩

ଇଷ୍କୃ॑ତି॒ର୍ନାମ॑ ବୋ ମା॒ତାଥୋ॑ ଯୂ॒ୟଂ ସ୍ଥ॒ ନିଷ୍କୃ॑ତୀଃ । ସୀ॒ରାଃ ପ॑ତ॒ତ୍ରିଣୀଃ॑ ସ୍ଥନ॒ ଯଦା॒ମୟ॑ତି॒ ନିଷ୍କୃ॑ଥ ॥ ୧୦।୦୯୭।୦୯, ୮।୫।୯।୪

ଅତି॒ ବିଶ୍ୱାଃ॑ ପରି॒ଷ୍ଠାଃ ସ୍ତେ॒ନ ଇ॑ବ ବ୍ର॒ଜମ॑କ୍ରମୁଃ । ଓଷ॑ଧୀଃ॒ ପ୍ରାଚୁ॑ଚ୍ୟବୁ॒ର୍ୟତ୍କିଂ ଚ॑ ତ॒ନ୍ୱୋ॒୩॒॑ ରପଃ॑ ॥ ୧୦।୦୯୭।୧୦, ୮।୫।୯।୫

ଯଦି॒ମା ବା॒ଜୟ॑ନ୍ନ॒ହମୋଷ॑ଧୀ॒ର୍ହସ୍ତ॑ ଆଦ॒ଧେ । ଆ॒ତ୍ମା ଯକ୍ଷ୍ମ॑ସ୍ୟ ନଶ୍ୟତି ପୁ॒ରା ଜୀ॑ବ॒ଗୃଭୋ॑ ଯଥା ॥ ୧୦।୦୯୭।୧୧, ୮।୫।୦୧୦।୦୧

ଯସ୍ୟୌ॑ଷଧୀଃ ପ୍ର॒ସର୍ପ॒ଥାଙ୍ଗ॑ମଙ୍ଗଂ॒ ପରୁ॑ଷ୍ପରୁଃ । ତତୋ॒ ଯକ୍ଷ୍ମଂ॒ ବି ବା॑ଧଧ୍ୱ ଉ॒ଗ୍ରୋ ମ॑ଧ୍ୟମ॒ଶୀରି॑ବ ॥ ୧୦।୦୯୭।୧୨, ୮।୫।୦୧୦।୦୨

ସା॒କଂ ଯ॑କ୍ଷ୍ମ॒ ପ୍ର ପ॑ତ॒ ଚାଷେ॑ଣ କିକିଦୀ॒ବିନା॑ । ସା॒କଂ ବାତ॑ସ୍ୟ॒ ଧ୍ରାଜ୍ୟା॑ ସା॒କଂ ନ॑ଶ୍ୟ ନି॒ହାକ॑ୟା ॥ ୧୦।୦୯୭।୧୩, ୮।୫।୦୧୦।୦୩

ଅ॒ନ୍ୟା ବୋ॑ ଅ॒ନ୍ୟାମ॑ବତ୍ୱ॒ନ୍ୟାନ୍ୟସ୍ୟା॒ ଉପା॑ବତ । ତାଃ ସର୍ୱାଃ॑ ସଂବିଦା॒ନା ଇ॒ଦଂ ମେ॒ ପ୍ରାବ॑ତା॒ ବଚଃ॑ ॥ ୧୦।୦୯୭।୧୪, ୮।୫।୦୧୦।୦୪

ଯାଃ ଫ॒ଲିନୀ॒ର୍ୟା ଅ॑ଫ॒ଲା ଅ॑ପୁ॒ଷ୍ପା ଯାଶ୍ଚ॑ ପୁ॒ଷ୍ପିଣୀଃ॑ । ବୃହ॒ସ୍ପତି॑ପ୍ରସୂତା॒ସ୍ତା ନୋ॑ ମୁଞ୍ଚ॒ନ୍ତ୍ୱଂହ॑ସଃ ॥ ୧୦।୦୯୭।୧୫, ୮।୫।୦୧୦।୦୫

ମୁ॒ଞ୍ଚନ୍ତୁ॑ ମା ଶପ॒ଥ୍ୟା॒୩॒॑ଦଥୋ॑ ବରୁ॒ଣ୍ୟା॑ଦୁ॒ତ । ଅଥୋ॑ ଯ॒ମସ୍ୟ॒ ପଡ୍ବୀ॑ଶା॒ତ୍ସର୍ୱ॑ସ୍ମାଦ୍ଦେବକିଲ୍ବି॒ଷାତ୍ ॥ ୧୦।୦୯୭।୧୬, ୮।୫।୦୧୧।୦୧

ଅ॒ବ॒ପତ॑ନ୍ତୀରବଦନ୍ଦି॒ବ ଓଷ॑ଧୟ॒ସ୍ପରି॑ । ଯଂ ଜୀ॒ବମ॒ଶ୍ନବା॑ମହୈ॒ ନ ସ ରି॑ଷ୍ୟାତି॒ ପୂରୁ॑ଷଃ ॥ ୧୦।୦୯୭।୧୭, ୮।୫।୦୧୧।୦୨

ଯା ଓଷ॑ଧୀଃ॒ ସୋମ॑ରାଜ୍ଞୀର୍ବ॒ହ୍ୱୀଃ ଶ॒ତବି॑ଚକ୍ଷଣାଃ । ତାସାଂ॒ ତ୍ୱମ॑ସ୍ୟୁତ୍ତ॒ମାରଂ॒ କାମା॑ୟ॒ ଶଂ ହୃ॒ଦେ ॥ ୧୦।୦୯୭।୧୮, ୮।୫।୦୧୧।୦୩

ଯା ଓଷ॑ଧୀଃ॒ ସୋମ॑ରାଜ୍ଞୀ॒ର୍ୱିଷ୍ଠି॑ତାଃ ପୃଥି॒ବୀମନୁ॑ । ବୃହ॒ସ୍ପତି॑ପ୍ରସୂତା ଅ॒ସ୍ୟୈ ସଂ ଦ॑ତ୍ତ ବୀ॒ର୍ୟ॑ମ୍ ॥ ୧୦।୦୯୭।୧୯, ୮।୫।୦୧୧।୦୪

ମା ବୋ॑ ରିଷତ୍ଖନି॒ତା ଯସ୍ମୈ॑ ଚା॒ହଂ ଖନା॑ମି ବଃ । ଦ୍ୱି॒ପଚ୍ଚତୁ॑ଷ୍ପଦ॒ସ୍ମାକଂ॒ ସର୍ୱ॑ମସ୍ତ୍ୱନାତୁ॒ରମ୍ ॥ ୧୦।୦୯୭।୨୦, ୮।୫।୦୧୧।୦୫

ଯାଶ୍ଚେ॒ଦମୁ॑ପଶୃ॒ଣ୍ୱନ୍ତି॒ ଯାଶ୍ଚ॑ ଦୂ॒ରଂ ପରା॑ଗତାଃ । ସର୍ୱାଃ॑ ସଙ୍॒ଗତ୍ୟ॑ ବୀରୁଧୋ॒ଽସ୍ୟୈ ସଂ ଦ॑ତ୍ତ ବୀ॒ର୍ୟ॑ମ୍ ॥ ୧୦।୦୯୭।୨୧, ୮।୫।୦୧୧।୦୬

ଓଷ॑ଧୟଃ॒ ସଂ ବ॑ଦନ୍ତେ॒ ସୋମେ॑ନ ସ॒ହ ରାଜ୍ଞା॑ । ଯସ୍ମୈ॑ କୃ॒ଣୋତି॑ ବ୍ରାହ୍ମ॒ଣସ୍ତଂ ରା॑ଜନ୍ପାରୟାମସି ॥ ୧୦।୦୯୭।୨୨, ୮।୫।୦୧୧।୦୭

ତ୍ୱମୁ॑ତ୍ତ॒ମାସ୍ୟୋ॑ଷଧେ॒ ତବ॑ ବୃ॒କ୍ଷା ଉପ॑ସ୍ତୟଃ । ଉପ॑ସ୍ତିରସ୍ତୁ॒ ସୋ॒୩॒॑ଽସ୍ମାକଂ॒ ଯୋ ଅ॒ସ୍ମାଁ ଅ॑ଭି॒ଦାସ॑ତି ॥ ୧୦।୦୯୭।୨୩, ୮।୫।୦୧୧।୦୮

୧୭। କୁମାର ସୂକ୍ତଂ

ଅଗ୍ନିହୋତେତି ଦଶର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ଗୌତମୋବାମଦେବୋଗ୍ନିଃ ସପ୍ତମ୍ୟଷ୍ଟମ୍ୟୋଃସାହଦେବ୍ୟଃସୋମକଃ ଅନ୍ତ୍ୟଯୋରଶ୍ୱିନୌଗାୟତ୍ରୀ ।

ଅ॒ଗ୍ନିର୍ହୋତା॑ ନୋ ଅଧ୍ୱ॒ରେ ବା॒ଜୀ ସନ୍ପରି॑ ଣୀୟତେ । ଦେ॒ବୋ ଦେ॒ବେଷୁ॑ ଯ॒ଜ୍ଞିୟଃ॑ ॥ ୪।୦୧୫।୦୧, ୩।୫।୦୧୫।୦୧

ପରି॑ ତ୍ରିବି॒ଷ୍ଟ୍ୟ॑ଧ୍ୱ॒ରଂ ଯାତ୍ୟ॒ଗ୍ନୀ ର॒ଥୀରି॑ବ । ଆ ଦେ॒ବେଷୁ॒ ପ୍ରୟୋ॒ ଦଧ॑ତ୍ ॥ ୪।୦୧୫।୦୨, ୩।୫।୦୧୫।୦୨

ପରି॒ ବାଜ॑ପତିଃ କ॒ବିର॒ଗ୍ନିର୍ହ॒ବ୍ୟାନ୍ୟ॑କ୍ରମୀତ୍ । ଦଧ॒ଦ୍ରତ୍ନା॑ନି ଦା॒ଶୁଷେ॑ ॥ ୪।୦୧୫।୦୩, ୩।୫।୦୧୫।୦୩

ଅ॒ୟଂ ଯଃ ସୃଞ୍ଜ॑ୟେ ପୁ॒ରୋ ଦୈ॑ବବା॒ତେ ସ॑ମି॒ଧ୍ୟତେ॑ । ଦ୍ୟୁ॒ମାଁ ଅ॑ମିତ୍ର॒ଦମ୍ଭ॑ନଃ ॥ ୪।୦୧୫।୦୪, ୩।୫।୦୧୫।୦୪

ଅସ୍ୟ॑ ଘା ବୀ॒ର ଈବ॑ତୋ॒ଽଗ୍ନେରୀ॑ଶୀତ॒ ମର୍ତ୍ୟଃ॑ । ତି॒ଗ୍ମଜ॑ମ୍ଭସ୍ୟ ମୀ॒ଳ୍ହୁଷଃ॑ ॥ ୪।୦୧୫।୦୫, ୩।୫।୦୧୫।୦୫

ତମର୍ୱ॑ନ୍ତଂ॒ ନ ସା॑ନ॒ସିମ॑ରୁ॒ଷଂ ନ ଦି॒ବଃ ଶିଶୁ॑ମ୍ । ମ॒ର୍ମୃ॒ଜ୍ୟନ୍ତେ॑ ଦି॒ବେଦି॑ବେ ॥ ୪।୦୧୫।୦୬, ୩।୫।୦୧୬।୦୧

ବୋଧ॒ଦ୍ୟନ୍ମା॒ ହରି॑ଭ୍ୟାଂ କୁମା॒ରଃ ସା॑ହଦେ॒ବ୍ୟଃ । ଅଚ୍ଛା॒ ନ ହୂ॒ତ ଉଦ॑ରମ୍ ॥ ୪।୦୧୫।୦୭, ୩।୫।୦୧୬।୦୨

ଉ॒ତ ତ୍ୟା ଯ॑ଜ॒ତା ହରୀ॑ କୁମା॒ରାତ୍ସା॑ହଦେ॒ବ୍ୟାତ୍ । ପ୍ରୟ॑ତା ସ॒ଦ୍ୟ ଆ ଦ॑ଦେ ॥ ୪।୦୧୫।୦୮, ୩।୫।୦୧୬।୦୩

ଏ॒ଷ ବାଂ॑ ଦେବାବଶ୍ୱିନା କୁମା॒ରଃ ସା॑ହଦେ॒ବ୍ୟଃ । ଦୀ॒ର୍ଘାୟୁ॑ରସ୍ତୁ॒ ସୋମ॑କଃ ॥ ୪।୦୧୫।୦୯, ୩।୫।୦୧୬।୦୪

ତଂ ଯୁ॒ବଂ ଦେ॑ବାବଶ୍ୱିନା କୁମା॒ରଂ ସା॑ହଦେ॒ବ୍ୟମ୍ । ଦୀ॒ର୍ଘାୟୁ॑ଷଂ କୃଣୋତନ ॥ ୪।୦୧୫।୧୦, ୩।୫।୦୧୬।୦୫

କୁମାରମିତି ଦ୍ୱାଦଶର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ଆତ୍ରେୟଃକୁମାରଃ କମେତଂବିଜ୍ୟୋତିଷେତ୍ୟନୟୋର୍ଜାନୋବୃଶୋଗ୍ନିସ୍ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍ ଅନ୍ତ୍ୟାଶକ୍ୱରୀ ( ପାକ୍ଷିକୋଜରୋବୃଶଃ ସର୍ୱସୂକ୍ତେପି । ଅତ୍ରସର୍ୱାନୁକ୍ରମଭାଷ୍ୟେଜନନାମ୍ନଋଷେଃ ପୁତ୍ରୋଜାନଇତ୍ୟେବନିର୍ଣୀତଂ । ଜରନାଗ୍ନଋଷେଃ ପୁତ୍ରୋଜାରୋବୃଶଇତିତୁସାୟନଭାଷ୍ୟଂ । )

କୁ॒ମା॒ରଂ ମା॒ତା ଯୁ॑ବ॒ତିଃ ସମୁ॑ବ୍ଧଂ॒ ଗୁହା॑ ବିଭର୍ତି॒ ନ ଦ॑ଦାତି ପି॒ତ୍ରେ । ଅନୀ॑କମସ୍ୟ॒ ନ ମି॒ନଜ୍ଜନା॑ସଃ ପୁ॒ରଃ ପ॑ଶ୍ୟନ୍ତି॒ ନିହି॑ତମର॒ତୌ ॥ ୫।୦୦୨।୦୧, ୩।୮।୦୧୪।୦୧

କମେ॒ତଂ ତ୍ୱଂ ଯୁ॑ବତେ କୁମା॒ରଂ ପେଷୀ॑ ବିଭର୍ଷି॒ ମହି॑ଷୀ ଜଜାନ । ପୂ॒ର୍ୱୀର୍ହି ଗର୍ଭଃ॑ ଶ॒ରଦୋ॑ ବ॒ବର୍ଧାପ॑ଶ୍ୟଂ ଜା॒ତଂ ଯଦସୂ॑ତ ମା॒ତା ॥ ୫।୦୦୨।୦୨, ୩।୮।୦୧୪।୦୨

ହିର॑ଣ୍ୟଦନ୍ତଂ॒ ଶୁଚି॑ବର୍ଣମା॒ରାତ୍କ୍ଷେତ୍ରା॑ଦପଶ୍ୟ॒ମାୟୁ॑ଧା॒ ମିମା॑ନମ୍ । ଦ॒ଦା॒ନୋ ଅ॑ସ୍ମା ଅ॒ମୃତଂ॑ ବି॒ପୃକ୍ୱ॒ତ୍କିଂ ମାମ॑ନି॒ନ୍ଦ୍ରାଃ କୃ॑ଣବନ୍ନନୁ॒କ୍ଥାଃ ॥ ୫।୦୦୨।୦୩, ୩।୮।୦୧୪।୦୩

କ୍ଷେତ୍ରା॑ଦପଶ୍ୟଂ ସନୁ॒ତଶ୍ଚର॑ନ୍ତଂ ସୁ॒ମଦ୍ୟୂ॒ଥଂ ନ ପୁ॒ରୁ ଶୋଭ॑ମାନମ୍ । ନ ତା ଅ॑ଗୃଭ୍ର॒ନ୍ନଜ॑ନିଷ୍ଟ॒ ହି ଷଃ ପଲି॑କ୍ନୀ॒ରିଦ୍ୟୁ॑ବ॒ତୟୋ॑ ଭବନ୍ତି ॥ ୫।୦୦୨।୦୪, ୩।୮।୦୧୪।୦୪

କେ ମେ॑ ମର୍ୟ॒କଂ ବି ଯ॑ବନ୍ତ॒ ଗୋଭି॒ର୍ନ ଯେଷାଂ॑ ଗୋ॒ପା ଅର॑ଣଶ୍ଚି॒ଦାସ॑ । ଯ ଈଂ॑ ଜଗୃ॒ଭୁରବ॒ ତେ ସୃ॑ଜ॒ନ୍ତ୍ୱାଜା॑ତି ପ॒ଶ୍ୱ ଉପ॑ ନଶ୍ଚିକି॒ତ୍ୱାନ୍ ॥ ୫।୦୦୨।୦୫, ୩।୮।୦୧୪।୦୫

ବ॒ସାଂ ରାଜା॑ନଂ ବସ॒ତିଂ ଜନା॑ନା॒ମରା॑ତୟୋ॒ ନି ଦ॑ଧୁ॒ର୍ମର୍ତ୍ୟେ॑ଷୁ । ବ୍ରହ୍ମା॒ଣ୍ୟତ୍ରେ॒ରବ॒ ତଂ ସୃ॑ଜନ୍ତୁ ନିନ୍ଦି॒ତାରୋ॒ ନିନ୍ଦ୍ୟା॑ସୋ ଭବନ୍ତୁ ॥ ୫।୦୦୨।୦୬, ୩।୮।୦୧୪।୦୬

ଶୁନ॑ଶ୍ଚି॒ଚ୍ଛେପଂ॒ ନିଦି॑ତଂ ସ॒ହସ୍ରା॒ଦ୍ୟୂପା॑ଦମୁଞ୍ଚୋ॒ ଅଶ॑ମିଷ୍ଟ॒ ହି ଷଃ । ଏ॒ବାସ୍ମଦ॑ଗ୍ନେ॒ ବି ମୁ॑ମୁଗ୍ଧି॒ ପାଶା॒ନ୍ହୋତ॑ଶ୍ଚିକିତ୍ୱ ଇ॒ହ ତୂ ନି॒ଷଦ୍ୟ॑ ॥ ୫।୦୦୨।୦୭, ୩।୮।୦୧୫।୦୧

ହୃ॒ଣୀ॒ୟମା॑ନୋ॒ ଅପ॒ ହି ମଦୈୟେଃ॒ ପ୍ର ମେ॑ ଦେ॒ବାନାଂ॑ ବ୍ରତ॒ପା ଉ॑ବାଚ । ଇନ୍ଦ୍ରୋ॑ ବି॒ଦ୍ୱାଁ ଅନୁ॒ ହି ତ୍ୱା॑ ଚ॒ଚକ୍ଷ॒ ତେନା॒ହମ॑ଗ୍ନେ॒ ଅନୁ॑ଶିଷ୍ଟ॒ ଆଗା॑ମ୍ ॥ ୫।୦୦୨।୦୮, ୩।୮।୦୧୫।୦୨

ବି ଜ୍ୟୋତି॑ଷା ବୃହ॒ତା ଭା॑ତ୍ୟ॒ଗ୍ନିରା॒ବିର୍ୱିଶ୍ୱା॑ନି କୃଣୁତେ ମହି॒ତ୍ୱା । ପ୍ରାଦେ॑ବୀର୍ମା॒ୟାଃ ସ॑ହତେ ଦୁ॒ରେବାଃ॒ ଶିଶୀ॑ତେ॒ ଶୃଙ୍ଗେ॒ ରକ୍ଷ॑ସେ ବି॒ନିକ୍ଷେ॑ ॥ ୫।୦୦୨।୦୯, ୩।୮।୦୧୫।୦୩

ଉ॒ତ ସ୍ୱା॒ନାସୋ॑ ଦି॒ବି ଷ॑ନ୍ତ୍ୱ॒ଗ୍ନେସ୍ତି॒ଗ୍ମାୟୁ॑ଧା॒ ରକ୍ଷ॑ସେ॒ ହନ୍ତ॒ବା ଉ॑ । ମଦେ॑ ଚିଦସ୍ୟ॒ ପ୍ର ରୁ॑ଜନ୍ତି॒ ଭାମା॒ ନ ବ॑ରନ୍ତେ ପରି॒ବାଧୋ॒ ଅଦେ॑ବୀଃ ॥ ୫।୦୦୨।୧୦, ୩।୮।୦୧୫।୦୪

ଏ॒ତଂ ତେ॒ ସ୍ତୋମଂ॑ ତୁବିଜାତ॒ ବିପ୍ରୋ॒ ରଥଂ॒ ନ ଧୀରଃ॒ ସ୍ୱପା॑ ଅତକ୍ଷମ୍ । ଯଦୀଦ॑ଗ୍ନେ॒ ପ୍ରତି॒ ତ୍ୱଂ ଦେ॑ବ॒ ହର୍ୟାଃ॒ ସ୍ୱ॑ର୍ୱତୀର॒ପ ଏ॑ନା ଜୟେମ ॥ ୫।୦୦୨।୧୧, ୩।୮।୦୧୫।୦୫

ତୁ॒ବି॒ଗ୍ରୀବୋ॑ ବୃଷ॒ଭୋ ବା॑ବୃଧା॒ନୋ॑ଽଶ॒ତ୍ର୍ୱ୧॒॑ର୍ୟଃ ସମ॑ଜାତି॒ ବେଦଃ॑ । ଇତୀ॒ମମ॒ଗ୍ନିମ॒ମୃତା॑ ଅବୋଚନ୍ବ॒ର୍ହିଷ୍ମ॑ତେ॒ ମନ॑ବେ॒ ଶର୍ମ॑ ଯଂସଦ୍ଧ॒ବିଷ୍ମ॑ତେ॒ ମନ॑ବେ॒ ଶର୍ମ॑ ଯଂସତ୍ ॥ ୫।୦୦୨।୧୨, ୩।୮।୦୧୫।୦୬

ଯଂ କୁ॑ମାର॒ ନବଂ॒ ରଥ॑ମଚ॒କ୍ରଂ ମନ॒ସାକୃ॑ଣୋଃ । ଏକେ॑ଷଂ ବି॒ଶ୍ୱତଃ॒ ପ୍ରାଞ୍ଚ॒ମପ॑ଶ୍ୟ॒ନ୍ନଧି॑ ତିଷ୍ଠସି ॥ ୧୦।୧୩୫।୦୩, ୮।୭।୦୨୩।୦୩ {ଯାମାୟନଃ କୁମାରଃ । ଯମଃ । ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍}

ଯଂ କୁ॑ମାର॒ ପ୍ରାବ॑ର୍ତୟୋ॒ ରଥଂ॒ ବିପ୍ରେ॑ଭ୍ୟ॒ସ୍ପରି॑ । ତଂ ସାମାନୁ॒ ପ୍ରାବ॑ର୍ତତ॒ ସମି॒ତୋ ନା॒ବ୍ୟାହି॑ତମ୍ ॥ ୧୦।୧୩୫।୦୪, ୮।୭।୦୨୩।୦୪ {ଯାମାୟନଃ କୁମାରଃ । ଯମଃ । ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍}

କଃ କୁ॑ମା॒ରମ॑ଜନୟ॒ଦ୍ରଥଂ॒ କୋ ନିର॑ବର୍ତୟତ୍ । କଃ ସ୍ୱି॒ତ୍ତଦ॒ଦ୍ୟ ନୋ॑ ବ୍ରୂୟାଦନୁ॒ଦେୟୀ॒ ଯଥାଭ॑ବତ୍ ॥ ୧୦।୧୩୫।୦୫, ୮।୭।୦୨୩।୦୫ {ଯାମାୟନଃ କୁମାରଃ । ଯମଃ । ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍}

ଯେୟଜ୍ଞେନେତ୍ୟେକାଦଶର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ମାନବୋନାଭାନେଦିଷ୍ଠୋ ବିଶ୍ୱେଦେବାଃ ପ୍ରନୂନମିତ୍ୟାଦିଚତସୃଣାଂ ସାବର୍ଣିର୍ଜଗତୀ ପଞ୍ଚମ୍ୟଷ୍ଟମୀନବମ୍ୟୋନୁଷ୍ଟୁଭଃ ଷଷ୍ଟୀ ବୃହତୀ ସପ୍ତମୀସତୋବୃହତୀ ଦଶମୀଗାୟତ୍ରୀ ଅନ୍ତ୍ୟାତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍ (ଭେଦପକ୍ଷେ - ଅଙ୍ଗିରସଃ ୬ ବିଶ୍ୱେଦେବାଃ ୧ ସାବର୍ଣିଃ ୪ ଏବଂ ୧୧ । ଅଙ୍ଗିରସୋନୁକ୍ରମଣ୍ୟାମ୍ପାକ୍ଷିକାଉକ୍ତାଃ) । ଯେୟଜ୍ଞେନେତିଚତସୃଣାଂ ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍ ଛନ୍ଦସ୍ତ୍ୱଂ କଶ୍ଚିଦ୍ଭୂତେତଦ୍ବହୁବିରୁଦ୍ଧଂ । ବିରୋଧାସ୍ତୁ - ଷଳଙ୍ଗିରସାଂ ସ୍ତୁତିର୍ୱାନ୍ତ୍ୟାତ୍ରିଷ୍ଟୁବିତ୍ୟନୁକ୍ରମାଚ୍ଛେଷ ଜଗତ୍ୟଇତି ପରିଭାଷାବ୍ୟାଘାତ ଏକଃ । ତାସାଂ ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍ ଛନ୍ଦସ୍ତ୍ୱେନାଦେଶପରିଭାଷୟାତାସାମନ୍ତ୍ୟାୟାଶ୍ଚତ୍ରିଷ୍ଟୁବ୍ୱେ ସିଦ୍ଧେତ୍ୟାତ୍ରିଷ୍ଟୁବିତି ସିଦ୍ଧାନୁବାଦଲକ୍ଷଣଦୋଷା ବିଷ୍କରଣଦ୍ୱିତୀୟଃ । ଦଶମୀତ୍ୱସ୍ୟ ଗାୟତ୍ରୀ ଜଗତ୍ୟନ୍ୟାବିନୋତ୍ତମାମିତି ଶୌନକବଚନାଜ୍ଞାନେନସ୍ୱେଚ୍ଛୟାବ୍ୟାଖ୍ୟାନମିତି ତୃତୀୟଶ୍ଚେତି) ।

ଯେ ଯ॒ଜ୍ଞେନ॒ ଦକ୍ଷି॑ଣୟା॒ ସମ॑କ୍ତା॒ ଇନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ୟ ସ॒ଖ୍ୟମ॑ମୃତ॒ତ୍ୱମା॑ନ॒ଶ । ତେଭ୍ୟୋ॑ ଭ॒ଦ୍ରମ॑ଙ୍ଗିରସୋ ବୋ ଅସ୍ତୁ॒ ପ୍ରତି॑ ଗୃଭ୍ଣୀତ ମାନ॒ବଂ ସୁ॑ମେଧସଃ ॥ ୧୦।୦୬୨।୦୧, ୮।୨।୧।୧

ଯ ଉ॒ଦାଜ॑ନ୍ପି॒ତରୋ॑ ଗୋ॒ମୟଂ॒ ବସ୍ୱୃ॒ତେନାଭି॑ନ୍ଦନ୍ପରିବତ୍ସ॒ରେ ବ॒ଲମ୍ । ଦୀ॒ର୍ଘା॒ୟୁ॒ତ୍ୱମ॑ଙ୍ଗିରସୋ ବୋ ଅସ୍ତୁ॒ ପ୍ରତି॑ ଗୃଭ୍ଣୀତ ମାନ॒ବଂ ସୁ॑ମେଧସଃ ॥ ୧୦।୦୬୨।୦୨, ୮।୨।୧।୨

ଯ ଋ॒ତେନ॒ ସୂର୍ୟ॒ମାରୋ॑ହୟନ୍ଦି॒ବ୍ୟପ୍ର॑ଥୟନ୍ପୃଥି॒ବୀଂ ମା॒ତରଂ॒ ବି । ସୁ॒ପ୍ର॒ଜା॒ସ୍ତ୍ୱମ॑ଙ୍ଗିରସୋ ବୋ ଅସ୍ତୁ॒ ପ୍ରତି॑ ଗୃଭ୍ଣୀତ ମାନ॒ବଂ ସୁ॑ମେଧସଃ ॥ ୧୦।୦୬୨।୦୩, ୮।୨।୧।୩

ଅ॒ୟଂ ନାଭା॑ ବଦତି ବ॒ଲ୍ଗୁ ବୋ॑ ଗୃ॒ହେ ଦେବ॑ପୁତ୍ରା ଋଷୟ॒ସ୍ତଚ୍ଛୃ॑ଣୋତନ । ସୁ॒ବ୍ର॒ହ୍ମ॒ଣ୍ୟମ॑ଙ୍ଗିରସୋ ବୋ ଅସ୍ତୁ॒ ପ୍ରତି॑ ଗୃଭ୍ଣୀତ ମାନ॒ବଂ ସୁ॑ମେଧସଃ ॥ ୧୦।୦୬୨।୦୪, ୮।୨।୧।୪

ବିରୂ॑ପାସ॒ ଇଦୃଷ॑ୟ॒ସ୍ତ ଇଦ୍ଗ॑ମ୍ଭୀ॒ରବେ॑ପସଃ । ତେ ଅଙ୍ଗି॑ରସଃ ସୂ॒ନବ॒ସ୍ତେ ଅ॒ଗ୍ନେଃ ପରି॑ ଜଜ୍ଞିରେ ॥ ୧୦।୦୬୨।୦୫, ୮।୨।୧।୫

ଯେ ଅ॒ଗ୍ନେଃ ପରି॑ ଜଜ୍ଞି॒ରେ ବିରୂ॑ପାସୋ ଦି॒ବସ୍ପରି॑ । ନବ॑ଗ୍ୱୋ॒ ନୁ ଦଶ॑ଗ୍ୱୋ॒ ଅଙ୍ଗି॑ରସ୍ତମଃ॒ ସଚା॑ ଦେ॒ବେଷୁ॑ ମଂହତେ ॥ ୧୦।୦୬୨।୦୬, ୮।୨।୨।୧

ଇନ୍ଦ୍ରେ॑ଣ ଯୁ॒ଜା ନିଃ ସୃ॑ଜନ୍ତ ବା॒ଘତୋ॑ ବ୍ର॒ଜଂ ଗୋମ॑ନ୍ତମ॒ଶ୍ୱିନ॑ମ୍ । ସ॒ହସ୍ରଂ॑ ମେ॒ ଦଦ॑ତୋ ଅଷ୍ଟକ॒ର୍ଣ୍ୟ୧॒॑ଃ ଶ୍ରବୋ॑ ଦେ॒ବେଷ୍ୱ॑କ୍ରତ ॥ ୧୦।୦୬୨।୦୭, ୮।୨।୨।୨

ପ୍ର ନୂ॒ନଂ ଜା॑ୟତାମ॒ୟଂ ମନୁ॒ସ୍ତୋକ୍ମେ॑ବ ରୋହତୁ । ଯଃ ସ॒ହସ୍ରଂ॑ ଶ॒ତାଶ୍ୱଂ॑ ସ॒ଦ୍ୟୋ ଦା॒ନାୟ॒ ମଂହ॑ତେ ॥ ୧୦।୦୬୨।୦୮, ୮।୨।୨।୩

ନ ତମ॑ଶ୍ନୋତି॒ କଶ୍ଚ॒ନ ଦି॒ବ ଇ॑ବ॒ ସାନ୍ୱା॒ରଭ॑ମ୍ । ସା॒ବ॒ର୍ଣ୍ୟସ୍ୟ॒ ଦକ୍ଷି॑ଣା॒ ବି ସିନ୍ଧୁ॑ରିବ ପପ୍ରଥେ ॥ ୧୦।୦୬୨।୦୯, ୮।୨।୨।୪

ଉ॒ତ ଦା॒ସା ପ॑ରି॒ବିଷେ॒ ସ୍ମଦ୍ଦି॑ଷ୍ଟୀ॒ ଗୋପ॑ରୀଣସା । ଯଦୁ॑ସ୍ତୁ॒ର୍ୱଶ୍ଚ॑ ମାମହେ ॥ ୧୦।୦୬୨।୧୦, ୮।୨।୨।୫

ସ॒ହ॒ସ୍ର॒ଦା ଗ୍ରା॑ମ॒ଣୀର୍ମା ରି॑ଷ॒ନ୍ମନୁଃ॒ ସୂର୍ୟେ॑ଣାସ୍ୟ॒ ଯତ॑ମାନୈତୁ॒ ଦକ୍ଷି॑ଣା । ସାବ॑ର୍ଣେର୍ଦେ॒ବାଃ ପ୍ର ତି॑ର॒ନ୍ତ୍ୱାୟୁ॒ର୍ୟସ୍ମି॒ନ୍ନଶ୍ରା॑ନ୍ତା॒ ଅସ॑ନାମ॒ ବାଜ॑ମ୍ ॥ ୧୦।୦୬୨।୧୧, ୮।୨।୨।୬

୧୮। ପ୍ରାତଃ ସୂକ୍ତଂ

ପ୍ରାତରଗ୍ନିମିତି ସପ୍ତର୍ଚସ୍ୟ ସୂକସ୍ୟ ମୈତ୍ରାବରୁଣିର୍ୱସିଷ୍ଠୋଭଗଃ ଆଦ୍ୟାୟାଅଗ୍ନୀନ୍ଦ୍ର ମିତ୍ରାବରୁଣାଶ୍ୱିଭଗପୂଷବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତିସୋମରୁଦ୍ରାଦେବତାଃ ଅନ୍ତ୍ୟାୟାଉଷା ଆଦ୍ୟାଜଗତୀ ଶେଷାସ୍ତ୍ରିଷ୍ଟୁଭଃ ।

ପ୍ରା॒ତର॒ଗ୍ନିଂ ପ୍ରା॒ତରିନ୍ଦ୍ରଂ॑ ହବାମହେ ପ୍ରା॒ତର୍ମି॒ତ୍ରାବରୁ॑ଣା ପ୍ରା॒ତର॒ଶ୍ୱିନା॑ । ପ୍ରା॒ତର୍ଭଗଂ॑ ପୂ॒ଷଣଂ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣ॒ସ୍ପତିଂ॑ ପ୍ରା॒ତଃ ସୋମ॑ମୁ॒ତ ରୁ॒ଦ୍ରଂ ହୁ॑ବେମ ॥ ୭।୦୪୧।୦୧, ୫।୪।୮।୧

ପ୍ରା॒ତ॒ର୍ଜିତଂ॒ ଭଗ॑ମୁ॒ଗ୍ରଂ ହୁ॑ବେମ ବ॒ୟଂ ପୁ॒ତ୍ରମଦି॑ତେ॒ର୍ୟୋ ବି॑ଧ॒ର୍ତା । ଆ॒ଧ୍ରଶ୍ଚି॒ଦ୍ୟଂ ମନ୍ୟ॑ମାନସ୍ତୁ॒ରଶ୍ଚି॒ଦ୍ରାଜା॑ ଚି॒ଦ୍ୟଂ ଭଗଂ॑ ଭ॒କ୍ଷୀତ୍ୟାହ॑ ॥ ୭।୦୪୧।୦୨, ୫।୪।୮।୨

ଭଗ॒ ପ୍ରଣେ॑ତ॒ର୍ଭଗ॒ ସତ୍ୟ॑ରାଧୋ॒ ଭଗେ॒ମାଂ ଧିୟ॒ମୁଦ॑ବା॒ ଦଦ॑ନ୍ନଃ । ଭଗ॒ ପ୍ର ଣୋ॑ ଜନୟ॒ ଗୋଭି॒ରଶ୍ୱୈ॒ର୍ଭଗ॒ ପ୍ର ନୃଭି॑ର୍ନୃ॒ବନ୍ତଃ॑ ସ୍ୟାମ ॥ ୭।୦୪୧।୦୩, ୫।୪।୮।୩

ଉ॒ତେଦାନୀଂ॒ ଭଗ॑ବନ୍ତଃ ସ୍ୟାମୋ॒ତ ପ୍ର॑ପି॒ତ୍ୱ ଉ॒ତ ମଧ୍ୟେ॒ ଅହ୍ନା॑ମ୍ । ଉ॒ତୋଦି॑ତା ମଘବ॒ନ୍ତ୍ସୂର୍ୟ॑ସ୍ୟ ବ॒ୟଂ ଦେ॒ବାନାଂ॑ ସୁମ॒ତୌ ସ୍ୟା॑ମ ॥ ୭।୦୪୧।୦୪, ୫।୪।୮।୪

ଭଗ॑ ଏ॒ବ ଭଗ॑ବାଁ ଅସ୍ତୁ ଦେବା॒ସ୍ତେନ॑ ବ॒ୟଂ ଭଗ॑ବନ୍ତଃ ସ୍ୟାମ । ତଂ ତ୍ୱା॑ ଭଗ॒ ସର୍ୱ॒ ଇଜ୍ଜୋ॑ହବୀତି॒ ସ ନୋ॑ ଭଗ ପୁରଏ॒ତା ଭ॑ବେ॒ହ ॥ ୭।୦୪୧।୦୫, ୫।୪।୮।୫

ସମ॑ଧ୍ୱ॒ରାୟୋ॒ଷସୋ॑ ନମନ୍ତ ଦଧି॒କ୍ରାବେ॑ବ॒ ଶୁଚ॑ୟେ ପ॒ଦାୟ॑ । ଅ॒ର୍ୱା॒ଚୀ॒ନଂ ବ॑ସୁ॒ବିଦଂ॒ ଭଗଂ॑ ନୋ॒ ରଥ॑ମି॒ବାଶ୍ୱା॑ ବା॒ଜିନ॒ ଆ ବ॑ହନ୍ତୁ ॥ ୭।୦୪୧।୦୬, ୫।୪।୮।୬

ଅଶ୍ୱା॑ବତୀ॒ର୍ଗୋମ॑ତୀର୍ନ ଉ॒ଷାସୋ॑ ବୀ॒ରବ॑ତୀଃ॒ ସଦ॑ମୁଚ୍ଛନ୍ତୁ ଭ॒ଦ୍ରାଃ । ଘୃ॒ତଂ ଦୁହା॑ନା ବି॒ଶ୍ୱତଃ॒ ପ୍ରପୀ॑ତା ଯୂ॒ୟଂ ପା॑ତ ସ୍ୱ॒ସ୍ତିଭିଃ॒ ସଦା॑ ନଃ ॥ ୭।୦୪୧।୦୭, ୫।୪।୮।୭

୧୯। ମନ୍ୟୁ ସୂକ୍ତଂ

ଯସ୍ତେମନ୍ୟବିତି ସପ୍ତର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ତାପସୋ ମନ୍ୟୁର୍ମନ୍ୟୁସ୍ତ୍ରିଷ୍ଟୁବାଦ୍ୟାଜଗତୀ ।

ଯସ୍ତେ॑ ମ॒ନ୍ୟୋଽବି॑ଧଦ୍ୱଜ୍ର ସାୟକ॒ ସହ॒ ଓଜଃ॑ ପୁଷ୍ୟତି॒ ବିଶ୍ୱ॑ମାନୁ॒ଷକ୍ । ସା॒ହ୍ୟାମ॒ ଦାସ॒ମାର୍ୟଂ॒ ତ୍ୱୟା॑ ଯୁ॒ଜା ସହ॑ସ୍କୃତେନ॒ ସହ॑ସା॒ ସହ॑ସ୍ୱତା ॥ ୧୦।୦୮୩।୦୧, ୮।୩।୦୧୮।୦୧

ମ॒ନ୍ୟୁରିନ୍ଦ୍ରୋ॑ ମ॒ନ୍ୟୁରେ॒ବାସ॑ ଦେ॒ବୋ ମ॒ନ୍ୟୁର୍ହୋତା॒ ବରୁ॑ଣୋ ଜା॒ତବେ॑ଦାଃ । ମ॒ନ୍ୟୁଂ ବିଶ॑ ଈଳତେ॒ ମାନୁ॑ଷୀ॒ର୍ୟାଃ ପା॒ହି ନୋ॑ ମନ୍ୟୋ॒ ତପ॑ସା ସ॒ଜୋଷାଃ॑ ॥ ୧୦।୦୮୩।୦୨, ୮।୩।୦୧୮।୦୨

ଅ॒ଭୀ॑ହି ମନ୍ୟୋ ତ॒ବସ॒ସ୍ତବୀ॑ୟା॒ନ୍ତପ॑ସା ଯୁ॒ଜା ବି ଜ॑ହି॒ ଶତ୍ରୂ॑ନ୍ । ଅ॒ମି॒ତ୍ର॒ହା ବୃ॑ତ୍ର॒ହା ଦ॑ସ୍ୟୁ॒ହା ଚ॒ ବିଶ୍ୱା॒ ବସୂ॒ନ୍ୟା ଭ॑ରା॒ ତ୍ୱଂ ନଃ॑ ॥ ୧୦।୦୮୩।୦୩, ୮।୩।୦୧୮।୦୩

ତ୍ୱଂ ହି ମ॑ନ୍ୟୋ ଅ॒ଭିଭୂ॑ତ୍ୟୋଜାଃ ସ୍ୱୟ॒ମ୍ଭୂର୍ଭାମୋ॑ ଅଭିମାତିଷା॒ହଃ । ବି॒ଶ୍ୱଚ॑ର୍ଷଣିଃ॒ ସହୁ॑ରିଃ॒ ସହା॑ବାନ॒ସ୍ମାସ୍ୱୋଜଃ॒ ପୃତ॑ନାସୁ ଧେହି ॥ ୧୦।୦୮୩।୦୪, ୮।୩।୦୧୮।୦୪

ଅ॒ଭା॒ଗଃ ସନ୍ନପ॒ ପରେ॑ତୋ ଅସ୍ମି॒ ତବ॒ କ୍ରତ୍ୱା॑ ତବି॒ଷସ୍ୟ॑ ପ୍ରଚେତଃ । ତଂ ତ୍ୱା॑ ମନ୍ୟୋ ଅକ୍ର॒ତୁର୍ଜି॑ହୀଳା॒ହଂ ସ୍ୱା ତ॒ନୂର୍ବ॑ଲ॒ଦେୟା॑ୟ॒ ମେହି॑ ॥ ୧୦।୦୮୩।୦୫, ୮।୩।୦୧୮।୦୫

ଅ॒ୟଂ ତେ॑ ଅ॒ସ୍ମ୍ୟୁପ॒ ମେହ୍ୟ॒ର୍ୱାଙ୍ପ୍ର॑ତୀଚୀ॒ନଃ ସ॑ହୁରେ ବିଶ୍ୱଧାୟଃ । ମନ୍ୟୋ॑ ବଜ୍ରିନ୍ନ॒ଭି ମାମା ବ॑ବୃତ୍ସ୍ୱ॒ ହନା॑ବ॒ ଦସ୍ୟୂଁ॑ରୁ॒ତ ବୋ॑ଧ୍ୟା॒ପେଃ ॥ ୧୦।୦୮୩।୦୬, ୮।୩।୦୧୮।୦୬

ଅ॒ଭି ପ୍ରେହି॑ ଦକ୍ଷିଣ॒ତୋ ଭ॑ବା॒ ମେଽଧା॑ ବୃ॒ତ୍ରାଣି॑ ଜଙ୍ଘନାବ॒ ଭୂରି॑ । ଜୁ॒ହୋମି॑ ତେ ଧ॒ରୁଣଂ॒ ମଧ୍ୱୋ॒ ଅଗ୍ର॑ମୁ॒ଭା ଉ॑ପାଂ॒ଶୁ ପ୍ର॑ଥ॒ମା ପି॑ବାବ ॥ ୧୦।୦୮୩।୦୭, ୮।୩।୦୧୮।୦୭

ତ୍ୱୟାମନ୍ୟବିତି ସପ୍ତର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ତାପସୋ ମନ୍ୟୁର୍ମନ୍ୟୁର୍ଜଗତୀ ଆଦ୍ୟାସ୍ତିସ୍ରସ୍ତ୍ରିଷ୍ଟୁଭଃ ।

ତ୍ୱୟା॑ ମନ୍ୟୋ ସ॒ରଥ॑ମାରୁ॒ଜନ୍ତୋ॒ ହର୍ଷ॑ମାଣାସୋ ଧୃଷି॒ତା ମ॑ରୁତ୍ୱଃ । ତି॒ଗ୍ମେଷ॑ବ॒ ଆୟୁ॑ଧା ସଂ॒ଶିଶା॑ନା ଅ॒ଭି ପ୍ର ଯ॑ନ୍ତୁ॒ ନରୋ॑ ଅ॒ଗ୍ନିରୂ॑ପାଃ ॥ ୧୦।୦୮୪।୦୧, ୮।୩।୦୧୯।୦୧

ଅ॒ଗ୍ନିରି॑ବ ମନ୍ୟୋ ତ୍ୱିଷି॒ତଃ ସ॑ହସ୍ୱ ସେନା॒ନୀର୍ନଃ॑ ସହୁରେ ହୂ॒ତ ଏ॑ଧି । ହ॒ତ୍ୱାୟ॒ ଶତ୍ରୂ॒ନ୍ୱି ଭ॑ଜସ୍ୱ॒ ବେଦ॒ ଓଜୋ॒ ମିମା॑ନୋ॒ ବି ମୃଧୋ॑ ନୁଦସ୍ୱ ॥ ୧୦।୦୮୪।୦୨, ୮।୩।୦୧୯।୦୨

ସହ॑ସ୍ୱ ମନ୍ୟୋ ଅ॒ଭିମା॑ତିମ॒ସ୍ମେ ରୁ॒ଜନ୍ମୃ॒ଣନ୍ପ୍ର॑ମୃ॒ଣନ୍ପ୍ରେହି॒ ଶତ୍ରୂ॑ନ୍ । ଉ॒ଗ୍ରଂ ତେ॒ ପାଜୋ॑ ନ॒ନ୍ୱା ରୁ॑ରୁଧ୍ରେ ବ॒ଶୀ ବଶଂ॑ ନୟସ ଏକଜ॒ ତ୍ୱମ୍ ॥ ୧୦।୦୮୪।୦୩, ୮।୩।୦୧୯।୦୩

ଏକୋ॑ ବହୂ॒ନାମ॑ସି ମନ୍ୟବୀଳି॒ତୋ ବିଶଂ॑ବିଶଂ ଯୁ॒ଧୟେ॒ ସଂ ଶି॑ଶାଧି । ଅକୃ॑ତ୍ତରୁ॒କ୍ତ୍ୱୟା॑ ଯୁ॒ଜା ବ॒ୟଂ ଦ୍ୟୁ॒ମନ୍ତଂ॒ ଘୋଷଂ॑ ବିଜ॒ୟାୟ॑ କୃଣ୍ମହେ ॥ ୧୦।୦୮୪।୦୪, ୮।୩।୦୧୯।୦୪

ବି॒ଜେ॒ଷ॒କୃଦିନ୍ଦ୍ର॑ ଇବାନବବ୍ର॒ବୋ॒୩॒॑ଽସ୍ମାକଂ॑ ମନ୍ୟୋ ଅଧି॒ପା ଭ॑ବେ॒ହ । ପ୍ରି॒ୟଂ ତେ॒ ନାମ॑ ସହୁରେ ଗୃଣୀମସି ବି॒ଦ୍ମା ତମୁତ୍ସଂ॒ ଯତ॑ ଆବ॒ଭୂଥ॑ ॥ ୧୦।୦୮୪।୦୫, ୮।୩।୦୧୯।୦୫

ଆଭୂ॑ତ୍ୟା ସହ॒ଜା ବ॑ଜ୍ର ସାୟକ॒ ସହୋ॑ ବିଭର୍ଷ୍ୟଭିଭୂତ॒ ଉତ୍ତ॑ରମ୍ । କ୍ରତ୍ୱା॑ ନୋ ମନ୍ୟୋ ସ॒ହ ମେ॒ଦ୍ୟେ॑ଧି ମହାଧ॒ନସ୍ୟ॑ ପୁରୁହୂତ ସଂ॒ସୃଜି॑ ॥ ୧୦।୦୮୪।୦୬, ୮।୩।୦୧୯।୦୬

ସଂସୃ॑ଷ୍ଟଂ॒ ଧନ॑ମୁ॒ଭୟଂ॑ ସ॒ମାକୃ॑ତମ॒ସ୍ମଭ୍ୟଂ॑ ଦତ୍ତାଂ॒ ବରୁ॑ଣଶ୍ଚ ମ॒ନ୍ୟୁଃ । ଭିୟଂ॒ ଦଧା॑ନା॒ ହୃଦ॑ୟେଷୁ॒ ଶତ୍ର॑ବଃ॒ ପରା॑ଜିତାସୋ॒ ଅପ॒ ନି ଲ॑ୟନ୍ତାମ୍ ॥ ୧୦।୦୮୪।୦୭, ୮।୩।୦୧୯।୦୭

୨୦। ରକ୍ଷୋଘ୍ନସୂକ୍ତଂ

କୃଣୁଷ୍ୱେତି ପଞ୍ଚଦଶର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ଗୌତମୋବାମଦେବୋରକ୍ଷୋହାଗ୍ନିସ୍ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍ ।

କୃ॒ଣୁ॒ଷ୍ୱ ପାଜଃ॒ ପ୍ରସି॑ତିଂ॒ ନ ପୃ॒ଥ୍ୱୀଂ ଯା॒ହି ରାଜେ॒ବାମ॑ବାଁ॒ ଇଭେ॑ନ । ତୃ॒ଷ୍ୱୀମନୁ॒ ପ୍ରସି॑ତିଂ ଦ୍ରୂଣା॒ନୋଽସ୍ତା॑ସି॒ ବିଧ୍ୟ॑ ର॒କ୍ଷସ॒ସ୍ତପି॑ଷ୍ଠୈଃ ॥ ୪।୦୦୪।୦୧, ୩।୪।୦୨୩।୦୧

ତବ॑ ଭ୍ର॒ମାସ॑ ଆଶୁ॒ୟା ପ॑ତ॒ନ୍ତ୍ୟନୁ॑ ସ୍ପୃଶ ଧୃଷ॒ତା ଶୋଶୁ॑ଚାନଃ । ତପୂଂ॑ଷ୍ୟଗ୍ନେ ଜୁ॒ହ୍ୱା॑ ପତଙ୍॒ଗାନସନ୍॑ଦିତୋ॒ ବି ସୃ॑ଜ॒ ବିଷ୍ୱ॑ଗୁ॒ଲ୍କାଃ ॥ ୪।୦୦୪।୦୨, ୩।୪।୦୨୩।୦୨

ପ୍ରତି॒ ସ୍ପଶୋ॒ ବି ସୃ॑ଜ॒ ତୂର୍ଣି॑ତମୋ॒ ଭବା॑ ପା॒ୟୁର୍ୱି॒ଶୋ ଅ॒ସ୍ୟା ଅଦ॑ବ୍ଧଃ । ଯୋ ନୋ॑ ଦୂ॒ରେ ଅ॒ଘଶଂ॑ସୋ॒ ଯୋ ଅନ୍ତ୍ୟଗ୍ନେ॒ ମାକି॑ଷ୍ଟେ॒ ବ୍ୟଥି॒ରା ଦ॑ଧର୍ଷୀତ୍ ॥ ୪।୦୦୪।୦୩, ୩।୪।୦୨୩।୦୩

ଉଦ॑ଗ୍ନେ ତିଷ୍ଠ॒ ପ୍ରତ୍ୟା ତ॑ନୁଷ୍ୱ॒ ନ୍ୟ୧॒॑ମିତ୍ରାଁ॑ ଓଷତାତ୍ତିଗ୍ମହେତେ । ଯୋ ନୋ॒ ଅରା॑ତିଂ ସମିଧାନ ଚ॒କ୍ରେ ନୀ॒ଚା ତଂ ଧ॑କ୍ଷ୍ୟତ॒ସଂ ନ ଶୁଷ୍କ॑ମ୍ ॥ ୪।୦୦୪।୦୪, ୩।୪।୦୨୩।୦୪

ଊ॒ର୍ଧ୍ୱୋ ଭ॑ବ॒ ପ୍ରତି॑ ବି॒ଧ୍ୟାଧ୍ୟ॒ସ୍ମଦା॒ବିଷ୍କୃ॑ଣୁଷ୍ୱ॒ ଦୈବ୍ୟା॑ନ୍ୟଗ୍ନେ । ଅବ॑ ସ୍ଥି॒ରା ତ॑ନୁହି ଯାତୁ॒ଜୂନାଂ॑ ଜା॒ମିମଜା॑ମିଂ॒ ପ୍ର ମୃ॑ଣୀହି॒ ଶତ୍ରୂ॑ନ୍ ॥ ୪।୦୦୪।୦୫, ୩।୪।୦୨୩।୦୫

ସ ତେ॑ ଜାନାତି ସୁମ॒ତିଂ ଯ॑ବିଷ୍ଠ॒ ଯ ଈବ॑ତେ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣେ ଗା॒ତୁମୈର॑ତ୍ । ବିଶ୍ୱା॑ନ୍ୟସ୍ମୈ ସୁ॒ଦିନା॑ନି ରା॒ୟୋ ଦ୍ୟୁ॒ମ୍ନାନ୍ୟ॒ର୍ୟୋ ବି ଦୁରୋ॑ ଅ॒ଭି ଦ୍ୟୌ॑ତ୍ ॥ ୪।୦୦୪।୦୬, ୩।୪।୦୨୪।୦୧

ସେଦ॑ଗ୍ନେ ଅସ୍ତୁ ସୁ॒ଭଗଃ॑ ସୁ॒ଦାନୁ॒ର୍ୟସ୍ତ୍ୱା॒ ନିତ୍ୟେ॑ନ ହ॒ବିଷା॒ ଯ ଉ॒କ୍ଥୈଃ । ପିପ୍ରୀ॑ଷତି॒ ସ୍ୱ ଆୟୁ॑ଷି ଦୁରୋ॒ଣେ ବିଶ୍ୱେଦ॑ସ୍ମୈ ସୁ॒ଦିନା॒ ସାସ॑ଦି॒ଷ୍ଟିଃ ॥ ୪।୦୦୪।୦୭, ୩।୪।୦୨୪।୦୨

ଅର୍ଚା॑ମି ତେ ସୁମ॒ତିଂ ଘୋଷ୍ୟ॒ର୍ୱାକ୍ସଂ ତେ॑ ବା॒ବାତା॑ ଜରତାମି॒ୟଂ ଗୀଃ । ସ୍ୱଶ୍ୱା॑ସ୍ତ୍ୱା ସୁ॒ରଥା॑ ମର୍ଜୟେମା॒ସ୍ମେ କ୍ଷ॒ତ୍ରାଣି॑ ଧାରୟେ॒ରନୁ॒ ଦ୍ୟୂନ୍ ॥ ୪।୦୦୪।୦୮, ୩।୪।୦୨୪।୦୩

ଇ॒ହ ତ୍ୱା॒ ଭୂର୍ୟା ଚ॑ରେ॒ଦୁପ॒ ତ୍ମନ୍ଦୋଷା॑ବସ୍ତର୍ଦୀଦି॒ବାଂସ॒ମନୁ॒ ଦ୍ୟୂନ୍ । କ୍ରୀଳ॑ନ୍ତସ୍ତ୍ୱା ସୁ॒ମନ॑ସଃ ସପେମା॒ଭି ଦ୍ୟୁ॒ମ୍ନା ତ॑ସ୍ଥି॒ବାଂସୋ॒ ଜନା॑ନାମ୍ ॥ ୪।୦୦୪।୦୯, ୩।୪।୦୨୪।୦୪

ଯସ୍ତ୍ୱା॒ ସ୍ୱଶ୍ୱଃ॑ ସୁହିର॒ଣ୍ୟୋ ଅ॑ଗ୍ନ ଉପ॒ୟାତି॒ ବସୁ॑ମତା॒ ରଥେ॑ନ । ତସ୍ୟ॑ ତ୍ରା॒ତା ଭ॑ବସି॒ ତସ୍ୟ॒ ସଖା॒ ଯସ୍ତ॑ ଆତି॒ଥ୍ୟମା॑ନୁ॒ଷଗ୍ଜୁଜୋ॑ଷତ୍ ॥ ୪।୦୦୪।୧୦, ୩।୪।୦୨୪।୦୫

ମ॒ହୋ ରୁ॑ଜାମି ବ॒ନ୍ଧୁତା॒ ବଚୋ॑ଭି॒ସ୍ତନ୍ମା॑ ପି॒ତୁର୍ଗୋତ॑ମା॒ଦନ୍ୱି॑ୟାୟ । ତ୍ୱଂ ନୋ॑ ଅ॒ସ୍ୟ ବଚ॑ସଶ୍ଚିକିଦ୍ଧି॒ ହୋତ॑ର୍ୟବିଷ୍ଠ ସୁକ୍ରତୋ॒ ଦମୂ॑ନାଃ ॥ ୪।୦୦୪।୧୧, ୩।୪।୦୨୫।୦୧

ଅସ୍ୱ॑ପ୍ନଜସ୍ତ॒ରଣ॑ୟଃ ସୁ॒ଶେବା॒ ଅତ॑ନ୍ଦ୍ରାସୋଽବୃ॒କା ଅଶ୍ର॑ମିଷ୍ଠାଃ । ତେ ପା॒ୟବଃ॑ ସ॒ଧ୍ର୍ୟ॑ଞ୍ଚୋ ନି॒ଷଦ୍ୟାଗ୍ନେ॒ ତବ॑ ନଃ ପାନ୍ତ୍ୱମୂର ॥ ୪।୦୦୪।୧୨, ୩।୪।୦୨୫।୦୨

ଯେ ପା॒ୟବୋ॑ ମାମତେ॒ୟଂ ତେ॑ ଅଗ୍ନେ॒ ପଶ୍ୟ॑ନ୍ତୋ ଅ॒ନ୍ଧଂ ଦୁ॑ରି॒ତାଦର॑କ୍ଷନ୍ । ର॒ରକ୍ଷ॒ ତାନ୍ତ୍ସୁ॒କୃତୋ॑ ବି॒ଶ୍ୱବେ॑ଦା॒ ଦିପ୍ସ॑ନ୍ତ॒ ଇଦ୍ରି॒ପବୋ॒ ନାହ॑ ଦେଭୁଃ ॥ ୪।୦୦୪।୧୩, ୩।୪।୦୨୫।୦୩

ତ୍ୱୟା॑ ବ॒ୟଂ ସ॑ଧ॒ନ୍ୟ୧॒॑ସ୍ତ୍ୱୋତା॒ସ୍ତବ॒ ପ୍ରଣୀ॑ତ୍ୟଶ୍ୟାମ॒ ବାଜା॑ନ୍ । ଉ॒ଭା ଶଂସା॑ ସୂଦୟ ସତ୍ୟତାତେଽନୁଷ୍ଠୁ॒ୟା କୃ॑ଣୁହ୍ୟହ୍ରୟାଣ ॥ ୪।୦୦୪।୧୪, ୩।୪।୦୨୫।୦୪

ଅ॒ୟା ତେ॑ ଅଗ୍ନେ ସ॒ମିଧା॑ ବିଧେମ॒ ପ୍ରତି॒ ସ୍ତୋମଂ॑ ଶ॒ସ୍ୟମା॑ନଂ ଗୃଭାୟ । ଦହା॒ଶସୋ॑ ର॒କ୍ଷସଃ॑ ପା॒ହ୍ୟ୧॒॑ସ୍ମାନ୍ଦ୍ରୁ॒ହୋ ନି॒ଦୋ ମି॑ତ୍ରମହୋ ଅବ॒ଦ୍ୟାତ୍ ॥ ୪।୦୦୪।୧୫, ୩।୪।୦୨୫।୦୫

ଇନ୍ଦ୍ରାସୋମେତି ପଞ୍ଚବିଂଶତ୍ୟୃଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ମୈତ୍ରାବରୁଣିର୍ୱସିଷ୍ଠଇନ୍ଦ୍ରାସୋମୌ ଅଷ୍ଟମୀଷୋଡଶ୍ୟେକୋନବିଂଶୀ ବିଂଶ୍ୟେକବିଂଶୀ ଦ୍ୱାବିଂଶୀ ଚତୁର୍ୱିଂଶୀନାମିନ୍ଦ୍ରଃ ନବମୀ ଦ୍ୱାଦଶୀ ତ୍ରୟୋଦଶୀନାଂସୋମଃ ଦଶମୀଚତୁର୍ଦଶ୍ୟୋରଗ୍ନିଃ ଏକାଦଶ୍ୟା ବିଶ୍ୱେଦେବାଃ ସପ୍ତଦଶ୍ୟାଗ୍ରାବାଣଃ ଅଷ୍ଟାଦଶ୍ୟାମରୁତଃ ତ୍ରୟୋବିଂଶ୍ୟାବସିଷ୍ଠାଶୀଃ ପୃଥିବ୍ୟନ୍ତରିକ୍ଷାଣି ଆଦ୍ୟାଃ ଷଡଷ୍ଟାଦଶୀ ଦ୍ୱାବିଂଶୀ ତ୍ରୟୋବିଂଶ୍ୟୋଜଗତ୍ୟୋନ୍ତ୍ୟାନୁଷ୍ଟୁପ୍ ଶିଷ୍ଟାସ୍ତ୍ରିଷ୍ଟୁଭଃ। (ଅସ୍ମିନ୍ସୂକ୍ତେ ରକ୍ଷୋଘ୍ନତ୍ୱଙ୍ଗୁଣଃ ସର୍ୱାସାନ୍ଦେବତାନାଂବକ୍ତବ୍ୟଃ) ।

ଇନ୍ଦ୍ରା॑ସୋମା॒ ତପ॑ତଂ॒ ରକ୍ଷ॑ ଉ॒ବ୍ଜତଂ॒ ନ୍ୟ॑ର୍ପୟତଂ ବୃଷଣା ତମୋ॒ବୃଧଃ॑ । ପରା॑ ଶୃଣୀତମ॒ଚିତୋ॒ ନ୍ୟୋ॑ଷତଂ ହ॒ତଂ ନୁ॒ଦେଥାଂ॒ ନି ଶି॑ଶୀତମ॒ତ୍ରିଣଃ॑ ॥ ୭।୧୦୪।୦୧, ୫।୭।୫।୧

ଇନ୍ଦ୍ରା॑ସୋମା॒ ସମ॒ଘଶଂ॑ସମ॒ଭ୍ୟ୧॒॑ଘଂ ତପୁ॑ର୍ୟଯସ୍ତୁ ଚ॒ରୁର॑ଗ୍ନି॒ବାଁ ଇ॑ବ । ବ୍ର॒ହ୍ମ॒ଦ୍ୱିଷେ॑ କ୍ର॒ବ୍ୟାଦେ॑ ଘୋ॒ରଚ॑କ୍ଷସେ॒ ଦ୍ୱେଷୋ॑ ଧତ୍ତମନବା॒ୟଂ କି॑ମୀ॒ଦିନେ॑ ॥ ୭।୧୦୪।୦୨, ୫।୭।୫।୨

ଇନ୍ଦ୍ରା॑ସୋମା ଦୁ॒ଷ୍କୃତୋ॑ ବ॒ବ୍ରେ ଅ॒ନ୍ତର॑ନାରମ୍ଭ॒ଣେ ତମ॑ସି॒ ପ୍ର ବି॑ଧ୍ୟତମ୍ । ଯଥା॒ ନାତଃ॒ ପୁନ॒ରେକ॑ଶ୍ଚ॒ନୋଦୟ॒ତ୍ତଦ୍ୱା॑ମସ୍ତୁ॒ ସହ॑ସେ ମନ୍ୟୁ॒ମଚ୍ଛବଃ॑ ॥ ୭।୧୦୪।୦୩, ୫।୭।୫।୩

ଇନ୍ଦ୍ରା॑ସୋମା ବ॒ର୍ତୟ॑ତଂ ଦି॒ବୋ ବ॒ଧଂ ସଂ ପୃ॑ଥି॒ବ୍ୟା ଅ॒ଘଶଂ॑ସାୟ॒ ତର୍ହ॑ଣମ୍ । ଉତ୍ତ॑କ୍ଷତଂ ସ୍ୱ॒ର୍ୟଂ୧॒॑ ପର୍ୱ॑ତେଭ୍ୟୋ॒ ଯେନ॒ ରକ୍ଷୋ॑ ବାବୃଧା॒ନଂ ନି॒ଜୂର୍ୱ॑ଥଃ ॥ ୭।୧୦୪।୦୪, ୫।୭।୫।୪

ଇନ୍ଦ୍ରା॑ସୋମା ବ॒ର୍ତୟ॑ତଂ ଦି॒ବସ୍ପର୍ୟ॑ଗ୍ନିତ॒ପ୍ତେଭି॑ର୍ୟୁ॒ବମଶ୍ମ॑ହନ୍ମଭିଃ । ତପୁ॑ର୍ୱଧେଭିର॒ଜରେ॑ଭିର॒ତ୍ରିଣୋ॒ ନି ପର୍ଶା॑ନେ ବିଧ୍ୟତଂ॒ ଯନ୍ତୁ॑ ନିସ୍ୱ॒ରମ୍ ॥ ୭।୧୦୪।୦୫, ୫।୭।୫।୫

ଇନ୍ଦ୍ରା॑ସୋମା॒ ପରି॑ ବାଂ ଭୂତୁ ବି॒ଶ୍ୱତ॑ ଇ॒ୟଂ ମ॒ତିଃ କ॒କ୍ଷ୍ୟାଶ୍ୱେ॑ବ ବା॒ଜିନା॑ । ଯାଂ ବାଂ॒ ହୋତ୍ରାଂ॑ ପରିହି॒ନୋମି॑ ମେ॒ଧୟେ॒ମା ବ୍ରହ୍ମା॑ଣି ନୃ॒ପତୀ॑ବ ଜିନ୍ୱତମ୍ ॥ ୭।୧୦୪।୦୬, ୫।୭।୬।୧

ପ୍ରତି॑ ସ୍ମରେଥାଂ ତୁ॒ଜୟ॑ଦ୍ଭି॒ରେବୈ॑ର୍ହ॒ତଂ ଦ୍ରୁ॒ହୋ ର॒କ୍ଷସୋ॑ ଭଙ୍ଗୁ॒ରାବ॑ତଃ । ଇନ୍ଦ୍ରା॑ସୋମା ଦୁ॒ଷ୍କୃତେ॒ ମା ସୁ॒ଗଂ ଭୂ॒ଦ୍ୟୋ ନଃ॑ କ॒ଦା ଚି॑ଦଭି॒ଦାସ॑ତି ଦ୍ରୁ॒ହା ॥ ୭।୧୦୪।୦୭, ୫।୭।୬।୨

ଯୋ ମା॒ ପାକେ॑ନ॒ ମନ॑ସା॒ ଚର॑ନ୍ତମଭି॒ଚଷ୍ଟେ॒ ଅନୃ॑ତେଭି॒ର୍ୱଚୋ॑ଭିଃ । ଆପ॑ ଇବ କା॒ଶିନା॒ ସଙ୍ଗୃ॑ଭୀତା॒ ଅସ॑ନ୍ନ॒ସ୍ତ୍ୱାସ॑ତ ଇନ୍ଦ୍ର ବ॒କ୍ତା ॥ ୭।୧୦୪।୦୮, ୫।୭।୬।୩

ଯେ ପା॑କଶଂ॒ସଂ ବି॒ହର॑ନ୍ତ॒ ଏବୈ॒ର୍ୟେ ବା॑ ଭ॒ଦ୍ରଂ ଦୂ॒ଷୟ॑ନ୍ତି ସ୍ୱ॒ଧାଭିଃ॑ । ଅହ॑ୟେ ବା॒ ତାନ୍ପ୍ର॒ଦଦା॑ତୁ॒ ସୋମ॒ ଆ ବା॑ ଦଧାତୁ॒ ନିର୍ଋ॑ତେରୁ॒ପସ୍ଥେ॑ ॥ ୭।୧୦୪।୦୯, ୫।୭।୬।୪

ଯୋ ନୋ॒ ରସଂ॒ ଦିପ୍ସ॑ତି ପି॒ତ୍ୱୋ ଅ॑ଗ୍ନେ॒ ଯୋ ଅଶ୍ୱା॑ନାଂ॒ ଯୋ ଗବାଂ॒ ଯସ୍ତ॒ନୂନା॑ମ୍ । ରି॒ପୁଃ ସ୍ତେ॒ନଃ ସ୍ତେ॑ୟ॒କୃଦ୍ଦ॒ଭ୍ରମେ॑ତୁ॒ ନି ଷ ହୀ॑ୟତାଂ ତ॒ନ୍ୱା॒୩॒॑ ତନା॑ ଚ ॥ ୭।୧୦୪।୧୦, ୫।୭।୬।୫

ପ॒ରଃ ସୋ ଅ॑ସ୍ତୁ ତ॒ନ୍ୱା॒୩॒॑ ତନା॑ ଚ ତି॒ସ୍ରଃ ପୃ॑ଥି॒ବୀର॒ଧୋ ଅ॑ସ୍ତୁ॒ ବିଶ୍ୱାଃ॑ । ପ୍ରତି॑ ଶୁଷ୍ୟତୁ॒ ଯଶୋ॑ ଅସ୍ୟ ଦେବା॒ ଯୋ ନୋ॒ ଦିବା॒ ଦିପ୍ସ॑ତି॒ ଯଶ୍ଚ॒ ନକ୍ତ॑ମ୍ ॥ ୭।୧୦୪।୧୧, ୫।୭।୭।୧

ସୁ॒ବି॒ଜ୍ଞା॒ନଂ ଚି॑କି॒ତୁଷେ॒ ଜନା॑ୟ॒ ସଚ୍ଚାସ॑ଚ୍ଚ॒ ବଚ॑ସୀ ପସ୍ପୃଧାତେ । ତୟୋ॒ର୍ୟତ୍ସ॒ତ୍ୟଂ ଯ॑ତ॒ରଦୃଜୀ॑ୟ॒ସ୍ତଦିତ୍ସୋମୋ॑ଽବତି॒ ହନ୍ତ୍ୟାସ॑ତ୍ ॥ ୭।୧୦୪।୧୨, ୫।୭।୭।୨

ନ ବା ଉ॒ ସୋମୋ॑ ବୃଜି॒ନଂ ହି॑ନୋତି॒ ନ କ୍ଷ॒ତ୍ରିୟଂ॑ ମିଥୁ॒ୟା ଧା॒ରୟ॑ନ୍ତମ୍ । ହନ୍ତି॒ ରକ୍ଷୋ॒ ହନ୍ତ୍ୟାସ॒ଦ୍ୱଦ॑ନ୍ତମୁ॒ଭାବିନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ୟ॒ ପ୍ରସି॑ତୌ ଶୟାତେ ॥ ୭।୧୦୪।୧୩, ୫।୭।୭।୩

ଯଦି॑ ବା॒ହମନୃ॑ତଦେବ॒ ଆସ॒ ମୋଘଂ॑ ବା ଦେ॒ବାଁ ଅ॑ପ୍ୟୂ॒ହେ ଅ॑ଗ୍ନେ । କିମ॒ସ୍ମଭ୍ୟଂ॑ ଜାତବେଦୋ ହୃଣୀଷେ ଦ୍ରୋଘ॒ବାଚ॑ସ୍ତେ ନିର୍ଋ॒ଥଂ ସ॑ଚନ୍ତାମ୍ ॥ ୭।୧୦୪।୧୪, ୫।୭।୭।୪

ଅ॒ଦ୍ୟା ମୁ॑ରୀୟ॒ ଯଦି॑ ଯାତୁ॒ଧାନୋ॒ ଅସ୍ମି॒ ଯଦି॒ ବାୟୁ॑ସ୍ତ॒ତପ॒ ପୂରୁ॑ଷସ୍ୟ । ଅଧା॒ ସ ବୀ॒ରୈର୍ଦ॒ଶଭି॒ର୍ୱି ଯୂ॑ୟା॒ ଯୋ ମା॒ ମୋଘଂ॒ ଯାତୁ॑ଧା॒ନେତ୍ୟାହ॑ ॥ ୭।୧୦୪।୧୫, ୫।୭।୭।୫

ଯୋ ମାୟା॑ତୁଂ॒ ଯାତୁ॑ଧା॒ନେତ୍ୟାହ॒ ଯୋ ବା॑ ର॒କ୍ଷାଃ ଶୁଚି॑ର॒ସ୍ମୀତ୍ୟାହ॑ । ଇନ୍ଦ୍ର॒ସ୍ତଂ ହ॑ନ୍ତୁ ମହ॒ତା ବ॒ଧେନ॒ ବିଶ୍ୱ॑ସ୍ୟ ଜ॒ନ୍ତୋର॑ଧ॒ମସ୍ପ॑ଦୀଷ୍ଟ ॥ ୭।୧୦୪।୧୬, ୫।୭।୮।୧

ପ୍ର ଯା ଜିଗା॑ତି ଖ॒ର୍ଗଲେ॑ବ॒ ନକ୍ତ॒ମପ॑ ଦ୍ରୁ॒ହା ତ॒ନ୍ୱଂ୧॒॑ ଗୂହ॑ମାନା । ବ॒ବ୍ରାଁ ଅ॑ନ॒ନ୍ତାଁ ଅବ॒ ସା ପ॑ଦୀଷ୍ଟ॒ ଗ୍ରାବା॑ଣୋ ଘ୍ନନ୍ତୁ ର॒କ୍ଷସ॑ ଉପ॒ବ୍ଦୈଃ ॥ ୭।୧୦୪।୧୭, ୫।୭।୮।୨

ବି ତି॑ଷ୍ଠଧ୍ୱଂ ମରୁତୋ ବି॒କ୍ଷ୍ୱି୧॒॑ଚ୍ଛତ॑ ଗୃଭା॒ୟତ॑ ର॒କ୍ଷସଃ॒ ସଂ ପି॑ନଷ୍ଟନ । ବୟୋ॒ ଯେ ଭୂ॒ତ୍ୱୀ ପ॒ତୟ॑ନ୍ତି ନ॒କ୍ତଭି॒ର୍ୟେ ବା॒ ରିପୋ॑ ଦଧି॒ରେ ଦେ॒ବେ ଅ॑ଧ୍ୱ॒ରେ ॥ ୭।୧୦୪।୧୮, ୫।୭।୮।୩

ପ୍ର ବ॑ର୍ତୟ ଦି॒ବୋ ଅଶ୍ମା॑ନମିନ୍ଦ୍ର॒ ସୋମ॑ଶିତଂ ମଘବ॒ନ୍ତ୍ସଂ ଶି॑ଶାଧି । ପ୍ରାକ୍ତା॒ଦପା॑କ୍ତାଦଧ॒ରାଦୁଦ॑କ୍ତାଦ॒ଭି ଜ॑ହି ର॒କ୍ଷସଃ॒ ପର୍ୱ॑ତେନ ॥ ୭।୧୦୪।୧୯, ୫।୭।୮।୪

ଏ॒ତ ଉ॒ ତ୍ୟେ ପ॑ତୟନ୍ତି॒ ଶ୍ୱୟା॑ତବ॒ ଇନ୍ଦ୍ରଂ॑ ଦିପ୍ସନ୍ତି ଦି॒ପ୍ସବୋଽଦା॑ଭ୍ୟମ୍ । ଶିଶୀ॑ତେ ଶ॒କ୍ରଃ ପିଶୁ॑ନେଭ୍ୟୋ ବ॒ଧଂ ନୂ॒ନଂ ସୃ॑ଜଦ॒ଶନିଂ॑ ଯାତୁ॒ମଦ୍ଭ୍ୟଃ॑ ॥ ୭।୧୦୪।୨୦, ୫।୭।୮।୫

ଇନ୍ଦ୍ରୋ॑ ଯାତୂ॒ନାମ॑ଭବତ୍ପରାଶ॒ରୋ ହ॑ବି॒ର୍ମଥୀ॑ନାମ॒ଭ୍ୟା॒୩॒॑ବିବା॑ସତାମ୍ । ଅ॒ଭୀଦୁ॑ ଶ॒କ୍ରଃ ପ॑ର॒ଶୁର୍ୟଥା॒ ବନଂ॒ ପାତ୍ରେ॑ବ ଭି॒ନ୍ଦନ୍ତ୍ସ॒ତ ଏ॑ତି ର॒କ୍ଷସଃ॑ ॥ ୭।୧୦୪।୨୧, ୫।୭।୯।୧

ଉଲୂ॑କୟାତୁଂ ଶୁଶୁ॒ଲୂକ॑ୟାତୁଂ ଜ॒ହି ଶ୍ୱୟା॑ତୁମୁ॒ତ କୋକ॑ୟାତୁମ୍ । ସୁ॒ପ॒ର୍ଣୟା॑ତୁମୁ॒ତ ଗୃଧ୍ର॑ୟାତୁଂ ଦୃ॒ଷଦେ॑ବ॒ ପ୍ର ମୃ॑ଣ॒ ରକ୍ଷ॑ ଇନ୍ଦ୍ର ॥ ୭।୧୦୪।୨୨, ୫।୭।୯।୨

ମା ନୋ॒ ରକ୍ଷୋ॑ ଅ॒ଭି ନ॑ଡ୍ୟାତୁ॒ମାବ॑ତା॒ମପୋ॑ଚ୍ଛତୁ ମିଥୁ॒ନା ଯା କି॑ମୀ॒ଦିନା॑ । ପୃ॒ଥି॒ବୀ ନଃ॒ ପାର୍ଥି॑ବାତ୍ପା॒ତ୍ୱଂହ॑ସୋ॒ଽନ୍ତରି॑କ୍ଷଂ ଦି॒ବ୍ୟାତ୍ପା॑ତ୍ୱ॒ସ୍ମାନ୍ ॥ ୭।୧୦୪।୨୩, ୫।୭।୯।୩

ଇନ୍ଦ୍ର॑ ଜ॒ହି ପୁମାଂ॑ସଂ ଯାତୁ॒ଧାନ॑ମୁ॒ତ ସ୍ତ୍ରିୟଂ॑ ମା॒ୟଯା॒ ଶାଶ॑ଦାନାମ୍ । ବିଗ୍ରୀ॑ବାସୋ॒ ମୂର॑ଦେବା ଋଦନ୍ତୁ॒ ମା ତେ ଦୃ॑ଶ॒ନ୍ତ୍ସୂର୍ୟ॑ମୁ॒ଚ୍ଚର॑ନ୍ତମ୍ ॥ ୭।୧୦୪।୨୪, ୫।୭।୯।୪

ପ୍ରତି॑ ଚକ୍ଷ୍ୱ॒ ବି ଚ॒କ୍ଷ୍ୱେନ୍ଦ୍ର॑ଶ୍ଚ ସୋମ ଜାଗୃତମ୍ । ରକ୍ଷୋ॑ଭ୍ୟୋ ବ॒ଧମ॑ସ୍ୟତମ॒ଶନିଂ॑ ଯାତୁ॒ମଦ୍ଭ୍ୟଃ॑ ॥ ୭।୧୦୪।୨୫, ୫।୭।୯।୫

ରକ୍ଷୋହଣମିତି ପଞ୍ଚବିଂଶତ୍ୟୃଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ଭାରଦ୍ୱାଜଃପାୟୂରକ୍ଷୋହାଗ୍ନିସ୍ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍ ଅନ୍ତ୍ୟାଶ୍ଚତସ୍ରୋନୁଷ୍ଟୁଭଃ ।

ର॒କ୍ଷୋ॒ହଣଂ॑ ବା॒ଜିନ॒ମା ଜି॑ଘର୍ମି ମି॒ତ୍ରଂ ପ୍ରଥି॑ଷ୍ଠ॒ମୁପ॑ ଯାମି॒ ଶର୍ମ॑ । ଶିଶା॑ନୋ ଅ॒ଗ୍ନିଃ କ୍ରତୁ॑ଭିଃ॒ ସମି॑ଦ୍ଧଃ॒ ସ ନୋ॒ ଦିବା॒ ସ ରି॒ଷଃ ପା॑ତୁ॒ ନକ୍ତ॑ମ୍ ॥ ୧୦।୦୮୭।୦୧, ୮।୪।୫।୧

ଅୟୋ॑ଦଂଷ୍ଟ୍ରୋ ଅ॒ର୍ଚିଷା॑ ଯାତୁ॒ଧାନା॒ନୁପ॑ ସ୍ପୃଶ ଜାତବେଦଃ॒ ସମି॑ଦ୍ଧଃ । ଆ ଜି॒ହ୍ୱୟା॒ ମୂର॑ଦେବାନ୍ରଭସ୍ୱ କ୍ର॒ବ୍ୟାଦୋ॑ ବୃ॒କ୍ତ୍ୱ୍ୟପି॑ ଧତ୍ସ୍ୱା॒ସନ୍ ॥ ୧୦।୦୮୭।୦୨, ୮।୪।୫।୨

ଉ॒ଭୋଭ॑ୟାବି॒ନ୍ନୁପ॑ ଧେହି॒ ଦଂଷ୍ଟ୍ରା॑ ହିଂ॒ସ୍ରଃ ଶିଶା॒ନୋଽବ॑ରଂ॒ ପରଂ॑ ଚ । ଉ॒ତାନ୍ତରି॑କ୍ଷେ॒ ପରି॑ ଯାହି ରାଜ॒ଞ୍ଜମ୍ଭୈଃ॒ ସଂ ଧେ॑ହ୍ୟ॒ଭି ଯା॑ତୁ॒ଧାନା॑ନ୍ ॥ ୧୦।୦୮୭।୦୩, ୮।୪।୫।୩

ଯ॒ଜ୍ଞୈରିଷୂଃ॑ ସଂ॒ନମ॑ମାନୋ ଅଗ୍ନେ ବା॒ଚା ଶ॒ଲ୍ୟାଁ ଅ॒ଶନି॑ଭିର୍ଦିହା॒ନଃ । ତାଭି॑ର୍ୱିଧ୍ୟ॒ ହୃଦ॑ୟେ ଯାତୁ॒ଧାନା॑ନ୍ପ୍ରତୀ॒ଚୋ ବା॒ହୂନ୍ପ୍ରତି॑ ଭଙ୍ଧ୍ୟେଷାମ୍ ॥ ୧୦।୦୮୭।୦୪, ୮।୪।୫।୪

ଅଗ୍ନେ॒ ତ୍ୱଚଂ॑ ଯାତୁ॒ଧାନ॑ସ୍ୟ ଭିନ୍ଧି ହିଂ॒ସ୍ରାଶନି॒ର୍ହର॑ସା ହନ୍ତ୍ୱେନମ୍ । ପ୍ର ପର୍ୱା॑ଣି ଜାତବେଦଃ ଶୃଣୀହି କ୍ର॒ବ୍ୟାତ୍କ୍ର॑ବି॒ଷ୍ଣୁର୍ୱି ଚି॑ନୋତୁ ବୃ॒କ୍ଣମ୍ ॥ ୧୦।୦୮୭।୦୫, ୮।୪।୫।୫

ଯତ୍ରେ॒ଦାନୀଂ॒ ପଶ୍ୟ॑ସି ଜାତବେଦ॒ସ୍ତିଷ୍ଠ॑ନ୍ତମଗ୍ନ ଉ॒ତ ବା॒ ଚର॑ନ୍ତମ୍ । ଯଦ୍ୱା॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷେ ପ॒ଥିଭିଃ॒ ପତ॑ନ୍ତଂ॒ ତମସ୍ତା॑ ବିଧ୍ୟ॒ ଶର୍ୱା॒ ଶିଶା॑ନଃ ॥ ୧୦।୦୮୭।୦୬, ୮।୪।୬।୧

ଉ॒ତାଲ॑ବ୍ଧଂ ସ୍ପୃଣୁହି ଜାତବେଦ ଆଲେଭା॒ନାଦୃ॒ଷ୍ଟିଭି॑ର୍ୟାତୁ॒ଧାନା॑ତ୍ । ଅଗ୍ନେ॒ ପୂର୍ୱୋ॒ ନି ଜ॑ହି॒ ଶୋଶୁ॑ଚାନ ଆ॒ମାଦଃ॒ କ୍ଷ୍ୱିଙ୍କା॒ସ୍ତମ॑ଦ॒ନ୍ତ୍ୱେନୀଃ॑ ॥ ୧୦।୦୮୭।୦୭, ୮।୪।୬।୨

ଇ॒ହ ପ୍ର ବ୍ରୂ॑ହି ଯତ॒ମଃ ସୋ ଅ॑ଗ୍ନେ॒ ଯୋ ଯା॑ତୁ॒ଧାନୋ॒ ଯ ଇ॒ଦଂ କୃ॒ଣୋତି॑ । ତମା ର॑ଭସ୍ୱ ସ॒ମିଧା॑ ଯବିଷ୍ଠ ନୃ॒ଚକ୍ଷ॑ସ॒ଶ୍ଚକ୍ଷୁ॑ଷେ ରନ୍ଧୟୈନମ୍ ॥ ୧୦।୦୮୭।୦୮, ୮।୪।୬।୩

ତୀ॒କ୍ଷ୍ଣେନା॑ଗ୍ନେ॒ ଚକ୍ଷୁ॑ଷା ରକ୍ଷ ଯ॒ଜ୍ଞଂ ପ୍ରାଞ୍ଚଂ॒ ବସୁ॑ଭ୍ୟଃ॒ ପ୍ର ଣ॑ୟ ପ୍ରଚେତଃ । ହିଂ॒ସ୍ରଂ ରକ୍ଷାଂ॑ସ୍ୟ॒ଭି ଶୋଶୁ॑ଚାନଂ॒ ମା ତ୍ୱା॑ ଦଭନ୍ୟାତୁ॒ଧାନା॑ ନୃଚକ୍ଷଃ ॥ ୧୦।୦୮୭।୦୯, ୮।୪।୬।୪

ନୃ॒ଚକ୍ଷା॒ ରକ୍ଷଃ॒ ପରି॑ ପଶ୍ୟ ବି॒କ୍ଷୁ ତସ୍ୟ॒ ତ୍ରୀଣି॒ ପ୍ରତି॑ ଶୃଣୀ॒ହ୍ୟଗ୍ରା॑ । ତସ୍ୟା॑ଗ୍ନେ ପୃ॒ଷ୍ଟୀର୍ହର॑ସା ଶୃଣୀହି ତ୍ରେ॒ଧା ମୂଲଂ॑ ଯାତୁ॒ଧାନ॑ସ୍ୟ ବୃଶ୍ଚ ॥ ୧୦।୦୮୭।୧୦, ୮।୪।୬।୫

ତ୍ରିର୍ୟା॑ତୁ॒ଧାନଃ॒ ପ୍ରସି॑ତିଂ ତ ଏତ୍ୱୃ॒ତଂ ଯୋ ଅ॑ଗ୍ନେ॒ ଅନୃ॑ତେନ॒ ହନ୍ତି॑ । ତମ॒ର୍ଚିଷା॑ ସ୍ଫୂ॒ର୍ଜୟ॑ଞ୍ଜାତବେଦଃ ସମ॒କ୍ଷମେ॑ନଂ ଗୃଣ॒ତେ ନି ବୃ॑ଙ୍ଧି ॥ ୧୦।୦୮୭।୧୧, ୮।୪।୭।୧

ତଦ॑ଗ୍ନେ॒ ଚକ୍ଷୁଃ॒ ପ୍ରତି॑ ଧେହି ରେ॒ଭେ ଶ॑ଫା॒ରୁଜଂ॒ ଯେନ॒ ପଶ୍ୟ॑ସି ଯାତୁ॒ଧାନ॑ମ୍ । ଅ॒ଥ॒ର୍ୱ॒ବଜ୍ଜ୍ୟୋତି॑ଷା॒ ଦୈବ୍ୟେ॑ନ ସ॒ତ୍ୟଂ ଧୂର୍ୱ॑ନ୍ତମ॒ଚିତଂ॒ ନ୍ୟୋ॑ଷ ॥ ୧୦।୦୮୭।୧୨, ୮।୪।୭।୨

ଯଦ॑ଗ୍ନେ ଅ॒ଦ୍ୟ ମି॑ଥୁ॒ନା ଶପା॑ତୋ॒ ଯଦ୍ୱା॒ଚସ୍ତୃ॒ଷ୍ଟଂ ଜ॒ନୟ॑ନ୍ତ ରେ॒ଭାଃ । ମ॒ନ୍ୟୋର୍ମନ॑ସଃ ଶର॒ବ୍ୟା॒୩॒॑ ଜାୟ॑ତେ॒ ଯା ତୟା॑ ବିଧ୍ୟ॒ ହୃଦ॑ୟେ ଯାତୁ॒ଧାନା॑ନ୍ ॥ ୧୦।୦୮୭।୧୩, ୮।୪।୭।୩

ପରା॑ ଶୃଣୀହି॒ ତପ॑ସା ଯାତୁ॒ଧାନା॒ନ୍ପରା॑ଗ୍ନେ॒ ରକ୍ଷୋ॒ ହର॑ସା ଶୃଣୀହି । ପରା॒ର୍ଚିଷା॒ ମୂର॑ଦେବାଞ୍ଛୃଣୀହି॒ ପରା॑ସୁ॒ତୃପୋ॑ ଅ॒ଭି ଶୋଶୁ॑ଚାନଃ ॥ ୧୦।୦୮୭।୧୪, ୮।୪।୭।୪

ପରା॒ଦ୍ୟ ଦେ॒ବା ବୃ॑ଜି॒ନଂ ଶୃ॑ଣନ୍ତୁ ପ୍ର॒ତ୍ୟଗେ॑ନଂ ଶ॒ପଥା॑ ଯନ୍ତୁ ତୃ॒ଷ୍ଟାଃ । ବା॒ଚାସ୍ତେ॑ନଂ॒ ଶର॑ବ ଋଚ୍ଛନ୍ତୁ॒ ମର୍ମ॒ନ୍ୱିଶ୍ୱ॑ସ୍ୟୈତୁ॒ ପ୍ରସି॑ତିଂ ଯାତୁ॒ଧାନଃ॑ ॥ ୧୦।୦୮୭।୧୫, ୮।୪।୭।୫

ଯଃ ପୌରୁ॑ଷେୟେଣ କ୍ର॒ବିଷା॑ ସମ॒ଙ୍କ୍ତେ ଯୋ ଅଶ୍ୱ୍ୟେ॑ନ ପ॒ଶୁନା॑ ଯାତୁ॒ଧାନଃ॑ । ଯୋ ଅ॒ଘ୍ନ୍ୟାୟା॒ ଭର॑ତି କ୍ଷୀ॒ରମ॑ଗ୍ନେ॒ ତେଷାଂ॑ ଶୀ॒ର୍ଷାଣି॒ ହର॒ସାପି॑ ବୃଶ୍ଚ ॥ ୧୦।୦୮୭।୧୬, ୮।୪।୮।୧

ସଂ॒ବ॒ତ୍ସ॒ରୀଣଂ॒ ପୟ॑ ଉ॒ସ୍ରିୟା॑ୟା॒ସ୍ତସ୍ୟ॒ ମାଶୀ॑ଦ୍ୟାତୁ॒ଧାନୋ॑ ନୃଚକ୍ଷଃ । ପୀ॒ୟୂଷ॑ମଗ୍ନେ ଯତ॒ମସ୍ତିତୃ॑ପ୍ସା॒ତ୍ତଂ ପ୍ର॒ତ୍ୟଞ୍ଚ॑ମ॒ର୍ଚିଷା॑ ବିଧ୍ୟ॒ ମର୍ମ॑ନ୍ ॥ ୧୦।୦୮୭।୧୭, ୮।୪।୮।୨

ବି॒ଷଂ ଗବାଂ॑ ଯାତୁ॒ଧାନାଃ॑ ପିବ॒ନ୍ତ୍ୱା ବୃ॑ଶ୍ଚ୍ୟନ୍ତା॒ମଦି॑ତୟେ ଦୁ॒ରେବାଃ॑ । ପରୈ॑ନାନ୍ଦେ॒ବଃ ସ॑ବି॒ତା ଦ॑ଦାତୁ॒ ପରା॑ ଭା॒ଗମୋଷ॑ଧୀନାଂ ଜୟନ୍ତାମ୍ ॥ ୧୦।୦୮୭।୧୮, ୮।୪।୮।୩

ସ॒ନାଦ॑ଗ୍ନେ ମୃଣସି ଯାତୁ॒ଧାନା॒ନ୍ନ ତ୍ୱା॒ ରକ୍ଷାଂ॑ସି॒ ପୃତ॑ନାସୁ ଜିଗ୍ୟୁଃ । ଅନୁ॑ ଦହ ସ॒ହମୂ॑ରାନ୍କ୍ର॒ବ୍ୟାଦୋ॒ ମା ତେ॑ ହେ॒ତ୍ୟା ମୁ॑କ୍ଷତ॒ ଦୈବ୍ୟା॑ୟାଃ ॥ ୧୦।୦୮୭।୧୯, ୮।୪।୮।୪

ତ୍ୱଂ ନୋ॑ ଅଗ୍ନେ ଅଧ॒ରାଦୁଦ॑କ୍ତା॒ତ୍ତ୍ୱଂ ପ॒ଶ୍ଚାଦୁ॒ତ ର॑କ୍ଷା ପୁ॒ରସ୍ତା॑ତ୍ । ପ୍ରତି॒ ତେ ତେ॑ ଅ॒ଜରା॑ସ॒ସ୍ତପି॑ଷ୍ଠା ଅ॒ଘଶଂ॑ସଂ॒ ଶୋଶୁ॑ଚତୋ ଦହନ୍ତୁ ॥ ୧୦।୦୮୭।୨୦, ୮।୪।୮।୫

ପ॒ଶ୍ଚାତ୍ପୁ॒ରସ୍ତା॑ଦଧ॒ରାଦୁଦ॑କ୍ତାତ୍କ॒ବିଃ କାବ୍ୟେ॑ନ॒ ପରି॑ ପାହି ରାଜନ୍ । ସଖେ॒ ସଖା॑ୟମ॒ଜରୋ॑ ଜରି॒ମ୍ଣେଽଗ୍ନେ॒ ମର୍ତାଁ॒ ଅମ॑ର୍ତ୍ୟ॒ସ୍ତ୍ୱଂ ନଃ॑ ॥ ୧୦।୦୮୭।୨୧, ୮।୪।୯।୧

ପରି॑ ତ୍ୱାଗ୍ନେ॒ ପୁରଂ॑ ବ॒ୟଂ ବିପ୍ରଂ॑ ସହସ୍ୟ ଧୀମହି । ଧୃ॒ଷଦ୍ୱ॑ର୍ଣଂ ଦି॒ବେଦି॑ବେ ହ॒ନ୍ତାରଂ॑ ଭଙ୍ଗୁ॒ରାବ॑ତାମ୍ ॥ ୧୦।୦୮୭।୨୨, ୮।୪।୯।୨

ବି॒ଷେଣ॑ ଭଙ୍ଗୁ॒ରାବ॑ତଃ॒ ପ୍ରତି॑ ଷ୍ମ ର॒କ୍ଷସୋ॑ ଦହ । ଅଗ୍ନେ॑ ତି॒ଗ୍ମେନ॑ ଶୋ॒ଚିଷା॒ ତପୁ॑ରଗ୍ରାଭିର୍ଋ॒ଷ୍ଟିଭିଃ॑ ॥ ୧୦।୦୮୭।୨୩, ୮।୪।୯।୩

ପ୍ରତ୍ୟ॑ଗ୍ନେ ମିଥୁ॒ନା ଦ॑ହ ଯାତୁ॒ଧାନା॑ କିମୀ॒ଦିନା॑ । ସଂ ତ୍ୱା॑ ଶିଶାମି ଜାଗୃ॒ହ୍ୟଦ॑ବ୍ଧଂ ବିପ୍ର॒ ମନ୍ମ॑ଭିଃ ॥ ୧୦।୦୮୭।୨୪, ୮।୪।୯।୪

ପ୍ରତ୍ୟ॑ଗ୍ନେ॒ ହର॑ସା॒ ହରଃ॑ ଶୃଣୀ॒ହି ବି॒ଶ୍ୱତଃ॒ ପ୍ରତି॑ । ଯା॒ତୁ॒ଧାନ॑ସ୍ୟ ର॒କ୍ଷସୋ॒ ବଲଂ॒ ବି ରୁ॑ଜ ବୀ॒ର୍ୟ॑ମ୍ ॥ ୧୦।୦୮୭।୨୫, ୮।୪।୯।୫

ଅଗ୍ନେହଂସୀତି ନବର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟାମହୀୟବ ଉରୁକ୍ଷୟୋରକ୍ଷୋହାଗ୍ନିର୍ଗାୟତ୍ରୀ ।

ଅଗ୍ନେ॒ ହଂସି॒ ନ୍ୟ୧॒॑ତ୍ରିଣଂ॒ ଦୀଦ୍ୟ॒ନ୍ମର୍ତ୍ୟେ॒ଷ୍ୱା । ସ୍ୱେ କ୍ଷୟେ॑ ଶୁଚିବ୍ରତ ॥ ୧୦।୧୧୮।୦୧, ୮।୬।୦୨୪।୦୧

ଉତ୍ତି॑ଷ୍ଠସି॒ ସ୍ୱା॑ହୁତୋ ଘୃ॒ତାନି॒ ପ୍ରତି॑ ମୋଦସେ । ଯତ୍ତ୍ୱା॒ ସ୍ରୁଚଃ॑ ସ॒ମସ୍ଥି॑ରନ୍ ॥ ୧୦।୧୧୮।୦୨, ୮।୬।୦୨୪।୦୨

ସ ଆହୁ॑ତୋ॒ ବି ରୋ॑ଚତେ॒ଽଗ୍ନିରୀ॒ଳେନ୍ୟୋ॑ ଗି॒ରା । ସ୍ରୁ॒ଚା ପ୍ରତୀ॑କମଜ୍ୟତେ ॥ ୧୦।୧୧୮।୦୩, ୮।୬।୦୨୪।୦୩

ଘୃ॒ତେନା॒ଗ୍ନିଃ ସମ॑ଜ୍ୟତେ॒ ମଧୁ॑ପ୍ରତୀକ॒ ଆହୁ॑ତଃ । ରୋଚ॑ମାନୋ ବି॒ଭାବ॑ସୁଃ ॥ ୧୦।୧୧୮।୦୪, ୮।୬।୦୨୪।୦୪

ଜର॑ମାଣଃ॒ ସମି॑ଧ୍ୟସେ ଦେ॒ବେଭ୍ୟୋ॑ ହବ୍ୟବାହନ । ତଂ ତ୍ୱା॑ ହବନ୍ତ॒ ମର୍ତ୍ୟାଃ॑ ॥ ୧୦।୧୧୮।୦୫, ୮।୬।୦୨୪।୦୫

ତଂ ମ॑ର୍ତା॒ ଅମ॑ର୍ତ୍ୟଂ ଘୃ॒ତେନା॒ଗ୍ନିଂ ସ॑ପର୍ୟତ । ଅଦା॑ଭ୍ୟଂ ଗୃ॒ହପ॑ତିମ୍ ॥ ୧୦।୧୧୮।୦୬, ୮।୬।୦୨୫।୦୧

ଅଦା॑ଭ୍ୟେନ ଶୋ॒ଚିଷାଗ୍ନେ॒ ରକ୍ଷ॒ସ୍ତ୍ୱଂ ଦ॑ହ । ଗୋ॒ପା ଋ॒ତସ୍ୟ॑ ଦୀଦିହି ॥ ୧୦।୧୧୮।୦୭, ୮।୬।୦୨୫।୦୨

ସ ତ୍ୱମ॑ଗ୍ନେ॒ ପ୍ରତୀ॑କେନ॒ ପ୍ରତ୍ୟୋ॑ଷ ଯାତୁଧା॒ନ୍ୟଃ॑ । ଉ॒ରୁ॒କ୍ଷୟେ॑ଷୁ॒ ଦୀଦ୍ୟ॑ତ୍ ॥ ୧୦।୧୧୮।୦୮, ୮।୬।୦୨୫।୦୩

ତଂ ତ୍ୱା॑ ଗୀ॒ର୍ଭିରୁ॑ରୁ॒କ୍ଷୟା॑ ହବ୍ୟ॒ବାହଂ॒ ସମୀ॑ଧିରେ । ଯଜି॑ଷ୍ଠଂ॒ ମାନୁ॑ଷେ॒ ଜନେ॑ ॥ ୧୦।୧୧୮।୦୯, ୮।୬।୦୨୫।୦୪

ବ୍ରହ୍ମଣାଗ୍ରିରିତି ଷଡୃଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମୋରକ୍ଷୋହା ପ୍ରଜାପତିରନୁଷ୍ଟୁପ୍ । (ଅତ୍ରସୂକ୍ତେଽନୁକ୍ରମଣ୍ୟବଷ୍ଟମ୍ଭେନଦେବତାନିର୍ଣୟୋନଭବତି । ଯତସ୍ତତ୍ର ଗର୍ଭସ୍ରାବେ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତିରିତ୍ୟୁକ୍ତଂ ତେନସୂକ୍ତସ୍ୟ ପ୍ରଭାବମାତ୍ରନ୍ଦ୍ୟୋତ୍ୟତେନତୁଦେବତା । ଅତୋତ୍ରପ୍ରଜାପତିର୍ଦେବତାଗ୍ରାହ୍ୟା । ତଥାଚ ଶୌନକଃ 'ମନ୍ତ୍ରେଷୁହ୍ୟନିରୁକ୍ତେଷୁ ଦେବତାଙ୍କର୍ମତୋବଦେତ୍ । ମନ୍ତ୍ରତଃ କର୍ମଣାଚୈବ ପ୍ରଜାପତିରସମ୍ଭବେ' ଇତି । ଭାଷ୍ୟକାରୈରପିପ୍ରଜାପତିରେବୋକ୍ତଃ । ବୃହଦ୍ଦେବତାୟାନ୍ତୁ ରାକ୍ଷୋଘ୍ନାଗ୍ନେୟମିତ୍ୟୁକ୍ତଂ ତତ୍ରୟୁକ୍ତାୟୁକ୍ତଂସଦ୍ଭିର୍ୱିଚାରଣୀୟଂ ) ।

ବ୍ରହ୍ମ॑ଣା॒ଗ୍ନିଃ ସଂ॑ବିଦା॒ନୋ ର॑କ୍ଷୋ॒ହା ବା॑ଧତାମି॒ତଃ । ଅମୀ॑ବା॒ ଯସ୍ତେ॒ ଗର୍ଭଂ॑ ଦୁ॒ର୍ଣାମା॒ ଯୋନି॑ମା॒ଶୟେ॑ ॥ ୧୦।୧୬୨।୦୧, ୮।୮।୦୨୦।୦୧

ଯସ୍ତେ॒ ଗର୍ଭ॒ମମୀ॑ବା ଦୁ॒ର୍ଣାମା॒ ଯୋନି॑ମା॒ଶୟେ॑ । ଅ॒ଗ୍ନିଷ୍ଟଂ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣା ସ॒ହ ନିଷ୍କ୍ର॒ବ୍ୟାଦ॑ମନୀନଶତ୍ ॥ ୧୦।୧୬୨।୦୨, ୮।୮।୦୨୦।୦୨

ଯସ୍ତେ॒ ହନ୍ତି॑ ପ॒ତୟ॑ନ୍ତଂ ନିଷ॒ତ୍ସ୍ନୁଂ ଯଃ ସ॑ରୀସୃ॒ପମ୍ । ଜା॒ତଂ ଯସ୍ତେ॒ ଜିଘାଂ॑ସତି॒ ତମି॒ତୋ ନା॑ଶୟାମସି ॥ ୧୦।୧୬୨।୦୩, ୮।୮।୦୨୦।୦୩

ଯସ୍ତ॑ ଊ॒ରୂ ବି॒ହର॑ତ୍ୟନ୍ତ॒ରା ଦମ୍ପ॑ତୀ॒ ଶୟେ॑ । ଯୋନିଂ॒ ଯୋ ଅ॒ନ୍ତରା॒ରେଳ୍ହି॒ ତମି॒ତୋ ନା॑ଶୟାମସି ॥ ୧୦।୧୬୨।୦୪, ୮।୮।୦୨୦।୦୪

ଯସ୍ତ୍ୱା॒ ଭ୍ରାତା॒ ପତି॑ର୍ଭୂ॒ତ୍ୱା ଜା॒ରୋ ଭୂ॒ତ୍ୱା ନି॒ପଦ୍ୟ॑ତେ । ପ୍ର॒ଜାଂ ଯସ୍ତେ॒ ଜିଘାଂ॑ସତି॒ ତମି॒ତୋ ନା॑ଶୟାମସି ॥ ୧୦।୧୬୨।୦୫, ୮।୮।୦୨୦।୦୫

ଯସ୍ତ୍ୱା॒ ସ୍ୱପ୍ନେ॑ନ॒ ତମ॑ସା ମୋହୟି॒ତ୍ୱା ନି॒ପଦ୍ୟ॑ତେ । ପ୍ର॒ଜାଂ ଯସ୍ତେ॒ ଜିଘାଂ॑ସତି॒ ତମି॒ତୋ ନା॑ଶୟାମସି ॥ ୧୦।୧୬୨।୦୬, ୮।୮।୦୨୦।୦୬

୨୧। ରାତ୍ରି ସୂକ୍ତଂ

ରାତ୍ରୀତ୍ୟଷ୍ଟର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ସୌଭରଃ କୁଶିକୋରାତ୍ରିର୍ଗାୟତ୍ରୀ (ଅତ୍ରଭାରଦ୍ୱାଜୀରାତ୍ରିଋଷିକାପାକ୍ଷିକୀ) ।

ରାତ୍ରୀ॒ ବ୍ୟ॑ଖ୍ୟଦାୟ॒ତୀ ପୁ॑ରୁ॒ତ୍ରା ଦେ॒ବ୍ୟ୧॒॑କ୍ଷଭିଃ॑ । ବିଶ୍ୱା॒ ଅଧି॒ ଶ୍ରିୟୋ॑ଽଧିତ ॥ ୧୦।୧୨୭।୦୧, ୮।୭।୦୧୪।୦୧

ଓର୍ୱ॑ପ୍ରା॒ ଅମ॑ର୍ତ୍ୟା ନି॒ବତୋ॑ ଦେ॒ବ୍ୟୁ୧॒॑ଦ୍ୱତଃ॑ । ଜ୍ୟୋତି॑ଷା ବାଧତେ॒ ତମଃ॑ ॥ ୧୦।୧୨୭।୦୨, ୮।୭।୦୧୪।୦୨

ନିରୁ॒ ସ୍ୱସା॑ରମସ୍କୃତୋ॒ଷସଂ॑ ଦେ॒ବ୍ୟା॑ୟ॒ତୀ । ଅପେଦୁ॑ ହାସତେ॒ ତମଃ॑ ॥ ୧୦।୧୨୭।୦୩, ୮।୭।୦୧୪।୦୩

ସା ନୋ॑ ଅ॒ଦ୍ୟ ଯସ୍ୟା॑ ବ॒ୟଂ ନି ତେ॒ ଯାମ॒ନ୍ନବି॑କ୍ଷ୍ମହି । ବୃ॒କ୍ଷେ ନ ବ॑ସ॒ତିଂ ବୟଃ॑ ॥ ୧୦।୧୨୭।୦୪, ୮।୭।୦୧୪।୦୪

ନି ଗ୍ରାମା॑ସୋ ଅବିକ୍ଷତ॒ ନି ପ॒ଦ୍ୱନ୍ତୋ॒ ନି ପ॒କ୍ଷିଣଃ॑ । ନି ଶ୍ୟେ॒ନାସ॑ଶ୍ଚିଦ॒ର୍ଥିନଃ॑ ॥ ୧୦।୧୨୭।୦୫, ୮।୭।୦୧୪।୦୫

ଯା॒ବୟା॑ ବୃ॒କ୍ୟଂ୧॒॑ ବୃକଂ॑ ଯ॒ବୟ॑ ସ୍ତେ॒ନମୂ॑ର୍ମ୍ୟେ । ଅଥା॑ ନଃ ସୁ॒ତରା॑ ଭବ ॥ ୧୦।୧୨୭।୦୬, ୮।୭।୦୧୪।୦୬

ଉପ॑ ମା॒ ପେପି॑ଶ॒ତ୍ତମଃ॑ କୃ॒ଷ୍ଣଂ ବ୍ୟ॑କ୍ତମସ୍ଥିତ । ଉଷ॑ ଋ॒ଣେବ॑ ଯାତୟ ॥ ୧୦।୧୨୭।୦୭, ୮।୭।୦୧୪।୦୭

ଉପ॑ ତେ॒ ଗା ଇ॒ବାକ॑ରଂ ବୃଣୀ॒ଷ୍ୱ ଦୁ॑ହିତର୍ଦିବଃ । ରାତ୍ରି॒ ସ୍ତୋମଂ॒ ନ ଜି॒ଗ୍ୟୁଷେ॑ ॥ ୧୦।୧୨୭।୦୮, ୮।୭।୦୧୪।୦୮

ପରିଶିଷ୍ଟମ୍ [ଋଗ୍ୱେଦ ମଣ୍ଡଲ ୧୦।୧୨୭ ସୂକ୍ତସ୍ୟାନନ୍ତରଂ][ଋଗ୍ୱେଦ ଅଷ୍ଟକ ୮, ଅଧ୍ୟାୟ ୭, ୧୪ ବର୍ଗାନନ୍ତରଂ]

ଆ ରା॑ତ୍ରି॒ ପାର୍ଥି॑ବଂ॒ ରଜ॑:- ପି॒ତର॑: ପ୍ରାୟୁ॒ ଧାମ॑ଭିଃ। ଦି॒ବ। ସ୍ସଦାଂ॑ସି ବୃହ॒ତୀ ବି ତି॑ଷ୍ଠସ॒- ଆ ତ୍ୱେ॒ଷଂ ବ॑ର୍ତତେ॒ ତମଃ॑॥

ଯେ ତେ॑ ରାତ୍ରି ନୃ॒ଚକ୍ଷ॑ସୋ- ଯୁ॒କ୍ତାସୋ॑ ନବ॒ତି। ର୍ନବ॑। ଅ॒ଶୀତି॑। ସ୍ସ।ନ୍ୱ॒ଷ୍ଟା- ଉ॒ତୋ~ ତେ॑ ସ॒ପ୍ତ ସ॑ପ୍ତ॒ତୀଃ॥

ରାତ୍ରୀଂ॒ ପ୍ରପ॑ଦ୍ୟେ ଜ॒ନ॒ନୀଂ॒- ସ॒ର୍ୱଭୂ॑ତନି॒ବେଶ॑ନୀମ୍। ଭ॒ଦ୍ରାଂ ଭ॒ଗବ॑ତୀ।ଙ୍କୃ॒ଷ୍ଣାଂ॒- ବି॒ଶ୍ୱସ୍ୟ॑ ଜଗ॒ତୋ ନି॑ଶାମ୍॥

ସଂ॒ବେ॒ଶି॒ନୀଂ ସଂ॑ୟମି॒ନୀ॒।-ଙ୍ଗ୍ର॒ହନ॑କ୍ଷତ୍ର॒ମାଲି॑ନୀମ୍। ପ୍ରପ॑ନ୍ନୋ॒ଽହଂ ଶି॑ବାଂ ରା॒ତ୍ରୀଂ॒- ଭ॒ଦ୍ରେ ପା॑ର। ମ॒ଶୀମ॑ହି॥ [ଭ॒ଦ୍ରେ॒ ପା॒ର॒ ମ॒ଶୀ॒ମ॒।ହ୍ୟୋ।ନ୍ନମଃ॑]

ସ୍ତୋ॒ଷ୍ୟା॒ମି॒ ପ୍ର॒ୟ॒ତୋ॒ ଦେବୀଂ॑- ଶ॒ରଣ୍ୟାଂ॑ ବହ୍ୱୃ॒ଚପ୍ରି॑ୟାମ୍। ସ॒ହ॒ସ୍ର॒ସଂମି॑ତା। ନ୍ଦୁ॒ର୍ଗା॒।-ଞ୍ଜା॒ତବେ॑ଦସେ ସୁନବାମ॒ ସୋମ॑ମ୍॥

ଶା॒ନ୍ତ୍ୟ॒ର୍ଥ॒। ନ୍ତ॒ଦ୍ଦ୍ୱି॒ଜା॒ତୀନା॑।-ମୃ॒ଷିଭି॑। ସ୍ସୋମ॒ପାଶ୍ରି॑ତାମ୍। ଋଗ୍ୱେ॑ଦେ॒ ତ୍ୱଂ ସ॑ମୁତ୍ପ॒ନ୍ନା॒-ଽରା॒ତୀ॒ୟ॒ତୋ ନି ଦ॑ହାତି॒ ବେଦଃ॑॥

ଯେ ତ୍ୱା॑।ନ୍ଦେବି ପ୍ର॒ପଦ୍ୟ॑ନ୍ତି- ବ୍ରାହ୍ମ॒ଣା ହ॑ବ୍ୟ॒ବାହ॑ନୀମ୍। ଅ॒ବି॒ଦ୍ୟା॒ ବହୁ॑ବିଦ୍ୟା॒ ବା॒- ସ ନଃ॑ ପର୍ଷ।॒ ଦତି॑ ଦୁ॒ର୍ଗାଣି॒ ବିଶ୍ୱା॑॥

ଯେ ଅ॑ଗ୍ନିବ॒ର୍ଣାଂ ଶୁ॑ଭାଂ ସୌ॒ମ୍ୟା॒।-ଙ୍କୀ॒ର୍ତୟି॑ଷ୍ୟନ୍ତି॒ ଯେ ଦ୍ୱି॑ଜାଃ। ତାଂ॒।ସ୍ତା॒ର॒ୟ॒ତି॒ ଦୁର୍ଗା॑ଣି- ନା॒ବେବ॒ ସିନ୍ଧୁ॑। ନ୍ଦୁରି॒ତାଽତ୍ୟ॒ଗ୍ନିଃ॥

ଦୁ॒ର୍ଗେ॒ଷୁ॒ ବି॒ଷ॒ମେ॒ ଘୋରେ॑- ସ॒ଙ୍ଗ୍ରାମେ॑ ରିପୁ॒ସଙ୍କ॑ଟେ। ଅଗ୍ନି॑ଚୋ॒ରନି॑ପାତେ॒ଷୁ॒- ଦୁ॒ଷ୍ଟଗ୍ର॑ହନି॒ବାରି॑ଣି॥ (ଦୁ॒ଷ୍ଟ॒ଗ୍ର॒ହ॒ନି॒ବା॒ରି॒।ଣ୍ୟୋ।ନ୍ନମଃ॑)।

ଦୁ॒ର୍ଗେ॒ଷୁ॒ ବି॒ଷ॒ମେ॒ଷୁ ତ୍ୱଂ॑- ସ॒ଙ୍ଗ୍ରାମେ॑ଷୁ ବ॒ନେଷୁ॑ ଚ। ମୋ॒ହ॒ୟି॒ତ୍ୱା ପ୍ର॑ପଦ୍ୟ॒ନ୍ତେ॒- ତେ॒ଷାଂ ମେ॑ ଅଭ॒ୟ।ଙ୍କୁ॑ରୁ॥ [ତେ॒ଷାଂ॒ ମେ॒ ଅ॒ଭ॒ୟ॒।ଙ୍କୁ॒ର୍ୱୋ।ନ୍ନମଃ॑]॥

କେ॒ଶି॒ନୀଂ॒ ସର୍ୱ॑ଭୂତା॒ନାଂ॒- ପ॒ଞ୍ଚମୀ॑ତି ଚ॒ ନାମ॑ ଚ। ସା॒ ମାଂ॒ ସ॒ମା॒ ନି॒ଶା॒ ଦେବୀ॑- ସ॒ର୍ୱତ॑: ପରି॒ ରକ୍ଷ॑ତୁ॥ [ସ॒ର୍ୱ॒ତ॒: ପ॒ରି॒ ର॒କ୍ଷ॒।ତ୍ୱୋ।ନ୍ନମଃ॑]॥

ତା। ମ॒ଗ୍ନିବ॑ର୍ଣା॒। ନ୍ତପ॑ସା ଜ୍ୱଲ॒ନ୍ତୀଂ- ବୈ॑ରୋଚ॒ନୀ।ଙ୍କ॑ର୍ମଫ॒ଲେଷୁ॒ ଜୁଷ୍ଟା॑ମ୍। ଦୁ॒ର୍ଗା। ନ୍ଦେ॒ବୀଂ ଶର॑ଣ। ମ॒ହଂ ପ୍ରପ॑ଦ୍ୟେ- ସୁ॒ତର॑ସି ତରସେ॒ ନମ॑।-ସ୍ସୁ॒ତର॑ସି ତରସେ॒ ନମଃ॑॥

ଦୁର୍ଗା॑ ଦୁ॒ର୍ଗେଷୁ॑ ସ୍ଥାନେ॒ଷୁ॒- ଶ॒।ନ୍ନୋ ଦେ॑ବୀ। ର॒ଭିଷ୍ଟ॑ୟେ। ଯ ଇ॒ମ। ନ୍ଦୁ॒ର୍ଗାସ୍ତ॑ବଂ ପୁ॒ଣ୍ୟଂ॒-ରା॒ତ୍ରୌରା॑ତ୍ରୌ ସ॒ଦା ପ॑ଠେତ୍॥

ରାତ୍ରି॒: କୁଶି॑କ। ସ୍ସୌଭ॒ରୋ- ରାତ୍ରି॒।ର୍ୱା ଭା॑ରଦ୍ୱା॒ଜୀ ରାତ୍ରି॒ସ୍ତବ॑।ଙ୍ଗାୟ॒ତ୍ରମ୍॥ ରାତ୍ରୀ॑ସୂ॒କ୍ତ।ଞ୍ଜ॑ପେ। ନ୍ନି॒ତ୍ୟ॒।-ନ୍ତ॒ତ୍କାଲ॑। ମୁପ॒ପଦ୍ୟ॑ତେ। ନ ଯୋନିଂ॒ ପୁନ॑ ରାୟା॒ତି॒- ସ॒ର୍ୱପା॑ପୈଃ ପ୍ର॒ମୁଚ୍ୟ॑ତେ॥

କ୍ଷୀ॒ରେଣ॒ ସ୍ନାପି॑ତା- ଦୁ॒ର୍ଗା ଚ॒ନ୍ଦନେ॑ନ ବି॒ଲେପି॑ତା। ବିଲ୍ୱ॑ପ॒ତ୍ରକୃ॑ତାଽଽପୀ॒ଡା- ନ॒ମୋ ଦୁ॑ର୍ଗେ ନ॒ମୋ ନ॑ମଃ॥

ସର୍ୱ॑ଭୂ॒ତପି॑ଶାଚେ॒ଭ୍ୟ॒।-ସ୍ସ॒ର୍ୱସ॑ର୍ପସ॒ରୀସୃ॑ପୈଃ। ଦୈବେ॑ଭ୍ୟୋ॒ ମାନୁ॑ଷେଭ୍ୟ॒ଶ୍ଚ॒-ଉ॒ଭୟେ॑ଭ୍ୟୋଽଭି॒ରକ୍ଷ॑ ମାମ୍॥

ଯା ଋ॑ଗ୍ୱେ॒ଦେ ସ୍ତୁ॑ତା ଦେ॒ବୀ॒- କା॒ଶ୍ୟପେ॑ନ ଉ॒ଦାହୃ॑ତା। ଜା॒ତବେ॑ଦପ୍ର॑ଭା ଗୌ॒ରୀ॒- ଜା॒ତବେ॑ଦସେ ସୁନବାମ॒ ସୋମ॑ମ୍॥

ସୁରା॑ସୁ॒ରୈ। ର୍ଦ୍ୱି॑ଜବ॒ରୈ॒:- ପି॒ଶାଚୋ॑ରଗ॒ରାକ୍ଷ॑ସୈଃ। ଅରା॑ତି॒ଭୟ॑। ଉତ୍ପ॒ନ୍ନେ॒- ଅ॒ରା॒ତୀ॒ୟ॒ତୋ ନି ଦ॑ହାତି॒ ବେଦଃ॑॥

ଗଜ॑ଦ୍ୱା॒ରେଽପ॑ଥେ ଘୋ॒ରେ॒- ସ॒ଙ୍ଗ୍ରାମେ॑ଷୁ ଚ॒ ଗୌତ॑ମୀ। ସର୍ୱଂ॑ ରକ୍ଷତୁ ଦୁରି॒ତଂ- ସ ନ॑:ପର୍ଷ॒।ଦତି॑ ଦୁ॒ର୍ଗାଣି॒ ବିଶ୍ୱା॑॥

ମହା॑ଭ॒ୟେ ସ॑ମୁତ୍ପ॒ନ୍ନେ- ସ୍ମର॑ନ୍ତି ଚ ଜ॒ପନ୍ତି॑ ଚ। ସର୍ୱ॑।ନ୍ତା॒ରୟ॑ତେ ଦୁ॒ର୍ଗା॒- ନା॒ବେବ॒ ସିନ୍ଧୁ॑।ନ୍ଦୁରି॒ତାଽତ୍ୟ॒ଗ୍ନିଃ॥

ଯ ଇ॒ମ। ନ୍ଦୁ॒ର୍ଗାସ୍ତ॑ବଂ ପୁ॒ଣ୍ୟଂ॒- ଶୃ॒ଣ୍ୱନ୍ତି॑ ଚ ଜ॒ପନ୍ତି॑ ଚ। ତ୍ରିଷୁ॑ ଲୋ॒କେଷୁ॑ ବିଖ୍ୟା॒ତ॒।-ନ୍ତ୍ରି॒ଷୁ ଲୋ॑କେଷୁ॒ ପୂଜି॑ତମ୍॥

ଅପୁ॑ତ୍ରୋ॒ ଲଭ॑ତେ ପୁ॒ତ୍ରା॒।-ନ୍ଧ॒ନହୀ॑ନୋ ଧ॒ନଂ ଲ॑ଭେତ୍। ଅଚ॑କ୍ଷୁ॒। ର୍ଲଭ॑ତେ ଚ॒କ୍ଷୁ॒।- ର୍ବ॒ଦ୍ଧୋ-ମୁ॑ଚ୍ୟେତ॒ ବନ୍ଧ॑ନାତ୍॥

ବ୍ୟାଧି॑ତୋ॒ ମୁଚ୍ୟ॑ତେ ରୋ॒ଗା॒।-ଦ॒ରୋଗୀ॑ ଶ୍ରିୟ॒। ମାପ୍ନୁ॑ୟାତ୍। ଦଦା॑ତି॒ କାମି॑ତଂ ସ॒ର୍ୱ॒।-ଙ୍କାତ୍ୟା॑ୟନି ନ॒ମୋଽସ୍ତୁ॑ ତେ॥

ଉଲୂ॑କୟାତୁଂ ଶୁଶୁ॒ଲୂକ॑ୟାତୁ।-ଞ୍ଜ॒ହି ଶ୍ୱୟା॑ତୁ। ମୁ॒ତ କୋକ॑ୟାତୁମ୍। ସୁ॒ପ॒ର୍ଣୟା॑ତୁ। ମୁ॒ତ ଗୃଧ୍ର॑ୟାତୁ।-ନ୍ଦୃ॒ଷଦେ॑ବ॒ ପ୍ରମୃ॑ଣ॒ ରକ୍ଷ॑ ଇନ୍ଦ୍ର॥

ପି॒ଶଙ୍ଗ॑ଭୃଷ୍ଟି। ମମ୍ଭୃ॒ଣଂ- ପି॒ଶାଚି॑। ମିନ୍ଦ୍ର॒ ସଂ ମୃ॑ଣ। ସର୍ୱଂ॒ ରକ୍ଷୋ॒ ନି ବ॑ର୍ହୟ॥

ପରିଶିଷ୍ଟମ୍ [ଋଗ୍ୱେଦ ମଣ୍ଡଲ ୧୦। ୧୪୨ ସୂକ୍ତସ୍ୟାନନ୍ତରଂ][ଋଗ୍ୱେଦ ଅଷ୍ଟକ ୮, ଅଧ୍ୟାୟ ୭, ୩୦ ବର୍ଗାନନ୍ତରଂ]

ହି॒ମସ୍ୟ॑ ତ୍ୱା ଜ॒ରାୟୁ॑ଣା॒- ଶାଲେ॒ ପରି॑ ବ୍ୟଯାମସି। ଉ॒ତ ହ୍ର॒ଦୋ ହି ନୋ॒ ଧିୟୋ॒-ଽଗ୍ନି। ର୍ଦ॑ଦାତୁ ଭେଷ॒ଜମ୍॥

ଶୀ॒ତ॒ହ୍ର॒ଦୋ ହି ନୋ॒ ଧିୟୋ॒-ଽଗ୍ନି। ର୍ଦ॑ଦାତୁ ଭେଷ॒ଜମ୍। ଅନ୍ତି॒କା। ମ॒ଗ୍ନି। ମ॒ଜନ॑ୟ॒।-ଦୂର୍ୱା॑ଦ॒। ଶ୍ଶଶ॒ହାଽଗ॑ମତ୍॥

ଅ॒ଜା॒ତ॒ପୁ॒ତ୍ର॒ପ॒କ୍ଷାୟା॑ ହୃ॒ଦୟଂ॒ ମମ॑ ଦୂୟତେ। ବିପୁ॑ଲଁ॒ ବନଂ॑ ବ॒ହ୍ୱାକା॑ଶ॒।-ଞ୍ଚର॑ ଜାତବେଦ॒: କାମା॑ୟ॥

ମା॒ଞ୍ଚ॒ ର॒କ୍ଷ॒ ପୁତ୍ରାଂ॑।ଶ୍ଚ॒- ଶର॑ଣ। ମଭୂ॒। ତ୍ତବ॑। ପି॒ଙ୍ଗା॒କ୍ଷ॒ ଲୋ॒ହି॒ତଗ୍ରୀ॑ବ- କୃ॒ଷ୍ଣବ॑ର୍ଣ ନ॒ମୋଽସ୍ତୁ॑ତେ॥

ଅ॒ସ୍ମା।ନ୍ନି॒ ବର୍ହ॑ସ୍ୟେନାଂ- ସା॒ଗର॑ସ୍ୟୋର୍ମ॒ୟୋ ଯ॑ଥା। ଇନ୍ଦ୍ରଃ॑ କ୍ଷ॒ତ୍ର।ନ୍ଦ॑ଦାତୁ॒- ବରୁ॑ଣ। ମ॒ଭି ଷି॑ଞ୍ଚତୁ॥

ଶ॒ତ୍ର॒ବୋ॒ ନିଧ॑ନଂ ଯା॒ନ୍ତୁ॒- ଜ॒ୟ ତ୍ୱଂ॑ ବ୍ରହ୍ମ॒ତେଜ॑ସା। କ॒ପି॒ଲ॒ଜ॒ଟୀଂ ସ॒ର୍ୱଭ॑କ୍ଷ।ଞ୍ଚା॒-ଽଗ୍ନିଂ ପ୍ର॑ତ୍ୟକ୍ଷ॒ଦୈବ॑ତମ୍। ବ॒ରୁ॒ଣ॒ଞ୍ଚ॒ ବ॒ଶା॒।ମ୍ୟଗ୍ରେ॑- ମ॒ମ ପୁ॑ତ୍ରାଂଶ୍ଚ॒ ରକ୍ଷ॑ତୁ॥ (ମ॒ମ॒ ପୁ॒ତ୍ରାଂ॒ଶ୍ଚ॒ ର॒କ୍ଷ॒। ତ୍ୱୋ।ନ୍ନମଃ॑)।

ସାଽଗ୍ରଂ॑ ବ॒ର୍ଷଶ॒ତ।ଞ୍ଜୀ॑ବ- ପି॒ବ ଖା॑ଦ ଚ॒ ମୋଦ॑ ଚ। ଦୁ॒:ଖି॒ତାଂ॒ଶ୍ଚ ଦ୍ୱି॑ଜାଂ।ଶ୍ଚୈ॒ବ॒- ପ୍ର॒ଜା।ଞ୍ଚ॑ ପଶୁ॒ ପାଲ॑ୟ॥

ଯାବ॑।ଦାଦି॒ତ୍ୟ। ସ୍ତ॑ପତି॒- ଯାବ॑।ଦ୍ଭ୍ରାଜତି॒ ଚ॒ନ୍ଦ୍ରମାଃ॑। ଯା॒ବ॒।ଦ୍ୱା॒ୟୁଃ ପ୍ଲବା॑ୟତି॒-ତାବ॑।ଜ୍ଜୀବ॒ ଜୟା॑ ଜୟ॥

ଯେନ॑ କେ॒ନ ପ୍ର॑କାରେ॒ଣ॒- କୋ॒ ହି ନା॑ମ ନୁ॒ ଜୀବ॑ତି। ପରେ॑ଷା॒। ମୁପ॑କାରା॒ର୍ଥଂ॒- ଯ॒ଜ୍ଜୀବ॑ତି ସ॒ ଜୀବ॑ତି॥

ଏ॒ତାଁ॒ ବୈ॒ଶ୍ୱା॒ନରୀଂ॑- ସ॒ର୍ୱଦେ॑ବା।ନ୍ନ॒ମୋଽସ୍ତୁ॑ ତେ॥

ନ ଚୋ॑ର॒ଭୟ॒।ନ୍ନ ଚ॑ ସର୍ପ॒ଭୟ।-॒ନ୍ନ ଚ॑ ବ୍ୟାଘ୍ର॒ଭୟ॒।ନ୍ନ ଚ॑ ମୃତ୍ୟୁ॒ଭୟ॑ମ୍। ଯ॒ସ୍ୟା॒ଽପ॒ମୃ॒ତ୍ୟୁ।ର୍ନ॑ ଚ ମୃ॒ତ୍ୟୁ॒।-ସ୍ସର୍ୱଂ॑ ଲଭତେ॒ ସର୍ୱ॑।ଞ୍ଜୟତେ॥

୨୨। ସ୍ୱସ୍ତି ସୂକ୍ତଂ

ସ୍ୱ॒ସ୍ତି ନୋ॑ ମିମୀତାମ॒ଶ୍ୱିନା॒ ଭଗଃ॑ ସ୍ୱ॒ସ୍ତି ଦେ॒ବ୍ୟଦି॑ତିରନ॒ର୍ୱଣଃ॑ । ସ୍ୱ॒ସ୍ତି ପୂ॒ଷା ଅସୁ॑ରୋ ଦଧାତୁ ନଃ ସ୍ୱ॒ସ୍ତି ଦ୍ୟାବା॑ପୃଥି॒ବୀ ସୁ॑ଚେ॒ତୁନା॑ ॥ ୫।୦୫୧।୧୧, ୪।୩।୭।୧ {ସ୍ୱସ୍ତ୍ୟାତ୍ରେୟଃ । ବିଶ୍ୱଦେବାଃ । ଜଗତୀ ତ୍ରିଷ୍ଟୁଭୋବା}

ସ୍ୱ॒ସ୍ତୟେ॑ ବା॒ୟୁମୁପ॑ ବ୍ରବାମହୈ॒ ସୋମଂ॑ ସ୍ୱ॒ସ୍ତି ଭୁବ॑ନସ୍ୟ॒ ଯସ୍ପତିଃ॑ । ବୃହ॒ସ୍ପତିଂ॒ ସର୍ୱ॑ଗଣଂ ସ୍ୱ॒ସ୍ତୟେ॑ ସ୍ୱ॒ସ୍ତୟ॑ ଆଦି॒ତ୍ୟାସୋ॑ ଭବନ୍ତୁ ନଃ ॥ ୫।୦୫୧।୧୨, ୪।୩।୭।୨ {ସ୍ୱସ୍ତ୍ୟାତ୍ରେୟଃ । ବିଶ୍ୱଦେବାଃ । ଜଗତୀ ତ୍ରିଷ୍ଟୁଭୋବା}

ବିଶ୍ୱେ॑ ଦେ॒ବା ନୋ॑ ଅ॒ଦ୍ୟା ସ୍ୱ॒ସ୍ତୟେ॑ ବୈଶ୍ୱାନ॒ରୋ ବସୁ॑ର॒ଗ୍ନିଃ ସ୍ୱ॒ସ୍ତୟେ॑ । ଦେ॒ବା ଅ॑ବନ୍ତ୍ୱୃ॒ଭବଃ॑ ସ୍ୱ॒ସ୍ତୟେ॑ ସ୍ୱ॒ସ୍ତି ନୋ॑ ରୁ॒ଦ୍ରଃ ପା॒ତ୍ୱଂହ॑ସଃ ॥ ୫।୦୫୧।୧୩, ୪।୩।୭।୩ {ସ୍ୱସ୍ତ୍ୟାତ୍ରେୟଃ । ବିଶ୍ୱଦେବାଃ । ଜଗତୀ ତ୍ରିଷ୍ଟୁଭୋବା}

ସ୍ୱ॒ସ୍ତି ମି॑ତ୍ରାବରୁଣା ସ୍ୱ॒ସ୍ତି ପ॑ଥ୍ୟେ ରେବତି । ସ୍ୱ॒ସ୍ତି ନ॒ ଇନ୍ଦ୍ର॑ଶ୍ଚା॒ଗ୍ନିଶ୍ଚ॑ ସ୍ୱ॒ସ୍ତି ନୋ॑ ଅଦିତେ କୃଧି ॥ ୫।୦୫୧।୧୪, ୪।୩।୭।୪ {ସ୍ୱସ୍ତ୍ୟାତ୍ରେୟଃ । ବିଶ୍ୱଦେବାଃ । ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍}

ସ୍ୱ॒ସ୍ତି ପନ୍ଥା॒ମନୁ॑ ଚରେମ ସୂର୍ୟାଚନ୍ଦ୍ର॒ମସା॑ବିବ । ପୁନ॒ର୍ଦଦ॒ତାଘ୍ନ॑ତା ଜାନ॒ତା ସଂ ଗ॑ମେମହି ॥ ୫।୦୫୧।୧୫, ୪।୩।୭।୫ {ସ୍ୱସ୍ତ୍ୟାତ୍ରେୟଃ । ବିଶ୍ୱଦେବାଃ । ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍}

ପରିଶିଷ୍ଟମ୍ [ଋଗ୍ୱେଦ ମଣ୍ଡଲ ୫, ୫୧ ସୂକ୍ତସ୍ୟାନନ୍ତରଂ][ଋଗ୍ୱେଦ ଅଷ୍ଟକ ୪, ଅଧ୍ୟାୟ ୩, ୭ ବର୍ଗାନନ୍ତରଂ]

ସ୍ୱ॒ସ୍ତ୍ୟଯ॑ନଂ॒ ତାର୍କ୍ଷ୍ୟ॒ମରି॑ଷ୍ଟନେମିଂ ମ॒ହଦ୍ଭୂ॑ତଂ ବାୟ॒ସଂ ଦେ॒ବତା॑ନାଂ । ଅ॒ସୁ॒ର॒ଘ୍ନମିନ୍ଦ୍ର॑ସଖଂ ସ॒ମତ୍ସୁ॑ ବୃ॒ହଦ୍ୟଶୋ॒ ନାବ॑ମି॒ବା ରୁ॑ହେମ ॥୧॥

ଅଂ॒ହୋ॒ମୁଚ॑ମାଙ୍॒ଗିର॑ସଂ॒ ଗୟଂ॑ ଚ ସ୍ୱ॒ସ୍ତ୍ୟା॑ତ୍ରେ॒ୟଂ ମନ॑ସା ଚ॒ ତାର୍କ୍ଷ୍ୟଂ॑ । ପ୍ରୟ॑ତପାଣିଃ ଶର॒ଣଂ ପ୍ର ପ॑ଦ୍ୟେ ସ୍ୱ॒ସ୍ତି ସମ୍॑ବା॒ଧେଷ୍ୱଭ॑ୟଂ ନୋ, ଅସ୍ତୁ ॥୨॥

୨୩। ହିରଣ୍ୟଗର୍ଭ ସୂକ୍ତଂ

ହିରଣ୍ୟଗର୍ଭଇତି ଦଶର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ପ୍ରାଜାପତ୍ୟୋହିରଣ୍ୟଗର୍ଭଃ ପ୍ରଜାପତିସ୍ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍ ।

ହି॒ର॒ଣ୍ୟ॒ଗ॒ର୍ଭଃ ସମ॑ବର୍ତ॒ତାଗ୍ରେ॑ ଭୂ॒ତସ୍ୟ॑ ଜା॒ତଃ ପତି॒ରେକ॑ ଆସୀତ୍ । ସ ଦା॑ଧାର ପୃଥି॒ବୀଂ ଦ୍ୟାମୁ॒ତେମାଂ କସ୍ମୈ॑ ଦେ॒ବାୟ॑ ହ॒ବିଷା॑ ବିଧେମ ॥ ୧୦।୧୨୧।୦୧, ୮।୭।୩।୧

ଯ ଆ॑ତ୍ମ॒ଦା ବ॑ଲ॒ଦା ଯସ୍ୟ॒ ବିଶ୍ୱ॑ ଉ॒ପାସ॑ତେ ପ୍ର॒ଶିଷଂ॒ ଯସ୍ୟ॑ ଦେ॒ବାଃ । ଯସ୍ୟ॑ ଛା॒ୟାମୃତଂ॒ ଯସ୍ୟ॑ ମୃ॒ତ୍ୟୁଃ କସ୍ମୈ॑ ଦେ॒ବାୟ॑ ହ॒ବିଷା॑ ବିଧେମ ॥ ୧୦।୧୨୧।୦୨, ୮।୭।୩।୨

ଯଃ ପ୍ରା॑ଣ॒ତୋ ନି॑ମିଷ॒ତୋ ମ॑ହି॒ତ୍ୱୈକ॒ ଇଦ୍ରାଜା॒ ଜଗ॑ତୋ ବ॒ଭୂବ॑ । ଯ ଈଶେ॑ ଅ॒ସ୍ୟ ଦ୍ୱି॒ପଦ॒ଶ୍ଚତୁ॑ଷ୍ପଦଃ॒ କସ୍ମୈ॑ ଦେ॒ବାୟ॑ ହ॒ବିଷା॑ ବିଧେମ ॥ ୧୦।୧୨୧।୦୩, ୮।୭।୩।୩

ଯସ୍ୟେ॒ମେ ହି॒ମବ॑ନ୍ତୋ ମହି॒ତ୍ୱା ଯସ୍ୟ॑ ସମୁ॒ଦ୍ରଂ ର॒ସୟା॑ ସ॒ହାହୁଃ । ଯସ୍ୟେ॒ମାଃ ପ୍ର॒ଦିଶୋ॒ ଯସ୍ୟ॑ ବା॒ହୂ କସ୍ମୈ॑ ଦେ॒ବାୟ॑ ହ॒ବିଷା॑ ବିଧେମ ॥ ୧୦।୧୨୧।୦୪, ୮।୭।୩।୪

ଯେନ॒ ଦ୍ୟୌରୁ॒ଗ୍ରା ପୃ॑ଥି॒ବୀ ଚ॑ ଦୃ॒ଳ୍ହା ଯେନ॒ ସ୍ୱଃ॑ ସ୍ତଭି॒ତଂ ଯେନ॒ ନାକଃ॑ । ଯୋ ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷେ॒ ରଜ॑ସୋ ବି॒ମାନଃ॒ କସ୍ମୈ॑ ଦେ॒ବାୟ॑ ହ॒ବିଷା॑ ବିଧେମ ॥ ୧୦।୧୨୧।୦୫, ୮।୭।୩।୫

ଯଂ କ୍ରନ୍ଦ॑ସୀ॒ ଅବ॑ସା ତସ୍ତଭା॒ନେ ଅ॒ଭ୍ୟୈକ୍ଷେ॑ତାଂ॒ ମନ॑ସା॒ ରେଜ॑ମାନେ । ଯତ୍ରାଧି॒ ସୂର॒ ଉଦି॑ତୋ ବି॒ଭାତି॒ କସ୍ମୈ॑ ଦେ॒ବାୟ॑ ହ॒ବିଷା॑ ବିଧେମ ॥ ୧୦।୧୨୧।୦୬, ୮।୭।୪।୧

ଆପୋ॑ ହ॒ ଯଦ୍ବୃ॑ହ॒ତୀର୍ୱିଶ୍ୱ॒ମାୟ॒ନ୍ଗର୍ଭଂ॒ ଦଧା॑ନା ଜ॒ନୟ॑ନ୍ତୀର॒ଗ୍ନିମ୍ । ତତୋ॑ ଦେ॒ବାନାଂ॒ ସମ॑ବର୍ତ॒ତାସୁ॒ରେକଃ॒ କସ୍ମୈ॑ ଦେ॒ବାୟ॑ ହ॒ବିଷା॑ ବିଧେମ ॥ ୧୦।୧୨୧।୦୭, ୮।୭।୪।୨

ଯଶ୍ଚି॒ଦାପୋ॑ ମହି॒ନା ପ॒ର୍ୟପ॑ଶ୍ୟ॒ଦ୍ଦକ୍ଷଂ॒ ଦଧା॑ନା ଜ॒ନୟ॑ନ୍ତୀର୍ୟ॒ଜ୍ଞମ୍ । ଯୋ ଦେ॒ବେଷ୍ୱଧି॑ ଦେ॒ବ ଏକ॒ ଆସୀ॒ତ୍କସ୍ମୈ॑ ଦେ॒ବାୟ॑ ହ॒ବିଷା॑ ବିଧେମ ॥ ୧୦।୧୨୧।୦୮, ୮।୭।୪।୩

ମା ନୋ॑ ହିଂସୀଜ୍ଜନି॒ତା ଯଃ ପୃ॑ଥି॒ବ୍ୟା ଯୋ ବା॒ ଦିବଂ॑ ସ॒ତ୍ୟଧ॑ର୍ମା ଜ॒ଜାନ॑ । ଯଶ୍ଚା॒ପଶ୍ଚ॒ନ୍ଦ୍ରା ବୃ॑ହ॒ତୀର୍ଜ॒ଜାନ॒ କସ୍ମୈ॑ ଦେ॒ବାୟ॑ ହ॒ବିଷା॑ ବିଧେମ ॥ ୧୦।୧୨୧।୦୯, ୮।୭।୪।୪

ପ୍ରଜା॑ପତେ॒ ନ ତ୍ୱଦେ॒ତାନ୍ୟ॒ନ୍ୟୋ ବିଶ୍ୱା॑ ଜା॒ତାନି॒ ପରି॒ ତା ବ॑ଭୂବ । ଯତ୍କା॑ମାସ୍ତେ ଜୁହୁ॒ମସ୍ତନ୍ନୋ॑ ଅସ୍ତୁ ବ॒ୟଂ ସ୍ୟା॑ମ॒ ପତ॑ୟୋ ରୟୀ॒ଣାମ୍ ॥ ୧୦।୧୨୧।୧୦, ୮।୭।୪।୫

୨୪। ସତ୍ୟେନୋତ୍ତଭିତା ସୂକ୍ତଂ

ସତ୍ୟେନେତି ସପ୍ତଚତ୍ୱାରିଂଶଦୃଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ସୂର୍ୟାସାବିତ୍ରୀଋଷିକା ପଞ୍ଚାନାଂସୋମୋଦେବତା ତତଏକାଦଶାନାଂ ସୂର୍ୟାବିବାହଃ ସପ୍ତଦଶ୍ୟାଦେବାଃ ଅଷ୍ଟାଦଶ୍ୟାଃ ସୋମାର୍କୌ ଏକୋନବିଂଶ୍ୟାଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରମାଃ ତତୋନବାନାଂନୃଣାଂ ବିବାହ ମନ୍ତ୍ରାଆଶୀଃ ପ୍ରାୟାଃ ତତୋଦ୍ୱୟୋର୍ୱଧୂର୍ୱାସୋଦେବତା ଏକତ୍ରିଂଶ୍ୟାୟକ୍ଷ୍ମହା ଶିଷ୍ଟାନାମୃଚସୂର୍ୟାଂସାବିତ୍ରୀ ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍ଚତୁର୍ଦଶୀଏକୋନବିଂଶ୍ୟାଦି ତିସ୍ରସ୍ରୟୋବିଂଶୀ ଚତୁର୍ୱିଂଶୀଷଡ୍ୱିଂଶୀ ଷଟ୍ତ୍ରିଂଶୀ ସପ୍ତତ୍ରିଂଶୀ ଚତୁଶ୍ଚତ୍ୱାରିଂଶ୍ୟଶ୍ଚତ୍ରିଷ୍ଟୁଭଃ ଅଷ୍ଟାଦଶୀ ସପ୍ତବିଂଶୀତ୍ରିଚତ୍ୱାରିଂଶ୍ୟଶ୍ଚ ଜଗତ୍ୟଃ ଚତୁସ୍ତ୍ରିଂଶ୍ୟୁରୋବୃହତୀ ।

ସ॒ତ୍ୟେନୋତ୍ତ॑ଭିତା॒ ଭୂମିଃ॒ ସୂର୍ୟେ॒ଣୋତ୍ତ॑ଭିତା॒ ଦ୍ୟୌଃ । ଋ॒ତେନା॑ଦି॒ତ୍ୟାସ୍ତି॑ଷ୍ଠନ୍ତି ଦି॒ବି ସୋମୋ॒ ଅଧି॑ ଶ୍ରି॒ତଃ ॥ ୧୦।୦୮୫।୦୧, ୮।୩।୦୨୦।୦୧

ସୋମେ॑ନାଦି॒ତ୍ୟା ବ॒ଲିନଃ॒ ସୋମେ॑ନ ପୃଥି॒ବୀ ମ॒ହୀ । ଅଥୋ॒ ନକ୍ଷ॑ତ୍ରାଣାମେ॒ଷାମୁ॒ପସ୍ଥେ॒ ସୋମ॒ ଆହି॑ତଃ ॥ ୧୦।୦୮୫।୦୨, ୮।୩।୦୨୦।୦୨

ସୋମଂ॑ ମନ୍ୟତେ ପପି॒ବାନ୍ୟତ୍ସ॑ମ୍ପିଂ॒ଷନ୍ତ୍ୟୋଷ॑ଧିମ୍ । ସୋମଂ॒ ଯଂ ବ୍ର॒ହ୍ମାଣୋ॑ ବି॒ଦୁର୍ନ ତସ୍ୟା॑ଶ୍ନାତି॒ କଶ୍ଚ॒ନ ॥ ୧୦।୦୮୫।୦୩, ୮।୩।୦୨୦।୦୩

ଆ॒ଚ୍ଛଦ୍ୱି॑ଧାନୈର୍ଗୁପି॒ତୋ ବାର୍ହ॑ତୈଃ ସୋମ ରକ୍ଷି॒ତଃ । ଗ୍ରାବ୍ଣା॒ମିଚ୍ଛୃ॒ଣ୍ୱନ୍ତି॑ଷ୍ଠସି॒ ନ ତେ॑ ଅଶ୍ନାତି॒ ପାର୍ଥି॑ବଃ ॥ ୧୦।୦୮୫।୦୪, ୮।୩।୦୨୦।୦୪

ଯତ୍ତ୍ୱା॑ ଦେବ ପ୍ର॒ପିବ॑ନ୍ତି॒ ତତ॒ ଆ ପ୍ୟା॑ୟସେ॒ ପୁନଃ॑ । ବା॒ୟୁଃ ସୋମ॑ସ୍ୟ ରକ୍ଷି॒ତା ସମା॑ନାଂ॒ ମାସ॒ ଆକୃ॑ତିଃ ॥ ୧୦।୦୮୫।୦୫, ୮।୩।୦୨୦।୦୫

ରୈଭ୍ୟା॑ସୀଦନୁ॒ଦେୟୀ॑ ନାରାଶଂ॒ସୀ ନ୍ୟୋଚ॑ନୀ । ସୂ॒ର୍ୟାୟା॑ ଭ॒ଦ୍ରମିଦ୍ୱାସୋ॒ ଗାଥ॑ୟୈତି॒ ପରି॑ଷ୍କୃତମ୍ ॥ ୧୦।୦୮୫।୦୬, ୮।୩।୦୨୧।୦୧

ଚିତ୍ତି॑ରା ଉପ॒ବର୍ହ॑ଣଂ॒ ଚକ୍ଷୁ॑ରା ଅ॒ଭ୍ୟଞ୍ଜ॑ନମ୍ । ଦ୍ୟୌର୍ଭୂମିଃ॒ କୋଶ॑ ଆସୀ॒ଦ୍ୟଦୟା॑ତ୍ସୂ॒ର୍ୟା ପତି॑ମ୍ ॥ ୧୦।୦୮୫।୦୭, ୮।୩।୦୨୧।୦୨

ସ୍ତୋମା॑ ଆସନ୍ପ୍ରତି॒ଧୟଃ॑ କୁ॒ରୀରଂ॒ ଛନ୍ଦ॑ ଓପ॒ଶଃ । ସୂ॒ର୍ୟାୟା॑ ଅ॒ଶ୍ୱିନା॑ ବ॒ରାଗ୍ନିରା॑ସୀତ୍ପୁରୋଗ॒ବଃ ॥ ୧୦।୦୮୫।୦୮, ୮।୩।୦୨୧।୦୩

ସୋମୋ॑ ବଧୂ॒ୟୁର॑ଭବଦ॒ଶ୍ୱିନା॑ସ୍ତାମୁ॒ଭା ବ॒ରା । ସୂ॒ର୍ୟାଂ ଯତ୍ପତ୍ୟେ॒ ଶଂସ॑ନ୍ତୀଂ॒ ମନ॑ସା ସବି॒ତାଦ॑ଦାତ୍ ॥ ୧୦।୦୮୫।୦୯, ୮।୩।୦୨୧।୦୪

ମନୋ॑ ଅସ୍ୟା॒ ଅନ॑ ଆସୀ॒ଦ୍ଦ୍ୟୌରା॑ସୀଦୁ॒ତ ଚ୍ଛ॒ଦିଃ । ଶୁ॒କ୍ରାବ॑ନ॒ଡ୍ୱାହା॑ବାସ୍ତାଂ॒ ଯଦୟା॑ତ୍ସୂ॒ର୍ୟା ଗୃ॒ହମ୍ ॥ ୧୦।୦୮୫।୧୦, ୮।୩।୦୨୧।୦୫

ଋ॒କ୍ସା॒ମାଭ୍ୟା॑ମ॒ଭିହି॑ତୌ॒ ଗାବୌ॑ ତେ ସାମ॒ନାବି॑ତଃ । ଶ୍ରୋତ୍ରଂ॑ ତେ ଚ॒କ୍ରେ ଆ॑ସ୍ତାଂ ଦି॒ବି ପନ୍ଥା॑ଶ୍ଚରାଚା॒ରଃ ॥ ୧୦।୦୮୫।୧୧, ୮।୩।୦୨୨।୦୧

ଶୁଚୀ॑ ତେ ଚ॒କ୍ରେ ଯା॒ତ୍ୟା ବ୍ୟା॒ନୋ ଅକ୍ଷ॒ ଆହ॑ତଃ । ଅନୋ॑ ମନ॒ସ୍ମୟଂ॑ ସୂ॒ର୍ୟାରୋ॑ହତ୍ପ୍ରୟ॒ତୀ ପତି॑ମ୍ ॥ ୧୦।୦୮୫।୧୨, ୮।୩।୦୨୨।୦୨

ସୂ॒ର୍ୟାୟା॑ ବହ॒ତୁଃ ପ୍ରାଗା॑ତ୍ସବି॒ତା ଯମ॒ବାସୃ॑ଜତ୍ । ଅ॒ଘାସୁ॑ ହନ୍ୟନ୍ତେ॒ ଗାବୋଽର୍ଜୁ॑ନ୍ୟୋଃ॒ ପର୍ୟୁ॑ହ୍ୟତେ ॥ ୧୦।୦୮୫।୧୩, ୮।୩।୦୨୨।୦୩

ଯଦ॑ଶ୍ୱିନା ପୃ॒ଚ୍ଛମା॑ନା॒ବୟା॑ତଂ ତ୍ରିଚ॒କ୍ରେଣ॑ ବହ॒ତୁଂ ସୂ॒ର୍ୟାୟାଃ॑ । ବିଶ୍ୱେ॑ ଦେ॒ବା ଅନୁ॒ ତଦ୍ୱା॑ମଜାନନ୍ପୁ॒ତ୍ରଃ ପି॒ତରା॑ବବୃଣୀତ ପୂ॒ଷା ॥ ୧୦।୦୮୫।୧୪, ୮।୩।୦୨୨।୦୪

ଯଦୟା॑ତଂ ଶୁଭସ୍ପତୀ ବରେ॒ୟଂ ସୂ॒ର୍ୟାମୁପ॑ । କ୍ୱୈକଂ॑ ଚ॒କ୍ରଂ ବା॑ମାସୀ॒ତ୍କ୍ୱ॑ ଦେ॒ଷ୍ଟ୍ରାୟ॑ ତସ୍ଥଥୁଃ ॥ ୧୦।୦୮୫।୧୫, ୮।୩।୦୨୨।୦୫

ଦ୍ୱେ ତେ॑ ଚ॒କ୍ରେ ସୂ॑ର୍ୟେ ବ୍ର॒ହ୍ମାଣ॑ ଋତୁ॒ଥା ବି॑ଦୁଃ । ଅଥୈକଂ॑ ଚ॒କ୍ରଂ ଯଦ୍ଗୁହା॒ ତଦ॑ଦ୍ଧା॒ତୟ॒ ଇଦ୍ୱି॑ଦୁଃ ॥ ୧୦।୦୮୫।୧୬, ୮।୩।୦୨୩।୦୧

ସୂ॒ର୍ୟାୟୈ॑ ଦେ॒ବେଭ୍ୟୋ॑ ମି॒ତ୍ରାୟ॒ ବରୁ॑ଣାୟ ଚ । ଯେ ଭୂ॒ତସ୍ୟ॒ ପ୍ରଚେ॑ତସ ଇ॒ଦଂ ତେଭ୍ୟୋ॑ଽକରଂ॒ ନମଃ॑ ॥ ୧୦।୦୮୫।୧୭, ୮।୩।୦୨୩।୦୨

ପୂ॒ର୍ୱା॒ପ॒ରଂ ଚ॑ରତୋ ମା॒ୟଯୈ॒ତୌ ଶିଶୂ॒ କ୍ରୀଳ॑ନ୍ତୌ॒ ପରି॑ ଯାତୋ ଅଧ୍ୱ॒ରମ୍ । ବିଶ୍ୱା॑ନ୍ୟ॒ନ୍ୟୋ ଭୁବ॑ନାଭି॒ଚଷ୍ଟ॑ ଋ॒ତୂଁର॒ନ୍ୟୋ ବି॒ଦଧ॑ଜ୍ଜାୟତେ॒ ପୁନଃ॑ ॥ ୧୦।୦୮୫।୧୮, ୮।୩।୦୨୩।୦୩

ନବୋ॑ନବୋ ଭବତି॒ ଜାୟ॑ମା॒ନୋଽହ୍ନାଂ॑ କେ॒ତୁରୁ॒ଷସା॑ମେ॒ତ୍ୟଗ୍ର॑ମ୍ । ଭା॒ଗଂ ଦେ॒ବେଭ୍ୟୋ॒ ବି ଦ॑ଧାତ୍ୟା॒ୟନ୍ପ୍ର ଚ॒ନ୍ଦ୍ରମା॑ସ୍ତିରତେ ଦୀ॒ର୍ଘମାୟୁଃ॑ ॥ ୧୦।୦୮୫।୧୯, ୮।୩।୦୨୩।୦୪

ସୁ॒କିଂ॒ଶୁ॒କଂ ଶ॑ଲ୍ମ॒ଲିଂ ବି॒ଶ୍ୱରୂ॑ପଂ॒ ହିର॑ଣ୍ୟବର୍ଣଂ ସୁ॒ବୃତଂ॑ ସୁଚ॒କ୍ରମ୍ । ଆ ରୋ॑ହ ସୂର୍ୟେ ଅ॒ମୃତ॑ସ୍ୟ ଲୋ॒କଂ ସ୍ୟୋ॒ନଂ ପତ୍ୟେ॑ ବହ॒ତୁଂ କୃ॑ଣୁଷ୍ୱ ॥ ୧୦।୦୮୫।୨୦, ୮।୩।୦୨୩।୦୫

ଉଦୀ॒ର୍ଷ୍ୱାତଃ॒ ପତି॑ବତୀ॒ ହ୍ୟେ॒୩॒॑ଷା ବି॒ଶ୍ୱାବ॑ସୁଂ॒ ନମ॑ସା ଗୀ॒ର୍ଭିରୀ॑ଳେ । ଅ॒ନ୍ୟାମି॑ଚ୍ଛ ପିତୃ॒ଷଦଂ॒ ବ୍ୟ॑କ୍ତାଂ॒ ସ ତେ॑ ଭା॒ଗୋ ଜ॒ନୁଷା॒ ତସ୍ୟ॑ ବିଦ୍ଧି ॥ ୧୦।୦୮୫।୨୧, ୮।୩।୦୨୪।୦୧

ଉଦୀ॒ର୍ଷ୍ୱାତୋ॑ ବିଶ୍ୱାବସୋ॒ ନମ॑ସେଳା ମହେ ତ୍ୱା । ଅ॒ନ୍ୟାମି॑ଚ୍ଛ ପ୍ରଫ॒ର୍ୱ୍ୟଂ୧॒॑ ସଂ ଜା॒ୟାଂ ପତ୍ୟା॑ ସୃଜ ॥ ୧୦।୦୮୫।୨୨, ୮।୩।୦୨୪।୦୨

ଅ॒ନୃ॒କ୍ଷ॒ରା ଋ॒ଜବଃ॑ ସନ୍ତୁ॒ ପନ୍ଥା॒ ଯେଭିଃ॒ ସଖା॑ୟୋ॒ ଯନ୍ତି॑ ନୋ ବରେ॒ୟମ୍ । ସମ॑ର୍ୟ॒ମା ସଂ ଭଗୋ॑ ନୋ ନିନୀୟା॒ତ୍ସଂ ଜା॑ସ୍ପ॒ତ୍ୟଂ ସୁ॒ୟମ॑ମସ୍ତୁ ଦେବାଃ ॥ ୧୦।୦୮୫।୨୩, ୮।୩।୦୨୪।୦୩

ପ୍ର ତ୍ୱା॑ ମୁଞ୍ଚାମି॒ ବରୁ॑ଣସ୍ୟ॒ ପାଶା॒ଦ୍ୟେନ॒ ତ୍ୱାବ॑ଧ୍ନାତ୍ସବି॒ତା ସୁ॒ଶେବଃ॑ । ଋ॒ତସ୍ୟ॒ ଯୋନୌ॑ ସୁକୃ॒ତସ୍ୟ॑ ଲୋ॒କେଽରି॑ଷ୍ଟାଂ ତ୍ୱା ସ॒ହ ପତ୍ୟା॑ ଦଧାମି ॥ ୧୦।୦୮୫।୨୪, ୮।୩।୦୨୪।୦୪

ପ୍ରେତୋ ମୁ॒ଞ୍ଚାମି॒ ନାମୁତଃ॑ ସୁବ॒ଦ୍ଧାମ॒ମୁତ॑ସ୍କରମ୍ । ଯଥେ॒ୟମି॑ନ୍ଦ୍ର ମୀଢ୍ୱଃ ସୁପୁ॒ତ୍ରା ସୁ॒ଭଗାସ॑ତି ॥ ୧୦।୦୮୫।୨୫, ୮।୩।୦୨୪।୦୫

ପୂ॒ଷା ତ୍ୱେ॒ତୋ ନ॑ୟତୁ ହସ୍ତ॒ଗୃହ୍ୟା॒ଶ୍ୱିନା॑ ତ୍ୱା॒ ପ୍ର ବ॑ହତାଂ॒ ରଥେ॑ନ । ଗୃ॒ହାନ୍ଗ॑ଚ୍ଛ ଗୃ॒ହପ॑ତ୍ନୀ॒ ଯଥାସୋ॑ ବ॒ଶିନୀ॒ ତ୍ୱଂ ବି॒ଦଥ॒ମା ବ॑ଦାସି ॥ ୧୦।୦୮୫।୨୬, ୮।୩।୦୨୫।୦୧

ଇ॒ହ ପ୍ରି॒ୟଂ ପ୍ର॒ଜୟା॑ ତେ॒ ସମୃ॑ଧ୍ୟତାମ॒ସ୍ମିନ୍ଗୃ॒ହେ ଗାର୍ହ॑ପତ୍ୟାୟ ଜାଗୃହି । ଏ॒ନା ପତ୍ୟା॑ ତ॒ନ୍ୱଂ୧॒॑ ସଂ ସୃ॑ଜ॒ସ୍ୱାଧା॒ ଜିବ୍ରୀ॑ ବି॒ଦଥ॒ମା ବ॑ଦାଥଃ ॥ ୧୦।୦୮୫।୨୭, ୮।୩।୦୨୫।୦୨

ନୀ॒ଲ॒ଲୋ॒ହି॒ତଂ ଭ॑ବତି କୃ॒ତ୍ୟାସ॒କ୍ତିର୍ୱ୍ୟ॑ଜ୍ୟତେ । ଏଧ॑ନ୍ତେ ଅସ୍ୟା ଜ୍ଞା॒ତୟଃ॒ ପତି॑ର୍ବ॒ନ୍ଧେଷୁ॑ ବଧ୍ୟତେ ॥ ୧୦।୦୮୫।୨୮, ୮।୩।୦୨୫।୦୩

ପରା॑ ଦେହି ଶାମୁ॒ଲ୍ୟଂ॑ ବ୍ର॒ହ୍ମଭ୍ୟୋ॒ ବି ଭ॑ଜା॒ ବସୁ॑ । କୃ॒ତ୍ୟୈଷା ପ॒ଦ୍ୱତୀ॑ ଭୂ॒ତ୍ୱ୍ୟା ଜା॒ୟା ବି॑ଶତେ॒ ପତି॑ମ୍ ॥ ୧୦।୦୮୫।୨୯, ୮।୩।୦୨୫।୦୪

ଅ॒ଶ୍ରୀ॒ରା ତ॒ନୂର୍ଭ॑ବତି॒ ରୁଶ॑ତୀ ପା॒ପୟା॑ମୁ॒ୟା । ପତି॒ର୍ୟଦ୍ୱ॒ଧ୍ୱୋ॒୩॒॑ ବାସ॑ସା॒ ସ୍ୱମଙ୍ଗ॑ମଭି॒ଧିତ୍ସ॑ତେ ॥ ୧୦।୦୮୫।୩୦, ୮।୩।୦୨୫।୦୫

ଯେ ବ॒ଧ୍ୱ॑ଶ୍ଚ॒ନ୍ଦ୍ରଂ ବ॑ହ॒ତୁଂ ଯକ୍ଷ୍ମା॒ ଯନ୍ତି॒ ଜନା॒ଦନୁ॑ । ପୁନ॒ସ୍ତାନ୍ୟ॒ଜ୍ଞିୟା॑ ଦେ॒ବା ନୟ॑ନ୍ତୁ॒ ଯତ॒ ଆଗ॑ତାଃ ॥ ୧୦।୦୮୫।୩୧, ୮।୩।୦୨୬।୦୧

ମା ବି॑ଦନ୍ପରିପ॒ନ୍ଥିନୋ॒ ଯ ଆ॒ସୀଦ॑ନ୍ତି॒ ଦମ୍ପ॑ତୀ । ସୁ॒ଗେଭି॑ର୍ଦୁ॒ର୍ଗମତୀ॑ତା॒ମପ॑ ଦ୍ରା॒ନ୍ତ୍ୱରା॑ତୟଃ ॥ ୧୦।୦୮୫।୩୨, ୮।୩।୦୨୬।୦୨

ସୁ॒ମ॒ଙ୍ଗ॒ଲୀରି॒ୟଂ ବ॒ଧୂରି॒ମାଂ ସ॒ମେତ॒ ପଶ୍ୟ॑ତ । ସୌଭା॑ଗ୍ୟମସ୍ୟୈ ଦ॒ତ୍ତ୍ୱାୟାଥାସ୍ତଂ॒ ବି ପରେ॑ତନ ॥ ୧୦।୦୮୫।୩୩, ୮।୩।୦୨୬।୦୩

ତୃ॒ଷ୍ଟମେ॒ତତ୍କଟୁ॑କମେ॒ତଦ॑ପା॒ଷ୍ଠବ॑ଦ୍ୱି॒ଷବ॒ନ୍ନୈତଦତ୍ତ॑ବେ । ସୂ॒ର୍ୟାଂ ଯୋ ବ୍ର॒ହ୍ମା ବି॒ଦ୍ୟାତ୍ସ ଇଦ୍ୱାଧୂ॑ୟମର୍ହତି ॥ ୧୦।୦୮୫।୩୪, ୮।୩।୦୨୬।୦୪

ଆ॒ଶସ॑ନଂ ବି॒ଶସ॑ନ॒ମଥୋ॑ ଅଧିବି॒କର୍ତ॑ନମ୍ । ସୂ॒ର୍ୟାୟାଃ॑ ପଶ୍ୟ ରୂ॒ପାଣି॒ ତାନି॑ ବ୍ର॒ହ୍ମା ତୁ ଶୁ॑ନ୍ଧତି ॥ ୧୦।୦୮୫।୩୫, ୮।୩।୦୨୬।୦୫

ଗୃ॒ଭ୍ଣାମି॑ ତେ ସୌଭଗ॒ତ୍ୱାୟ॒ ହସ୍ତଂ॒ ମୟା॒ ପତ୍ୟା॑ ଜ॒ରଦ॑ଷ୍ଟି॒ର୍ୟଥାସଃ॑ । ଭଗୋ॑ ଅର୍ୟ॒ମା ସ॑ବି॒ତା ପୁରନ୍॑ଧି॒ର୍ମହ୍ୟଂ॑ ତ୍ୱାଦୁ॒ର୍ଗାର୍ହ॑ପତ୍ୟାୟ ଦେ॒ବାଃ ॥ ୧୦।୦୮୫।୩୬, ୮।୩।୦୨୭।୦୧

ତାଂ ପୂ॑ଷଞ୍ଛି॒ବତ॑ମା॒ମେର॑ୟସ୍ୱ॒ ଯସ୍ୟାଂ॒ ବୀଜଂ॑ ମନୁ॒ଷ୍ୟା॒୩॒॑ ବପ॑ନ୍ତି । ଯା ନ॑ ଊ॒ରୂ ଉ॑ଶ॒ତୀ ବି॒ଶ୍ରୟା॑ତେ॒ ଯସ୍ୟା॑ମୁ॒ଶନ୍ତଃ॑ ପ୍ର॒ହରା॑ମ॒ ଶେପ॑ମ୍ ॥ ୧୦।୦୮୫।୩୭, ୮।୩।୦୨୭।୦୨

ତୁଭ୍ୟ॒ମଗ୍ରେ॒ ପର୍ୟ॑ବହନ୍ତ୍ସୂ॒ର୍ୟାଂ ବ॑ହ॒ତୁନା॑ ସ॒ହ । ପୁନଃ॒ ପତି॑ଭ୍ୟୋ ଜା॒ୟାଂ ଦା ଅ॑ଗ୍ନେ ପ୍ର॒ଜୟା॑ ସ॒ହ ॥ ୧୦।୦୮୫।୩୮, ୮।୩।୦୨୭।୦୩

ପୁନଃ॒ ପତ୍ନୀ॑ମ॒ଗ୍ନିର॑ଦା॒ଦାୟୁ॑ଷା ସ॒ହ ବର୍ଚ॑ସା । ଦୀ॒ର୍ଘାୟୁ॑ରସ୍ୟା॒ ଯଃ ପତି॒ର୍ଜୀବା॑ତି ଶ॒ରଦଃ॑ ଶ॒ତମ୍ ॥ ୧୦।୦୮୫।୩୯, ୮।୩।୦୨୭।୦୪

ସୋମଃ॑ ପ୍ରଥ॒ମୋ ବି॑ବିଦେ ଗନ୍ଧ॒ର୍ୱୋ ବି॑ବିଦ॒ ଉତ୍ତ॑ରଃ । ତୃ॒ତୀୟୋ॑ ଅ॒ଗ୍ନିଷ୍ଟେ॒ ପତି॑ସ୍ତୁ॒ରୀୟ॑ସ୍ତେ ମନୁଷ୍ୟ॒ଜାଃ ॥ ୧୦।୦୮୫।୪୦, ୮।୩।୦୨୭।୦୫

ସୋମୋ॑ ଦଦଦ୍ଗନ୍ଧ॒ର୍ୱାୟ॑ ଗନ୍ଧ॒ର୍ୱୋ ଦ॑ଦଦ॒ଗ୍ନୟେ॑ । ର॒ୟିଂ ଚ॑ ପୁ॒ତ୍ରାଁଶ୍ଚା॑ଦାଦ॒ଗ୍ନିର୍ମହ୍ୟ॒ମଥୋ॑ ଇ॒ମାମ୍ ॥ ୧୦।୦୮୫।୪୧, ୮।୩।୦୨୮।୦୧

ଇ॒ହୈବ ସ୍ତଂ॒ ମା ବି ଯୌ॑ଷ୍ଟଂ॒ ବିଶ୍ୱ॒ମାୟୁ॒ର୍ୱ୍ୟ॑ଶ୍ନୁତମ୍ । କ୍ରୀଳ॑ନ୍ତୌ ପୁ॒ତ୍ରୈର୍ନପ୍ତୃ॑ଭି॒ର୍ମୋଦ॑ମାନୌ॒ ସ୍ୱେ ଗୃ॒ହେ ॥ ୧୦।୦୮୫।୪୨, ୮।୩।୦୨୮।୦୨

ଆ ନଃ॑ ପ୍ର॒ଜାଂ ଜ॑ନୟତୁ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିରାଜର॒ସାୟ॒ ସମ॑ନକ୍ତ୍ୱର୍ୟ॒ମା । ଅଦୁ॑ର୍ମଙ୍ଗଲୀଃ ପତିଲୋ॒କମା ବି॑ଶ॒ ଶଂ ନୋ॑ ଭବ ଦ୍ୱି॒ପଦେ॒ ଶଂ ଚତୁ॑ଷ୍ପଦେ ॥ ୧୦।୦୮୫।୪୩, ୮।୩।୦୨୮।୦୩

ଅଘୋ॑ରଚକ୍ଷୁ॒ରପ॑ତିଘ୍ନ୍ୟେଧି ଶି॒ବା ପ॒ଶୁଭ୍ୟଃ॑ ସୁ॒ମନାଃ॑ ସୁ॒ବର୍ଚାଃ॑ । ବୀ॒ର॒ସୂର୍ଦେ॒ବକା॑ମା ସ୍ୟୋ॒ନା ଶଂ ନୋ॑ ଭବ ଦ୍ୱି॒ପଦେ॒ ଶଂ ଚତୁ॑ଷ୍ପଦେ ॥ ୧୦।୦୮୫।୪୪, ୮।୩।୦୨୮।୦୪

ଇ॒ମାଂ ତ୍ୱମି॑ନ୍ଦ୍ର ମୀଢ୍ୱଃ ସୁପୁ॒ତ୍ରାଂ ସୁ॒ଭଗାଂ॑ କୃଣୁ । ଦଶା॑ସ୍ୟାଂ ପୁ॒ତ୍ରାନା ଧେ॑ହି॒ ପତି॑ମେକାଦ॒ଶଂ କୃ॑ଧି ॥ ୧୦।୦୮୫।୪୫, ୮।୩।୦୨୮।୦୫

ସ॒ମ୍ରାଜ୍ଞୀ॒ ଶ୍ୱଶୁ॑ରେ ଭବ ସ॒ମ୍ରାଜ୍ଞୀ॑ ଶ୍ୱ॒ଶ୍ର୍ୱାଂ ଭ॑ବ । ନନା॑ନ୍ଦରି ସ॒ମ୍ରାଜ୍ଞୀ॑ ଭବ ସ॒ମ୍ରାଜ୍ଞୀ॒ ଅଧି॑ ଦେ॒ବୃଷୁ॑ ॥ ୧୦।୦୮୫।୪୬, ୮।୩।୦୨୮।୦୬

ସମ॑ଞ୍ଜନ୍ତୁ॒ ବିଶ୍ୱେ॑ ଦେ॒ବାଃ ସମାପୋ॒ ହୃଦ॑ୟାନି ନୌ । ସଂ ମା॑ତ॒ରିଶ୍ୱା॒ ସଂ ଧା॒ତା ସମୁ॒ ଦେଷ୍ଟ୍ରୀ॑ ଦଧାତୁ ନୌ ॥ ୧୦।୦୮୫।୪୭, ୮।୩।୦୨୮।୦୭

ପରିଶିଷ୍ଟମ୍ [ଋଗ୍ୱେଦ ମଣ୍ଡଲ ୧୦।୦୮୫ ସୂକ୍ତସ୍ୟାନନ୍ତରଂ][ଋଗ୍ୱେଦ ଅଷ୍ଟକ ୮, ଅଧ୍ୟାୟ ୩, ୨୮ ବର୍ଗାନନ୍ତରଂ]

ଅ॒ବି॒ଧ॒ବା ଭବ॑ ବର୍ଷା॒ଣି॒- ଶ॒ତଂ ସା॑ଗ୍ର।ନ୍ତୁ॒ ସବ୍ର॑ତା। ତେ॒ଜ॒ସ୍ୱୀ॒ ଚ ଯ॑ଶସ୍ୱୀ॒ ଚ॒-ଧ॒ର୍ମପ॑ତ୍ନୀ ପ॒ତିବ୍ର॑ତା॥

ଜ॒ନ॒ୟ॒। ଦ୍ବହୁ॑ପୁତ୍ରା॒ଣି॒- ମା॒ ଚ ଦୁ॑:ଖଂ ଲ॒ଭେ। ତ୍କ୍ୱ॑ଚିତ୍। ଭ॒ର୍ତା ତେ॒ ସୋମ॑ପା ନି॒ତ୍ୟଂ॒-ଭ॒ବେ। ଦ୍ଧ॑ର୍ମପ॒ରାୟ॑ଣଃ॥

ଅ॒ଷ୍ଟ॒ପୁ॒ତ୍ରା ଭ॑ବ ତ୍ୱ॒।ଞ୍ଚ॒- ସୁ॒ଭଗା॑ ଚ ପ॒ତିବ୍ର॑ତା। ଭର୍ତୁ॑।ଶ୍ଚୈ॒ବ ପି॑ତୁ। ର୍ଭ୍ରା॒ତୁ॒।-ର୍ହୃ॒ଦୟା॑ଽଽନନ୍ଦି॒ନୀ ସ॑ଦା॥

ଇ॒ନ୍ଦ୍ର॒ସ୍ୟ॒ ତୁ॒ ଯ॒ଥେ॒ନ୍ଦ୍ରାଣୀ॑- ଶ୍ରୀ॒ଧର॑ସ୍ୟ ଯ॒ଥା ଶ୍ରି॑ୟା। ଶ॒ଙ୍କ॒ର॒ସ୍ୟ॒ ଯ॒ଥା॒ ଗୌରୀ॑- ତ॒ଦ୍ଭର୍ତୁ॑। ରପି॒ ଭର୍ତ॑ରି॥

ଅତ୍ରେ॑। ର୍ୟ॒ଥାଽନୁ॑ସୂୟା॒ ସ୍ୟା॒।-ଦ୍ୱ॒ସିଷ୍ଠ॑ସ୍ୟାଽପ୍ୟ॒ରୁନ୍ଧ॑ତୀ। କୌ॒ଶି॒କ॒ସ୍ୟ॒ ଯ॒ଥା॒ ସତୀ॑- ତ॒ଥା ତ୍ୱ॑।ମପି॒ ଭର୍ତ॑ରି॥

ଧ୍ରୁ॒ବୈଧି॒ ପୋ॑ଷ୍ୟା॒ ମୟି॒- ମହ୍ୟ॑। ନ୍ତ୍ୱାଽଦା॒। ଦ୍ବୃହ॒ସ୍ପତିଃ॑। ମୟା॒ ପତ୍ୟା॑ ପ୍ର॒ଜାବ॑ତୀ॒-ସ।ଞ୍ଜୀ॑ବ ଶ॒ରଦ॑। ଶ୍ଶ॒ତମ୍॥

୨୫। ଶକୁନ୍ତକ ସୂକ୍ତଂ

କନିକ୍ରଦଦିତି ତୃଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ଶୌନକୋଗୃତ୍ସମଦଃଶକୁନ୍ତସ୍ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍ ।

କନି॑କ୍ରଦଜ୍ଜ॒ନୁଷଂ॑ ପ୍ରବ୍ରୁବା॒ଣ ଇୟ॑ର୍ତି॒ ବାଚ॑ମରି॒ତେବ॒ ନାବ॑ମ୍ । ସୁ॒ମ॒ଙ୍ଗଲ॑ଶ୍ଚ ଶକୁନେ॒ ଭବା॑ସି॒ ମା ତ୍ୱା॒ କା ଚି॑ଦଭି॒ଭା ବିଶ୍ୱ୍ୟା॑ ବିଦତ୍ ॥ ୨।୦୪୨।୦୧, ୨।୮।୦୧୧।୦୧

ମା ତ୍ୱା॑ ଶ୍ୟେ॒ନ ଉଦ୍ୱ॑ଧୀ॒ନ୍ମା ସୁ॑ପ॒ର୍ଣୋ ମା ତ୍ୱା॑ ବିଦ॒ଦିଷୁ॑ମାନ୍ୱୀ॒ରୋ ଅସ୍ତା॑ । ପିତ୍ର୍ୟା॒ମନୁ॑ ପ୍ର॒ଦିଶଂ॒ କନି॑କ୍ରଦତ୍ସୁମ॒ଙ୍ଗଲୋ॑ ଭଦ୍ରବା॒ଦୀ ବ॑ଦେ॒ହ ॥ ୨।୦୪୨।୦୨, ୨।୮।୦୧୧।୦୨

ଅବ॑ କ୍ରନ୍ଦ ଦକ୍ଷିଣ॒ତୋ ଗୃ॒ହାଣାଂ॑ ସୁମ॒ଙ୍ଗଲୋ॑ ଭଦ୍ରବା॒ଦୀ ଶ॑କୁନ୍ତେ । ମା ନଃ॑ ସ୍ତେ॒ନ ଈ॑ଶତ॒ ମାଘଶଂ॑ସୋ ବୃ॒ହଦ୍ୱ॑ଦେମ ବି॒ଦଥେ॑ ସୁ॒ବୀରାଃ॑ ॥ ୨।୦୪୨।୦୩, ୨।୮।୦୧୧।୦୩

ପ୍ରଦକ୍ଷିଣିଦିତି ତୃଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ଶୌନକୋଗୃତ୍ସମଦଃ ଶକୁନ୍ତୋଜଗତୀ ଦ୍ୱିତୀୟାତିଶକ୍ୱରୀ ଅଷ୍ଟିର୍ୱା ।

ପ୍ର॒ଦ॒କ୍ଷି॒ଣିଦ॒ଭି ଗୃ॑ଣନ୍ତି କା॒ରବୋ॒ ବୟୋ॒ ବଦ॑ନ୍ତ ଋତୁ॒ଥା ଶ॒କୁନ୍ତ॑ୟଃ । ଉ॒ଭେ ବାଚୌ॑ ବଦତି ସାମ॒ଗା ଇ॑ବ ଗାୟ॒ତ୍ରଂ ଚ॒ ତ୍ରୈଷ୍ଟୁ॑ଭଂ॒ ଚାନୁ॑ ରାଜତି ॥ ୨।୦୪୩।୦୧, ୨।୮।୦୧୨।୦୧

ଉ॒ଦ୍ଗା॒ତେବ॑ ଶକୁନେ॒ ସାମ॑ ଗାୟସି ବ୍ରହ୍ମପୁ॒ତ୍ର ଇ॑ବ॒ ସବ॑ନେଷୁ ଶଂସସି । ବୃଷେ॑ବ ବା॒ଜୀ ଶିଶୁ॑ମତୀର॒ପୀତ୍ୟା॑ ସ॒ର୍ୱତୋ॑ ନଃ ଶକୁନେ ଭ॒ଦ୍ରମା ବ॑ଦ ବି॒ଶ୍ୱତୋ॑ ନଃ ଶକୁନେ॒ ପୁଣ୍ୟ॒ମା ବ॑ଦ ॥ ୨।୦୪୩।୦୨, ୨।୮।୦୧୨।୦୨

ଆ॒ବଦଂ॒ସ୍ତ୍ୱଂ ଶ॑କୁନେ ଭ॒ଦ୍ରମା ବ॑ଦ ତୂ॒ଷ୍ଣୀମାସୀ॑ନଃ ସୁମ॒ତିଂ ଚି॑କିଦ୍ଧି ନଃ । ଯଦୁ॒ତ୍ପତ॒ନ୍ୱଦ॑ସି କର୍କ॒ରିର୍ୟ॑ଥା ବୃ॒ହଦ୍ୱ॑ଦେମ ବି॒ଦଥେ॑ ସୁ॒ବୀରାଃ॑ ॥ ୨।୦୪୩।୦୩, ୨।୮।୦୧୨।୦୩

ପରିଶିଷ୍ଟମ୍ [ଋଗ୍ୱେଦ ମଣ୍ଡଲ ୨।୦୪୩ ସୂକ୍ତସ୍ୟାନନ୍ତରଂ][ଋଗ୍ୱେଦ ଅଷ୍ଟକ ୨, ଅଧ୍ୟାୟ ୮, ୧୨ ବର୍ଗାନନ୍ତରଂ]

ଭ॒ଦ୍ରଂ ବ॑ଦ ଦକ୍ଷିଣ॒ତୋ- ଭ॒ଦ୍ର।ମୁ॑ତ୍ତର॒ତୋ ବ॑ଦ। ଭ॒ଦ୍ରଂ ପୁ॒ରସ୍ତା॑।ନ୍ନୋ ବଦ- ଭ॒ଦ୍ରଂ ପ॑ଶ୍ଚା।ତ୍କ॒ପିଞ୍ଜ॑ଲ॥

ଭ॒ଦ୍ରଂ ବ॑ଦ ପୁ॒ତ୍ରୈ।-ର୍ଭ॒ଦ୍ରଂ ବ॑ଦ ଗୃ॒ହେଷୁ॑ ଚ। ଭ॒ଦ୍ର।ମ॒ସ୍ମାକ॑। ନ୍ନୋ ବଦ- ଭ॒ଦ୍ର।ନ୍ନୋ॒ ଅଭ॑ୟ।ଙ୍କୃଧି॥

ଭ॒ଦ୍ର। ମ॒ଧସ୍ତା॑। ନ୍ନୋ ବଦ- ଭ॒ଦ୍ର।ମୁ॒ପରି॑ଷ୍ଟା।ନ୍ନୋ ବଦ। ଭ॒ଦ୍ରମ୍ଭ॑ଦ୍ର।ନ୍ନ॒ ଆ ବ॑ଦ- ଭ॒ଦ୍ରନ୍ନ॑। ସ୍ସର୍ୱ॒ତୋ ବ॑ଦ॥

ଅ॒ସ॒ପ॒ତ୍ନଃ ପୁ॒ରସ୍ତା॑।ନ୍ନ।-ଶ୍ଶି॒ବ।ନ୍ଦ॑କ୍ଷିଣ॒ତ।ସ୍କୃ॑ଧି। ଅଭ॑ୟଂ॒ ସତ॑ତଂ ପ॒ଶ୍ଚା।-ଦ୍ଭ॒ଦ୍ର।ମୁ॑ତ୍ତର॒ତୋ ଗୃ॒ହେ॥

ଯୌ॒ବନା॑ନି ମ॒ହୟ॑ସି- ଜି॒ଗ୍ୟୁଷା॑।ମିବ॒ ଦୁନ୍ଦୁ॑ଭିଃ। ଶକୁ॑ନ୍ତ॒କ ପ୍ର॑ଦକ୍ଷି॒ଣଂ-ଶ॒ତପ॑ତ୍ରା॒ଽଭି ନୋ॑ ବଦ॥

ଆ॒ବଦଂ॒।ସ୍ତ୍ୱଂ ଶ॑କୁନେ ଭ॒ଦ୍ର।ମା ବ॑ଦ- ତୂ॒ଷ୍ଣୀ।ମାସୀ॑ନ।ସ୍ସୁମ॒ତି।ଞ୍ଚି॑କିଦ୍ଧି ନଃ। ଯଦୁ॒ତ୍ପତ॒।ନ୍ୱଦ॑ସି କର୍କ॒ରି। ର୍ୟ॑ଥା-ବୃ॒ହ। ଦ୍ୱ॑ଦେମ ବି॒ଦଥେ॑ ସୁ॒ବୀରାଃ॑॥

୨୬। ଅସ୍ୟ ବାମୀୟ ସୂକ୍ତଂ

ଅସ୍ୟବାମସ୍ୟେତି ଦ୍ୱିପଞ୍ଚାଶଦୃଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ଔଚଥ୍ୟୋଦୀର୍ଘତମା ଆଦ୍ୟାନାମେକଚତ୍ୱାରିଂଶଟୃଚାଂ ବିଶ୍ୱେଦେବାସ୍ତସ୍ୟାଃ ସମୁଦ୍ରାଇତ୍ୟସ୍ୟାବାକ୍ସମୁଦ୍ରାକ୍ଷରାପଃ ଶକମୟମିତ୍ୟସ୍ୟାଃଶକଧୂମସୋମୌତ୍ରୟଃ କେଶିନଇତ୍ୟସ୍ୟାଅଗ୍ନିସୂର୍ୟବାୟବୋ (କେଶିନଇତିଗୁଣଃ) ଚତ୍ୱାରିବାଗିତ୍ୟସ୍ୟାବାକ୍ଇନ୍ଦ୍ରଂମିତ୍ରମିତିଦ୍ୱୟୋଃ ସୂର୍ୟୋଦ୍ୱାଦଶପ୍ରଧୟଇତ୍ୟସ୍ୟାଃ କାଲଚକ୍ରଂ (ଅତ୍ରସଂବତ୍ସରସଂସ୍ଥଙ୍କାଲଚକ୍ରବର୍ଣନଂ) ଯସ୍ତଇତ୍ୟସ୍ୟାଃ ସରସ୍ୱତୀୟଜ୍ଞେନେତ୍ୟସ୍ୟାଃ ସାଧ୍ୟାଃସମାନମିତ୍ୟସ୍ୟାଃ ସୂର୍ୟଃ (ପର୍ଜନ୍ୟାଗ୍ନୀବା) ଦିବ୍ୟଂସୁପର୍ଣମିତ୍ୟସ୍ୟାଃ ସରସ୍ୱାନ୍ (ସୂର୍ୟୋବା) ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍ ଦ୍ୱାଦଶୀ ପଞ୍ଚଦଶୀ ତ୍ରୟୋବିଂଶୀ ଏକୋନତ୍ରିଂଶୀ ଷଟ୍ତ୍ରିଂଶ୍ୟେକଚତ୍ୱାରିଂ- ଶୀଚଜଗତ୍ୟଃ ଦ୍ୱିଚତ୍ୱାରିଂଶୀ ପ୍ରସ୍ତାରପଙ୍କ୍ତିଃ ଏକପଞ୍ଚାଶ୍ୟନୁଷ୍ଟୁପ୍ ।

ଅ॒ସ୍ୟ ବା॒ମସ୍ୟ॑ ପଲି॒ତସ୍ୟ॒ ହୋତୁ॒ସ୍ତସ୍ୟ॒ ଭ୍ରାତା॑ ମଧ୍ୟ॒ମୋ ଅ॒ସ୍ତ୍ୟଶ୍ନଃ॑ । ତୃ॒ତୀୟୋ॒ ଭ୍ରାତା॑ ଘୃ॒ତପୃ॑ଷ୍ଠୋ ଅ॒ସ୍ୟାତ୍ରା॑ପଶ୍ୟଂ ବି॒ଶ୍ପତିଂ॑ ସ॒ପ୍ତପୁ॑ତ୍ରମ୍ ॥ ୧।୧୬୪।୦୧, ୨।୩।୦୧୪।୦୧

ସ॒ପ୍ତ ଯୁ॑ଞ୍ଜନ୍ତି॒ ରଥ॒ମେକ॑ଚକ୍ର॒ମେକୋ॒ ଅଶ୍ୱୋ॑ ବହତି ସ॒ପ୍ତନା॑ମା । ତ୍ରି॒ନାଭି॑ ଚ॒କ୍ରମ॒ଜର॑ମନ॒ର୍ୱଂ ଯତ୍ରେ॒ମା ବିଶ୍ୱା॒ ଭୁବ॒ନାଧି॑ ତ॒ସ୍ଥୁଃ ॥ ୧।୧୬୪।୦୨, ୨।୩।୦୧୪।୦୨

ଇ॒ମଂ ରଥ॒ମଧି॒ ଯେ ସ॒ପ୍ତ ତ॒ସ୍ଥୁଃ ସ॒ପ୍ତଚ॑କ୍ରଂ ସ॒ପ୍ତ ବ॑ହ॒ନ୍ତ୍ୟଶ୍ୱାଃ॑ । ସ॒ପ୍ତ ସ୍ୱସା॑ରୋ ଅ॒ଭି ସଂ ନ॑ବନ୍ତେ॒ ଯତ୍ର॒ ଗବାଂ॒ ନିହି॑ତା ସ॒ପ୍ତ ନାମ॑ ॥ ୧।୧୬୪।୦୩, ୨।୩।୦୧୪।୦୩

କୋ ଦ॑ଦର୍ଶ ପ୍ରଥ॒ମଂ ଜାୟ॑ମାନମସ୍ଥ॒ନ୍ୱନ୍ତଂ॒ ଯଦ॑ନ॒ସ୍ଥା ବିଭ॑ର୍ତି । ଭୂମ୍ୟା॒ ଅସୁ॒ରସୃ॑ଗା॒ତ୍ମା କ୍ୱ॑ ସ୍ୱି॒ତ୍କୋ ବି॒ଦ୍ୱାଂସ॒ମୁପ॑ ଗା॒ତ୍ପ୍ରଷ୍ଟୁ॑ମେ॒ତତ୍ ॥ ୧।୧୬୪।୦୪, ୨।୩।୦୧୪।୦୪

ପାକଃ॑ ପୃଚ୍ଛାମି॒ ମନ॒ସାବି॑ଜାନନ୍ଦେ॒ବାନା॑ମେ॒ନା ନିହି॑ତା ପ॒ଦାନି॑ । ବ॒ତ୍ସେ ବ॒ଷ୍କୟେଽଧି॑ ସ॒ପ୍ତ ତନ୍ତୂ॒ନ୍ୱି ତ॑ତ୍ନିରେ କ॒ବୟ॒ ଓତ॒ବା ଉ॑ ॥ ୧।୧୬୪।୦୫, ୨।୩।୦୧୪।୦୫

ଅଚି॑କିତ୍ୱାଞ୍ଚିକି॒ତୁଷ॑ଶ୍ଚି॒ଦତ୍ର॑ କ॒ବୀନ୍ପୃ॑ଚ୍ଛାମି ବି॒ଦ୍ମନେ॒ ନ ବି॒ଦ୍ୱାନ୍ । ବି ଯସ୍ତ॒ସ୍ତମ୍ଭ॒ ଷଳି॒ମା ରଜାଂ॑ସ୍ୟ॒ଜସ୍ୟ॑ ରୂ॒ପେ କିମପି॑ ସ୍ୱି॒ଦେକ॑ମ୍ ॥ ୧।୧୬୪।୦୬, ୨।୩।୦୧୫।୦୧

ଇ॒ହ ବ୍ର॑ବୀତୁ॒ ଯ ଈ॑ମ॒ଙ୍ଗ ବେଦା॒ସ୍ୟ ବା॒ମସ୍ୟ॒ ନିହି॑ତଂ ପ॒ଦଂ ବେଃ । ଶୀ॒ର୍ଷ୍ଣଃ କ୍ଷୀ॒ରଂ ଦୁ॑ହ୍ରତେ॒ ଗାବୋ॑ ଅସ୍ୟ ବ॒ବ୍ରିଂ ବସା॑ନା ଉଦ॒କଂ ପ॒ଦାପୁଃ॑ ॥ ୧।୧୬୪।୦୭, ୨।୩।୦୧୫।୦୨

ମା॒ତା ପି॒ତର॑ମୃ॒ତ ଆ ବ॑ଭାଜ ଧୀ॒ତ୍ୟଗ୍ରେ॒ ମନ॑ସା॒ ସଂ ହି ଜ॒ଗ୍ମେ । ସା ବୀ॑ଭ॒ତ୍ସୁର୍ଗର୍ଭ॑ରସା॒ ନିବି॑ଦ୍ଧା॒ ନମ॑ସ୍ୱନ୍ତ॒ ଇଦୁ॑ପବା॒କମୀ॑ୟୁଃ ॥ ୧।୧୬୪।୦୮, ୨।୩।୦୧୫।୦୩

ଯୁ॒କ୍ତା ମା॒ତାସୀ॑ଦ୍ଧୁ॒ରି ଦକ୍ଷି॑ଣାୟା॒ ଅତି॑ଷ୍ଠ॒ଦ୍ଗର୍ଭୋ॑ ବୃଜ॒ନୀଷ୍ୱ॒ନ୍ତଃ । ଅମୀ॑ମେଦ୍ୱ॒ତ୍ସୋ ଅନୁ॒ ଗାମ॑ପଶ୍ୟଦ୍ୱିଶ୍ୱରୂ॒ପ୍ୟଂ॑ ତ୍ରି॒ଷୁ ଯୋଜ॑ନେଷୁ ॥ ୧।୧୬୪।୦୯, ୨।୩।୦୧୫।୦୪

ତି॒ସ୍ରୋ ମା॒ତୄସ୍ତ୍ରୀନ୍ପି॒ତୄନ୍ବିଭ୍ର॒ଦେକ॑ ଊ॒ର୍ଧ୍ୱସ୍ତ॑ସ୍ଥୌ॒ ନେମବ॑ ଗ୍ଲାପୟନ୍ତି । ମ॒ନ୍ତ୍ରୟ॑ନ୍ତେ ଦି॒ବୋ ଅ॒ମୁଷ୍ୟ॑ ପୃ॒ଷ୍ଠେ ବି॑ଶ୍ୱ॒ବିଦଂ॒ ବାଚ॒ମବି॑ଶ୍ୱମିନ୍ୱାମ୍ ॥ ୧।୧୬୪।୧୦, ୨।୩।୦୧୫।୦୫

ଦ୍ୱାଦ॑ଶାରଂ ନ॒ହି ତଜ୍ଜରା॑ୟ॒ ବର୍ୱ॑ର୍ତି ଚ॒କ୍ରଂ ପରି॒ ଦ୍ୟାମୃ॒ତସ୍ୟ॑ । ଆ ପୁ॒ତ୍ରା ଅ॑ଗ୍ନେ ମିଥୁ॒ନାସୋ॒ ଅତ୍ର॑ ସ॒ପ୍ତ ଶ॒ତାନି॑ ବିଂଶ॒ତିଶ୍ଚ॑ ତସ୍ଥୁଃ ॥ ୧।୧୬୪।୧୧, ୨।୩।୦୧୬।୦୧

ପଞ୍ଚ॑ପାଦଂ ପି॒ତରଂ॒ ଦ୍ୱାଦ॑ଶାକୃତିଂ ଦି॒ବ ଆ॑ହୁଃ॒ ପରେ॒ ଅର୍ଧେ॑ ପୁରୀ॒ଷିଣ॑ମ୍ । ଅଥେ॒ମେ ଅ॒ନ୍ୟ ଉପ॑ରେ ବିଚକ୍ଷ॒ଣଂ ସ॒ପ୍ତଚ॑କ୍ରେ॒ ଷଳ॑ର ଆହୁ॒ରର୍ପି॑ତମ୍ ॥ ୧।୧୬୪।୧୨, ୨।୩।୦୧୬।୦୨

ପଞ୍ଚା॑ରେ ଚ॒କ୍ରେ ପ॑ରି॒ବର୍ତ॑ମାନେ॒ ତସ୍ମି॒ନ୍ନା ତ॑ସ୍ଥୁ॒ର୍ଭୁବ॑ନାନି॒ ବିଶ୍ୱା॑ । ତସ୍ୟ॒ ନାକ୍ଷ॑ସ୍ତପ୍ୟତେ॒ ଭୂରି॑ଭାରଃ ସ॒ନାଦେ॒ବ ନ ଶୀ॑ର୍ୟତେ॒ ସନା॑ଭିଃ ॥ ୧।୧୬୪।୧୩, ୨।୩।୦୧୬।୦୩

ସନେ॑ମି ଚ॒କ୍ରମ॒ଜରଂ॒ ବି ବା॑ବୃତ ଉତ୍ତା॒ନାୟାଂ॒ ଦଶ॑ ଯୁ॒କ୍ତା ବ॑ହନ୍ତି । ସୂର୍ୟ॑ସ୍ୟ॒ ଚକ୍ଷୂ॒ ରଜ॑ସୈ॒ତ୍ୟାବୃ॑ତଂ॒ ତସ୍ମି॒ନ୍ନାର୍ପି॑ତା॒ ଭୁବ॑ନାନି॒ ବିଶ୍ୱା॑ ॥ ୧।୧୬୪।୧୪, ୨।୩।୦୧୬।୦୪

ସା॒କଞ୍॒ଜାନାଂ॑ ସ॒ପ୍ତଥ॑ମାହୁରେକ॒ଜଂ ଷଳିଦ୍ୟ॒ମା ଋଷ॑ୟୋ ଦେବ॒ଜା ଇତି॑ । ତେଷା॑ମି॒ଷ୍ଟାନି॒ ବିହି॑ତାନି ଧାମ॒ଶଃ ସ୍ଥା॒ତ୍ରେ ରେ॑ଜନ୍ତେ॒ ବିକୃ॑ତାନି ରୂପ॒ଶଃ ॥ ୧।୧୬୪।୧୫, ୨।୩।୦୧୬।୦୫

ସ୍ତ୍ରିୟଃ॑ ସ॒ତୀସ୍ତାଁ ଉ॑ ମେ ପୁଂ॒ସ ଆ॑ହୁଃ॒ ପଶ୍ୟ॑ଦକ୍ଷ॒ଣ୍ୱାନ୍ନ ବି ଚେ॑ତଦ॒ନ୍ଧଃ । କ॒ବିର୍ୟଃ ପୁ॒ତ୍ରଃ ସ ଈ॒ମା ଚି॑କେତ॒ ଯସ୍ତା ବି॑ଜା॒ନାତ୍ସ ପି॒ତୁଷ୍ପି॒ତାସ॑ତ୍ ॥ ୧।୧୬୪।୧୬, ୨।୩।୦୧୭।୦୧

ଅ॒ବଃ ପରେ॑ଣ ପ॒ର ଏ॒ନାବ॑ରେଣ ପ॒ଦା ବ॒ତ୍ସଂ ବିଭ୍ର॑ତୀ॒ ଗୌରୁଦ॑ସ୍ଥାତ୍ । ସା କ॒ଦ୍ରୀଚୀ॒ କଂ ସ୍ୱି॒ଦର୍ଧଂ॒ ପରା॑ଗା॒ତ୍କ୍ୱ॑ ସ୍ୱିତ୍ସୂତେ ନ॒ହି ଯୂ॒ଥେ ଅ॒ନ୍ତଃ ॥ ୧।୧୬୪।୧୭, ୨।୩।୦୧୭।୦୨

ଅ॒ବଃ ପରେ॑ଣ ପି॒ତରଂ॒ ଯୋ ଅ॑ସ୍ୟାନୁ॒ବେଦ॑ ପ॒ର ଏ॒ନାବ॑ରେଣ । କ॒ବୀ॒ୟମା॑ନଃ॒ କ ଇ॒ହ ପ୍ର ବୋ॑ଚଦ୍ଦେ॒ବଂ ମନଃ॒ କୁତୋ॒ ଅଧି॒ ପ୍ରଜା॑ତମ୍ ॥ ୧।୧୬୪।୧୮, ୨।୩।୦୧୭।୦୩

ଯେ ଅ॒ର୍ୱାଞ୍ଚ॒ସ୍ତାଁ ଉ॒ ପରା॑ଚ ଆହୁ॒ର୍ୟେ ପରା॑ଞ୍ଚ॒ସ୍ତାଁ ଉ॑ ଅ॒ର୍ୱାଚ॑ ଆହୁଃ । ଇନ୍ଦ୍ର॑ଶ୍ଚ॒ ଯା ଚ॒କ୍ରଥୁଃ॑ ସୋମ॒ ତାନି॑ ଧୁ॒ରା ନ ଯୁ॒କ୍ତା ରଜ॑ସୋ ବହନ୍ତି ॥ ୧।୧୬୪।୧୯, ୨।୩।୦୧୭।୦୪

ଦ୍ୱା ସୁ॑ପ॒ର୍ଣା ସ॒ୟୁଜା॒ ସଖା॑ୟା ସମା॒ନଂ ବୃ॒କ୍ଷଂ ପରି॑ ଷସ୍ୱଜାତେ । ତୟୋ॑ର॒ନ୍ୟଃ ପିପ୍ପ॑ଲଂ ସ୍ୱା॒ଦ୍ୱତ୍ତ୍ୟନ॑ଶ୍ନନ୍ନ॒ନ୍ୟୋ ଅ॒ଭି ଚା॑କଶୀତି ॥ ୧।୧୬୪।୨୦, ୨।୩।୦୧୭।୦୫

ଯତ୍ରା॑ ସୁପ॒ର୍ଣା ଅ॒ମୃତ॑ସ୍ୟ ଭା॒ଗମନି॑ମେଷଂ ବି॒ଦଥା॑ଭି॒ସ୍ୱର॑ନ୍ତି । ଇ॒ନୋ ବିଶ୍ୱ॑ସ୍ୟ॒ ଭୁବ॑ନସ୍ୟ ଗୋ॒ପାଃ ସ ମା॒ ଧୀରଃ॒ ପାକ॒ମତ୍ରା ବି॑ବେଶ ॥ ୧।୧୬୪।୨୧, ୨।୩।୦୧୮।୦୧

ଯସ୍ମି॑ନ୍ୱୃ॒କ୍ଷେ ମ॒ଧ୍ୱଦଃ॑ ସୁପ॒ର୍ଣା ନି॑ବି॒ଶନ୍ତେ॒ ସୁବ॑ତେ॒ ଚାଧି॒ ବିଶ୍ୱେ॑ । ତସ୍ୟେଦା॑ହୁଃ॒ ପିପ୍ପ॑ଲଂ ସ୍ୱା॒ଦ୍ୱଗ୍ରେ॒ ତନ୍ନୋନ୍ନ॑ଶ॒ଦ୍ୟଃ ପି॒ତରଂ॒ ନ ବେଦ॑ ॥ ୧।୧୬୪।୨୨, ୨।୩।୦୧୮।୦୨

ଯଦ୍ଗା॑ୟ॒ତ୍ରେ ଅଧି॑ ଗାୟ॒ତ୍ରମାହି॑ତଂ॒ ତ୍ରୈଷ୍ଟୁ॑ଭାଦ୍ୱା॒ ତ୍ରୈଷ୍ଟୁ॑ଭଂ ନି॒ରତ॑କ୍ଷତ । ଯଦ୍ୱା॒ ଜଗ॒ଜ୍ଜଗ॒ତ୍ୟାହି॑ତଂ ପ॒ଦଂ ଯ ଇତ୍ତଦ୍ୱି॒ଦୁସ୍ତେ ଅ॑ମୃତ॒ତ୍ୱମା॑ନଶୁଃ ॥ ୧।୧୬୪।୨୩, ୨।୩।୦୧୮।୦୩

ଗା॒ୟ॒ତ୍ରେଣ॒ ପ୍ରତି॑ ମିମୀତେ ଅ॒ର୍କମ॒ର୍କେଣ॒ ସାମ॒ ତ୍ରୈଷ୍ଟୁ॑ଭେନ ବା॒କମ୍ । ବା॒କେନ॑ ବା॒କଂ ଦ୍ୱି॒ପଦା॒ ଚତୁ॑ଷ୍ପଦା॒କ୍ଷରେ॑ଣ ମିମତେ ସ॒ପ୍ତ ବାଣୀଃ॑ ॥ ୧।୧୬୪।୨୪, ୨।୩।୦୧୮।୦୪

ଜଗ॑ତା॒ ସିନ୍ଧୁଂ॑ ଦି॒ବ୍ୟ॑ସ୍ତଭାୟଦ୍ରଥନ୍ତ॒ରେ ସୂର୍ୟଂ॒ ପର୍ୟ॑ପଶ୍ୟତ୍ । ଗା॒ୟ॒ତ୍ରସ୍ୟ॑ ସ॒ମିଧ॑ସ୍ତି॒ସ୍ର ଆ॑ହୁ॒ସ୍ତତୋ॑ ମ॒ହ୍ନା ପ୍ର ରି॑ରିଚେ ମହି॒ତ୍ୱା ॥ ୧।୧୬୪।୨୫, ୨।୩।୦୧୮।୦୫

ଉପ॑ ହ୍ୱୟେ ସୁ॒ଦୁଘାଂ॑ ଧେ॒ନୁମେ॒ତାଂ ସୁ॒ହସ୍ତୋ॑ ଗୋ॒ଧୁଗୁ॒ତ ଦୋ॑ହଦେନାମ୍ । ଶ୍ରେଷ୍ଠଂ॑ ସ॒ବଂ ସ॑ବି॒ତା ସା॑ବିଷନ୍ନୋ॒ଽଭୀ॑ଦ୍ଧୋ ଘ॒ର୍ମସ୍ତଦୁ॒ ଷୁ ପ୍ର ବୋ॑ଚମ୍ ॥ ୧।୧୬୪।୨୬, ୨।୩।୦୧୯।୦୧

ହି॒ଙ୍କୃ॒ଣ୍ୱ॒ତୀ ବ॑ସୁ॒ପତ୍ନୀ॒ ବସୂ॑ନାଂ ବ॒ତ୍ସମି॒ଚ୍ଛନ୍ତୀ॒ ମନ॑ସା॒ଭ୍ୟାଗା॑ତ୍ । ଦୁ॒ହାମ॒ଶ୍ୱିଭ୍ୟାଂ॒ ପୟୋ॑ ଅ॒ଘ୍ନ୍ୟେୟଂ ସା ବ॑ର୍ଧତାଂ ମହ॒ତେ ସୌଭ॑ଗାୟ ॥ ୧।୧୬୪।୨୭, ୨।୩।୦୧୯।୦୨

ଗୌର॑ମୀମେ॒ଦନୁ॑ ବ॒ତ୍ସଂ ମି॒ଷନ୍ତଂ॑ ମୂ॒ର୍ଧାନଂ॒ ହିଙ୍ଙ॑କୃଣୋ॒ନ୍ମାତ॒ବା ଉ॑ । ସୃକ୍ୱା॑ଣଂ ଘ॒ର୍ମମ॒ଭି ବା॑ବଶା॒ନା ମିମା॑ତି ମା॒ୟୁଂ ପୟ॑ତେ॒ ପୟୋ॑ଭିଃ ॥ ୧।୧୬୪।୨୮, ୨।୩।୦୧୯।୦୩

ଅ॒ୟଂ ସ ଶି॑ଙ୍କ୍ତେ॒ ଯେନ॒ ଗୌର॒ଭୀବୃ॑ତା॒ ମିମା॑ତି ମା॒ୟୁଂ ଧ୍ୱ॒ସନା॒ବଧି॑ ଶ୍ରି॒ତା । ସା ଚି॒ତ୍ତିଭି॒ର୍ନି ହି ଚ॒କାର॒ ମର୍ତ୍ୟଂ॑ ବି॒ଦ୍ୟୁଦ୍ଭବ॑ନ୍ତୀ॒ ପ୍ରତି॑ ବ॒ବ୍ରିମୌ॑ହତ ॥ ୧।୧୬୪।୨୯, ୨।୩।୦୧୯।୦୪

ଅ॒ନଚ୍ଛ॑ୟେ ତୁ॒ରଗା॑ତୁ ଜୀ॒ବମେଜ॑ଦ୍ଧ୍ରୁ॒ବଂ ମଧ୍ୟ॒ ଆ ପ॒ସ୍ତ୍ୟା॑ନାମ୍ । ଜୀ॒ବୋ ମୃ॒ତସ୍ୟ॑ ଚରତି ସ୍ୱ॒ଧାଭି॒ରମ॑ର୍ତ୍ୟୋ॒ ମର୍ତ୍ୟେ॑ନା॒ ସୟୋ॑ନିଃ ॥ ୧।୧୬୪।୩୦, ୨।୩।୦୧୯।୦୫

ଅପ॑ଶ୍ୟଂ ଗୋ॒ପାମନି॑ପଦ୍ୟମାନ॒ମା ଚ॒ ପରା॑ ଚ ପ॒ଥିଭି॒ଶ୍ଚର॑ନ୍ତମ୍ । ସ ସ॒ଧ୍ରୀଚୀଃ॒ ସ ବିଷୂ॑ଚୀ॒ର୍ୱସା॑ନ॒ ଆ ବ॑ରୀବର୍ତି॒ ଭୁବ॑ନେଷ୍ୱ॒ନ୍ତଃ ॥ ୧।୧୬୪।୩୧, ୨।୩।୦୨୦।୦୧

ଯ ଈଂ॑ ଚ॒କାର॒ ନ ସୋ ଅ॒ସ୍ୟ ବେ॑ଦ॒ ଯ ଈଂ॑ ଦ॒ଦର୍ଶ॒ ହିରୁ॒ଗିନ୍ନୁ ତସ୍ମା॑ତ୍ । ସ ମା॒ତୁର୍ୟୋନା॒ ପରି॑ବୀତୋ ଅ॒ନ୍ତର୍ବ॑ହୁପ୍ର॒ଜା ନିର୍ଋ॑ତି॒ମା ବି॑ବେଶ ॥ ୧।୧୬୪।୩୨, ୨।୩।୦୨୦।୦୨

ଦ୍ୟୌର୍ମେ॑ ପି॒ତା ଜ॑ନି॒ତା ନାଭି॒ରତ୍ର॒ ବନ୍ଧୁ॑ର୍ମେ ମା॒ତା ପୃ॑ଥି॒ବୀ ମ॒ହୀୟମ୍ । ଉ॒ତ୍ତା॒ନୟୋ॑ଶ୍ଚ॒ମ୍ୱୋ॒୩॒॑ର୍ୟୋନି॑ର॒ନ୍ତରତ୍ରା॑ ପି॒ତା ଦୁ॑ହି॒ତୁର୍ଗର୍ଭ॒ମାଧା॑ତ୍ ॥ ୧।୧୬୪।୩୩, ୨।୩।୦୨୦।୦୩

ପୃ॒ଚ୍ଛାମି॑ ତ୍ୱା॒ ପର॒ମନ୍ତଂ॑ ପୃଥି॒ବ୍ୟାଃ ପୃ॒ଚ୍ଛାମି॒ ଯତ୍ର॒ ଭୁବ॑ନସ୍ୟ॒ ନାଭିଃ॑ । ପୃ॒ଚ୍ଛାମି॑ ତ୍ୱା॒ ବୃଷ୍ଣୋ॒ ଅଶ୍ୱ॑ସ୍ୟ॒ ରେତଃ॑ ପୃ॒ଚ୍ଛାମି॑ ବା॒ଚଃ ପ॑ର॒ମଂ ବ୍ୟୋ॑ମ ॥ ୧।୧୬୪।୩୪, ୨।୩।୦୨୦।୦୪

ଇ॒ୟଂ ବେଦିଃ॒ ପରୋ॒ ଅନ୍ତଃ॑ ପୃଥି॒ବ୍ୟା ଅ॒ୟଂ ଯ॒ଜ୍ଞୋ ଭୁବ॑ନସ୍ୟ॒ ନାଭିଃ॑ । ଅ॒ୟଂ ସୋମୋ॒ ବୃଷ୍ଣୋ॒ ଅଶ୍ୱ॑ସ୍ୟ॒ ରେତୋ॑ ବ୍ର॒ହ୍ମାୟଂ ବା॒ଚଃ ପ॑ର॒ମଂ ବ୍ୟୋ॑ମ ॥ ୧।୧୬୪।୩୫, ୨।୩।୦୨୦।୦୫

ସ॒ପ୍ତାର୍ଧ॑ଗ॒ର୍ଭା ଭୁବ॑ନସ୍ୟ॒ ରେତୋ॒ ବିଷ୍ଣୋ॑ସ୍ତିଷ୍ଠନ୍ତି ପ୍ର॒ଦିଶା॒ ବିଧ॑ର୍ମଣି । ତେ ଧୀ॒ତିଭି॒ର୍ମନ॑ସା॒ ତେ ବି॑ପ॒ଶ୍ଚିତଃ॑ ପରି॒ଭୁବଃ॒ ପରି॑ ଭବନ୍ତି ବି॒ଶ୍ୱତଃ॑ ॥ ୧।୧୬୪।୩୬, ୨।୩।୦୨୧।୦୧

ନ ବି ଜା॑ନାମି॒ ଯଦି॑ବେ॒ଦମସ୍ମି॑ ନି॒ଣ୍ୟଃ ସଂନ॑ଦ୍ଧୋ॒ ମନ॑ସା ଚରାମି । ଯ॒ଦା ମାଗ॑ନ୍ପ୍ରଥମ॒ଜା ଋ॒ତସ୍ୟାଦିଦ୍ୱା॒ଚୋ ଅ॑ଶ୍ନୁବେ ଭା॒ଗମ॒ସ୍ୟାଃ ॥ ୧।୧୬୪।୩୭, ୨।୩।୦୨୧।୦୨

ଅପା॒ଙ୍ପ୍ରାଙେ॑ତି ସ୍ୱ॒ଧୟା॑ ଗୃଭୀ॒ତୋଽମ॑ର୍ତ୍ୟୋ॒ ମର୍ତ୍ୟେ॑ନା॒ ସୟୋ॑ନିଃ । ତା ଶଶ୍ୱ॑ନ୍ତା ବିଷୂ॒ଚୀନା॑ ବି॒ୟନ୍ତା॒ ନ୍ୟ୧॒॑ନ୍ୟଂ ଚି॒କ୍ୟୁର୍ନ ନି ଚି॑କ୍ୟୁର॒ନ୍ୟମ୍ ॥ ୧।୧୬୪।୩୮, ୨।୩।୦୨୧।୦୩

ଋ॒ଚୋ ଅ॒କ୍ଷରେ॑ ପର॒ମେ ବ୍ୟୋ॑ମ॒ନ୍ୟସ୍ମି॑ନ୍ଦେ॒ବା ଅଧି॒ ବିଶ୍ୱେ॑ ନିଷେ॒ଦୁଃ । ଯସ୍ତନ୍ନ ବେଦ॒ କିମୃ॒ଚା କ॑ରିଷ୍ୟତି॒ ଯ ଇତ୍ତଦ୍ୱି॒ଦୁସ୍ତ ଇ॒ମେ ସମା॑ସତେ ॥ ୧।୧୬୪।୩୯, ୨।୩।୦୨୧।୦୪

ସୂ॒ୟ॒ବ॒ସାଦ୍ଭଗ॑ବତୀ॒ ହି ଭୂ॒ୟା ଅଥୋ॑ ବ॒ୟଂ ଭଗ॑ବନ୍ତଃ ସ୍ୟାମ । ଅ॒ଦ୍ଧି ତୃଣ॑ମଘ୍ନ୍ୟେ ବିଶ୍ୱ॒ଦାନୀଂ॒ ପିବ॑ ଶୁ॒ଦ୍ଧମୁ॑ଦ॒କମା॒ଚର॑ନ୍ତୀ ॥ ୧।୧୬୪।୪୦, ୨।୩।୦୨୧।୦୫

ଗୌ॒ରୀର୍ମି॑ମାୟ ସଲି॒ଲାନି॒ ତକ୍ଷ॒ତ୍ୟେକ॑ପଦୀ ଦ୍ୱି॒ପଦୀ॒ ସା ଚତୁ॑ଷ୍ପଦୀ । ଅ॒ଷ୍ଟାପ॑ଦୀ॒ ନବ॑ପଦୀ ବଭୂ॒ବୁଷୀ॑ ସ॒ହସ୍ରା॑କ୍ଷରା ପର॒ମେ ବ୍ୟୋ॑ମନ୍ ॥ ୧।୧୬୪।୪୧, ୨।୩।୦୨୨।୦୧

ତସ୍ୟାଃ॑ ସମୁ॒ଦ୍ରା ଅଧି॒ ବି କ୍ଷ॑ରନ୍ତି॒ ତେନ॑ ଜୀବନ୍ତି ପ୍ର॒ଦିଶ॒ଶ୍ଚତ॑ସ୍ରଃ । ତତଃ॑ କ୍ଷରତ୍ୟ॒କ୍ଷରଂ॒ ତଦ୍ୱିଶ୍ୱ॒ମୁପ॑ ଜୀବତି ॥ ୧।୧୬୪।୪୨, ୨।୩।୦୨୨।୦୨

ଶ॒କ॒ମୟଂ॑ ଧୂ॒ମମା॒ରାଦ॑ପଶ୍ୟଂ ବିଷୂ॒ବତା॑ ପ॒ର ଏ॒ନାବ॑ରେଣ । ଉ॒କ୍ଷାଣଂ॒ ପୃଶ୍ନି॑ମପଚନ୍ତ ବୀ॒ରାସ୍ତାନି॒ ଧର୍ମା॑ଣି ପ୍ରଥ॒ମାନ୍ୟା॑ସନ୍ ॥ ୧।୧୬୪।୪୩, ୨।୩।୦୨୨।୦୩

ତ୍ରୟଃ॑ କେ॒ଶିନ॑ ଋତୁ॒ଥା ବି ଚ॑କ୍ଷତେ ସଂବତ୍ସ॒ରେ ବ॑ପତ॒ ଏକ॑ ଏଷାମ୍ । ବିଶ୍ୱ॒ମେକୋ॑ ଅ॒ଭି ଚ॑ଷ୍ଟେ॒ ଶଚୀ॑ଭି॒ର୍ଧ୍ରାଜି॒ରେକ॑ସ୍ୟ ଦଦୃଶେ॒ ନ ରୂ॒ପମ୍ ॥ ୧।୧୬୪।୪୪, ୨।୩।୦୨୨।୦୪

ଚ॒ତ୍ୱାରି॒ ବାକ୍ପରି॑ମିତା ପ॒ଦାନି॒ ତାନି॑ ବିଦୁର୍ବ୍ରାହ୍ମ॒ଣା ଯେ ମ॑ନୀ॒ଷିଣଃ॑ । ଗୁହା॒ ତ୍ରୀଣି॒ ନିହି॑ତା॒ ନେଙ୍ଗ॑ୟନ୍ତି ତୁ॒ରୀୟଂ॑ ବା॒ଚୋ ମ॑ନୁ॒ଷ୍ୟା॑ ବଦନ୍ତି ॥ ୧।୧୬୪।୪୫, ୨।୩।୦୨୨।୦୫

ଇନ୍ଦ୍ରଂ॑ ମି॒ତ୍ରଂ ବରୁ॑ଣମ॒ଗ୍ନିମା॑ହୁ॒ରଥୋ॑ ଦି॒ବ୍ୟଃ ସ ସୁ॑ପ॒ର୍ଣୋ ଗ॒ରୁତ୍ମା॑ନ୍ । ଏକଂ॒ ସଦ୍ୱିପ୍ରା॑ ବହୁ॒ଧା ବ॑ଦନ୍ତ୍ୟ॒ଗ୍ନିଂ ଯ॒ମଂ ମା॑ତ॒ରିଶ୍ୱା॑ନମାହୁଃ ॥ ୧।୧୬୪।୪୬, ୨।୩।୦୨୨।୦୬

କୃ॒ଷ୍ଣଂ ନି॒ୟାନଂ॒ ହର॑ୟଃ ସୁପ॒ର୍ଣା ଅ॒ପୋ ବସା॑ନା॒ ଦିବ॒ମୁତ୍ପ॑ତନ୍ତି । ତ ଆବ॑ବୃତ୍ର॒ନ୍ତ୍ସଦ॑ନାଦୃ॒ତସ୍ୟାଦିଦ୍ଘୃ॒ତେନ॑ ପୃଥି॒ବୀ ବ୍ୟୁ॑ଦ୍ୟତେ ॥ ୧।୧୬୪।୪୭, ୨।୩।୦୨୩।୦୧

ଦ୍ୱାଦ॑ଶ ପ୍ର॒ଧୟ॑ଶ୍ଚ॒କ୍ରମେକଂ॒ ତ୍ରୀଣି॒ ନଭ୍ୟା॑ନି॒ କ ଉ॒ ତଚ୍ଚି॑କେତ । ତସ୍ମି॑ନ୍ତ୍ସା॒କଂ ତ୍ରି॑ଶ॒ତା ନ ଶ॒ଙ୍କବୋ॑ଽର୍ପି॒ତାଃ ଷ॒ଷ୍ଟିର୍ନ ଚ॑ଲାଚ॒ଲାସଃ॑ ॥ ୧।୧୬୪।୪୮, ୨।୩।୦୨୩।୦୨

ଯସ୍ତେ॒ ସ୍ତନଃ॑ ଶଶ॒ୟୋ ଯୋ ମ॑ୟୋ॒ଭୂର୍ୟେନ॒ ବିଶ୍ୱା॒ ପୁଷ୍ୟ॑ସି॒ ବାର୍ୟା॑ଣି । ଯୋ ର॑ତ୍ନ॒ଧା ବ॑ସୁ॒ବିଦ୍ୟଃ ସୁ॒ଦତ୍ରଃ॒ ସର॑ସ୍ୱତି॒ ତମି॒ହ ଧାତ॑ବେ କଃ ॥ ୧।୧୬୪।୪୯, ୨।୩।୦୨୩।୦୩

ଯ॒ଜ୍ଞେନ॑ ଯ॒ଜ୍ଞମ॑ୟଜନ୍ତ ଦେ॒ବାସ୍ତାନି॒ ଧର୍ମା॑ଣି ପ୍ରଥ॒ମାନ୍ୟା॑ସନ୍ । ତେ ହ॒ ନାକଂ॑ ମହି॒ମାନଃ॑ ସଚନ୍ତ॒ ଯତ୍ର॒ ପୂର୍ୱେ॑ ସା॒ଧ୍ୟାଃ ସନ୍ତି॑ ଦେ॒ବାଃ ॥ ୧।୧୬୪।୫୦, ୨।୩।୦୨୩।୦୪

ସ॒ମା॒ନମେ॒ତଦୁ॑ଦ॒କମୁଚ୍ଚୈତ୍ୟବ॒ ଚାହ॑ଭିଃ । ଭୂମିଂ॑ ପ॒ର୍ଜନ୍ୟା॒ ଜିନ୍ୱ॑ନ୍ତି॒ ଦିବଂ॑ ଜିନ୍ୱନ୍ତ୍ୟ॒ଗ୍ନୟଃ॑ ॥ ୧।୧୬୪।୫୧, ୨।୩।୦୨୩।୦୫

ଦି॒ବ୍ୟଂ ସୁ॑ପ॒ର୍ଣଂ ବା॑ୟ॒ସଂ ବୃ॒ହନ୍ତ॑ମ॒ପାଂ ଗର୍ଭଂ॑ ଦର୍ଶ॒ତମୋଷ॑ଧୀନାମ୍ । ଅ॒ଭୀ॒ପ॒ତୋ ବୃ॒ଷ୍ଟିଭି॑ସ୍ତ॒ର୍ପୟ॑ନ୍ତଂ॒ ସର॑ସ୍ୱନ୍ତ॒ମବ॑ସେ ଜୋହବୀମି ॥ ୧।୧୬୪।୫୨, ୨।୩।୦୨୩।୦୬

୨୭। ପବମାନ ସୂକ୍ତଂ

ପବମାନ ପାରାୟଣ ପ୍ରଥମୋଧ୍ୟାୟଃ

[୧] ସ୍ୱାଦିଷ୍ଠୟେତି ଦଶର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ବୈଶ୍ୱାମିତ୍ରୋମଧୁଚ୍ଛନ୍ଦାଃ ପବମାନଃ ସୋମୋ ଗାୟତ୍ରୀ ।

ସ୍ୱାଦି॑ଷ୍ଠୟା॒ ମଦି॑ଷ୍ଠୟା॒ ପବ॑ସ୍ୱ ସୋମ॒ ଧାର॑ୟା । ଇନ୍ଦ୍ରା॑ୟ॒ ପାତ॑ବେ ସୁ॒ତଃ ॥ ୯।୦୦୧।୦୧, ୬।୭।୦୧୬।୦୧

ର॒କ୍ଷୋ॒ହା ବି॒ଶ୍ୱଚ॑ର୍ଷଣିର॒ଭି ଯୋନି॒ମୟୋ॑ହତମ୍ । ଦ୍ରୁଣା॑ ସ॒ଧସ୍ଥ॒ମାସ॑ଦତ୍ ॥ ୯।୦୦୧।୦୨, ୬।୭।୦୧୬।୦୨

ବ॒ରି॒ବୋ॒ଧାତ॑ମୋ ଭବ॒ ମଂହି॑ଷ୍ଠୋ ବୃତ୍ର॒ହନ୍ତ॑ମଃ । ପର୍ଷି॒ ରାଧୋ॑ ମ॒ଘୋନା॑ମ୍ ॥ ୯।୦୦୧।୦୩, ୬।୭।୦୧୬।୦୩

ଅ॒ଭ୍ୟ॑ର୍ଷ ମ॒ହାନାଂ॑ ଦେ॒ବାନାଂ॑ ବୀ॒ତିମନ୍ଧ॑ସା । ଅ॒ଭି ବାଜ॑ମୁ॒ତ ଶ୍ରବଃ॑ ॥ ୯।୦୦୧।୦୪, ୬।୭।୦୧୬।୦୪

ତ୍ୱାମଚ୍ଛା॑ ଚରାମସି॒ ତଦିଦର୍ଥଂ॑ ଦି॒ବେଦି॑ବେ । ଇନ୍ଦୋ॒ ତ୍ୱେ ନ॑ ଆ॒ଶସଃ॑ ॥ ୯।୦୦୧।୦୫, ୬।୭।୦୧୬।୦୫

ପୁ॒ନାତି॑ ତେ ପରି॒ସ୍ରୁତଂ॒ ସୋମଂ॒ ସୂର୍ୟ॑ସ୍ୟ ଦୁହି॒ତା । ବାରେ॑ଣ॒ ଶଶ୍ୱ॑ତା॒ ତନା॑ ॥ ୯।୦୦୧।୦୬, ୬।୭।୦୧୭।୦୧

ତମୀ॒ମଣ୍ୱୀଃ॑ ସମ॒ର୍ୟ ଆ ଗୃ॒ଭ୍ଣନ୍ତି॒ ଯୋଷ॑ଣୋ॒ ଦଶ॑ । ସ୍ୱସା॑ରଃ॒ ପାର୍ୟେ॑ ଦି॒ବି ॥ ୯।୦୦୧।୦୭, ୬।୭।୦୧୭।୦୨

ତମୀଂ॑ ହିନ୍ୱନ୍ତ୍ୟ॒ଗ୍ରୁବୋ॒ ଧମ॑ନ୍ତି ବାକୁ॒ରଂ ଦୃତି॑ମ୍ । ତ୍ରି॒ଧାତୁ॑ ବାର॒ଣଂ ମଧୁ॑ ॥ ୯।୦୦୧।୦୮, ୬।୭।୦୧୭।୦୩

ଅ॒ଭୀ॒୩॒॑ମମଘ୍ନ୍ୟା॑ ଉ॒ତ ଶ୍ରୀ॒ଣନ୍ତି॑ ଧେ॒ନବଃ॒ ଶିଶୁ॑ମ୍ । ସୋମ॒ମିନ୍ଦ୍ରା॑ୟ॒ ପାତ॑ବେ ॥ ୯।୦୦୧।୦୯, ୬।୭।୦୧୭।୦୪

ଅ॒ସ୍ୟେଦିନ୍ଦ୍ରୋ॒ ମଦେ॒ଷ୍ୱା ବିଶ୍ୱା॑ ବୃ॒ତ୍ରାଣି॑ ଜିଘ୍ନତେ । ଶୂରୋ॑ ମ॒ଘା ଚ॑ ମଂହତେ ॥ ୯।୦୦୧।୧୦, ୬।୭।୦୧୭।୦୫

[୨] ପବସ୍ୱେତି ଦଶର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ କାଣ୍ୱୋମେଧାତିଥିଃ ପବମାନଃ ସୋମୋଗାୟତ୍ରୀ ।

ପବ॑ସ୍ୱ ଦେବ॒ବୀରତି॑ ପ॒ବିତ୍ରଂ॑ ସୋମ॒ ରଂହ୍ୟା॑ । ଇନ୍ଦ୍ର॑ମିନ୍ଦୋ॒ ବୃଷା ବି॑ଶ ॥ ୯।୦୦୨।୦୧, ୬।୭।୦୧୮।୦୧

ଆ ବ॑ଚ୍ୟସ୍ୱ॒ ମହି॒ ପ୍ସରୋ॒ ବୃଷେ॑ନ୍ଦୋ ଦ୍ୟୁ॒ମ୍ନବ॑ତ୍ତମଃ । ଆ ଯୋନିଂ॑ ଧର୍ଣ॒ସିଃ ସ॑ଦଃ ॥ ୯।୦୦୨।୦୨, ୬।୭।୦୧୮।୦୨

ଅଧୁ॑କ୍ଷତ ପ୍ରି॒ୟଂ ମଧୁ॒ ଧାରା॑ ସୁ॒ତସ୍ୟ॑ ବେ॒ଧସଃ॑ । ଅ॒ପୋ ବ॑ସିଷ୍ଟ ସୁ॒କ୍ରତୁଃ॑ ॥ ୯।୦୦୨।୦୩, ୬।୭।୦୧୮।୦୩

ମ॒ହାନ୍ତଂ॑ ତ୍ୱା ମ॒ହୀରନ୍ୱାପୋ॑ ଅର୍ଷନ୍ତି॒ ସିନ୍ଧ॑ବଃ । ଯଦ୍ଗୋଭି॑ର୍ୱାସୟି॒ଷ୍ୟସେ॑ ॥ ୯।୦୦୨।୦୪, ୬।୭।୦୧୮।୦୪

ସ॒ମୁ॒ଦ୍ରୋ ଅ॒ପ୍ସୁ ମା॑ମୃଜେ ବିଷ୍ଟ॒ମ୍ଭୋ ଧ॒ରୁଣୋ॑ ଦି॒ବଃ । ସୋମଃ॑ ପ॒ବିତ୍ରେ॑ ଅସ୍ମ॒ୟୁଃ ॥ ୯।୦୦୨।୦୫, ୬।୭।୦୧୮।୦୫

ଅଚି॑କ୍ରଦ॒ଦ୍ୱୃଷା॒ ହରି॑ର୍ମ॒ହାନ୍ମି॒ତ୍ରୋ ନ ଦ॑ର୍ଶ॒ତଃ । ସଂ ସୂର୍ୟେ॑ଣ ରୋଚତେ ॥ ୯।୦୦୨।୦୬, ୬।୭।୦୧୯।୦୧

ଗିର॑ସ୍ତ ଇନ୍ଦ॒ ଓଜ॑ସା ମର୍ମୃ॒ଜ୍ୟନ୍ତେ॑ ଅପ॒ସ୍ୟୁବଃ॑ । ଯାଭି॒ର୍ମଦା॑ୟ॒ ଶୁମ୍ଭ॑ସେ ॥ ୯।୦୦୨।୦୭, ୬।୭।୦୧୯।୦୨

ତଂ ତ୍ୱା॒ ମଦା॑ୟ॒ ଘୃଷ୍ୱ॑ୟ ଉ ଲୋକକୃ॒ତ୍ନୁମୀ॑ମହେ । ତବ॒ ପ୍ରଶ॑ସ୍ତୟୋ ମ॒ହୀଃ ॥ ୯।୦୦୨।୦୮, ୬।୭।୦୧୯।୦୩

ଅ॒ସ୍ମଭ୍ୟ॑ମିନ୍ଦବିନ୍ଦ୍ର॒ୟୁର୍ମଧ୍ୱଃ॑ ପବସ୍ୱ॒ ଧାର॑ୟା । ପ॒ର୍ଜନ୍ୟୋ॑ ବୃଷ୍ଟି॒ମାଁ ଇ॑ବ ॥ ୯।୦୦୨।୦୯, ୬।୭।୦୧୯।୦୪

ଗୋ॒ଷା ଇ॑ନ୍ଦୋ ନୃ॒ଷା ଅ॑ସ୍ୟଶ୍ୱ॒ସା ବା॑ଜ॒ସା ଉ॒ତ । ଆ॒ତ୍ମା ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ୟ॑ ପୂ॒ର୍ୱ୍ୟଃ ॥ ୯।୦୦୨।୧୦, ୬।୭।୦୧୯।୦୫

[୩] ଏଷଦେବ ଇତି ଦଶର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟାଜୀଗର୍ତିଃ ଶୁନଃଶେପଃ ସକୃତ୍ରିମୋବୈଶ୍ୱାମିତ୍ରୋଦେବରାତଃ ପବମାନଃ ସୋମୋ ଗାୟତ୍ରୀ।

ଏ॒ଷ ଦେ॒ବୋ ଅମ॑ର୍ତ୍ୟଃ ପର୍ଣ॒ବୀରି॑ବ ଦୀୟତି । ଅ॒ଭି ଦ୍ରୋଣା॑ନ୍ୟା॒ସଦ॑ମ୍ ॥ ୯।୦୦୩।୦୧, ୬।୭।୦୨୦।୦୧

ଏ॒ଷ ଦେ॒ବୋ ବି॒ପା କୃ॒ତୋଽତି॒ ହ୍ୱରାଂ॑ସି ଧାବତି । ପବ॑ମାନୋ॒ ଅଦା॑ଭ୍ୟଃ ॥ ୯।୦୦୩।୦୨, ୬।୭।୦୨୦।୦୨

ଏ॒ଷ ଦେ॒ବୋ ବି॑ପ॒ନ୍ୟୁଭିଃ॒ ପବ॑ମାନ ଋତା॒ୟୁଭିଃ॑ । ହରି॒ର୍ୱାଜା॑ୟ ମୃଜ୍ୟତେ ॥ ୯।୦୦୩।୦୩, ୬।୭।୦୨୦।୦୩

ଏ॒ଷ ବିଶ୍ୱା॑ନି॒ ବାର୍ୟା॒ ଶୂରୋ॒ ଯନ୍ନି॑ବ॒ ସତ୍ୱ॑ଭିଃ । ପବ॑ମାନଃ ସିଷାସତି ॥ ୯।୦୦୩।୦୪, ୬।୭।୦୨୦।୦୪

ଏ॒ଷ ଦେ॒ବୋ ର॑ଥର୍ୟତି॒ ପବ॑ମାନୋ ଦଶସ୍ୟତି । ଆ॒ବିଷ୍କୃ॑ଣୋତି ବଗ୍ୱ॒ନୁମ୍ ॥ ୯।୦୦୩।୦୫, ୬।୭।୦୨୦।୦୫

ଏ॒ଷ ବିପ୍ରୈ॑ର॒ଭିଷ୍ଟୁ॑ତୋ॒ଽପୋ ଦେ॒ବୋ ବି ଗା॑ହତେ । ଦଧ॒ଦ୍ରତ୍ନା॑ନି ଦା॒ଶୁଷେ॑ ॥ ୯।୦୦୩।୦୬, ୬।୭।୦୨୧।୦୧

ଏ॒ଷ ଦିବଂ॒ ବି ଧା॑ବତି ତି॒ରୋ ରଜାଂ॑ସି॒ ଧାର॑ୟା । ପବ॑ମାନଃ॒ କନି॑କ୍ରଦତ୍ ॥ ୯।୦୦୩।୦୭, ୬।୭।୦୨୧।୦୨

ଏ॒ଷ ଦିବଂ॒ ବ୍ୟାସ॑ରତ୍ତି॒ରୋ ରଜାଂ॒ସ୍ୟସ୍ପୃ॑ତଃ । ପବ॑ମାନଃ ସ୍ୱଧ୍ୱ॒ରଃ ॥ ୯।୦୦୩।୦୮, ୬।୭।୦୨୧।୦୩

ଏ॒ଷ ପ୍ର॒ତ୍ନେନ॒ ଜନ୍ମ॑ନା ଦେ॒ବୋ ଦେ॒ବେଭ୍ୟଃ॑ ସୁ॒ତଃ । ହରିଃ॑ ପ॒ବିତ୍ରେ॑ ଅର୍ଷତି ॥ ୯।୦୦୩।୦୯, ୬।୭।୦୨୧।୦୪

ଏ॒ଷ ଉ॒ ସ୍ୟ ପୁ॑ରୁବ୍ର॒ତୋ ଜ॑ଜ୍ଞା॒ନୋ ଜ॒ନୟ॒ନ୍ନିଷଃ॑ । ଧାର॑ୟା ପବତେ ସୁ॒ତଃ ॥ ୯।୦୦୩।୧୦, ୬।୭।୦୨୧।୦୫

[୪] ସନାଚେତି ଦଶର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟାଙ୍ଗିରସୋ ହିରଣ୍ୟସ୍ତୂପଃ ପବମାନଃ ସୋମୋ ଗାୟତ୍ରୀ

ସନା॑ ଚ ସୋମ॒ ଜେଷି॑ ଚ॒ ପବ॑ମାନ॒ ମହି॒ ଶ୍ରବଃ॑ । ଅଥା॑ ନୋ॒ ବସ୍ୟ॑ସସ୍କୃଧି ॥ ୯।୦୦୪।୦୧, ୬।୭।୦୨୨।୦୧

ସନା॒ ଜ୍ୟୋତିଃ॒ ସନା॒ ସ୍ୱ୧॒॑ର୍ୱିଶ୍ୱା॑ ଚ ସୋମ॒ ସୌଭ॑ଗା । ଅଥା॑ ନୋ॒ ବସ୍ୟ॑ସସ୍କୃଧି ॥ ୯।୦୦୪।୦୨, ୬।୭।୦୨୨।୦୨

ସନା॒ ଦକ୍ଷ॑ମୁ॒ତ କ୍ରତୁ॒ମପ॑ ସୋମ॒ ମୃଧୋ॑ ଜହି । ଅଥା॑ ନୋ॒ ବସ୍ୟ॑ସସ୍କୃଧି ॥ ୯।୦୦୪।୦୩, ୬।୭।୦୨୨।୦୩

ପବୀ॑ତାରଃ ପୁନୀ॒ତନ॒ ସୋମ॒ମିନ୍ଦ୍ରା॑ୟ॒ ପାତ॑ବେ । ଅଥା॑ ନୋ॒ ବସ୍ୟ॑ସସ୍କୃଧି ॥ ୯।୦୦୪।୦୪, ୬।୭।୦୨୨।୦୪

ତ୍ୱଂ ସୂର୍ୟେ॑ ନ॒ ଆ ଭ॑ଜ॒ ତବ॒ କ୍ରତ୍ୱା॒ ତବୋ॒ତିଭିଃ॑ । ଅଥା॑ ନୋ॒ ବସ୍ୟ॑ସସ୍କୃଧି ॥ ୯।୦୦୪।୦୫, ୬।୭।୦୨୨।୦୫

ତବ॒ କ୍ରତ୍ୱା॒ ତବୋ॒ତିଭି॒ର୍ଜ୍ୟୋକ୍ପ॑ଶ୍ୟେମ॒ ସୂର୍ୟ॑ମ୍ । ଅଥା॑ ନୋ॒ ବସ୍ୟ॑ସସ୍କୃଧି ॥ ୯।୦୦୪।୦୬, ୬।୭।୦୨୩।୦୧

ଅ॒ଭ୍ୟ॑ର୍ଷ ସ୍ୱାୟୁଧ॒ ସୋମ॑ ଦ୍ୱି॒ବର୍ହ॑ସଂ ର॒ୟିମ୍ । ଅଥା॑ ନୋ॒ ବସ୍ୟ॑ସସ୍କୃଧି ॥ ୯।୦୦୪।୦୭, ୬।୭।୦୨୩।୦୨

ଅ॒ଭ୍ୟ୧॒॑ର୍ଷାନ॑ପଚ୍ୟୁତୋ ର॒ୟିଂ ସ॒ମତ୍ସୁ॑ ସାସ॒ହିଃ । ଅଥା॑ ନୋ॒ ବସ୍ୟ॑ସସ୍କୃଧି ॥ ୯।୦୦୪।୦୮, ୬।୭।୦୨୩।୦୩

ତ୍ୱାଂ ଯ॒ଜ୍ଞୈର॑ବୀବୃଧ॒ନ୍ପବ॑ମାନ॒ ବିଧ॑ର୍ମଣି । ଅଥା॑ ନୋ॒ ବସ୍ୟ॑ସସ୍କୃଧି ॥ ୯।୦୦୪।୦୯, ୬।୭।୦୨୩।୦୪

ର॒ୟିଂ ନ॑ଶ୍ଚି॒ତ୍ରମ॒ଶ୍ୱିନ॒ମିନ୍ଦୋ॑ ବି॒ଶ୍ୱାୟୁ॒ମା ଭ॑ର । ଅଥା॑ ନୋ॒ ବସ୍ୟ॑ସସ୍କୃଧି ॥ ୯।୦୦୪।୧୦, ୬।୭।୦୨୩।୦୫

[୫] ସମିଦ୍ଧଇତ୍ୟେକାଦଶର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ କାଶ୍ୟପୋସିତଃ କ୍ରମେଣେଧ୍ମସ୍ତନୂନପାଦିଳୋବର୍ହିର୍ଦେବୀର୍ଦ୍ୱାର ଉଷାସାନକ୍ତା ଦୈବ୍ୟୌହୋତାରୌ ତିସ୍ରୋଦେବ୍ୟଃ ସରସ୍ୱତୀଳାଭାରତ୍ୟସ୍ତ୍ୱଷ୍ଟା ବନସ୍ପତିଃ ସ୍ୱାହାକୃତୟୋଗାୟତ୍ରୀ ଅନ୍ତ୍ୟାଶ୍ଚତସ୍ରୋନୁଷ୍ଟୁଭଃ । (ଇତଆରଭ୍ୟବିଂଶତିସୂକ୍ତେଷୁକାଶ୍ୟପୋଦେବଲୋଽସିତେନ ସହବିକଲ୍ପତେ) ।

ସମି॑ଦ୍ଧୋ ବି॒ଶ୍ୱତ॒ସ୍ପତିଃ॒ ପବ॑ମାନୋ॒ ବି ରା॑ଜତି । ପ୍ରୀ॒ଣନ୍ୱୃଷା॒ କନି॑କ୍ରଦତ୍ ॥ ୯।୦୦୫।୦୧, ୬।୭।୦୨୪।୦୧

ତନୂ॒ନପା॒ତ୍ପବ॑ମାନଃ॒ ଶୃଙ୍ଗେ॒ ଶିଶା॑ନୋ ଅର୍ଷତି । ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷେଣ॒ ରାର॑ଜତ୍ ॥ ୯।୦୦୫।୦୨, ୬।୭।୦୨୪।୦୨

ଈ॒ଳେନ୍ୟଃ॒ ପବ॑ମାନୋ ର॒ୟିର୍ୱି ରା॑ଜତି ଦ୍ୟୁ॒ମାନ୍ । ମଧୋ॒ର୍ଧାରା॑ଭି॒ରୋଜ॑ସା ॥ ୯।୦୦୫।୦୩, ୬।୭।୦୨୪।୦୩

ବ॒ର୍ହିଃ ପ୍ରା॒ଚୀନ॒ମୋଜ॑ସା॒ ପବ॑ମାନଃ ସ୍ତୃ॒ଣନ୍ହରିଃ॑ । ଦେ॒ବେଷୁ॑ ଦେ॒ବ ଈ॑ୟତେ ॥ ୯।୦୦୫।୦୪, ୬।୭।୦୨୪।୦୪

ଉଦାତୈ॑ର୍ଜିହତେ ବୃ॒ହଦ୍ଦ୍ୱାରୋ॑ ଦେ॒ବୀର୍ହି॑ର॒ଣ୍ୟଯୀଃ॑ । ପବ॑ମାନେନ॒ ସୁଷ୍ଟୁ॑ତାଃ ॥ ୯।୦୦୫।୦୫, ୬।୭।୦୨୪।୦୫

ସୁ॒ଶି॒ଲ୍ପେ ବୃ॑ହ॒ତୀ ମ॒ହୀ ପବ॑ମାନୋ ବୃଷଣ୍ୟତି । ନକ୍ତୋ॒ଷାସା॒ ନ ଦ॑ର୍ଶ॒ତେ ॥ ୯।୦୦୫।୦୬, ୬।୭।୦୨୫।୦୧

ଉ॒ଭା ଦେ॒ବା ନୃ॒ଚକ୍ଷ॑ସା॒ ହୋତା॑ରା॒ ଦୈବ୍ୟା॑ ହୁବେ । ପବ॑ମାନ॒ ଇନ୍ଦ୍ରୋ॒ ବୃଷା॑ ॥ ୯।୦୦୫।୦୭, ୬।୭।୦୨୫।୦୨

ଭାର॑ତୀ॒ ପବ॑ମାନସ୍ୟ॒ ସର॑ସ୍ୱ॒ତୀଳା॑ ମ॒ହୀ । ଇ॒ମଂ ନୋ॑ ଯ॒ଜ୍ଞମା ଗ॑ମନ୍ତି॒ସ୍ରୋ ଦେ॒ବୀଃ ସୁ॒ପେଶ॑ସଃ ॥ ୯।୦୦୫।୦୮, ୬।୭।୦୨୫।୦୩

ତ୍ୱଷ୍ଟା॑ରମଗ୍ର॒ଜାଂ ଗୋ॒ପାଂ ପୁ॑ରୋ॒ୟାବା॑ନ॒ମା ହୁ॑ବେ । ଇନ୍ଦୁ॒ରିନ୍ଦ୍ରୋ॒ ବୃଷା॒ ହରିଃ॒ ପବ॑ମାନଃ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ ॥ ୯।୦୦୫।୦୯, ୬।୭।୦୨୫।୦୪

ବନ॒ସ୍ପତିଂ॑ ପବମାନ॒ ମଧ୍ୱା॒ ସମ॑ଙ୍ଗ୍ଧି॒ ଧାର॑ୟା । ସ॒ହସ୍ର॑ବଲ୍ଶଂ॒ ହରି॑ତଂ॒ ଭ୍ରାଜ॑ମାନଂ ହିର॒ଣ୍ୟଯ॑ମ୍ ॥ ୯।୦୦୫।୧୦, ୬।୭।୦୨୫।୦୫

ବିଶ୍ୱେ॑ ଦେବାଃ॒ ସ୍ୱାହା॑କୃତିଂ॒ ପବ॑ମାନ॒ସ୍ୟା ଗ॑ତ । ବା॒ୟୁର୍ବୃହ॒ସ୍ପତିଃ॒ ସୂର୍ୟୋ॒ଽଗ୍ନିରିନ୍ଦ୍ରଃ॑ ସ॒ଜୋଷ॑ସଃ ॥ ୯।୦୦୫।୧୧, ୬।୭।୦୨୫।୦୬

[୬] ମନ୍ଦ୍ରୟେତି ନବର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ କାଶ୍ୟପୋସିତଃ ପବମାନଃ ସୋମୋ ଗାୟତ୍ରୀ

ମ॒ନ୍ଦ୍ରୟା॑ ସୋମ॒ ଧାର॑ୟା॒ ବୃଷା॑ ପବସ୍ୱ ଦେବ॒ୟୁଃ । ଅବ୍ୟୋ॒ ବାରେ॑ଷ୍ୱସ୍ମ॒ୟୁଃ ॥ ୯।୦୦୬।୦୧, ୬।୭।୦୨୬।୦୧

ଅ॒ଭି ତ୍ୟଂ ମଦ୍ୟଂ॒ ମଦ॒ମିନ୍ଦ॒ବିନ୍ଦ୍ର॒ ଇତି॑ କ୍ଷର । ଅ॒ଭି ବା॒ଜିନୋ॒ ଅର୍ୱ॑ତଃ ॥ ୯।୦୦୬।୦୨, ୬।୭।୦୨୬।୦୨

ଅ॒ଭି ତ୍ୟଂ ପୂ॒ର୍ୱ୍ୟଂ ମଦଂ॑ ସୁବା॒ନୋ ଅ॑ର୍ଷ ପ॒ବିତ୍ର॒ ଆ । ଅ॒ଭି ବାଜ॑ମୁ॒ତ ଶ୍ରବଃ॑ ॥ ୯।୦୦୬।୦୩, ୬।୭।୦୨୬।୦୩

ଅନୁ॑ ଦ୍ର॒ପ୍ସାସ॒ ଇନ୍ଦ॑ବ॒ ଆପୋ॒ ନ ପ୍ର॒ବତା॑ସରନ୍ । ପୁ॒ନା॒ନା ଇନ୍ଦ୍ର॑ମାଶତ ॥ ୯।୦୦୬।୦୪, ୬।୭।୦୨୬।୦୪

ଯମତ୍ୟ॑ମିବ ବା॒ଜିନଂ॑ ମୃ॒ଜନ୍ତି॒ ଯୋଷ॑ଣୋ॒ ଦଶ॑ । ବନେ॒ କ୍ରୀଳ॑ନ୍ତ॒ମତ୍ୟ॑ବିମ୍ ॥ ୯।୦୦୬।୦୫, ୬।୭।୦୨୬।୦୫

ତଂ ଗୋଭି॒ର୍ୱୃଷ॑ଣଂ॒ ରସଂ॒ ମଦା॑ୟ ଦେ॒ବବୀ॑ତୟେ । ସୁ॒ତଂ ଭରା॑ୟ॒ ସଂ ସୃ॑ଜ ॥ ୯।୦୦୬।୦୬, ୬।୭।୦୨୭।୦୧

ଦେ॒ବୋ ଦେ॒ବାୟ॒ ଧାର॒ୟେନ୍ଦ୍ରା॑ୟ ପବତେ ସୁ॒ତଃ । ପୟୋ॒ ଯଦ॑ସ୍ୟ ପୀ॒ପୟ॑ତ୍ ॥ ୯।୦୦୬।୦୭, ୬।୭।୦୨୭।୦୨

ଆ॒ତ୍ମା ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ୟ॒ ରଂହ୍ୟା॑ ସୁଷ୍ୱା॒ଣଃ ପ॑ବତେ ସୁ॒ତଃ । ପ୍ର॒ତ୍ନଂ ନି ପା॑ତି॒ କାବ୍ୟ॑ମ୍ ॥ ୯।୦୦୬।୦୮, ୬।୭।୦୨୭।୦୩

ଏ॒ବା ପୁ॑ନା॒ନ ଇ॑ନ୍ଦ୍ର॒ୟୁର୍ମଦଂ॑ ମଦିଷ୍ଠ ବୀ॒ତୟେ॑ । ଗୁହା॑ ଚିଦ୍ଦଧିଷେ॒ ଗିରଃ॑ ॥ ୯।୦୦୬।୦୯, ୬।୭।୦୨୭।୦୪

[୭] ଅସୃଗ୍ରମିତି ନବର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ କାଶ୍ୟପୋଽସିତଃ ପବମାନଃ ସୋମୋ ଗାୟତ୍ରୀ ।

ଅସୃ॑ଗ୍ର॒ମିନ୍ଦ॑ବଃ ପ॒ଥା ଧର୍ମ॑ନ୍ନୃ॒ତସ୍ୟ॑ ସୁ॒ଶ୍ରିୟଃ॑ । ବି॒ଦା॒ନା ଅ॑ସ୍ୟ॒ ଯୋଜ॑ନମ୍ ॥ ୯।୦୦୭।୦୧, ୬।୭।୦୨୮।୦୧

ପ୍ର ଧାରା॒ ମଧ୍ୱୋ॑ ଅଗ୍ରି॒ୟୋ ମ॒ହୀର॒ପୋ ବି ଗା॑ହତେ । ହ॒ବିର୍ହ॒ବିଷ୍ଷୁ॒ ବନ୍ଦ୍ୟଃ॑ ॥ ୯।୦୦୭।୦୨, ୬।୭।୦୨୮।୦୨

ପ୍ର ଯୁ॒ଜୋ ବା॒ଚୋ ଅ॑ଗ୍ରି॒ୟୋ ବୃଷାବ॑ ଚକ୍ରଦ॒ଦ୍ୱନେ॑ । ସଦ୍ମା॒ଭି ସ॒ତ୍ୟୋ ଅ॑ଧ୍ୱ॒ରଃ ॥ ୯।୦୦୭।୦୩, ୬।୭।୦୨୮।୦୩

ପରି॒ ଯତ୍କାବ୍ୟା॑ କ॒ବିର୍ନୃ॒ମ୍ଣା ବସା॑ନୋ॒ ଅର୍ଷ॑ତି । ସ୍ୱ॑ର୍ୱା॒ଜୀ ସି॑ଷାସତି ॥ ୯।୦୦୭।୦୪, ୬।୭।୦୨୮।୦୪

ପବ॑ମାନୋ ଅ॒ଭି ସ୍ପୃଧୋ॒ ବିଶୋ॒ ରାଜେ॑ବ ସୀଦତି । ଯଦୀ॑ମୃ॒ଣ୍ୱନ୍ତି॑ ବେ॒ଧସଃ॑ ॥ ୯।୦୦୭।୦୫, ୬।୭।୦୨୮।୦୫

ଅବ୍ୟୋ॒ ବାରେ॒ ପରି॑ ପ୍ରି॒ୟୋ ହରି॒ର୍ୱନେ॑ଷୁ ସୀଦତି । ରେ॒ଭୋ ବ॑ନୁଷ୍ୟତେ ମ॒ତୀ ॥ ୯।୦୦୭।୦୬, ୬।୭।୦୨୯।୦୧

ସ ବା॒ୟୁମିନ୍ଦ୍ର॑ମ॒ଶ୍ୱିନା॑ ସା॒କଂ ମଦେ॑ନ ଗଚ୍ଛତି । ରଣା॒ ଯୋ ଅ॑ସ୍ୟ॒ ଧର୍ମ॑ଭିଃ ॥ ୯।୦୦୭।୦୭, ୬।୭।୦୨୯।୦୨

ଆ ମି॒ତ୍ରାବରୁ॑ଣା॒ ଭଗଂ॒ ମଧ୍ୱଃ॑ ପବନ୍ତ ଊ॒ର୍ମୟଃ॑ । ବି॒ଦା॒ନା ଅ॑ସ୍ୟ॒ ଶକ୍ମ॑ଭିଃ ॥ ୯।୦୦୭।୦୮, ୬।୭।୦୨୯।୦୩

ଅ॒ସ୍ମଭ୍ୟଂ॑ ରୋଦସୀ ର॒ୟିଂ ମଧ୍ୱୋ॒ ବାଜ॑ସ୍ୟ ସା॒ତୟେ॑ । ଶ୍ରବୋ॒ ବସୂ॑ନି॒ ସଂ ଜି॑ତମ୍ ॥ ୯।୦୦୭।୦୯, ୬।୭।୦୨୯।୦୪

[୮] ଏତେସୋମା ଇତି ନବର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ କାଶ୍ୟପୋସିତଃ ପବମାନଃ ସୋମୋ ଗାୟତ୍ରୀ ।

ଏ॒ତେ ସୋମା॑ ଅ॒ଭି ପ୍ରି॒ୟମିନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ୟ॒ କାମ॑ମକ୍ଷରନ୍ । ବର୍ଧ॑ନ୍ତୋ ଅସ୍ୟ ବୀ॒ର୍ୟ॑ମ୍ ॥ ୯।୦୦୮।୦୧, ୬।୭।୦୩୦।୦୧

ପୁ॒ନା॒ନାସ॑ଶ୍ଚମୂ॒ଷଦୋ॒ ଗଚ୍ଛ॑ନ୍ତୋ ବା॒ୟୁମ॒ଶ୍ୱିନା॑ । ତେ ନୋ॑ ଧାନ୍ତୁ ସୁ॒ବୀର୍ୟ॑ମ୍ ॥ ୯।୦୦୮।୦୨, ୬।୭।୦୩୦।୦୨

ଇନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ୟ ସୋମ॒ ରାଧ॑ସେ ପୁନା॒ନୋ ହାର୍ଦି॑ ଚୋଦୟ । ଋ॒ତସ୍ୟ॒ ଯୋନି॑ମା॒ସଦ॑ମ୍ ॥ ୯।୦୦୮।୦୩, ୬।୭।୦୩୦।୦୩

ମୃ॒ଜନ୍ତି॑ ତ୍ୱା॒ ଦଶ॒ କ୍ଷିପୋ॑ ହି॒ନ୍ୱନ୍ତି॑ ସ॒ପ୍ତ ଧୀ॒ତୟଃ॑ । ଅନୁ॒ ବିପ୍ରା॑ ଅମାଦିଷୁଃ ॥ ୯।୦୦୮।୦୪, ୬।୭।୦୩୦।୦୪

ଦେ॒ବେଭ୍ୟ॑ସ୍ତ୍ୱା॒ ମଦା॑ୟ॒ କଂ ସୃ॑ଜା॒ନମତି॑ ମେ॒ଷ୍ୟଃ॑ । ସଂ ଗୋଭି॑ର୍ୱାସୟାମସି ॥ ୯।୦୦୮।୦୫, ୬।୭।୦୩୦।୦୫

ପୁ॒ନା॒ନଃ କ॒ଲଶେ॒ଷ୍ୱା ବସ୍ତ୍ରା॑ଣ୍ୟରୁ॒ଷୋ ହରିଃ॑ । ପରି॒ ଗବ୍ୟା॑ନ୍ୟବ୍ୟତ ॥ ୯।୦୦୮।୦୬, ୬।୭।୦୩୧।୦୧

ମ॒ଘୋନ॒ ଆ ପ॑ବସ୍ୱ ନୋ ଜ॒ହି ବିଶ୍ୱା॒ ଅପ॒ ଦ୍ୱିଷଃ॑ । ଇନ୍ଦୋ॒ ସଖା॑ୟ॒ମା ବି॑ଶ ॥ ୯।୦୦୮।୦୭, ୬।୭।୦୩୧।୦୨

ବୃ॒ଷ୍ଟିଂ ଦି॒ବଃ ପରି॑ ସ୍ରବ ଦ୍ୟୁ॒ମ୍ନଂ ପୃ॑ଥି॒ବ୍ୟା ଅଧି॑ । ସହୋ॑ ନଃ ସୋମ ପୃ॒ତ୍ସୁ ଧାଃ॑ ॥ ୯।୦୦୮।୦୮, ୬।୭।୦୩୧।୦୩

ନୃ॒ଚକ୍ଷ॑ସଂ ତ୍ୱା ବ॒ୟମିନ୍ଦ୍ର॑ପୀତଂ ସ୍ୱ॒ର୍ୱିଦ॑ମ୍ । ଭ॒କ୍ଷୀ॒ମହି॑ ପ୍ର॒ଜାମିଷ॑ମ୍ ॥ ୯।୦୦୮।୦୯, ୬।୭।୦୩୧।୦୪

[୯] ପରିପ୍ରିୟେତି ନବର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ କାଶ୍ୟପୋସିତଃ ପବମାନଃ ସୋମୋ ଗାୟତ୍ରୀ

ପରି॑ ପ୍ରି॒ୟା ଦି॒ବଃ କ॒ବିର୍ୱୟାଂ॑ସି ନ॒ପ୍ତ୍ୟୋ॑ର୍ହି॒ତଃ । ସୁ॒ବା॒ନୋ ଯା॑ତି କ॒ବିକ୍ର॑ତୁଃ ॥ ୯।୦୦୯।୦୧, ୬।୭।୦୩୨।୦୧

ପ୍ରପ୍ର॒ କ୍ଷୟା॑ୟ॒ ପନ୍ୟ॑ସେ॒ ଜନା॑ୟ॒ ଜୁଷ୍ଟୋ॑ ଅ॒ଦ୍ରୁହେ॑ । ବୀ॒ତ୍ୟ॑ର୍ଷ॒ ଚନି॑ଷ୍ଠୟା ॥ ୯।୦୦୯।୦୨, ୬।୭।୦୩୨।୦୨

ସ ସୂ॒ନୁର୍ମା॒ତରା॒ ଶୁଚି॑ର୍ଜା॒ତୋ ଜା॒ତେ ଅ॑ରୋଚୟତ୍ । ମ॒ହାନ୍ମ॒ହୀ ଋ॑ତା॒ବୃଧା॑ ॥ ୯।୦୦୯।୦୩, ୬।୭।୦୩୨।୦୩

ସ ସ॒ପ୍ତ ଧୀ॒ତିଭି॑ର୍ହି॒ତୋ ନ॒ଦ୍ୟୋ॑ ଅଜିନ୍ୱଦ॒ଦ୍ରୁହଃ॑ । ଯା ଏକ॒ମକ୍ଷି॑ ବାବୃ॒ଧୁଃ ॥ ୯।୦୦୯।୦୪, ୬।୭।୦୩୨।୦୪

ତା ଅ॒ଭି ସନ୍ତ॒ମସ୍ତୃ॑ତଂ ମ॒ହେ ଯୁବା॑ନ॒ମା ଦ॑ଧୁଃ । ଇନ୍ଦୁ॑ମିନ୍ଦ୍ର॒ ତବ॑ ବ୍ର॒ତେ ॥ ୯।୦୦୯।୦୫, ୬।୭।୦୩୨।୦୫

ଅ॒ଭି ବହ୍ନି॒ରମ॑ର୍ତ୍ୟଃ ସ॒ପ୍ତ ପ॑ଶ୍ୟତି॒ ବାବ॑ହିଃ । କ୍ରିବି॑ର୍ଦେ॒ବୀର॑ତର୍ପୟତ୍ ॥ ୯।୦୦୯।୦୬, ୬।୭।୦୩୩।୦୧

ଅବା॒ କଲ୍ପେ॑ଷୁ ନଃ ପୁମ॒ସ୍ତମାଂ॑ସି ସୋମ॒ ଯୋଧ୍ୟା॑ । ତାନି॑ ପୁନାନ ଜଙ୍ଘନଃ ॥ ୯।୦୦୯।୦୭, ୬।୭।୦୩୩।୦୨

ନୂ ନବ୍ୟ॑ସେ॒ ନବୀ॑ୟସେ ସୂ॒କ୍ତାୟ॑ ସାଧୟା ପ॒ଥଃ । ପ୍ର॒ତ୍ନ॒ବଦ୍ରୋ॑ଚୟା॒ ରୁଚଃ॑ ॥ ୯।୦୦୯।୦୮, ୬।୭।୦୩୩।୦୩

ପବ॑ମାନ॒ ମହି॒ ଶ୍ରବୋ॒ ଗାମଶ୍ୱଂ॑ ରାସି ବୀ॒ରବ॑ତ୍ । ସନା॑ ମେ॒ଧାଂ ସନା॒ ସ୍ୱଃ॑ ॥ ୯।୦୦୯।୦୯, ୬।୭।୦୩୩।୦୪

[୧୦] ପ୍ରସ୍ୱାନାସ ଇତି ନବର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ କାଶ୍ୟପୋସିତଃ ପବମାନଃ ସୋମୋ ଗାୟତ୍ରୀ ।

ପ୍ର ସ୍ୱା॒ନାସୋ॒ ରଥା॑ ଇ॒ବାର୍ୱ॑ନ୍ତୋ॒ ନ ଶ୍ର॑ବ॒ସ୍ୟବଃ॑ । ସୋମା॑ସୋ ରା॒ୟେ ଅ॑କ୍ରମୁଃ ॥ ୯।୦୧୦।୦୧, ୬।୭।୦୩୪।୦୧

ହି॒ନ୍ୱା॒ନାସୋ॒ ରଥା॑ ଇବ ଦଧନ୍ୱି॒ରେ ଗଭ॑ସ୍ତ୍ୟୋଃ । ଭରା॑ସଃ କା॒ରିଣା॑ମିବ ॥ ୯।୦୧୦।୦୨, ୬।୭।୦୩୪।୦୨

ରାଜା॑ନୋ॒ ନ ପ୍ରଶ॑ସ୍ତିଭିଃ॒ ସୋମା॑ସୋ॒ ଗୋଭି॑ରଞ୍ଜତେ । ଯ॒ଜ୍ଞୋ ନ ସ॒ପ୍ତ ଧା॒ତୃଭିଃ॑ ॥ ୯।୦୧୦।୦୩, ୬।୭।୦୩୪।୦୩

ପରି॑ ସୁବା॒ନାସ॒ ଇନ୍ଦ॑ବୋ॒ ମଦା॑ୟ ବ॒ର୍ହଣା॑ ଗି॒ରା । ସୁ॒ତା ଅ॑ର୍ଷନ୍ତି॒ ଧାର॑ୟା ॥ ୯।୦୧୦।୦୪, ୬।୭।୦୩୪।୦୪

ଆ॒ପା॒ନାସୋ॑ ବି॒ବସ୍ୱ॑ତୋ॒ ଜନ॑ନ୍ତ ଉ॒ଷସୋ॒ ଭଗ॑ମ୍ । ସୂରା॒ ଅଣ୍ୱଂ॒ ବି ତ॑ନ୍ୱତେ ॥ ୯।୦୧୦।୦୫, ୬।୭।୦୩୪।୦୫

ଅପ॒ ଦ୍ୱାରା॑ ମତୀ॒ନାଂ ପ୍ର॒ତ୍ନା ଋ॑ଣ୍ୱନ୍ତି କା॒ରବଃ॑ । ବୃଷ୍ଣୋ॒ ହର॑ସ ଆ॒ୟବଃ॑ ॥ ୯।୦୧୦।୦୬, ୬।୭।୦୩୫।୦୧

ସ॒ମୀ॒ଚୀ॒ନାସ॑ ଆସତେ॒ ହୋତା॑ରଃ ସ॒ପ୍ତଜା॑ମୟଃ । ପ॒ଦମେକ॑ସ୍ୟ॒ ପିପ୍ର॑ତଃ ॥ ୯।୦୧୦।୦୭, ୬।୭।୦୩୫।୦୨

ନାଭା॒ ନାଭିଂ॑ ନ॒ ଆ ଦ॑ଦେ॒ ଚକ୍ଷୁ॑ଶ୍ଚି॒ତ୍ସୂର୍ୟେ॒ ସଚା॑ । କ॒ବେରପ॑ତ୍ୟ॒ମା ଦୁ॑ହେ ॥ ୯।୦୧୦।୦୮, ୬।୭।୦୩୫।୦୩

ଅ॒ଭି ପ୍ରି॒ୟା ଦି॒ବସ୍ପ॒ଦମ॑ଧ୍ୱ॒ର୍ୟୁଭି॒ର୍ଗୁହା॑ ହି॒ତମ୍ । ସୂରଃ॑ ପଶ୍ୟତି॒ ଚକ୍ଷ॑ସା ॥ ୯।୦୧୦।୦୯, ୬।୭।୦୩୫।୦୪

[୧୧] ଉପାସ୍ମାଇତି ନବର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ କାଶ୍ୟପୋସିତଃ ପବମାନଃ ସୋମୋ ଗାୟତ୍ରୀ ।

ଉପା॑ସ୍ମୈ ଗାୟତା ନରଃ॒ ପବ॑ମାନା॒ୟେନ୍ଦ॑ବେ । ଅ॒ଭି ଦେ॒ବାଁ ଇୟ॑କ୍ଷତେ ॥ ୯।୦୧୧।୦୧, ୬।୭।୦୩୬।୦୧

ଅ॒ଭି ତେ॒ ମଧୁ॑ନା॒ ପୟୋଽଥ॑ର୍ୱାଣୋ ଅଶିଶ୍ରୟୁଃ । ଦେ॒ବଂ ଦେ॒ବାୟ॑ ଦେବ॒ୟୁ ॥ ୯।୦୧୧।୦୨, ୬।୭।୦୩୬।୦୨

ସ ନଃ॑ ପବସ୍ୱ॒ ଶଂ ଗବେ॒ ଶଂ ଜନା॑ୟ॒ ଶମର୍ୱ॑ତେ । ଶଂ ରା॑ଜ॒ନ୍ନୋଷ॑ଧୀଭ୍ୟଃ ॥ ୯।୦୧୧।୦୩, ୬।୭।୦୩୬।୦୩

ବ॒ଭ୍ରବେ॒ ନୁ ସ୍ୱତ॑ବସେଽରୁ॒ଣାୟ॑ ଦିବି॒ସ୍ପୃଶେ॑ । ସୋମା॑ୟ ଗା॒ଥମ॑ର୍ଚତ ॥ ୯।୦୧୧।୦୪, ୬।୭।୦୩୬।୦୪

ହସ୍ତ॑ଚ୍ୟୁତେଭି॒ରଦ୍ରି॑ଭିଃ ସୁ॒ତଂ ସୋମଂ॑ ପୁନୀତନ । ମଧା॒ବା ଧା॑ବତା॒ ମଧୁ॑ ॥ ୯।୦୧୧।୦୫, ୬।୭।୦୩୬।୦୫

ନମ॒ସେଦୁପ॑ ସୀଦତ ଦ॒ଧ୍ନେଦ॒ଭି ଶ୍ରୀ॑ଣୀତନ । ଇନ୍ଦୁ॒ମିନ୍ଦ୍ରେ॑ ଦଧାତନ ॥ ୯।୦୧୧।୦୬, ୬।୭।୦୩୭।୦୧

ଅ॒ମି॒ତ୍ର॒ହା ବିଚ॑ର୍ଷଣିଃ॒ ପବ॑ସ୍ୱ ସୋମ॒ ଶଂ ଗବେ॑ । ଦେ॒ବେଭ୍ୟୋ॑ ଅନୁକାମ॒କୃତ୍ ॥ ୯।୦୧୧।୦୭, ୬।୭।୦୩୭।୦୨

ଇନ୍ଦ୍ରା॑ୟ ସୋମ॒ ପାତ॑ବେ॒ ମଦା॑ୟ॒ ପରି॑ ଷିଚ୍ୟସେ । ମ॒ନ॒ଶ୍ଚିନ୍ମନ॑ସ॒ସ୍ପତିଃ॑ ॥ ୯।୦୧୧।୦୮, ୬।୭।୦୩୭।୦୩

ପବ॑ମାନ ସୁ॒ବୀର୍ୟଂ॑ ର॒ୟିଂ ସୋ॑ମ ରିରୀହି ନଃ । ଇନ୍ଦ॒ବିନ୍ଦ୍ରେ॑ଣ ନୋ ଯୁ॒ଜା ॥ ୯।୦୧୧।୦୯, ୬।୭।୦୩୭।୦୪

[୧୨] ସୋମାଅସୃଗ୍ରମିତି ନବର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ କାଶ୍ୟପୋସିତଃପବମାନଃ ସୋମୋ ଗାୟତ୍ରୀ ।

ସୋମା॑ ଅସୃଗ୍ର॒ମିନ୍ଦ॑ବଃ ସୁ॒ତା ଋ॒ତସ୍ୟ॒ ସାଦ॑ନେ । ଇନ୍ଦ୍ରା॑ୟ॒ ମଧୁ॑ମତ୍ତମାଃ ॥ ୯।୦୧୨।୦୧, ୬।୭।୦୩୮।୦୧

ଅ॒ଭି ବିପ୍ରା॑ ଅନୂଷତ॒ ଗାବୋ॑ ବ॒ତ୍ସଂ ନ ମା॒ତରଃ॑ । ଇନ୍ଦ୍ରଂ॒ ସୋମ॑ସ୍ୟ ପୀ॒ତୟେ॑ ॥ ୯।୦୧୨।୦୨, ୬।୭।୦୩୮।୦୨

ମ॒ଦ॒ଚ୍ୟୁତ୍କ୍ଷେ॑ତି॒ ସାଦ॑ନେ॒ ସିନ୍ଧୋ॑ରୂ॒ର୍ମା ବି॑ପ॒ଶ୍ଚିତ୍ । ସୋମୋ॑ ଗୌ॒ରୀ ଅଧି॑ ଶ୍ରି॒ତଃ ॥ ୯।୦୧୨।୦୩, ୬।୭।୦୩୮।୦୩

ଦି॒ବୋ ନାଭା॑ ବିଚକ୍ଷ॒ଣୋଽବ୍ୟୋ॒ ବାରେ॑ ମହୀୟତେ । ସୋମୋ॒ ଯଃ ସୁ॒କ୍ରତୁଃ॑ କ॒ବିଃ ॥ ୯।୦୧୨।୦୪, ୬।୭।୦୩୮।୦୪

ଯଃ ସୋମଃ॑ କ॒ଲଶେ॒ଷ୍ୱାଁ ଅ॒ନ୍ତଃ ପ॒ବିତ୍ର॒ ଆହି॑ତଃ । ତମିନ୍ଦୁଃ॒ ପରି॑ ଷସ୍ୱଜେ ॥ ୯।୦୧୨।୦୫, ୬।୭।୦୩୮।୦୫

ପ୍ର ବାଚ॒ମିନ୍ଦୁ॑ରିଷ୍ୟତି ସମୁ॒ଦ୍ରସ୍ୟାଧି॑ ବି॒ଷ୍ଟପି॑ । ଜିନ୍ୱ॒ନ୍କୋଶଂ॑ ମଧୁ॒ଶ୍ଚୁତ॑ମ୍ ॥ ୯।୦୧୨।୦୬, ୬।୭।୦୩୯।୦୧

ନିତ୍ୟ॑ସ୍ତୋତ୍ରୋ॒ ବନ॒ସ୍ପତି॑ର୍ଧୀ॒ନାମ॒ନ୍ତଃ ସ॑ବ॒ର୍ଦୁଘଃ॑ । ହି॒ନ୍ୱା॒ନୋ ମାନୁ॑ଷା ଯୁ॒ଗା ॥ ୯।୦୧୨।୦୭, ୬।୭।୦୩୯।୦୨

ଅ॒ଭି ପ୍ରି॒ୟା ଦି॒ବସ୍ପ॒ଦା ସୋମୋ॑ ହିନ୍ୱା॒ନୋ ଅ॑ର୍ଷତି । ବିପ୍ର॑ସ୍ୟ॒ ଧାର॑ୟା କ॒ବିଃ ॥ ୯।୦୧୨।୦୮, ୬।୭।୦୩୯।୦୩

ଆ ପ॑ବମାନ ଧାରୟ ର॒ୟିଂ ସ॒ହସ୍ର॑ବର୍ଚସମ୍ । ଅ॒ସ୍ମେ ଇ॑ନ୍ଦୋ ସ୍ୱା॒ଭୁବ॑ମ୍ ॥ ୯।୦୧୨।୦୯, ୬।୭।୦୩୯।୦୪

ପବମାନ ପାରାୟଣ ଦ୍ୱିତୀୟୋଧ୍ୟାୟଃ

[୧୩] ସୋମଃ ପୁନାନଇତି ନବର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ କାଶ୍ୟପୋଽସିତଃ ପବମାନଃ ସୋମୋ ଗାୟତ୍ରୀ ।

ସୋମଃ॑ ପୁନା॒ନୋ ଅ॑ର୍ଷତି ସ॒ହସ୍ର॑ଧାରୋ॒ ଅତ୍ୟ॑ବିଃ । ବା॒ୟୋରିନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ୟ ନିଷ୍କୃ॒ତମ୍ ॥ ୯।୦୧୩।୦୧, ୬।୮।୧।୧

ପବ॑ମାନମବସ୍ୟବୋ॒ ବିପ୍ର॑ମ॒ଭି ପ୍ର ଗା॑ୟତ । ସୁ॒ଷ୍ୱା॒ଣଂ ଦେ॒ବବୀ॑ତୟେ ॥ ୯।୦୧୩।୦୨, ୬।୮।୧।୨

ପବ॑ନ୍ତେ॒ ବାଜ॑ସାତୟେ॒ ସୋମାଃ॑ ସ॒ହସ୍ର॑ପାଜସଃ । ଗୃ॒ଣା॒ନା ଦେ॒ବବୀ॑ତୟେ ॥ ୯।୦୧୩।୦୩, ୬।୮।୧।୩

ଉ॒ତ ନୋ॒ ବାଜ॑ସାତୟେ॒ ପବ॑ସ୍ୱ ବୃହ॒ତୀରିଷଃ॑ । ଦ୍ୟୁ॒ମଦି॑ନ୍ଦୋ ସୁ॒ବୀର୍ୟ॑ମ୍ ॥ ୯।୦୧୩।୦୪, ୬।୮।୧।୪

ତେ ନଃ॑ ସହ॒ସ୍ରିଣଂ॑ ର॒ୟିଂ ପବ॑ନ୍ତା॒ମା ସୁ॒ବୀର୍ୟ॑ମ୍ । ସୁ॒ବା॒ନା ଦେ॒ବାସ॒ ଇନ୍ଦ॑ବଃ ॥ ୯।୦୧୩।୦୫, ୬।୮।୧।୫

ଅତ୍ୟା॑ ହିୟା॒ନା ନ ହେ॒ତୃଭି॒ରସୃ॑ଗ୍ରଂ॒ ବାଜ॑ସାତୟେ । ବି ବାର॒ମବ୍ୟ॑ମା॒ଶବଃ॑ ॥ ୯।୦୧୩।୦୬, ୬।୮।୨।୧

ବା॒ଶ୍ରା ଅ॑ର୍ଷ॒ନ୍ତୀନ୍ଦ॑ବୋ॒ଽଭି ବ॒ତ୍ସଂ ନ ଧେ॒ନବଃ॑ । ଦ॒ଧ॒ନ୍ୱି॒ରେ ଗଭ॑ସ୍ତ୍ୟୋଃ ॥ ୯।୦୧୩।୦୭, ୬।୮।୨।୨

ଜୁଷ୍ଟ॒ ଇନ୍ଦ୍ରା॑ୟ ମତ୍ସ॒ରଃ ପବ॑ମାନ॒ କନି॑କ୍ରଦତ୍ । ବିଶ୍ୱା॒ ଅପ॒ ଦ୍ୱିଷୋ॑ ଜହି ॥ ୯।୦୧୩।୦୮, ୬।୮।୨।୩

ଅ॒ପ॒ଘ୍ନନ୍ତୋ॒ ଅରା॑ବ୍ଣଃ॒ ପବ॑ମାନାଃ ସ୍ୱ॒ର୍ଦୃଶଃ॑ । ଯୋନା॑ବୃ॒ତସ୍ୟ॑ ସୀଦତ ॥ ୯।୦୧୩।୦୯, ୬।୮।୨।୪

[୧୪] ପରିପ୍ରେତ୍ୟଷ୍ଟର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ କାଶ୍ୟପୋସିତଃ ପବମାନଃ ସୋମୋ ଗାୟତ୍ରୀ ।

ପରି॒ ପ୍ରାସି॑ଷ୍ୟଦତ୍କ॒ବିଃ ସିନ୍ଧୋ॑ରୂ॒ର୍ମାବଧି॑ ଶ୍ରି॒ତଃ । କା॒ରଂ ବିଭ୍ର॑ତ୍ପୁରୁ॒ସ୍ପୃହ॑ମ୍ ॥ ୯।୦୧୪।୦୧, ୬।୮।୩।୧

ଗି॒ରା ଯଦୀ॒ ସବ॑ନ୍ଧବଃ॒ ପଞ୍ଚ॒ ବ୍ରାତା॑ ଅପ॒ସ୍ୟବଃ॑ । ପ॒ରି॒ଷ୍କୃ॒ଣ୍ୱନ୍ତି॑ ଧର୍ଣ॒ସିମ୍ ॥ ୯।୦୧୪।୦୨, ୬।୮।୩।୨

ଆଦ॑ସ୍ୟ ଶୁ॒ଷ୍ମିଣୋ॒ ରସେ॒ ବିଶ୍ୱେ॑ ଦେ॒ବା ଅ॑ମତ୍ସତ । ଯଦୀ॒ ଗୋଭି॑ର୍ୱସା॒ୟତେ॑ ॥ ୯।୦୧୪।୦୩, ୬।୮।୩।୩

ନି॒ରି॒ଣା॒ନୋ ବି ଧା॑ବତି॒ ଜହ॒ଚ୍ଛର୍ୟା॑ଣି॒ ତାନ୍ୱା॑ । ଅତ୍ରା॒ ସଂ ଜି॑ଘ୍ନତେ ଯୁ॒ଜା ॥ ୯।୦୧୪।୦୪, ୬।୮।୩।୪

ନ॒ପ୍ତୀଭି॒ର୍ୟୋ ବି॒ବସ୍ୱ॑ତଃ ଶୁ॒ଭ୍ରୋ ନ ମା॑ମୃ॒ଜେ ଯୁବା॑ । ଗାଃ କୃ॑ଣ୍ୱା॒ନୋ ନ ନି॒ର୍ଣିଜ॑ମ୍ ॥ ୯।୦୧୪।୦୫, ୬।୮।୩।୫

ଅତି॑ ଶ୍ରି॒ତୀ ତି॑ର॒ଶ୍ଚତା॑ ଗ॒ବ୍ୟା ଜି॑ଗା॒ତ୍ୟଣ୍ୱ୍ୟା॑ । ବ॒ଗ୍ନୁମି॑ୟର୍ତି॒ ଯଂ ବି॒ଦେ ॥ ୯।୦୧୪।୦୬, ୬।୮।୪।୧

ଅ॒ଭି କ୍ଷିପଃ॒ ସମ॑ଗ୍ମତ ମ॒ର୍ଜୟ॑ନ୍ତୀରି॒ଷସ୍ପତି॑ମ୍ । ପୃ॒ଷ୍ଠା ଗୃ॑ଭ୍ଣତ ବା॒ଜିନଃ॑ ॥ ୯।୦୧୪।୦୭, ୬।୮।୪।୨

ପରି॑ ଦି॒ବ୍ୟାନି॒ ମର୍ମୃ॑ଶ॒ଦ୍ୱିଶ୍ୱା॑ନି ସୋମ॒ ପାର୍ଥି॑ବା । ବସୂ॑ନି ଯାହ୍ୟସ୍ମ॒ୟୁଃ ॥ ୯।୦୧୪।୦୮, ୬।୮।୪।୩

[୧୫] ଏଷଧିୟେତ୍ୟଷ୍ଟର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ କାଶ୍ୟପୋସିତଃ ପବମାନଃ ସୋମୋଗାୟତ୍ରୀ ।

ଏ॒ଷ ଧି॒ୟା ଯା॒ତ୍ୟଣ୍ୱ୍ୟା॒ ଶୂରୋ॒ ରଥେ॑ଭିରା॒ଶୁଭିଃ॑ । ଗଚ୍ଛ॒ନ୍ନିନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ୟ ନିଷ୍କୃ॒ତମ୍ ॥ ୯।୦୧୫।୦୧, ୬।୮।୫।୧

ଏ॒ଷ ପୁ॒ରୂ ଧି॑ୟାୟତେ ବୃହ॒ତେ ଦେ॒ବତା॑ତୟେ । ଯତ୍ରା॒ମୃତା॑ସ॒ ଆସ॑ତେ ॥ ୯।୦୧୫।୦୨, ୬।୮।୫।୨

ଏ॒ଷ ହି॒ତୋ ବି ନୀ॑ୟତେ॒ଽନ୍ତଃ ଶୁ॒ଭ୍ରାବ॑ତା ପ॒ଥା । ଯଦୀ॑ ତୁ॒ଞ୍ଜନ୍ତି॒ ଭୂର୍ଣ॑ୟଃ ॥ ୯।୦୧୫।୦୩, ୬।୮।୫।୩

ଏ॒ଷ ଶୃଙ୍ଗା॑ଣି॒ ଦୋଧୁ॑ବ॒ଚ୍ଛିଶୀ॑ତେ ଯୂ॒ଥ୍ୟୋ॒୩॒॑ ବୃଷା॑ । ନୃ॒ମ୍ଣା ଦଧା॑ନ॒ ଓଜ॑ସା ॥ ୯।୦୧୫।୦୪, ୬।୮।୫।୪

ଏ॒ଷ ରୁ॒କ୍ମିଭି॑ରୀୟତେ ବା॒ଜୀ ଶୁ॒ଭ୍ରେଭି॑ରଂ॒ଶୁଭିଃ॑ । ପତିଃ॒ ସିନ୍ଧୂ॑ନାଂ॒ ଭବ॑ନ୍ ॥ ୯।୦୧୫।୦୫, ୬।୮।୫।୫

ଏ॒ଷ ବସୂ॑ନି ପିବ୍ଦ॒ନା ପରୁ॑ଷା ଯୟି॒ବାଁ ଅତି॑ । ଅବ॒ ଶାଦେ॑ଷୁ ଗଚ୍ଛତି ॥ ୯।୦୧୫।୦୬, ୬।୮।୫।୬

ଏ॒ତଂ ମୃ॑ଜନ୍ତି॒ ମର୍ଜ୍ୟ॒ମୁପ॒ ଦ୍ରୋଣେ॑ଷ୍ୱା॒ୟବଃ॑ । ପ୍ର॒ଚ॒କ୍ରା॒ଣଂ ମ॒ହୀରିଷଃ॑ ॥ ୯।୦୧୫।୦୭, ୬।୮।୫।୭

ଏ॒ତମୁ॒ ତ୍ୟଂ ଦଶ॒ କ୍ଷିପୋ॑ ମୃ॒ଜନ୍ତି॑ ସ॒ପ୍ତ ଧୀ॒ତୟଃ॑ । ସ୍ୱା॒ୟୁ॒ଧଂ ମ॒ଦିନ୍ତ॑ମମ୍ ॥ ୯।୦୧୫।୦୮, ୬।୮।୫।୮

[୧୬] ପ୍ରତେସୋତାରଇତ୍ୟଷ୍ଟର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ କାଶ୍ୟପୋସିତଃ ପବମାନଃ ସୋମୋ ଗାୟତ୍ରୀ ।

ପ୍ର ତେ॑ ସୋ॒ତାର॑ ଓ॒ଣ୍ୟୋ॒୩॒॑ ରସଂ॒ ମଦା॑ୟ॒ ଘୃଷ୍ୱ॑ୟେ । ସର୍ଗୋ॒ ନ ତ॒କ୍ତ୍ୟେତ॑ଶଃ ॥ ୯।୦୧୬।୦୧, ୬।୮।୬।୧

କ୍ରତ୍ୱା॒ ଦକ୍ଷ॑ସ୍ୟ ର॒ଥ୍ୟ॑ମ॒ପୋ ବସା॑ନ॒ମନ୍ଧ॑ସା । ଗୋ॒ଷାମଣ୍ୱେ॑ଷୁ ସଶ୍ଚିମ ॥ ୯।୦୧୬।୦୨, ୬।୮।୬।୨

ଅନ॑ପ୍ତମ॒ପ୍ସୁ ଦୁ॒ଷ୍ଟରଂ॒ ସୋମଂ॑ ପ॒ବିତ୍ର॒ ଆ ସୃ॑ଜ । ପୁ॒ନୀ॒ହୀନ୍ଦ୍ରା॑ୟ॒ ପାତ॑ବେ ॥ ୯।୦୧୬।୦୩, ୬।୮।୬।୩

ପ୍ର ପୁ॑ନା॒ନସ୍ୟ॒ ଚେତ॑ସା॒ ସୋମଃ॑ ପ॒ବିତ୍ରେ॑ ଅର୍ଷତି । କ୍ରତ୍ୱା॑ ସ॒ଧସ୍ଥ॒ମାସ॑ଦତ୍ ॥ ୯।୦୧୬।୦୪, ୬।୮।୬।୪

ପ୍ର ତ୍ୱା॒ ନମୋ॑ଭି॒ରିନ୍ଦ॑ବ॒ ଇନ୍ଦ୍ର॒ ସୋମା॑ ଅସୃକ୍ଷତ । ମ॒ହେ ଭରା॑ୟ କା॒ରିଣଃ॑ ॥ ୯।୦୧୬।୦୫, ୬।୮।୬।୫

ପୁ॒ନା॒ନୋ ରୂ॒ପେ ଅ॒ବ୍ୟଯେ॒ ବିଶ୍ୱା॒ ଅର୍ଷ॑ନ୍ନ॒ଭି ଶ୍ରିୟଃ॑ । ଶୂରୋ॒ ନ ଗୋଷୁ॑ ତିଷ୍ଠତି ॥ ୯।୦୧୬।୦୬, ୬।୮।୬।୬

ଦି॒ବୋ ନ ସାନୁ॑ ପି॒ପ୍ୟୁଷୀ॒ ଧାରା॑ ସୁ॒ତସ୍ୟ॑ ବେ॒ଧସଃ॑ । ବୃଥା॑ ପ॒ବିତ୍ରେ॑ ଅର୍ଷତି ॥ ୯।୦୧୬।୦୭, ୬।୮।୬।୭

ତ୍ୱଂ ସୋ॑ମ ବିପ॒ଶ୍ଚିତଂ॒ ତନା॑ ପୁନା॒ନ ଆ॒ୟୁଷୁ॑ । ଅବ୍ୟୋ॒ ବାରଂ॒ ବି ଧା॑ବସି ॥ ୯।୦୧୬।୦୮, ୬।୮।୬।୮

[୧୭] ପ୍ରନିମ୍ନେନେବେତ୍ୟ ଷ୍ଟର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ କାଶ୍ୟପୋସିତଃ ପବମାନଃ ସୋମୋ ଗାୟତ୍ରୀ ।

ପ୍ର ନି॒ମ୍ନେନେ॑ବ॒ ସିନ୍ଧ॑ବୋ॒ ଘ୍ନନ୍ତୋ॑ ବୃ॒ତ୍ରାଣି॒ ଭୂର୍ଣ॑ୟଃ । ସୋମା॑ ଅସୃଗ୍ରମା॒ଶବଃ॑ ॥ ୯।୦୧୭।୦୧, ୬।୮।୭।୧

ଅ॒ଭି ସୁ॑ବା॒ନାସ॒ ଇନ୍ଦ॑ବୋ ବୃ॒ଷ୍ଟୟଃ॑ ପୃଥି॒ବୀମି॑ବ । ଇନ୍ଦ୍ରଂ॒ ସୋମା॑ସୋ ଅକ୍ଷରନ୍ ॥ ୯।୦୧୭।୦୨, ୬।୮।୭।୨

ଅତ୍ୟୂ॑ର୍ମିର୍ମତ୍ସ॒ରୋ ମଦଃ॒ ସୋମଃ॑ ପ॒ବିତ୍ରେ॑ ଅର୍ଷତି । ବି॒ଘ୍ନନ୍ରକ୍ଷାଂ॑ସି ଦେବ॒ୟୁଃ ॥ ୯।୦୧୭।୦୩, ୬।୮।୭।୩

ଆ କ॒ଲଶେ॑ଷୁ ଧାବତି ପ॒ବିତ୍ରେ॒ ପରି॑ ଷିଚ୍ୟତେ । ଉ॒କ୍ଥୈର୍ୟ॒ଜ୍ଞେଷୁ॑ ବର୍ଧତେ ॥ ୯।୦୧୭।୦୪, ୬।୮।୭।୪

ଅତି॒ ତ୍ରୀ ସୋ॑ମ ରୋଚ॒ନା ରୋହ॒ନ୍ନ ଭ୍ରା॑ଜସେ॒ ଦିବ॑ମ୍ । ଇ॒ଷ୍ଣନ୍ତ୍ସୂର୍ୟଂ॒ ନ ଚୋ॑ଦୟଃ ॥ ୯।୦୧୭।୦୫, ୬।୮।୭।୫

ଅ॒ଭି ବିପ୍ରା॑ ଅନୂଷତ ମୂ॒ର୍ଧନ୍ୟ॒ଜ୍ଞସ୍ୟ॑ କା॒ରବଃ॑ । ଦଧା॑ନା॒ଶ୍ଚକ୍ଷ॑ସି ପ୍ରି॒ୟମ୍ ॥ ୯।୦୧୭।୦୬, ୬।୮।୭।୬

ତମୁ॑ ତ୍ୱା ବା॒ଜିନଂ॒ ନରୋ॑ ଧୀ॒ଭିର୍ୱିପ୍ରା॑ ଅବ॒ସ୍ୟବଃ॑ । ମୃ॒ଜନ୍ତି॑ ଦେ॒ବତା॑ତୟେ ॥ ୯।୦୧୭।୦୭, ୬।୮।୭।୭

ମଧୋ॒ର୍ଧାରା॒ମନୁ॑ କ୍ଷର ତୀ॒ବ୍ରଃ ସ॒ଧସ୍ଥ॒ମାସ॑ଦଃ । ଚାରୁ॑ର୍ଋ॒ତାୟ॑ ପୀ॒ତୟେ॑ ॥ ୯।୦୧୭।୦୮, ୬।୮।୭।୮

[୧୮] ପରିସୁବାନଇତି ସପ୍ତର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ କାଶ୍ୟପୋସିତଃ ପବମାନଃ ସୋମୋ ଗାୟତ୍ରୀ ।

ପରି॑ ସୁବା॒ନୋ ଗି॑ରି॒ଷ୍ଠାଃ ପ॒ବିତ୍ରେ॒ ସୋମୋ॑ ଅକ୍ଷାଃ । ମଦେ॑ଷୁ ସର୍ୱ॒ଧା ଅ॑ସି ॥ ୯।୦୧୮।୦୧, ୬।୮।୮।୧

ତ୍ୱଂ ବିପ୍ର॒ସ୍ତ୍ୱଂ କ॒ବିର୍ମଧୁ॒ ପ୍ର ଜା॒ତମନ୍ଧ॑ସଃ । ମଦେ॑ଷୁ ସର୍ୱ॒ଧା ଅ॑ସି ॥ ୯।୦୧୮।୦୨, ୬।୮।୮।୨

ତବ॒ ବିଶ୍ୱେ॑ ସ॒ଜୋଷ॑ସୋ ଦେ॒ବାସଃ॑ ପୀ॒ତିମା॑ଶତ । ମଦେ॑ଷୁ ସର୍ୱ॒ଧା ଅ॑ସି ॥ ୯।୦୧୮।୦୩, ୬।୮।୮।୩

ଆ ଯୋ ବିଶ୍ୱା॑ନି॒ ବାର୍ୟା॒ ବସୂ॑ନି॒ ହସ୍ତ॑ୟୋର୍ଦ॒ଧେ । ମଦେ॑ଷୁ ସର୍ୱ॒ଧା ଅ॑ସି ॥ ୯।୦୧୮।୦୪, ୬।୮।୮।୪

ଯ ଇ॒ମେ ରୋଦ॑ସୀ ମ॒ହୀ ସଂ ମା॒ତରେ॑ବ॒ ଦୋହ॑ତେ । ମଦେ॑ଷୁ ସର୍ୱ॒ଧା ଅ॑ସି ॥ ୯।୦୧୮।୦୫, ୬।୮।୮।୫

ପରି॒ ଯୋ ରୋଦ॑ସୀ ଉ॒ଭେ ସ॒ଦ୍ୟୋ ବାଜେ॑ଭି॒ରର୍ଷ॑ତି । ମଦେ॑ଷୁ ସର୍ୱ॒ଧା ଅ॑ସି ॥ ୯।୦୧୮।୦୬, ୬।୮।୮।୬

ସ ଶୁ॒ଷ୍ମୀ କ॒ଲଶେ॒ଷ୍ୱା ପୁ॑ନା॒ନୋ ଅ॑ଚିକ୍ରଦତ୍ । ମଦେ॑ଷୁ ସର୍ୱ॒ଧା ଅ॑ସି ॥ ୯।୦୧୮।୦୭, ୬।୮।୮।୭

[୧୯] ଯତ୍ସୋମେତି ସପ୍ତର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ କାଶ୍ୟପୋସିତଃ ପବମାନଃ ସୋମୋ ଗାୟତ୍ରୀ ।

ଯତ୍ସୋ॑ମ ଚି॒ତ୍ରମୁ॒କ୍ଥ୍ୟଂ॑ ଦି॒ବ୍ୟଂ ପାର୍ଥି॑ବଂ॒ ବସୁ॑ । ତନ୍ନଃ॑ ପୁନା॒ନ ଆ ଭ॑ର ॥ ୯।୦୧୯।୦୧, ୬।୮।୯।୧

ଯୁ॒ବଂ ହି ସ୍ଥଃ ସ୍ୱ॑ର୍ପତୀ॒ ଇନ୍ଦ୍ର॑ଶ୍ଚ ସୋମ॒ ଗୋପ॑ତୀ । ଈ॒ଶା॒ନା ପି॑ପ୍ୟତଂ॒ ଧିୟଃ॑ ॥ ୯।୦୧୯।୦୨, ୬।୮।୯।୨

ବୃଷା॑ ପୁନା॒ନ ଆ॒ୟୁଷୁ॑ ସ୍ତ॒ନୟ॒ନ୍ନଧି॑ ବ॒ର୍ହିଷି॑ । ହରିଃ॒ ସନ୍ୟୋନି॒ମାସ॑ଦତ୍ ॥ ୯।୦୧୯।୦୩, ୬।୮।୯।୩

ଅବା॑ବଶନ୍ତ ଧୀ॒ତୟୋ॑ ବୃଷ॒ଭସ୍ୟାଧି॒ ରେତ॑ସି । ସୂ॒ନୋର୍ୱ॒ତ୍ସସ୍ୟ॑ ମା॒ତରଃ॑ ॥ ୯।୦୧୯।୦୪, ୬।୮।୯।୪

କୁ॒ବିଦ୍ୱୃ॑ଷ॒ଣ୍ୟନ୍ତୀ॑ଭ୍ୟଃ ପୁନା॒ନୋ ଗର୍ଭ॑ମା॒ଦଧ॑ତ୍ । ଯାଃ ଶୁ॒କ୍ରଂ ଦୁ॑ହ॒ତେ ପୟଃ॑ ॥ ୯।୦୧୯।୦୫, ୬।୮।୯।୫

ଉପ॑ ଶିକ୍ଷାପତ॒ସ୍ଥୁଷୋ॑ ଭି॒ୟସ॒ମା ଧେ॑ହି॒ ଶତ୍ରୁ॑ଷୁ । ପବ॑ମାନ ବି॒ଦା ର॒ୟିମ୍ ॥ ୯।୦୧୯।୦୬, ୬।୮।୯।୬

ନି ଶତ୍ରୋଃ॑ ସୋମ॒ ବୃଷ୍ଣ୍ୟଂ॒ ନି ଶୁଷ୍ମଂ॒ ନି ବୟ॑ସ୍ତିର । ଦୂ॒ରେ ବା॑ ସ॒ତୋ ଅନ୍ତି॑ ବା ॥ ୯।୦୧୯।୦୭, ୬।୮।୯।୭

[୨୦] ପ୍ରକବିରିତି ସପ୍ତର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ କାଶ୍ୟପୋସିତଃ ପବମାନଃ ସୋମୋ ଗାୟତ୍ରୀ ।

ପ୍ର କ॒ବିର୍ଦେ॒ବବୀ॑ତ॒ୟେଽବ୍ୟୋ॒ ବାରେ॑ଭିରର୍ଷତି । ସା॒ହ୍ୱାନ୍ୱିଶ୍ୱା॑ ଅ॒ଭି ସ୍ପୃଧଃ॑ ॥ ୯।୦୨୦।୦୧, ୬।୮।୦୧୦।୦୧

ସ ହି ଷ୍ମା॑ ଜରି॒ତୃଭ୍ୟ॒ ଆ ବାଜଂ॒ ଗୋମ॑ନ୍ତ॒ମିନ୍ୱ॑ତି । ପବ॑ମାନଃ ସହ॒ସ୍ରିଣ॑ମ୍ ॥ ୯।୦୨୦।୦୨, ୬।୮।୦୧୦।୦୨

ପରି॒ ବିଶ୍ୱା॑ନି॒ ଚେତ॑ସା ମୃ॒ଶସେ॒ ପବ॑ସେ ମ॒ତୀ । ସ ନଃ॑ ସୋମ॒ ଶ୍ରବୋ॑ ବିଦଃ ॥ ୯।୦୨୦।୦୩, ୬।୮।୦୧୦।୦୩

ଅ॒ଭ୍ୟ॑ର୍ଷ ବୃ॒ହଦ୍ୟଶୋ॑ ମ॒ଘବ॑ଦ୍ଭ୍ୟୋ ଧ୍ରୁ॒ବଂ ର॒ୟିମ୍ । ଇଷଂ॑ ସ୍ତୋ॒ତୃଭ୍ୟ॒ ଆ ଭ॑ର ॥ ୯।୦୨୦।୦୪, ୬।୮।୦୧୦।୦୪

ତ୍ୱଂ ରାଜେ॑ବ ସୁବ୍ର॒ତୋ ଗିରଃ॑ ସୋ॒ମା ବି॑ବେଶିଥ । ପୁ॒ନା॒ନୋ ବ॑ହ୍ନେ ଅଦ୍ଭୁତ ॥ ୯।୦୨୦।୦୫, ୬।୮।୦୧୦।୦୫

ସ ବହ୍ନି॑ର॒ପ୍ସୁ ଦୁ॒ଷ୍ଟରୋ॑ ମୃ॒ଜ୍ୟମା॑ନୋ॒ ଗଭ॑ସ୍ତ୍ୟୋଃ । ସୋମ॑ଶ୍ଚ॒ମୂଷୁ॑ ସୀଦତି ॥ ୯।୦୨୦।୦୬, ୬।୮।୦୧୦।୦୬

କ୍ରୀ॒ଳୁର୍ମ॒ଖୋ ନ ମଂ॑ହ॒ୟୁଃ ପ॒ବିତ୍ରଂ॑ ସୋମ ଗଚ୍ଛସି । ଦଧ॑ତ୍ସ୍ତୋ॒ତ୍ରେ ସୁ॒ବୀର୍ୟ॑ମ୍ ॥ ୯।୦୨୦।୦୭, ୬।୮।୦୧୦।୦୭

[୨୧] ଏତେଧାବନ୍ତୀତି ସପ୍ତର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ କାଶ୍ୟପୋସିତଃ ପବମାନଃ ସୋମୋ ଗାୟତ୍ରୀ ।

ଏ॒ତେ ଧା॑ବ॒ନ୍ତୀନ୍ଦ॑ବଃ॒ ସୋମା॒ ଇନ୍ଦ୍ରା॑ୟ॒ ଘୃଷ୍ୱ॑ୟଃ । ମ॒ତ୍ସ॒ରାସଃ॑ ସ୍ୱ॒ର୍ୱିଦଃ॑ ॥ ୯।୦୨୧।୦୧, ୬।୮।୦୧୧।୦୧

ପ୍ର॒ବୃ॒ଣ୍ୱନ୍ତୋ॑ ଅଭି॒ୟୁଜଃ॒ ସୁଷ୍ୱ॑ୟେ ବରିବୋ॒ବିଦଃ॑ । ସ୍ୱ॒ୟଂ ସ୍ତୋ॒ତ୍ରେ ବ॑ୟ॒ସ୍କୃତଃ॑ ॥ ୯।୦୨୧।୦୨, ୬।୮।୦୧୧।୦୨

ବୃଥା॒ କ୍ରୀଳ॑ନ୍ତ॒ ଇନ୍ଦ॑ବଃ ସ॒ଧସ୍ଥ॑ମ॒ଭ୍ୟେକ॒ମିତ୍ । ସିନ୍ଧୋ॑ରୂ॒ର୍ମା ବ୍ୟ॑କ୍ଷରନ୍ ॥ ୯।୦୨୧।୦୩, ୬।୮।୦୧୧।୦୩

ଏ॒ତେ ବିଶ୍ୱା॑ନି॒ ବାର୍ୟା॒ ପବ॑ମାନାସ ଆଶତ । ହି॒ତା ନ ସପ୍ତ॑ୟୋ॒ ରଥେ॑ ॥ ୯।୦୨୧।୦୪, ୬।୮।୦୧୧।୦୪

ଆସ୍ମି॑ନ୍ପି॒ଶଙ୍ଗ॑ମିନ୍ଦବୋ॒ ଦଧା॑ତା ବେ॒ନମା॒ଦିଶେ॑ । ଯୋ ଅ॒ସ୍ମଭ୍ୟ॒ମରା॑ବା ॥ ୯।୦୨୧।୦୫, ୬।୮।୦୧୧।୦୫

ଋ॒ଭୁର୍ନ ରଥ୍ୟଂ॒ ନବଂ॒ ଦଧା॑ତା॒ କେତ॑ମା॒ଦିଶେ॑ । ଶୁ॒କ୍ରାଃ ପ॑ବଧ୍ୱ॒ମର୍ଣ॑ସା ॥ ୯।୦୨୧।୦୬, ୬।୮।୦୧୧।୦୬

ଏ॒ତ ଉ॒ ତ୍ୟେ ଅ॑ବୀବଶ॒ନ୍କାଷ୍ଠାଂ॑ ବା॒ଜିନୋ॑ ଅକ୍ରତ । ସ॒ତଃ ପ୍ରାସା॑ବିଷୁର୍ମ॒ତିମ୍ ॥ ୯।୦୨୧।୦୭, ୬।୮।୦୧୧।୦୭

[୨୨] ଏତେସୋମାସଇତି ସପ୍ତର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ କାଶ୍ୟପୋସିତଃପବମାନଃ ସୋମୋଗାୟତ୍ରୀ ।

ଏ॒ତେ ସୋମା॑ସ ଆ॒ଶବୋ॒ ରଥା॑ ଇବ॒ ପ୍ର ବା॒ଜିନଃ॑ । ସର୍ଗାଃ॑ ସୃ॒ଷ୍ଟା ଅ॑ହେଷତ ॥ ୯।୦୨୨।୦୧, ୬।୮।୦୧୨।୦୧

ଏ॒ତେ ବାତା॑ ଇବୋ॒ରବଃ॑ ପ॒ର୍ଜନ୍ୟ॑ସ୍ୟେବ ବୃ॒ଷ୍ଟୟଃ॑ । ଅ॒ଗ୍ନେରି॑ବ ଭ୍ର॒ମା ବୃଥା॑ ॥ ୯।୦୨୨।୦୨, ୬।୮।୦୧୨।୦୨

ଏ॒ତେ ପୂ॒ତା ବି॑ପ॒ଶ୍ଚିତଃ॒ ସୋମା॑ସୋ॒ ଦଧ୍ୟା॑ଶିରଃ । ବି॒ପା ବ୍ୟା॑ନଶୁ॒ର୍ଧିୟଃ॑ ॥ ୯।୦୨୨।୦୩, ୬।୮।୦୧୨।୦୩

ଏ॒ତେ ମୃ॒ଷ୍ଟା ଅମ॑ର୍ତ୍ୟାଃ ସସୃ॒ବାଂସୋ॒ ନ ଶ॑ଶ୍ରମୁଃ । ଇୟ॑କ୍ଷନ୍ତଃ ପ॒ଥୋ ରଜଃ॑ ॥ ୯।୦୨୨।୦୪, ୬।୮।୦୧୨।୦୪

ଏ॒ତେ ପୃ॒ଷ୍ଠାନି॒ ରୋଦ॑ସୋର୍ୱିପ୍ର॒ୟନ୍ତୋ॒ ବ୍ୟା॑ନଶୁଃ । ଉ॒ତେଦମୁ॑ତ୍ତ॒ମଂ ରଜଃ॑ ॥ ୯।୦୨୨।୦୫, ୬।୮।୦୧୨।୦୫

ତନ୍ତୁଂ॑ ତନ୍ୱା॒ନମୁ॑ତ୍ତ॒ମମନୁ॑ ପ୍ର॒ବତ॑ ଆଶତ । ଉ॒ତେଦମୁ॑ତ୍ତ॒ମାୟ୍ୟ॑ମ୍ ॥ ୯।୦୨୨।୦୬, ୬।୮।୦୧୨।୦୬

ତ୍ୱଂ ସୋ॑ମ ପ॒ଣିଭ୍ୟ॒ ଆ ବସୁ॒ ଗବ୍ୟା॑ନି ଧାରୟଃ । ତ॒ତଂ ତନ୍ତୁ॑ମଚିକ୍ରଦଃ ॥ ୯।୦୨୨।୦୭, ୬।୮।୦୧୨।୦୭

[୨୩] ସୋମା ଅସୃଗ୍ରମିତି ସପ୍ତର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ କାଶ୍ୟପୋସିତଃ ପବମାନଃ ସୋମୋଗାୟତ୍ରୀ ।

ସୋମା॑ ଅସୃଗ୍ରମା॒ଶବୋ॒ ମଧୋ॒ର୍ମଦ॑ସ୍ୟ॒ ଧାର॑ୟା । ଅ॒ଭି ବିଶ୍ୱା॑ନି॒ କାବ୍ୟା॑ ॥ ୯।୦୨୩।୦୧, ୬।୮।୦୧୩।୦୧

ଅନୁ॑ ପ୍ର॒ତ୍ନାସ॑ ଆ॒ୟବଃ॑ ପ॒ଦଂ ନବୀ॑ୟୋ ଅକ୍ରମୁଃ । ରୁ॒ଚେ ଜ॑ନନ୍ତ॒ ସୂର୍ୟ॑ମ୍ ॥ ୯।୦୨୩।୦୨, ୬।୮।୦୧୩।୦୨

ଆ ପ॑ବମାନ ନୋ ଭରା॒ର୍ୟୋ ଅଦା॑ଶୁଷୋ॒ ଗୟ॑ମ୍ । କୃ॒ଧି ପ୍ର॒ଜାବ॑ତୀ॒ରିଷଃ॑ ॥ ୯।୦୨୩।୦୩, ୬।୮।୦୧୩।୦୩

ଅ॒ଭି ସୋମା॑ସ ଆ॒ୟବଃ॒ ପବ॑ନ୍ତେ॒ ମଦ୍ୟଂ॒ ମଦ॑ମ୍ । ଅ॒ଭି କୋଶଂ॑ ମଧୁ॒ଶ୍ଚୁତ॑ମ୍ ॥ ୯।୦୨୩।୦୪, ୬।୮।୦୧୩।୦୪

ସୋମୋ॑ ଅର୍ଷତି ଧର୍ଣ॒ସିର୍ଦଧା॑ନ ଇନ୍ଦ୍ରି॒ୟଂ ରସ॑ମ୍ । ସୁ॒ବୀରୋ॑ ଅଭିଶସ୍ତି॒ପାଃ ॥ ୯।୦୨୩।୦୫, ୬।୮।୦୧୩।୦୫

ଇନ୍ଦ୍ରା॑ୟ ସୋମ ପବସେ ଦେ॒ବେଭ୍ୟଃ॑ ସଧ॒ମାଦ୍ୟଃ॑ । ଇନ୍ଦୋ॒ ବାଜଂ॑ ସିଷାସସି ॥ ୯।୦୨୩।୦୬, ୬।୮।୦୧୩।୦୬

ଅ॒ସ୍ୟ ପୀ॒ତ୍ୱା ମଦା॑ନା॒ମିନ୍ଦ୍ରୋ॑ ବୃ॒ତ୍ରାଣ୍ୟ॑ପ୍ର॒ତି । ଜ॒ଘାନ॑ ଜ॒ଘନ॑ଚ୍ଚ॒ ନୁ ॥ ୯।୦୨୩।୦୭, ୬।୮।୦୧୩।୦୭

[୨୪] ପ୍ରସୋମାସଇତି ସପ୍ତର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ କାଶ୍ୟପୋସିତଃ ପବମାନଃ ସୋମୋ ଗାୟତ୍ରୀ ।

ପ୍ର ସୋମା॑ସୋ ଅଧନ୍ୱିଷୁଃ॒ ପବ॑ମାନାସ॒ ଇନ୍ଦ॑ବଃ । ଶ୍ରୀ॒ଣା॒ନା ଅ॒ପ୍ସୁ ମୃ॑ଞ୍ଜତ ॥ ୯।୦୨୪।୦୧, ୬।୮।୦୧୪।୦୧

ଅ॒ଭି ଗାବୋ॑ ଅଧନ୍ୱିଷୁ॒ରାପୋ॒ ନ ପ୍ର॒ବତା॑ ଯ॒ତୀଃ । ପୁ॒ନା॒ନା ଇନ୍ଦ୍ର॑ମାଶତ ॥ ୯।୦୨୪।୦୨, ୬।୮।୦୧୪।୦୨

ପ୍ର ପ॑ବମାନ ଧନ୍ୱସି॒ ସୋମେନ୍ଦ୍ରା॑ୟ॒ ପାତ॑ବେ । ନୃଭି॑ର୍ୟ॒ତୋ ବି ନୀ॑ୟସେ ॥ ୯।୦୨୪।୦୩, ୬।୮।୦୧୪।୦୩

ତ୍ୱଂ ସୋ॑ମ ନୃ॒ମାଦ॑ନଃ॒ ପବ॑ସ୍ୱ ଚର୍ଷଣୀ॒ସହେ॑ । ସସ୍ନି॒ର୍ୟୋ ଅ॑ନୁ॒ମାଦ୍ୟଃ॑ ॥ ୯।୦୨୪।୦୪, ୬।୮।୦୧୪।୦୪

ଇନ୍ଦୋ॒ ଯଦଦ୍ରି॑ଭିଃ ସୁ॒ତଃ ପ॒ବିତ୍ରଂ॑ ପରି॒ଧାବ॑ସି । ଅର॒ମିନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ୟ॒ ଧାମ୍ନେ॑ ॥ ୯।୦୨୪।୦୫, ୬।୮।୦୧୪।୦୫

ପବ॑ସ୍ୱ ବୃତ୍ରହନ୍ତମୋ॒କ୍ଥେଭି॑ରନୁ॒ମାଦ୍ୟଃ॑ । ଶୁଚିଃ॑ ପାବ॒କୋ ଅଦ୍ଭୁ॑ତଃ ॥ ୯।୦୨୪।୦୬, ୬।୮।୦୧୪।୦୬

ଶୁଚିଃ॑ ପାବ॒କ ଉ॑ଚ୍ୟତେ॒ ସୋମଃ॑ ସୁ॒ତସ୍ୟ॒ ମଧ୍ୱଃ॑ । ଦେ॒ବା॒ବୀର॑ଘଶଂସ॒ହା ॥ ୯।୦୨୪।୦୭, ୬।୮।୦୧୪।୦୭

[୨୫] ପବସ୍ୱେତି ଷଡୃଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟାଗସ୍ତ୍ୟୋଦୃଳ୍ହଚ୍ୟୁତଃ ପବମାନଃ ସୋମୋଗାୟତ୍ରୀ ।

ପବ॑ସ୍ୱ ଦକ୍ଷ॒ସାଧ॑ନୋ ଦେ॒ବେଭ୍ୟଃ॑ ପୀ॒ତୟେ॑ ହରେ । ମ॒ରୁଦ୍ଭ୍ୟୋ॑ ବା॒ୟବେ॒ ମଦଃ॑ ॥ ୯।୦୨୫।୦୧, ୬।୮।୦୧୫।୦୧

ପବ॑ମାନ ଧି॒ୟା ହି॒ତୋ॒୩॒॑ଽଭି ଯୋନିଂ॒ କନି॑କ୍ରଦତ୍ । ଧର୍ମ॑ଣା ବା॒ୟୁମା ବି॑ଶ ॥ ୯।୦୨୫।୦୨, ୬।୮।୦୧୫।୦୨

ସଂ ଦେ॒ବୈଃ ଶୋ॑ଭତେ॒ ବୃଷା॑ କ॒ବିର୍ୟୋନା॒ବଧି॑ ପ୍ରି॒ୟଃ । ବୃ॒ତ୍ର॒ହା ଦେ॑ବ॒ବୀତ॑ମଃ ॥ ୯।୦୨୫।୦୩, ୬।୮।୦୧୫।୦୩

ବିଶ୍ୱା॑ ରୂ॒ପାଣ୍ୟା॑ବି॒ଶନ୍ପୁ॑ନା॒ନୋ ଯା॑ତି ହର୍ୟ॒ତଃ । ଯତ୍ରା॒ମୃତା॑ସ॒ ଆସ॑ତେ ॥ ୯।୦୨୫।୦୪, ୬।୮।୦୧୫।୦୪

ଅ॒ରୁ॒ଷୋ ଜ॒ନୟ॒ନ୍ଗିରଃ॒ ସୋମଃ॑ ପବତ ଆୟୁ॒ଷକ୍ । ଇନ୍ଦ୍ରଂ॒ ଗଚ୍ଛ॑ନ୍କ॒ବିକ୍ର॑ତୁଃ ॥ ୯।୦୨୫।୦୫, ୬।୮।୦୧୫।୦୫

ଆ ପ॑ବସ୍ୱ ମଦିନ୍ତମ ପ॒ବିତ୍ରଂ॒ ଧାର॑ୟା କବେ । ଅ॒ର୍କସ୍ୟ॒ ଯୋନି॑ମା॒ସଦ॑ମ୍ ॥ ୯।୦୨୫।୦୬, ୬।୮।୦୧୫।୦୬

[୨୬] ତମମୃକ୍ଷନ୍ତେତି ଷଡୃଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ଦାର୍ଡଚ୍ୟୁତଇଧ୍ମବାହଃ ପବମାନଃ ସୋମୋଗାୟତ୍ରୀ ।

ତମ॑ମୃକ୍ଷନ୍ତ ବା॒ଜିନ॑ମୁ॒ପସ୍ଥେ॒ ଅଦି॑ତେ॒ରଧି॑ । ବିପ୍ରା॑ସୋ॒ ଅଣ୍ୱ୍ୟା॑ ଧି॒ୟା ॥ ୯।୦୨୬।୦୧, ୬।୮।୦୧୬।୦୧

ତଂ ଗାବୋ॑ ଅ॒ଭ୍ୟ॑ନୂଷତ ସ॒ହସ୍ର॑ଧାର॒ମକ୍ଷି॑ତମ୍ । ଇନ୍ଦୁଂ॑ ଧ॒ର୍ତାର॒ମା ଦି॒ବଃ ॥ ୯।୦୨୬।୦୨, ୬।୮।୦୧୬।୦୨

ତଂ ବେ॒ଧାଂ ମେ॒ଧୟା॑ହ୍ୟ॒ନ୍ପବ॑ମାନ॒ମଧି॒ ଦ୍ୟବି॑ । ଧ॒ର୍ଣ॒ସିଂ ଭୂରି॑ଧାୟସମ୍ ॥ ୯।୦୨୬।୦୩, ୬।୮।୦୧୬।୦୩

ତମ॑ହ୍ୟନ୍ଭୁ॒ରିଜୋ॑ର୍ଧି॒ୟା ସଂ॒ବସା॑ନଂ ବି॒ବସ୍ୱ॑ତଃ । ପତିଂ॑ ବା॒ଚୋ ଅଦା॑ଭ୍ୟମ୍ ॥ ୯।୦୨୬।୦୪, ୬।୮।୦୧୬।୦୪

ତଂ ସାନା॒ବଧି॑ ଜା॒ମୟୋ॒ ହରିଂ॑ ହିନ୍ୱ॒ନ୍ତ୍ୟଦ୍ରି॑ଭିଃ । ହ॒ର୍ୟ॒ତଂ ଭୂରି॑ଚକ୍ଷସମ୍ ॥ ୯।୦୨୬।୦୫, ୬।୮।୦୧୬।୦୫

ତଂ ତ୍ୱା॑ ହିନ୍ୱନ୍ତି ବେ॒ଧସଃ॒ ପବ॑ମାନ ଗିରା॒ବୃଧ॑ମ୍ । ଇନ୍ଦ॒ବିନ୍ଦ୍ରା॑ୟ ମତ୍ସ॒ରମ୍ ॥ ୯।୦୨୬।୦୬, ୬।୮।୦୧୬।୦୬

[୨୭] ଏଷକବିରିତି ଷଡୃଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟାଙ୍ଗିରସୋ ନୃମେଧଃ ପବମାନଃ ସୋମୋ ଗାୟତ୍ରୀ ।

ଏ॒ଷ କ॒ବିର॒ଭିଷ୍ଟୁ॑ତଃ ପ॒ବିତ୍ରେ॒ ଅଧି॑ ତୋଶତେ । ପୁ॒ନା॒ନୋ ଘ୍ନନ୍ନପ॒ ସ୍ରିଧଃ॑ ॥ ୯।୦୨୭।୦୧, ୬।୮।୦୧୭।୦୧

ଏ॒ଷ ଇନ୍ଦ୍ରା॑ୟ ବା॒ୟବେ॑ ସ୍ୱ॒ର୍ଜିତ୍ପରି॑ ଷିଚ୍ୟତେ । ପ॒ବିତ୍ରେ॑ ଦକ୍ଷ॒ସାଧ॑ନଃ ॥ ୯।୦୨୭।୦୨, ୬।୮।୦୧୭।୦୨

ଏ॒ଷ ନୃଭି॒ର୍ୱି ନୀ॑ୟତେ ଦି॒ବୋ ମୂ॒ର୍ଧା ବୃଷା॑ ସୁ॒ତଃ । ସୋମୋ॒ ବନେ॑ଷୁ ବିଶ୍ୱ॒ବିତ୍ ॥ ୯।୦୨୭।୦୩, ୬।୮।୦୧୭।୦୩

ଏ॒ଷ ଗ॒ବ୍ୟୁର॑ଚିକ୍ରଦ॒ତ୍ପବ॑ମାନୋ ହିରଣ୍ୟ॒ଯୁଃ । ଇନ୍ଦୁଃ॑ ସତ୍ରା॒ଜିଦସ୍ତୃ॑ତଃ ॥ ୯।୦୨୭।୦୪, ୬।୮।୦୧୭।୦୪

ଏ॒ଷ ସୂର୍ୟେ॑ଣ ହାସତେ॒ ପବ॑ମାନୋ॒ ଅଧି॒ ଦ୍ୟବି॑ । ପ॒ବିତ୍ରେ॑ ମତ୍ସ॒ରୋ ମଦଃ॑ ॥ ୯।୦୨୭।୦୫, ୬।୮।୦୧୭।୦୫

ଏ॒ଷ ଶୁ॒ଷ୍ମ୍ୟ॑ସିଷ୍ୟଦଦ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷେ॒ ବୃଷା॒ ହରିଃ॑ । ପୁ॒ନା॒ନ ଇନ୍ଦୁ॒ରିନ୍ଦ୍ର॒ମା ॥ ୯।୦୨୭।୦୬, ୬।୮।୦୧୭।୦୬

[୨୮] ଏଷବାଜୀତି ଷଡୃଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟାଙ୍ଗିରସଃ ପ୍ରିୟମେଧଃ ପବମାନଃ ସୋମୋ ଗାୟତ୍ରୀ ।

ଏ॒ଷ ବା॒ଜୀ ହି॒ତୋ ନୃଭି॑ର୍ୱିଶ୍ୱ॒ବିନ୍ମନ॑ସ॒ସ୍ପତିଃ॑ । ଅବ୍ୟୋ॒ ବାରଂ॒ ବି ଧା॑ବତି ॥ ୯।୦୨୮।୦୧, ୬।୮।୦୧୮।୦୧

ଏ॒ଷ ପ॒ବିତ୍ରେ॑ ଅକ୍ଷର॒ତ୍ସୋମୋ॑ ଦେ॒ବେଭ୍ୟଃ॑ ସୁ॒ତଃ । ବିଶ୍ୱା॒ ଧାମା॑ନ୍ୟାବି॒ଶନ୍ ॥ ୯।୦୨୮।୦୨, ୬।୮।୦୧୮।୦୨

ଏ॒ଷ ଦେ॒ବଃ ଶୁ॑ଭାୟ॒ତେଽଧି॒ ଯୋନା॒ବମ॑ର୍ତ୍ୟଃ । ବୃ॒ତ୍ର॒ହା ଦେ॑ବ॒ବୀତ॑ମଃ ॥ ୯।୦୨୮।୦୩, ୬।୮।୦୧୮।୦୩

ଏ॒ଷ ବୃଷା॒ କନି॑କ୍ରଦଦ୍ଦ॒ଶଭି॑ର୍ଜା॒ମିଭି॑ର୍ୟ॒ତଃ । ଅ॒ଭି ଦ୍ରୋଣା॑ନି ଧାବତି ॥ ୯।୦୨୮।୦୪, ୬।୮।୦୧୮।୦୪

ଏ॒ଷ ସୂର୍ୟ॑ମରୋଚୟ॒ତ୍ପବ॑ମାନୋ॒ ବିଚ॑ର୍ଷଣିଃ । ବିଶ୍ୱା॒ ଧାମା॑ନି ବିଶ୍ୱ॒ବିତ୍ ॥ ୯।୦୨୮।୦୫, ୬।୮।୦୧୮।୦୫

ଏ॒ଷ ଶୁ॒ଷ୍ମ୍ୟଦା॑ଭ୍ୟଃ॒ ସୋମଃ॑ ପୁନା॒ନୋ ଅ॑ର୍ଷତି । ଦେ॒ବା॒ବୀର॑ଘଶଂସ॒ହା ॥ ୯।୦୨୮।୦୬, ୬।୮।୦୧୮।୦୬

[୨୯] ପ୍ରାସ୍ୟଧାରାଇତି ଷଡୃଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟାଙ୍ଗିରସୋନୃମେଧଃ ପବମାନଃ ସୋମୋ ଗାୟତ୍ରୀ

ପ୍ରାସ୍ୟ॒ ଧାରା॑ ଅକ୍ଷର॒ନ୍ୱୃଷ୍ଣଃ॑ ସୁ॒ତସ୍ୟୌଜ॑ସା । ଦେ॒ବାଁ ଅନୁ॑ ପ୍ର॒ଭୂଷ॑ତଃ ॥ ୯।୦୨୯।୦୧, ୬।୮।୦୧୯।୦୧

ସପ୍ତିଂ॑ ମୃଜନ୍ତି ବେ॒ଧସୋ॑ ଗୃ॒ଣନ୍ତଃ॑ କା॒ରବୋ॑ ଗି॒ରା । ଜ୍ୟୋତି॑ର୍ଜଜ୍ଞା॒ନମୁ॒କ୍ଥ୍ୟ॑ମ୍ ॥ ୯।୦୨୯।୦୨, ୬।୮।୦୧୯।୦୨

ସୁ॒ଷହା॑ ସୋମ॒ ତାନି॑ ତେ ପୁନା॒ନାୟ॑ ପ୍ରଭୂବସୋ । ବର୍ଧା॑ ସମୁ॒ଦ୍ରମୁ॒କ୍ଥ୍ୟ॑ମ୍ ॥ ୯।୦୨୯।୦୩, ୬।୮।୦୧୯।୦୩

ବିଶ୍ୱା॒ ବସୂ॑ନି ସଞ୍॒ଜୟ॒ନ୍ପବ॑ସ୍ୱ ସୋମ॒ ଧାର॑ୟା । ଇ॒ନୁ ଦ୍ୱେଷାଂ॑ସି ସ॒ଧ୍ର୍ୟ॑କ୍ ॥ ୯।୦୨୯।୦୪, ୬।୮।୦୧୯।୦୪

ରକ୍ଷା॒ ସୁ ନୋ॒ ଅର॑ରୁଷଃ ସ୍ୱ॒ନାତ୍ସ॑ମସ୍ୟ॒ କସ୍ୟ॑ ଚିତ୍ । ନି॒ଦୋ ଯତ୍ର॑ ମୁମୁ॒ଚ୍ମହେ॑ ॥ ୯।୦୨୯।୦୫, ୬।୮।୦୧୯।୦୫

ଏନ୍ଦୋ॒ ପାର୍ଥି॑ବଂ ର॒ୟିଂ ଦି॒ବ୍ୟଂ ପ॑ବସ୍ୱ॒ ଧାର॑ୟା । ଦ୍ୟୁ॒ମନ୍ତଂ॒ ଶୁଷ୍ମ॒ମା ଭ॑ର ॥ ୯।୦୨୯।୦୬, ୬।୮।୦୧୯।୦୬

[୩୦] ପ୍ରଧାରାଇତି ଷଡୃଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟାଙ୍ଗିରସୋ ବିନ୍ଦୁଃ ପବମାନଃ ସୋମୋଗାୟତ୍ରୀ ।

ପ୍ର ଧାରା॑ ଅସ୍ୟ ଶୁ॒ଷ୍ମିଣୋ॒ ବୃଥା॑ ପ॒ବିତ୍ରେ॑ ଅକ୍ଷରନ୍ । ପୁ॒ନା॒ନୋ ବାଚ॑ମିଷ୍ୟତି ॥ ୯।୦୩୦।୦୧, ୬।୮।୦୨୦।୦୧

ଇନ୍ଦୁ॑ର୍ହିୟା॒ନଃ ସୋ॒ତୃଭି॑ର୍ମୃ॒ଜ୍ୟମା॑ନଃ॒ କନି॑କ୍ରଦତ୍ । ଇୟ॑ର୍ତି ବ॒ଗ୍ନୁମି॑ନ୍ଦ୍ରି॒ୟମ୍ ॥ ୯।୦୩୦।୦୨, ୬।୮।୦୨୦।୦୨

ଆ ନଃ॒ ଶୁଷ୍ମଂ॑ ନୃ॒ଷାହ୍ୟଂ॑ ବୀ॒ରବ॑ନ୍ତଂ ପୁରୁ॒ସ୍ପୃହ॑ମ୍ । ପବ॑ସ୍ୱ ସୋମ॒ ଧାର॑ୟା ॥ ୯।୦୩୦।୦୩, ୬।୮।୦୨୦।୦୩

ପ୍ର ସୋମୋ॒ ଅତି॒ ଧାର॑ୟା॒ ପବ॑ମାନୋ ଅସିଷ୍ୟଦତ୍ । ଅ॒ଭି ଦ୍ରୋଣା॑ନ୍ୟା॒ସଦ॑ମ୍ ॥ ୯।୦୩୦।୦୪, ୬।୮।୦୨୦।୦୪

ଅ॒ପ୍ସୁ ତ୍ୱା॒ ମଧୁ॑ମତ୍ତମଂ॒ ହରିଂ॑ ହିନ୍ୱ॒ନ୍ତ୍ୟଦ୍ରି॑ଭିଃ । ଇନ୍ଦ॒ବିନ୍ଦ୍ରା॑ୟ ପୀ॒ତୟେ॑ ॥ ୯।୦୩୦।୦୫, ୬।୮।୦୨୦।୦୫

ସୁ॒ନୋତା॒ ମଧୁ॑ମତ୍ତମଂ॒ ସୋମ॒ମିନ୍ଦ୍ରା॑ୟ ବ॒ଜ୍ରିଣେ॑ । ଚାରୁଂ॒ ଶର୍ଧା॑ୟ ମତ୍ସ॒ରମ୍ ॥ ୯।୦୩୦।୦୬, ୬।୮।୦୨୦।୦୬

[୩୧] ପ୍ରସୋମାସଇତି ଷଡୃଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ରାହୂଗଣୋଗୋତମଃପବମାନଃ ସୋମୋଗାୟତ୍ରୀ ।

ପ୍ର ସୋମା॑ସଃ ସ୍ୱା॒ଧ୍ୟ୧॒॑ଃ ପବ॑ମାନାସୋ ଅକ୍ରମୁଃ । ର॒ୟିଂ କୃ॑ଣ୍ୱନ୍ତି॒ ଚେତ॑ନମ୍ ॥ ୯।୦୩୧।୦୧, ୬।୮।୦୨୧।୦୧

ଦି॒ବସ୍ପୃ॑ଥି॒ବ୍ୟା ଅଧି॒ ଭବେ॑ନ୍ଦୋ ଦ୍ୟୁମ୍ନ॒ବର୍ଧ॑ନଃ । ଭବା॒ ବାଜା॑ନାଂ॒ ପତିଃ॑ ॥ ୯।୦୩୧।୦୨, ୬।୮।୦୨୧।୦୨

ତୁଭ୍ୟଂ॒ ବାତା॑ ଅଭି॒ପ୍ରିୟ॒ସ୍ତୁଭ୍ୟ॑ମର୍ଷନ୍ତି॒ ସିନ୍ଧ॑ବଃ । ସୋମ॒ ବର୍ଧ॑ନ୍ତି ତେ॒ ମହଃ॑ ॥ ୯।୦୩୧।୦୩, ୬।୮।୦୨୧।୦୩

ଆ ପ୍ୟା॑ୟସ୍ୱ॒ ସମେ॑ତୁ ତେ ବି॒ଶ୍ୱତଃ॑ ସୋମ॒ ବୃଷ୍ଣ୍ୟ॑ମ୍ । ଭବା॒ ବାଜ॑ସ୍ୟ ସଙ୍ଗ॒ଥେ ॥ ୯।୦୩୧।୦୪, ୬।୮।୦୨୧।୦୪

ତୁଭ୍ୟଂ॒ ଗାବୋ॑ ଘୃ॒ତଂ ପୟୋ॒ ବଭ୍ରୋ॑ ଦୁଦୁ॒ହ୍ରେ ଅକ୍ଷି॑ତମ୍ । ବର୍ଷି॑ଷ୍ଠେ॒ ଅଧି॒ ସାନ॑ବି ॥ ୯।୦୩୧।୦୫, ୬।୮।୦୨୧।୦୫

ସ୍ୱା॒ୟୁ॒ଧସ୍ୟ॑ ତେ ସ॒ତୋ ଭୁବ॑ନସ୍ୟ ପତେ ବ॒ୟମ୍ । ଇନ୍ଦୋ॑ ସଖି॒ତ୍ୱମୁ॑ଶ୍ମସି ॥ ୯।୦୩୧।୦୬, ୬।୮।୦୨୧।୦୬

[୩୨] ପ୍ରସୋମାସଇତି ଷଡୃଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟାତ୍ରେୟଃ ଶ୍ୟାବାଶ୍ୱଃ ପବମାନଃ ସୋମୋ ଗାୟତ୍ରୀ

ପ୍ର ସୋମା॑ସୋ ମଦ॒ଚ୍ୟୁତଃ॒ ଶ୍ରବ॑ସେ ନୋ ମ॒ଘୋନଃ॑ । ସୁ॒ତା ବି॒ଦଥେ॑ ଅକ୍ରମୁଃ ॥ ୯।୦୩୨।୦୧, ୬।୮।୦୨୨।୦୧

ଆଦୀଂ॑ ତ୍ରି॒ତସ୍ୟ॒ ଯୋଷ॑ଣୋ॒ ହରିଂ॑ ହିନ୍ୱ॒ନ୍ତ୍ୟଦ୍ରି॑ଭିଃ । ଇନ୍ଦୁ॒ମିନ୍ଦ୍ରା॑ୟ ପୀ॒ତୟେ॑ ॥ ୯।୦୩୨।୦୨, ୬।୮।୦୨୨।୦୨

ଆଦୀଂ॑ ହଂ॒ସୋ ଯଥା॑ ଗ॒ଣଂ ବିଶ୍ୱ॑ସ୍ୟାବୀବଶନ୍ମ॒ତିମ୍ । ଅତ୍ୟୋ॒ ନ ଗୋଭି॑ରଜ୍ୟତେ ॥ ୯।୦୩୨।୦୩, ୬।୮।୦୨୨।୦୩

ଉ॒ଭେ ସୋ॑ମାବ॒ଚାକ॑ଶନ୍ମୃ॒ଗୋ ନ ତ॒କ୍ତୋ ଅ॑ର୍ଷସି । ସୀଦ॑ନ୍ନୃ॒ତସ୍ୟ॒ ଯୋନି॒ମା ॥ ୯।୦୩୨।୦୪, ୬।୮।୦୨୨।୦୪

ଅ॒ଭି ଗାବୋ॑ ଅନୂଷତ॒ ଯୋଷା॑ ଜା॒ରମି॑ବ ପ୍ରି॒ୟମ୍ । ଅଗ॑ନ୍ନା॒ଜିଂ ଯଥା॑ ହି॒ତମ୍ ॥ ୯।୦୩୨।୦୫, ୬।୮।୦୨୨।୦୫

ଅ॒ସ୍ମେ ଧେ॑ହି ଦ୍ୟୁ॒ମଦ୍ୟଶୋ॑ ମ॒ଘବ॑ଦ୍ଭ୍ୟଶ୍ଚ॒ ମହ୍ୟଂ॑ ଚ । ସ॒ନିଂ ମେ॒ଧାମୁ॒ତ ଶ୍ରବଃ॑ ॥ ୯।୦୩୨।୦୬, ୬।୮।୦୨୨।୦୬

[୩୩] ପ୍ରସୋମାସଇତି ଷଡୃଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟାପ୍ତ୍ୟସ୍ତ୍ରିତଃ ପବମାନଃ ସୋମୋଗାୟତ୍ରୀ ।

ପ୍ର ସୋମା॑ସୋ ବିପ॒ଶ୍ଚିତୋ॒ଽପାଂ ନ ଯ॑ନ୍ତ୍ୟୂ॒ର୍ମୟଃ॑ । ବନା॑ନି ମହି॒ଷା ଇ॑ବ ॥ ୯।୦୩୩।୦୧, ୬।୮।୦୨୩।୦୧

ଅ॒ଭି ଦ୍ରୋଣା॑ନି ବ॒ଭ୍ରବଃ॑ ଶୁ॒କ୍ରା ଋ॒ତସ୍ୟ॒ ଧାର॑ୟା । ବାଜଂ॒ ଗୋମ॑ନ୍ତମକ୍ଷରନ୍ ॥ ୯।୦୩୩।୦୨, ୬।୮।୦୨୩।୦୨

ସୁ॒ତା ଇନ୍ଦ୍ରା॑ୟ ବା॒ୟବେ॒ ବରୁ॑ଣାୟ ମ॒ରୁଦ୍ଭ୍ୟଃ॑ । ସୋମା॑ ଅର୍ଷନ୍ତି॒ ବିଷ୍ଣ॑ବେ ॥ ୯।୦୩୩।୦୩, ୬।୮।୦୨୩।୦୩

ତି॒ସ୍ରୋ ବାଚ॒ ଉଦୀ॑ରତେ॒ ଗାବୋ॑ ମିମନ୍ତି ଧେ॒ନବଃ॑ । ହରି॑ରେତି॒ କନି॑କ୍ରଦତ୍ ॥ ୯।୦୩୩।୦୪, ୬।୮।୦୨୩।୦୪

ଅ॒ଭି ବ୍ରହ୍ମୀ॑ରନୂଷତ ଯ॒ହ୍ୱୀର୍ଋ॒ତସ୍ୟ॑ ମା॒ତରଃ॑ । ମ॒ର୍ମୃ॒ଜ୍ୟନ୍ତେ॑ ଦି॒ବଃ ଶିଶୁ॑ମ୍ ॥ ୯।୦୩୩।୦୫, ୬।୮।୦୨୩।୦୫

ରା॒ୟଃ ସ॑ମୁ॒ଦ୍ରାଁଶ୍ଚ॒ତୁରୋ॒ଽସ୍ମଭ୍ୟଂ॑ ସୋମ ବି॒ଶ୍ୱତଃ॑ । ଆ ପ॑ବସ୍ୱ ସହ॒ସ୍ରିଣଃ॑ ॥ ୯।୦୩୩।୦୬, ୬।୮।୦୨୩।୦୬

[୩୪] ପ୍ରସୁବାନଇତି ଷଡୃଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟାପ୍ତ୍ୟସ୍ତ୍ରିତଃ ପବମାନଃ ସୋମୋଗାୟତ୍ରୀ ।

ପ୍ର ସୁ॑ବା॒ନୋ ଧାର॑ୟା॒ ତନେନ୍ଦୁ॑ର୍ହିନ୍ୱା॒ନୋ ଅ॑ର୍ଷତି । ରୁ॒ଜଦ୍ଦୃ॒ଳ୍ହା ବ୍ୟୋଜ॑ସା ॥ ୯।୦୩୪।୦୧, ୬।୮।୦୨୪।୦୧

ସୁ॒ତ ଇନ୍ଦ୍ରା॑ୟ ବା॒ୟବେ॒ ବରୁ॑ଣାୟ ମ॒ରୁଦ୍ଭ୍ୟଃ॑ । ସୋମୋ॑ ଅର୍ଷତି॒ ବିଷ୍ଣ॑ବେ ॥ ୯।୦୩୪।୦୨, ୬।୮।୦୨୪।୦୨

ବୃଷା॑ଣଂ॒ ବୃଷ॑ଭିର୍ୟ॒ତଂ ସୁ॒ନ୍ୱନ୍ତି॒ ସୋମ॒ମଦ୍ରି॑ଭିଃ । ଦୁ॒ହନ୍ତି॒ ଶକ୍ମ॑ନା॒ ପୟଃ॑ ॥ ୯।୦୩୪।୦୩, ୬।୮।୦୨୪।୦୩

ଭୁବ॑ତ୍ତ୍ରି॒ତସ୍ୟ॒ ମର୍ଜ୍ୟୋ॒ ଭୁବ॒ଦିନ୍ଦ୍ରା॑ୟ ମତ୍ସ॒ରଃ । ସଂ ରୂ॒ପୈର॑ଜ୍ୟତେ॒ ହରିଃ॑ ॥ ୯।୦୩୪।୦୪, ୬।୮।୦୨୪।୦୪

ଅ॒ଭୀମୃ॒ତସ୍ୟ॑ ବି॒ଷ୍ଟପଂ॑ ଦୁହ॒ତେ ପୃଶ୍ନି॑ମାତରଃ । ଚାରୁ॑ ପ୍ରି॒ୟତ॑ମଂ ହ॒ବିଃ ॥ ୯।୦୩୪।୦୫, ୬।୮।୦୨୪।୦୫

ସମେ॑ନ॒ମହ୍ରୁ॑ତା ଇ॒ମା ଗିରୋ॑ ଅର୍ଷନ୍ତି ସ॒ସ୍ରୁତଃ॑ । ଧେ॒ନୂର୍ୱା॒ଶ୍ରୋ ଅ॑ବୀବଶତ୍ ॥ ୯।୦୩୪।୦୬, ୬।୮।୦୨୪।୦୬

[୩୫] ଆନଃପବସ୍ୱେତି ଷଡୃଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟାଙ୍ଗିରସଃପ୍ରଭୂବସୁଃ ପବମାନଃ ସୋମୋଗାୟତ୍ରୀ ।

ଆ ନଃ॑ ପବସ୍ୱ॒ ଧାର॑ୟା॒ ପବ॑ମାନ ର॒ୟିଂ ପୃ॒ଥୁମ୍ । ଯୟା॒ ଜ୍ୟୋତି॑ର୍ୱି॒ଦାସି॑ ନଃ ॥ ୯।୦୩୫।୦୧, ୬।୮।୦୨୫।୦୧

ଇନ୍ଦୋ॑ ସମୁଦ୍ରମୀଙ୍ଖୟ॒ ପବ॑ସ୍ୱ ବିଶ୍ୱମେଜୟ । ରା॒ୟୋ ଧ॒ର୍ତା ନ॒ ଓଜ॑ସା ॥ ୯।୦୩୫।୦୨, ୬।୮।୦୨୫।୦୨

ତ୍ୱୟା॑ ବୀ॒ରେଣ॑ ବୀରବୋ॒ଽଭି ଷ୍ୟା॑ମ ପୃତନ୍ୟ॒ତଃ । କ୍ଷରା॑ ଣୋ ଅ॒ଭି ବାର୍ୟ॑ମ୍ ॥ ୯।୦୩୫।୦୩, ୬।୮।୦୨୫।୦୩

ପ୍ର ବାଜ॒ମିନ୍ଦୁ॑ରିଷ୍ୟତି॒ ସିଷା॑ସନ୍ୱାଜ॒ସା ଋଷିଃ॑ । ବ୍ର॒ତା ବି॑ଦା॒ନ ଆୟୁ॑ଧା ॥ ୯।୦୩୫।୦୪, ୬।୮।୦୨୫।୦୪

ତଂ ଗୀ॒ର୍ଭିର୍ୱା॑ଚମୀଙ୍ଖ॒ୟଂ ପୁ॑ନା॒ନଂ ବା॑ସୟାମସି । ସୋମଂ॒ ଜନ॑ସ୍ୟ॒ ଗୋପ॑ତିମ୍ ॥ ୯।୦୩୫।୦୫, ୬।୮।୦୨୫।୦୫

ବିଶ୍ୱୋ॒ ଯସ୍ୟ॑ ବ୍ର॒ତେ ଜନୋ॑ ଦା॒ଧାର॒ ଧର୍ମ॑ଣ॒ସ୍ପତେଃ॑ । ପୁ॒ନା॒ନସ୍ୟ॑ ପ୍ର॒ଭୂବ॑ସୋଃ ॥ ୯।୦୩୫।୦୬, ୬।୮।୦୨୫।୦୬

[୩୬] ଅସର୍ଜୀତି ଷଡୃଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟାଙ୍ଗିରସଃ ପ୍ରଭୂବସୁଃ ପବମାନଃ ସୋମୋଗାୟତ୍ରୀ ।

ଅସ॑ର୍ଜି॒ ରଥ୍ୟୋ॑ ଯଥା ପ॒ବିତ୍ରେ॑ ଚ॒ମ୍ୱୋଃ॑ ସୁ॒ତଃ । କାର୍ଷ୍ମ॑ନ୍ୱା॒ଜୀ ନ୍ୟ॑କ୍ରମୀତ୍ ॥ ୯।୦୩୬।୦୧, ୬।୮।୦୨୬।୦୧

ସ ବହ୍ନିଃ॑ ସୋମ॒ ଜାଗୃ॑ବିଃ॒ ପବ॑ସ୍ୱ ଦେବ॒ବୀରତି॑ । ଅ॒ଭି କୋଶଂ॑ ମଧୁ॒ଶ୍ଚୁତ॑ମ୍ ॥ ୯।୦୩୬।୦୨, ୬।୮।୦୨୬।୦୨

ସ ନୋ॒ ଜ୍ୟୋତୀଂ॑ଷି ପୂର୍ୱ୍ୟ॒ ପବ॑ମାନ॒ ବି ରୋ॑ଚୟ । କ୍ରତ୍ୱେ॒ ଦକ୍ଷା॑ୟ ନୋ ହିନୁ ॥ ୯।୦୩୬।୦୩, ୬।୮।୦୨୬।୦୩

ଶୁ॒ମ୍ଭମା॑ନ ଋତା॒ୟୁଭି॑ର୍ମୃ॒ଜ୍ୟମା॑ନୋ॒ ଗଭ॑ସ୍ତ୍ୟୋଃ । ପବ॑ତେ॒ ବାରେ॑ ଅ॒ବ୍ୟଯେ॑ ॥ ୯।୦୩୬।୦୪, ୬।୮।୦୨୬।୦୪

ସ ବିଶ୍ୱା॑ ଦା॒ଶୁଷେ॒ ବସୁ॒ ସୋମୋ॑ ଦି॒ବ୍ୟାନି॒ ପାର୍ଥି॑ବା । ପବ॑ତା॒ମାନ୍ତରି॑କ୍ଷ୍ୟା ॥ ୯।୦୩୬।୦୫, ୬।୮।୦୨୬।୦୫

ଆ ଦି॒ବସ୍ପୃ॒ଷ୍ଠମ॑ଶ୍ୱ॒ୟୁର୍ଗ॑ବ୍ୟ॒ଯୁଃ ସୋ॑ମ ରୋହସି । ବୀ॒ର॒ୟୁଃ ଶ॑ବସସ୍ପତେ ॥ ୯।୦୩୬।୦୬, ୬।୮।୦୨୬।୦୬

[୩୭] ସସୁତଇତି ଷଡୃଚସ୍ୟସୂକ୍ତସ୍ୟାଙ୍ଗିରସୋରହୂଗଣଃ ପବମାନଃ ସୋମୋ ଗାୟତ୍ରୀ ।

ସ ସୁ॒ତଃ ପୀ॒ତୟେ॒ ବୃଷା॒ ସୋମଃ॑ ପ॒ବିତ୍ରେ॑ ଅର୍ଷତି । ବି॒ଘ୍ନନ୍ରକ୍ଷାଂ॑ସି ଦେବ॒ୟୁଃ ॥ ୯।୦୩୭।୦୧, ୬।୮।୦୨୭।୦୧

ସ ପ॒ବିତ୍ରେ॑ ବିଚକ୍ଷ॒ଣୋ ହରି॑ରର୍ଷତି ଧର୍ଣ॒ସିଃ । ଅ॒ଭି ଯୋନିଂ॒ କନି॑କ୍ରଦତ୍ ॥ ୯।୦୩୭।୦୨, ୬।୮।୦୨୭।୦୨

ସ ବା॒ଜୀ ରୋ॑ଚ॒ନା ଦି॒ବଃ ପବ॑ମାନୋ॒ ବି ଧା॑ବତି । ର॒କ୍ଷୋ॒ହା ବାର॑ମ॒ବ୍ୟଯ॑ମ୍ ॥ ୯।୦୩୭।୦୩, ୬।୮।୦୨୭।୦୩

ସ ତ୍ରି॒ତସ୍ୟାଧି॒ ସାନ॑ବି॒ ପବ॑ମାନୋ ଅରୋଚୟତ୍ । ଜା॒ମିଭିଃ॒ ସୂର୍ୟଂ॑ ସ॒ହ ॥ ୯।୦୩୭।୦୪, ୬।୮।୦୨୭।୦୪

ସ ବୃ॑ତ୍ର॒ହା ବୃଷା॑ ସୁ॒ତୋ ବ॑ରିବୋ॒ବିଦଦା॑ଭ୍ୟଃ । ସୋମୋ॒ ବାଜ॑ମିବାସରତ୍ ॥ ୯।୦୩୭।୦୫, ୬।୮।୦୨୭।୦୫

ସ ଦେ॒ବଃ କ॒ବିନେ॑ଷି॒ତୋ॒୩॒॑ଽଭି ଦ୍ରୋଣା॑ନି ଧାବତି । ଇନ୍ଦୁ॒ରିନ୍ଦ୍ରା॑ୟ ମଂ॒ହନା॑ ॥ ୯।୦୩୭।୦୬, ୬।୮।୦୨୭।୦୬

[୩୮] ଏଷଉସ୍ୟଇତି ଷଡୃଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟାଙ୍ଗିରସୋରହୂଗଣଃ ପବମାନଃ ସୋମୋଗାୟତ୍ରୀ ।

ଏ॒ଷ ଉ॒ ସ୍ୟ ବୃଷା॒ ରଥୋଽବ୍ୟୋ॒ ବାରେ॑ଭିରର୍ଷତି । ଗଚ୍ଛ॒ନ୍ୱାଜଂ॑ ସହ॒ସ୍ରିଣ॑ମ୍ ॥ ୯।୦୩୮।୦୧, ୬।୮।୦୨୮।୦୧

ଏ॒ତଂ ତ୍ରି॒ତସ୍ୟ॒ ଯୋଷ॑ଣୋ॒ ହରିଂ॑ ହିନ୍ୱ॒ନ୍ତ୍ୟଦ୍ରି॑ଭିଃ । ଇନ୍ଦୁ॒ମିନ୍ଦ୍ରା॑ୟ ପୀ॒ତୟେ॑ ॥ ୯।୦୩୮।୦୨, ୬।୮।୦୨୮।୦୨

ଏ॒ତଂ ତ୍ୟଂ ହ॒ରିତୋ॒ ଦଶ॑ ମର୍ମୃ॒ଜ୍ୟନ୍ତେ॑ ଅପ॒ସ୍ୟୁବଃ॑ । ଯାଭି॒ର୍ମଦା॑ୟ॒ ଶୁମ୍ଭ॑ତେ ॥ ୯।୦୩୮।୦୩, ୬।୮।୦୨୮।୦୩

ଏ॒ଷ ସ୍ୟ ମାନୁ॑ଷୀ॒ଷ୍ୱା ଶ୍ୟେ॒ନୋ ନ ବି॒କ୍ଷୁ ସୀ॑ଦତି । ଗଚ୍ଛ॑ଞ୍ଜା॒ରୋ ନ ଯୋ॒ଷିତ॑ମ୍ ॥ ୯।୦୩୮।୦୪, ୬।୮।୦୨୮।୦୪

ଏ॒ଷ ସ୍ୟ ମଦ୍ୟୋ॒ ରସୋଽବ॑ ଚଷ୍ଟେ ଦି॒ବଃ ଶିଶୁଃ॑ । ଯ ଇନ୍ଦୁ॒ର୍ୱାର॒ମାବି॑ଶତ୍ ॥ ୯।୦୩୮।୦୫, ୬।୮।୦୨୮।୦୫

ଏ॒ଷ ସ୍ୟ ପୀ॒ତୟେ॑ ସୁ॒ତୋ ହରି॑ରର୍ଷତି ଧର୍ଣ॒ସିଃ । କ୍ରନ୍ଦ॒ନ୍ୟୋନି॑ମ॒ଭି ପ୍ରି॒ୟମ୍ ॥ ୯।୦୩୮।୦୬, ୬।୮।୦୨୮।୦୬

[୩୯] ଆଶୁରର୍ଷେତି ଷଡୃଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟାଙ୍ଗିରସୋ ବୃହନ୍ମତିଃ ପବମାନଃ ସୋମୋଗାୟତ୍ରୀ ।

ଆ॒ଶୁର॑ର୍ଷ ବୃହନ୍ମତେ॒ ପରି॑ ପ୍ରି॒ୟେଣ॒ ଧାମ୍ନା॑ । ଯତ୍ର॑ ଦେ॒ବା ଇତି॒ ବ୍ରବ॑ନ୍ ॥ ୯।୦୩୯।୦୧, ୬।୮।୦୨୯।୦୧

ପ॒ରି॒ଷ୍କୃ॒ଣ୍ୱନ୍ନନି॑ଷ୍କୃତଂ॒ ଜନା॑ୟ ଯା॒ତୟ॒ନ୍ନିଷଃ॑ । ବୃ॒ଷ୍ଟିଂ ଦି॒ବଃ ପରି॑ ସ୍ରବ ॥ ୯।୦୩୯।୦୨, ୬।୮।୦୨୯।୦୨

ସୁ॒ତ ଏ॑ତି ପ॒ବିତ୍ର॒ ଆ ତ୍ୱିଷିଂ॒ ଦଧା॑ନ॒ ଓଜ॑ସା । ବି॒ଚକ୍ଷା॑ଣୋ ବିରୋ॒ଚୟ॑ନ୍ ॥ ୯।୦୩୯।୦୩, ୬।୮।୦୨୯।୦୩

ଅ॒ୟଂ ସ ଯୋ ଦି॒ବସ୍ପରି॑ ରଘୁ॒ୟାମା॑ ପ॒ବିତ୍ର॒ ଆ । ସିନ୍ଧୋ॑ରୂ॒ର୍ମା ବ୍ୟକ୍ଷ॑ରତ୍ ॥ ୯।୦୩୯।୦୪, ୬।୮।୦୨୯।୦୪

ଆ॒ବିବା॑ସନ୍ପରା॒ବତୋ॒ ଅଥୋ॑ ଅର୍ୱା॒ବତଃ॑ ସୁ॒ତଃ । ଇନ୍ଦ୍ରା॑ୟ ସିଚ୍ୟତେ॒ ମଧୁ॑ ॥ ୯।୦୩୯।୦୫, ୬।୮।୦୨୯।୦୫

ସ॒ମୀ॒ଚୀ॒ନା ଅ॑ନୂଷତ॒ ହରିଂ॑ ହିନ୍ୱ॒ନ୍ତ୍ୟଦ୍ରି॑ଭିଃ । ଯୋନା॑ବୃ॒ତସ୍ୟ॑ ସୀଦତ ॥ ୯।୦୩୯।୦୬, ୬।୮।୦୨୯।୦୬

[୪୦] ପୁନାନଇତି ଷଡୃଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟାଙ୍ଗିରସୋ ବୃହନ୍ମତିଃ ପବମାନଃ ସୋମୋଗାୟତ୍ରୀ ।

ପୁ॒ନା॒ନୋ ଅ॑କ୍ରମୀଦ॒ଭି ବିଶ୍ୱା॒ ମୃଧୋ॒ ବିଚ॑ର୍ଷଣିଃ । ଶୁ॒ମ୍ଭନ୍ତି॒ ବିପ୍ରଂ॑ ଧୀ॒ତିଭିଃ॑ ॥ ୯।୦୪୦।୦୧, ୬।୮।୦୩୦।୦୧

ଆ ଯୋନି॑ମରୁ॒ଣୋ ରୁ॑ହ॒ଦ୍ଗମ॒ଦିନ୍ଦ୍ରଂ॒ ବୃଷା॑ ସୁ॒ତଃ । ଧ୍ରୁ॒ବେ ସଦ॑ସି ସୀଦତି ॥ ୯।୦୪୦।୦୨, ୬।୮।୦୩୦।୦୨

ନୂ ନୋ॑ ର॒ୟିଂ ମ॒ହାମି॑ନ୍ଦୋ॒ଽସ୍ମଭ୍ୟଂ॑ ସୋମ ବି॒ଶ୍ୱତଃ॑ । ଆ ପ॑ବସ୍ୱ ସହ॒ସ୍ରିଣ॑ମ୍ ॥ ୯।୦୪୦।୦୩, ୬।୮।୦୩୦।୦୩

ବିଶ୍ୱା॑ ସୋମ ପବମାନ ଦ୍ୟୁ॒ମ୍ନାନୀ॑ନ୍ଦ॒ବା ଭ॑ର । ବି॒ଦାଃ ସ॑ହ॒ସ୍ରିଣୀ॒ରିଷଃ॑ ॥ ୯।୦୪୦।୦୪, ୬।୮।୦୩୦।୦୪

ସ ନଃ॑ ପୁନା॒ନ ଆ ଭ॑ର ର॒ୟିଂ ସ୍ତୋ॒ତ୍ରେ ସୁ॒ବୀର୍ୟ॑ମ୍ । ଜ॒ରି॒ତୁର୍ୱ॑ର୍ଧୟା॒ ଗିରଃ॑ ॥ ୯।୦୪୦।୦୫, ୬।୮।୦୩୦।୦୫

ପୁ॒ନା॒ନ ଇ॑ନ୍ଦ॒ବା ଭ॑ର॒ ସୋମ॑ ଦ୍ୱି॒ବର୍ହ॑ସଂ ର॒ୟିମ୍ । ବୃଷ॑ନ୍ନିନ୍ଦୋ ନ ଉ॒କ୍ଥ୍ୟ॑ମ୍ ॥ ୯।୦୪୦।୦୬, ୬।୮।୦୩୦।୦୬

[୪୧] ପ୍ରୟେଗାବଇତିଷଡୃଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟକାଣ୍ୱୋମେଧ୍ୟାତିଥିଃ ପବମାନଃ ସୋମୋ ଗାୟତ୍ରୀ ।

ପ୍ର ଯେ ଗାବୋ॒ ନ ଭୂର୍ଣ॑ୟସ୍ତ୍ୱେ॒ଷା ଅ॒ୟାସୋ॒ ଅକ୍ର॑ମୁଃ । ଘ୍ନନ୍ତଃ॑ କୃ॒ଷ୍ଣାମପ॒ ତ୍ୱଚ॑ମ୍ ॥ ୯।୦୪୧।୦୧, ୬।୮।୦୩୧।୦୧

ସୁ॒ବି॒ତସ୍ୟ॑ ମନାମ॒ହେଽତି॒ ସେତୁଂ॑ ଦୁରା॒ବ୍ୟ॑ମ୍ । ସା॒ହ୍ୱାଂସୋ॒ ଦସ୍ୟୁ॑ମବ୍ର॒ତମ୍ ॥ ୯।୦୪୧।୦୨, ୬।୮।୦୩୧।୦୨

ଶୃ॒ଣ୍ୱେ ବୃ॒ଷ୍ଟେରି॑ବ ସ୍ୱ॒ନଃ ପବ॑ମାନସ୍ୟ ଶୁ॒ଷ୍ମିଣଃ॑ । ଚର॑ନ୍ତି ବି॒ଦ୍ୟୁତୋ॑ ଦି॒ବି ॥ ୯।୦୪୧।୦୩, ୬।୮।୦୩୧।୦୩

ଆ ପ॑ବସ୍ୱ ମ॒ହୀମିଷଂ॒ ଗୋମ॑ଦିନ୍ଦୋ॒ ହିର॑ଣ୍ୟବତ୍ । ଅଶ୍ୱା॑ବ॒ଦ୍ୱାଜ॑ବତ୍ସୁ॒ତଃ ॥ ୯।୦୪୧।୦୪, ୬।୮।୦୩୧।୦୪

ସ ପ॑ବସ୍ୱ ବିଚର୍ଷଣ॒ ଆ ମ॒ହୀ ରୋଦ॑ସୀ ପୃଣ । ଉ॒ଷାଃ ସୂର୍ୟୋ॒ ନ ର॒ଶ୍ମିଭିଃ॑ ॥ ୯।୦୪୧।୦୫, ୬।୮।୦୩୧।୦୫

ପରି॑ ଣଃ ଶର୍ମ॒ୟନ୍ତ୍ୟା॒ ଧାର॑ୟା ସୋମ ବି॒ଶ୍ୱତଃ॑ । ସରା॑ ର॒ସେବ॑ ବି॒ଷ୍ଟପ॑ମ୍ ॥ ୯।୦୪୧।୦୬, ୬।୮।୦୩୧।୦୬

[୪୨] ଜନୟନ୍ନିତିଷଡୃଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟକାଣ୍ୱୋମେଧ୍ୟାତିଥିଃ ପବମାନଃ ସୋମୋ ଗାୟତ୍ରୀ ।

ଜ॒ନୟ॑ନ୍ରୋଚ॒ନା ଦି॒ବୋ ଜ॒ନୟ॑ନ୍ନ॒ପ୍ସୁ ସୂର୍ୟ॑ମ୍ । ବସା॑ନୋ॒ ଗା ଅ॒ପୋ ହରିଃ॑ ॥ ୯।୦୪୨।୦୧, ୬।୮।୦୩୨।୦୧

ଏ॒ଷ ପ୍ର॒ତ୍ନେନ॒ ମନ୍ମ॑ନା ଦେ॒ବୋ ଦେ॒ବେଭ୍ୟ॒ସ୍ପରି॑ । ଧାର॑ୟା ପବତେ ସୁ॒ତଃ ॥ ୯।୦୪୨।୦୨, ୬।୮।୦୩୨।୦୨

ବା॒ବୃ॒ଧା॒ନାୟ॒ ତୂର୍ୱ॑ୟେ॒ ପବ॑ନ୍ତେ॒ ବାଜ॑ସାତୟେ । ସୋମାଃ॑ ସ॒ହସ୍ର॑ପାଜସଃ ॥ ୯।୦୪୨।୦୩, ୬।୮।୦୩୨।୦୩

ଦୁ॒ହା॒ନଃ ପ୍ର॒ତ୍ନମିତ୍ପୟଃ॑ ପ॒ବିତ୍ରେ॒ ପରି॑ ଷିଚ୍ୟତେ । କ୍ରନ୍ଦ॑ନ୍ଦେ॒ବାଁ ଅ॑ଜୀଜନତ୍ ॥ ୯।୦୪୨।୦୪, ୬।୮।୦୩୨।୦୪

ଅ॒ଭି ବିଶ୍ୱା॑ନି॒ ବାର୍ୟା॒ଭି ଦେ॒ବାଁ ଋ॑ତା॒ବୃଧଃ॑ । ସୋମଃ॑ ପୁନା॒ନୋ ଅ॑ର୍ଷତି ॥ ୯।୦୪୨।୦୫, ୬।୮।୦୩୨।୦୫

ଗୋମ॑ନ୍ନଃ ସୋମ ବୀ॒ରବ॒ଦଶ୍ୱା॑ବ॒ଦ୍ୱାଜ॑ବତ୍ସୁ॒ତଃ । ପବ॑ସ୍ୱ ବୃହ॒ତୀରିଷଃ॑ ॥ ୯।୦୪୨।୦୬, ୬।୮।୦୩୨।୦୬

[୪୩] ଯୋଅତ୍ୟଇବେତିଷଡୃଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟକାଣ୍ୱୋମେଧ୍ୟାତିଥିଃ ପବମାନଃ ସୋମୋ ଗାୟତ୍ରୀ ।

ଯୋ ଅତ୍ୟ॑ ଇବ ମୃ॒ଜ୍ୟତେ॒ ଗୋଭି॒ର୍ମଦା॑ୟ ହର୍ୟ॒ତଃ । ତଂ ଗୀ॒ର୍ଭିର୍ୱା॑ସୟାମସି ॥ ୯।୦୪୩।୦୧, ୬।୮।୦୩୩।୦୧

ତଂ ନୋ॒ ବିଶ୍ୱା॑ ଅବ॒ସ୍ୟୁବୋ॒ ଗିରଃ॑ ଶୁମ୍ଭନ୍ତି ପୂ॒ର୍ୱଥା॑ । ଇନ୍ଦୁ॒ମିନ୍ଦ୍ରା॑ୟ ପୀ॒ତୟେ॑ ॥ ୯।୦୪୩।୦୨, ୬।୮।୦୩୩।୦୨

ପୁ॒ନା॒ନୋ ଯା॑ତି ହର୍ୟ॒ତଃ ସୋମୋ॑ ଗୀ॒ର୍ଭିଃ ପରି॑ଷ୍କୃତଃ । ବିପ୍ର॑ସ୍ୟ॒ ମେଧ୍ୟା॑ତିଥେଃ ॥ ୯।୦୪୩।୦୩, ୬।୮।୦୩୩।୦୩

ପବ॑ମାନ ବି॒ଦା ର॒ୟିମ॒ସ୍ମଭ୍ୟଂ॑ ସୋମ ସୁ॒ଶ୍ରିୟ॑ମ୍ । ଇନ୍ଦୋ॑ ସ॒ହସ୍ର॑ବର୍ଚସମ୍ ॥ ୯।୦୪୩।୦୪, ୬।୮।୦୩୩।୦୪

ଇନ୍ଦୁ॒ରତ୍ୟୋ॒ ନ ବା॑ଜ॒ସୃତ୍କନି॑କ୍ରନ୍ତି ପ॒ବିତ୍ର॒ ଆ । ଯଦକ୍ଷା॒ରତି॑ ଦେବ॒ୟୁଃ ॥ ୯।୦୪୩।୦୫, ୬।୮।୦୩୩।୦୫

ପବ॑ସ୍ୱ॒ ବାଜ॑ସାତୟେ॒ ବିପ୍ର॑ସ୍ୟ ଗୃଣ॒ତୋ ବୃ॒ଧେ । ସୋମ॒ ରାସ୍ୱ॑ ସୁ॒ବୀର୍ୟ॑ମ୍ ॥ ୯।୦୪୩।୦୬, ୬।୮।୦୩୩।୦୬

ପବମାନ ପାରାୟଣ ତୃତୀୟୋଧ୍ୟାୟଃ

[୪୪] ପ୍ରଣଇନ୍ଦବିତି ଷଡୃଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟାଙ୍ଗିରସୋୟାସ୍ୟଃ ପବମାନଃ ସୋମୋ ଗାୟତ୍ରୀ ।

ପ୍ର ଣ॑ ଇନ୍ଦୋ ମ॒ହେ ତନ॑ ଊ॒ର୍ମିଂ ନ ବିଭ୍ର॑ଦର୍ଷସି । ଅ॒ଭି ଦେ॒ବାଁ ଅ॒ୟାସ୍ୟଃ॑ ॥ ୯।୦୪୪।୦୧, ୭।୧।୧।୧

ମ॒ତୀ ଜୁ॒ଷ୍ଟୋ ଧି॒ୟା ହି॒ତଃ ସୋମୋ॑ ହିନ୍ୱେ ପରା॒ବତି॑ । ବିପ୍ର॑ସ୍ୟ॒ ଧାର॑ୟା କ॒ବିଃ ॥ ୯।୦୪୪।୦୨, ୭।୧।୧।୨

ଅ॒ୟଂ ଦେ॒ବେଷୁ॒ ଜାଗୃ॑ବିଃ ସୁ॒ତ ଏ॑ତି ପ॒ବିତ୍ର॒ ଆ । ସୋମୋ॑ ଯାତି॒ ବିଚ॑ର୍ଷଣିଃ ॥ ୯।୦୪୪।୦୩, ୭।୧।୧।୩

ସ ନଃ॑ ପବସ୍ୱ ବାଜ॒ୟୁଶ୍ଚ॑କ୍ରା॒ଣଶ୍ଚାରୁ॑ମଧ୍ୱ॒ରମ୍ । ବ॒ର୍ହିଷ୍ମାଁ॒ ଆ ବି॑ବାସତି ॥ ୯।୦୪୪।୦୪, ୭।୧।୧।୪

ସ ନୋ॒ ଭଗା॑ୟ ବା॒ୟବେ॒ ବିପ୍ର॑ବୀରଃ ସ॒ଦାବୃ॑ଧଃ । ସୋମୋ॑ ଦେ॒ବେଷ୍ୱା ଯ॑ମତ୍ ॥ ୯।୦୪୪।୦୫, ୭।୧।୧।୫

ସ ନୋ॑ ଅ॒ଦ୍ୟ ବସୁ॑ତ୍ତୟେ କ୍ରତୁ॒ବିଦ୍ଗା॑ତୁ॒ବିତ୍ତ॑ମଃ । ବାଜଂ॑ ଜେଷି॒ ଶ୍ରବୋ॑ ବୃ॒ହତ୍ ॥ ୯।୦୪୪।୦୬, ୭।୧।୧।୬

[୪୫] ସ ପବସ୍ୱେତି ଷଡୃଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟାଙ୍ଗିରସୋୟାସ୍ୟଃ ପବମାନଃ ସୋମୋ ଗାୟତ୍ରୀ ।

ସ ପ॑ବସ୍ୱ॒ ମଦା॑ୟ॒ କଂ ନୃ॒ଚକ୍ଷା॑ ଦେ॒ବବୀ॑ତୟେ । ଇନ୍ଦ॒ବିନ୍ଦ୍ରା॑ୟ ପୀ॒ତୟେ॑ ॥ ୯।୦୪୫।୦୧, ୭।୧।୨।୧

ସ ନୋ॑ ଅର୍ଷା॒ଭି ଦୂ॒ତ୍ୟଂ୧॒॑ ତ୍ୱମିନ୍ଦ୍ରା॑ୟ ତୋଶସେ । ଦେ॒ବାନ୍ତ୍ସଖି॑ଭ୍ୟ॒ ଆ ବର॑ମ୍ ॥ ୯।୦୪୫।୦୨, ୭।୧।୨।୨

ଉ॒ତ ତ୍ୱାମ॑ରୁ॒ଣଂ ବ॒ୟଂ ଗୋଭି॑ରଞ୍ଜ୍ମୋ॒ ମଦା॑ୟ॒ କମ୍ । ବି ନୋ॑ ରା॒ୟେ ଦୁରୋ॑ ବୃଧି ॥ ୯।୦୪୫।୦୩, ୭।୧।୨।୩

ଅତ୍ୟୂ॑ ପ॒ବିତ୍ର॑ମକ୍ରମୀଦ୍ୱା॒ଜୀ ଧୁରଂ॒ ନ ଯାମ॑ନି । ଇନ୍ଦୁ॑ର୍ଦେ॒ବେଷୁ॑ ପତ୍ୟତେ ॥ ୯।୦୪୫।୦୪, ୭।୧।୨।୪

ସମୀ॒ ସଖା॑ୟୋ ଅସ୍ୱର॒ନ୍ୱନେ॒ କ୍ରୀଳ॑ନ୍ତ॒ମତ୍ୟ॑ବିମ୍ । ଇନ୍ଦୁଂ॑ ନା॒ବା ଅ॑ନୂଷତ ॥ ୯।୦୪୫।୦୫, ୭।୧।୨।୫

ତୟା॑ ପବସ୍ୱ॒ ଧାର॑ୟା॒ ଯୟା॑ ପୀ॒ତୋ ବି॒ଚକ୍ଷ॑ସେ । ଇନ୍ଦୋ॑ ସ୍ତୋ॒ତ୍ରେ ସୁ॒ବୀର୍ୟ॑ମ୍ ॥ ୯।୦୪୫।୦୬, ୭।୧।୨।୬

[୪୬] ଅସୃଗ୍ରନିତି ଷଡୃଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟାଙ୍ଗିରସୋୟାସ୍ୟଃ ପବମାନଃ ସୋମୋ ଗାୟତ୍ରୀ ।

ଅସୃ॑ଗ୍ରନ୍ଦେ॒ବବୀ॑ତ॒ୟେଽତ୍ୟା॑ସଃ॒ କୃତ୍ୱ୍ୟା॑ ଇବ । କ୍ଷର॑ନ୍ତଃ ପର୍ୱତା॒ବୃଧଃ॑ ॥ ୯।୦୪୬।୦୧, ୭।୧।୩।୧

ପରି॑ଷ୍କୃତାସ॒ ଇନ୍ଦ॑ବୋ॒ ଯୋଷେ॑ବ॒ ପିତ୍ର୍ୟା॑ବତୀ । ବା॒ୟୁଂ ସୋମା॑ ଅସୃକ୍ଷତ ॥ ୯।୦୪୬।୦୨, ୭।୧।୩।୨

ଏ॒ତେ ସୋମା॑ସ॒ ଇନ୍ଦ॑ବଃ॒ ପ୍ରୟ॑ସ୍ୱନ୍ତଶ୍ଚ॒ମୂ ସୁ॒ତାଃ । ଇନ୍ଦ୍ରଂ॑ ବର୍ଧନ୍ତି॒ କର୍ମ॑ଭିଃ ॥ ୯।୦୪୬।୦୩, ୭।୧।୩।୩

ଆ ଧା॑ବତା ସୁହସ୍ତ୍ୟଃ ଶୁ॒କ୍ରା ଗୃ॑ଭ୍ଣୀତ ମ॒ନ୍ଥିନା॑ । ଗୋଭିଃ॑ ଶ୍ରୀଣୀତ ମତ୍ସ॒ରମ୍ ॥ ୯।୦୪୬।୦୪, ୭।୧।୩।୪

ସ ପ॑ବସ୍ୱ ଧନଞ୍ଜୟ ପ୍ରୟ॒ନ୍ତା ରାଧ॑ସୋ ମ॒ହଃ । ଅ॒ସ୍ମଭ୍ୟଂ॑ ସୋମ ଗାତୁ॒ବିତ୍ ॥ ୯।୦୪୬।୦୫, ୭।୧।୩।୫

ଏ॒ତଂ ମୃ॑ଜନ୍ତି॒ ମର୍ଜ୍ୟଂ॒ ପବ॑ମାନଂ॒ ଦଶ॒ କ୍ଷିପଃ॑ । ଇନ୍ଦ୍ରା॑ୟ ମତ୍ସ॒ରଂ ମଦ॑ମ୍ ॥ ୯।୦୪୬।୦୬, ୭।୧।୩।୬

[୪୭] ଅୟାସୋମଇତି ପଞ୍ଚର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ଭାର୍ଗବଃକବିଃ ପବମାନଃ ସୋମୋ ଗାୟତ୍ରୀ

ଅ॒ୟା ସୋମଃ॑ ସୁକୃ॒ତ୍ୟଯା॑ ମ॒ହଶ୍ଚି॑ଦ॒ଭ୍ୟ॑ବର୍ଧତ । ମ॒ନ୍ଦା॒ନ ଉଦ୍ୱୃ॑ଷାୟତେ ॥ ୯।୦୪୭।୦୧, ୭।୧।୪।୧

କୃ॒ତାନୀଦ॑ସ୍ୟ॒ କର୍ତ୍ୱା॒ ଚେତ॑ନ୍ତେ ଦସ୍ୟୁ॒ତର୍ହ॑ଣା । ଋ॒ଣା ଚ॑ ଧୃ॒ଷ୍ଣୁଶ୍ଚ॑ୟତେ ॥ ୯।୦୪୭।୦୨, ୭।୧।୪।୨

ଆତ୍ସୋମ॑ ଇନ୍ଦ୍ରି॒ୟୋ ରସୋ॒ ବଜ୍ରଃ॑ ସହସ୍ର॒ସା ଭୁ॑ବତ୍ । ଉ॒କ୍ଥଂ ଯଦ॑ସ୍ୟ॒ ଜାୟ॑ତେ ॥ ୯।୦୪୭।୦୩, ୭।୧।୪।୩

ସ୍ୱ॒ୟଂ କ॒ବିର୍ୱି॑ଧ॒ର୍ତରି॒ ବିପ୍ରା॑ୟ॒ ରତ୍ନ॑ମିଚ୍ଛତି । ଯଦୀ॑ ମର୍ମୃ॒ଜ୍ୟତେ॒ ଧିୟଃ॑ ॥ ୯।୦୪୭।୦୪, ୭।୧।୪।୪

ସି॒ଷା॒ସତୂ॑ ରୟୀ॒ଣାଂ ବାଜେ॒ଷ୍ୱର୍ୱ॑ତାମିବ । ଭରେ॑ଷୁ ଜି॒ଗ୍ୟୁଷା॑ମସି ॥ ୯।୦୪୭।୦୫, ୭।୧।୪।୫

[୪୮] ତନ୍ତ୍ୱେତି ପଞ୍ଚର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ଭାର୍ଗବଃକବିଃ ପବମାନଃ ସୋମୋ ଗାୟତ୍ରୀ ।

ତଂ ତ୍ୱା॑ ନୃ॒ମ୍ଣାନି॒ ବିଭ୍ର॑ତଂ ସ॒ଧସ୍ଥେ॑ଷୁ ମ॒ହୋ ଦି॒ବଃ । ଚାରୁଂ॑ ସୁକୃ॒ତ୍ୟଯେ॑ମହେ ॥ ୯।୦୪୮।୦୧, ୭।୧।୫।୧

ସଂବୃ॑କ୍ତଧୃଷ୍ଣୁମୁ॒କ୍ଥ୍ୟଂ॑ ମ॒ହାମ॑ହିବ୍ରତଂ॒ ମଦ॑ମ୍ । ଶ॒ତଂ ପୁରୋ॑ ରୁରୁ॒କ୍ଷଣି॑ମ୍ ॥ ୯।୦୪୮।୦୨, ୭।୧।୫।୨

ଅତ॑ସ୍ତ୍ୱା ର॒ୟିମ॒ଭି ରାଜା॑ନଂ ସୁକ୍ରତୋ ଦି॒ବଃ । ସୁ॒ପ॒ର୍ଣୋ ଅ॑ବ୍ୟ॒ଥିର୍ଭ॑ରତ୍ ॥ ୯।୦୪୮।୦୩, ୭।୧।୫।୩

ବିଶ୍ୱ॑ସ୍ମା॒ ଇତ୍ସ୍ୱ॑ର୍ଦୃ॒ଶେ ସାଧା॑ରଣଂ ରଜ॒ସ୍ତୁର॑ମ୍ । ଗୋ॒ପାମୃ॒ତସ୍ୟ॒ ବିର୍ଭ॑ରତ୍ ॥ ୯।୦୪୮।୦୪, ୭।୧।୫।୪

ଅଧା॑ ହିନ୍ୱା॒ନ ଇ॑ନ୍ଦ୍ରି॒ୟଂ ଜ୍ୟାୟୋ॑ ମହି॒ତ୍ୱମା॑ନଶେ । ଅ॒ଭି॒ଷ୍ଟି॒କୃଦ୍ୱିଚ॑ର୍ଷଣିଃ ॥ ୯।୦୪୮।୦୫, ୭।୧।୫।୫

[୪୯] ପବସ୍ୱେତି ପଞ୍ଚର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ଭାର୍ଗବଃକବିଃ ପବମାନଃ ସୋମୋ ଗାୟତ୍ରୀ ।

ପବ॑ସ୍ୱ ବୃ॒ଷ୍ଟିମା ସୁ ନୋ॒ଽପାମୂ॒ର୍ମିଂ ଦି॒ବସ୍ପରି॑ । ଅ॒ୟ॒କ୍ଷ୍ମା ବୃ॑ହ॒ତୀରିଷଃ॑ ॥ ୯।୦୪୯।୦୧, ୭।୧।୬।୧

ତୟା॑ ପବସ୍ୱ॒ ଧାର॑ୟା॒ ଯୟା॒ ଗାବ॑ ଇ॒ହାଗମ॑ନ୍ । ଜନ୍ୟା॑ସ॒ ଉପ॑ ନୋ ଗୃ॒ହମ୍ ॥ ୯।୦୪୯।୦୨, ୭।୧।୬।୨

ଘୃ॒ତଂ ପ॑ବସ୍ୱ॒ ଧାର॑ୟା ଯ॒ଜ୍ଞେଷୁ॑ ଦେବ॒ବୀତ॑ମଃ । ଅ॒ସ୍ମଭ୍ୟଂ॑ ବୃ॒ଷ୍ଟିମା ପ॑ବ ॥ ୯।୦୪୯।୦୩, ୭।୧।୬।୩

ସ ନ॑ ଊ॒ର୍ଜେ ବ୍ୟ୧॒॑ବ୍ୟଯଂ॑ ପ॒ବିତ୍ରଂ॑ ଧାବ॒ ଧାର॑ୟା । ଦେ॒ବାସଃ॑ ଶୃ॒ଣବ॒ନ୍ହି କ॑ମ୍ ॥ ୯।୦୪୯।୦୪, ୭।୧।୬।୪

ପବ॑ମାନୋ ଅସିଷ୍ୟଦ॒ଦ୍ରକ୍ଷାଂ॑ସ୍ୟପ॒ଜଙ୍ଘ॑ନତ୍ । ପ୍ର॒ତ୍ନ॒ବଦ୍ରୋ॒ଚୟ॒ନ୍ରୁଚଃ॑ ॥ ୯।୦୪୯।୦୫, ୭।୧।୬।୫

[୫୦] ଉତ୍ତେଶୁଷ୍ମାସଇତି ପଞ୍ଚର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟାଙ୍ଗିରସ ଉଚଥ୍ୟଃ ପବମାନଃ ସୋମୋଗାୟତ୍ରୀ ।

ଉତ୍ତେ॒ ଶୁଷ୍ମା॑ସ ଈରତେ॒ ସିନ୍ଧୋ॑ରୂ॒ର୍ମେରି॑ବ ସ୍ୱ॒ନଃ । ବା॒ଣସ୍ୟ॑ ଚୋଦୟା ପ॒ବିମ୍ ॥ ୯।୦୫୦।୦୧, ୭।୧।୭।୧

ପ୍ର॒ସ॒ବେ ତ॒ ଉଦୀ॑ରତେ ତି॒ସ୍ରୋ ବାଚୋ॑ ମଖ॒ସ୍ୟୁବଃ॑ । ଯଦବ୍ୟ॒ ଏଷି॒ ସାନ॑ବି ॥ ୯।୦୫୦।୦୨, ୭।୧।୭।୨

ଅବ୍ୟୋ॒ ବାରେ॒ ପରି॑ ପ୍ରି॒ୟଂ ହରିଂ॑ ହିନ୍ୱ॒ନ୍ତ୍ୟଦ୍ରି॑ଭିଃ । ପବ॑ମାନଂ ମଧୁ॒ଶ୍ଚୁତ॑ମ୍ ॥ ୯।୦୫୦।୦୩, ୭।୧।୭।୩

ଆ ପ॑ବସ୍ୱ ମଦିନ୍ତମ ପ॒ବିତ୍ରଂ॒ ଧାର॑ୟା କବେ । ଅ॒ର୍କସ୍ୟ॒ ଯୋନି॑ମା॒ସଦ॑ମ୍ ॥ ୯।୦୫୦।୦୪, ୭।୧।୭।୪

ସ ପ॑ବସ୍ୱ ମଦିନ୍ତମ॒ ଗୋଭି॑ରଞ୍ଜା॒ନୋ ଅ॒କ୍ତୁଭିଃ॑ । ଇନ୍ଦ॒ବିନ୍ଦ୍ରା॑ୟ ପୀ॒ତୟେ॑ ॥ ୯।୦୫୦।୦୫, ୭।୧।୭।୫

[୫୧] ଅଧ୍ୱର୍ୟବିତି ପଞ୍ଚର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟାଙ୍ଗିରସ ଉଚଥ୍ୟଃ ପବମାନଃ ସୋମୋଗାୟତ୍ରୀ ।

ଅଧ୍ୱ॑ର୍ୟୋ॒ ଅଦ୍ରି॑ଭିଃ ସୁ॒ତଂ ସୋମଂ॑ ପ॒ବିତ୍ର॒ ଆ ସୃ॑ଜ । ପୁ॒ନୀ॒ହୀନ୍ଦ୍ରା॑ୟ॒ ପାତ॑ବେ ॥ ୯।୦୫୧।୦୧, ୭।୧।୮।୧

ଦି॒ବଃ ପୀ॒ୟୂଷ॑ମୁତ୍ତ॒ମଂ ସୋମ॒ମିନ୍ଦ୍ରା॑ୟ ବ॒ଜ୍ରିଣେ॑ । ସୁ॒ନୋତା॒ ମଧୁ॑ମତ୍ତମମ୍ ॥ ୯।୦୫୧।୦୨, ୭।୧।୮।୨

ତବ॒ ତ୍ୟ ଇ॑ନ୍ଦୋ॒ ଅନ୍ଧ॑ସୋ ଦେ॒ବା ମଧୋ॒ର୍ୱ୍ୟ॑ଶ୍ନତେ । ପବ॑ମାନସ୍ୟ ମ॒ରୁତଃ॑ ॥ ୯।୦୫୧।୦୩, ୭।୧।୮।୩

ତ୍ୱଂ ହି ସୋ॑ମ ବ॒ର୍ଧୟ॑ନ୍ତ୍ସୁ॒ତୋ ମଦା॑ୟ॒ ଭୂର୍ଣ॑ୟେ । ବୃଷ॑ନ୍ତ୍ସ୍ତୋ॒ତାର॑ମୂ॒ତୟେ॑ ॥ ୯।୦୫୧।୦୪, ୭।୧।୮।୪

ଅ॒ଭ୍ୟ॑ର୍ଷ ବିଚକ୍ଷଣ ପ॒ବିତ୍ରଂ॒ ଧାର॑ୟା ସୁ॒ତଃ । ଅ॒ଭି ବାଜ॑ମୁ॒ତ ଶ୍ରବଃ॑ ॥ ୯।୦୫୧।୦୫, ୭।୧।୮।୫

[୫୨] ପରିଦ୍ୟୁକ୍ଷଇତି ପଞ୍ଚର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟାଙ୍ଗିରସ ଉଚଥ୍ୟଃ ପବମାନଃ ସୋମୋଗାୟତ୍ରୀ ।

ପରି॑ ଦ୍ୟୁ॒କ୍ଷଃ ସ॒ନଦ୍ର॑ୟି॒ର୍ଭର॒ଦ୍ୱାଜଂ॑ ନୋ॒ ଅନ୍ଧ॑ସା । ସୁ॒ବା॒ନୋ ଅ॑ର୍ଷ ପ॒ବିତ୍ର॒ ଆ ॥ ୯।୦୫୨।୦୧, ୭।୧।୯।୧

ତବ॑ ପ୍ର॒ତ୍ନେଭି॒ରଧ୍ୱ॑ଭି॒ରବ୍ୟୋ॒ ବାରେ॒ ପରି॑ ପ୍ରି॒ୟଃ । ସ॒ହସ୍ର॑ଧାରୋ ଯା॒ତ୍ତନା॑ ॥ ୯।୦୫୨।୦୨, ୭।୧।୯।୨

ଚ॒ରୁର୍ନ ଯସ୍ତମୀ॑ଙ୍ଖ॒ୟେନ୍ଦୋ॒ ନ ଦାନ॑ମୀଙ୍ଖୟ । ବ॒ଧୈର୍ୱ॑ଧସ୍ନବୀଙ୍ଖୟ ॥ ୯।୦୫୨।୦୩, ୭।୧।୯।୩

ନି ଶୁଷ୍ମ॑ମିନ୍ଦବେଷାଂ॒ ପୁରୁ॑ହୂତ॒ ଜନା॑ନାମ୍ । ଯୋ ଅ॒ସ୍ମାଁ ଆ॒ଦିଦେ॑ଶତି ॥ ୯।୦୫୨।୦୪, ୭।୧।୯।୪

ଶ॒ତଂ ନ॑ ଇନ୍ଦ ଊ॒ତିଭିଃ॑ ସ॒ହସ୍ରଂ॑ ବା॒ ଶୁଚୀ॑ନାମ୍ । ପବ॑ସ୍ୱ ମଂହ॒ୟଦ୍ର॑ୟିଃ ॥ ୯।୦୫୨।୦୫, ୭।୧।୯।୫

[୫୩] ଉତ୍ତେଶୁଷ୍ମାସଇତି ଚତୁରୃଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ କାଶ୍ୟପୋବତ୍ସାରଃ ପବମାନଃ ସୋମୋଗାୟତ୍ରୀ ।

ଉତ୍ତେ॒ ଶୁଷ୍ମା॑ସୋ ଅସ୍ଥୂ॒ ରକ୍ଷୋ॑ ଭି॒ନ୍ଦନ୍ତୋ॑ ଅଦ୍ରିବଃ । ନୁ॒ଦସ୍ୱ॒ ଯାଃ ପ॑ରି॒ସ୍ପୃଧଃ॑ ॥ ୯।୦୫୩।୦୧, ୭।୧।୦୧୦।୦୧

ଅ॒ୟା ନି॑ଜ॒ଘ୍ନିରୋଜ॑ସା ରଥସଙ୍॒ଗେ ଧନେ॑ ହି॒ତେ । ସ୍ତବା॒ ଅବି॑ଭ୍ୟୁଷା ହୃ॒ଦା ॥ ୯।୦୫୩।୦୨, ୭।୧।୦୧୦।୦୨

ଅସ୍ୟ॑ ବ୍ର॒ତାନି॒ ନାଧୃଷେ॒ ପବ॑ମାନସ୍ୟ ଦୂ॒ଢ୍ୟା॑ । ରୁ॒ଜ ଯସ୍ତ୍ୱା॑ ପୃତ॒ନ୍ୟତି॑ ॥ ୯।୦୫୩।୦୩, ୭।୧।୦୧୦।୦୩

ତଂ ହି॑ନ୍ୱନ୍ତି ମଦ॒ଚ୍ୟୁତଂ॒ ହରିଂ॑ ନ॒ଦୀଷୁ॑ ବା॒ଜିନ॑ମ୍ । ଇନ୍ଦୁ॒ମିନ୍ଦ୍ରା॑ୟ ମତ୍ସ॒ରମ୍ ॥ ୯।୦୫୩।୦୪, ୭।୧।୦୧୦।୦୪

[୫୪] ଅସ୍ୟପ୍ରତ୍ନାମିତି ଚତୁରୃଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ କାଶ୍ୟପୋବତ୍ସାରଃ ପବମାନଃ ସୋମୋଗାୟତ୍ରୀ ।

ଅ॒ସ୍ୟ ପ୍ର॒ତ୍ନାମନୁ॒ ଦ୍ୟୁତଂ॑ ଶୁ॒କ୍ରଂ ଦୁ॑ଦୁହ୍ରେ॒ ଅହ୍ର॑ୟଃ । ପୟଃ॑ ସହସ୍ର॒ସାମୃଷି॑ମ୍ ॥ ୯।୦୫୪।୦୧, ୭।୧।୦୧୧।୦୧

ଅ॒ୟଂ ସୂର୍ୟ॑ ଇବୋପ॒ଦୃଗ॒ୟଂ ସରାଂ॑ସି ଧାବତି । ସ॒ପ୍ତ ପ୍ର॒ବତ॒ ଆ ଦିବ॑ମ୍ ॥ ୯।୦୫୪।୦୨, ୭।୧।୦୧୧।୦୨

ଅ॒ୟଂ ବିଶ୍ୱା॑ନି ତିଷ୍ଠତି ପୁନା॒ନୋ ଭୁବ॑ନୋ॒ପରି॑ । ସୋମୋ॑ ଦେ॒ବୋ ନ ସୂର୍ୟଃ॑ ॥ ୯।୦୫୪।୦୩, ୭।୧।୦୧୧।୦୩

ପରି॑ ଣୋ ଦେ॒ବବୀ॑ତୟେ॒ ବାଜାଁ॑ ଅର୍ଷସି॒ ଗୋମ॑ତଃ । ପୁ॒ନା॒ନ ଇ॑ନ୍ଦବିନ୍ଦ୍ର॒ୟୁଃ ॥ ୯।୦୫୪।୦୪, ୭।୧।୦୧୧।୦୪

[୫୫] ଯବଂୟବମିତି ଚତୁରୃଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ କାଶ୍ୟପୋବତ୍ସାରଃ ପବମାନଃ ସୋମୋଗାୟତ୍ରୀ ।

ଯବଂ॑ୟବଂ ନୋ॒ ଅନ୍ଧ॑ସା ପୁ॒ଷ୍ଟମ୍ପୁ॑ଷ୍ଟଂ॒ ପରି॑ ସ୍ରବ । ସୋମ॒ ବିଶ୍ୱା॑ ଚ॒ ସୌଭ॑ଗା ॥ ୯।୦୫୫।୦୧, ୭।୧।୦୧୨।୦୧

ଇନ୍ଦୋ॒ ଯଥା॒ ତବ॒ ସ୍ତବୋ॒ ଯଥା॑ ତେ ଜା॒ତମନ୍ଧ॑ସଃ । ନି ବ॒ର୍ହିଷି॑ ପ୍ରି॒ୟେ ସ॑ଦଃ ॥ ୯।୦୫୫।୦୨, ୭।୧।୦୧୨।୦୨

ଉ॒ତ ନୋ॑ ଗୋ॒ବିଦ॑ଶ୍ୱ॒ବିତ୍ପବ॑ସ୍ୱ ସୋ॒ମାନ୍ଧ॑ସା । ମ॒କ୍ଷୂତ॑ମେଭି॒ରହ॑ଭିଃ ॥ ୯।୦୫୫।୦୩, ୭।୧।୦୧୨।୦୩

ଯୋ ଜି॒ନାତି॒ ନ ଜୀୟ॑ତେ॒ ହନ୍ତି॒ ଶତ୍ରୁ॑ମ॒ଭୀତ୍ୟ॑ । ସ ପ॑ବସ୍ୱ ସହସ୍ରଜିତ୍ ॥ ୯।୦୫୫।୦୪, ୭।୧।୦୧୨।୦୪

[୫୬] ପରିସୋମଇତି ଚତୁରୃଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ କାଶ୍ୟପୋବତ୍ସାରଃ ପବମାନଃ ସୋମୋଗାୟତ୍ରୀ ।

ପରି॒ ସୋମ॑ ଋ॒ତଂ ବୃ॒ହଦା॒ଶୁଃ ପ॒ବିତ୍ରେ॑ ଅର୍ଷତି । ବି॒ଘ୍ନନ୍ରକ୍ଷାଂ॑ସି ଦେବ॒ୟୁଃ ॥ ୯।୦୫୬।୦୧, ୭।୧।୦୧୩।୦୧

ଯତ୍ସୋମୋ॒ ବାଜ॒ମର୍ଷ॑ତି ଶ॒ତଂ ଧାରା॑ ଅପ॒ସ୍ୟୁବଃ॑ । ଇନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ୟ ସ॒ଖ୍ୟମା॑ବି॒ଶନ୍ ॥ ୯।୦୫୬।୦୨, ୭।୧।୦୧୩।୦୨

ଅ॒ଭି ତ୍ୱା॒ ଯୋଷ॑ଣୋ॒ ଦଶ॑ ଜା॒ରଂ ନ କ॒ନ୍ୟା॑ନୂଷତ । ମୃ॒ଜ୍ୟସେ॑ ସୋମ ସା॒ତୟେ॑ ॥ ୯।୦୫୬।୦୩, ୭।୧।୦୧୩।୦୩

ତ୍ୱମିନ୍ଦ୍ରା॑ୟ॒ ବିଷ୍ଣ॑ବେ ସ୍ୱା॒ଦୁରି॑ନ୍ଦୋ॒ ପରି॑ ସ୍ରବ । ନୄନ୍ତ୍ସ୍ତୋ॒ତୄନ୍ପା॒ହ୍ୟଂହ॑ସଃ ॥ ୯।୦୫୬।୦୪, ୭।୧।୦୧୩।୦୪

[୫୭] ପ୍ରତେଧାରାଇତି ଚତୁରୃଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ କାଶ୍ୟପୋବତ୍ସାରଃ ପବମାନଃ ସୋମୋଗାୟତ୍ରୀ ।

ପ୍ର ତେ॒ ଧାରା॑ ଅସ॒ଶ୍ଚତୋ॑ ଦି॒ବୋ ନ ଯ॑ନ୍ତି ବୃ॒ଷ୍ଟୟଃ॑ । ଅଚ୍ଛା॒ ବାଜଂ॑ ସହ॒ସ୍ରିଣ॑ମ୍ ॥ ୯।୦୫୭।୦୧, ୭।୧।୦୧୪।୦୧

ଅ॒ଭି ପ୍ରି॒ୟାଣି॒ କାବ୍ୟା॒ ବିଶ୍ୱା॒ ଚକ୍ଷା॑ଣୋ ଅର୍ଷତି । ହରି॑ସ୍ତୁଞ୍ଜା॒ନ ଆୟୁ॑ଧା ॥ ୯।୦୫୭।୦୨, ୭।୧।୦୧୪।୦୨

ସ ମ॑ର୍ମୃଜା॒ନ ଆ॒ୟୁଭି॒ରିଭୋ॒ ରାଜେ॑ବ ସୁବ୍ର॒ତଃ । ଶ୍ୟେ॒ନୋ ନ ବଂସୁ॑ ଷୀଦତି ॥ ୯।୦୫୭।୦୩, ୭।୧।୦୧୪।୦୩

ସ ନୋ॒ ବିଶ୍ୱା॑ ଦି॒ବୋ ବସୂ॒ତୋ ପୃ॑ଥି॒ବ୍ୟା ଅଧି॑ । ପୁ॒ନା॒ନ ଇ॑ନ୍ଦ॒ବା ଭ॑ର ॥ ୯।୦୫୭।୦୪, ୭।୧।୦୧୪।୦୪

[୫୮] ତରତ୍ସମନ୍ଦୀତି ଚତୁରୃଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ କାଶ୍ୟପୋବତ୍ସାରଃ ପବମାନଃ ସୋମୋଗାୟତ୍ରୀ ।

ତର॒ତ୍ସ ମ॒ନ୍ଦୀ ଧା॑ବତି॒ ଧାରା॑ ସୁ॒ତସ୍ୟାନ୍ଧ॑ସଃ । ତର॒ତ୍ସ ମ॒ନ୍ଦୀ ଧା॑ବତି ॥ ୯।୦୫୮।୦୧, ୭।୧।୦୧୫।୦୧

ଉ॒ସ୍ରା ବେ॑ଦ॒ ବସୂ॑ନାଂ॒ ମର୍ତ॑ସ୍ୟ ଦେ॒ବ୍ୟବ॑ସଃ । ତର॒ତ୍ସ ମ॒ନ୍ଦୀ ଧା॑ବତି ॥ ୯।୦୫୮।୦୨, ୭।୧।୦୧୫।୦୨

ଧ୍ୱ॒ସ୍ରୟୋଃ॑ ପୁରୁ॒ଷନ୍ତ୍ୟୋ॒ରା ସ॒ହସ୍ରା॑ଣି ଦଦ୍ମହେ । ତର॒ତ୍ସ ମ॒ନ୍ଦୀ ଧା॑ବତି ॥ ୯।୦୫୮।୦୩, ୭।୧।୦୧୫।୦୩

ଆ ଯୟୋ॑ସ୍ତ୍ରିଂ॒ଶତଂ॒ ତନା॑ ସ॒ହସ୍ରା॑ଣି ଚ॒ ଦଦ୍ମ॑ହେ । ତର॒ତ୍ସ ମ॒ନ୍ଦୀ ଧା॑ବତି ॥ ୯।୦୫୮।୦୪, ୭।୧।୦୧୫।୦୪

[୫୯] ପବସ୍ୱେତି ଚତୁରୃଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ କାଶ୍ୟପୋବତ୍ସାରଃ ପବମାନଃ ସୋମୋଗାୟତ୍ରୀ ।

ପବ॑ସ୍ୱ ଗୋ॒ଜିଦ॑ଶ୍ୱ॒ଜିଦ୍ୱି॑ଶ୍ୱ॒ଜିତ୍ସୋ॑ମ ରଣ୍ୟ॒ଜିତ୍ । ପ୍ର॒ଜାବ॒ଦ୍ରତ୍ନ॒ମା ଭ॑ର ॥ ୯।୦୫୯।୦୧, ୭।୧।୦୧୬।୦୧

ପବ॑ସ୍ୱା॒ଦ୍ଭ୍ୟୋ ଅଦା॑ଭ୍ୟଃ॒ ପବ॒ସ୍ୱୌଷ॑ଧୀଭ୍ୟଃ । ପବ॑ସ୍ୱ ଧି॒ଷଣା॑ଭ୍ୟଃ ॥ ୯।୦୫୯।୦୨, ୭।୧।୦୧୬।୦୨

ତ୍ୱଂ ସୋ॑ମ॒ ପବ॑ମାନୋ॒ ବିଶ୍ୱା॑ନି ଦୁରି॒ତା ତ॑ର । କ॒ବିଃ ସୀ॑ଦ॒ ନି ବ॒ର୍ହିଷି॑ ॥ ୯।୦୫୯।୦୩, ୭।୧।୦୧୬।୦୩

ପବ॑ମାନ॒ ସ୍ୱ॑ର୍ୱିଦୋ॒ ଜାୟ॑ମାନୋଽଭବୋ ମ॒ହାନ୍ । ଇନ୍ଦୋ॒ ବିଶ୍ୱାଁ॑ ଅ॒ଭୀଦ॑ସି ॥ ୯।୦୫୯।୦୪, ୭।୧।୦୧୬।୦୪

[୬୦] ପ୍ରଗାୟତ୍ରେଣେତି ଚତୁରୃଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ କାଶ୍ୟପୋବତ୍ସାରଃ ପବମାନଃ ସୋମୋଗାୟତ୍ରୀ ତୃତୀୟାପୁରଉଷ୍ଣିକ୍

ପ୍ର ଗା॑ୟ॒ତ୍ରେଣ॑ ଗାୟତ॒ ପବ॑ମାନଂ॒ ବିଚ॑ର୍ଷଣିମ୍ । ଇନ୍ଦୁଂ॑ ସ॒ହସ୍ର॑ଚକ୍ଷସମ୍ ॥ ୯।୦୬୦।୦୧, ୭।୧।୦୧୭।୦୧

ତଂ ତ୍ୱା॑ ସ॒ହସ୍ର॑ଚକ୍ଷସ॒ମଥୋ॑ ସ॒ହସ୍ର॑ଭର୍ଣସମ୍ । ଅତି॒ ବାର॑ମପାବିଷୁଃ ॥ ୯।୦୬୦।୦୨, ୭।୧।୦୧୭।୦୨

ଅତି॒ ବାରା॒ନ୍ପବ॑ମାନୋ ଅସିଷ୍ୟଦତ୍କ॒ଲଶାଁ॑ ଅ॒ଭି ଧା॑ବତି । ଇନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ୟ॒ ହାର୍ଦ୍ୟା॑ବି॒ଶନ୍ ॥ ୯।୦୬୦।୦୩, ୭।୧।୦୧୭।୦୩

ଇନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ୟ ସୋମ॒ ରାଧ॑ସେ॒ ଶଂ ପ॑ବସ୍ୱ ବିଚର୍ଷଣେ । ପ୍ର॒ଜାବ॒ଦ୍ରେତ॒ ଆ ଭ॑ର ॥ ୯।୦୬୦।୦୪, ୭।୧।୦୧୭।୦୪

[୬୧] ଅୟାବୀତୀତି ତ୍ରିଂଶଦୃଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟାଙ୍ଗିରସୋଽମହୀୟୁଃ ପବମାନଃ ସୋମୋ ଗାୟତ୍ରୀ ।

ଅ॒ୟା ବୀ॒ତୀ ପରି॑ ସ୍ରବ॒ ଯସ୍ତ॑ ଇନ୍ଦୋ॒ ମଦେ॒ଷ୍ୱା । ଅ॒ବାହ॑ନ୍ନବ॒ତୀର୍ନବ॑ ॥ ୯।୦୬୧।୦୧, ୭।୧।୦୧୮।୦୧

ପୁରଃ॑ ସ॒ଦ୍ୟ ଇ॒ତ୍ଥାଧି॑ୟେ॒ ଦିବୋ॑ଦାସାୟ॒ ଶମ୍ବ॑ରମ୍ । ଅଧ॒ ତ୍ୟଂ ତୁ॒ର୍ୱଶଂ॒ ଯଦୁ॑ମ୍ ॥ ୯।୦୬୧।୦୨, ୭।୧।୦୧୮।୦୨

ପରି॑ ଣୋ॒ ଅଶ୍ୱ॑ମଶ୍ୱ॒ବିଦ୍ଗୋମ॑ଦିନ୍ଦୋ॒ ହିର॑ଣ୍ୟବତ୍ । କ୍ଷରା॑ ସହ॒ସ୍ରିଣୀ॒ରିଷଃ॑ ॥ ୯।୦୬୧।୦୩, ୭।୧।୦୧୮।୦୩

ପବ॑ମାନସ୍ୟ ତେ ବ॒ୟଂ ପ॒ବିତ୍ର॑ମଭ୍ୟୁନ୍ଦ॒ତଃ । ସ॒ଖି॒ତ୍ୱମା ବୃ॑ଣୀମହେ ॥ ୯।୦୬୧।୦୪, ୭।୧।୦୧୮।୦୪

ଯେ ତେ॑ ପ॒ବିତ୍ର॑ମୂ॒ର୍ମୟୋ॑ଽଭି॒କ୍ଷର॑ନ୍ତି॒ ଧାର॑ୟା । ତେଭି॑ର୍ନଃ ସୋମ ମୃଳୟ ॥ ୯।୦୬୧।୦୫, ୭।୧।୦୧୮।୦୫

ସ ନଃ॑ ପୁନା॒ନ ଆ ଭ॑ର ର॒ୟିଂ ବୀ॒ରବ॑ତୀ॒ମିଷ॑ମ୍ । ଈଶା॑ନଃ ସୋମ ବି॒ଶ୍ୱତଃ॑ ॥ ୯।୦୬୧।୦୬, ୭।୧।୦୧୯।୦୧

ଏ॒ତମୁ॒ ତ୍ୟଂ ଦଶ॒ କ୍ଷିପୋ॑ ମୃ॒ଜନ୍ତି॒ ସିନ୍ଧୁ॑ମାତରମ୍ । ସମା॑ଦି॒ତ୍ୟେଭି॑ରଖ୍ୟତ ॥ ୯।୦୬୧।୦୭, ୭।୧।୦୧୯।୦୨

ସମିନ୍ଦ୍ରେ॑ଣୋ॒ତ ବା॒ୟୁନା॑ ସୁ॒ତ ଏ॑ତି ପ॒ବିତ୍ର॒ ଆ । ସଂ ସୂର୍ୟ॑ସ୍ୟ ର॒ଶ୍ମିଭିଃ॑ ॥ ୯।୦୬୧।୦୮, ୭।୧।୦୧୯।୦୩

ସ ନୋ॒ ଭଗା॑ୟ ବା॒ୟବେ॑ ପୂ॒ଷ୍ଣେ ପ॑ବସ୍ୱ॒ ମଧୁ॑ମାନ୍ । ଚାରୁ॑ର୍ମି॒ତ୍ରେ ବରୁ॑ଣେ ଚ ॥ ୯।୦୬୧।୦୯, ୭।୧।୦୧୯।୦୪

ଉ॒ଚ୍ଚା ତେ॑ ଜା॒ତମନ୍ଧ॑ସୋ ଦି॒ବି ଷଦ୍ଭୂମ୍ୟା ଦ॑ଦେ । ଉ॒ଗ୍ରଂ ଶର୍ମ॒ ମହି॒ ଶ୍ରବଃ॑ ॥ ୯।୦୬୧।୧୦, ୭।୧।୦୧୯।୦୫

ଏ॒ନା ବିଶ୍ୱା॑ନ୍ୟ॒ର୍ୟ ଆ ଦ୍ୟୁ॒ମ୍ନାନି॒ ମାନୁ॑ଷାଣାମ୍ । ସିଷା॑ସନ୍ତୋ ବନାମହେ ॥ ୯।୦୬୧।୧୧, ୭।୧।୦୨୦।୦୧

ସ ନ॒ ଇନ୍ଦ୍ରା॑ୟ॒ ଯଜ୍ୟ॑ବେ॒ ବରୁ॑ଣାୟ ମ॒ରୁଦ୍ଭ୍ୟଃ॑ । ବ॒ରି॒ବୋ॒ବିତ୍ପରି॑ ସ୍ରବ ॥ ୯।୦୬୧।୧୨, ୭।୧।୦୨୦।୦୨

ଉପୋ॒ ଷୁ ଜା॒ତମ॒ପ୍ତୁରଂ॒ ଗୋଭି॑ର୍ଭ॒ଙ୍ଗଂ ପରି॑ଷ୍କୃତମ୍ । ଇନ୍ଦୁଂ॑ ଦେ॒ବା ଅ॑ୟାସିଷୁଃ ॥ ୯।୦୬୧।୧୩, ୭।୧।୦୨୦।୦୩

ତମିଦ୍ୱ॑ର୍ଧନ୍ତୁ ନୋ॒ ଗିରୋ॑ ବ॒ତ୍ସଂ ସଂ॒ଶିଶ୍ୱ॑ରୀରିବ । ଯ ଇନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ୟ ହୃଦଂ॒ସନିଃ॑ ॥ ୯।୦୬୧।୧୪, ୭।୧।୦୨୦।୦୪

ଅର୍ଷା॑ ଣଃ ସୋମ॒ ଶଂ ଗବେ॑ ଧୁ॒କ୍ଷସ୍ୱ॑ ପି॒ପ୍ୟୁଷୀ॒ମିଷ॑ମ୍ । ବର୍ଧା॑ ସମୁ॒ଦ୍ରମୁ॒କ୍ଥ୍ୟ॑ମ୍ ॥ ୯।୦୬୧।୧୫, ୭।୧।୦୨୦।୦୫

ପବ॑ମାନୋ ଅଜୀଜନଦ୍ଦି॒ବଶ୍ଚି॒ତ୍ରଂ ନ ତ॑ନ୍ୟ॒ତୁମ୍ । ଜ୍ୟୋତି॑ର୍ୱୈଶ୍ୱାନ॒ରଂ ବୃ॒ହତ୍ ॥ ୯।୦୬୧।୧୬, ୭।୧।୦୨୧।୦୧

ପବ॑ମାନସ୍ୟ ତେ॒ ରସୋ॒ ମଦୋ॑ ରାଜନ୍ନଦୁଚ୍ଛୁ॒ନଃ । ବି ବାର॒ମବ୍ୟ॑ମର୍ଷତି ॥ ୯।୦୬୧।୧୭, ୭।୧।୦୨୧।୦୨

ପବ॑ମାନ॒ ରସ॒ସ୍ତବ॒ ଦକ୍ଷୋ॒ ବି ରା॑ଜତି ଦ୍ୟୁ॒ମାନ୍ । ଜ୍ୟୋତି॒ର୍ୱିଶ୍ୱଂ॒ ସ୍ୱ॑ର୍ଦୃ॒ଶେ ॥ ୯।୦୬୧।୧୮, ୭।୧।୦୨୧।୦୩

ଯସ୍ତେ॒ ମଦୋ॒ ବରେ॑ଣ୍ୟ॒ସ୍ତେନା॑ ପବ॒ସ୍ୱାନ୍ଧ॑ସା । ଦେ॒ବା॒ବୀର॑ଘଶଂସ॒ହା ॥ ୯।୦୬୧।୧୯, ୭।୧।୦୨୧।୦୪

ଜଘ୍ନି॑ର୍ୱୃ॒ତ୍ରମ॑ମି॒ତ୍ରିୟଂ॒ ସସ୍ନି॒ର୍ୱାଜଂ॑ ଦି॒ବେଦି॑ବେ । ଗୋ॒ଷା ଉ॑ ଅଶ୍ୱ॒ସା ଅ॑ସି ॥ ୯।୦୬୧।୨୦, ୭।୧।୦୨୧।୦୫

ସମ୍ମି॑ଶ୍ଲୋ ଅରୁ॒ଷୋ ଭ॑ବ ସୂପ॒ସ୍ଥାଭି॒ର୍ନ ଧେ॒ନୁଭିଃ॑ । ସୀଦ॑ଞ୍ଛ୍ୟେ॒ନୋ ନ ଯୋନି॒ମା ॥ ୯।୦୬୧।୨୧, ୭।୧।୦୨୨।୦୧

ସ ପ॑ବସ୍ୱ॒ ଯ ଆବି॒ଥେନ୍ଦ୍ରଂ॑ ବୃ॒ତ୍ରାୟ॒ ହନ୍ତ॑ବେ । ବ॒ବ୍ରି॒ବାଂସଂ॑ ମ॒ହୀର॒ପଃ ॥ ୯।୦୬୧।୨୨, ୭।୧।୦୨୨।୦୨

ସୁ॒ବୀରା॑ସୋ ବ॒ୟଂ ଧନା॒ ଜୟେ॑ମ ସୋମ ମୀଢ୍ୱଃ । ପୁ॒ନା॒ନୋ ବ॑ର୍ଧ ନୋ॒ ଗିରଃ॑ ॥ ୯।୦୬୧।୨୩, ୭।୧।୦୨୨।୦୩

ତ୍ୱୋତା॑ସ॒ସ୍ତବାବ॑ସା॒ ସ୍ୟାମ॑ ବ॒ନ୍ୱନ୍ତ॑ ଆ॒ମୁରଃ॑ । ସୋମ॑ ବ୍ର॒ତେଷୁ॑ ଜାଗୃହି ॥ ୯।୦୬୧।୨୪, ୭।୧।୦୨୨।୦୪

ଅ॒ପ॒ଘ୍ନନ୍ପ॑ବତେ॒ ମୃଧୋଽପ॒ ସୋମୋ॒ ଅରା॑ବ୍ଣଃ । ଗଚ୍ଛ॒ନ୍ନିନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ୟ ନିଷ୍କୃ॒ତମ୍ ॥ ୯।୦୬୧।୨୫, ୭।୧।୦୨୨।୦୫

ମ॒ହୋ ନୋ॑ ରା॒ୟ ଆ ଭ॑ର॒ ପବ॑ମାନ ଜ॒ହୀ ମୃଧଃ॑ । ରାସ୍ୱେ॑ନ୍ଦୋ ବୀ॒ରବ॒ଦ୍ୟଶଃ॑ ॥ ୯।୦୬୧।୨୬, ୭।୧।୦୨୩।୦୧

ନ ତ୍ୱା॑ ଶ॒ତଂ ଚ॒ନ ହ୍ରୁତୋ॒ ରାଧୋ॒ ଦିତ୍ସ॑ନ୍ତ॒ମା ମି॑ନନ୍ । ଯତ୍ପୁ॑ନା॒ନୋ ମ॑ଖ॒ସ୍ୟସେ॑ ॥ ୯।୦୬୧।୨୭, ୭।୧।୦୨୩।୦୨

ପବ॑ସ୍ୱେନ୍ଦୋ॒ ବୃଷା॑ ସୁ॒ତଃ କୃ॒ଧୀ ନୋ॑ ଯ॒ଶସୋ॒ ଜନେ॑ । ବିଶ୍ୱା॒ ଅପ॒ ଦ୍ୱିଷୋ॑ ଜହି ॥ ୯।୦୬୧।୨୮, ୭।୧।୦୨୩।୦୩

ଅସ୍ୟ॑ ତେ ସ॒ଖ୍ୟେ ବ॒ୟଂ ତବେ॑ନ୍ଦୋ ଦ୍ୟୁ॒ମ୍ନ ଉ॑ତ୍ତ॒ମେ । ସା॒ସ॒ହ୍ୟାମ॑ ପୃତନ୍ୟ॒ତଃ ॥ ୯।୦୬୧।୨୯, ୭।୧।୦୨୩।୦୪

ଯା ତେ॑ ଭୀ॒ମାନ୍ୟାୟୁ॑ଧା ତି॒ଗ୍ମାନି॒ ସନ୍ତି॒ ଧୂର୍ୱ॑ଣେ । ରକ୍ଷା॑ ସମସ୍ୟ ନୋ ନି॒ଦଃ ॥ ୯।୦୬୧।୩୦, ୭।୧।୦୨୩।୦୫

[୬୨] ଏତେଅସୃଗ୍ରମିତି ତ୍ରିଂଶଦୃଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ଭାର୍ଗବୋଜମଦଗ୍ନିଃ ପବମାନଃ ସୋମୋ ଗାୟତ୍ରୀ ।

ଏ॒ତେ ଅ॑ସୃଗ୍ର॒ମିନ୍ଦ॑ବସ୍ତି॒ରଃ ପ॒ବିତ୍ର॑ମା॒ଶବଃ॑ । ବିଶ୍ୱା॑ନ୍ୟ॒ଭି ସୌଭ॑ଗା ॥ ୯।୦୬୨।୦୧, ୭।୧।୦୨୪।୦୧

ବି॒ଘ୍ନନ୍ତୋ॑ ଦୁରି॒ତା ପୁ॒ରୁ ସୁ॒ଗା ତୋ॒କାୟ॑ ବା॒ଜିନଃ॑ । ତନା॑ କୃ॒ଣ୍ୱନ୍ତୋ॒ ଅର୍ୱ॑ତେ ॥ ୯।୦୬୨।୦୨, ୭।୧।୦୨୪।୦୨

କୃ॒ଣ୍ୱନ୍ତୋ॒ ବରି॑ବୋ॒ ଗବେ॒ଽଭ୍ୟ॑ର୍ଷନ୍ତି ସୁଷ୍ଟୁ॒ତିମ୍ । ଇଳା॑ମ॒ସ୍ମଭ୍ୟଂ॑ ସଂ॒ୟତ॑ମ୍ ॥ ୯।୦୬୨।୦୩, ୭।୧।୦୨୪।୦୩

ଅସା॑ବ୍ୟଂ॒ଶୁର୍ମଦା॑ୟା॒ପ୍ସୁ ଦକ୍ଷୋ॑ ଗିରି॒ଷ୍ଠାଃ । ଶ୍ୟେ॒ନୋ ନ ଯୋନି॒ମାସ॑ଦତ୍ ॥ ୯।୦୬୨।୦୪, ୭।୧।୦୨୪।୦୪

ଶୁ॒ଭ୍ରମନ୍ଧୋ॑ ଦେ॒ବବା॑ତମ॒ପ୍ସୁ ଧୂ॒ତୋ ନୃଭିଃ॑ ସୁ॒ତଃ । ସ୍ୱଦ॑ନ୍ତି॒ ଗାବଃ॒ ପୟୋ॑ଭିଃ ॥ ୯।୦୬୨।୦୫, ୭।୧।୦୨୪।୦୫

ଆଦୀ॒ମଶ୍ୱଂ॒ ନ ହେତା॒ରୋଽଶୂ॑ଶୁଭନ୍ନ॒ମୃତା॑ୟ । ମଧ୍ୱୋ॒ ରସଂ॑ ସଧ॒ମାଦେ॑ ॥ ୯।୦୬୨।୦୬, ୭।୧।୦୨୫।୦୧

ଯାସ୍ତେ॒ ଧାରା॑ ମଧୁ॒ଶ୍ଚୁତୋଽସୃ॑ଗ୍ରମିନ୍ଦ ଊ॒ତୟେ॑ । ତାଭିଃ॑ ପ॒ବିତ୍ର॒ମାସ॑ଦଃ ॥ ୯।୦୬୨।୦୭, ୭।୧।୦୨୫।୦୨

ସୋ ଅ॒ର୍ଷେନ୍ଦ୍ରା॑ୟ ପୀ॒ତୟେ॑ ତି॒ରୋ ରୋମା॑ଣ୍ୟ॒ବ୍ୟଯା॑ । ସୀଦ॒ନ୍ୟୋନା॒ ବନେ॒ଷ୍ୱା ॥ ୯।୦୬୨।୦୮, ୭।୧।୦୨୫।୦୩

ତ୍ୱମି॑ନ୍ଦୋ॒ ପରି॑ ସ୍ରବ॒ ସ୍ୱାଦି॑ଷ୍ଠୋ॒ ଅଙ୍ଗି॑ରୋଭ୍ୟଃ । ବ॒ରି॒ବୋ॒ବିଦ୍ଘୃ॒ତଂ ପୟଃ॑ ॥ ୯।୦୬୨।୦୯, ୭।୧।୦୨୫।୦୪

ଅ॒ୟଂ ବିଚ॑ର୍ଷଣିର୍ହି॒ତଃ ପବ॑ମାନଃ॒ ସ ଚେ॑ତତି । ହି॒ନ୍ୱା॒ନ ଆପ୍ୟଂ॑ ବୃ॒ହତ୍ ॥ ୯।୦୬୨।୧୦, ୭।୧।୦୨୫।୦୫

ଏ॒ଷ ବୃଷା॒ ବୃଷ॑ବ୍ରତଃ॒ ପବ॑ମାନୋ ଅଶସ୍ତି॒ହା । କର॒ଦ୍ୱସୂ॑ନି ଦା॒ଶୁଷେ॑ ॥ ୯।୦୬୨।୧୧, ୭।୧।୦୨୬।୦୧

ଆ ପ॑ବସ୍ୱ ସହ॒ସ୍ରିଣଂ॑ ର॒ୟିଂ ଗୋମ॑ନ୍ତମ॒ଶ୍ୱିନ॑ମ୍ । ପୁ॒ରୁ॒ଶ୍ଚ॒ନ୍ଦ୍ରଂ ପୁ॑ରୁ॒ସ୍ପୃହ॑ମ୍ ॥ ୯।୦୬୨।୧୨, ୭।୧।୦୨୬।୦୨

ଏ॒ଷ ସ୍ୟ ପରି॑ ଷିଚ୍ୟତେ ମର୍ମୃ॒ଜ୍ୟମା॑ନ ଆ॒ୟୁଭିଃ॑ । ଉ॒ରୁ॒ଗା॒ୟଃ କ॒ବିକ୍ର॑ତୁଃ ॥ ୯।୦୬୨।୧୩, ୭।୧।୦୨୬।୦୩

ସ॒ହସ୍ରୋ॑ତିଃ ଶ॒ତାମ॑ଘୋ ବି॒ମାନୋ॒ ରଜ॑ସଃ କ॒ବିଃ । ଇନ୍ଦ୍ରା॑ୟ ପବତେ॒ ମଦଃ॑ ॥ ୯।୦୬୨।୧୪, ୭।୧।୦୨୬।୦୪

ଗି॒ରା ଜା॒ତ ଇ॒ହ ସ୍ତୁ॒ତ ଇନ୍ଦୁ॒ରିନ୍ଦ୍ରା॑ୟ ଧୀୟତେ । ବିର୍ୟୋନା॑ ବସ॒ତାବି॑ବ ॥ ୯।୦୬୨।୧୫, ୭।୧।୦୨୬।୦୫

ପବ॑ମାନଃ ସୁ॒ତୋ ନୃଭିଃ॒ ସୋମୋ॒ ବାଜ॑ମିବାସରତ୍ । ଚ॒ମୂଷୁ॒ ଶକ୍ମ॑ନା॒ସଦ॑ମ୍ ॥ ୯।୦୬୨।୧୬, ୭।୧।୦୨୭।୦୧

ତଂ ତ୍ରି॑ପୃ॒ଷ୍ଠେ ତ୍ରି॑ବନ୍ଧୁ॒ରେ ରଥେ॑ ଯୁଞ୍ଜନ୍ତି॒ ଯାତ॑ବେ । ଋଷୀ॑ଣାଂ ସ॒ପ୍ତ ଧୀ॒ତିଭିଃ॑ ॥ ୯।୦୬୨।୧୭, ୭।୧।୦୨୭।୦୨

ତଂ ସୋ॑ତାରୋ ଧନ॒ସ୍ପୃତ॑ମା॒ଶୁଂ ବାଜା॑ୟ॒ ଯାତ॑ବେ । ହରିଂ॑ ହିନୋତ ବା॒ଜିନ॑ମ୍ ॥ ୯।୦୬୨।୧୮, ୭।୧।୦୨୭।୦୩

ଆ॒ବି॒ଶନ୍କ॒ଲଶଂ॑ ସୁ॒ତୋ ବିଶ୍ୱା॒ ଅର୍ଷ॑ନ୍ନ॒ଭି ଶ୍ରିୟଃ॑ । ଶୂରୋ॒ ନ ଗୋଷୁ॑ ତିଷ୍ଠତି ॥ ୯।୦୬୨।୧୯, ୭।୧।୦୨୭।୦୪

ଆ ତ॑ ଇନ୍ଦୋ॒ ମଦା॑ୟ॒ କଂ ପୟୋ॑ ଦୁହନ୍ତ୍ୟା॒ୟବଃ॑ । ଦେ॒ବା ଦେ॒ବେଭ୍ୟୋ॒ ମଧୁ॑ ॥ ୯।୦୬୨।୨୦, ୭।୧।୦୨୭।୦୫

ଆ ନଃ॒ ସୋମଂ॑ ପ॒ବିତ୍ର॒ ଆ ସୃ॒ଜତା॒ ମଧୁ॑ମତ୍ତମମ୍ । ଦେ॒ବେଭ୍ୟୋ॑ ଦେବ॒ଶ୍ରୁତ୍ତ॑ମମ୍ ॥ ୯।୦୬୨।୨୧, ୭।୧।୦୨୮।୦୧

ଏ॒ତେ ସୋମା॑ ଅସୃକ୍ଷତ ଗୃଣା॒ନାଃ ଶ୍ରବ॑ସେ ମ॒ହେ । ମ॒ଦିନ୍ତ॑ମସ୍ୟ॒ ଧାର॑ୟା ॥ ୯।୦୬୨।୨୨, ୭।୧।୦୨୮।୦୨

ଅ॒ଭି ଗବ୍ୟା॑ନି ବୀ॒ତୟେ॑ ନୃ॒ମ୍ଣା ପୁ॑ନା॒ନୋ ଅ॑ର୍ଷସି । ସ॒ନଦ୍ୱା॑ଜଃ॒ ପରି॑ ସ୍ରବ ॥ ୯।୦୬୨।୨୩, ୭।୧।୦୨୮।୦୩

ଉ॒ତ ନୋ॒ ଗୋମ॑ତୀ॒ରିଷୋ॒ ବିଶ୍ୱା॑ ଅର୍ଷ ପରି॒ଷ୍ଟୁଭଃ॑ । ଗୃ॒ଣା॒ନୋ ଜ॒ମଦ॑ଗ୍ନିନା ॥ ୯।୦୬୨।୨୪, ୭।୧।୦୨୮।୦୪

ପବ॑ସ୍ୱ ବା॒ଚୋ ଅ॑ଗ୍ରି॒ୟଃ ସୋମ॑ ଚି॒ତ୍ରାଭି॑ରୂ॒ତିଭିଃ॑ । ଅ॒ଭି ବିଶ୍ୱା॑ନି॒ କାବ୍ୟା॑ ॥ ୯।୦୬୨।୨୫, ୭।୧।୦୨୮।୦୫

ତ୍ୱଂ ସ॑ମୁ॒ଦ୍ରିୟା॑ ଅ॒ପୋ॑ଽଗ୍ରି॒ୟୋ ବାଚ॑ ଈ॒ରୟ॑ନ୍ । ପବ॑ସ୍ୱ ବିଶ୍ୱମେଜୟ ॥ ୯।୦୬୨।୨୬, ୭।୧।୦୨୯।୦୧

ତୁଭ୍ୟେ॒ମା ଭୁବ॑ନା କବେ ମହି॒ମ୍ନେ ସୋ॑ମ ତସ୍ଥିରେ । ତୁଭ୍ୟ॑ମର୍ଷନ୍ତି॒ ସିନ୍ଧ॑ବଃ ॥ ୯।୦୬୨।୨୭, ୭।୧।୦୨୯।୦୨

ପ୍ର ତେ॑ ଦି॒ବୋ ନ ବୃ॒ଷ୍ଟୟୋ॒ ଧାରା॑ ଯନ୍ତ୍ୟସ॒ଶ୍ଚତଃ॑ । ଅ॒ଭି ଶୁ॒କ୍ରାମୁ॑ପ॒ସ୍ତିର॑ମ୍ ॥ ୯।୦୬୨।୨୮, ୭।୧।୦୨୯।୦୩

ଇନ୍ଦ୍ରା॒ୟେନ୍ଦୁଂ॑ ପୁନୀତନୋ॒ଗ୍ରଂ ଦକ୍ଷା॑ୟ॒ ସାଧ॑ନମ୍ । ଈ॒ଶା॒ନଂ ବୀ॒ତିରା॑ଧସମ୍ ॥ ୯।୦୬୨।୨୯, ୭।୧।୦୨୯।୦୪

ପବ॑ମାନ ଋ॒ତଃ କ॒ବିଃ ସୋମଃ॑ ପ॒ବିତ୍ର॒ମାସ॑ଦତ୍ । ଦଧ॑ତ୍ସ୍ତୋ॒ତ୍ରେ ସୁ॒ବୀର୍ୟ॑ମ୍ ॥ ୯।୦୬୨।୩୦, ୭।୧।୦୨୯।୦୫

[୬୩] ଆପବସ୍ୱେତି ତ୍ରିଂଶଦୃଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ କାଶ୍ୟପୋନିଧ୍ରୁବିଃ ପବମାନଃ ସୋମୋ ଗାୟତ୍ରୀ ।

ଆ ପ॑ବସ୍ୱ ସହ॒ସ୍ରିଣଂ॑ ର॒ୟିଂ ସୋ॑ମ ସୁ॒ବୀର୍ୟ॑ମ୍ । ଅ॒ସ୍ମେ ଶ୍ରବାଂ॑ସି ଧାରୟ ॥ ୯।୦୬୩।୦୧, ୭।୧।୦୩୦।୦୧

ଇଷ॒ମୂର୍ଜଂ॑ ଚ ପିନ୍ୱସ॒ ଇନ୍ଦ୍ରା॑ୟ ମତ୍ସ॒ରିନ୍ତ॑ମଃ । ଚ॒ମୂଷ୍ୱା ନି ଷୀ॑ଦସି ॥ ୯।୦୬୩।୦୨, ୭।୧।୦୩୦।୦୨

ସୁ॒ତ ଇନ୍ଦ୍ରା॑ୟ॒ ବିଷ୍ଣ॑ବେ॒ ସୋମଃ॑ କ॒ଲଶେ॑ ଅକ୍ଷରତ୍ । ମଧୁ॑ମାଁ ଅସ୍ତୁ ବା॒ୟବେ॑ ॥ ୯।୦୬୩।୦୩, ୭।୧।୦୩୦।୦୩

ଏ॒ତେ ଅ॑ସୃଗ୍ରମା॒ଶବୋଽତି॒ ହ୍ୱରାଂ॑ସି ବ॒ଭ୍ରବଃ॑ । ସୋମା॑ ଋ॒ତସ୍ୟ॒ ଧାର॑ୟା ॥ ୯।୦୬୩।୦୪, ୭।୧।୦୩୦।୦୪

ଇନ୍ଦ୍ରଂ॒ ବର୍ଧ॑ନ୍ତୋ ଅ॒ପ୍ତୁରଃ॑ କୃ॒ଣ୍ୱନ୍ତୋ॒ ବିଶ୍ୱ॒ମାର୍ୟ॑ମ୍ । ଅ॒ପ॒ଘ୍ନନ୍ତୋ॒ ଅରା॑ବ୍ଣଃ ॥ ୯।୦୬୩।୦୫, ୭।୧।୦୩୦।୦୫

ସୁ॒ତା ଅନୁ॒ ସ୍ୱମା ରଜୋ॒ଽଭ୍ୟ॑ର୍ଷନ୍ତି ବ॒ଭ୍ରବଃ॑ । ଇନ୍ଦ୍ରଂ॒ ଗଚ୍ଛ॑ନ୍ତ॒ ଇନ୍ଦ॑ବଃ ॥ ୯।୦୬୩।୦୬, ୭।୧।୦୩୧।୦୧

ଅ॒ୟା ପ॑ବସ୍ୱ॒ ଧାର॑ୟା॒ ଯୟା॒ ସୂର୍ୟ॒ମରୋ॑ଚୟଃ । ହି॒ନ୍ୱା॒ନୋ ମାନୁ॑ଷୀର॒ପଃ ॥ ୯।୦୬୩।୦୭, ୭।୧।୦୩୧।୦୨

ଅୟୁ॑କ୍ତ॒ ସୂର॒ ଏତ॑ଶଂ॒ ପବ॑ମାନୋ ମ॒ନାବଧି॑ । ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷେଣ॒ ଯାତ॑ବେ ॥ ୯।୦୬୩।୦୮, ୭।୧।୦୩୧।୦୩

ଉ॒ତ ତ୍ୟା ହ॒ରିତୋ॒ ଦଶ॒ ସୂରୋ॑ ଅୟୁକ୍ତ॒ ଯାତ॑ବେ । ଇନ୍ଦୁ॒ରିନ୍ଦ୍ର॒ ଇତି॑ ବ୍ରୁ॒ବନ୍ ॥ ୯।୦୬୩।୦୯, ୭।୧।୦୩୧।୦୪

ପରୀ॒ତୋ ବା॒ୟବେ॑ ସୁ॒ତଂ ଗିର॒ ଇନ୍ଦ୍ରା॑ୟ ମତ୍ସ॒ରମ୍ । ଅବ୍ୟୋ॒ ବାରେ॑ଷୁ ସିଞ୍ଚତ ॥ ୯।୦୬୩।୧୦, ୭।୧।୦୩୧।୦୫

ପବ॑ମାନ ବି॒ଦା ର॒ୟିମ॒ସ୍ମଭ୍ୟଂ॑ ସୋମ ଦୁ॒ଷ୍ଟର॑ମ୍ । ଯୋ ଦୂ॒ଣାଶୋ॑ ବନୁଷ୍ୟ॒ତା ॥ ୯।୦୬୩।୧୧, ୭।୧।୦୩୨।୦୧

ଅ॒ଭ୍ୟ॑ର୍ଷ ସହ॒ସ୍ରିଣଂ॑ ର॒ୟିଂ ଗୋମ॑ନ୍ତମ॒ଶ୍ୱିନ॑ମ୍ । ଅ॒ଭି ବାଜ॑ମୁ॒ତ ଶ୍ରବଃ॑ ॥ ୯।୦୬୩।୧୨, ୭।୧।୦୩୨।୦୨

ସୋମୋ॑ ଦେ॒ବୋ ନ ସୂର୍ୟୋଽଦ୍ରି॑ଭିଃ ପବତେ ସୁ॒ତଃ । ଦଧା॑ନଃ କ॒ଲଶେ॒ ରସ॑ମ୍ ॥ ୯।୦୬୩।୧୩, ୭।୧।୦୩୨।୦୩

ଏ॒ତେ ଧାମା॒ନ୍ୟାର୍ୟା॑ ଶୁ॒କ୍ରା ଋ॒ତସ୍ୟ॒ ଧାର॑ୟା । ବାଜଂ॒ ଗୋମ॑ନ୍ତମକ୍ଷରନ୍ ॥ ୯।୦୬୩।୧୪, ୭।୧।୦୩୨।୦୪

ସୁ॒ତା ଇନ୍ଦ୍ରା॑ୟ ବ॒ଜ୍ରିଣେ॒ ସୋମା॑ସୋ॒ ଦଧ୍ୟା॑ଶିରଃ । ପ॒ବିତ୍ର॒ମତ୍ୟ॑କ୍ଷରନ୍ ॥ ୯।୦୬୩।୧୫, ୭।୧।୦୩୨।୦୫

ପ୍ର ସୋ॑ମ॒ ମଧୁ॑ମତ୍ତମୋ ରା॒ୟେ ଅ॑ର୍ଷ ପ॒ବିତ୍ର॒ ଆ । ମଦୋ॒ ଯୋ ଦେ॑ବ॒ବୀତ॑ମଃ ॥ ୯।୦୬୩।୧୬, ୭।୧।୦୩୩।୦୧

ତମୀ॑ ମୃଜନ୍ତ୍ୟା॒ୟବୋ॒ ହରିଂ॑ ନ॒ଦୀଷୁ॑ ବା॒ଜିନ॑ମ୍ । ଇନ୍ଦୁ॒ମିନ୍ଦ୍ରା॑ୟ ମତ୍ସ॒ରମ୍ ॥ ୯।୦୬୩।୧୭, ୭।୧।୦୩୩।୦୨

ଆ ପ॑ବସ୍ୱ॒ ହିର॑ଣ୍ୟବ॒ଦଶ୍ୱା॑ବତ୍ସୋମ ବୀ॒ରବ॑ତ୍ । ବାଜଂ॒ ଗୋମ॑ନ୍ତ॒ମା ଭ॑ର ॥ ୯।୦୬୩।୧୮, ୭।୧।୦୩୩।୦୩

ପରି॒ ବାଜେ॒ ନ ବା॑ଜ॒ୟୁମବ୍ୟୋ॒ ବାରେ॑ଷୁ ସିଞ୍ଚତ । ଇନ୍ଦ୍ରା॑ୟ॒ ମଧୁ॑ମତ୍ତମମ୍ ॥ ୯।୦୬୩।୧୯, ୭।୧।୦୩୩।୦୪

କ॒ବିଂ ମୃ॑ଜନ୍ତି॒ ମର୍ଜ୍ୟଂ॑ ଧୀ॒ଭିର୍ୱିପ୍ରା॑ ଅବ॒ସ୍ୟବଃ॑ । ବୃଷା॒ କନି॑କ୍ରଦର୍ଷତି ॥ ୯।୦୬୩।୨୦, ୭।୧।୦୩୩।୦୫

ବୃଷ॑ଣଂ ଧୀ॒ଭିର॒ପ୍ତୁରଂ॒ ସୋମ॑ମୃ॒ତସ୍ୟ॒ ଧାର॑ୟା । ମ॒ତୀ ବିପ୍ରାଃ॒ ସମ॑ସ୍ୱରନ୍ ॥ ୯।୦୬୩।୨୧, ୭।୧।୦୩୪।୦୧

ପବ॑ସ୍ୱ ଦେବାୟୁ॒ଷଗିନ୍ଦ୍ରଂ॑ ଗଚ୍ଛତୁ ତେ॒ ମଦଃ॑ । ବା॒ୟୁମା ରୋ॑ହ॒ ଧର୍ମ॑ଣା ॥ ୯।୦୬୩।୨୨, ୭।୧।୦୩୪।୦୨

ପବ॑ମାନ॒ ନି ତୋ॑ଶସେ ର॒ୟିଂ ସୋ॑ମ ଶ୍ର॒ବାୟ୍ୟ॑ମ୍ । ପ୍ରି॒ୟଃ ସ॑ମୁ॒ଦ୍ରମା ବି॑ଶ ॥ ୯।୦୬୩।୨୩, ୭।୧।୦୩୪।୦୩

ଅ॒ପ॒ଘ୍ନନ୍ପ॑ବସେ॒ ମୃଧଃ॑ କ୍ରତୁ॒ବିତ୍ସୋ॑ମ ମତ୍ସ॒ରଃ । ନୁ॒ଦସ୍ୱାଦେ॑ବୟୁଂ॒ ଜନ॑ମ୍ ॥ ୯।୦୬୩।୨୪, ୭।୧।୦୩୪।୦୪

ପବ॑ମାନା ଅସୃକ୍ଷତ॒ ସୋମାଃ॑ ଶୁ॒କ୍ରାସ॒ ଇନ୍ଦ॑ବଃ । ଅ॒ଭି ବିଶ୍ୱା॑ନି॒ କାବ୍ୟା॑ ॥ ୯।୦୬୩।୨୫, ୭।୧।୦୩୪।୦୫

ପବ॑ମାନାସ ଆ॒ଶବଃ॑ ଶୁ॒ଭ୍ରା ଅ॑ସୃଗ୍ର॒ମିନ୍ଦ॑ବଃ । ଘ୍ନନ୍ତୋ॒ ବିଶ୍ୱା॒ ଅପ॒ ଦ୍ୱିଷଃ॑ ॥ ୯।୦୬୩।୨୬, ୭।୧।୦୩୫।୦୧

ପବ॑ମାନା ଦି॒ବସ୍ପର୍ୟ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷାଦସୃକ୍ଷତ । ପୃ॒ଥି॒ବ୍ୟା ଅଧି॒ ସାନ॑ବି ॥ ୯।୦୬୩।୨୭, ୭।୧।୦୩୫।୦୨

ପୁ॒ନା॒ନଃ ସୋ॑ମ॒ ଧାର॒ୟେନ୍ଦୋ॒ ବିଶ୍ୱା॒ ଅପ॒ ସ୍ରିଧଃ॑ । ଜ॒ହି ରକ୍ଷାଂ॑ସି ସୁକ୍ରତୋ ॥ ୯।୦୬୩।୨୮, ୭।୧।୦୩୫।୦୩

ଅ॒ପ॒ଘ୍ନନ୍ତ୍ସୋ॑ମ ର॒କ୍ଷସୋ॒ଽଭ୍ୟ॑ର୍ଷ॒ କନି॑କ୍ରଦତ୍ । ଦ୍ୟୁ॒ମନ୍ତଂ॒ ଶୁଷ୍ମ॑ମୁତ୍ତ॒ମମ୍ ॥ ୯।୦୬୩।୨୯, ୭।୧।୦୩୫।୦୪

ଅ॒ସ୍ମେ ବସୂ॑ନି ଧାରୟ॒ ସୋମ॑ ଦି॒ବ୍ୟାନି॒ ପାର୍ଥି॑ବା । ଇନ୍ଦୋ॒ ବିଶ୍ୱା॑ନି॒ ବାର୍ୟା॑ ॥ ୯।୦୬୩।୩୦, ୭।୧।୦୩୫।୦୫

[୬୪] ବୃଷାସୋମେତି ତ୍ରିଂଶଦୃଚସ୍ୟସୂକ୍ତସ୍ୟ ମାରୀଚଃ କଶ୍ୟପଃ ପବମାନଃ ସୋମୋଗାୟତ୍ରୀ ।

ବୃଷା॑ ସୋମ ଦ୍ୟୁ॒ମାଁ ଅ॑ସି॒ ବୃଷା॑ ଦେବ॒ ବୃଷ॑ବ୍ରତଃ । ବୃଷା॒ ଧର୍ମା॑ଣି ଦଧିଷେ ॥ ୯।୦୬୪।୦୧, ୭।୧।୦୩୬।୦୧

ବୃଷ୍ଣ॑ସ୍ତେ॒ ବୃଷ୍ଣ୍ୟଂ॒ ଶବୋ॒ ବୃଷା॒ ବନଂ॒ ବୃଷା॒ ମଦଃ॑ । ସ॒ତ୍ୟଂ ବୃ॑ଷ॒ନ୍ୱୃଷେଦ॑ସି ॥ ୯।୦୬୪।୦୨, ୭।୧।୦୩୬।୦୨

ଅଶ୍ୱୋ॒ ନ ଚ॑କ୍ରଦୋ॒ ବୃଷା॒ ସଂ ଗା ଇ॑ନ୍ଦୋ॒ ସମର୍ୱ॑ତଃ । ବି ନୋ॑ ରା॒ୟେ ଦୁରୋ॑ ବୃଧି ॥ ୯।୦୬୪।୦୩, ୭।୧।୦୩୬।୦୩

ଅସୃ॑କ୍ଷତ॒ ପ୍ର ବା॒ଜିନୋ॑ ଗ॒ବ୍ୟା ସୋମା॑ସୋ ଅଶ୍ୱ॒ୟା । ଶୁ॒କ୍ରାସୋ॑ ବୀର॒ୟାଶବଃ॑ ॥ ୯।୦୬୪।୦୪, ୭।୧।୦୩୬।୦୪

ଶୁ॒ମ୍ଭମା॑ନା ଋତା॒ୟୁଭି॑ର୍ମୃ॒ଜ୍ୟମା॑ନା॒ ଗଭ॑ସ୍ତ୍ୟୋଃ । ପବ॑ନ୍ତେ॒ ବାରେ॑ ଅ॒ବ୍ୟଯେ॑ ॥ ୯।୦୬୪।୦୫, ୭।୧।୦୩୬।୦୫

ତେ ବିଶ୍ୱା॑ ଦା॒ଶୁଷେ॒ ବସୁ॒ ସୋମା॑ ଦି॒ବ୍ୟାନି॒ ପାର୍ଥି॑ବା । ପବ॑ନ୍ତା॒ମାନ୍ତରି॑କ୍ଷ୍ୟା ॥ ୯।୦୬୪।୦୬, ୭।୧।୦୩୭।୦୧

ପବ॑ମାନସ୍ୟ ବିଶ୍ୱବି॒ତ୍ପ୍ର ତେ॒ ସର୍ଗା॑ ଅସୃକ୍ଷତ । ସୂର୍ୟ॑ସ୍ୟେବ॒ ନ ର॒ଶ୍ମୟଃ॑ ॥ ୯।୦୬୪।୦୭, ୭।୧।୦୩୭।୦୨

କେ॒ତୁଂ କୃ॒ଣ୍ୱନ୍ଦି॒ବସ୍ପରି॒ ବିଶ୍ୱା॑ ରୂ॒ପାଭ୍ୟ॑ର୍ଷସି । ସ॒ମୁ॒ଦ୍ରଃ ସୋ॑ମ ପିନ୍ୱସେ ॥ ୯।୦୬୪।୦୮, ୭।୧।୦୩୭।୦୩

ହି॒ନ୍ୱା॒ନୋ ବାଚ॑ମିଷ୍ୟସି॒ ପବ॑ମାନ॒ ବିଧ॑ର୍ମଣି । ଅକ୍ରା॑ନ୍ଦେ॒ବୋ ନ ସୂର୍ୟଃ॑ ॥ ୯।୦୬୪।୦୯, ୭।୧।୦୩୭।୦୪

ଇନ୍ଦୁଃ॑ ପବିଷ୍ଟ॒ ଚେତ॑ନଃ ପ୍ରି॒ୟଃ କ॑ବୀ॒ନାଂ ମ॒ତୀ । ସୃ॒ଜଦଶ୍ୱଂ॑ ର॒ଥୀରି॑ବ ॥ ୯।୦୬୪।୧୦, ୭।୧।୦୩୭।୦୫

ଊ॒ର୍ମିର୍ୟସ୍ତେ॑ ପ॒ବିତ୍ର॒ ଆ ଦେ॑ବା॒ବୀଃ ପ॒ର୍ୟକ୍ଷ॑ରତ୍ । ସୀଦ॑ନ୍ନୃ॒ତସ୍ୟ॒ ଯୋନି॒ମା ॥ ୯।୦୬୪।୧୧, ୭।୧।୦୩୮।୦୧

ସ ନୋ॑ ଅର୍ଷ ପ॒ବିତ୍ର॒ ଆ ମଦୋ॒ ଯୋ ଦେ॑ବ॒ବୀତ॑ମଃ । ଇନ୍ଦ॒ବିନ୍ଦ୍ରା॑ୟ ପୀ॒ତୟେ॑ ॥ ୯।୦୬୪।୧୨, ୭।୧।୦୩୮।୦୨

ଇ॒ଷେ ପ॑ବସ୍ୱ॒ ଧାର॑ୟା ମୃ॒ଜ୍ୟମା॑ନୋ ମନୀ॒ଷିଭିଃ॑ । ଇନ୍ଦୋ॑ ରୁ॒ଚାଭି ଗା ଇ॑ହି ॥ ୯।୦୬୪।୧୩, ୭।୧।୦୩୮।୦୩

ପୁ॒ନା॒ନୋ ବରି॑ବସ୍କୃ॒ଧ୍ୟୂର୍ଜଂ॒ ଜନା॑ୟ ଗିର୍ୱଣଃ । ହରେ॑ ସୃଜା॒ନ ଆ॒ଶିର॑ମ୍ ॥ ୯।୦୬୪।୧୪, ୭।୧।୦୩୮।୦୪

ପୁ॒ନା॒ନୋ ଦେ॒ବବୀ॑ତୟ॒ ଇନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ୟ ଯାହି ନିଷ୍କୃ॒ତମ୍ । ଦ୍ୟୁ॒ତା॒ନୋ ବା॒ଜିଭି॑ର୍ୟ॒ତଃ ॥ ୯।୦୬୪।୧୫, ୭।୧।୦୩୮।୦୫

ପ୍ର ହି॑ନ୍ୱା॒ନାସ॒ ଇନ୍ଦ॒ବୋଽଚ୍ଛା॑ ସମୁ॒ଦ୍ରମା॒ଶବଃ॑ । ଧି॒ୟା ଜୂ॒ତା ଅ॑ସୃକ୍ଷତ ॥ ୯।୦୬୪।୧୬, ୭।୧।୦୩୯।୦୧

ମ॒ର୍ମୃ॒ଜା॒ନାସ॑ ଆ॒ୟବୋ॒ ବୃଥା॑ ସମୁ॒ଦ୍ରମିନ୍ଦ॑ବଃ । ଅଗ୍ମ॑ନ୍ନୃ॒ତସ୍ୟ॒ ଯୋନି॒ମା ॥ ୯।୦୬୪।୧୭, ୭।୧।୦୩୯।୦୨

ପରି॑ ଣୋ ଯାହ୍ୟସ୍ମ॒ୟୁର୍ୱିଶ୍ୱା॒ ବସୂ॒ନ୍ୟୋଜ॑ସା । ପା॒ହି ନଃ॒ ଶର୍ମ॑ ବୀ॒ରବ॑ତ୍ ॥ ୯।୦୬୪।୧୮, ୭।୧।୦୩୯।୦୩

ମିମା॑ତି॒ ବହ୍ନି॒ରେତ॑ଶଃ ପ॒ଦଂ ଯୁ॑ଜା॒ନ ଋକ୍ୱ॑ଭିଃ । ପ୍ର ଯତ୍ସ॑ମୁ॒ଦ୍ର ଆହି॑ତଃ ॥ ୯।୦୬୪।୧୯, ୭।୧।୦୩୯।୦୪

ଆ ଯଦ୍ୟୋନିଂ॑ ହିର॒ଣ୍ୟଯ॑ମା॒ଶୁର୍ଋ॒ତସ୍ୟ॒ ସୀଦ॑ତି । ଜହା॒ତ୍ୟପ୍ର॑ଚେତସଃ ॥ ୯।୦୬୪।୨୦, ୭।୧।୦୩୯।୦୫

ଅ॒ଭି ବେ॒ନା ଅ॑ନୂଷ॒ତେୟ॑କ୍ଷନ୍ତି॒ ପ୍ରଚେ॑ତସଃ । ମଜ୍ଜ॒ନ୍ତ୍ୟବି॑ଚେତସଃ ॥ ୯।୦୬୪।୨୧, ୭।୧।୦୪୦।୦୧

ଇନ୍ଦ୍ରା॑ୟେନ୍ଦୋ ମ॒ରୁତ୍ୱ॑ତେ॒ ପବ॑ସ୍ୱ॒ ମଧୁ॑ମତ୍ତମଃ । ଋ॒ତସ୍ୟ॒ ଯୋନି॑ମା॒ସଦ॑ମ୍ ॥ ୯।୦୬୪।୨୨, ୭।୧।୦୪୦।୦୨

ତଂ ତ୍ୱା॒ ବିପ୍ରା॑ ବଚୋ॒ବିଦଃ॒ ପରି॑ ଷ୍କୃଣ୍ୱନ୍ତି ବେ॒ଧସଃ॑ । ସଂ ତ୍ୱା॑ ମୃଜନ୍ତ୍ୟା॒ୟବଃ॑ ॥ ୯।୦୬୪।୨୩, ୭।୧।୦୪୦।୦୩

ରସଂ॑ ତେ ମି॒ତ୍ରୋ ଅ॑ର୍ୟ॒ମା ପିବ॑ନ୍ତି॒ ବରୁ॑ଣଃ କବେ । ପବ॑ମାନସ୍ୟ ମ॒ରୁତଃ॑ ॥ ୯।୦୬୪।୨୪, ୭।୧।୦୪୦।୦୪

ତ୍ୱଂ ସୋ॑ମ ବିପ॒ଶ୍ଚିତଂ॑ ପୁନା॒ନୋ ବାଚ॑ମିଷ୍ୟସି । ଇନ୍ଦୋ॑ ସ॒ହସ୍ର॑ଭର୍ଣସମ୍ ॥ ୯।୦୬୪।୨୫, ୭।୧।୦୪୦।୦୫

ଉ॒ତୋ ସ॒ହସ୍ର॑ଭର୍ଣସଂ॒ ବାଚଂ॑ ସୋମ ମଖ॒ସ୍ୟୁବ॑ମ୍ । ପୁ॒ନା॒ନ ଇ॑ନ୍ଦ॒ବା ଭ॑ର ॥ ୯।୦୬୪।୨୬, ୭।୧।୦୪୧।୦୧

ପୁ॒ନା॒ନ ଇ॑ନ୍ଦବେଷାଂ॒ ପୁରୁ॑ହୂତ॒ ଜନା॑ନାମ୍ । ପ୍ରି॒ୟଃ ସ॑ମୁ॒ଦ୍ରମା ବି॑ଶ ॥ ୯।୦୬୪।୨୭, ୭।୧।୦୪୧।୦୨

ଦବି॑ଦ୍ୟୁତତ୍ୟା ରୁ॒ଚା ପ॑ରି॒ଷ୍ଟୋଭ॑ନ୍ତ୍ୟା କୃ॒ପା । ସୋମାଃ॑ ଶୁ॒କ୍ରା ଗବା॑ଶିରଃ ॥ ୯।୦୬୪।୨୮, ୭।୧।୦୪୧।୦୩

ହି॒ନ୍ୱା॒ନୋ ହେ॒ତୃଭି॑ର୍ୟ॒ତ ଆ ବାଜଂ॑ ବା॒ଜ୍ୟ॑କ୍ରମୀତ୍ । ସୀଦ॑ନ୍ତୋ ବ॒ନୁଷୋ॑ ଯଥା ॥ ୯।୦୬୪।୨୯, ୭।୧।୦୪୧।୦୪

ଋ॒ଧକ୍ସୋ॑ମ ସ୍ୱ॒ସ୍ତୟେ॑ ସଞ୍ଜଗ୍ମା॒ନୋ ଦି॒ବଃ କ॒ବିଃ । ପବ॑ସ୍ୱ॒ ସୂର୍ୟୋ॑ ଦୃ॒ଶେ ॥ ୯।୦୬୪।୩୦, ୭।୧।୦୪୧।୦୫

ପବମାନ ପାରାୟଣ ଚତୁର୍ଥୋଧ୍ୟାୟଃ

[୬୫] ହିନ୍ୱନ୍ତୀତି ତ୍ରିଂଶଦୃଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ବାରୁଣିର୍ଭୃଗୁଃ ପବମାନଃ ସୋମୋଗାୟତ୍ରୀ । (ଅତ୍ରଭାର୍ଗବୋଜମଦଗ୍ନିଃ ପାକ୍ଷିକଃ)

ହି॒ନ୍ୱନ୍ତି॒ ସୂର॒ମୁସ୍ର॑ୟଃ॒ ସ୍ୱସା॑ରୋ ଜା॒ମୟ॒ସ୍ପତି॑ମ୍ । ମ॒ହାମିନ୍ଦୁଂ॑ ମହୀ॒ୟୁବଃ॑ ॥ ୯।୦୬୫।୦୧, ୭।୨।୧।୧

ପବ॑ମାନ ରୁ॒ଚାରୁ॑ଚା ଦେ॒ବୋ ଦେ॒ବେଭ୍ୟ॒ସ୍ପରି॑ । ବିଶ୍ୱା॒ ବସୂ॒ନ୍ୟା ବି॑ଶ ॥ ୯।୦୬୫।୦୨, ୭।୨।୧।୨

ଆ ପ॑ବମାନ ସୁଷ୍ଟୁ॒ତିଂ ବୃ॒ଷ୍ଟିଂ ଦେ॒ବେଭ୍ୟୋ॒ ଦୁବଃ॑ । ଇ॒ଷେ ପ॑ବସ୍ୱ ସଂ॒ୟତ॑ମ୍ ॥ ୯।୦୬୫।୦୩, ୭।୨।୧।୩

ବୃଷା॒ ହ୍ୟସି॑ ଭା॒ନୁନା॑ ଦ୍ୟୁ॒ମନ୍ତଂ॑ ତ୍ୱା ହବାମହେ । ପବ॑ମାନ ସ୍ୱା॒ଧ୍ୟଃ॑ ॥ ୯।୦୬୫।୦୪, ୭।୨।୧।୪

ଆ ପ॑ବସ୍ୱ ସୁ॒ବୀର୍ୟଂ॒ ମନ୍ଦ॑ମାନଃ ସ୍ୱାୟୁଧ । ଇ॒ହୋ ଷ୍ୱି॑ନ୍ଦ॒ବା ଗ॑ହି ॥ ୯।୦୬୫।୦୫, ୭।୨।୧।୫

ଯଦ॒ଦ୍ଭିଃ ପ॑ରିଷି॒ଚ୍ୟସେ॑ ମୃ॒ଜ୍ୟମା॑ନୋ॒ ଗଭ॑ସ୍ତ୍ୟୋଃ । ଦ୍ରୁଣା॑ ସ॒ଧସ୍ଥ॑ମଶ୍ନୁଷେ ॥ ୯।୦୬୫।୦୬, ୭।୨।୨।୧

ପ୍ର ସୋମା॑ୟ ବ୍ୟଶ୍ୱ॒ବତ୍ପବ॑ମାନାୟ ଗାୟତ । ମ॒ହେ ସ॒ହସ୍ର॑ଚକ୍ଷସେ ॥ ୯।୦୬୫।୦୭, ୭।୨।୨।୨

ଯସ୍ୟ॒ ବର୍ଣଂ॑ ମଧୁ॒ଶ୍ଚୁତଂ॒ ହରିଂ॑ ହି॒ନ୍ୱନ୍ତ୍ୟଦ୍ରି॑ଭିଃ । ଇନ୍ଦୁ॒ମିନ୍ଦ୍ରା॑ୟ ପୀ॒ତୟେ॑ ॥ ୯।୦୬୫।୦୮, ୭।୨।୨।୩

ତସ୍ୟ॑ ତେ ବା॒ଜିନୋ॑ ବ॒ୟଂ ବିଶ୍ୱା॒ ଧନା॑ନି ଜି॒ଗ୍ୟୁଷଃ॑ । ସ॒ଖି॒ତ୍ୱମା ବୃ॑ଣୀମହେ ॥ ୯।୦୬୫।୦୯, ୭।୨।୨।୪

ବୃଷା॑ ପବସ୍ୱ॒ ଧାର॑ୟା ମ॒ରୁତ୍ୱ॑ତେ ଚ ମତ୍ସ॒ରଃ । ବିଶ୍ୱା॒ ଦଧା॑ନ॒ ଓଜ॑ସା ॥ ୯।୦୬୫।୧୦, ୭।୨।୨।୫

ତଂ ତ୍ୱା॑ ଧ॒ର୍ତାର॑ମୋ॒ଣ୍ୟୋ॒୩॒॑ଃ ପବ॑ମାନ ସ୍ୱ॒ର୍ଦୃଶ॑ମ୍ । ହି॒ନ୍ୱେ ବାଜେ॑ଷୁ ବା॒ଜିନ॑ମ୍ ॥ ୯।୦୬୫।୧୧, ୭।୨।୩।୧

ଅ॒ୟା ଚି॒ତ୍ତୋ ବି॒ପାନୟା॒ ହରିଃ॑ ପବସ୍ୱ॒ ଧାର॑ୟା । ଯୁଜଂ॒ ବାଜେ॑ଷୁ ଚୋଦୟ ॥ ୯।୦୬୫।୧୨, ୭।୨।୩।୨

ଆ ନ॑ ଇନ୍ଦୋ ମ॒ହୀମିଷଂ॒ ପବ॑ସ୍ୱ ବି॒ଶ୍ୱଦ॑ର୍ଶତଃ । ଅ॒ସ୍ମଭ୍ୟଂ॑ ସୋମ ଗାତୁ॒ବିତ୍ ॥ ୯।୦୬୫।୧୩, ୭।୨।୩।୩

ଆ କ॒ଲଶା॑ ଅନୂଷ॒ତେନ୍ଦୋ॒ ଧାରା॑ଭି॒ରୋଜ॑ସା । ଏନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ୟ ପୀ॒ତୟେ॑ ବିଶ ॥ ୯।୦୬୫।୧୪, ୭।୨।୩।୪

ଯସ୍ୟ॑ ତେ॒ ମଦ୍ୟଂ॒ ରସଂ॑ ତୀ॒ବ୍ରଂ ଦୁ॒ହନ୍ତ୍ୟଦ୍ରି॑ଭିଃ । ସ ପ॑ବସ୍ୱାଭିମାତି॒ହା ॥ ୯।୦୬୫।୧୫, ୭।୨।୩।୫

ରାଜା॑ ମେ॒ଧାଭି॑ରୀୟତେ॒ ପବ॑ମାନୋ ମ॒ନାବଧି॑ । ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷେଣ॒ ଯାତ॑ବେ ॥ ୯।୦୬୫।୧୬, ୭।୨।୪।୧

ଆ ନ॑ ଇନ୍ଦୋ ଶତ॒ଗ୍ୱିନଂ॒ ଗବାଂ॒ ପୋଷଂ॒ ସ୍ୱଶ୍ୱ୍ୟ॑ମ୍ । ବହା॒ ଭଗ॑ତ୍ତିମୂ॒ତୟେ॑ ॥ ୯।୦୬୫।୧୭, ୭।୨।୪।୨

ଆ ନଃ॑ ସୋମ॒ ସହୋ॒ ଜୁବୋ॑ ରୂ॒ପଂ ନ ବର୍ଚ॑ସେ ଭର । ସୁ॒ଷ୍ୱା॒ଣୋ ଦେ॒ବବୀ॑ତୟେ ॥ ୯।୦୬୫।୧୮, ୭।୨।୪।୩

ଅର୍ଷା॑ ସୋମ ଦ୍ୟୁ॒ମତ୍ତ॑ମୋ॒ଽଭି ଦ୍ରୋଣା॑ନି॒ ରୋରୁ॑ବତ୍ । ସୀଦ॑ଞ୍ଛ୍ୟେ॒ନୋ ନ ଯୋନି॒ମା ॥ ୯।୦୬୫।୧୯, ୭।୨।୪।୪

ଅ॒ପ୍ସା ଇନ୍ଦ୍ରା॑ୟ ବା॒ୟବେ॒ ବରୁ॑ଣାୟ ମ॒ରୁଦ୍ଭ୍ୟଃ॑ । ସୋମୋ॑ ଅର୍ଷତି॒ ବିଷ୍ଣ॑ବେ ॥ ୯।୦୬୫।୨୦, ୭।୨।୪।୫

ଇଷଂ॑ ତୋ॒କାୟ॑ ନୋ॒ ଦଧ॑ଦ॒ସ୍ମଭ୍ୟଂ॑ ସୋମ ବି॒ଶ୍ୱତଃ॑ । ଆ ପ॑ବସ୍ୱ ସହ॒ସ୍ରିଣ॑ମ୍ ॥ ୯।୦୬୫।୨୧, ୭।୨।୫।୧

ଯେ ସୋମା॑ସଃ ପରା॒ବତି॒ ଯେ ଅ॑ର୍ୱା॒ବତି॑ ସୁନ୍ୱି॒ରେ । ଯେ ବା॒ଦଃ ଶ॑ର୍ୟ॒ଣାବ॑ତି ॥ ୯।୦୬୫।୨୨, ୭।୨।୫।୨

ଯ ଆ॑ର୍ଜୀ॒କେଷୁ॒ କୃତ୍ୱ॑ସୁ॒ ଯେ ମଧ୍ୟେ॑ ପ॒ସ୍ତ୍ୟା॑ନାମ୍ । ଯେ ବା॒ ଜନେ॑ଷୁ ପ॒ଞ୍ଚସୁ॑ ॥ ୯।୦୬୫।୨୩, ୭।୨।୫।୩

ତେ ନୋ॑ ବୃ॒ଷ୍ଟିଂ ଦି॒ବସ୍ପରି॒ ପବ॑ନ୍ତା॒ମା ସୁ॒ବୀର୍ୟ॑ମ୍ । ସୁ॒ବା॒ନା ଦେ॒ବାସ॒ ଇନ୍ଦ॑ବଃ ॥ ୯।୦୬୫।୨୪, ୭।୨।୫।୪

ପବ॑ତେ ହର୍ୟ॒ତୋ ହରି॑ର୍ଗୃଣା॒ନୋ ଜ॒ମଦ॑ଗ୍ନିନା । ହି॒ନ୍ୱା॒ନୋ ଗୋରଧି॑ ତ୍ୱ॒ଚି ॥ ୯।୦୬୫।୨୫, ୭।୨।୫।୫

ପ୍ର ଶୁ॒କ୍ରାସୋ॑ ବୟୋ॒ଜୁବୋ॑ ହିନ୍ୱା॒ନାସୋ॒ ନ ସପ୍ତ॑ୟଃ । ଶ୍ରୀ॒ଣା॒ନା ଅ॒ପ୍ସୁ ମୃ॑ଞ୍ଜତ ॥ ୯।୦୬୫।୨୬, ୭।୨।୬।୧

ତଂ ତ୍ୱା॑ ସୁ॒ତେଷ୍ୱା॒ଭୁବୋ॑ ହିନ୍ୱି॒ରେ ଦେ॒ବତା॑ତୟେ । ସ ପ॑ବସ୍ୱା॒ନୟା॑ ରୁ॒ଚା ॥ ୯।୦୬୫।୨୭, ୭।୨।୬।୨

ଆ ତେ॒ ଦକ୍ଷଂ॑ ମୟୋ॒ଭୁବଂ॒ ବହ୍ନି॑ମ॒ଦ୍ୟା ବୃ॑ଣୀମହେ । ପାନ୍ତ॒ମା ପୁ॑ରୁ॒ସ୍ପୃହ॑ମ୍ ॥ ୯।୦୬୫।୨୮, ୭।୨।୬।୩

ଆ ମ॒ନ୍ଦ୍ରମା ବରେ॑ଣ୍ୟ॒ମା ବିପ୍ର॒ମା ମ॑ନୀ॒ଷିଣ॑ମ୍ । ପାନ୍ତ॒ମା ପୁ॑ରୁ॒ସ୍ପୃହ॑ମ୍ ॥ ୯।୦୬୫।୨୯, ୭।୨।୬।୪

ଆ ର॒ୟିମା ସୁ॑ଚେ॒ତୁନ॒ମା ସୁ॑କ୍ରତୋ ତ॒ନୂଷ୍ୱା । ପାନ୍ତ॒ମା ପୁ॑ରୁ॒ସ୍ପୃହ॑ମ୍ ॥ ୯।୦୬୫।୩୦, ୭।୨।୬।୫

[୬୬] ପବସ୍ୱେତି ତ୍ରିଂଶଦୃଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ଶତଂବୈଖାନସାଃ ପବମାନସୋମ ଏକୋନବିଂଶ୍ୟାଦିତିସୃଣାମଗ୍ନିଃ ପବମାନୋଗାୟତ୍ର୍ୟଷ୍ଟାଦଶ୍ୟନୁଷ୍ଟୁପ୍ (ଶତଂ ବୈଖାନସାଏତେସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବାଃ ଅତଏଷାଙ୍ଗୋତ୍ରଂନାସ୍ତିଏବମଗ୍ରେପିନାରାୟଣାଦୟଊହ୍ୟାଃ) ।

ପବ॑ସ୍ୱ ବିଶ୍ୱଚର୍ଷଣେ॒ଽଭି ବିଶ୍ୱା॑ନି॒ କାବ୍ୟା॑ । ସଖା॒ ସଖି॑ଭ୍ୟ॒ ଈଡ୍ୟଃ॑ ॥ ୯।୦୬୬।୦୧, ୭।୨।୭।୧

ତାଭ୍ୟାଂ॒ ବିଶ୍ୱ॑ସ୍ୟ ରାଜସି॒ ଯେ ପ॑ବମାନ॒ ଧାମ॑ନୀ । ପ୍ର॒ତୀ॒ଚୀ ସୋ॑ମ ତ॒ସ୍ଥତୁଃ॑ ॥ ୯।୦୬୬।୦୨, ୭।୨।୭।୨

ପରି॒ ଧାମା॑ନି॒ ଯାନି॑ ତେ॒ ତ୍ୱଂ ସୋ॑ମାସି ବି॒ଶ୍ୱତଃ॑ । ପବ॑ମାନ ଋ॒ତୁଭିଃ॑ କବେ ॥ ୯।୦୬୬।୦୩, ୭।୨।୭।୩

ପବ॑ସ୍ୱ ଜ॒ନୟ॒ନ୍ନିଷୋ॒ଽଭି ବିଶ୍ୱା॑ନି॒ ବାର୍ୟା॑ । ସଖା॒ ସଖି॑ଭ୍ୟ ଊ॒ତୟେ॑ ॥ ୯।୦୬୬।୦୪, ୭।୨।୭।୪

ତବ॑ ଶୁ॒କ୍ରାସୋ॑ ଅ॒ର୍ଚୟୋ॑ ଦି॒ବସ୍ପୃ॒ଷ୍ଠେ ବି ତ॑ନ୍ୱତେ । ପ॒ବିତ୍ରଂ॑ ସୋମ॒ ଧାମ॑ଭିଃ ॥ ୯।୦୬୬।୦୫, ୭।୨।୭।୫

ତବେ॒ମେ ସ॒ପ୍ତ ସିନ୍ଧ॑ବଃ ପ୍ର॒ଶିଷଂ॑ ସୋମ ସିସ୍ରତେ । ତୁଭ୍ୟଂ॑ ଧାବନ୍ତି ଧେ॒ନବଃ॑ ॥ ୯।୦୬୬।୦୬, ୭।୨।୮।୧

ପ୍ର ସୋ॑ମ ଯାହି॒ ଧାର॑ୟା ସୁ॒ତ ଇନ୍ଦ୍ରା॑ୟ ମତ୍ସ॒ରଃ । ଦଧା॑ନୋ॒ ଅକ୍ଷି॑ତି॒ ଶ୍ରବଃ॑ ॥ ୯।୦୬୬।୦୭, ୭।୨।୮।୨

ସମୁ॑ ତ୍ୱା ଧୀ॒ଭିର॑ସ୍ୱରନ୍ହିନ୍ୱ॒ତୀଃ ସ॒ପ୍ତ ଜା॒ମୟଃ॑ । ବିପ୍ର॑ମା॒ଜା ବି॒ବସ୍ୱ॑ତଃ ॥ ୯।୦୬୬।୦୮, ୭।୨।୮।୩

ମୃ॒ଜନ୍ତି॑ ତ୍ୱା॒ ସମ॒ଗ୍ରୁବୋଽବ୍ୟେ॑ ଜୀ॒ରାବଧି॒ ଷ୍ୱଣି॑ । ରେ॒ଭୋ ଯଦ॒ଜ୍ୟସେ॒ ବନେ॑ ॥ ୯।୦୬୬।୦୯, ୭।୨।୮।୪

ପବ॑ମାନସ୍ୟ ତେ କବେ॒ ବାଜି॒ନ୍ତ୍ସର୍ଗା॑ ଅସୃକ୍ଷତ । ଅର୍ୱ॑ନ୍ତୋ॒ ନ ଶ୍ର॑ବ॒ସ୍ୟବଃ॑ ॥ ୯।୦୬୬।୧୦, ୭।୨।୮।୫

ଅଚ୍ଛା॒ କୋଶଂ॑ ମଧୁ॒ଶ୍ଚୁତ॒ମସୃ॑ଗ୍ରଂ॒ ବାରେ॑ ଅ॒ବ୍ୟଯେ॑ । ଅବା॑ବଶନ୍ତ ଧୀ॒ତୟଃ॑ ॥ ୯।୦୬୬।୧୧, ୭।୨।୯।୧

ଅଚ୍ଛା॑ ସମୁ॒ଦ୍ରମିନ୍ଦ॒ବୋଽସ୍ତଂ॒ ଗାବୋ॒ ନ ଧେ॒ନବଃ॑ । ଅଗ୍ମ॑ନ୍ନୃ॒ତସ୍ୟ॒ ଯୋନି॒ମା ॥ ୯।୦୬୬।୧୨, ୭।୨।୯।୨

ପ୍ର ଣ॑ ଇନ୍ଦୋ ମ॒ହେ ରଣ॒ ଆପୋ॑ ଅର୍ଷନ୍ତି॒ ସିନ୍ଧ॑ବଃ । ଯଦ୍ଗୋଭି॑ର୍ୱାସୟି॒ଷ୍ୟସେ॑ ॥ ୯।୦୬୬।୧୩, ୭।୨।୯।୩

ଅସ୍ୟ॑ ତେ ସ॒ଖ୍ୟେ ବ॒ୟମିୟ॑କ୍ଷନ୍ତ॒ସ୍ତ୍ୱୋତ॑ୟଃ । ଇନ୍ଦୋ॑ ସଖି॒ତ୍ୱମୁ॑ଶ୍ମସି ॥ ୯।୦୬୬।୧୪, ୭।୨।୯।୪

ଆ ପ॑ବସ୍ୱ॒ ଗବି॑ଷ୍ଟୟେ ମ॒ହେ ସୋ॑ମ ନୃ॒ଚକ୍ଷ॑ସେ । ଏନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ୟ ଜ॒ଠରେ॑ ବିଶ ॥ ୯।୦୬୬।୧୫, ୭।୨।୯।୫

ମ॒ହାଁ ଅ॑ସି ସୋମ॒ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ॑ ଉ॒ଗ୍ରାଣା॑ମିନ୍ଦ॒ ଓଜି॑ଷ୍ଠଃ । ଯୁଧ୍ୱା॒ ସଞ୍ଛଶ୍ୱ॑ଜ୍ଜିଗେଥ ॥ ୯।୦୬୬।୧୬, ୭।୨।୦୧୦।୦୧

ଯ ଉ॒ଗ୍ରେଭ୍ୟ॑ଶ୍ଚି॒ଦୋଜୀ॑ୟା॒ଞ୍ଛୂରେ॑ଭ୍ୟଶ୍ଚି॒ଚ୍ଛୂର॑ତରଃ । ଭୂ॒ରି॒ଦାଭ୍ୟ॑ଶ୍ଚି॒ନ୍ମଂହୀ॑ୟାନ୍ ॥ ୯।୦୬୬।୧୭, ୭।୨।୦୧୦।୦୨

ତ୍ୱଂ ସୋ॑ମ॒ ସୂର॒ ଏଷ॑ସ୍ତୋ॒କସ୍ୟ॑ ସା॒ତା ତ॒ନୂନା॑ମ୍ । ବୃ॒ଣୀ॒ମହେ॑ ସ॒ଖ୍ୟାୟ॑ ବୃଣୀ॒ମହେ॒ ଯୁଜ୍ୟା॑ୟ ॥ ୯।୦୬୬।୧୮, ୭।୨।୦୧୦।୦୩

ଅଗ୍ନ॒ ଆୟୂଂ॑ଷି ପବସ॒ ଆ ସୁ॒ବୋର୍ଜ॒ମିଷଂ॑ ଚ ନଃ । ଆ॒ରେ ବା॑ଧସ୍ୱ ଦୁ॒ଚ୍ଛୁନା॑ମ୍ ॥ ୯।୦୬୬।୧୯, ୭।୨।୦୧୦।୦୪

ଅ॒ଗ୍ନିର୍ଋଷିଃ॒ ପବ॑ମାନଃ॒ ପାଞ୍ଚ॑ଜନ୍ୟଃ ପୁ॒ରୋହି॑ତଃ । ତମୀ॑ମହେ ମହାଗ॒ୟମ୍ ॥ ୯।୦୬୬।୨୦, ୭।୨।୦୧୦।୦୫

ଅଗ୍ନେ॒ ପବ॑ସ୍ୱ॒ ସ୍ୱପା॑ ଅ॒ସ୍ମେ ବର୍ଚଃ॑ ସୁ॒ବୀର୍ୟ॑ମ୍ । ଦଧ॑ଦ୍ର॒ୟିଂ ମୟି॒ ପୋଷ॑ମ୍ ॥ ୯।୦୬୬।୨୧, ୭।୨।୦୧୧।୦୧

ପବ॑ମାନୋ॒ ଅତି॒ ସ୍ରିଧୋ॒ଽଭ୍ୟ॑ର୍ଷତି ସୁଷ୍ଟୁ॒ତିମ୍ । ସୂରୋ॒ ନ ବି॒ଶ୍ୱଦ॑ର୍ଶତଃ ॥ ୯।୦୬୬।୨୨, ୭।୨।୦୧୧।୦୨

ସ ମ॑ର୍ମୃଜା॒ନ ଆ॒ୟୁଭିଃ॒ ପ୍ରୟ॑ସ୍ୱା॒ନ୍ପ୍ରୟ॑ସେ ହି॒ତଃ । ଇନ୍ଦୁ॒ରତ୍ୟୋ॑ ବିଚକ୍ଷ॒ଣଃ ॥ ୯।୦୬୬।୨୩, ୭।୨।୦୧୧।୦୩

ପବ॑ମାନ ଋ॒ତଂ ବୃ॒ହଚ୍ଛୁ॒କ୍ରଂ ଜ୍ୟୋତି॑ରଜୀଜନତ୍ । କୃ॒ଷ୍ଣା ତମାଂ॑ସି॒ ଜଙ୍ଘ॑ନତ୍ ॥ ୯।୦୬୬।୨୪, ୭।୨।୦୧୧।୦୪

ପବ॑ମାନସ୍ୟ॒ ଜଙ୍ଘ୍ନ॑ତୋ॒ ହରେ॑ଶ୍ଚ॒ନ୍ଦ୍ରା ଅ॑ସୃକ୍ଷତ । ଜୀ॒ରା ଅ॑ଜି॒ରଶୋ॑ଚିଷଃ ॥ ୯।୦୬୬।୨୫, ୭।୨।୦୧୧।୦୫

ପବ॑ମାନୋ ର॒ଥୀତ॑ମଃ ଶୁ॒ଭ୍ରେଭିଃ॑ ଶୁ॒ଭ୍ରଶ॑ସ୍ତମଃ । ହରି॑ଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରୋ ମ॒ରୁଦ୍ଗ॑ଣଃ ॥ ୯।୦୬୬।୨୬, ୭।୨।୦୧୨।୦୧

ପବ॑ମାନୋ॒ ବ୍ୟ॑ଶ୍ନବଦ୍ର॒ଶ୍ମିଭି॑ର୍ୱାଜ॒ସାତ॑ମଃ । ଦଧ॑ତ୍ସ୍ତୋ॒ତ୍ରେ ସୁ॒ବୀର୍ୟ॑ମ୍ ॥ ୯।୦୬୬।୨୭, ୭।୨।୦୧୨।୦୨

ପ୍ର ସୁ॑ବା॒ନ ଇନ୍ଦୁ॑ରକ୍ଷାଃ ପ॒ବିତ୍ର॒ମତ୍ୟ॒ବ୍ୟଯ॑ମ୍ । ପୁ॒ନା॒ନ ଇନ୍ଦୁ॒ରିନ୍ଦ୍ର॒ମା ॥ ୯।୦୬୬।୨୮, ୭।୨।୦୧୨।୦୩

ଏ॒ଷ ସୋମୋ॒ ଅଧି॑ ତ୍ୱ॒ଚି ଗବାଂ॑ କ୍ରୀଳ॒ତ୍ୟଦ୍ରି॑ଭିଃ । ଇନ୍ଦ୍ରଂ॒ ମଦା॑ୟ॒ ଜୋହୁ॑ବତ୍ ॥ ୯।୦୬୬।୨୯, ୭।୨।୦୧୨।୦୪

ଯସ୍ୟ॑ ତେ ଦ୍ୟୁ॒ମ୍ନବ॒ତ୍ପୟଃ॒ ପବ॑ମା॒ନାଭୃ॑ତଂ ଦି॒ବଃ । ତେନ॑ ନୋ ମୃଳ ଜୀ॒ବସେ॑ ॥ ୯।୦୬୬।୩୦, ୭।୨।୦୧୨।୦୫

[୬୭] ତ୍ୱଂସୋମାସୀତି ଦ୍ୱାତ୍ରିଂଶଦୃଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ଆଦ୍ୟାନାଂସପ୍ତାନାନ୍ତୃଚାନାମ୍ଭରଦ୍ୱାଜକଶ୍ୟପଗୋତମାତ୍ରିବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଜମଦଗ୍ନିବସିଷ୍ଠା ଋଷୟଃ ଶିଷ୍ଟାନାମାଙ୍ଗିରସଃ ପବିତ୍ରଋଷିଃ (ଅତ୍ରବସିଷ୍ଠୋବାପବିତ୍ରବସିଷ୍ଠୌବେତିବିପକ୍ଷୌ) ପବମାନଃ ସୋମୋଦେବତା ଦଶମ୍ୟାଦିତିସୃଣାମ୍ପୂଷାବା ଯତ୍ତେପବିତ୍ରମିତ୍ୟାଦିପଞ୍ଚାନାମଗ୍ନିଃ ଅନ୍ତ୍ୟଯୋର୍ଦ୍ୱୟୋଃ ପାବମାନ୍ୟଧେତାଗାୟତ୍ରୀ ଷୋଡଶ୍ୟାଦ୍ୟାସ୍ତିସ୍ରୋଦ୍ୱିପଦାଗାୟତ୍ର୍ୟଃ ତ୍ରିଂଶୀପୁରଉଷ୍ଣିକ୍ ସପ୍ତବିଂଶ୍ୟେକତ୍ରିଂଶୀଦ୍ୱାତ୍ରିଂଶ୍ୟୋନୁଷ୍ଟୁଭଃ ।(ପଞ୍ଚବିଂଶ୍ୟାଦିତିସୃଣାଙ୍କ୍ରମାତ୍ସବିତାଗ୍ନିସବିତାରୌବିଶ୍ୱେଦେବାଇତିଦେବତାଅଗ୍ନିନାସହ ବିକଲ୍ପନ୍ତେ) ।

ତ୍ୱଂ ସୋ॑ମାସି ଧାର॒ୟୁର୍ମ॒ନ୍ଦ୍ର ଓଜି॑ଷ୍ଠୋ ଅଧ୍ୱ॒ରେ । ପବ॑ସ୍ୱ ମଂହ॒ୟଦ୍ର॑ୟିଃ ॥ ୯।୦୬୭।୦୧, ୭।୨।୦୧୩।୦୧

ତ୍ୱଂ ସୁ॒ତୋ ନୃ॒ମାଦ॑ନୋ ଦଧ॒ନ୍ୱାନ୍ମ॑ତ୍ସ॒ରିନ୍ତ॑ମଃ । ଇନ୍ଦ୍ରା॑ୟ ସୂ॒ରିରନ୍ଧ॑ସା ॥ ୯।୦୬୭।୦୨, ୭।୨।୦୧୩।୦୨

ତ୍ୱଂ ସୁ॑ଷ୍ୱା॒ଣୋ ଅଦ୍ରି॑ଭିର॒ଭ୍ୟ॑ର୍ଷ॒ କନି॑କ୍ରଦତ୍ । ଦ୍ୟୁ॒ମନ୍ତଂ॒ ଶୁଷ୍ମ॑ମୁତ୍ତ॒ମମ୍ ॥ ୯।୦୬୭।୦୩, ୭।୨।୦୧୩।୦୩

ଇନ୍ଦୁ॑ର୍ହିନ୍ୱା॒ନୋ ଅ॑ର୍ଷତି ତି॒ରୋ ବାରା॑ଣ୍ୟ॒ବ୍ୟଯା॑ । ହରି॒ର୍ୱାଜ॑ମଚିକ୍ରଦତ୍ ॥ ୯।୦୬୭।୦୪, ୭।୨।୦୧୩।୦୪

ଇନ୍ଦୋ॒ ବ୍ୟବ୍ୟ॑ମର୍ଷସି॒ ବି ଶ୍ରବାଂ॑ସି॒ ବି ସୌଭ॑ଗା । ବି ବାଜା॑ନ୍ତ୍ସୋମ॒ ଗୋମ॑ତଃ ॥ ୯।୦୬୭।୦୫, ୭।୨।୦୧୩।୦୫

ଆ ନ॑ ଇନ୍ଦୋ ଶତ॒ଗ୍ୱିନଂ॑ ର॒ୟିଂ ଗୋମ॑ନ୍ତମ॒ଶ୍ୱିନ॑ମ୍ । ଭରା॑ ସୋମ ସହ॒ସ୍ରିଣ॑ମ୍ ॥ ୯।୦୬୭।୦୬, ୭।୨।୦୧୪।୦୧

ପବ॑ମାନାସ॒ ଇନ୍ଦ॑ବସ୍ତି॒ରଃ ପ॒ବିତ୍ର॑ମା॒ଶବଃ॑ । ଇନ୍ଦ୍ରଂ॒ ଯାମେ॑ଭିରାଶତ ॥ ୯।୦୬୭।୦୭, ୭।୨।୦୧୪।୦୨

କ॒କୁ॒ହଃ ସୋ॒ମ୍ୟୋ ରସ॒ ଇନ୍ଦୁ॒ରିନ୍ଦ୍ରା॑ୟ ପୂ॒ର୍ୱ୍ୟଃ । ଆ॒ୟୁଃ ପ॑ବତ ଆ॒ୟବେ॑ ॥ ୯।୦୬୭।୦୮, ୭।୨।୦୧୪।୦୩

ହି॒ନ୍ୱନ୍ତି॒ ସୂର॒ମୁସ୍ର॑ୟଃ॒ ପବ॑ମାନଂ ମଧୁ॒ଶ୍ଚୁତ॑ମ୍ । ଅ॒ଭି ଗି॒ରା ସମ॑ସ୍ୱରନ୍ ॥ ୯।୦୬୭।୦୯, ୭।୨।୦୧୪।୦୪

ଅ॒ବି॒ତା ନୋ॑ ଅ॒ଜାଶ୍ୱଃ॑ ପୂ॒ଷା ଯାମ॑ନିୟାମନି । ଆ ଭ॑କ୍ଷତ୍କ॒ନ୍ୟା॑ସୁ ନଃ ॥ ୯।୦୬୭।୧୦, ୭।୨।୦୧୪।୦୫

ଅ॒ୟଂ ସୋମଃ॑ କପ॒ର୍ଦିନେ॑ ଘୃ॒ତଂ ନ ପ॑ବତେ॒ ମଧୁ॑ । ଆ ଭ॑କ୍ଷତ୍କ॒ନ୍ୟା॑ସୁ ନଃ ॥ ୯।୦୬୭।୧୧, ୭।୨।୦୧୫।୦୧

ଅ॒ୟଂ ତ॑ ଆଘୃଣେ ସୁ॒ତୋ ଘୃ॒ତଂ ନ ପ॑ବତେ॒ ଶୁଚି॑ । ଆ ଭ॑କ୍ଷତ୍କ॒ନ୍ୟା॑ସୁ ନଃ ॥ ୯।୦୬୭।୧୨, ୭।୨।୦୧୫।୦୨

ବା॒ଚୋ ଜ॒ନ୍ତୁଃ କ॑ବୀ॒ନାଂ ପବ॑ସ୍ୱ ସୋମ॒ ଧାର॑ୟା । ଦେ॒ବେଷୁ॑ ରତ୍ନ॒ଧା ଅ॑ସି ॥ ୯।୦୬୭।୧୩, ୭।୨।୦୧୫।୦୩

ଆ କ॒ଲଶେ॑ଷୁ ଧାବତି ଶ୍ୟେ॒ନୋ ବର୍ମ॒ ବି ଗା॑ହତେ । ଅ॒ଭି ଦ୍ରୋଣା॒ କନି॑କ୍ରଦତ୍ ॥ ୯।୦୬୭।୧୪, ୭।୨।୦୧୫।୦୪

ପରି॒ ପ୍ର ସୋ॑ମ ତେ॒ ରସୋଽସ॑ର୍ଜି କ॒ଲଶେ॑ ସୁ॒ତଃ । ଶ୍ୟେ॒ନୋ ନ ତ॒କ୍ତୋ ଅ॑ର୍ଷତି ॥ ୯।୦୬୭।୧୫, ୭।୨।୦୧୫।୦୫

ପବ॑ସ୍ୱ ସୋମ ମ॒ନ୍ଦୟ॒ନ୍ନିନ୍ଦ୍ରା॑ୟ॒ ମଧୁ॑ମତ୍ତମଃ ॥ ୯।୦୬୭।୧୬, ୭।୨।୦୧୬।୦୧

ଅସୃ॑ଗ୍ରନ୍ଦେ॒ବବୀ॑ତୟେ ବାଜ॒ୟନ୍ତୋ॒ ରଥା॑ ଇବ ॥ ୯।୦୬୭।୧୭, ୭।୨।୦୧୬।୦୨

ତେ ସୁ॒ତାସୋ॑ ମ॒ଦିନ୍ତ॑ମାଃ ଶୁ॒କ୍ରା ବା॒ୟୁମ॑ସୃକ୍ଷତ ॥ ୯।୦୬୭।୧୮, ୭।୨।୦୧୬।୦୩

ଗ୍ରାବ୍ଣା॑ ତୁ॒ନ୍ନୋ ଅ॒ଭିଷ୍ଟୁ॑ତଃ ପ॒ବିତ୍ରଂ॑ ସୋମ ଗଚ୍ଛସି । ଦଧ॑ତ୍ସ୍ତୋ॒ତ୍ରେ ସୁ॒ବୀର୍ୟ॑ମ୍ ॥ ୯।୦୬୭।୧୯, ୭।୨।୦୧୬।୦୪

ଏ॒ଷ ତୁ॒ନ୍ନୋ ଅ॒ଭିଷ୍ଟୁ॑ତଃ ପ॒ବିତ୍ର॒ମତି॑ ଗାହତେ । ର॒କ୍ଷୋ॒ହା ବାର॑ମ॒ବ୍ୟଯ॑ମ୍ ॥ ୯।୦୬୭।୨୦, ୭।୨।୦୧୬।୦୫

ଯଦନ୍ତି॒ ଯଚ୍ଚ॑ ଦୂର॒କେ ଭ॒ୟଂ ବି॒ନ୍ଦତି॒ ମାମି॒ହ । ପବ॑ମାନ॒ ବି ତଜ୍ଜ॑ହି ॥ ୯।୦୬୭।୨୧, ୭।୨।୦୧୭।୦୧

ପବ॑ମାନଃ॒ ସୋ ଅ॒ଦ୍ୟ ନଃ॑ ପ॒ବିତ୍ରେ॑ଣ॒ ବିଚ॑ର୍ଷଣିଃ । ଯଃ ପୋ॒ତା ସ ପୁ॑ନାତୁ ନଃ ॥ ୯।୦୬୭।୨୨, ୭।୨।୦୧୭।୦୨

ଯତ୍ତେ॑ ପ॒ବିତ୍ର॑ମ॒ର୍ଚିଷ୍ୟଗ୍ନେ॒ ବିତ॑ତମ॒ନ୍ତରା । ବ୍ରହ୍ମ॒ ତେନ॑ ପୁନୀହି ନଃ ॥ ୯।୦୬୭।୨୩, ୭।୨।୦୧୭।୦୩

ଯତ୍ତେ॑ ପ॒ବିତ୍ର॑ମର୍ଚି॒ବଦଗ୍ନେ॒ ତେନ॑ ପୁନୀହି ନଃ । ବ୍ର॒ହ୍ମ॒ସ॒ବୈଃ ପୁ॑ନୀହି ନଃ ॥ ୯।୦୬୭।୨୪, ୭।୨।୦୧୭।୦୪

ଉ॒ଭାଭ୍ୟାଂ॑ ଦେବ ସବିତଃ ପ॒ବିତ୍ରେ॑ଣ ସ॒ବେନ॑ ଚ । ମାଂ ପୁ॑ନୀହି ବି॒ଶ୍ୱତଃ॑ ॥ ୯।୦୬୭।୨୫, ୭।୨।୦୧୭।୦୫

ତ୍ରି॒ଭିଷ୍ଟ୍ୱଂ ଦେ॑ବ ସବିତ॒ର୍ୱର୍ଷି॑ଷ୍ଠୈଃ ସୋମ॒ ଧାମ॑ଭିଃ । ଅଗ୍ନେ॒ ଦକ୍ଷୈଃ॑ ପୁନୀହି ନଃ ॥ ୯।୦୬୭।୨୬, ୭।୨।୦୧୮।୦୧

ପୁ॒ନନ୍ତୁ॒ ମାଂ ଦେ॑ବଜ॒ନାଃ ପୁ॒ନନ୍ତୁ॒ ବସ॑ବୋ ଧି॒ୟା । ବିଶ୍ୱେ॑ ଦେବାଃ ପୁନୀ॒ତ ମା॒ ଜାତ॑ବେଦଃ ପୁନୀ॒ହି ମା॑ ॥ ୯।୦୬୭।୨୭, ୭।୨।୦୧୮।୦୨

ପ୍ର ପ୍ୟା॑ୟସ୍ୱ॒ ପ୍ର ସ୍ୟ॑ନ୍ଦସ୍ୱ॒ ସୋମ॒ ବିଶ୍ୱେ॑ଭିରଂ॒ଶୁଭିଃ॑ । ଦେ॒ବେଭ୍ୟ॑ ଉତ୍ତ॒ମଂ ହ॒ବିଃ ॥ ୯।୦୬୭।୨୮, ୭।୨।୦୧୮।୦୩

ଉପ॑ ପ୍ରି॒ୟଂ ପନି॑ପ୍ନତଂ॒ ଯୁବା॑ନମାହୁତୀ॒ବୃଧ॑ମ୍ । ଅଗ॑ନ୍ମ॒ ବିଭ୍ର॑ତୋ॒ ନମଃ॑ ॥ ୯।୦୬୭।୨୯, ୭।୨।୦୧୮।୦୪

ଅ॒ଲାୟ୍ୟ॑ସ୍ୟ ପର॒ଶୁର୍ନ॑ନାଶ॒ ତମା ପ॑ବସ୍ୱ ଦେବ ସୋମ । ଆ॒ଖୁଂ ଚି॑ଦେ॒ବ ଦେ॑ବ ସୋମ ॥ ୯।୦୬୭।୩୦, ୭।୨।୦୧୮।୦୫

ଯଃ ପା॑ବମା॒ନୀର॒ଧ୍ୟେତ୍ୟୃଷି॑ଭିଃ॒ ସମ୍ଭୃ॑ତଂ॒ ରସ॑ମ୍ । ସର୍ୱଂ॒ ସ ପୂ॒ତମ॑ଶ୍ନାତି ସ୍ୱଦି॒ତଂ ମା॑ତ॒ରିଶ୍ୱ॑ନା ॥ ୯।୦୬୭।୩୧, ୭।୨।୦୧୮।୦୬

ପା॒ବ॒ମା॒ନୀର୍ୟୋ ଅ॒ଧ୍ୟେତ୍ୟୃଷି॑ଭିଃ॒ ସମ୍ଭୃ॑ତଂ॒ ରସ॑ମ୍ । ତସ୍ମୈ॒ ସର॑ସ୍ୱତୀ ଦୁହେ କ୍ଷୀ॒ରଂ ସ॒ର୍ପିର୍ମଧୂ॑ଦ॒କମ୍ ॥ ୯।୦୬୭।୩୨, ୭।୨।୦୧୮।୦୭

ପରିଶିଷ୍ଟମ୍ [ଋଗ୍ୱେଦ ମଣ୍ଡଲ ୯, ୬୭ ସୂକ୍ତସ୍ୟାନନ୍ତରଂ][ଋଗ୍ୱେଦ ଅଷ୍ଟକ ୭, ଅଧ୍ୟାୟ ୨, ୧୮ ବର୍ଗାନନ୍ତରଂ]ପାବମାନୀଃ

ପା॒ବ॒ମା॒ନୀ। ସ୍ସ୍ୱ॒ସ୍ତ୍ୟଯ॑ନୀ।-ସ୍ସୁ॒ଦୁଘା॒ ହି ଘୃ॑ତ॒ଶ୍ଚୁତଃ॑। ଋଷି॑ଭି॒। ସ୍ସମ୍ଭୃ॑ତୋ॒ ରସୋ॑- ବ୍ରାହ୍ମ॒ଣେ।ଷ୍ୱ॒ମୃତଂ॑ ହି॒ତମ୍॥

ପା॒ବ॒ମା॒ନୀ। ର୍ଦି॑ଶନ୍ତୁ ନ ଇ॒ମଂ ଲୋ॒କ। ମଥୋ॑, ଅ॒ମୁମ୍। କାମା॒। ନ୍ତ୍ସମ॑ର୍ଧୟନ୍ତୁ ନୋ-ଦେ॒ବୀ। ର୍ଦେ॒ବୈ। ସ୍ସ॒ମାହି॑ତାଃ॥

ଯେନ॑ ଦେ॒ବାଃ ପ॒ବିତ୍ରେ॑ଣା॒-ଽଽତ୍ମାନଂ॑ ପୁ॒ନତେ॒ ସଦା॑। ତେନ॑ ସ॒ହସ୍ର॑ଧାରେଣ- ପାବମା॒ନ୍ୟଃ ପୁ॑ନନ୍ତୁ ମାମ୍॥

ପ୍ରା॒ଜା॒ପ॒ତ୍ୟଂ ପ॒ବିତ୍ରଂ॑- ଶ॒ତୋଦ୍ୟା॑ମଂ ହିର॒ଣ୍ମୟ॑ମ୍। ତେନ॑ ବ୍ରହ୍ମ॒ବିଦୋ॑ ବ॒ୟଂ- ପୂ॒ତଂ ବ୍ରହ୍ମ॑ ପୁନୀମହେ॥

ଇନ୍ଦ୍ର॑। ସ୍ସୁନୀ॒ତୀ ସ॒ହ ମା॑ ପୁନାତୁ॒- ସୋମ॑। ସ୍ସ୍ୱ॒ସ୍ତ୍ୟା ବରୁ॑ଣ। ସ୍ସ॒ମୀଚ୍ୟା॑। ଯ॒ମୋ ରାଜା॑ ପ୍ରମୃ॒ଣାଭି॑: ପୁନାତୁ ମା- ଜା॒ତବେ॑ଦା ମୂ॒ର୍ଜୟ॑ନ୍ତ୍ୟା ପୁନାତୁ॥

ଋ॒ଷ॒ୟ॒।ସ୍ତୁ ତ॑ପ।ସ୍ତେ॒ପୁ॒।-ସ୍ସ॒ର୍ୱେ ସ୍ୱ॑ର୍ଗଜି॒ଗୀଷ॑ବଃ। ତ॒ପ॒ସ॒।ସ୍ତ॒ପ॒ସୋ॒ଽଗ୍ରିୟ॑।ନ୍ତୁ-ପା॒ବମା॑ନୀର୍ ଋ॒ଚୋଽବ୍ରୁ॑ବନ୍ନ୍॥

ଯ।ନ୍ମେ॒ ଗର୍ଭେ॒ ବସ॑ତଃ ପା॒ପ। ମୁ॒ଗ୍ରଂ- ଯ।ଜ୍ଜା॑ୟମା॒ନସ୍ୟ॑ ଚ॒ କିଞ୍ଚି॑।ଦନ୍ୟତ୍। ଜା॒ତସ୍ୟ॑ ଚ॒ ଯ।ଚ୍ଚା॑ଽପି ଚ॒ ବର୍ଧ॑ତୋ ମେ॒- ତତ୍ପା॑ବମା॒ନୀଭି॑। ର॒ହଂ ପୁ॑ନାମି॥

ମା॒ତା॒ପି॒ତ୍ରୋ।ର୍ୟ॒।ନ୍ନ କୃ॑ତଂ॒ ବଚୋ॑ ମେ॒- ଯ।ତ୍ସ୍ଥା॑ବ॒ର।ଞ୍ଜ॒ଙ୍ଗମ॑। ମାବ॒ଭୂବ॑। ବିଶ୍ୱ॑ସ୍ୟ॒ ତତ୍ପ୍ର॑ହୃଷି॒ତଂ ବଚୋ॑ ମେ॒- ତତ୍ପା॑ବମା॒ନୀଭି॑। ର॒ହଂ ପୁ॑ନାମି॥

ଗୋଘ୍ନା॒। ତ୍ତସ୍କ॑ରତ୍ୱା॒-ତ୍ସ୍ତ୍ରୀବ॑ଧା॒। ଦ୍ୟଚ୍ଚ॒ କିଲ୍ବି॑ଷମ୍। ପା॒ପ॒କଞ୍ଚ॒ ଚର॑ଣେଭ୍ୟ॒।- ସ୍ତତ୍ପା॑ବମା॒ନୀଭି॑। ର॒ହଂ ପୁ॑ନାମି॥

ବ୍ରହ୍ମ॑ବଧା॒। ତ୍ସୁରା॑ପାନା॒।ତ୍ସ୍ୱ॑ର୍ଣସ୍ତେୟା॒-ଦ୍ୱୃଷ॑ଲି ଗମନ ମୈଥୁନ ସଙ୍ଗ॒ମାତ୍। ଗୁ॒ରୋ॒।ର୍ଦା॒ରାଽଧି॒ଗମ॑ନା।ଚ୍ଚ॒- ତତ୍ପା॑ବମା॒ନୀଭି॑। ର॒ହଂ ପୁ॑ନାମି॥

ବାଲ॑ଘ୍ନା॒। ନ୍ମାତୃ॑ପିତୃବଧା॒। ଦ୍ଭୂମି॑ତସ୍କରା॒-ତ୍ସର୍ୱ॑ବର୍ଣ ଗମନମୈଥୁନ ସଙ୍ଗ॒ମାତ୍। ପା॒ପେଭ୍ୟ॑ଶ୍ଚ ପ୍ର॒ତିଗ୍ର॑ହା॒।-ତ୍ସଦ୍ୟ॑: ପ୍ରହରତି॒ ସର୍ୱ॑ଦୁଷ୍କୃତ॒-ନ୍ତତ୍ପା॑ବମା॒ନୀଭି॑। ର॒ହଂ ପୁ॑ନାମି॥

କ୍ରୟ॑ବିକ୍ରୟା॒। ଦ୍ୟୋନି॑ଦୋଷା॒।-ଦ୍ଭକ୍ଷା॒। ଦ୍ଭୋଜ୍ୟା॑। ତ୍ପ୍ର॒ତିଗ୍ର॑ହାତ୍। ଅ॒ସମ୍॒ଭୋ॒ଜ॒ନା।ଚ୍ଚା॑ଽପି ନୃ॒ଶଂସ॒।-ନ୍ତତ୍ପା॑ବମା॒ନୀଭି॑। ର॒ହଂ ପୁ॑ନାମି॥

ଦୁର୍ୟ॑ଷ୍ଟ॒। ନ୍ଦୁର॑ଧୀତଂ॒ ପାପଂ॒- ଯଚ୍ଚା॑ଜ୍ଞାନ॒ତୋଽକୃ॑ତମ୍। ଅ॒ୟା॒ଜି॒ତାଶ୍ଚା॒ଽସଂୟା॑ଜ୍ୟା॒।-ସ୍ତତ୍ପା॑ବମା॒ନୀଭି॑। ର॒ହଂ ପୁ॑ନାମି॥

ଅ॒ମ॒ନ୍ତ୍ର॒।ମନ୍ନଂ॑ ଯତ୍କି॒ଞ୍ଚି॒।-ଦ୍ଧୂ॒ୟତେ॑ ଚ ହୁ॒ତାଶ॑ନେ। ସଂ॒ବ॒ତ୍ସ॒ରକୃ॑ତଂ ପାପ॒-।ନ୍ତତ୍ପା॑ବମା॒ନୀଭି॑। ର॒ହଂ ପୁ॑ନାମି॥

ଋ॒ତସ୍ୟ॒ ଯୋନ॑ୟୋଽମୃ॒ତସ୍ୟ॒ ଧାମ॒- ବିଶ୍ୱା॑ ଦେ॒ବେଭ୍ୟ॒: ପୁଣ୍ୟ॑ଗନ୍ଧାଃ। ତା॒ ନ॒ ଆପ॒: ପ୍ର ବହ॑ନ୍ତୁ ପା॒ପଂ॒- ଶୁ॒ଦ୍ଧା ଗ॑ଚ୍ଛାମି ସୁ॒କୃତା॑।ମୁ ଲୋ॒କ- ନ୍ତତ୍ପା॑ବମା॒ନୀଭି॑। ର॒ହଂ ପୁ॑ନାମି॥

ପା॒ବ॒ମା॒ନୀ। ସ୍ସ୍ୱ॒ସ୍ତ୍ୟଯ॑ନୀ॒।-ର୍ୟାଭି॑। ର୍ଗଚ୍ଛତି ନାନ୍ଦ॒ନମ୍। ପୁଣ୍ୟାଂ॑ଶ୍ଚ ଭ॒କ୍ଷା। ନ୍ଭ॑କ୍ଷୟ-ତ୍ୟମୃତ॒ତ୍ୱ।ଞ୍ଚ॑ ଗଚ୍ଛତି॥

ପା॒ବ॒ମା॒ନୀଃ ପି॒ତୄ।ନ୍ଦେ॒ବା।-ନ୍ଧ୍ୟା॒ୟେ। ଦ୍ୟ॑ଶ୍ଚ ସ॒ରସ୍ୱ॑ତୀମ୍। ପିତୄଂ॑।ସ୍ତ॒ସ୍ୟୋପ॑ ବର୍ତେ॒ତ॒- କ୍ଷୀ॒ରଂ ସ॒ର୍ପି। ର୍ମଧୂ॑ଦ॒କମ୍॥

ପା॒ବ॒ମା॒ନଂ ପ॑ରଂ ବ୍ର॒ହ୍ମ॒- ଶୁ॒କ୍ର।ଞ୍ଜ୍ୟୋ॑ତି। ସ୍ସ॒ନାତ॑ନମ୍। ଋଷୀଂ॑।ସ୍ତ॒ସ୍ୟୋପ॑ ତିଷ୍ଠେ॒ତ॒- କ୍ଷୀ॒ରଂ ସ॒ର୍ପି। ର୍ମ।ଧୂ॑ଦ॒କମ୍॥

ପା॒ବ॒ମା॒ନଂ ପ॑ରଂ ବ୍ର॒ହ୍ମ॒- ଯେ॒ ପଠ॑ନ୍ତି ମ॒ନୀଷି॑ଣଃ। ସପ୍ତ॑ଜ॒ନ୍ମ ଭ॑ବେ।ଦ୍ୱି॒ପ୍ରୋ॒- ଧ॒ନାଢ୍ୟୋ॑ ବେଦ॒ପାର॑ଗଃ॥

ଦଶୋ॑ତ୍ତ॒ରା।ଣ୍ୟୃ॑ଚାଂ।ଶ୍ଚୈ॒ବ॒- ପା॒ବମା॑ନୀ। ଶ୍ଶ॒ତାନି॑ ଷଟ୍। ଏ॒ତ॒ଜ୍ଜୁ॒ହ୍ୱ॒।ନ୍ଜ॒ପେ॒। ନ୍ମନ୍ତ୍ର॑-ଙ୍ଘୋ॒ରମୃ॑ତ୍ୟୁଭ॒ୟଂ ହ॑ରେତ୍॥

ଏ॒ତ।ତ୍ପୁ॒ଣ୍ୟଂ ପା॑ପହ॒ରଂ- ରୋ॒ଗ।ମୃ॑ତ୍ୟୁ।ଭ॒ୟାପ॑ହମ୍। ପଠ॑ତାଂ॒। ଶୃଣ୍ୱ॑ତା।ଞ୍ଚୈ॒ବ॒- ଦ॒ଦାତି॑ ପର॒ମା।ଙ୍ଗ॑ତିମ୍॥

୨୮। ମମାଜ୍ଞେ ଇତି ସୂକ୍ତଂ

ମମାଗ୍ନଇତି ନବର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟାଙ୍ଗିରସୋବିହବ୍ୟୋ ବିଶ୍ୱେଦେବାସ୍ତ୍ରିଷ୍ଟୁବନ୍ତ୍ୟାଜଗତୀ ।

ମମା॑ଗ୍ନେ॒ ବର୍ଚୋ॑ ବିହ॒ବେଷ୍ୱ॑ସ୍ତୁ ବ॒ୟଂ ତ୍ୱେନ୍ଧା॑ନାସ୍ତ॒ନ୍ୱଂ॑ ପୁଷେମ । ମହ୍ୟଂ॑ ନମନ୍ତାଂ ପ୍ର॒ଦିଶ॒ଶ୍ଚତ॑ସ୍ର॒ସ୍ତ୍ୱୟାଧ୍ୟ॑କ୍ଷେଣ॒ ପୃତ॑ନା ଜୟେମ ॥ ୧୦।୧୨୮।୦୧, ୮।୭।୦୧୫।୦୧

ମମ॑ ଦେ॒ବା ବି॑ହ॒ବେ ସ॑ନ୍ତୁ॒ ସର୍ୱ॒ ଇନ୍ଦ୍ର॑ବନ୍ତୋ ମ॒ରୁତୋ॒ ବିଷ୍ଣୁ॑ର॒ଗ୍ନିଃ । ମମା॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷମୁ॒ରୁଲୋ॑କମସ୍ତୁ॒ ମହ୍ୟଂ॒ ବାତଃ॑ ପବତାଂ॒ କାମେ॑ ଅ॒ସ୍ମିନ୍ ॥ ୧୦।୧୨୮।୦୨, ୮।୭।୦୧୫।୦୨

ମୟି॑ ଦେ॒ବା ଦ୍ରବି॑ଣ॒ମା ଯ॑ଜନ୍ତାଂ॒ ମୟ୍ୟା॒ଶୀର॑ସ୍ତୁ॒ ମୟି॑ ଦେ॒ବହୂ॑ତିଃ । ଦୈବ୍ୟା॒ ହୋତା॑ରୋ ବନୁଷନ୍ତ॒ ପୂର୍ୱେଽରି॑ଷ୍ଟାଃ ସ୍ୟାମ ତ॒ନ୍ୱା॑ ସୁ॒ବୀରାଃ॑ ॥ ୧୦।୧୨୮।୦୩, ୮।୭।୦୧୫।୦୩

ମହ୍ୟଂ॑ ଯଜନ୍ତୁ॒ ମମ॒ ଯାନି॑ ହ॒ବ୍ୟାକୂ॑ତିଃ ସ॒ତ୍ୟା ମନ॑ସୋ ମେ ଅସ୍ତୁ । ଏନୋ॒ ମା ନି ଗାଂ॑ କତ॒ମଚ୍ଚ॒ନାହଂ ବିଶ୍ୱେ॑ ଦେବାସୋ॒ ଅଧି॑ ବୋଚତା ନଃ ॥ ୧୦।୧୨୮।୦୪, ୮।୭।୦୧୫।୦୪

ଦେବୀଃ॑ ଷଳୁର୍ୱୀରୁ॒ରୁ ନଃ॑ କୃଣୋତ॒ ବିଶ୍ୱେ॑ ଦେବାସ ଇ॒ହ ବୀ॑ରୟଧ୍ୱମ୍ । ମା ହା॑ସ୍ମହି ପ୍ର॒ଜୟା॒ ମା ତ॒ନୂଭି॒ର୍ମା ର॑ଧାମ ଦ୍ୱିଷ॒ତେ ସୋ॑ମ ରାଜନ୍ ॥ ୧୦।୧୨୮।୦୫, ୮।୭।୦୧୫।୦୫

ଅଗ୍ନେ॑ ମ॒ନ୍ୟୁଂ ପ୍ର॑ତିନୁ॒ଦନ୍ପରେ॑ଷା॒ମଦ॑ବ୍ଧୋ ଗୋ॒ପାଃ ପରି॑ ପାହି ନ॒ସ୍ତ୍ୱମ୍ । ପ୍ର॒ତ୍ୟଞ୍ଚୋ॑ ଯନ୍ତୁ ନି॒ଗୁତଃ॒ ପୁନ॒ସ୍ତେ॒୩॒॑ଽମୈଷାଂ॑ ଚି॒ତ୍ତଂ ପ୍ର॒ବୁଧାଂ॒ ବି ନେ॑ଶତ୍ ॥ ୧୦।୧୨୮।୦୬, ୮।୭।୦୧୬।୦୧

ଧା॒ତା ଧା॑ତୄ॒ଣାଂ ଭୁବ॑ନସ୍ୟ॒ ଯସ୍ପତି॑ର୍ଦେ॒ବଂ ତ୍ରା॒ତାର॑ମଭିମାତିଷା॒ହମ୍ । ଇ॒ମଂ ଯ॒ଜ୍ଞମ॒ଶ୍ୱିନୋ॒ଭା ବୃହ॒ସ୍ପତି॑ର୍ଦେ॒ବାଃ ପା॑ନ୍ତୁ॒ ଯଜ॑ମାନଂ ନ୍ୟ॒ର୍ଥାତ୍ ॥ ୧୦।୧୨୮।୦୭, ୮।୭।୦୧୬।୦୨

ଉ॒ରୁ॒ବ୍ୟଚା॑ ନୋ ମହି॒ଷଃ ଶର୍ମ॑ ଯଂସଦ॒ସ୍ମିନ୍ହବେ॑ ପୁରୁହୂ॒ତଃ ପୁ॑ରୁ॒କ୍ଷୁଃ । ସ ନଃ॑ ପ୍ର॒ଜାୟୈ॑ ହର୍ୟଶ୍ୱ ମୃଳ॒ୟେନ୍ଦ୍ର॒ ମା ନୋ॑ ରୀରିଷୋ॒ ମା ପରା॑ ଦାଃ ॥ ୧୦।୧୨୮।୦୮, ୮।୭।୦୧୬।୦୩

ଯେ ନଃ॑ ସ॒ପତ୍ନା॒ ଅପ॒ ତେ ଭ॑ବନ୍ତ୍ୱିନ୍ଦ୍ରା॒ଗ୍ନିଭ୍ୟା॒ମବ॑ ବାଧାମହେ॒ ତାନ୍ । ବସ॑ବୋ ରୁ॒ଦ୍ରା ଆ॑ଦି॒ତ୍ୟା ଉ॑ପରି॒ସ୍ପୃଶଂ॑ ମୋ॒ଗ୍ରଂ ଚେତ୍ତା॑ରମଧିରା॒ଜମ॑କ୍ରନ୍ ॥ ୧୦।୧୨୮।୦୯, ୮।୭।୦୧୬।୦୪

ପରିଶିଷ୍ଟମ୍ [ଋଗ୍ୱେଦ ମଣ୍ଡଲ ୧୦।୧୨୮ ସୂକ୍ତସ୍ୟାନନ୍ତରଂ][ଋଗ୍ୱେଦ ଅଷ୍ଟକ ୮, ଅଧ୍ୟାୟ ୭, ୧୬ ବର୍ଗାନନ୍ତରଂ]

ଅ॒ର୍ୱାଞ୍ଚ॒। ମିନ୍ଦ୍ର॑। ମ॒ମୁତୋ॑ ହବାମହେ॒- ଯୋ ଗୋ॒ଜି। ଦ୍ଧ॑ନ॒ଜି। ଦ॑ଶ୍ୱ॒ଜି।ଦ୍ୟଃ। ଇ॒ମ।ନ୍ନୋ॑ ହ॒ବ୍ୟଂ ବି॑ହ॒ବେ ଜୁ॑ଷସ୍ୱା॒-ଽସ୍ୟ କୁ॑ଲ୍ମୋ ହରିବୋ ମେ॒ଦିନ॑।ନ୍ତ୍ୱା॥

୨୯। ପୂର୍ଣାହୁତି ମନ୍ତ୍ରାଣି

ସମୁଦ୍ରାଦୂର୍ମିରିତ୍ୟେକାଦଶର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ଗୌତମୋବାମଦେବୋଗ୍ନିସ୍ତ୍ରିଷ୍ଟୁବନ୍ତ୍ୟାଜଗତୀ । (ସୂର୍ୟୋବାପୋବାଗାବୋବାଘୃତସ୍ତୁତିର୍ୱାଦେବତା) ।

ସ॒ମୁ॒ଦ୍ରାଦୂ॒ର୍ମିର୍ମଧୁ॑ମାଁ॒ ଉଦା॑ର॒ଦୁପାଂ॒ଶୁନା॒ ସମ॑ମୃତ॒ତ୍ୱମା॑ନଟ୍ । ଘୃ॒ତସ୍ୟ॒ ନାମ॒ ଗୁହ୍ୟଂ॒ ଯଦସ୍ତି॑ ଜି॒ହ୍ୱା ଦେ॒ବାନା॑ମ॒ମୃତ॑ସ୍ୟ॒ ନାଭିଃ॑ ॥ ୪।୦୫୮।୦୧, ୩।୮।୦୧୦।୦୧

ବ॒ୟଂ ନାମ॒ ପ୍ର ବ୍ର॑ବାମା ଘୃ॒ତସ୍ୟା॒ସ୍ମିନ୍ୟ॒ଜ୍ଞେ ଧା॑ରୟାମା॒ ନମୋ॑ଭିଃ । ଉପ॑ ବ୍ର॒ହ୍ମା ଶୃ॑ଣବଚ୍ଛ॒ସ୍ୟମା॑ନଂ॒ ଚତୁଃ॑ଶୃଙ୍ଗୋଽବମୀଦ୍ଗୌ॒ର ଏ॒ତତ୍ ॥ ୪।୦୫୮।୦୨, ୩।୮।୦୧୦।୦୨

ଚ॒ତ୍ୱାରି॒ ଶୃଙ୍ଗା॒ ତ୍ରୟୋ॑ ଅସ୍ୟ॒ ପାଦା॒ ଦ୍ୱେ ଶୀ॒ର୍ଷେ ସ॒ପ୍ତ ହସ୍ତା॑ସୋ ଅସ୍ୟ । ତ୍ରିଧା॑ ବ॒ଦ୍ଧୋ ବୃ॑ଷ॒ଭୋ ରୋ॑ରବୀତି ମ॒ହୋ ଦେ॒ବୋ ମର୍ତ୍ୟାଁ॒ ଆ ବି॑ବେଶ ॥ ୪।୦୫୮।୦୩, ୩।୮।୦୧୦।୦୩

ତ୍ରିଧା॑ ହି॒ତଂ ପ॒ଣିଭି॑ର୍ଗୁ॒ହ୍ୟମା॑ନଂ॒ ଗବି॑ ଦେ॒ବାସୋ॑ ଘୃ॒ତମନ୍ୱ॑ବିନ୍ଦନ୍ । ଇନ୍ଦ୍ର॒ ଏକଂ॒ ସୂର୍ୟ॒ ଏକଂ॑ ଜଜାନ ବେ॒ନାଦେକଂ॑ ସ୍ୱ॒ଧୟା॒ ନିଷ୍ଟ॑ତକ୍ଷୁଃ ॥ ୪।୦୫୮।୦୪, ୩।୮।୦୧୦।୦୪

ଏ॒ତା ଅ॑ର୍ଷନ୍ତି॒ ହୃଦ୍ୟା॑ତ୍ସମୁ॒ଦ୍ରାଚ୍ଛ॒ତବ୍ର॑ଜା ରି॒ପୁଣା॒ ନାବ॒ଚକ୍ଷେ॑ । ଘୃ॒ତସ୍ୟ॒ ଧାରା॑ ଅ॒ଭି ଚା॑କଶୀମି ହିର॒ଣ୍ୟଯୋ॑ ବେତ॒ସୋ ମଧ୍ୟ॑ ଆସାମ୍ ॥ ୪।୦୫୮।୦୫, ୩।୮।୦୧୦।୦୫

ସ॒ମ୍ୟକ୍ସ୍ର॑ବନ୍ତି ସ॒ରିତୋ॒ ନ ଧେନା॑ ଅ॒ନ୍ତର୍ହୃ॒ଦା ମନ॑ସା ପୂ॒ୟମା॑ନାଃ । ଏ॒ତେ ଅ॑ର୍ଷନ୍ତ୍ୟୂ॒ର୍ମୟୋ॑ ଘୃ॒ତସ୍ୟ॑ ମୃ॒ଗା ଇ॑ବ କ୍ଷିପ॒ଣୋରୀଷ॑ମାଣାଃ ॥ ୪।୦୫୮।୦୬, ୩।୮।୦୧୧।୦୧

ସିନ୍ଧୋ॑ରିବ ପ୍ରାଧ୍ୱ॒ନେ ଶୂ॑ଘ॒ନାସୋ॒ ବାତ॑ପ୍ରମିୟଃ ପତୟନ୍ତି ଯ॒ହ୍ୱାଃ । ଘୃ॒ତସ୍ୟ॒ ଧାରା॑ ଅରୁ॒ଷୋ ନ ବା॒ଜୀ କାଷ୍ଠା॑ ଭି॒ନ୍ଦନ୍ନୂ॒ର୍ମିଭିଃ॒ ପିନ୍ୱ॑ମାନଃ ॥ ୪।୦୫୮।୦୭, ୩।୮।୦୧୧।୦୨

ଅ॒ଭି ପ୍ର॑ବନ୍ତ॒ ସମ॑ନେବ॒ ଯୋଷାଃ॑ କଲ୍ୟା॒ଣ୍ୟ୧॒॑ଃ ସ୍ମୟ॑ମାନାସୋ ଅ॒ଗ୍ନିମ୍ । ଘୃ॒ତସ୍ୟ॒ ଧାରାଃ॑ ସ॒ମିଧୋ॑ ନସନ୍ତ॒ ତା ଜୁ॑ଷା॒ଣୋ ହ॑ର୍ୟତି ଜା॒ତବେ॑ଦାଃ ॥ ୪।୦୫୮।୦୮, ୩।୮।୦୧୧।୦୩

କ॒ନ୍ୟା॑ ଇବ ବହ॒ତୁମେତ॒ବା ଉ॑ ଅ॒ଞ୍ଜ୍ୟ॑ଞ୍ଜା॒ନା ଅ॒ଭି ଚା॑କଶୀମି । ଯତ୍ର॒ ସୋମଃ॑ ସୂ॒ୟତେ॒ ଯତ୍ର॑ ଯ॒ଜ୍ଞୋ ଘୃ॒ତସ୍ୟ॒ ଧାରା॑ ଅ॒ଭି ତତ୍ପ॑ବନ୍ତେ ॥ ୪।୦୫୮।୦୯, ୩।୮।୦୧୧।୦୪

ଅ॒ଭ୍ୟ॑ର୍ଷତ ସୁଷ୍ଟୁ॒ତିଂ ଗବ୍ୟ॑ମା॒ଜିମ॒ସ୍ମାସୁ॑ ଭ॒ଦ୍ରା ଦ୍ରବି॑ଣାନି ଧତ୍ତ । ଇ॒ମଂ ଯ॒ଜ୍ଞଂ ନ॑ୟତ ଦେ॒ବତା॑ ନୋ ଘୃ॒ତସ୍ୟ॒ ଧାରା॒ ମଧୁ॑ମତ୍ପବନ୍ତେ ॥ ୪।୦୫୮।୧୦, ୩।୮।୦୧୧।୦୫

ଧାମ॑ନ୍ତେ॒ ବିଶ୍ୱଂ॒ ଭୁବ॑ନ॒ମଧି॑ ଶ୍ରି॒ତମ॒ନ୍ତଃ ସ॑ମୁ॒ଦ୍ରେ ହୃ॒ଦ୍ୟ୧॒॑ନ୍ତରାୟୁ॑ଷି । ଅ॒ପାମନୀ॑କେ ସମି॒ଥେ ଯ ଆଭୃ॑ତ॒ସ୍ତମ॑ଶ୍ୟାମ॒ ମଧୁ॑ମନ୍ତଂ ତ ଊ॒ର୍ମିମ୍ ॥ ୪।୦୫୮।୧୧, ୩।୮।୦୧୧।୦୬

୩୦। ନ ତମଂହୋ ଇତି ସୂକ୍ତଂ

ନତମିତ୍ୟଷ୍ଟର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ଶୈଲୂଷିଃ କୁଲ୍ମଲବର୍ହିଷୋ ବିଶ୍ୱେଦେବାଉପରିଷ୍ଟାଦ୍ବୃହତ୍ୟନ୍ତ୍ୟାତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍ । (ଅତ୍ରବାମଦେବ୍ୟହୋମୁକ୍ପାକ୍ଷିକଋଷିଃ । କୁଲ୍ମଲବର୍ହିଷଇତ୍ୟଦନ୍ତଂ ପ୍ରାତିପଦିକଂ) ।

ନ ତମଂହୋ॒ ନ ଦୁ॑ରି॒ତଂ ଦେବା॑ସୋ ଅଷ୍ଟ॒ ମର୍ତ୍ୟ॑ମ୍ । ସ॒ଜୋଷ॑ସୋ॒ ଯମ॑ର୍ୟ॒ମା ମି॒ତ୍ରୋ ନୟ॑ନ୍ତି॒ ବରୁ॑ଣୋ॒ ଅତି॒ ଦ୍ୱିଷଃ॑ ॥ ୧୦।୧୨୬।୦୧, ୮।୭।୦୧୩।୦୧

ତଦ୍ଧି ବ॒ୟଂ ବୃ॑ଣୀ॒ମହେ॒ ବରୁ॑ଣ॒ ମିତ୍ରାର୍ୟ॑ମନ୍ । ଯେନା॒ ନିରଂହ॑ସୋ ଯୂ॒ୟଂ ପା॒ଥ ନେ॒ଥା ଚ॒ ମର୍ତ୍ୟ॒ମତି॒ ଦ୍ୱିଷଃ॑ ॥ ୧୦।୧୨୬।୦୨, ୮।୭।୦୧୩।୦୨

ତେ ନୂ॒ନଂ ନୋ॒ଽୟମୂ॒ତୟେ॒ ବରୁ॑ଣୋ ମି॒ତ୍ରୋ ଅ॑ର୍ୟ॒ମା । ନୟି॑ଷ୍ଠା ଉ ନୋ ନେ॒ଷଣି॒ ପର୍ଷି॑ଷ୍ଠା ଉ ନଃ ପ॒ର୍ଷଣ୍ୟତି॒ ଦ୍ୱିଷଃ॑ ॥ ୧୦।୧୨୬।୦୩, ୮।୭।୦୧୩।୦୩

ଯୂ॒ୟଂ ବିଶ୍ୱଂ॒ ପରି॑ ପାଥ॒ ବରୁ॑ଣୋ ମି॒ତ୍ରୋ ଅ॑ର୍ୟ॒ମା । ଯୁ॒ଷ୍ମାକଂ॒ ଶର୍ମ॑ଣି ପ୍ରି॒ୟେ ସ୍ୟାମ॑ ସୁପ୍ରଣୀତ॒ୟୋଽତି॒ ଦ୍ୱିଷଃ॑ ॥ ୧୦।୧୨୬।୦୪, ୮।୭।୦୧୩।୦୪

ଆ॒ଦି॒ତ୍ୟାସୋ॒ ଅତି॒ ସ୍ରିଧୋ॒ ବରୁ॑ଣୋ ମି॒ତ୍ରୋ ଅ॑ର୍ୟ॒ମା । ଉ॒ଗ୍ରଂ ମ॒ରୁଦ୍ଭୀ॑ ରୁ॒ଦ୍ରଂ ହୁ॑ବେ॒ମେନ୍ଦ୍ର॑ମ॒ଗ୍ନିଂ ସ୍ୱ॒ସ୍ତୟେଽତି॒ ଦ୍ୱିଷଃ॑ ॥ ୧୦।୧୨୬।୦୫, ୮।୭।୦୧୩।୦୫

ନେତା॑ର ଊ॒ ଷୁ ଣ॑ସ୍ତି॒ରୋ ବରୁ॑ଣୋ ମି॒ତ୍ରୋ ଅ॑ର୍ୟ॒ମା । ଅତି॒ ବିଶ୍ୱା॑ନି ଦୁରି॒ତା ରାଜା॑ନଶ୍ଚର୍ଷଣୀ॒ନାମତି॒ ଦ୍ୱିଷଃ॑ ॥ ୧୦।୧୨୬।୦୬, ୮।୭।୦୧୩।୦୬

ଶୁ॒ନମ॒ସ୍ମଭ୍ୟ॑ମୂ॒ତୟେ॒ ବରୁ॑ଣୋ ମି॒ତ୍ରୋ ଅ॑ର୍ୟ॒ମା । ଶର୍ମ॑ ଯଚ୍ଛନ୍ତୁ ସ॒ପ୍ରଥ॑ ଆଦି॒ତ୍ୟାସୋ॒ ଯଦୀମ॑ହେ॒ ଅତି॒ ଦ୍ୱିଷଃ॑ ॥ ୧୦।୧୨୬।୦୭, ୮।୭।୦୧୩।୦୭

ଯଥା॑ ହ॒ ତ୍ୟଦ୍ୱ॑ସବୋ ଗୌ॒ର୍ୟଂ॑ ଚିତ୍ପ॒ଦି ଷି॒ତାମମୁ॑ଞ୍ଚତା ଯଜତ୍ରାଃ । ଏ॒ବୋ ଷ୍ୱ୧॒॑ସ୍ମନ୍ମୁ॑ଞ୍ଚତା॒ ବ୍ୟଂହଃ॒ ପ୍ର ତା॑ର୍ୟଗ୍ନେ ପ୍ରତ॒ରଂ ନ॒ ଆୟୁଃ॑ ॥ ୧୦।୧୨୬।୦୮, ୮।୭।୦୧୩।୦୮

୩୧। ତେ ବଦନ୍ ଇତି ସୂକ୍ତଂ

ତେବଦନ୍ନିତି ସପ୍ତର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମଜାୟାଜୁହୂର୍ୱିଶ୍ୱେଦେବାସ୍ତ୍ରିଷ୍ଟୁବନ୍ତ୍ୟେଦ୍ୱେଅନୁଷ୍ଟୁଭୌ । (ବ୍ରାହ୍ମୋବୋର୍ଧ୍ୱନାଭଋଷିଃ) ।

ତେ॑ଽବଦନ୍ପ୍ରଥ॒ମା ବ୍ର॑ହ୍ମକିଲ୍ବି॒ଷେଽକୂ॑ପାରଃ ସଲି॒ଲୋ ମା॑ତ॒ରିଶ୍ୱା॑ । ବୀ॒ଳୁହ॑ରା॒ସ୍ତପ॑ ଉ॒ଗ୍ରୋ ମ॑ୟୋ॒ଭୂରାପୋ॑ ଦେ॒ବୀଃ ପ୍ର॑ଥମ॒ଜା ଋ॒ତେନ॑ ॥ ୧୦।୧୦୯।୦୧, ୮।୬।୭।୧

ସୋମୋ॒ ରାଜା॑ ପ୍ରଥ॒ମୋ ବ୍ର॑ହ୍ମଜା॒ୟାଂ ପୁନଃ॒ ପ୍ରାୟ॑ଚ୍ଛ॒ଦହୃ॑ଣୀୟମାନଃ । ଅ॒ନ୍ୱ॒ର୍ତି॒ତା ବରୁ॑ଣୋ ମି॒ତ୍ର ଆ॑ସୀଦ॒ଗ୍ନିର୍ହୋତା॑ ହସ୍ତ॒ଗୃହ୍ୟା ନି॑ନାୟ ॥ ୧୦।୧୦୯।୦୨, ୮।୬।୭।୨

ହସ୍ତେ॑ନୈ॒ବ ଗ୍ରା॒ହ୍ୟ॑ ଆ॒ଧିର॑ସ୍ୟା ବ୍ରହ୍ମଜା॒ୟେୟମିତି॒ ଚେଦବୋ॑ଚନ୍ । ନ ଦୂ॒ତାୟ॑ ପ୍ର॒ହ୍ୟେ॑ ତସ୍ଥ ଏ॒ଷା ତଥା॑ ରା॒ଷ୍ଟ୍ରଂ ଗୁ॑ପି॒ତଂ କ୍ଷ॒ତ୍ରିୟ॑ସ୍ୟ ॥ ୧୦।୧୦୯।୦୩, ୮।୬।୭।୩

ଦେ॒ବା ଏ॒ତସ୍ୟା॑ମବଦନ୍ତ॒ ପୂର୍ୱେ॑ ସପ୍ତଋ॒ଷୟ॒ସ୍ତପ॑ସେ॒ ଯେ ନି॑ଷେ॒ଦୁଃ । ଭୀ॒ମା ଜା॒ୟା ବ୍ରା॑ହ୍ମ॒ଣସ୍ୟୋପ॑ନୀତା ଦୁ॒ର୍ଧାଂ ଦ॑ଧାତି ପର॒ମେ ବ୍ୟୋ॑ମନ୍ ॥ ୧୦।୧୦୯।୦୪, ୮।୬।୭।୪

ବ୍ର॒ହ୍ମ॒ଚା॒ରୀ ଚ॑ରତି॒ ବେବି॑ଷ॒ଦ୍ୱିଷଃ॒ ସ ଦେ॒ବାନାଂ॑ ଭବ॒ତ୍ୟେକ॒ମଙ୍ଗ॑ମ୍ । ତେନ॑ ଜା॒ୟାମନ୍ୱ॑ବିନ୍ଦ॒ଦ୍ବୃହ॒ସ୍ପତିଃ॒ ସୋମେ॑ନ ନୀ॒ତାଂ ଜୁ॒ହ୍ୱଂ୧॒॑ ନ ଦେ॑ବାଃ ॥ ୧୦।୧୦୯।୦୫, ୮।୬।୭।୫

ପୁନ॒ର୍ୱୈ ଦେ॒ବା ଅ॑ଦଦୁଃ॒ ପୁନ॑ର୍ମନୁ॒ଷ୍ୟା॑ ଉ॒ତ । ରାଜା॑ନଃ ସ॒ତ୍ୟଂ କୃ॑ଣ୍ୱା॒ନା ବ୍ର॑ହ୍ମଜା॒ୟାଂ ପୁନ॑ର୍ଦଦୁଃ ॥ ୧୦।୧୦୯।୦୬, ୮।୬।୭।୬

ପୁ॒ନ॒ର୍ଦାୟ॑ ବ୍ରହ୍ମଜା॒ୟାଂ କୃ॒ତ୍ୱୀ ଦେ॒ବୈର୍ନି॑କିଲ୍ବି॒ଷମ୍ । ଊର୍ଜଂ॑ ପୃଥି॒ବ୍ୟା ଭ॒କ୍ତ୍ୱାୟୋ॑ରୁଗା॒ୟମୁପା॑ସତେ ॥ ୧୦।୧୦୯।୦୭, ୮।୬।୭।୭

୩୨। ଶଂବତୀ ସୂକ୍ତଂ

ଶଂନଇନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନୀଇତି ପଞ୍ଚଦଶର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ମୈତ୍ରାବରୁଣିର୍ୱସିଷ୍ଠୋବିଶ୍ୱେଦେବାସ୍ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍ । (ଅତ୍ରସୂକ୍ତେସର୍ୱେପିବିଶ୍ୱେଦେବାଃ)।

ଶଂ ନ॑ ଇନ୍ଦ୍ରା॒ଗ୍ନୀ ଭ॑ବତା॒ମବୋ॑ଭିଃ॒ ଶଂ ନ॒ ଇନ୍ଦ୍ରା॒ବରୁ॑ଣା ରା॒ତହ॑ବ୍ୟା । ଶମିନ୍ଦ୍ରା॒ସୋମା॑ ସୁବି॒ତାୟ॒ ଶଂ ଯୋଃ ଶଂ ନ॒ ଇନ୍ଦ୍ରା॑ପୂ॒ଷଣା॒ ବାଜ॑ସାତୌ ॥ ୭।୦୩୫।୦୧, ୫।୩।୦୨୮।୦୧

ଶଂ ନୋ॒ ଭଗଃ॒ ଶମୁ॑ ନଃ॒ ଶଂସୋ॑ ଅସ୍ତୁ॒ ଶଂ ନଃ॒ ପୁରନ୍॑ଧିଃ॒ ଶମୁ॑ ସନ୍ତୁ॒ ରାୟଃ॑ । ଶଂ ନଃ॑ ସ॒ତ୍ୟସ୍ୟ॑ ସୁ॒ୟମ॑ସ୍ୟ॒ ଶଂସଃ॒ ଶଂ ନୋ॑ ଅର୍ୟ॒ମା ପୁ॑ରୁଜା॒ତୋ ଅ॑ସ୍ତୁ ॥ ୭।୦୩୫।୦୨, ୫।୩।୦୨୮।୦୨

ଶଂ ନୋ॑ ଧା॒ତା ଶମୁ॑ ଧ॒ର୍ତା ନୋ॑ ଅସ୍ତୁ॒ ଶଂ ନ॑ ଉରୂ॒ଚୀ ଭ॑ବତୁ ସ୍ୱ॒ଧାଭିଃ॑ । ଶଂ ରୋଦ॑ସୀ ବୃହ॒ତୀ ଶଂ ନୋ॒ ଅଦ୍ରିଃ॒ ଶଂ ନୋ॑ ଦେ॒ବାନାଂ॑ ସୁ॒ହବା॑ନି ସନ୍ତୁ ॥ ୭।୦୩୫।୦୩, ୫।୩।୦୨୮।୦୩

ଶଂ ନୋ॑ ଅ॒ଗ୍ନିର୍ଜ୍ୟୋତି॑ରନୀକୋ ଅସ୍ତୁ॒ ଶଂ ନୋ॑ ମି॒ତ୍ରାବରୁ॑ଣାବ॒ଶ୍ୱିନା॒ ଶମ୍ । ଶଂ ନଃ॑ ସୁ॒କୃତାଂ॑ ସୁକୃ॒ତାନି॑ ସନ୍ତୁ॒ ଶଂ ନ॑ ଇଷି॒ରୋ ଅ॒ଭି ବା॑ତୁ॒ ବାତଃ॑ ॥ ୭।୦୩୫।୦୪, ୫।୩।୦୨୮।୦୪

ଶଂ ନୋ॒ ଦ୍ୟାବା॑ପୃଥି॒ବୀ ପୂ॒ର୍ୱହୂ॑ତୌ॒ ଶମ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷଂ ଦୃ॒ଶୟେ॑ ନୋ ଅସ୍ତୁ । ଶଂ ନ॒ ଓଷ॑ଧୀର୍ୱ॒ନିନୋ॑ ଭବନ୍ତୁ॒ ଶଂ ନୋ॒ ରଜ॑ସ॒ସ୍ପତି॑ରସ୍ତୁ ଜି॒ଷ୍ଣୁଃ ॥ ୭।୦୩୫।୦୫, ୫।୩।୦୨୮।୦୫

ଶଂ ନ॒ ଇନ୍ଦ୍ରୋ॒ ବସୁ॑ଭିର୍ଦେ॒ବୋ ଅ॑ସ୍ତୁ॒ ଶମା॑ଦି॒ତ୍ୟେଭି॒ର୍ୱରୁ॑ଣଃ ସୁ॒ଶଂସଃ॑ । ଶଂ ନୋ॑ ରୁ॒ଦ୍ରୋ ରୁ॒ଦ୍ରେଭି॒ର୍ଜଲା॑ଷଃ॒ ଶଂ ନ॒ସ୍ତ୍ୱଷ୍ଟା॒ ଗ୍ନାଭି॑ରି॒ହ ଶୃ॑ଣୋତୁ ॥ ୭।୦୩୫।୦୬, ୫।୩।୦୨୯।୦୧

ଶଂ ନଃ॒ ସୋମୋ॑ ଭବତୁ॒ ବ୍ରହ୍ମ॒ ଶଂ ନଃ॒ ଶଂ ନୋ॒ ଗ୍ରାବା॑ଣଃ॒ ଶମୁ॑ ସନ୍ତୁ ଯ॒ଜ୍ଞାଃ । ଶଂ ନଃ॒ ସ୍ୱରୂ॑ଣାଂ ମି॒ତୟୋ॑ ଭବନ୍ତୁ॒ ଶଂ ନଃ॑ ପ୍ର॒ସ୍ୱ୧॒॑ଃ ଶମ୍ୱ॑ସ୍ତୁ॒ ବେଦିଃ॑ ॥ ୭।୦୩୫।୦୭, ୫।୩।୦୨୯।୦୨

ଶଂ ନଃ॒ ସୂର୍ୟ॑ ଉରୁ॒ଚକ୍ଷା॒ ଉଦେ॑ତୁ॒ ଶଂ ନ॒ଶ୍ଚତ॑ସ୍ରଃ ପ୍ର॒ଦିଶୋ॑ ଭବନ୍ତୁ । ଶଂ ନଃ॒ ପର୍ୱ॑ତା ଧ୍ରୁ॒ବୟୋ॑ ଭବନ୍ତୁ॒ ଶଂ ନଃ॒ ସିନ୍ଧ॑ବଃ॒ ଶମୁ॑ ସ॒ନ୍ତ୍ୱାପଃ॑ ॥ ୭।୦୩୫।୦୮, ୫।୩।୦୨୯।୦୩

ଶଂ ନୋ॒ ଅଦି॑ତିର୍ଭବତୁ ବ୍ର॒ତେଭିଃ॒ ଶଂ ନୋ॑ ଭବନ୍ତୁ ମ॒ରୁତଃ॑ ସ୍ୱ॒ର୍କାଃ । ଶଂ ନୋ॒ ବିଷ୍ଣୁଃ॒ ଶମୁ॑ ପୂ॒ଷା ନୋ॑ ଅସ୍ତୁ॒ ଶଂ ନୋ॑ ଭ॒ବିତ୍ରଂ॒ ଶମ୍ୱ॑ସ୍ତୁ ବା॒ୟୁଃ ॥ ୭।୦୩୫।୦୯, ୫।୩।୦୨୯।୦୪

ଶଂ ନୋ॑ ଦେ॒ବଃ ସ॑ବି॒ତା ତ୍ରାୟ॑ମାଣଃ॒ ଶଂ ନୋ॑ ଭବନ୍ତୂ॒ଷସୋ॑ ବିଭା॒ତୀଃ । ଶଂ ନଃ॑ ପ॒ର୍ଜନ୍ୟୋ॑ ଭବତୁ ପ୍ର॒ଜାଭ୍ୟଃ॒ ଶଂ ନଃ॒ କ୍ଷେତ୍ର॑ସ୍ୟ॒ ପତି॑ରସ୍ତୁ ଶ॒ମ୍ଭୁଃ ॥ ୭।୦୩୫।୧୦, ୫।୩।୦୨୯।୦୫

ଶଂ ନୋ॑ ଦେ॒ବା ବି॒ଶ୍ୱଦେ॑ବା ଭବନ୍ତୁ॒ ଶଂ ସର॑ସ୍ୱତୀ ସ॒ହ ଧୀ॒ଭିର॑ସ୍ତୁ । ଶମ॑ଭି॒ଷାଚଃ॒ ଶମୁ॑ ରାତି॒ଷାଚଃ॒ ଶଂ ନୋ॑ ଦି॒ବ୍ୟାଃ ପାର୍ଥି॑ବାଃ॒ ଶଂ ନୋ॒ ଅପ୍ୟାଃ॑ ॥ ୭।୦୩୫।୧୧, ୫।୩।୦୩୦।୦୧

ଶଂ ନଃ॑ ସ॒ତ୍ୟସ୍ୟ॒ ପତ॑ୟୋ ଭବନ୍ତୁ॒ ଶଂ ନୋ॒ ଅର୍ୱ॑ନ୍ତଃ॒ ଶମୁ॑ ସନ୍ତୁ॒ ଗାବଃ॑ । ଶଂ ନ॑ ଋ॒ଭବଃ॑ ସୁ॒କୃତଃ॑ ସୁ॒ହସ୍ତାଃ॒ ଶଂ ନୋ॑ ଭବନ୍ତୁ ପି॒ତରୋ॒ ହବେ॑ଷୁ ॥ ୭।୦୩୫।୧୨, ୫।୩।୦୩୦।୦୨

ଶଂ ନୋ॑ ଅ॒ଜ ଏକ॑ପାଦ୍ଦେ॒ବୋ ଅ॑ସ୍ତୁ॒ ଶଂ ନୋଽହି॑ର୍ବୁ॒ଧ୍ନ୍ୟ୧॒॑ଃ ଶଂ ସ॑ମୁ॒ଦ୍ରଃ । ଶଂ ନୋ॑ ଅ॒ପାଂ ନପା॑ତ୍ପେ॒ରୁର॑ସ୍ତୁ॒ ଶଂ ନଃ॒ ପୃଶ୍ନି॑ର୍ଭବତୁ ଦେ॒ବଗୋ॑ପା ॥ ୭।୦୩୫।୧୩, ୫।୩।୦୩୦।୦୩

ଆ॒ଦି॒ତ୍ୟା ରୁ॒ଦ୍ରା ବସ॑ବୋ ଜୁଷନ୍ତେ॒ଦଂ ବ୍ରହ୍ମ॑ କ୍ରି॒ୟମା॑ଣଂ॒ ନବୀ॑ୟଃ । ଶୃ॒ଣ୍ୱନ୍ତୁ॑ ନୋ ଦି॒ବ୍ୟାଃ ପାର୍ଥି॑ବାସୋ॒ ଗୋଜା॑ତା ଉ॒ତ ଯେ ଯ॒ଜ୍ଞିୟା॑ସଃ ॥ ୭।୦୩୫।୧୪, ୫।୩।୦୩୦।୦୪

ଯେ ଦେ॒ବାନାଂ॑ ଯ॒ଜ୍ଞିୟା॑ ଯ॒ଜ୍ଞିୟା॑ନାଂ॒ ମନୋ॒ର୍ୟଜ॑ତ୍ରା ଅ॒ମୃତା॑ ଋତ॒ଜ୍ଞାଃ । ତେ ନୋ॑ ରାସନ୍ତାମୁରୁଗା॒ୟମ॒ଦ୍ୟ ଯୂ॒ୟଂ ପା॑ତ ସ୍ୱ॒ସ୍ତିଭିଃ॒ ସଦା॑ ନଃ ॥ ୭।୦୩୫।୧୫, ୫।୩।୦୩୦।୦୫

ପରିଶିଷ୍ଟମ୍ [ଋଗ୍ୱେଦ ମଣ୍ଡଲ ୭।୦୩୫ ସୂକ୍ତସ୍ୟାନନ୍ତରଂ][ଋଗ୍ୱେଦ ଅଷ୍ଟକ ୫, ଅଧ୍ୟାୟ ୩, ୩୦ ବର୍ଗାନନ୍ତରଂ]

ଶଂବ॑ତୀ॒: ପାର॑ୟ। ନ୍ତ୍ୟେ॒ତେ- ତଂ ପୃ॑ଚ୍ଛନ୍ତି॒ ବଚୋ॒ ଯୁଜା॑। ଅ॒।ଭ୍ୟାର॒ନ୍ତଂ ଯ॒ମାକେ॑ତୁଂ ଯ ଏ॒ବେଦ। ମିତି॒ ବ୍ରବ॑ନ୍ନ୍॥

ଭା॒ସାକେ॑ତୁଂ ପରି॒ସ୍ରୁତଂ॒- ଭାର॑ତୀ। ର୍ବ୍ରହ୍ମ॒ବର୍ଧ॑ନୀଃ। ସ॒ଞ୍ଜା॒ନା॒ନା ମ॒ହୀ ମା॒ତା- ଯ ଏ॒ବେଦ। ମିତି॒ ବ୍ରବ॑ତ୍॥

ଇନ୍ଦ୍ର॒।ସ୍ତ।ଙ୍କିଂ ବି॒ଭୁଂ ପ୍ର॒ଭୁଂ- ଭା॒ନୁନେ॒ୟଂ ସର॑ସ୍ୱତୀମ୍। ଯେନ॑ ସୂର୍ୟ॒। ମରୋ॑ଚୟ॒।-ଦ୍ୟେନେ॒ମେ ରୋଦ॑ସୀ~ ଉ॒ଭେ~॥

ଜୁ॒ଷସ୍ୱା॑ଽଗ୍ନେ ଅଙ୍ଗିରଃ- କା॒ଣ୍ୱଂ ମେଧ୍ୟା॑ତିଥିମ୍। ମା ତ୍ୱା॒ ସୋମ॑ସ୍ୟ॒ ବର୍ବୃ॑ହ।-ତ୍ସୁ॒ତସ୍ୟ॒ ମଧୁ॑ମତ୍ତମଃ॥

ତ୍ୱ।ମ॑ଗ୍ନେ॒ ଅଙ୍ଗି॑ର॒।-ଶ୍ଶୋଚ॑ସ୍ୱ ଦେବ॒ବୀତ॑ମଃ। ଆ ଶ॑ନ୍ତମ॒ ଶନ୍ତ॑ମାଭି। ର॒ଭିଷ୍ଟି॑ଭି।- ଶ୍ଶା॒ନ୍ତି। ସ୍ସ୍ୱ॒ସ୍ତି।ମ॑କୁର୍ୱତ॥

ଶ।ନ୍ନ॒: କନି॑କ୍ରଦ। ଦ୍ଦେ॒ବଃ- ପ॒ର୍ଜନ୍ୟୋ॑ ଅ॒ଭି ବ॑ର୍ଷତୁ। ଶ।ନ୍ନୋ॒ ଦ୍ୟାବା॑ପୃଥି॒ବୀ~ ଶଂ ପ୍ର॒ଜାଭ୍ୟ॒।- ଶ୍ଶ।ନ୍ନ॑ ଏଧି ଦ୍ୱି॒ପଦେ॒ ଶ।ଞ୍ଚତୁ॑ଷ୍ପଦେ॥

୩୩। ଅଗ୍ନିସୂକ୍ତଂ (ଋଗ୍ୱେଦ ୧୦।୮୦)

ଅଗ୍ନିଃସପ୍ତିମିତି ସପ୍ତର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ସୌଚୀକୋଗ୍ନିରଗ୍ନିତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍ (ବୈଶ୍ୱାନରୋଗ୍ନିର୍ୱାଜମ୍ଭରଃ ସପ୍ତିରିତୀମାବୃଷୀପାକ୍ଷିକୌ) ।

ଅ॒ଗ୍ନିଃ ସପ୍ତିଂ॑ ବାଜମ୍ଭ॒ରଂ ଦ॑ଦାତ୍ୟ॒ଗ୍ନିର୍ୱୀ॒ରଂ ଶ୍ରୁତ୍ୟଂ॑ କର୍ମନିଃ॒ଷ୍ଠାମ୍ । ଅ॒ଗ୍ନୀ ରୋଦ॑ସୀ॒ ବି ଚ॑ରତ୍ସମ॒ଞ୍ଜନ୍ନ॒ଗ୍ନିର୍ନାରୀଂ॑ ବୀ॒ରକୁ॑କ୍ଷିଂ॒ ପୁରନ୍॑ଧିମ୍ ॥ ୧୦।୦୮୦।୦୧, ୮।୩।୦୧୫।୦୧

ଅ॒ଗ୍ନେରପ୍ନ॑ସଃ ସ॒ମିଦ॑ସ୍ତୁ ଭ॒ଦ୍ରାଗ୍ନିର୍ମ॒ହୀ ରୋଦ॑ସୀ॒ ଆ ବି॑ବେଶ । ଅ॒ଗ୍ନିରେକଂ॑ ଚୋଦୟତ୍ସ॒ମତ୍ସ୍ୱ॒ଗ୍ନିର୍ୱୃ॒ତ୍ରାଣି॑ ଦୟତେ ପୁ॒ରୂଣି॑ ॥ ୧୦।୦୮୦।୦୨, ୮।୩।୦୧୫।୦୨

ଅ॒ଗ୍ନିର୍ହ॒ ତ୍ୟଂ ଜର॑ତଃ॒ କର୍ଣ॑ମାବା॒ଗ୍ନିର॒ଦ୍ଭ୍ୟୋ ନିର॑ଦହ॒ଜ୍ଜରୂ॑ଥମ୍ । ଅ॒ଗ୍ନିରତ୍ରିଂ॑ ଘ॒ର୍ମ ଉ॑ରୁଷ୍ୟଦ॒ନ୍ତର॒ଗ୍ନିର୍ନୃ॒ମେଧଂ॑ ପ୍ର॒ଜୟା॑ସୃଜ॒ତ୍ସମ୍ ॥ ୧୦।୦୮୦।୦୩, ୮।୩।୦୧୫।୦୩

ଅ॒ଗ୍ନିର୍ଦା॒ଦ୍ଦ୍ରବି॑ଣଂ ବୀ॒ରପେ॑ଶା ଅ॒ଗ୍ନିର୍ଋଷିଂ॒ ଯଃ ସ॒ହସ୍ରା॑ ସ॒ନୋତି॑ । ଅ॒ଗ୍ନିର୍ଦି॒ବି ହ॒ବ୍ୟମା ତ॑ତାନା॒ଗ୍ନେର୍ଧାମା॑ନି॒ ବିଭୃ॑ତା ପୁରୁ॒ତ୍ରା ॥ ୧୦।୦୮୦।୦୪, ୮।୩।୦୧୫।୦୪

ଅ॒ଗ୍ନିମୁ॒କ୍ଥୈର୍ଋଷ॑ୟୋ॒ ବି ହ୍ୱ॑ୟନ୍ତେ॒ଽଗ୍ନିଂ ନରୋ॒ ଯାମ॑ନି ବାଧି॒ତାସଃ॑ । ଅ॒ଗ୍ନିଂ ବୟୋ॑ ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷେ॒ ପତ॑ନ୍ତୋ॒ଽଗ୍ନିଃ ସ॒ହସ୍ରା॒ ପରି॑ ଯାତି॒ ଗୋନା॑ମ୍ ॥ ୧୦।୦୮୦।୦୫, ୮।୩।୦୧୫।୦୫

ଅ॒ଗ୍ନିଂ ବିଶ॑ ଈଳତେ॒ ମାନୁ॑ଷୀ॒ର୍ୟା ଅ॒ଗ୍ନିଂ ମନୁ॑ଷୋ॒ ନହୁ॑ଷୋ॒ ବି ଜା॒ତାଃ । ଅ॒ଗ୍ନିର୍ଗାନ୍ଧ॑ର୍ୱୀଂ ପ॒ଥ୍ୟା॑ମୃ॒ତସ୍ୟା॒ଗ୍ନେର୍ଗବ୍ୟୂ॑ତିର୍ଘୃ॒ତ ଆ ନିଷ॑ତ୍ତା ॥ ୧୦।୦୮୦।୦୬, ୮।୩।୦୧୫।୦୬

ଅ॒ଗ୍ନୟେ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ ଋ॒ଭବ॑ସ୍ତତକ୍ଷୁର॒ଗ୍ନିଂ ମ॒ହାମ॑ବୋଚାମା ସୁବୃ॒କ୍ତିମ୍ । ଅଗ୍ନେ॒ ପ୍ରାବ॑ ଜରି॒ତାରଂ॑ ଯବି॒ଷ୍ଠାଗ୍ନେ॒ ମହି॒ ଦ୍ରବି॑ଣ॒ମା ଯ॑ଜସ୍ୱ ॥ ୧୦।୦୮୦।୦୭, ୮।୩।୦୧୫।୦୭

୩୪। ବଳିତ୍ଥା ସୂକ୍ତଂ

ବଳି॒ତ୍ଥା ତଦ୍ୱପୁ॑ଷେ ଧାୟି ଦର୍ଶ॒ତଂ ଦେ॒ବସ୍ୟ॒ ଭର୍ଗଃ॒ ସହ॑ସୋ॒ ଯତୋ॒ ଜନି॑ । ଯଦୀ॒ମୁପ॒ ହ୍ୱର॑ତେ॒ ସାଧ॑ତେ ମ॒ତିର୍ଋ॒ତସ୍ୟ॒ ଧେନା॑ ଅନୟନ୍ତ ସ॒ସ୍ରୁତଃ॑ ॥ ୧।୧୪୧।୦୧, ୨।୨।୮।୧ {ଔଚଥ୍ୟୋ ଦୀର୍ଘତମାଃ । ଅଗ୍ନିଃ । ଜଗତୀ}

ପୃ॒କ୍ଷୋ ବପୁଃ॑ ପିତୁ॒ମାନ୍ନିତ୍ୟ॒ ଆ ଶ॑ୟେ ଦ୍ୱି॒ତୀୟ॒ମା ସ॒ପ୍ତଶି॑ବାସୁ ମା॒ତୃଷୁ॑ । ତୃ॒ତୀୟ॑ମସ୍ୟ ବୃଷ॒ଭସ୍ୟ॑ ଦୋ॒ହସେ॒ ଦଶ॑ପ୍ରମତିଂ ଜନୟନ୍ତ॒ ଯୋଷ॑ଣଃ ॥ ୧।୧୪୧।୦୨, ୨।୨।୮।୨ {ଔଚଥ୍ୟୋ ଦୀର୍ଘତମାଃ । ଅଗ୍ନିଃ । ଜଗତୀ}

ନିର୍ୟଦୀଂ॑ ବୁ॒ଧ୍ନାନ୍ମ॑ହି॒ଷସ୍ୟ॒ ବର୍ପ॑ସ ଈଶା॒ନାସଃ॒ ଶବ॑ସା॒ କ୍ରନ୍ତ॑ ସୂ॒ରୟଃ॑ । ଯଦୀ॒ମନୁ॑ ପ୍ର॒ଦିବୋ॒ ମଧ୍ୱ॑ ଆଧ॒ବେ ଗୁହା॒ ସନ୍ତଂ॑ ମାତ॒ରିଶ୍ୱା॑ ମଥା॒ୟତି॑ ॥ ୧।୧୪୧।୦୩, ୨।୨।୮।୩ {ଔଚଥ୍ୟୋ ଦୀର୍ଘତମାଃ । ଅଗ୍ନିଃ । ଜଗତୀ}

ପ୍ର ଯତ୍ପି॒ତୁଃ ପ॑ର॒ମାନ୍ନୀ॒ୟତେ॒ ପର୍ୟା ପୃ॒କ୍ଷୁଧୋ॑ ବୀ॒ରୁଧୋ॒ ଦଂସୁ॑ ରୋହତି । ଉ॒ଭା ଯଦ॑ସ୍ୟ ଜ॒ନୁଷଂ॒ ଯଦିନ୍ୱ॑ତ॒ ଆଦିଦ୍ୟବି॑ଷ୍ଠୋ ଅଭବଦ୍ଘୃ॒ଣା ଶୁଚିଃ॑ ॥ ୧।୧୪୧।୦୪, ୨।୨।୮।୪ {ଔଚଥ୍ୟୋ ଦୀର୍ଘତମାଃ । ଅଗ୍ନିଃ । ଜଗତୀ}

ଆଦିନ୍ମା॒ତୄରାବି॑ଶ॒ଦ୍ୟାସ୍ୱା ଶୁଚି॒ରହିଂ॑ସ୍ୟମାନ ଉର୍ୱି॒ୟା ବି ବା॑ବୃଧେ । ଅନୁ॒ ଯତ୍ପୂର୍ୱା॒ ଅରୁ॑ହତ୍ସନା॒ଜୁବୋ॒ ନି ନବ୍ୟ॑ସୀ॒ଷ୍ୱବ॑ରାସୁ ଧାବତେ ॥ ୧।୧୪୧।୦୫, ୨।୨।୮।୫ {ଔଚଥ୍ୟୋ ଦୀର୍ଘତମାଃ । ଅଗ୍ନିଃ । ଜଗତୀ}

୩୫। ନବଗ୍ରହ ମନ୍ତ୍ରାଣି

॥ ୧। ଆଦିତ୍ୟଃ ॥

ଆ କୃ॒ଷ୍ଣେନ॒ ରଜ॑ସା॒ ବର୍ତ॑ମାନୋ ନିବେ॒ଶୟ॑ନ୍ନ॒ମୃତଂ॒ ମର୍ତ୍ୟଂ॑ ଚ । ହି॒ର॒ଣ୍ୟଯେ॑ନ ସବି॒ତା ରଥେ॒ନା ଦେ॒ବୋ ଯା॑ତି॒ ଭୁବ॑ନାନି॒ ପଶ୍ୟ॑ନ୍ ॥ ୧।୦୩୫।୦୨, ୧।୩।୬।୨ {ଆଙ୍ଗିରସୋ ହିରଣ୍ୟସ୍ତୂପଃ । ସବିତା । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ଅ॒ଗ୍ନିଂ ଦୂ॒ତଂ ବୃ॑ଣୀମହେ॒ ହୋତା॑ରଂ ବି॒ଶ୍ୱବେ॑ଦସମ୍ । ଅ॒ସ୍ୟ ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ୟ॑ ସୁ॒କ୍ରତୁ॑ମ୍ ॥ ୧।୦୧୨।୦୧, ୧।୧।୦୨୨।୦୧ {କାଣ୍ୱୋ ମେଧାତିଥି । ଅଗ୍ନିଃ । ଗାୟତ୍ରୀ}

କଦ୍ରୁ॒ଦ୍ରାୟ॒ ପ୍ରଚେ॑ତସେ ମୀ॒ଳ୍ହୁଷ୍ଟ॑ମାୟ॒ ତବ୍ୟ॑ସେ । ବୋ॒ଚେମ॒ ଶନ୍ତ॑ମଂ ହୃ॒ଦେ ॥ ୧।୦୪୩।୦୧, ୧।୩।୦୨୬।୦୧ {ଘୌରଃ କଣ୍ୱଃ । ରୁଦ୍ରଃ । ଗାୟତ୍ରୀ}

॥ ୨। ସୋମଃ ॥

ଆ ପ୍ୟା॑ୟସ୍ୱ॒ ସମେ॑ତୁ ତେ ବି॒ଶ୍ୱତଃ॑ ସୋମ॒ ବୃଷ୍ଣ୍ୟ॑ମ୍ । ଭବା॒ ବାଜ॑ସ୍ୟ ସଙ୍ଗ॒ଥେ ॥ ୧।୦୯୧।୧୬, ୧।୬।୦୨୨।୦୧ {ରହୂଗଣୋ ଗୋତମଃ । ସୋମଃ । ଗାୟତ୍ରୀ}

ଅ॒ପ୍ସୁ ମେ॒ ସୋମୋ॑ ଅବ୍ରବୀଦ॒ନ୍ତର୍ୱିଶ୍ୱା॑ନି ଭେଷ॒ଜା । ଅ॒ଗ୍ନିଂ ଚ॑ ବି॒ଶ୍ୱଶ॑ମ୍ଭୁବମ୍ ॥ ୧୦।୦୦୯।୦୬, ୭।୬।୫।୬ {ଆମ୍ବରୀଷଃ ସିନ୍ଧୁଦ୍ୱୀପଃ । ଆପଃ । ଗାୟତ୍ରୀ}

ଗୌ॒ରୀର୍ମି॑ମାୟ ସଲି॒ଲାନି॒ ତକ୍ଷ॒ତ୍ୟେକ॑ପଦୀ ଦ୍ୱି॒ପଦୀ॒ ସା ଚତୁ॑ଷ୍ପଦୀ । ଅ॒ଷ୍ଟାପ॑ଦୀ॒ ନବ॑ପଦୀ ବଭୂ॒ବୁଷୀ॑ ସ॒ହସ୍ରା॑କ୍ଷରା ପର॒ମେ ବ୍ୟୋ॑ମନ୍ ॥ ୧।୧୬୪।୪୧, ୨।୩।୦୨୨।୦୧ {ଔଚଥ୍ୟୋ ଦୀର୍ଘତମାଃ । ବିଶ୍ୱଦେବାଃ । ଜଗତୀ}

॥ ୩। ଅଙ୍ଗାରକଃ ॥

ଅ॒ଗ୍ନିର୍ମୂ॒ର୍ଧା ଦି॒ବଃ କ॒କୁତ୍ପତିଃ॑ ପୃଥି॒ବ୍ୟା ଅ॒ୟମ୍ । ଅ॒ପାଂ ରେତାଂ॑ସି ଜିନ୍ୱତି ॥ ୮।୦୪୪।୧୬, ୬।୩।୦୩୯।୦୧ {ଆଙ୍ଗିରସୋ ବିରୂପଃ । ଅଗ୍ନିଃ । ଗାୟତ୍ରୀ}

ସ୍ୟୋ॒ନା ପୃ॑ଥିବି ଭବାନୃକ୍ଷ॒ରା ନି॒ବେଶ॑ନୀ । ଯଚ୍ଛା॑ ନଃ॒ ଶର୍ମ॑ ସ॒ପ୍ରଥଃ॑ ॥ ୧।୦୨୨।୧୫, ୧।୨।୬।୫ {କାଣ୍ୱୋ ମେଧାତିଥି । ପୃଥିବୀ । ଗାୟତ୍ରୀ}

କୁ॒ମା॒ରଂ ମା॒ତା ଯୁ॑ବ॒ତିଃ ସମୁ॑ବ୍ଧଂ॒ ଗୁହା॑ ବିଭର୍ତି॒ ନ ଦ॑ଦାତି ପି॒ତ୍ରେ । ଅନୀ॑କମସ୍ୟ॒ ନ ମି॒ନଜ୍ଜନା॑ସଃ ପୁ॒ରଃ ପ॑ଶ୍ୟନ୍ତି॒ ନିହି॑ତମର॒ତୌ ॥ ୫।୦୦୨।୦୧, ୩।୮।୦୧୪।୦୧ {ଆତ୍ରେୟଃକୁମାରଃ । ଅଗ୍ନିଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

॥ ୪। ବୁଧଃ ॥

ଉଦ୍ବୁ॑ଧ୍ୟଧ୍ୱଂ॒ ସମ॑ନସଃ ସଖାୟଃ॒ ସମ॒ଗ୍ନିମି॑ନ୍ଧ୍ୱଂ ବ॒ହବଃ॒ ସନୀ॑ଳାଃ । ଦ॒ଧି॒କ୍ରାମ॒ଗ୍ନିମୁ॒ଷସଂ॑ ଚ ଦେ॒ବୀମିନ୍ଦ୍ରା॑ବ॒ତୋଽବ॑ସେ॒ ନି ହ୍ୱ॑ୟେ ବଃ ॥ ୧୦।୧୦୧।୦୧, ୮।୫।୦୧୮।୦୧ {ସୌମ୍ୟୋ ବୁଧଃ । ବିଶ୍ୱେଦେବା ଋତ୍ୱିଜୋ ବା । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ଇ॒ଦଂ ବିଷ୍ଣୁ॒ର୍ୱି ଚ॑କ୍ରମେ ତ୍ରେ॒ଧା ନି ଦ॑ଧେ ପ॒ଦମ୍ । ସମୂ॑ଳ୍ହମସ୍ୟ ପାଂସୁ॒ରେ ॥ ୧।୦୨୨।୧୭, ୧।୨।୭।୨ {କାଣ୍ୱୋ ମେଧାତିଥି । ବିଷ୍ଣୁଃ । ଗାୟତ୍ରୀ}

ସ॒ହସ୍ର॑ଶୀର୍ଷା॒ ପୁରୁ॑ଷଃ ସହସ୍ରା॒କ୍ଷଃ ସ॒ହସ୍ର॑ପାତ୍ । ସ ଭୂମିଂ॑ ବି॒ଶ୍ୱତୋ॑ ବୃ॒ତ୍ୱାତ୍ୟ॑ତିଷ୍ଠଦ୍ଦଶାଙ୍ଗୁ॒ଲମ୍ ॥ ୧୦।୦୯୦।୦୧, ୮।୪।୦୧୭।୦୧ {ନାରାୟଣଃ । ପୁରୁଷଃ । ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍}

॥ ୫। ଗୁରୁଃ ॥

ବୃହ॑ସ୍ପତେ॒ ଅତି॒ ଯଦ॒ର୍ୟୋ ଅର୍ହା॑ଦ୍ଦ୍ୟୁ॒ମଦ୍ୱି॒ଭାତି॒ କ୍ରତୁ॑ମ॒ଜ୍ଜନେ॑ଷୁ । ଯଦ୍ଦୀ॒ଦୟ॒ଚ୍ଛବ॑ସ ଋତପ୍ରଜାତ॒ ତଦ॒ସ୍ମାସୁ॒ ଦ୍ରବି॑ଣଂ ଧେହି ଚି॒ତ୍ରମ୍ ॥ ୨।୦୨୩।୧୫, ୨।୬।୦୩୧।୦୫ {ଶୌନକୋ ଗୃତ୍ସମଦଃ । ବୃହସ୍ପତିଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ଇନ୍ଦ୍ର॒ ଶ୍ରେଷ୍ଠା॑ନି॒ ଦ୍ରବି॑ଣାନି ଧେହି॒ ଚିତ୍ତିଂ॒ ଦକ୍ଷ॑ସ୍ୟ ସୁଭଗ॒ତ୍ୱମ॒ସ୍ମେ । ପୋଷଂ॑ ରୟୀ॒ଣାମରି॑ଷ୍ଟିଂ ତ॒ନୂନାଂ॑ ସ୍ୱା॒ଦ୍ମାନଂ॑ ବା॒ଚଃ ସୁ॑ଦିନ॒ତ୍ୱମହ୍ନା॑ମ୍ ॥ ୨।୦୨୧।୦୬, ୨।୬।୦୨୭।୦୬ {ଶୌନକୋ ଗୃତ୍ସମଦଃ । ଇନ୍ଦ୍ରଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ବ୍ରହ୍ମ॑ଣା ତେ ବ୍ରହ୍ମ॒ୟୁଜା॑ ଯୁନଜ୍ମି॒ ହରୀ॒ ସଖା॑ୟା ସଧ॒ମାଦ॑ ଆ॒ଶୂ । ସ୍ଥି॒ରଂ ରଥଂ॑ ସୁ॒ଖମି॑ନ୍ଦ୍ରାଧି॒ତିଷ୍ଠ॑ନ୍ପ୍ରଜା॒ନନ୍ୱି॒ଦ୍ୱାଁ ଉପ॑ ଯାହି॒ ସୋମ॑ମ୍ ॥ ୩।୦୩୫।୦୪, ୩।୨।୦୧୭।୦୪ {ଗାଥିନୋ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଃ । ଇନ୍ଦ୍ରଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

॥ ୬। ଶୁକ୍ରଃ ॥

ଶୁ॒କ୍ରଂ ତେ॑ ଅ॒ନ୍ୟଦ୍ୟ॑ଜ॒ତଂ ତେ॑ ଅ॒ନ୍ୟଦ୍ୱିଷୁ॑ରୂପେ॒ ଅହ॑ନୀ॒ ଦ୍ୟୌରି॑ବାସି । ବିଶ୍ୱା॒ ହି ମା॒ୟା ଅବ॑ସି ସ୍ୱଧାବୋ ଭ॒ଦ୍ରା ତେ॑ ପୂଷନ୍ନି॒ହ ରା॒ତିର॑ସ୍ତୁ ॥ ୬।୦୫୮।୦୧, ୪।୮।୦୨୪।୦୧ {ବାର୍ହସ୍ପତ୍ୟୋ ଭରଦ୍ୱାଜଃ । ପୂଷା । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ଇ॒ନ୍ଦ୍ରା॒ଣୀମା॒ସୁ ନାରି॑ଷୁ ସୁ॒ଭଗା॑ମ॒ହମ॑ଶ୍ରବମ୍ । ନ॒ହ୍ୟ॑ସ୍ୟା ଅପ॒ରଂ ଚ॒ନ ଜ॒ରସା॒ ମର॑ତେ॒ ପତି॒ର୍ୱିଶ୍ୱ॑ସ୍ମା॒ଦିନ୍ଦ୍ର॒ ଉତ୍ତ॑ରଃ ॥ ୧୦।୦୮୬।୧୧, ୮।୪।୩।୧ {ଏନ୍ଦ୍ରଃ । ବରୁଣଃ । ପଙ୍କ୍ତିଃ}

ଇନ୍ଦ୍ରଂ॑ ବୋ ବି॒ଶ୍ୱତ॒ସ୍ପରି॒ ହବା॑ମହେ॒ ଜନେ॑ଭ୍ୟଃ । ଅ॒ସ୍ମାକ॑ମସ୍ତୁ॒ କେବ॑ଲଃ ॥ ୧।୦୦୭।୧୦, ୧।୧।୦୧୪।୦୫ {ବୈଶ୍ୱାମିତ୍ରୋ ମଧୁଚ୍ଛନ୍ଦାଃ । ଇନ୍ଦ୍ରଃ । ଗାୟତ୍ରୀ}

॥ ୭। ଶନିଃ ॥

ଶମ॒ଗ୍ନିର॒ଗ୍ନିଭିଃ॑ କର॒ଚ୍ଛଂ ନ॑ସ୍ତପତୁ॒ ସୂର୍ୟଃ॑ । ଶଂ ବାତୋ॑ ବାତ୍ୱର॒ପା ଅପ॒ ସ୍ରିଧଃ॑ ॥ ୮।୦୧୮।୦୯, ୬।୧।୦୨୬।୦୪ {କାଣ୍ୱଃ ଇରିମ୍ବିଠିଃ । ଅଗ୍ନିସୂର୍ୟାନିଲାଃ । ଉଷ୍ଣିକ୍}

ପ୍ରଜା॑ପତେ॒ ନ ତ୍ୱଦେ॒ତାନ୍ୟ॒ନ୍ୟୋ ବିଶ୍ୱା॑ ଜା॒ତାନି॒ ପରି॒ ତା ବ॑ଭୂବ । ଯତ୍କା॑ମାସ୍ତେ ଜୁହୁ॒ମସ୍ତନ୍ନୋ॑ ଅସ୍ତୁ ବ॒ୟଂ ସ୍ୟା॑ମ॒ ପତ॑ୟୋ ରୟୀ॒ଣାମ୍ ॥ ୧୦।୧୨୧।୧୦, ୮।୭।୪।୫ {ପ୍ରାଜାପତ୍ୟୋ ହିରଣ୍ୟଗର୍ଭଃ । ପ୍ରଜାପତି । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ଯ॒ମାୟ॒ ସୋମଂ॑ ସୁନୁତ ଯ॒ମାୟ॑ ଜୁହୁତା ହ॒ବିଃ । ଯ॒ମଂ ହ॑ ଯ॒ଜ୍ଞୋ ଗ॑ଚ୍ଛତ୍ୟ॒ଗ୍ନିଦୂ॑ତୋ॒ ଅରଙ୍॑କୃତଃ ॥ ୧୦।୦୧୪।୧୩, ୭।୬।୦୧୬।୦୩ {ବୈବସ୍ୱତୋ ଯମଃ । ଯମଃ । ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍}

॥ ୮। ରାହୁଃ ॥

କୟା॑ ନଶ୍ଚି॒ତ୍ର ଆ ଭୁ॑ବଦୂ॒ତୀ ସ॒ଦାବୃ॑ଧଃ॒ ସଖା॑ । କୟା॒ ଶଚି॑ଷ୍ଠୟା ବୃ॒ତା ॥ ୪।୦୩୧।୦୧, ୩।୬।୦୨୪।୦୧ {ଗୌତମୋ ବାମଦେବଃ । ଇନ୍ଦ୍ରଃ । ଗାୟତ୍ରୀ}

ଆୟଂ ଗୌଃ ପୃଶ୍ନି॑ରକ୍ରମୀ॒ଦସ॑ଦନ୍ମା॒ତରଂ॑ ପୁ॒ରଃ । ପି॒ତରଂ॑ ଚ ପ୍ର॒ୟନ୍ତ୍ସ୍ୱଃ॑ ॥ ୧୦।୧୮୯।୦୧, ୮।୮।୦୪୭।୦୧ {ସାର୍ପରାଜ୍ଞୀ । ସାର୍ପରାଜ୍ଞୀ ସୂର୍ୟୋ ବା । ଗାୟତ୍ରୀ}

ପରଂ॑ ମୃତ୍ୟୋ॒ ଅନୁ॒ ପରେ॑ହି॒ ପନ୍ଥାଂ॒ ଯସ୍ତେ॒ ସ୍ୱ ଇତ॑ରୋ ଦେବ॒ୟାନା॑ତ୍ । ଚକ୍ଷୁ॑ଷ୍ମତେ ଶୃଣ୍ୱ॒ତେ ତେ॑ ବ୍ରବୀମି॒ ମା ନଃ॑ ପ୍ର॒ଜାଂ ରୀ॑ରିଷୋ॒ ମୋତ ବୀ॒ରାନ୍ ॥ ୧୦।୦୧୮।୦୧, ୭।୬।୦୨୬।୦୧ {ଯାମାୟନଃ ସଙ୍କୁସୁକଃ । ମୃତ୍ୟୁଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

॥ ୯। କେତୁଃ ॥

କେ॒ତୁଂ କୃ॒ଣ୍ୱନ୍ନ॑କେ॒ତବେ॒ ପେଶୋ॑ ମର୍ୟା ଅପେ॒ଶସେ॑ । ସମୁ॒ଷଦ୍ଭି॑ରଜାୟଥାଃ ॥ ୧।୦୦୬।୦୩, ୧।୧।୦୧୧।୦୩ {ବୈଶ୍ୱାମିତ୍ରୋ ମଧୁଚ୍ଛନ୍ଦାଃ । ଇନ୍ଦ୍ରଃ । ଗାୟତ୍ରୀ}

ବ୍ରହ୍ମ॑ ଜଜ୍ଞା॒ନଂ ପ୍ର॑ଥ॒ମଂ ପୁ॒ରସ୍ତା॒ଦ୍ୱି ସୀ॑ମ॒ତଃ ସୁ॒ରୁଚୋ॑ ବେ॒ନ ଆ॑ବଃ । ସ ବୁ॒ଧ୍ନିୟା॑ ଉପ॒ମା ଅ॑ସ୍ୟ ବି॒ଷ୍ଠାଃ ସ॒ତଶ୍ଚ॒ ଯୋନି॒ମସ॑ତଶ୍ଚ॒ ବିବଃ॑ ॥ (ଆଶ୍ୱଲାୟନ ଶ୍ରୌତସୂତ୍ର ୪।୬।୨)

ସ ଚି॑ତ୍ର ଚି॒ତ୍ରଂ ଚି॒ତୟ॑ନ୍ତମ॒ସ୍ମେ ଚିତ୍ର॑କ୍ଷତ୍ର ଚି॒ତ୍ରତ॑ମଂ ବୟୋ॒ଧାମ୍ । ଚ॒ନ୍ଦ୍ରଂ ର॒ୟିଂ ପୁ॑ରୁ॒ବୀରଂ॑ ବୃ॒ହନ୍ତଂ॒ ଚନ୍ଦ୍ର॑ ଚ॒ନ୍ଦ୍ରାଭି॑ର୍ଗୃଣ॒ତେ ଯୁ॑ବସ୍ୱ ॥ ୬।୦୦୬।୦୭, ୪।୫।୮।୭ {ବାର୍ହସ୍ପତ୍ୟୋ ଭରଦ୍ୱାଜଃ । ଅଗ୍ନିଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

୩୬। ଅଲକ୍ଷ୍ମୀନାଶନ ସୂକ୍ତଂ

ଅରାୟୀତି ପଞ୍ଚର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ଭାରଦ୍ୱାଜଃ ଶିରିମ୍ବିଠୋଽଲକ୍ଷ୍ମୀନାଶନୋ ଦ୍ୱିତୀୟାତୃତୀୟଯୋର୍ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତିରନ୍ତ୍ୟାୟା ବିଶ୍ୱେଦେବାଅନୁଷ୍ଟୁପ୍ ।

ଅରା॑ୟି॒ କାଣେ॒ ବିକ॑ଟେ ଗି॒ରିଂ ଗ॑ଚ୍ଛ ସଦାନ୍ୱେ । ଶି॒ରିମ୍ବି॑ଠସ୍ୟ॒ ସତ୍ୱ॑ଭି॒ସ୍ତେଭି॑ଷ୍ଟ୍ୱା ଚାତୟାମସି ॥ ୧୦।୧୫୫।୦୧, ୮।୮।୦୧୩।୦୧

ଚ॒ତ୍ତୋ ଇ॒ତଶ୍ଚ॒ତ୍ତାମୁତଃ॒ ସର୍ୱା॑ ଭ୍ରୂ॒ଣାନ୍ୟା॒ରୁଷୀ॑ । ଅ॒ରା॒ୟ୍ୟଂ॑ ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତେ॒ ତୀକ୍ଷ୍ଣ॑ଶୃଙ୍ଗୋଦୃ॒ଷନ୍ନି॑ହି ॥ ୧୦।୧୫୫।୦୨, ୮।୮।୦୧୩।୦୨

ଅ॒ଦୋ ଯଦ୍ଦାରୁ॒ ପ୍ଲବ॑ତେ॒ ସିନ୍ଧୋଃ॑ ପା॒ରେ ଅ॑ପୂରୁ॒ଷମ୍ । ତଦା ର॑ଭସ୍ୱ ଦୁର୍ହଣୋ॒ ତେନ॑ ଗଚ୍ଛ ପରସ୍ତ॒ରମ୍ ॥ ୧୦।୧୫୫।୦୩, ୮।୮।୦୧୩।୦୩

ଯଦ୍ଧ॒ ପ୍ରାଚୀ॒ରଜ॑ଗ॒ନ୍ତୋରୋ॑ ମଣ୍ଡୂରଧାଣିକୀଃ । ହ॒ତା ଇନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ୟ॒ ଶତ୍ର॑ବଃ॒ ସର୍ୱେ॑ ବୁଦ୍ବୁ॒ଦୟା॑ଶବଃ ॥ ୧୦।୧୫୫।୦୪, ୮।୮।୦୧୩।୦୪

ପରୀ॒ମେ ଗାମ॑ନେଷତ॒ ପର୍ୟ॒ଗ୍ନିମ॑ହୃଷତ । ଦେ॒ବେଷ୍ୱ॑କ୍ରତ॒ ଶ୍ରବଃ॒ କ ଇ॒ମାଁ ଆ ଦ॑ଧର୍ଷତି ॥ ୧୦।୧୫୫।୦୫, ୮।୮।୦୧୩।୦୫

୩୭। ଆୟୁଷ୍ୟ ସୂକ୍ତଂ

ଇମଂସ୍ତୋମମିତି ଷୋଡଶର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ କୁତ୍ସୋଗ୍ନିଃ ପୂର୍ୱୋଦେବାଇତ୍ୟସ୍ୟାଦେବାଅଗ୍ନିଶ୍ଚ ତନ୍ନୋମିତ୍ର ଇତ୍ୟନ୍ତ୍ୟାର୍ଧର୍ଚସ୍ୟମିତ୍ରବରୁଣାଦିତି ସିନ୍ଧୁପୃଥିବୀଦ୍ୟାବୋଜଗତୀ ଅନ୍ତ୍ୟେତ୍ରିଷ୍ଟୁଭୌ । (ଯଦ୍ଦୈବତ୍ୟଂବା ସୂକ୍ତମିତିପକ୍ଷେଽଗ୍ନିରେବଦେବତା) ।

ଇ॒ମଂ ସ୍ତୋମ॒ମର୍ହ॑ତେ ଜା॒ତବେ॑ଦସେ॒ ରଥ॑ମିବ॒ ସଂ ମ॑ହେମା ମନୀ॒ଷୟା॑ । ଭ॒ଦ୍ରା ହି ନଃ॒ ପ୍ରମ॑ତିରସ୍ୟ ସଂ॒ସଦ୍ୟଗ୍ନେ॑ ସ॒ଖ୍ୟେ ମା ରି॑ଷାମା ବ॒ୟଂ ତବ॑ ॥ ୧।୦୯୪।୦୧, ୧।୬।୦୩୦।୦୧

ଯସ୍ମୈ॒ ତ୍ୱମା॒ୟଜ॑ସେ॒ ସ ସା॑ଧତ୍ୟନ॒ର୍ୱା କ୍ଷେ॑ତି॒ ଦଧ॑ତେ ସୁ॒ବୀର୍ୟ॑ମ୍ । ସ ତୂ॑ତାବ॒ ନୈନ॑ମଶ୍ନୋତ୍ୟଂହ॒ତିରଗ୍ନେ॑ ସ॒ଖ୍ୟେ ମା ରି॑ଷାମା ବ॒ୟଂ ତବ॑ ॥ ୧।୦୯୪।୦୨, ୧।୬।୦୩୦।୦୨

ଶ॒କେମ॑ ତ୍ୱା ସ॒ମିଧଂ॑ ସା॒ଧୟା॒ ଧିୟ॒ସ୍ତ୍ୱେ ଦେ॒ବା ହ॒ବିର॑ଦ॒ନ୍ତ୍ୟାହୁ॑ତମ୍ । ତ୍ୱମା॑ଦି॒ତ୍ୟାଁ ଆ ବ॑ହ॒ ତାନ୍ହ୍ୟୁ୧॒॑ଶ୍ମସ୍ୟଗ୍ନେ॑ ସ॒ଖ୍ୟେ ମା ରି॑ଷାମା ବ॒ୟଂ ତବ॑ ॥ ୧।୦୯୪।୦୩, ୧।୬।୦୩୦।୦୩

ଭରା॑ମେ॒ଧ୍ମଂ କୃ॒ଣବା॑ମା ହ॒ବୀଂଷି॑ ତେ ଚି॒ତୟ॑ନ୍ତଃ॒ ପର୍ୱ॑ଣାପର୍ୱଣା ବ॒ୟମ୍ । ଜୀ॒ବାତ॑ବେ ପ୍ରତ॒ରଂ ସା॑ଧୟା॒ ଧିୟୋଽଗ୍ନେ॑ ସ॒ଖ୍ୟେ ମା ରି॑ଷାମା ବ॒ୟଂ ତବ॑ ॥ ୧।୦୯୪।୦୪, ୧।୬।୦୩୦।୦୪

ବି॒ଶାଂ ଗୋ॒ପା ଅ॑ସ୍ୟ ଚରନ୍ତି ଜ॒ନ୍ତବୋ॑ ଦ୍ୱି॒ପଚ୍ଚ॒ ଯଦୁ॒ତ ଚତୁ॑ଷ୍ପଦ॒କ୍ତୁଭିଃ॑ । ଚି॒ତ୍ରଃ ପ୍ର॑କେ॒ତ ଉ॒ଷସୋ॑ ମ॒ହାଁ ଅ॒ସ୍ୟଗ୍ନେ॑ ସ॒ଖ୍ୟେ ମା ରି॑ଷାମା ବ॒ୟଂ ତବ॑ ॥ ୧।୦୯୪।୦୫, ୧।୬।୦୩୦।୦୫

ତ୍ୱମ॑ଧ୍ୱ॒ର୍ୟୁରୁ॒ତ ହୋତା॑ସି ପୂ॒ର୍ୱ୍ୟଃ ପ୍ର॑ଶା॒ସ୍ତା ପୋତା॑ ଜ॒ନୁଷା॑ ପୁ॒ରୋହି॑ତଃ । ବିଶ୍ୱା॑ ବି॒ଦ୍ୱାଁ ଆର୍ତ୍ୱି॑ଜ୍ୟା ଧୀର ପୁଷ୍ୟ॒ସ୍ୟଗ୍ନେ॑ ସ॒ଖ୍ୟେ ମା ରି॑ଷାମା ବ॒ୟଂ ତବ॑ ॥ ୧।୦୯୪।୦୬, ୧।୬।୦୩୧।୦୧

ଯୋ ବି॒ଶ୍ୱତଃ॑ ସୁ॒ପ୍ରତୀ॑କଃ ସ॒ଦୃଙ୍ଙସି॑ ଦୂ॒ରେ ଚି॒ତ୍ସନ୍ତ॒ଳିଦି॒ବାତି॑ ରୋଚସେ । ରାତ୍ର୍ୟା॑ଶ୍ଚି॒ଦନ୍ଧୋ॒ ଅତି॑ ଦେବ ପଶ୍ୟ॒ସ୍ୟଗ୍ନେ॑ ସ॒ଖ୍ୟେ ମା ରି॑ଷାମା ବ॒ୟଂ ତବ॑ ॥ ୧।୦୯୪।୦୭, ୧।୬।୦୩୧।୦୨

ପୂର୍ୱୋ॑ ଦେବା ଭବତୁ ସୁନ୍ୱ॒ତୋ ରଥୋ॒ଽସ୍ମାକଂ॒ ଶଂସୋ॑ ଅ॒ଭ୍ୟ॑ସ୍ତୁ ଦୂ॒ଢ୍ୟଃ॑ । ତଦା ଜା॑ନୀତୋ॒ତ ପୁ॑ଷ୍ୟତା॒ ବଚୋଽଗ୍ନେ॑ ସ॒ଖ୍ୟେ ମା ରି॑ଷାମା ବ॒ୟଂ ତବ॑ ॥ ୧।୦୯୪।୦୮, ୧।୬।୦୩୧।୦୩

ବ॒ଧୈର୍ଦୁଃ॒ଶଂସାଁ॒ ଅପ॑ ଦୂ॒ଢ୍ୟୋ॑ ଜହି ଦୂ॒ରେ ବା॒ ଯେ ଅନ୍ତି॑ ବା॒ କେ ଚି॑ଦ॒ତ୍ରିଣଃ॑ । ଅଥା॑ ଯ॒ଜ୍ଞାୟ॑ ଗୃଣ॒ତେ ସୁ॒ଗଂ କୃ॒ଧ୍ୟଗ୍ନେ॑ ସ॒ଖ୍ୟେ ମା ରି॑ଷାମା ବ॒ୟଂ ତବ॑ ॥ ୧।୦୯୪।୦୯, ୧।୬।୦୩୧।୦୪

ଯଦୟୁ॑କ୍ଥା ଅରୁ॒ଷା ରୋହି॑ତା॒ ରଥେ॒ ବାତ॑ଜୂତା ବୃଷ॒ଭସ୍ୟେ॑ବ ତେ॒ ରବଃ॑ । ଆଦି॑ନ୍ୱସି ବ॒ନିନୋ॑ ଧୂ॒ମକେ॑ତୁ॒ନାଗ୍ନେ॑ ସ॒ଖ୍ୟେ ମା ରି॑ଷାମା ବ॒ୟଂ ତବ॑ ॥ ୧।୦୯୪।୧୦, ୧।୬।୦୩୧।୦୫

ଅଧ॑ ସ୍ୱ॒ନାଦୁ॒ତ ବି॑ଭ୍ୟୁଃ ପତ॒ତ୍ରିଣୋ॑ ଦ୍ର॒ପ୍ସା ଯତ୍ତେ॑ ଯବ॒ସାଦୋ॒ ବ୍ୟସ୍ଥି॑ରନ୍ । ସୁ॒ଗଂ ତତ୍ତେ॑ ତାବ॒କେଭ୍ୟୋ॒ ରଥେ॒ଭ୍ୟୋଽଗ୍ନେ॑ ସ॒ଖ୍ୟେ ମା ରି॑ଷାମା ବ॒ୟଂ ତବ॑ ॥ ୧।୦୯୪।୧୧, ୧।୬।୦୩୨।୦୧

ଅ॒ୟଂ ମି॒ତ୍ରସ୍ୟ॒ ବରୁ॑ଣସ୍ୟ॒ ଧାୟ॑ସେଽବୟା॒ତାଂ ମ॒ରୁତାଂ॒ ହେଳୋ॒ ଅଦ୍ଭୁ॑ତଃ । ମୃ॒ଳା ସୁ ନୋ॒ ଭୂତ୍ୱେ॑ଷାଂ॒ ମନଃ॒ ପୁନ॒ରଗ୍ନେ॑ ସ॒ଖ୍ୟେ ମା ରି॑ଷାମା ବ॒ୟଂ ତବ॑ ॥ ୧।୦୯୪।୧୨, ୧।୬।୦୩୨।୦୨

ଦେ॒ବୋ ଦେ॒ବାନା॑ମସି ମି॒ତ୍ରୋ ଅଦ୍ଭୁ॑ତୋ॒ ବସୁ॒ର୍ୱସୂ॑ନାମସି॒ ଚାରୁ॑ରଧ୍ୱ॒ରେ । ଶର୍ମ॑ନ୍ତ୍ସ୍ୟାମ॒ ତବ॑ ସ॒ପ୍ରଥ॑ସ୍ତ॒ମେଽଗ୍ନେ॑ ସ॒ଖ୍ୟେ ମା ରି॑ଷାମା ବ॒ୟଂ ତବ॑ ॥ ୧।୦୯୪।୧୩, ୧।୬।୦୩୨।୦୩

ତତ୍ତେ॑ ଭ॒ଦ୍ରଂ ଯତ୍ସମି॑ଦ୍ଧଃ॒ ସ୍ୱେ ଦମେ॒ ସୋମା॑ହୁତୋ॒ ଜର॑ସେ ମୃଳ॒ୟତ୍ତ॑ମଃ । ଦଧା॑ସି॒ ରତ୍ନଂ॒ ଦ୍ରବି॑ଣଂ ଚ ଦା॒ଶୁଷେଽଗ୍ନେ॑ ସ॒ଖ୍ୟେ ମା ରି॑ଷାମା ବ॒ୟଂ ତବ॑ ॥ ୧।୦୯୪।୧୪, ୧।୬।୦୩୨।୦୪

ଯସ୍ମୈ॒ ତ୍ୱଂ ସୁ॑ଦ୍ରବିଣୋ॒ ଦଦା॑ଶୋଽନାଗା॒ସ୍ତ୍ୱମ॑ଦିତେ ସ॒ର୍ୱତା॑ତା । ଯଂ ଭ॒ଦ୍ରେଣ॒ ଶବ॑ସା ଚୋ॒ଦୟା॑ସି ପ୍ର॒ଜାବ॑ତା॒ ରାଧ॑ସା॒ ତେ ସ୍ୟା॑ମ ॥ ୧।୦୯୪।୧୫, ୧।୬।୦୩୨।୦୫

ସ ତ୍ୱମ॑ଗ୍ନେ ସୌଭଗ॒ତ୍ୱସ୍ୟ॑ ବି॒ଦ୍ୱାନ॒ସ୍ମାକ॒ମାୟୁଃ॒ ପ୍ର ତି॑ରେ॒ହ ଦେ॑ବ । ତନ୍ନୋ॑ ମି॒ତ୍ରୋ ବରୁ॑ଣୋ ମାମହନ୍ତା॒ମଦି॑ତିଃ॒ ସିନ୍ଧୁଃ॑ ପୃଥି॒ବୀ ଉ॒ତ ଦ୍ୟୌଃ ॥ ୧।୦୯୪।୧୬, ୧।୬।୦୩୨।୦୬

୩୮। ବରୁଣ ସୂକ୍ତଂ

ନ॒ହି ତେ॑ କ୍ଷ॒ତ୍ରଂ ନ ସହୋ॒ ନ ମ॒ନ୍ୟୁଂ ବୟ॑ଶ୍ଚ॒ନାମୀ ପ॒ତୟ॑ନ୍ତ ଆ॒ପୁଃ । ନେମା ଆପୋ॑ ଅନିମି॒ଷଂ ଚର॑ନ୍ତୀ॒ର୍ନ ଯେ ବାତ॑ସ୍ୟ ପ୍ରମି॒ନନ୍ତ୍ୟଭ୍ୱ॑ମ୍ ॥ ୧।୦୨୪।୦୬, ୧।୨।୦୧୪।୦୧ {ଆଜୀଗର୍ତିଃ ଶୁନଃଶେପଃ ସ କୃତ୍ରିମୋ ବୈଶ୍ୱାମିତ୍ରୋ ଦେବରାତଃ । ବରୁଣଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ଅ॒ବୁ॒ଧ୍ନେ ରାଜା॒ ବରୁ॑ଣୋ॒ ବନ॑ସ୍ୟୋ॒ର୍ଧ୍ୱଂ ସ୍ତୂପଂ॑ ଦଦତେ ପୂ॒ତଦ॑କ୍ଷଃ । ନୀ॒ଚୀନାଃ॑ ସ୍ଥୁରୁ॒ପରି॑ ବୁ॒ଧ୍ନ ଏ॑ଷାମ॒ସ୍ମେ ଅ॒ନ୍ତର୍ନିହି॑ତାଃ କେ॒ତବଃ॑ ସ୍ୟୁଃ ॥ ୧।୦୨୪।୦୭, ୧।୨।୦୧୪।୦୨ {ଆଜୀଗର୍ତିଃ ଶୁନଃଶେପଃ ସ କୃତ୍ରିମୋ ବୈଶ୍ୱାମିତ୍ରୋ ଦେବରାତଃ । ବରୁଣଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ଉ॒ରୁଂ ହି ରାଜା॒ ବରୁ॑ଣଶ୍ଚ॒କାର॒ ସୂର୍ୟା॑ୟ॒ ପନ୍ଥା॒ମନ୍ୱେ॑ତ॒ବା ଉ॑ । ଅ॒ପଦେ॒ ପାଦା॒ ପ୍ରତି॑ଧାତବେଽକରୁ॒ତାପ॑ବ॒କ୍ତା ହୃ॑ଦୟା॒ବିଧ॑ଶ୍ଚିତ୍ ॥ ୧।୦୨୪।୦୮, ୧।୨।୦୧୪।୦୩ {ଆଜୀଗର୍ତିଃ ଶୁନଃଶେପଃ ସ କୃତ୍ରିମୋ ବୈଶ୍ୱାମିତ୍ରୋ ଦେବରାତଃ । ବରୁଣଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ଶ॒ତଂ ତେ॑ ରାଜନ୍ଭି॒ଷଜଃ॑ ସ॒ହସ୍ର॑ମୁ॒ର୍ୱୀ ଗ॑ଭୀ॒ରା ସୁ॑ମ॒ତିଷ୍ଟେ॑ ଅସ୍ତୁ । ବାଧ॑ସ୍ୱ ଦୂ॒ରେ ନିର୍ଋ॑ତିଂ ପରା॒ଚୈଃ କୃ॒ତଂ ଚି॒ଦେନଃ॒ ପ୍ର ମୁ॑ମୁଗ୍ଧ୍ୟ॒ସ୍ମତ୍ ॥ ୧।୦୨୪।୦୯, ୧।୨।୦୧୪।୦୪ {ଆଜୀଗର୍ତିଃ ଶୁନଃଶେପଃ ସ କୃତ୍ରିମୋ ବୈଶ୍ୱାମିତ୍ରୋ ଦେବରାତଃ । ବରୁଣଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ଅ॒ମୀ ଯ ଋକ୍ଷା॒ ନିହି॑ତାସ ଉ॒ଚ୍ଚା ନକ୍ତଂ॒ ଦଦୃ॑ଶ୍ରେ॒ କୁହ॑ ଚି॒ଦ୍ଦିବେ॑ୟୁଃ । ଅଦ॑ବ୍ଧାନି॒ ବରୁ॑ଣସ୍ୟ ବ୍ର॒ତାନି॑ ବି॒ଚାକ॑ଶଚ୍ଚ॒ନ୍ଦ୍ରମା॒ ନକ୍ତ॑ମେତି ॥ ୧।୦୨୪।୧୦, ୧।୨।୦୧୪।୦୫ {ଆଜୀଗର୍ତିଃ ଶୁନଃଶେପଃ ସ କୃତ୍ରିମୋ ବୈଶ୍ୱାମିତ୍ରୋ ଦେବରାତଃ । ବରୁଣଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ତତ୍ତ୍ୱା॑ ଯାମି॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣା॒ ବନ୍ଦ॑ମାନ॒ସ୍ତଦା ଶା॑ସ୍ତେ॒ ଯଜ॑ମାନୋ ହ॒ବିର୍ଭିଃ॑ । ଅହେ॑ଳମାନୋ ବରୁଣେ॒ହ ବୋ॒ଧ୍ୟୁରୁ॑ଶଂସ॒ ମା ନ॒ ଆୟୁଃ॒ ପ୍ର ମୋ॑ଷୀଃ ॥ ୧।୦୨୪।୧୧, ୧।୨।୦୧୫।୦୧ {ଆଜୀଗର୍ତିଃ ଶୁନଃଶେପଃ ସ କୃତ୍ରିମୋ ବୈଶ୍ୱାମିତ୍ରୋ ଦେବରାତଃ । ବରୁଣଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ତଦିନ୍ନକ୍ତଂ॒ ତଦ୍ଦିବା॒ ମହ୍ୟ॑ମାହୁ॒ସ୍ତଦ॒ୟଂ କେତୋ॑ ହୃ॒ଦ ଆ ବି ଚ॑ଷ୍ଟେ । ଶୁନଃ॒ଶେପୋ॒ ଯମହ୍ୱ॑ଦ୍ଗୃଭୀ॒ତଃ ସୋ ଅ॒ସ୍ମାନ୍ରାଜା॒ ବରୁ॑ଣୋ ମୁମୋକ୍ତୁ ॥ ୧।୦୨୪।୧୨, ୧।୨।୦୧୫।୦୨ {ଆଜୀଗର୍ତିଃ ଶୁନଃଶେପଃ ସ କୃତ୍ରିମୋ ବୈଶ୍ୱାମିତ୍ରୋ ଦେବରାତଃ । ବରୁଣଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ଶୁନଃ॒ଶେପୋ॒ ହ୍ୟହ୍ୱ॑ଦ୍ଗୃଭୀ॒ତସ୍ତ୍ରି॒ଷ୍ୱା॑ଦି॒ତ୍ୟଂ ଦ୍ରୁ॑ପ॒ଦେଷୁ॑ ବ॒ଦ୍ଧଃ । ଅବୈ॑ନଂ॒ ରାଜା॒ ବରୁ॑ଣଃ ସସୃଜ୍ୟାଦ୍ୱି॒ଦ୍ୱାଁ ଅଦ॑ବ୍ଧୋ॒ ବି ମୁ॑ମୋକ୍ତୁ॒ ପାଶା॑ନ୍ ॥ ୧।୦୨୪।୧୩, ୧।୨।୦୧୫।୦୩ {ଆଜୀଗର୍ତିଃ ଶୁନଃଶେପଃ ସ କୃତ୍ରିମୋ ବୈଶ୍ୱାମିତ୍ରୋ ଦେବରାତଃ । ବରୁଣଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ଅବ॑ ତେ॒ ହେଳୋ॑ ବରୁଣ॒ ନମୋ॑ଭି॒ରବ॑ ଯ॒ଜ୍ଞେଭି॑ରୀମହେ ହ॒ବିର୍ଭିଃ॑ । କ୍ଷୟ॑ନ୍ନ॒ସ୍ମଭ୍ୟ॑ମସୁର ପ୍ରଚେତା॒ ରାଜ॒ନ୍ନେନାଂ॑ସି ଶିଶ୍ରଥଃ କୃ॒ତାନି॑ ॥ ୧।୦୨୪।୧୪, ୧।୨।୦୧୫।୦୪ {ଆଜୀଗର୍ତିଃ ଶୁନଃଶେପଃ ସ କୃତ୍ରିମୋ ବୈଶ୍ୱାମିତ୍ରୋ ଦେବରାତଃ । ବରୁଣଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ଉଦୁ॑ତ୍ତ॒ମଂ ବ॑ରୁଣ॒ ପାଶ॑ମ॒ସ୍ମଦବା॑ଧ॒ମଂ ବି ମ॑ଧ୍ୟ॒ମଂ ଶ୍ର॑ଥାୟ । ଅଥା॑ ବ॒ୟମା॑ଦିତ୍ୟ ବ୍ର॒ତେ ତବାନା॑ଗସୋ॒ ଅଦି॑ତୟେ ସ୍ୟାମ ॥ ୧।୦୨୪।୧୫, ୧।୨।୦୧୫।୦୫ {ଆଜୀଗର୍ତିଃ ଶୁନଃଶେପଃ ସ କୃତ୍ରିମୋ ବୈଶ୍ୱାମିତ୍ରୋ ଦେବରାତଃ । ବରୁଣଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ନକ୍ତୋ॒ଷାସା॑ ସୁ॒ପେଶ॑ସା॒ସ୍ମିନ୍ୟ॒ଜ୍ଞ ଉପ॑ ହ୍ୱୟେ । ଇ॒ଦଂ ନୋ॑ ବ॒ର୍ହିରା॒ସଦେ॑ ॥ ୧।୦୧୩।୦୭, ୧।୧।୦୨୫।୦୧ {କାଣ୍ୱୋ ମେଧାତିଥି । ଉଷାସାନକ୍ତା । ଗାୟତ୍ରୀ}

ଯଚ୍ଚିଦ୍ଧିତଇତ୍ୟେକବିଂଶତ୍ୟୃଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟାଜୀର୍ଗର୍ତିଃଶୁନଃଶେପୋବରୁଣୋଗାୟତ୍ରୀ ।

ଯଚ୍ଚି॒ଦ୍ଧି ତେ॒ ବିଶୋ॑ ଯଥା॒ ପ୍ର ଦେ॑ବ ବରୁଣ ବ୍ର॒ତମ୍ । ମି॒ନୀ॒ମସି॒ ଦ୍ୟବି॑ଦ୍ୟବି ॥ ୧।୦୨୫।୦୧, ୧।୨।୦୧୬।୦୧

ମା ନୋ॑ ବ॒ଧାୟ॑ ହ॒ତ୍ନବେ॑ ଜିହୀଳା॒ନସ୍ୟ॑ ରୀରଧଃ । ମା ହୃ॑ଣା॒ନସ୍ୟ॑ ମ॒ନ୍ୟବେ॑ ॥ ୧।୦୨୫।୦୨, ୧।୨।୦୧୬।୦୨

ବି ମୃ॑ଳୀ॒କାୟ॑ ତେ॒ ମନୋ॑ ର॒ଥୀରଶ୍ୱଂ॒ ନ ସନ୍ଦି॑ତମ୍ । ଗୀ॒ର୍ଭିର୍ୱ॑ରୁଣ ସୀମହି ॥ ୧।୦୨୫।୦୩, ୧।୨।୦୧୬।୦୩

ପରା॒ ହି ମେ॒ ବିମ॑ନ୍ୟବଃ॒ ପତ॑ନ୍ତି॒ ବସ୍ୟ॑ଇଷ୍ଟୟେ । ବୟୋ॒ ନ ବ॑ସ॒ତୀରୁପ॑ ॥ ୧।୦୨୫।୦୪, ୧।୨।୦୧୬।୦୪

କ॒ଦା କ୍ଷ॑ତ୍ର॒ଶ୍ରିୟଂ॒ ନର॒ମା ବରୁ॑ଣଂ କରାମହେ । ମୃ॒ଳୀ॒କାୟୋ॑ରୁ॒ଚକ୍ଷ॑ସମ୍ ॥ ୧।୦୨୫।୦୫, ୧।୨।୦୧୬।୦୫

ତଦିତ୍ସ॑ମା॒ନମା॑ଶାତେ॒ ବେନ॑ନ୍ତା॒ ନ ପ୍ର ଯୁ॑ଚ୍ଛତଃ । ଧୃ॒ତବ୍ର॑ତାୟ ଦା॒ଶୁଷେ॑ ॥ ୧।୦୨୫।୦୬, ୧।୨।୦୧୭।୦୧

ବେଦା॒ ଯୋ ବୀ॒ନାଂ ପ॒ଦମ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷେଣ॒ ପତ॑ତାମ୍ । ବେଦ॑ ନା॒ବଃ ସ॑ମୁ॒ଦ୍ରିୟଃ॑ ॥ ୧।୦୨୫।୦୭, ୧।୨।୦୧୭।୦୨

ବେଦ॑ ମା॒ସୋ ଧୃ॒ତବ୍ର॑ତୋ॒ ଦ୍ୱାଦ॑ଶ ପ୍ର॒ଜାବ॑ତଃ । ବେଦା॒ ଯ ଉ॑ପ॒ଜାୟ॑ତେ ॥ ୧।୦୨୫।୦୮, ୧।୨।୦୧୭।୦୩

ବେଦ॒ ବାତ॑ସ୍ୟ ବର୍ତ॒ନିମୁ॒ରୋର୍ଋ॒ଷ୍ୱସ୍ୟ॑ ବୃହ॒ତଃ । ବେଦା॒ ଯେ ଅ॒ଧ୍ୟାସ॑ତେ ॥ ୧।୦୨୫।୦୯, ୧।୨।୦୧୭।୦୪

ନି ଷ॑ସାଦ ଧୃ॒ତବ୍ର॑ତୋ॒ ବରୁ॑ଣଃ ପ॒ସ୍ତ୍ୟା॒୩॒॑ସ୍ୱା । ସାମ୍ରା॑ଜ୍ୟାୟ ସୁ॒କ୍ରତୁଃ॑ ॥ ୧।୦୨୫।୧୦, ୧।୨।୦୧୭।୦୫

ଅତୋ॒ ବିଶ୍ୱା॒ନ୍ୟଦ୍ଭୁ॑ତା ଚିକି॒ତ୍ୱାଁ ଅ॒ଭି ପ॑ଶ୍ୟତି । କୃ॒ତାନି॒ ଯା ଚ॒ କର୍ତ୍ୱା॑ ॥ ୧।୦୨୫।୧୧, ୧।୨।୦୧୮।୦୧

ସ ନୋ॑ ବି॒ଶ୍ୱାହା॑ ସୁ॒କ୍ରତୁ॑ରାଦି॒ତ୍ୟଃ ସୁ॒ପଥା॑ କରତ୍ । ପ୍ର ଣ॒ ଆୟୂଂ॑ଷି ତାରିଷତ୍ ॥ ୧।୦୨୫।୧୨, ୧।୨।୦୧୮।୦୨

ବିଭ୍ର॑ଦ୍ଦ୍ରା॒ପିଂ ହି॑ର॒ଣ୍ୟଯଂ॒ ବରୁ॑ଣୋ ବସ୍ତ ନି॒ର୍ଣିଜ॑ମ୍ । ପରି॒ ସ୍ପଶୋ॒ ନି ଷେ॑ଦିରେ ॥ ୧।୦୨୫।୧୩, ୧।୨।୦୧୮।୦୩

ନ ଯଂ ଦିପ୍ସ॑ନ୍ତି ଦି॒ପ୍ସବୋ॒ ନ ଦ୍ରୁହ୍ୱା॑ଣୋ॒ ଜନା॑ନାମ୍ । ନ ଦେ॒ବମ॒ଭିମା॑ତୟଃ ॥ ୧।୦୨୫।୧୪, ୧।୨।୦୧୮।୦୪

ଉ॒ତ ଯୋ ମାନୁ॑ଷେ॒ଷ୍ୱା ଯଶ॑ଶ୍ଚ॒କ୍ରେ ଅସା॒ମ୍ୟା । ଅ॒ସ୍ମାକ॑ମୁ॒ଦରେ॒ଷ୍ୱା ॥ ୧।୦୨୫।୧୫, ୧।୨।୦୧୮।୦୫

ପରା॑ ମେ ଯନ୍ତି ଧୀ॒ତୟୋ॒ ଗାବୋ॒ ନ ଗବ୍ୟୂ॑ତୀ॒ରନୁ॑ । ଇ॒ଚ୍ଛନ୍ତୀ॑ରୁରୁ॒ଚକ୍ଷ॑ସମ୍ ॥ ୧।୦୨୫।୧୬, ୧।୨।୦୧୯।୦୧

ସଂ ନୁ ବୋ॑ଚାବହୈ॒ ପୁନ॒ର୍ୟତୋ॑ ମେ॒ ମଧ୍ୱାଭୃ॑ତମ୍ । ହୋତେ॑ବ॒ କ୍ଷଦ॑ସେ ପ୍ରି॒ୟମ୍ ॥ ୧।୦୨୫।୧୭, ୧।୨।୦୧୯।୦୨

ଦର୍ଶଂ॒ ନୁ ବି॒ଶ୍ୱଦ॑ର୍ଶତଂ॒ ଦର୍ଶଂ॒ ରଥ॒ମଧି॒ କ୍ଷମି॑ । ଏ॒ତା ଜୁ॑ଷତ ମେ॒ ଗିରଃ॑ ॥ ୧।୦୨୫।୧୮, ୧।୨।୦୧୯।୦୩

ଇ॒ମଂ ମେ॑ ବରୁଣ ଶ୍ରୁଧୀ॒ ହବ॑ମ॒ଦ୍ୟା ଚ॑ ମୃଳୟ । ତ୍ୱାମ॑ବ॒ସ୍ୟୁରା ଚ॑କେ ॥ ୧।୦୨୫।୧୯, ୧।୨।୦୧୯।୦୪

ତ୍ୱଂ ବିଶ୍ୱ॑ସ୍ୟ ମେଧିର ଦି॒ବଶ୍ଚ॒ ଗ୍ମଶ୍ଚ॑ ରାଜସି । ସ ଯାମ॑ନି॒ ପ୍ରତି॑ ଶ୍ରୁଧି ॥ ୧।୦୨୫।୨୦, ୧।୨।୦୧୯।୦୫

ଉଦୁ॑ତ୍ତ॒ମଂ ମୁ॑ମୁଗ୍ଧି ନୋ॒ ବି ପାଶଂ॑ ମଧ୍ୟ॒ମଂ ଚୃ॑ତ । ଅବା॑ଧ॒ମାନି॑ ଜୀ॒ବସେ॑ ॥ ୧।୦୨୫।୨୧, ୧।୨।୦୧୯।୦୬

ପ୍ରସମ୍ରାଜଇତ୍ୟଷ୍ଟର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ଭୌମୋତ୍ରିର୍ୱରୁଣତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍ ।

ପ୍ର ସ॒ମ୍ରାଜେ॑ ବୃ॒ହଦ॑ର୍ଚା ଗଭୀ॒ରଂ ବ୍ରହ୍ମ॑ ପ୍ରି॒ୟଂ ବରୁ॑ଣାୟ ଶ୍ରୁ॒ତାୟ॑ । ବି ଯୋ ଜ॒ଘାନ॑ ଶମି॒ତେବ॒ ଚର୍ମୋ॑ପ॒ସ୍ତିରେ॑ ପୃଥି॒ବୀଂ ସୂର୍ୟା॑ୟ ॥ ୫।୦୮୫।୦୧, ୪।୪।୦୩୦।୦୧

ବନେ॑ଷୁ॒ ବ୍ୟ୧॒॑ନ୍ତରି॑କ୍ଷଂ ତତାନ॒ ବାଜ॒ମର୍ୱ॑ତ୍ସୁ॒ ପୟ॑ ଉ॒ସ୍ରିୟା॑ସୁ । ହୃ॒ତ୍ସୁ କ୍ରତୁଂ॒ ବରୁ॑ଣୋ ଅ॒ପ୍ସ୍ୱ୧॒॑ଗ୍ନିଂ ଦି॒ବି ସୂର୍ୟ॑ମଦଧା॒ତ୍ସୋମ॒ମଦ୍ରୌ॑ ॥ ୫।୦୮୫।୦୨, ୪।୪।୦୩୦।୦୨

ନୀ॒ଚୀନ॑ବାରଂ॒ ବରୁ॑ଣଃ॒ କବ॑ନ୍ଧଂ॒ ପ୍ର ସ॑ସର୍ଜ॒ ରୋଦ॑ସୀ ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷମ୍ । ତେନ॒ ବିଶ୍ୱ॑ସ୍ୟ॒ ଭୁବ॑ନସ୍ୟ॒ ରାଜା॒ ଯବଂ॒ ନ ବୃ॒ଷ୍ଟିର୍ୱ୍ୟୁ॑ନତ୍ତି॒ ଭୂମ॑ ॥ ୫।୦୮୫।୦୩, ୪।୪।୦୩୦।୦୩

ଉ॒ନତ୍ତି॒ ଭୂମିଂ॑ ପୃଥି॒ବୀମୁ॒ତ ଦ୍ୟାଂ ଯ॒ଦା ଦୁ॒ଗ୍ଧଂ ବରୁ॑ଣୋ॒ ବଷ୍ଟ୍ୟାଦିତ୍ । ସମ॒ଭ୍ରେଣ॑ ବସତ॒ ପର୍ୱ॑ତାସସ୍ତବିଷୀ॒ୟନ୍ତଃ॑ ଶ୍ରଥୟନ୍ତ ବୀ॒ରାଃ ॥ ୫।୦୮୫।୦୪, ୪।୪।୦୩୦।୦୪

ଇ॒ମାମୂ॒ ଷ୍ୱା॑ସୁ॒ରସ୍ୟ॑ ଶ୍ରୁ॒ତସ୍ୟ॑ ମ॒ହୀଂ ମା॒ୟାଂ ବରୁ॑ଣସ୍ୟ॒ ପ୍ର ବୋ॑ଚମ୍ । ମାନେ॑ନେବ ତସ୍ଥି॒ବାଁ ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷେ॒ ବି ଯୋ ମ॒ମେ ପୃ॑ଥି॒ବୀଂ ସୂର୍ୟେ॑ଣ ॥ ୫।୦୮୫।୦୫, ୪।୪।୦୩୦।୦୫

ଇ॒ମାମୂ॒ ନୁ କ॒ବିତ॑ମସ୍ୟ ମା॒ୟାଂ ମ॒ହୀଂ ଦେ॒ବସ୍ୟ॒ ନକି॒ରା ଦ॑ଧର୍ଷ । ଏକଂ॒ ଯଦୁ॒ଦ୍ନା ନ ପୃ॒ଣନ୍ତ୍ୟେନୀ॑ରାସି॒ଞ୍ଚନ୍ତୀ॑ର॒ବନ॑ୟଃ ସମୁ॒ଦ୍ରମ୍ ॥ ୫।୦୮୫।୦୬, ୪।୪।୦୩୧।୦୧

ଅ॒ର୍ୟ॒ମ୍ୟଂ॑ ବରୁଣ ମି॒ତ୍ର୍ୟଂ॑ ବା॒ ସଖା॑ୟଂ ବା॒ ସଦ॒ମିଦ୍ଭ୍ରାତ॑ରଂ ବା । ବେ॒ଶଂ ବା॒ ନିତ୍ୟଂ॑ ବରୁ॒ଣାର॑ଣଂ ବା॒ ଯତ୍ସୀ॒ମାଗ॑ଶ୍ଚକୃ॒ମା ଶି॒ଶ୍ରଥ॒ସ୍ତତ୍ ॥ ୫।୦୮୫।୦୭, ୪।୪।୦୩୧।୦୨

କି॒ତ॒ବାସୋ॒ ଯଦ୍ରି॑ରି॒ପୁର୍ନ ଦୀ॒ବି ଯଦ୍ୱା॑ ଘା ସ॒ତ୍ୟମୁ॒ତ ଯନ୍ନ ବି॒ଦ୍ମ । ସର୍ୱା॒ ତା ବି ଷ୍ୟ॑ ଶିଥି॒ରେବ॑ ଦେ॒ବାଧା॑ ତେ ସ୍ୟାମ ବରୁଣ ପ୍ରି॒ୟାସଃ॑ ॥ ୫।୦୮୫।୦୮, ୪।୪।୦୩୧।୦୩

ଧୀରାତ୍ୱିତ୍ୟଷ୍ଟର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ମୈତ୍ରାବରୁଣିର୍ୱସିଷ୍ଠୋବରୁଣସ୍ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍ ।

ଧୀରା॒ ତ୍ୱ॑ସ୍ୟ ମହି॒ନା ଜ॒ନୂଂଷି॒ ବି ଯସ୍ତ॒ସ୍ତମ୍ଭ॒ ରୋଦ॑ସୀ ଚିଦୁ॒ର୍ୱୀ । ପ୍ର ନାକ॑ମୃ॒ଷ୍ୱଂ ନୁ॑ନୁଦେ ବୃ॒ହନ୍ତଂ॑ ଦ୍ୱି॒ତା ନକ୍ଷ॑ତ୍ରଂ ପ॒ପ୍ରଥ॑ଚ୍ଚ॒ ଭୂମ॑ ॥ ୭।୦୮୬।୦୧, ୫।୬।୮।୧

ଉ॒ତ ସ୍ୱୟା॑ ତ॒ନ୍ୱା॒୩॒॑ ସଂ ବ॑ଦେ॒ ତତ୍କ॒ଦା ନ୍ୱ୧॒॑ନ୍ତର୍ୱରୁ॑ଣେ ଭୁବାନି । କିଂ ମେ॑ ହ॒ବ୍ୟମହୃ॑ଣାନୋ ଜୁଷେତ କ॒ଦା ମୃ॑ଳୀ॒କଂ ସୁ॒ମନା॑ ଅ॒ଭି ଖ୍ୟ॑ମ୍ ॥ ୭।୦୮୬।୦୨, ୫।୬।୮।୨

ପୃ॒ଚ୍ଛେ ତଦେନୋ॑ ବରୁଣ ଦି॒ଦୃକ୍ଷୂପୋ॑ ଏମି ଚିକି॒ତୁଷୋ॑ ବି॒ପୃଚ୍ଛ॑ମ୍ । ସ॒ମା॒ନମିନ୍ମେ॑ କ॒ବୟ॑ଶ୍ଚିଦାହୁର॒ୟଂ ହ॒ ତୁଭ୍ୟଂ॒ ବରୁ॑ଣୋ ହୃଣୀତେ ॥ ୭।୦୮୬।୦୩, ୫।୬।୮।୩

କିମାଗ॑ ଆସ ବରୁଣ॒ ଜ୍ୟେଷ୍ଠଂ॒ ଯତ୍ସ୍ତୋ॒ତାରଂ॒ ଜିଘାଂ॑ସସି॒ ସଖା॑ୟମ୍ । ପ୍ର ତନ୍ମେ॑ ବୋଚୋ ଦୂଳଭ ସ୍ୱଧା॒ବୋଽବ॑ ତ୍ୱାନେ॒ନା ନମ॑ସା ତୁ॒ର ଇ॑ୟାମ୍ ॥ ୭।୦୮୬।୦୪, ୫।୬।୮।୪

ଅବ॑ ଦ୍ରୁ॒ଗ୍ଧାନି॒ ପିତ୍ର୍ୟା॑ ସୃଜା॒ ନୋଽବ॒ ଯା ବ॒ୟଂ ଚ॑କୃ॒ମା ତ॒ନୂଭିଃ॑ । ଅବ॑ ରାଜନ୍ପଶୁ॒ତୃପଂ॒ ନ ତା॒ୟୁଂ ସୃ॒ଜା ବ॒ତ୍ସଂ ନ ଦାମ୍ନୋ॒ ବସି॑ଷ୍ଠମ୍ ॥ ୭।୦୮୬।୦୫, ୫।୬।୮।୫

ନ ସ ସ୍ୱୋ ଦକ୍ଷୋ॑ ବରୁଣ॒ ଧ୍ରୁତିଃ॒ ସା ସୁରା॑ ମ॒ନ୍ୟୁର୍ୱି॒ଭୀଦ॑କୋ॒ ଅଚି॑ତ୍ତିଃ । ଅସ୍ତି॒ ଜ୍ୟାୟା॒ନ୍କନୀ॑ୟସ ଉପା॒ରେ ସ୍ୱପ୍ନ॑ଶ୍ଚ॒ନେଦନୃ॑ତସ୍ୟ ପ୍ରୟୋ॒ତା ॥ ୭।୦୮୬।୦୬, ୫।୬।୮।୬

ଅରଂ॑ ଦା॒ସୋ ନ ମୀ॒ଳ୍ହୁଷେ॑ କରାଣ୍ୟ॒ହଂ ଦେ॒ବାୟ॒ ଭୂର୍ଣ॒ୟେଽନା॑ଗାଃ । ଅଚେ॑ତୟଦ॒ଚିତୋ॑ ଦେ॒ବୋ ଅ॒ର୍ୟୋ ଗୃତ୍ସଂ॑ ରା॒ୟେ କ॒ବିତ॑ରୋ ଜୁନାତି ॥ ୭।୦୮୬।୦୭, ୫।୬।୮।୭

ଅ॒ୟଂ ସୁ ତୁଭ୍ୟଂ॑ ବରୁଣ ସ୍ୱଧାବୋ ହୃ॒ଦି ସ୍ତୋମ॒ ଉପ॑ଶ୍ରିତଶ୍ଚିଦସ୍ତୁ । ଶଂ ନଃ॒ କ୍ଷେମେ॒ ଶମୁ॒ ଯୋଗେ॑ ନୋ ଅସ୍ତୁ ଯୂ॒ୟଂ ପା॑ତ ସ୍ୱ॒ସ୍ତିଭିଃ॒ ସଦା॑ ନଃ ॥ ୭।୦୮୬।୦୮, ୫।୬।୮।୮

ରଦତ୍ପଥଇତି ସପ୍ତର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ମୈତ୍ରାବରୁଣିର୍ୱସିଷ୍ଠୋବରୁଣସ୍ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍ ।

ରଦ॑ତ୍ପ॒ଥୋ ବରୁ॑ଣଃ॒ ସୂର୍ୟା॑ୟ॒ ପ୍ରାର୍ଣାଂ॑ସି ସମୁ॒ଦ୍ରିୟା॑ ନ॒ଦୀନା॑ମ୍ । ସର୍ଗୋ॒ ନ ସୃ॒ଷ୍ଟୋ ଅର୍ୱ॑ତୀର୍ଋତା॒ୟଞ୍ଚ॒କାର॑ ମ॒ହୀର॒ବନୀ॒ରହ॑ଭ୍ୟଃ ॥ ୭।୦୮୭।୦୧, ୫।୬।୯।୧

ଆ॒ତ୍ମା ତେ॒ ବାତୋ॒ ରଜ॒ ଆ ନ॑ବୀନୋତ୍ପ॒ଶୁର୍ନ ଭୂର୍ଣି॒ର୍ୟବ॑ସେ ସସ॒ବାନ୍ । ଅ॒ନ୍ତର୍ମ॒ହୀ ବୃ॑ହ॒ତୀ ରୋଦ॑ସୀ॒ମେ ବିଶ୍ୱା॑ ତେ॒ ଧାମ॑ ବରୁଣ ପ୍ରି॒ୟାଣି॑ ॥ ୭।୦୮୭।୦୨, ୫।୬।୯।୨

ପରି॒ ସ୍ପଶୋ॒ ବରୁ॑ଣସ୍ୟ॒ ସ୍ମଦି॑ଷ୍ଟା ଉ॒ଭେ ପ॑ଶ୍ୟନ୍ତି॒ ରୋଦ॑ସୀ ସୁ॒ମେକେ॑ । ଋ॒ତାବା॑ନଃ କ॒ବୟୋ॑ ଯ॒ଜ୍ଞଧୀ॑ରାଃ॒ ପ୍ରଚେ॑ତସୋ॒ ଯ ଇ॒ଷୟ॑ନ୍ତ॒ ମନ୍ମ॑ ॥ ୭।୦୮୭।୦୩, ୫।୬।୯।୩

ଉ॒ବାଚ॑ ମେ॒ ବରୁ॑ଣୋ॒ ମେଧି॑ରାୟ॒ ତ୍ରିଃ ସ॒ପ୍ତ ନାମାଘ୍ନ୍ୟା॑ ବିଭର୍ତି । ବି॒ଦ୍ୱାନ୍ପ॒ଦସ୍ୟ॒ ଗୁହ୍ୟା॒ ନ ବୋ॑ଚଦ୍ୟୁ॒ଗାୟ॒ ବିପ୍ର॒ ଉପ॑ରାୟ॒ ଶିକ୍ଷ॑ନ୍ ॥ ୭।୦୮୭।୦୪, ୫।୬।୯।୪

ତି॒ସ୍ରୋ ଦ୍ୟାବୋ॒ ନିହି॑ତା ଅ॒ନ୍ତର॑ସ୍ମିନ୍ତି॒ସ୍ରୋ ଭୂମୀ॒ରୁପ॑ରାଃ॒ ଷଡ୍ୱି॑ଧାନାଃ । ଗୃତ୍ସୋ॒ ରାଜା॒ ବରୁ॑ଣଶ୍ଚକ୍ର ଏ॒ତଂ ଦି॒ବି ପ୍ରେ॒ଙ୍ଖଂ ହି॑ର॒ଣ୍ୟଯଂ॑ ଶୁ॒ଭେ କମ୍ ॥ ୭।୦୮୭।୦୫, ୫।୬।୯।୫

ଅବ॒ ସିନ୍ଧୁଂ॒ ବରୁ॑ଣୋ॒ ଦ୍ୟୌରି॑ବ ସ୍ଥାଦ୍ଦ୍ର॒ପ୍ସୋ ନ ଶ୍ୱେ॒ତୋ ମୃ॒ଗସ୍ତୁବି॑ଷ୍ମାନ୍ । ଗ॒ମ୍ଭୀ॒ରଶଂ॑ସୋ॒ ରଜ॑ସୋ ବି॒ମାନଃ॑ ସୁପା॒ରକ୍ଷ॑ତ୍ରଃ ସ॒ତୋ ଅ॒ସ୍ୟ ରାଜା॑ ॥ ୭।୦୮୭।୦୬, ୫।୬।୯।୬

ଯୋ ମୃ॒ଳୟା॑ତି ଚ॒କ୍ରୁଷେ॑ ଚି॒ଦାଗୋ॑ ବ॒ୟଂ ସ୍ୟା॑ମ॒ ବରୁ॑ଣେ॒ ଅନା॑ଗାଃ । ଅନୁ॑ ବ୍ର॒ତାନ୍ୟଦି॑ତେର୍ଋ॒ଧନ୍ତୋ॑ ଯୂ॒ୟଂ ପା॑ତ ସ୍ୱ॒ସ୍ତିଭିଃ॒ ସଦା॑ ନଃ ॥ ୭।୦୮୭।୦୭, ୫।୬।୯।୭

ପ୍ରଶୁନ୍ଧ୍ୟୁବମିତି ସପ୍ତର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ମୈତ୍ରାବରୁଣିର୍ୱସିଷ୍ଠୋବରୁଣସ୍ତ୍ରିଷ୍ଟୁବନ୍ତ୍ୟାଜଗତୀ । (ଅନ୍ତ୍ୟାପାଶବିମୋଚନୀତିଗୁଣଃ) ।

ପ୍ର ଶୁ॒ନ୍ଧ୍ୟୁବଂ॒ ବରୁ॑ଣାୟ॒ ପ୍ରେଷ୍ଠାଂ॑ ମ॒ତିଂ ବ॑ସିଷ୍ଠ ମୀ॒ଳ୍ହୁଷେ॑ ଭରସ୍ୱ । ଯ ଈ॑ମ॒ର୍ୱାଞ୍ଚଂ॒ କର॑ତେ॒ ଯଜ॑ତ୍ରଂ ସ॒ହସ୍ରା॑ମଘଂ॒ ବୃଷ॑ଣଂ ବୃ॒ହନ୍ତ॑ମ୍ ॥ ୭।୦୮୮।୦୧, ୫।୬।୦୧୦।୦୧

ଅଧା॒ ନ୍ୱ॑ସ୍ୟ ସନ୍॒ଦୃଶଂ॑ ଜଗ॒ନ୍ୱାନ॒ଗ୍ନେରନୀ॑କଂ॒ ବରୁ॑ଣସ୍ୟ ମଂସି । ସ୍ୱ୧॒॑ର୍ୟଦଶ୍ମ॑ନ୍ନଧି॒ପା ଉ॒ ଅନ୍ଧୋ॒ଽଭି ମା॒ ବପୁ॑ର୍ଦୃ॒ଶୟେ॑ ନିନୀୟାତ୍ ॥ ୭।୦୮୮।୦୨, ୫।୬।୦୧୦।୦୨

ଆ ଯଦ୍ରୁ॒ହାବ॒ ବରୁ॑ଣଶ୍ଚ॒ ନାବଂ॒ ପ୍ର ଯତ୍ସ॑ମୁ॒ଦ୍ରମୀ॒ରୟା॑ବ॒ ମଧ୍ୟ॑ମ୍ । ଅଧି॒ ଯଦ॒ପାଂ ସ୍ନୁଭି॒ଶ୍ଚରା॑ବ॒ ପ୍ର ପ୍ରେ॒ଙ୍ଖ ଈ॑ଙ୍ଖୟାବହୈ ଶୁ॒ଭେ କମ୍ ॥ ୭।୦୮୮।୦୩, ୫।୬।୦୧୦।୦୩

ବସି॑ଷ୍ଠଂ ହ॒ ବରୁ॑ଣୋ ନା॒ବ୍ୟାଧା॒ଦୃଷିଂ॑ ଚକାର॒ ସ୍ୱପା॒ ମହୋ॑ଭିଃ । ସ୍ତୋ॒ତାରଂ॒ ବିପ୍ରଃ॑ ସୁଦିନ॒ତ୍ୱେ ଅହ୍ନାଂ॒ ଯାନ୍ନୁ ଦ୍ୟାବ॑ସ୍ତ॒ତନ॒ନ୍ୟାଦୁ॒ଷାସଃ॑ ॥ ୭।୦୮୮।୦୪, ୫।୬।୦୧୦।୦୪

କ୍ୱ୧॒॑ ତ୍ୟାନି॑ ନୌ ସ॒ଖ୍ୟା ବ॑ଭୂବୁଃ॒ ସଚା॑ବହେ॒ ଯଦ॑ବୃ॒କଂ ପୁ॒ରା ଚି॑ତ୍ । ବୃ॒ହନ୍ତଂ॒ ମାନଂ॑ ବରୁଣ ସ୍ୱଧାବଃ ସ॒ହସ୍ର॑ଦ୍ୱାରଂ ଜଗମା ଗୃ॒ହଂ ତେ॑ ॥ ୭।୦୮୮।୦୫, ୫।୬।୦୧୦।୦୫

ଯ ଆ॒ପିର୍ନିତ୍ୟୋ॑ ବରୁଣ ପ୍ରି॒ୟଃ ସନ୍ତ୍ୱାମାଗାଂ॑ସି କୃ॒ଣବ॒ତ୍ସଖା॑ ତେ । ମା ତ॒ ଏନ॑ସ୍ୱନ୍ତୋ ଯକ୍ଷିନ୍ଭୁଜେମ ଯ॒ନ୍ଧି ଷ୍ମା॒ ବିପ୍ରଃ॑ ସ୍ତୁବ॒ତେ ବରୂ॑ଥମ୍ ॥ ୭।୦୮୮।୦୬, ୫।୬।୦୧୦।୦୬

ଧ୍ରୁ॒ବାସୁ॑ ତ୍ୱା॒ସୁ କ୍ଷି॒ତିଷୁ॑ କ୍ଷି॒ୟନ୍ତୋ॒ ବ୍ୟ୧॒॑ସ୍ମତ୍ପାଶଂ॒ ବରୁ॑ଣୋ ମୁମୋଚତ୍ । ଅବୋ॑ ବନ୍ୱା॒ନା ଅଦି॑ତେରୁ॒ପସ୍ଥା॑ଦ୍ୟୂ॒ୟଂ ପା॑ତ ସ୍ୱ॒ସ୍ତିଭିଃ॒ ସଦା॑ ନଃ ॥ ୭।୦୮୮।୦୭, ୫।୬।୦୧୦।୦୭

ମୋଷୁବରୁଣେତି ପଞ୍ଚର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ମୈତ୍ରାବରୁଣିର୍ୱସିଷ୍ଠୋବରୁଣୋଗାୟତ୍ର୍ୟନ୍ତ୍ୟାଜଗତୀ ।

ମୋ ଷୁ ବ॑ରୁଣ ମୃ॒ନ୍ମୟଂ॑ ଗୃ॒ହଂ ରା॑ଜନ୍ନ॒ହଂ ଗ॑ମମ୍ । ମୃ॒ଳା ସୁ॑କ୍ଷତ୍ର ମୃ॒ଳୟ॑ ॥ ୭।୦୮୯।୦୧, ୫।୬।୦୧୧।୦୧

ଯଦେମି॑ ପ୍ରସ୍ଫୁ॒ରନ୍ନି॑ବ॒ ଦୃତି॒ର୍ନ ଧ୍ମା॒ତୋ ଅ॑ଦ୍ରିବଃ । ମୃ॒ଳା ସୁ॑କ୍ଷତ୍ର ମୃ॒ଳୟ॑ ॥ ୭।୦୮୯।୦୨, ୫।୬।୦୧୧।୦୨

କ୍ରତ୍ୱଃ॑ ସମହ ଦୀ॒ନତା॑ ପ୍ରତୀ॒ପଂ ଜ॑ଗମା ଶୁଚେ । ମୃ॒ଳା ସୁ॑କ୍ଷତ୍ର ମୃ॒ଳୟ॑ ॥ ୭।୦୮୯।୦୩, ୫।୬।୦୧୧।୦୩

ଅ॒ପାଂ ମଧ୍ୟେ॑ ତସ୍ଥି॒ବାଂସଂ॒ ତୃଷ୍ଣା॑ବିଦଜ୍ଜରି॒ତାର॑ମ୍ । ମୃ॒ଳା ସୁ॑କ୍ଷତ୍ର ମୃ॒ଳୟ॑ ॥ ୭।୦୮୯।୦୪, ୫।୬।୦୧୧।୦୪

ଯତ୍କିଂ ଚେ॒ଦଂ ବ॑ରୁଣ॒ ଦୈବ୍ୟେ॒ ଜନେ॑ଽଭିଦ୍ରୋ॒ହଂ ମ॑ନୁ॒ଷ୍ୟା॒୩॒॑ଶ୍ଚରା॑ମସି । ଅଚି॑ତ୍ତୀ॒ ଯତ୍ତବ॒ ଧର୍ମା॑ ଯୁୟୋପି॒ମ ମା ନ॒ସ୍ତସ୍ମା॒ଦେନ॑ସୋ ଦେବ ରୀରିଷଃ ॥ ୭।୦୮୯।୦୫, ୫।୬।୦୧୧।୦୫

ଅସ୍ମାଊଷ୍ୱିତି ଦଶର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ କାଣ୍ୱୋନାଭାକୋବରୁଣୋମହାପଙ୍କ୍ତିଃ ।

ଅ॒ ଅ॒ସ୍ମା ଊ॒ ଷୁ ପ୍ରଭୂ॑ତୟେ॒ ବରୁ॑ଣାୟ ମ॒ରୁଦ୍ଭ୍ୟୋଽର୍ଚା॑ ବି॒ଦୁଷ୍ଟ॑ରେଭ୍ୟଃ । ଯୋ ଧୀ॒ତା ମାନୁ॑ଷାଣାଂ ପ॒ଶ୍ୱୋ ଗା ଇ॑ବ॒ ରକ୍ଷ॑ତି॒ ନଭ॑ନ୍ତାମନ୍ୟ॒କେ ସ॑ମେ ॥ ୮।୦୪୧।୦୧, ୬।୩।୦୨୬।୦୧

ତମୂ॒ ଷୁ ସ॑ମ॒ନା ଗି॒ରା ପି॑ତୄ॒ଣାଂ ଚ॒ ମନ୍ମ॑ଭିଃ । ନା॒ଭା॒କସ୍ୟ॒ ପ୍ରଶ॑ସ୍ତିଭି॒ର୍ୟଃ ସିନ୍ଧୂ॑ନା॒ମୁପୋ॑ଦ॒ୟେ ସ॒ପ୍ତସ୍ୱ॑ସା॒ ସ ମ॑ଧ୍ୟ॒ମୋ ନଭ॑ନ୍ତାମନ୍ୟ॒କେ ସ॑ମେ ॥ ୮।୦୪୧।୦୨, ୬।୩।୦୨୬।୦୨

ସ କ୍ଷପଃ॒ ପରି॑ ଷସ୍ୱଜେ॒ ନ୍ୟୁ୧॒॑ସ୍ରୋ ମା॒ୟଯା॑ ଦଧେ॒ ସ ବିଶ୍ୱଂ॒ ପରି॑ ଦର୍ଶ॒ତଃ । ତସ୍ୟ॒ ବେନୀ॒ରନୁ॑ ବ୍ର॒ତମୁ॒ଷସ୍ତି॒ସ୍ରୋ ଅ॑ବର୍ଧୟ॒ନ୍ନଭ॑ନ୍ତାମନ୍ୟ॒କେ ସ॑ମେ ॥ ୮।୦୪୧।୦୩, ୬।୩।୦୨୬।୦୩

ଯଃ କ॒କୁଭୋ॑ ନିଧାର॒ୟଃ ପୃ॑ଥି॒ବ୍ୟାମଧି॑ ଦର୍ଶ॒ତଃ । ସ ମାତା॑ ପୂ॒ର୍ୱ୍ୟଂ ପ॒ଦଂ ତଦ୍ୱରୁ॑ଣସ୍ୟ॒ ସପ୍ତ୍ୟଂ॒ ସ ହି ଗୋ॒ପା ଇ॒ବେର୍ୟୋ॒ ନଭ॑ନ୍ତାମନ୍ୟ॒କେ ସ॑ମେ ॥ ୮।୦୪୧।୦୪, ୬।୩।୦୨୬।୦୪

ଯୋ ଧ॒ର୍ତା ଭୁବ॑ନାନାଂ॒ ଯ ଉ॒ସ୍ରାଣା॑ମପୀ॒ଚ୍ୟା॒୩॒॑ ବେଦ॒ ନାମା॑ନି॒ ଗୁହ୍ୟା॑ । ସ କ॒ବିଃ କାବ୍ୟା॑ ପୁ॒ରୁ ରୂ॒ପଂ ଦ୍ୟୌରି॑ବ ପୁଷ୍ୟତି॒ ନଭ॑ନ୍ତାମନ୍ୟ॒କେ ସ॑ମେ ॥ ୮।୦୪୧।୦୫, ୬।୩।୦୨୬।୦୫

ଯସ୍ମି॒ନ୍ୱିଶ୍ୱା॑ନି॒ କାବ୍ୟା॑ ଚ॒କ୍ରେ ନାଭି॑ରିବ ଶ୍ରି॒ତା । ତ୍ରି॒ତଂ ଜୂ॒ତୀ ସ॑ପର୍ୟତ ବ୍ର॒ଜେ ଗାବୋ॒ ନ ସଂ॒ୟୁଜେ॑ ଯୁ॒ଜେ ଅଶ୍ୱାଁ॑ ଅୟୁକ୍ଷତ॒ ନଭ॑ନ୍ତାମନ୍ୟ॒କେ ସ॑ମେ ॥ ୮।୦୪୧।୦୬, ୬।୩।୦୨୭।୦୧

ଯ ଆ॒ସ୍ୱତ୍କ॑ ଆ॒ଶୟେ॒ ବିଶ୍ୱା॑ ଜା॒ତାନ୍ୟେ॑ଷାମ୍ । ପରି॒ ଧାମା॑ନି॒ ମର୍ମୃ॑ଶ॒ଦ୍ୱରୁ॑ଣସ୍ୟ ପୁ॒ରୋ ଗୟେ॒ ବିଶ୍ୱେ॑ ଦେ॒ବା ଅନୁ॑ ବ୍ର॒ତଂ ନଭ॑ନ୍ତାମନ୍ୟ॒କେ ସ॑ମେ ॥ ୮।୦୪୧।୦୭, ୬।୩।୦୨୭।୦୨

ସ ସ॑ମୁ॒ଦ୍ରୋ ଅ॑ପୀ॒ଚ୍ୟ॑ସ୍ତୁ॒ରୋ ଦ୍ୟାମି॑ବ ରୋହତି॒ ନି ଯଦା॑ସୁ॒ ଯଜୁ॑ର୍ଦ॒ଧେ । ସ ମା॒ୟା ଅ॒ର୍ଚିନା॑ ପ॒ଦାସ୍ତୃ॑ଣା॒ନ୍ନାକ॒ମାରୁ॑ହ॒ନ୍ନଭ॑ନ୍ତାମନ୍ୟ॒କେ ସ॑ମେ ॥ ୮।୦୪୧।୦୮, ୬।୩।୦୨୭।୦୩

ଯସ୍ୟ॑ ଶ୍ୱେ॒ତା ବି॑ଚକ୍ଷ॒ଣା ତି॒ସ୍ରୋ ଭୂମୀ॑ରଧିକ୍ଷି॒ତଃ । ତ୍ରିରୁତ୍ତ॑ରାଣି ପ॒ପ୍ରତୁ॒ର୍ୱରୁ॑ଣସ୍ୟ ଧ୍ରୁ॒ବଂ ସଦଃ॒ ସ ସ॑ପ୍ତା॒ନାମି॑ରଜ୍ୟତି॒ ନଭ॑ନ୍ତାମନ୍ୟ॒କେ ସ॑ମେ ॥ ୮।୦୪୧।୦୯, ୬।୩।୦୨୭।୦୪

ଯଃ ଶ୍ୱେ॒ତାଁ ଅଧି॑ନିର୍ଣିଜଶ୍ଚ॒କ୍ରେ କୃ॒ଷ୍ଣାଁ ଅନୁ॑ ବ୍ର॒ତା । ସ ଧାମ॑ ପୂ॒ର୍ୱ୍ୟଂ ମ॑ମେ॒ ଯଃ ସ୍କ॒ମ୍ଭେନ॒ ବି ରୋଦ॑ସୀ ଅ॒ଜୋ ନ ଦ୍ୟାମଧା॑ରୟ॒ନ୍ନଭ॑ନ୍ତାମନ୍ୟ॒କେ ସ॑ମେ ॥ ୮।୦୪୧।୧୦, ୬।୩।୦୨୭।୦୫

ଅସ୍ତ॑ଭ୍ନା॒ଦ୍ଦ୍ୟାମସୁ॑ରୋ ବି॒ଶ୍ୱବେ॑ଦା॒ ଅମି॑ମୀତ ବରି॒ମାଣଂ॑ ପୃଥି॒ବ୍ୟାଃ । ଆସୀ॑ଦ॒ଦ୍ୱିଶ୍ୱା॒ ଭୁବ॑ନାନି ସ॒ମ୍ରାଡ୍ୱିଶ୍ୱେତ୍ତାନି॒ ବରୁ॑ଣସ୍ୟ ବ୍ର॒ତାନି॑ ॥ ୮।୦୪୨।୦୧, ୬।୩।୦୨୮।୦୧ {କାଣ୍ୱୋ ନାଭାକଃ । ବରୁଣଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ଏ॒ବା ବ॑ନ୍ଦସ୍ୱ॒ ବରୁ॑ଣଂ ବୃ॒ହନ୍ତଂ॑ ନମ॒ସ୍ୟା ଧୀର॑ମ॒ମୃତ॑ସ୍ୟ ଗୋ॒ପାମ୍ । ସ ନଃ॒ ଶର୍ମ॑ ତ୍ରି॒ବରୂ॑ଥଂ॒ ବି ଯଂ॑ସତ୍ପା॒ତଂ ନୋ॑ ଦ୍ୟାବାପୃଥିବୀ ଉ॒ପସ୍ଥେ॑ ॥ ୮।୦୪୨।୦୨, ୬।୩।୦୨୮।୦୨ {କାଣ୍ୱୋ ନାଭାକଃ । ବରୁଣଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ଇ॒ମାଂ ଧିୟଂ॒ ଶିକ୍ଷ॑ମାଣସ୍ୟ ଦେବ॒ କ୍ରତୁଂ॒ ଦକ୍ଷଂ॑ ବରୁଣ॒ ସଂ ଶି॑ଶାଧି । ଯୟାତି॒ ବିଶ୍ୱା॑ ଦୁରି॒ତା ତରେ॑ମ ସୁ॒ତର୍ମା॑ଣ॒ମଧି॒ ନାବଂ॑ ରୁହେମ ॥ ୮।୦୪୨।୦୩, ୬।୩।୦୨୮।୦୩ {କାଣ୍ୱୋ ନାଭାକଃ । ବରୁଣଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ସୁ॒ଦେ॒ବୋ ଅ॑ସି ବରୁଣ॒ ଯସ୍ୟ॑ ତେ ସ॒ପ୍ତ ସିନ୍ଧ॑ବଃ । ଅ॒ନୁ॒କ୍ଷର॑ନ୍ତି କା॒କୁଦଂ॑ ସୂ॒ର୍ମ୍ୟଂ॑ ସୁଷି॒ରାମି॑ବ ॥ ୮।୦୬୯।୧୨, ୬।୫।୭।୨ {ଆଙ୍ଗିରସଃ ପ୍ରିୟମେଧଃ । ବରୁଣଃ । ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍}

୩୯। ଶିବ ସଙ୍କଲ୍ପ ହୃଦୟଂ

ପରିଶିଷ୍ଟମ୍ [ଋଗ୍ୱେଦ ମଣ୍ଡଲ ୧୦, ୧୬୬ ସୂକ୍ତସ୍ୟାନନ୍ତରଂ][ଋଗ୍ୱେଦ ଅଷ୍ଟକ ୮, ଅଧ୍ୟାୟ ୮, ୨୪ ବର୍ଗାନନ୍ତରଂ]

ଯେନେ॒ଦଂ ଭୂ॒ତଂ ଭୁବ॑ନଂ ଭବି॒ଷ୍ୟତ୍ ପରି॑ ଗୃହୀତମ॒ମୃତେ॑ନ॒ ସର୍ୱଂ॑ । ଯେନ॑ ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ତା॒ୟତେ ସ॒ପ୍ତହୋ॑ତା॒ ତନ୍ମେ॒ ମନଃ॑ ଶି॒ବସଙ୍॑କ॒ଲ୍ପମ॑ସ୍ତୁ ॥୧॥

ଯେନ॒ କର୍ମା॑ଣ୍ୟ॒ପସୋ॑ ମନୀ॒ଷିଣୋ॑ ଯ॒ଜ୍ଞେ କୃ॒ଣ୍ୱନ୍ତି॑ ବି॒ଦଥେ॑ଷୁ॒ ଧୀରାଃ॑ । ଯଦ॑ପୂ॒ର୍ୱଂ ଯ॒କ୍ଷମନ୍॒ତଃ ପ୍ର॒ଜାନାଂ॒ ତନ୍ମେ॒ ମନଃ॑ ଶି॒ବସଙ୍॑କ॒ଲ୍ପମ॑ସ୍ତୁ ॥୨॥

ଯଜ୍ଜାଗ୍ର॑ତୋ ଦୂ॒ରମୁ॒ଦୈତି॒ ଦୈବଂ॒ ତଦୁ॑ ସୁ॒ପ୍ତସ୍ୟ॒ ତଥୈ॒ବେତି॑ । ଦୂ॒ରଙ୍॒ଗ॒ମଂ ଜ୍ୟୋତି॑ଷାଂ॒ ଜ୍ୟୋତି॒ରେକଂ॒ ତନ୍ମେ॒ ମନଃ॑ ଶି॒ବସଙ୍॑କ॒ଲ୍ପମ॑ସ୍ତୁ ॥୩॥

ଯତ୍ ପ୍ର॒ଜ୍ଞାନ॑ମୁ॒ତ ଚେତୋ॒ ଧୃତି॑ଶ୍ଚ॒ ଯଜ୍ଜ୍ୟୋତି॑ରନ୍॒ତର॒ମୃତଂ॑ ପ୍ର॒ଜାସୁ॑ । ଯସ୍ମା॒ନ୍ନ ଋ॒ତେ କିଞ୍ଚ॒ନ କର୍ମ॑ କ୍ରି॒ୟତେ॒ ତନ୍ମେ॒ ମନଃ॑ ଶି॒ବସଙ୍॑କ॒ଲ୍ପମ॑ସ୍ତୁ ॥୪॥

ଯସ୍ମି॒ନ୍ନୃଚଃ॒ ସାମ॒ ଯଜୂଂ॑ଷି॒ ଯସ୍ମି॒ନ୍ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତା ରଥ॒ନାଭାବି॑ବା॒ରାଃ । ଯସ୍ମିଂ॑ଶ୍ଚି॒ତ୍ତଂ ସର୍ୱ॒ମୋତଂ॑ ପ୍ର॒ଜାନାଂ॒ ତନ୍ମେ॒ ମନଃ॑ ଶି॒ବସଙ୍॑କ॒ଲ୍ପମ॑ସ୍ତୁ ॥୫॥

ସୁ॒ଷା॒ର॒ଥିରଶ୍ୱା॑ନିବ॒ ଯନ୍ମ॑ନୁ॒ଷ୍ୟା॑ନ୍ ନେନୀ॒ୟତେ॒ଽଭିଶୁ॑ଭିର୍ୱା॒ଜିନ॑ ଇବ । ହୃତ୍ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠଂ॒ ଯଦ॑ଜି॒ରଂ ଯବି॑ଷ୍ଠଂ॒ ତନ୍ମେ॒ ମନଃ॑ ଶି॒ବସଙ୍॑କ॒ଲ୍ପମ॑ସ୍ତୁ ॥୬॥[ବ:୧]

ଯେ ପଞ୍ଚ॑ ପଞ୍ଚା॒ଶତଃ॑ ଶ॒ତଂ ଚ॑ ସ॒ହସ୍ରଂ॑ ଚ ନି॒ୟୁତଂ॑ ଚାର୍ବୁ॒ଦଂ ଚ॑ । ତେ ଯ॑ଜ୍ଞଚି॒ତ୍ତେଷ୍ଟ॒କାଟଂ॒ ଶରୀ॑ରଂ॒ ତନ୍ମେ॒ ମନଃ॑ ଶି॒ବସଙ୍॑କ॒ଲ୍ପମ॑ସ୍ତୁ ॥୭॥

ବେଦା॒ହମେ॒ତଂ ପୁରୁ॑ଷଂ ମ॒ହାନ୍ତ॑ ମାଦି॒ତ୍ୟବ॑ର୍ଣଂ॒ ତମ॑ସଃ॒ ପର॑ସ୍ତାତ୍ । ତସ୍ୟ॒ ଯୋନିଂ॒ ପରି॑ପଶ୍ୟନ୍ତି॒ ଧୀରା॒ସ୍ତନ୍ମେ॒ ମନଃ॑ ଶି॒ବସଙ୍॑କ॒ଲ୍ପମ॑ସ୍ତୁ ॥୮॥

ଯେନ॒ କର୍ମା॑ଣି॒ ପ୍ରଚ॑ରନ୍ତି॒ ଧୀରା॒ ବିପ୍ରା॑ ବା॒ଚା ମନ॑ସା॒ କର୍ମ॑ଣା ବା । ଯତ୍ ସ୍ୱାଂ॒ ଦିଶ॑ମନୁ॒ ସଂୟନ୍॑ତି ପ୍ରା॒ଣିନ॒ସ୍ତନ୍ମେ॒ ମନଃ॑ ଶି॒ବସଙ୍॑କ॒ଲ୍ପମ॑ସ୍ତୁ ॥୯॥

ଯେ ମେ॒ ମନୋ॒ ହୃଦ॑ୟଂ॒ ଯେ ଚ॑ ଦେ॒ବା ଯେ, ଅନ୍॒ତରି॑କ୍ଷଂ ବହୁ॒ଧା କ॒ଲ୍ପୟନ୍॑ତି । ଯେ ଶ୍ରୋତ୍ରଂ॑ ଚ ଚ॒କ୍ଷୁଷୀ॒ ସଞ୍ଚ॑ରନ୍ତି॒ ତନ୍ମେ॒ ମନଃ॑ ଶି॒ବସଙ୍॑କ॒ଲ୍ପମ॑ସ୍ତୁ ॥୧୦॥

ଯସ୍ୟେ॒ଦଂ ଧୀରାଃ॑ ପୁ॒ନନ୍ତି॑ କ॒ବୟୋ॑ ବ୍ର॒ହ୍ମାଣ॑ମେ॒ତଂ ବ୍ୟାବୃ॑ଣୁତ॒ ଇନ୍ଦୁଂ॑ । ସ୍ଥାବ॒ରଂ ଜଙ୍ଗ॑ମଂ ଚ॒ ଦ୍ୟୌରା॑କା॒ଶଂ ତନ୍ମେ॒ ମନଃ॑ ଶି॒ବସଙ୍॑କ॒ଲ୍ପମ॑ସ୍ତୁ ॥୧୧॥[ବ:୨]

ଯେନ॒ ଦ୍ୟୌରୁ॒ଗ୍ରା ପୃ॑ଥି॒ବୀ ଚାନ୍॒ତରି॑କ୍ଷଂ॒ ଯେନ॒ ପର୍ୱ॑ତାଃ ପ୍ର॒ଦିଶୋ॒ ଦିଶ॑ଶ୍ଚ । ଯେନେ॒ଦଂ ସର୍ୱଂ॑ ଜଗ॒ଦ୍ୱ୍ୟାପ୍ତଂ॑ ପ୍ର॒ଜାନ॒ତ୍ ତନ୍ମେ॒ ମନଃ॑ ଶି॒ବସଙ୍॑କ॒ଲ୍ପମ॑ସ୍ତୁ ॥୧୨॥

ଅବ୍ୟ॑କ୍ତଂ॒ ଚାପ୍ର॑ମେୟଂ॒ ଚ ବ୍ୟ॒କ୍ତାବ୍ୟ॑କ୍ତପ॒ରଂ ଶି॑ବଂ । ସୂକ୍ଷ୍ମା॑ତ୍ ସୂ॒କ୍ଷ୍ମତ॑ରଂ ଜ୍ଞେ॒ୟଂ ତନ୍ମେ॒ ମନଃ॑ ଶି॒ବସଙ୍॑କ॒ଲ୍ପମ॑ସ୍ତୁ ॥୧୩॥

କୈ॒ଲାସ॒ଶିଖ॑ରେ ର॒ମ୍ୟେ ଶଙ୍॒କର॑ସ୍ୟ ଗୃ॒ହାଲ॑ୟଂ । ଦେ॒ବତା॒ସ୍ତତ୍ ପ୍ର॑ମୋଦନ୍॒ତେ ତନ୍ମେ॒ ମନଃ॑ ଶି॒ବସଙ୍॑କ॒ଲ୍ପମ॑ସ୍ତୁ ॥୧୪॥

ଆ॒ଦି॒ତ୍ୟବ॑ର୍ଣଂ॒ ତପ॑ସା ଜ୍ୱଲନ୍॒ତଂ ଯତ୍ ପଶ୍ୟ॑ସି॒ ଗୁହା॑ସୁ॒ ଜାୟ॑ମାନଃ । ଶି॒ବରୂ॒ପଂ ଶି॒ବମୁ॒ଦିତଂ ଶି॒ବାଲ॑ୟଂ॒ ତନ୍ମେ॒ ମନଃ॑ ଶି॒ବସଙ୍॑କ॒ଲ୍ପମ॑ସ୍ତୁ ॥୧୫॥

ଯେନେ॒ଦଂ ସର୍ୱଂ॒ ଜଗ॑ତୋ ବ॒ଭୂବ॒ ଯଦ୍ଦେ॒ବା, ଅପି॑ ମହ॒ତୋ ଜା॒ତବେ॑ଦାଃ । ଯଦେ॒ବାଗ୍ର୍ୟଂ॒ ତପ॑ସୋ॒ ଜ୍ୟୋତି॒ରେକଂ॒ ତନ୍ମେ॒ ମନଃ॑ ଶି॒ବସଙ୍॑କ॒ଲ୍ପମ॑ସ୍ତୁ ॥୧୬॥[ବ:୩]

ଗୋଭି॑ର୍ଜୁ॒ଷ୍ଟୋ ଧ॑ନେନ ହ୍ୟା॒ୟୁଷା॑ ଚ ବ॒ଲେନ॑ ଚ । ପ୍ର॒ଜୟା॑ ପ॒ଶୁଭିଃ॑ ପୁଷ୍କରା॒ର୍ଧଂ ତନ୍ମେ॒ ମନଃ॑ ଶି॒ବସଙ୍॑କ॒ଲ୍ପମ॑ସ୍ତୁ ॥୧୭॥

ଯୋଽସୌ॑ ସ॒ର୍ୱେଷୁ॑ ବେଦେ॒ଷୁ ପ॒ଠ୍ୟତେ॑ଽନଦ॒ ଈଶ୍ୱ॑ରଃ । ଅକା॑ର୍ୟୋ॒ ନିର୍ୱ୍ର॑ଣୋ ହ୍ୟା॒ତ୍ମା ତନ୍ମେ॒ ମନଃ॑ ଶି॒ବସଙ୍॑କ॒ଲ୍ପମ॑ସ୍ତୁ ॥୧୮॥

ଯୋ ବେଦା॑ଦିଷୁ॒ ଗାୟ॒ତ୍ରୀ ସ॒ର୍ୱବ୍ୟା॑ପୀ ମ॒ହେଶ୍ୱ॑ରଃ । ତଦୁ॑କ୍ତଂ॒ ଚ ଯ॑ଦା ଜ୍ଞେ॒ୟଂ ତନ୍ମେ॒ ମନଃ॑ ଶି॒ବସଙ୍॑କ॒ଲ୍ପମ॑ସ୍ତୁ ॥୧୯॥

ପ୍ରୟତ॒ପ୍ରାଣ॑ ଓଙ୍କା॒ରଂ ପ୍ର॒ଣବଂ॑ ଚ ମ॒ହେଶ୍ୱ॑ରଂ । ଯଃ ସର୍ୱଂ॒ ଯସ୍ୟ॑ ଚିତ୍ ସ॒ର୍ୱଂ ତନ୍ମେ॒ ମନଃ॑ ଶି॒ବସଙ୍॑କ॒ଲ୍ପମ॑ସ୍ତୁ ॥୨୦॥

ଯୋ ବୈ॑ ବେ॒ଦ ମ॑ହାଦେ॒ବଂ ପ୍ର॒ଣବଂ॑ ପୁରୁ॒ଷୋତ୍ତ॑ମଂ । ଓଙ୍॒କାରଂ॒ ପର॑ମାତ୍ମା॒ନଂ ତନ୍ମେ॒ ମନଃ॑ ଶି॒ବସଙ୍॑କ॒ଲ୍ପମ॑ସ୍ତୁ ॥୨୧॥[ବ:୪]

ଓଙ୍॒କାରଂ॒ ଚ॑ତୁର୍ଭୁ॒ଜଂ ଲୋ॒କନା॑ଥଂ ନାରାୟଣଂ । ସର୍ୱ॑ସ୍ଥି॒ତଂ ସ॑ର୍ୱଗ॒ତଂ ସର୍ୱ॑ବ୍ୟା॒ପ୍ତଂ ତନ୍ମେ॒ ମନଃ॑ ଶି॒ବସଙ୍॑କ॒ଲ୍ପମ॑ସ୍ତୁ ॥୨୨॥

ତ॒ତ୍ ପରା॑ତ୍ ପର॒ତୋ ବ୍ର॒ହ୍ମା ତ॒ତ୍ ପରା॑ତ୍ ପର॒ତୋ ହରିଃ॑ । ପରା॑ତ୍ ପ॒ରତ॑ରଂ ଜ୍ଞା॒ନଂ ତନ୍ମେ॒ ମନଃ॑ ଶି॒ବସଙ୍॑କ॒ଲ୍ପମ॑ସ୍ତୁ ॥୨୩॥

ଯ ଇ॒ଦଂ ଶିବ॑ସଙ୍କ॒ଲ୍ପଂ ସ॒ଦାଧୀ॑ୟନ୍ତି॒ ବ୍ରାହ୍ମ॑ଣାଃ । ତେ ପରଂ॒ ମୋକ୍ଷ॑ମାପ୍ସ୍ୟନ୍॒ତି ତନ୍ମେ॒ ମନଃ॑ ଶି॒ବସଙ୍॑କ॒ଲ୍ପମ॑ସ୍ତୁ ॥୨୪॥

ଅସ୍ତି॒ ନାସ୍ତି॑ ଶୟି॒ତ୍ୱା ସର୍ୱ॑ମି॒ଦଂ ନାସ୍ତି॒ ପୁନ॒ସ୍ତଥୈ॑ବ ଦୃ॒ଷ୍ଟଂ ଧ୍ରୁ॒ବଂ । ଅସ୍ତି॒ ନାସ୍ତି॑ ହି॒ତଂ ମ॑ଧ୍ୟ॒ମଂ ପ॒ଦଂ ତନ୍ମେ॒ ମନଃ॑

ଶି॒ବସଙ୍॑କ॒ଲ୍ପମ॑ସ୍ତୁ ॥୨୫॥

ଅସ୍ତି॒ ନାସ୍ତି॑ ବିପ॒ରୀତୋ॑ ପ୍ର॒ବାଦୋ॑ ଽସ୍ତି॒ ନାସ୍ତି॒ ଗୁହ୍ୟଂ॒ ବ ଇ॒ଦଂ ସର୍ୱଂ॑ । ଅସ୍ତି॒ ନାସ୍ତି॑ ପରା॒ତ୍ ପରୋ॑ ଯତ୍ ପରଂ॒ ତନ୍ମେ॒ ମନଃ॑

ଶି॒ବସଙ୍॑କ॒ଲ୍ପମ॑ସ୍ତୁ ॥୨୬॥[ବ:୫]

୪୦। ଜ୍ଞାନ ସୂକ୍ତଂ

ବୃହସ୍ପତଇତ୍ୟେକାଦଶର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟାଙ୍ଗିରସୋ ବୃହସ୍ପତିର୍ଜ୍ଞାନନ୍ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍ ନବମୀ ଜଗତୀ ।

ବୃହ॑ସ୍ପତେ ପ୍ରଥ॒ମଂ ବା॒ଚୋ ଅଗ୍ରଂ॒ ଯତ୍ପ୍ରୈର॑ତ ନାମ॒ଧେୟଂ॒ ଦଧା॑ନାଃ । ଯଦେ॑ଷାଂ॒ ଶ୍ରେଷ୍ଠଂ॒ ଯଦ॑ରି॒ପ୍ରମାସୀ॑ତ୍ପ୍ରେ॒ଣା ତଦେ॑ଷାଂ॒ ନିହି॑ତଂ॒ ଗୁହା॒ବିଃ ॥ ୧୦।୦୭୧।୦୧, ୮।୨।୦୨୩।୦୧

ସକ୍ତୁ॑ମିବ॒ ତିତ॑ଉନା ପୁ॒ନନ୍ତୋ॒ ଯତ୍ର॒ ଧୀରା॒ ମନ॑ସା॒ ବାଚ॒ମକ୍ର॑ତ । ଅତ୍ରା॒ ସଖା॑ୟଃ ସ॒ଖ୍ୟାନି॑ ଜାନତେ ଭ॒ଦ୍ରୈଷାଂ॑ ଲ॒କ୍ଷ୍ମୀର୍ନିହି॒ତାଧି॑ ବା॒ଚି ॥ ୧୦।୦୭୧।୦୨, ୮।୨।୦୨୩।୦୨

ଯ॒ଜ୍ଞେନ॑ ବା॒ଚଃ ପ॑ଦ॒ବୀୟ॑ମାୟ॒ନ୍ତାମନ୍ୱ॑ବିନ୍ଦ॒ନ୍ନୃଷି॑ଷୁ॒ ପ୍ରବି॑ଷ୍ଟାମ୍ । ତାମା॒ଭୃତ୍ୟା॒ ବ୍ୟ॑ଦଧୁଃ ପୁରୁ॒ତ୍ରା ତାଂ ସ॒ପ୍ତ ରେ॒ଭା ଅ॒ଭି ସଂ ନ॑ବନ୍ତେ ॥ ୧୦।୦୭୧।୦୩, ୮।୨।୦୨୩।୦୩

ଉ॒ତ ତ୍ୱଃ॒ ପଶ୍ୟ॒ନ୍ନ ଦ॑ଦର୍ଶ॒ ବାଚ॑ମୁ॒ତ ତ୍ୱଃ॑ ଶୃ॒ଣ୍ୱନ୍ନ ଶୃ॑ଣୋତ୍ୟେନାମ୍ । ଉ॒ତୋ ତ୍ୱ॑ସ୍ମୈ ତ॒ନ୍ୱଂ୧॒॑ ବି ସ॑ସ୍ରେ ଜା॒ୟେବ॒ ପତ୍ୟ॑ ଉଶ॒ତୀ ସୁ॒ବାସାଃ॑ ॥ ୧୦।୦୭୧।୦୪, ୮।୨।୦୨୩।୦୪

ଉ॒ତ ତ୍ୱଂ॑ ସ॒ଖ୍ୟେ ସ୍ଥି॒ରପୀ॑ତମାହୁ॒ର୍ନୈନଂ॑ ହିନ୍ୱ॒ନ୍ତ୍ୟପି॒ ବାଜି॑ନେଷୁ । ଅଧେ॑ନ୍ୱା ଚରତି ମା॒ୟଯୈ॒ଷ ବାଚଂ॑ ଶୁଶ୍ରୁ॒ବାଁ ଅ॑ଫ॒ଲାମ॑ପୁ॒ଷ୍ପାମ୍ ॥ ୧୦।୦୭୧।୦୫, ୮।୨।୦୨୩।୦୫

ଯସ୍ତି॒ତ୍ୟାଜ॑ ସଚି॒ବିଦଂ॒ ସଖା॑ୟଂ॒ ନ ତସ୍ୟ॑ ବା॒ଚ୍ୟପି॑ ଭା॒ଗୋ ଅ॑ସ୍ତି । ଯଦୀଂ॑ ଶୃ॒ଣୋତ୍ୟଲ॑କଂ ଶୃଣୋତି ନ॒ହି ପ୍ର॒ବେଦ॑ ସୁକୃ॒ତସ୍ୟ॒ ପନ୍ଥା॑ମ୍ ॥ ୧୦।୦୭୧।୦୬, ୮।୨।୦୨୪।୦୧

ଅ॒କ୍ଷ॒ଣ୍ୱନ୍ତଃ॒ କର୍ଣ॑ବନ୍ତଃ॒ ସଖା॑ୟୋ ମନୋଜ॒ବେଷ୍ୱସ॑ମା ବଭୂବୁଃ । ଆ॒ଦ॒ଘ୍ନାସ॑ ଉପକ॒କ୍ଷାସ॑ ଉ ତ୍ୱେ ହ୍ର॒ଦା ଇ॑ବ॒ ସ୍ନାତ୍ୱା॑ ଉ ତ୍ୱେ ଦଦୃଶ୍ରେ ॥ ୧୦।୦୭୧।୦୭, ୮।୨।୦୨୪।୦୨

ହୃ॒ଦା ତ॒ଷ୍ଟେଷୁ॒ ମନ॑ସୋ ଜ॒ବେଷୁ॒ ଯଦ୍ବ୍ରା॑ହ୍ମ॒ଣାଃ ସଂ॒ୟଜ॑ନ୍ତେ॒ ସଖା॑ୟଃ । ଅତ୍ରାହ॑ ତ୍ୱଂ॒ ବି ଜ॑ହୁର୍ୱେ॒ଦ୍ୟାଭି॒ରୋହ॑ବ୍ରହ୍ମାଣୋ॒ ବି ଚ॑ରନ୍ତ୍ୟୁ ତ୍ୱେ ॥ ୧୦।୦୭୧।୦୮, ୮।୨।୦୨୪।୦୩

ଇ॒ମେ ଯେ ନାର୍ୱାଙ୍ନ ପ॒ରଶ୍ଚର॑ନ୍ତି॒ ନ ବ୍ରା॑ହ୍ମ॒ଣାସୋ॒ ନ ସୁ॒ତେକ॑ରାସଃ । ତ ଏ॒ତେ ବାଚ॑ମଭି॒ପଦ୍ୟ॑ ପା॒ପୟା॑ ସି॒ରୀସ୍ତନ୍ତ୍ରଂ॑ ତନ୍ୱତେ॒ ଅପ୍ର॑ଜଜ୍ଞୟଃ ॥ ୧୦।୦୭୧।୦୯, ୮।୨।୦୨୪।୦୪

ସର୍ୱେ॑ ନନ୍ଦନ୍ତି ଯ॒ଶସାଗ॑ତେନ ସଭାସା॒ହେନ॒ ସଖ୍ୟା॒ ସଖା॑ୟଃ । କି॒ଲ୍ବି॒ଷ॒ସ୍ପୃତ୍ପି॑ତୁ॒ଷଣି॒ର୍ହ୍ୟେ॑ଷା॒ମରଂ॑ ହି॒ତୋ ଭବ॑ତି॒ ବାଜି॑ନାୟ ॥ ୧୦।୦୭୧।୧୦, ୮।୨।୦୨୪।୦୫

ଋ॒ଚାଂ ତ୍ୱଃ॒ ପୋଷ॑ମାସ୍ତେ ପୁପୁ॒ଷ୍ୱାନ୍ଗା॑ୟ॒ତ୍ରଂ ତ୍ୱୋ॑ ଗାୟତି॒ ଶକ୍ୱ॑ରୀଷୁ । ବ୍ର॒ହ୍ମା ତ୍ୱୋ॒ ବଦ॑ତି ଜାତବି॒ଦ୍ୟାଂ ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ୟ॒ ମାତ୍ରାଂ॒ ବି ମି॑ମୀତ ଉ ତ୍ୱଃ ॥ ୧୦।୦୭୧।୧୧, ୮।୨।୦୨୪।୦୬

୪୧। ଦୁଃସ୍ୱପ୍ନ ହରଣ ସୂକ୍ତଂ

ଅପେହୀତି ପଞ୍ଚର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟାଙ୍ଗିରସଃ ପ୍ରଚେତା ଦୁଃସ୍ୱପ୍ନନାଶନୋନୁଷ୍ଟୁପ୍ ତୃତୀୟା ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍ ଅନ୍ତ୍ୟାପଙ୍କ୍ତିଃ ।

ଅପେ॑ହି ମନସସ୍ପ॒ତେଽପ॑ କ୍ରାମ ପ॒ରଶ୍ଚ॑ର । ପ॒ରୋ ନିର୍ଋ॑ତ୍ୟା॒ ଆ ଚ॑କ୍ଷ୍ୱ ବହୁ॒ଧା ଜୀବ॑ତୋ॒ ମନଃ॑ ॥ ୧୦।୧୬୪।୦୧, ୮।୮।୦୨୨।୦୧

ଭ॒ଦ୍ରଂ ବୈ ବରଂ॑ ବୃଣତେ ଭ॒ଦ୍ରଂ ଯୁ॑ଞ୍ଜନ୍ତି॒ ଦକ୍ଷି॑ଣମ୍ । ଭ॒ଦ୍ରଂ ବୈ॑ବସ୍ୱ॒ତେ ଚକ୍ଷୁ॑ର୍ବହୁ॒ତ୍ରା ଜୀବ॑ତୋ॒ ମନଃ॑ ॥ ୧୦।୧୬୪।୦୨, ୮।୮।୦୨୨।୦୨

ଯଦା॒ଶସା॑ ନିଃ॒ଶସା॑ଭି॒ଶସୋ॑ପାରି॒ମ ଜାଗ୍ର॑ତୋ॒ ଯତ୍ସ୍ୱ॒ପନ୍ତଃ॑ । ଅ॒ଗ୍ନିର୍ୱିଶ୍ୱା॒ନ୍ୟପ॑ ଦୁଷ୍କୃ॒ତାନ୍ୟଜୁ॑ଷ୍ଟାନ୍ୟା॒ରେ ଅ॒ସ୍ମଦ୍ଦ॑ଧାତୁ ॥ ୧୦।୧୬୪।୦୩, ୮।୮।୦୨୨।୦୩

ଯଦି॑ନ୍ଦ୍ର ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତେଽଭିଦ୍ରୋ॒ହଂ ଚରା॑ମସି । ପ୍ରଚେ॑ତା ନ ଆଙ୍ଗିର॒ସୋ ଦ୍ୱି॑ଷ॒ତାଂ ପା॒ତ୍ୱଂହ॑ସଃ ॥ ୧୦।୧୬୪।୦୪, ୮।୮।୦୨୨।୦୪

ଅଜୈ॑ଷ୍ମା॒ଦ୍ୟାସ॑ନାମ॒ ଚାଭୂ॒ମାନା॑ଗସୋ ବ॒ୟମ୍ । ଜା॒ଗ୍ର॒ତ୍ସ୍ୱ॒ପ୍ନଃ ସଙ୍॑କ॒ଲ୍ପଃ ପା॒ପୋ ଯଂ ଦ୍ୱି॒ଷ୍ମସ୍ତଂ ସ ଋ॑ଚ୍ଛତୁ॒ ଯୋ ନୋ॒ ଦ୍ୱେଷ୍ଟି॒ ତମୃ॑ଚ୍ଛତୁ ॥ ୧୦।୧୬୪।୦୫, ୮।୮।୦୨୨।୦୫

ଯୋ ମେ॑ ରାଜ॒ନ୍ୟୁଜ୍ୟୋ॑ ବା॒ ସଖା॑ ବା॒ ସ୍ୱପ୍ନେ॑ ଭ॒ୟଂ ଭୀ॒ରବେ॒ ମହ୍ୟ॒ମାହ॑ । ସ୍ତେ॒ନୋ ବା॒ ଯୋ ଦିପ୍ସ॑ତି ନୋ॒ ବୃକୋ॑ ବା॒ ତ୍ୱଂ ତସ୍ମା॑ଦ୍ୱରୁଣ ପାହ୍ୟ॒ସ୍ମାନ୍ ॥ ୨।୦୨୮।୧୦, ୨।୭।୦୧୦।୦୫ {ଗାର୍ତ୍ସମଦଃ କୂର୍ମଃ । ବରୁଣଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ଅଧ॒ ସ୍ୱପ୍ନ॑ସ୍ୟ॒ ନିର୍ୱି॒ଦେଽଭୁ॑ଞ୍ଜତଶ୍ଚ ରେ॒ବତଃ॑ । ଉ॒ଭା ତା ବସ୍ରି॑ ନଶ୍ୟତଃ ॥ ୧।୧୨୦।୧୨, ୧।୮।୦୨୩।୦୭ {ଦୈର୍ଘତମସଃ କକ୍ଷୀବାନ୍ । ଅଶ୍ୱିନୌ । ଗାୟତ୍ରୀ}

ଯଚ୍ଚ॒ ଗୋଷୁ॑ ଦୁ॒ଷ୍ଷ୍ୱପ୍ନ୍ୟଂ॒ ଯଚ୍ଚା॒ସ୍ମେ ଦୁ॑ହିତର୍ଦିବଃ । ତ୍ରି॒ତାୟ॒ ତଦ୍ୱି॑ଭାବର୍ୟା॒ପ୍ତ୍ୟାୟ॒ ପରା॑ ବହାନେ॒ହସୋ॑ ବ ଊ॒ତୟଃ॑ ସୁଊ॒ତୟୋ॑ ବ ଊ॒ତୟଃ॑ ॥ ୮।୦୪୭।୧୪, ୬।୪।୯।୪ {ଅପ୍ତ୍ୟସ୍ତ୍ରିତଃ । ଆଦିତ୍ୟା ଉଷାଶ୍ଚ । ମହାପଙ୍କ୍ତିଃ}

ନି॒ଷ୍କଂ ବା॑ ଘା କୃ॒ଣବ॑ତେ॒ ସ୍ରଜଂ॑ ବା ଦୁହିତର୍ଦିବଃ । ତ୍ରି॒ତେ ଦୁ॒ଷ୍ଷ୍ୱପ୍ନ୍ୟଂ॒ ସର୍ୱ॑ମା॒ପ୍ତ୍ୟେ ପରି॑ ଦଦ୍ମସ୍ୟନେ॒ହସୋ॑ ବ ଊ॒ତୟଃ॑ ସୁଊ॒ତୟୋ॑ ବ ଊ॒ତୟଃ॑ ॥ ୮।୦୪୭।୧୫, ୬।୪।୯।୫ {ଅପ୍ତ୍ୟସ୍ତ୍ରିତଃ । ଆଦିତ୍ୟା ଉଷାଶ୍ଚ । ମହାପଙ୍କ୍ତିଃ}

ତଦ॑ନ୍ନାୟ॒ ତଦ॑ପସେ॒ ତଂ ଭା॒ଗମୁ॑ପସେ॒ଦୁଷେ॑ । ତ୍ରି॒ତାୟ॑ ଚ ଦ୍ୱି॒ତାୟ॒ ଚୋଷୋ॑ ଦୁ॒ଷ୍ଷ୍ୱପ୍ନ୍ୟଂ॑ ବହାନେ॒ହସୋ॑ ବ ଊ॒ତୟଃ॑ ସୁଊ॒ତୟୋ॑ ବ ଊ॒ତୟଃ॑ ॥ ୮।୦୪୭।୧୬, ୬।୪।୦୧୦।୦୧ {ଅପ୍ତ୍ୟସ୍ତ୍ରିତଃ । ଆଦିତ୍ୟା ଉଷାଶ୍ଚ । ମହାପଙ୍କ୍ତିଃ}

ଯଥା॑ କ॒ଲାଂ ଯଥା॑ ଶ॒ଫଂ ଯଥ॑ ଋ॒ଣଂ ସଂ॒ନୟା॑ମସି । ଏ॒ବା ଦୁ॒ଷ୍ଷ୍ୱପ୍ନ୍ୟଂ॒ ସର୍ୱ॑ମା॒ପ୍ତ୍ୟେ ସଂ ନ॑ୟାମସ୍ୟନେ॒ହସୋ॑ ବ ଊ॒ତୟଃ॑ ସୁଊ॒ତୟୋ॑ ବ ଊ॒ତୟଃ॑ ॥ ୮।୦୪୭।୧୭, ୬।୪।୦୧୦।୦୨ {ଅପ୍ତ୍ୟସ୍ତ୍ରିତଃ । ଆଦିତ୍ୟା ଉଷାଶ୍ଚ । ମହାପଙ୍କ୍ତିଃ}

ଅଜୈ॑ଷ୍ମା॒ଦ୍ୟାସ॑ନାମ॒ ଚାଭୂ॒ମାନା॑ଗସୋ ବ॒ୟମ୍ । ଉଷୋ॒ ଯସ୍ମା॑ଦ୍ଦୁ॒ଷ୍ଷ୍ୱପ୍ନ୍ୟା॒ଦଭୈ॒ଷ୍ମାପ॒ ତଦୁ॑ଚ୍ଛତ୍ୱନେ॒ହସୋ॑ ବ ଊ॒ତୟଃ॑ ସୁଊ॒ତୟୋ॑ ବ ଊ॒ତୟଃ॑ ॥ ୮।୦୪୭।୧୮, ୬।୪।୦୧୦।୦୩ {ଅପ୍ତ୍ୟସ୍ତ୍ରିତଃ । ଆଦିତ୍ୟା ଉଷାଶ୍ଚ । ମହାପଙ୍କ୍ତିଃ}

୪୨। ଗର୍ଭସ୍ରାବିଣୀ ଉପନିଷତ୍

ପ୍ରମନ୍ଦିନଇତ୍ୟେକାଦଶର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ କୁତ୍ସ ଇନ୍ଦ୍ରୋଜଗତୀଅନ୍ତ୍ୟାଶ୍ଚତସ୍ରତ୍ରିଷ୍ଟୁଭଃ । (ଆଦ୍ୟାଗର୍ଭସ୍ରାବିଣୀତିଗୁଣଃ) ।

ପ୍ର ମ॒ନ୍ଦିନେ॑ ପିତୁ॒ମଦ॑ର୍ଚତା॒ ବଚୋ॒ ଯଃ କୃ॒ଷ୍ଣଗ॑ର୍ଭା ନି॒ରହ॑ନ୍ନୃ॒ଜିଶ୍ୱ॑ନା । ଅ॒ବ॒ସ୍ୟବୋ॒ ବୃଷ॑ଣଂ॒ ବଜ୍ର॑ଦକ୍ଷିଣଂ ମ॒ରୁତ୍ୱ॑ନ୍ତଂ ସ॒ଖ୍ୟାୟ॑ ହବାମହେ ॥ ୧।୧୦୧।୦୧, ୧।୭।୦୧୨।୦୧

ଯୋ ବ୍ୟଂ॑ସଂ ଜାହୃଷା॒ଣେନ॑ ମ॒ନ୍ୟୁନା॒ ଯଃ ଶମ୍ବ॑ରଂ॒ ଯୋ ଅହ॒ନ୍ପିପ୍ରୁ॑ମବ୍ର॒ତମ୍ । ଇନ୍ଦ୍ରୋ॒ ଯଃ ଶୁଷ୍ଣ॑ମ॒ଶୁଷଂ॒ ନ୍ୟାବୃ॑ଣଙ୍ମ॒ରୁତ୍ୱ॑ନ୍ତଂ ସ॒ଖ୍ୟାୟ॑ ହବାମହେ ॥ ୧।୧୦୧।୦୨, ୧।୭।୦୧୨।୦୨

ଯସ୍ୟ॒ ଦ୍ୟାବା॑ପୃଥି॒ବୀ ପୌଂସ୍ୟଂ॑ ମ॒ହଦ୍ୟସ୍ୟ॑ ବ୍ର॒ତେ ବରୁ॑ଣୋ॒ ଯସ୍ୟ॒ ସୂର୍ୟଃ॑ । ଯସ୍ୟେନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ୟ॒ ସିନ୍ଧ॑ବଃ॒ ସଶ୍ଚ॑ତି ବ୍ର॒ତଂ ମ॒ରୁତ୍ୱ॑ନ୍ତଂ ସ॒ଖ୍ୟାୟ॑ ହବାମହେ ॥ ୧।୧୦୧।୦୩, ୧।୭।୦୧୨।୦୩

ଯୋ ଅଶ୍ୱା॑ନାଂ॒ ଯୋ ଗବାଂ॒ ଗୋପ॑ତିର୍ୱ॒ଶୀ ଯ ଆ॑ରି॒ତଃ କର୍ମ॑ଣିକର୍ମଣି ସ୍ଥି॒ରଃ । ବୀ॒ଳୋଶ୍ଚି॒ଦିନ୍ଦ୍ରୋ॒ ଯୋ ଅସୁ॑ନ୍ୱତୋ ବ॒ଧୋ ମ॒ରୁତ୍ୱ॑ନ୍ତଂ ସ॒ଖ୍ୟାୟ॑ ହବାମହେ ॥ ୧।୧୦୧।୦୪, ୧।୭।୦୧୨।୦୪

ଯୋ ବିଶ୍ୱ॑ସ୍ୟ॒ ଜଗ॑ତଃ ପ୍ରାଣ॒ତସ୍ପତି॒ର୍ୟୋ ବ୍ର॒ହ୍ମଣେ॑ ପ୍ରଥ॒ମୋ ଗା ଅବି॑ନ୍ଦତ୍ । ଇନ୍ଦ୍ରୋ॒ ଯୋ ଦସ୍ୟୂଁ॒ରଧ॑ରାଁ ଅ॒ବାତି॑ରନ୍ମ॒ରୁତ୍ୱ॑ନ୍ତଂ ସ॒ଖ୍ୟାୟ॑ ହବାମହେ ॥ ୧।୧୦୧।୦୫, ୧।୭।୦୧୨।୦୫

ଯଃ ଶୂରେ॑ଭି॒ର୍ହବ୍ୟୋ॒ ଯଶ୍ଚ॑ ଭୀ॒ରୁଭି॒ର୍ୟୋ ଧାବ॑ଦ୍ଭିର୍ହୂ॒ୟତେ॒ ଯଶ୍ଚ॑ ଜି॒ଗ୍ୟୁଭିଃ॑ । ଇନ୍ଦ୍ରଂ॒ ଯଂ ବିଶ୍ୱା॒ ଭୁବ॑ନା॒ଭି ସନ୍॑ଦ॒ଧୁର୍ମ॒ରୁତ୍ୱ॑ନ୍ତଂ ସ॒ଖ୍ୟାୟ॑ ହବାମହେ ॥ ୧।୧୦୧।୦୬, ୧।୭।୦୧୨।୦୬

ରୁ॒ଦ୍ରାଣା॑ମେତି ପ୍ର॒ଦିଶା॑ ବିଚକ୍ଷ॒ଣୋ ରୁ॒ଦ୍ରେଭି॒ର୍ୟୋଷା॑ ତନୁତେ ପୃ॒ଥୁ ଜ୍ରୟଃ॑ । ଇନ୍ଦ୍ରଂ॑ ମନୀ॒ଷା ଅ॒ଭ୍ୟ॑ର୍ଚତି ଶ୍ରୁ॒ତଂ ମ॒ରୁତ୍ୱ॑ନ୍ତଂ ସ॒ଖ୍ୟାୟ॑ ହବାମହେ ॥ ୧।୧୦୧।୦୭, ୧।୭।୦୧୩।୦୧

ଯଦ୍ୱା॑ ମରୁତ୍ୱଃ ପର॒ମେ ସ॒ଧସ୍ଥେ॒ ଯଦ୍ୱା॑ବ॒ମେ ବୃ॒ଜନେ॑ ମା॒ଦୟା॑ସେ । ଅତ॒ ଆ ଯା॑ହ୍ୟଧ୍ୱ॒ରଂ ନୋ॒ ଅଚ୍ଛା॑ ତ୍ୱା॒ୟା ହ॒ବିଶ୍ଚ॑କୃମା ସତ୍ୟରାଧଃ ॥ ୧।୧୦୧।୦୮, ୧।୭।୦୧୩।୦୨

ତ୍ୱା॒ୟେନ୍ଦ୍ର॒ ସୋମଂ॑ ସୁଷୁମା ସୁଦକ୍ଷ ତ୍ୱା॒ୟା ହ॒ବିଶ୍ଚ॑କୃମା ବ୍ରହ୍ମବାହଃ । ଅଧା॑ ନିୟୁତ୍ୱଃ॒ ସଗ॑ଣୋ ମ॒ରୁଦ୍ଭି॑ର॒ସ୍ମିନ୍ୟ॒ଜ୍ଞେ ବ॒ର୍ହିଷି॑ ମାଦୟସ୍ୱ ॥ ୧।୧୦୧।୦୯, ୧।୭।୦୧୩।୦୩

ମା॒ଦୟ॑ସ୍ୱ॒ ହରି॑ଭି॒ର୍ୟେ ତ॑ ଇନ୍ଦ୍ର॒ ବି ଷ୍ୟ॑ସ୍ୱ॒ ଶିପ୍ରେ॒ ବି ସୃ॑ଜସ୍ୱ॒ ଧେନେ॑ । ଆ ତ୍ୱା॑ ସୁଶିପ୍ର॒ ହର॑ୟୋ ବହନ୍ତୂ॒ଶନ୍ହ॒ବ୍ୟାନି॒ ପ୍ରତି॑ ନୋ ଜୁଷସ୍ୱ ॥ ୧।୧୦୧।୧୦, ୧।୭।୦୧୩।୦୪

ମ॒ରୁତ୍ସ୍ତୋ॑ତ୍ରସ୍ୟ ବୃ॒ଜନ॑ସ୍ୟ ଗୋ॒ପା ବ॒ୟମିନ୍ଦ୍ରେ॑ଣ ସନୁୟାମ॒ ବାଜ॑ମ୍ । ତନ୍ନୋ॑ ମି॒ତ୍ରୋ ବରୁ॑ଣୋ ମାମହନ୍ତା॒ମଦି॑ତିଃ॒ ସିନ୍ଧୁଃ॑ ପୃଥି॒ବୀ ଉ॒ତ ଦ୍ୟୌଃ ॥ ୧।୧୦୧।୧୧, ୧।୭।୦୧୩।୦୫

୪୩। ବିଷଘ୍ନସୂକ୍ତଂ

କଙ୍କତଇତି ଷୋଳଶର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ମୈତ୍ରାବରୁଣିରଗସ୍ତ୍ୟୋପ୍ତୃଣସୂର୍ୟାଅନୁଷ୍ଟୁପ୍ ଦଶମ୍ୟାଦ୍ୟାସ୍ତିସ୍ରୋ ମହାପଙ୍କ୍ତୟସ୍ତ୍ରୟୋଦଶୀ ମହାବୃହତୀ । (ବିଷନ୍ନସୂକ୍ତଂ) ।

କଙ୍କ॑ତୋ॒ ନ କଙ୍କ॒ତୋଽଥୋ॑ ସତୀ॒ନକ॑ଙ୍କତଃ । ଦ୍ୱାବିତି॒ ପ୍ଲୁଷୀ॒ ଇତି॒ ନ୍ୟ୧॒॑ଦୃଷ୍ଟା॑ ଅଲିପ୍ସତ ॥ ୧।୧୯୧।୦୧, ୨।୫।୦୧୪।୦୧

ଅ॒ଦୃଷ୍ଟା॑ନ୍ହନ୍ତ୍ୟାୟ॒ତ୍ୟଥୋ॑ ହନ୍ତି ପରାୟ॒ତୀ । ଅଥୋ॑ ଅବଘ୍ନ॒ତୀ ହ॒ନ୍ତ୍ୟଥୋ॑ ପିନଷ୍ଟି ପିଂଷ॒ତୀ ॥ ୧।୧୯୧।୦୨, ୨।୫।୦୧୪।୦୨

ଶ॒ରାସଃ॒ କୁଶ॑ରାସୋ ଦ॒ର୍ଭାସଃ॑ ସୈ॒ର୍ୟା ଉ॒ତ । ମୌ॒ଞ୍ଜା ଅ॒ଦୃଷ୍ଟା॑ ବୈରି॒ଣାଃ ସର୍ୱେ॑ ସା॒କଂ ନ୍ୟ॑ଲିପ୍ସତ ॥ ୧।୧୯୧।୦୩, ୨।୫।୦୧୪।୦୩

ନି ଗାବୋ॑ ଗୋ॒ଷ୍ଠେ ଅ॑ସଦ॒ନ୍ନି ମୃ॒ଗାସୋ॑ ଅବିକ୍ଷତ । ନି କେ॒ତବୋ॒ ଜନା॑ନାଂ॒ ନ୍ୟ୧॒॑ଦୃଷ୍ଟା॑ ଅଲିପ୍ସତ ॥ ୧।୧୯୧।୦୪, ୨।୫।୦୧୪।୦୪

ଏ॒ତ ଉ॒ ତ୍ୟେ ପ୍ରତ୍ୟ॑ଦୃଶ୍ରନ୍ପ୍ରଦୋ॒ଷଂ ତସ୍କ॑ରା ଇବ । ଅଦୃ॑ଷ୍ଟା॒ ବିଶ୍ୱ॑ଦୃଷ୍ଟାଃ॒ ପ୍ରତି॑ବୁଦ୍ଧା ଅଭୂତନ ॥ ୧।୧୯୧।୦୫, ୨।୫।୦୧୪।୦୫

ଦ୍ୟୌର୍ୱଃ॑ ପି॒ତା ପୃ॑ଥି॒ବୀ ମା॒ତା ସୋମୋ॒ ଭ୍ରାତାଦି॑ତିଃ॒ ସ୍ୱସା॑ । ଅଦୃ॑ଷ୍ଟା॒ ବିଶ୍ୱ॑ଦୃଷ୍ଟା॒ସ୍ତିଷ୍ଠ॑ତେ॒ଲୟ॑ତା॒ ସୁ କ॑ମ୍ ॥ ୧।୧୯୧।୦୬, ୨।୫।୦୧୫।୦୧

ଯେ ଅଂସ୍ୟା॒ ଯେ ଅଙ୍ଗ୍ୟାଃ॑ ସୂ॒ଚୀକା॒ ଯେ ପ୍ର॑କଙ୍କ॒ତାଃ । ଅଦୃ॑ଷ୍ଟାଃ॒ କିଂ ଚ॒ନେହ ବଃ॒ ସର୍ୱେ॑ ସା॒କଂ ନି ଜ॑ସ୍ୟତ ॥ ୧।୧୯୧।୦୭, ୨।୫।୦୧୫।୦୨

ଉତ୍ପୁ॒ରସ୍ତା॒ତ୍ସୂର୍ୟ॑ ଏତି ବି॒ଶ୍ୱଦୃ॑ଷ୍ଟୋ ଅଦୃଷ୍ଟ॒ହା । ଅ॒ଦୃଷ୍ଟା॒ନ୍ତ୍ସର୍ୱା॑ଞ୍ଜ॒ମ୍ଭୟ॒ନ୍ତ୍ସର୍ୱା॑ଶ୍ଚ ଯାତୁଧା॒ନ୍ୟଃ॑ ॥ ୧।୧୯୧।୦୮, ୨।୫।୦୧୫।୦୩

ଉଦ॑ପପ୍ତଦ॒ସୌ ସୂର୍ୟଃ॑ ପୁ॒ରୁ ବିଶ୍ୱା॑ନି॒ ଜୂର୍ୱ॑ନ୍ । ଆ॒ଦି॒ତ୍ୟଃ ପର୍ୱ॑ତେଭ୍ୟୋ ବି॒ଶ୍ୱଦୃ॑ଷ୍ଟୋ ଅଦୃଷ୍ଟ॒ହା ॥ ୧।୧୯୧।୦୯, ୨।୫।୦୧୫।୦୪

ସୂର୍ୟେ॑ ବି॒ଷମା ସ॑ଜାମି॒ ଦୃତିଂ॒ ସୁରା॑ବତୋ ଗୃ॒ହେ । ସୋ ଚି॒ନ୍ନୁ ନ ମ॑ରାତି॒ ନୋ ବ॒ୟଂ ମ॑ରାମା॒ରେ ଅ॑ସ୍ୟ॒ ଯୋଜ॑ନଂ ହରି॒ଷ୍ଠା ମଧୁ॑ ତ୍ୱା ମଧୁ॒ଲା ଚ॑କାର ॥ ୧।୧୯୧।୧୦, ୨।୫।୦୧୫।୦୫

ଇ॒ୟ॒ତ୍ତି॒କା ଶ॑କୁନ୍ତି॒କା ସ॒କା ଜ॑ଘାସ ତେ ବି॒ଷମ୍ । ସୋ ଚି॒ନ୍ନୁ ନ ମ॑ରାତି॒ ନୋ ବ॒ୟଂ ମ॑ରାମା॒ରେ ଅ॑ସ୍ୟ॒ ଯୋଜ॑ନଂ ହରି॒ଷ୍ଠା ମଧୁ॑ ତ୍ୱା ମଧୁ॒ଲା ଚ॑କାର ॥ ୧।୧୯୧।୧୧, ୨।୫।୦୧୬।୦୧

ତ୍ରିଃ ସ॒ପ୍ତ ବି॑ଷ୍ପୁଲିଙ୍ଗ॒କା ବି॒ଷସ୍ୟ॒ ପୁଷ୍ୟ॑ମକ୍ଷନ୍ । ତାଶ୍ଚି॒ନ୍ନୁ ନ ମ॑ରନ୍ତି॒ ନୋ ବ॒ୟଂ ମ॑ରାମା॒ରେ ଅ॑ସ୍ୟ॒ ଯୋଜ॑ନଂ ହରି॒ଷ୍ଠା ମଧୁ॑ ତ୍ୱା ମଧୁ॒ଲା ଚ॑କାର ॥ ୧।୧୯୧।୧୨, ୨।୫।୦୧୬।୦୨

ନ॒ବା॒ନାଂ ନ॑ବତୀ॒ନାଂ ବି॒ଷସ୍ୟ॒ ରୋପୁ॑ଷୀଣାମ୍ । ସର୍ୱା॑ସାମଗ୍ରଭଂ॒ ନାମା॒ରେ ଅ॑ସ୍ୟ॒ ଯୋଜ॑ନଂ ହରି॒ଷ୍ଠା ମଧୁ॑ ତ୍ୱା ମଧୁ॒ଲା ଚ॑କାର ॥ ୧।୧୯୧।୧୩, ୨।୫।୦୧୬।୦୩

ତ୍ରିଃ ସ॒ପ୍ତ ମ॑ୟୂ॒ର୍ୟଃ॑ ସ॒ପ୍ତ ସ୍ୱସା॑ରୋ ଅ॒ଗ୍ରୁବଃ॑ । ତାସ୍ତେ॑ ବି॒ଷଂ ବି ଜ॑ଭ୍ରିର ଉଦ॒କଂ କୁ॒ମ୍ଭିନୀ॑ରିବ ॥ ୧।୧୯୧।୧୪, ୨।୫।୦୧୬।୦୪

ଇ॒ୟ॒ତ୍ତ॒କଃ କୁ॑ଷୁମ୍ଭ॒କସ୍ତ॒କଂ ଭି॑ନ॒ଦ୍ମ୍ୟଶ୍ମ॑ନା । ତତୋ॑ ବି॒ଷଂ ପ୍ର ବା॑ବୃତେ॒ ପରା॑ଚୀ॒ରନୁ॑ ସଂ॒ବତଃ॑ ॥ ୧।୧୯୧।୧୫, ୨।୫।୦୧୬।୦୫

କୁ॒ଷୁ॒ମ୍ଭ॒କସ୍ତଦ॑ବ୍ରବୀଦ୍ଗି॒ରେଃ ପ୍ର॑ବର୍ତମାନ॒କଃ । ବୃଶ୍ଚି॑କସ୍ୟାର॒ସଂ ବି॒ଷମ॑ର॒ସଂ ବୃ॑ଶ୍ଚିକ ତେ ବି॒ଷମ୍ ॥ ୧।୧୯୧।୧୬, ୨।୫।୦୧୬।୦୬

ପରିଶିଷ୍ଟମ୍ [ଋଗ୍ୱେଦ ମଣ୍ଡଲ ୧।୧୯୧ ସୂକ୍ତସ୍ୟାନନ୍ତରଂ][ଋଗ୍ୱେଦ ଅଷ୍ଟକ ୨, ଅଧ୍ୟାୟ ୫, ୧୬ ବର୍ଗାନନ୍ତରଂ]

ମା ବି॑ଭେ॒ର୍ନ ମ॑ରିଷ୍ୟସି॒ ପରି॑ ତ୍ୱା ପାମି ସ॒ର୍ୱତଃ॑ । ଘ॒ନେନ॒ ହନ୍ମି॒ ବୃଶ୍ଚି॑କ॒ମହିଂ॑ ଦଣ୍॒ଡେନାଗ॑ତଂ ॥୧॥

ଆ॒ଦି॒ତ୍ୟରଥ॒ବେଗେ॑ନ ବି॒ଷ୍ଣୁବା॑ହୁବ॒ଲେନ॑ ଚ । ଗ॒ରୁଡ॑ପ॒କ୍ଷନି॑ପାତେ॒ନ ଭୂ॒ମିଂ ଗ॑ଚ୍ଛ ମ॒ହାୟ॑ଶାଃ ॥୨॥

ଗ॒ରୁଡ॑ସ୍ୟ॒ ପାତ॑ମାତ୍ରେ॒ଣ ତ୍ର॒ୟୋ ଲୋ॑କାଃ ପ୍ର॒କମ୍ପି॑ତାଃ । ପ୍ର॒କମ୍ପି॒ତା ମ॒ହୀ ସର୍ୱା॑ ସ॒ଶୈଲ॑ବନ॒କାନ॑ନା ॥୩॥

ଗ॒ଗନଂ॒ ନଷ୍ଟ॑ଚନ୍ଦ୍ରା॒ର୍କଂ ଜ୍ୟୋ॒ତିଷଂ॑ ନ ପ୍ର॒କାଶ॑ତେ । ଦେ॒ବତା॒ ଭୟ॑ଭୀତା॒ଶ୍ଚ ମା॒ରୁତୋ॑ ନ ପ୍ଲ॒ବାୟ॑ତି । ମା॒ରୁତୋ॑ ନ ପ୍ଲ॒ବାୟ॒ତ୍ୟୋଂ ନମଃ॑ ॥୪॥

ଭୋ ସ॒ର୍ପଭ॑ଦ୍ର ଭ॒ଦ୍ରଂ ତେ॑ ଦୂ॒ରଂ ଗ॑ଚ୍ଛ ମ॒ହାବିଷ । ଜ॒ନ୍ମେ॑ଜ॒ୟସ୍ୟ॑ ଯଜ୍ଞାନ୍॒ତେ, ଆ॒ସ୍ତୀକ॑ବଚ॒ନଂ ସ୍ମ॑ର ॥୫॥

ଆ॒ସ୍ତୀକ॒ବଚ॑ନଂ॒ ଶ୍ରୁତ୍ୱା॑ ଯଃ॒ ସର୍ପୋ॑ ନ ନି॒ବର୍ତ॑ତେ । ଶତ॑ଧା॒ ଭିଦ୍ୟ॑ତେ ମୂ॒ର୍ଧ୍ନି ଶିଂ॒ଶବୃ॑କ୍ଷଫ॒ଲଂ ଯ॑ଥା ॥୬॥

ନ॒ର୍ମଦା॒ୟୈ ନ॑ମଃ ପ୍ରା॒ତର୍ନ॒ର୍ମଦା॑ୟୈ ନ॒ମୋ ନି॑ଶି । ନମୋ॑ଽସ୍ତୁ॒ ନର୍ମ॑ଦେ ତୁ॒ଭ୍ୟଂ ତ୍ରା॒ହି ମାଂ॑ ବିଷ॒ସର୍ପ॑ତଃ ॥୭॥

ଯୋ ଜ॑ର॒ତ୍କାରୁ॑ଣା ଜା॒ତୋ ଜ॒ରତ୍କା॑ର୍ୱାଂ ମ॒ହାୟ॑ଶାଃ । ତସ୍ୟ॑ ସ୍ମ॒ରାଭି॑ ଭଦ୍ରଂ॒ ତେ ଦୂ॒ରଂ ଗ॑ଚ୍ଛ ମ॒ହାବିଷ ॥୮॥

ଅସି॑ତିଂ॒ ଚାର୍ଥ॑ସିଦ୍ଧିଂ॒ ଚ ସୁନୀତିଂ॑ ଚାପି॑ ଯଃ ସ୍ମ॑ରେତ୍ । ଦି॒ବା ବା॒ ଯଦି॑ ବା ରା॒ତ୍ରୌ ନା॒ସ୍ତି ସର୍ପ॑ଭୟଂ॒ ଭବେତ୍ ॥୯॥

ଅଗ॑ସ୍ତି॒ର୍ମାଧ॑ବଶ୍ଚୈ॒ବ ମୁ॒ଚୁକୁନ୍॑ଦୋ ମ॒ହାମୁ॑ନିଃ । କପି॑ଲୋ॒ ମୁନି॑ରାସ୍ତୀ॒କଃ ପଞ୍॒ଚୈତେ॑ ସୁଖ॒ଶାୟି॑ନଃ ॥୧୦॥

୪୪। ଅନ୍ନସୂକ୍ତଂ

ମୂ॒ର୍ଧାନଂ॑ ଦି॒ବୋ ଅ॑ର॒ତିଂ ପୃ॑ଥି॒ବ୍ୟା ବୈ॑ଶ୍ୱାନ॒ରମୃ॒ତ ଆ ଜା॒ତମ॒ଗ୍ନିମ୍ । କ॒ବିଂ ସ॒ମ୍ରାଜ॒ମତି॑ଥିଂ॒ ଜନା॑ନାମା॒ସନ୍ନା ପାତ୍ରଂ॑ ଜନୟନ୍ତ ଦେ॒ବାଃ ॥ ୬।୦୦୭।୦୧, ୪।୫।୯।୧ {ବାର୍ହସ୍ପତ୍ୟୋ ଭରଦ୍ୱାଜଃ । ବୈଶ୍ୱାନରୋଗ୍ନିଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ଆ॒ମାସୁ॑ ପ॒କ୍ୱମୈର॑ୟ॒ ଆ ସୂର୍ୟଂ॑ ରୋହୟୋ ଦି॒ବି । ଘ॒ର୍ମଂ ନ ସାମ॑ନ୍ତପତା ସୁବୃ॒କ୍ତିଭି॒ର୍ଜୁଷ୍ଟଂ॒ ଗିର୍ୱ॑ଣସେ ବୃ॒ହତ୍ ॥ ୮।୦୮୯।୦୭, ୬।୬।୦୧୨।୦୭ {ଆଙ୍ଗିରସୌ ନୃମଧପୁରୁମେଧଃ । ଇନ୍ଦ୍ରଃ । ବୃହତୀ}

ଉପ॑ ହ୍ୱୟେ ସୁ॒ଦୁଘାଂ॑ ଧେ॒ନୁମେ॒ତାଂ ସୁ॒ହସ୍ତୋ॑ ଗୋ॒ଧୁଗୁ॒ତ ଦୋ॑ହଦେନାମ୍ । ଶ୍ରେଷ୍ଠଂ॑ ସ॒ବଂ ସ॑ବି॒ତା ସା॑ବିଷନ୍ନୋ॒ଽଭୀ॑ଦ୍ଧୋ ଘ॒ର୍ମସ୍ତଦୁ॒ ଷୁ ପ୍ର ବୋ॑ଚମ୍ ॥ ୧।୧୬୪।୨୬, ୨।୩।୦୧୯।୦୧ {ଔଚଥ୍ୟୋ ଦୀର୍ଘତମାଃ । ବିଶ୍ୱଦେବାଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ହି॒ଙ୍କୃ॒ଣ୍ୱ॒ତୀ ବ॑ସୁ॒ପତ୍ନୀ॒ ବସୂ॑ନାଂ ବ॒ତ୍ସମି॒ଚ୍ଛନ୍ତୀ॒ ମନ॑ସା॒ଭ୍ୟାଗା॑ତ୍ । ଦୁ॒ହାମ॒ଶ୍ୱିଭ୍ୟାଂ॒ ପୟୋ॑ ଅ॒ଘ୍ନ୍ୟେୟଂ ସା ବ॑ର୍ଧତାଂ ମହ॒ତେ ସୌଭ॑ଗାୟ ॥ ୧।୧୬୪।୨୭, ୨।୩।୦୧୯।୦୨ {ଔଚଥ୍ୟୋ ଦୀର୍ଘତମାଃ । ବିଶ୍ୱଦେବାଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ଇନ୍ଦ୍ର॒ ଦୃହ୍ୟ॑ ଯାମକୋ॒ଶା ଅ॑ଭୂବନ୍ୟ॒ଜ୍ଞାୟ॑ ଶିକ୍ଷ ଗୃଣ॒ତେ ସଖି॑ଭ୍ୟଃ । ଦୁ॒ର୍ମା॒ୟବୋ॑ ଦୁ॒ରେବା॒ ମର୍ତ୍ୟା॑ସୋ ନିଷ॒ଙ୍ଗିଣୋ॑ ରି॒ପବୋ॒ ହନ୍ତ୍ୱା॑ସଃ ॥ ୩।୦୩୦।୧୫, ୩।୨।୩।୫ {ଗାଥିନୋ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଃ । ଇନ୍ଦ୍ରଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ବାଶୀ॑ମନ୍ତ ଋଷ୍ଟି॒ମନ୍ତୋ॑ ମନୀ॒ଷିଣଃ॑ ସୁ॒ଧନ୍ୱା॑ନ॒ ଇଷୁ॑ମନ୍ତୋ ନିଷ॒ଙ୍ଗିଣଃ॑ । ସ୍ୱଶ୍ୱାଃ॑ ସ୍ଥ ସୁ॒ରଥାଃ॑ ପୃଶ୍ନିମାତରଃ ସ୍ୱାୟୁ॒ଧା ମ॑ରୁତୋ ଯାଥନା॒ ଶୁଭ॑ମ୍ ॥ ୫।୦୫୭।୦୨, ୪।୩।୦୨୧।୦୨ {ଆତ୍ରେୟଃ ଶ୍ୟାବାଶ୍ୱଃ । ମରୁତଃ । ଜଗତୀ}

ଚତୁ॑ଷ୍କପର୍ଦା ଯୁବ॒ତିଃ ସୁ॒ପେଶା॑ ଘୃ॒ତପ୍ର॑ତୀକା ବ॒ୟୁନା॑ନି ବସ୍ତେ । ତସ୍ୟାଂ॑ ସୁପ॒ର୍ଣା ବୃଷ॑ଣା॒ ନି ଷେ॑ଦତୁ॒ର୍ୟତ୍ର॑ ଦେ॒ବା ଦ॑ଧି॒ରେ ଭା॑ଗ॒ଧେୟ॑ମ୍ ॥ ୧୦।୧୧୪।୦୩, ୮।୬।୦୧୬।୦୩ {ବୈରୂପଃ ସଘ୍ନିଃ । ବିଶ୍ୱଦେବାଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ଏକଃ॑ ସୁପ॒ର୍ଣଃ ସ ସ॑ମୁ॒ଦ୍ରମା ବି॑ବେଶ॒ ସ ଇ॒ଦଂ ବିଶ୍ୱଂ॒ ଭୁବ॑ନଂ॒ ବି ଚ॑ଷ୍ଟେ । ତଂ ପାକେ॑ନ॒ ମନ॑ସାପଶ୍ୟ॒ମନ୍ତି॑ତ॒ସ୍ତଂ ମା॒ତା ରେ॑ଳ୍ହି॒ ସ ଉ॑ ରେଳ୍ହି ମା॒ତର॑ମ୍ ॥ ୧୦।୧୧୪।୦୪, ୮।୬।୦୧୬।୦୪ {ବୈରୂପଃ ସଘ୍ନିଃ । ବିଶ୍ୱଦେବାଃ । ଜଗତୀ}

ସୁ॒ପ॒ର୍ଣଂ ବିପ୍ରାଃ॑ କ॒ବୟୋ॒ ବଚୋ॑ଭି॒ରେକଂ॒ ସନ୍ତଂ॑ ବହୁ॒ଧା କ॑ଲ୍ପୟନ୍ତି । ଛନ୍ଦାଂ॑ସି ଚ॒ ଦଧ॑ତୋ ଅଧ୍ୱ॒ରେଷୁ॒ ଗ୍ରହା॒ନ୍ତ୍ସୋମ॑ସ୍ୟ ମିମତେ॒ ଦ୍ୱାଦ॑ଶ ॥ ୧୦।୧୧୪।୦୫, ୮।୬।୦୧୬।୦୫ {ବୈରୂପଃ ସଘ୍ନିଃ । ବିଶ୍ୱଦେବାଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ପିତୁଂନ୍ୱିତ୍ୟେକାଦଶର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ମୈତ୍ରାବରୁଣିରଗସ୍ତ୍ୟୋନ୍ନଂ ଗାୟତ୍ରୀ ଆଦ୍ୟାନୁଷ୍ଟୁଗର୍ଭା ତୃତୀୟାପଞ୍ଚମ୍ୟାଦ୍ୟାଶ୍ଚତସ୍ରୋନୁଷ୍ଟୁଭୋନ୍ତ୍ୟାବୃହତୀବା ।

ପି॒ତୁଂ ନୁ ସ୍ତୋ॑ଷଂ ମ॒ହୋ ଧ॒ର୍ମାଣଂ॒ ତବି॑ଷୀମ୍ । ଯସ୍ୟ॑ ତ୍ରି॒ତୋ ବ୍ୟୋଜ॑ସା ବୃ॒ତ୍ରଂ ବିପ॑ର୍ୱମ॒ର୍ଦୟ॑ତ୍ ॥ ୧।୧୮୭।୦୧, ୨।୫।୬।୧

ସ୍ୱାଦୋ॑ ପିତୋ॒ ମଧୋ॑ ପିତୋ ବ॒ୟଂ ତ୍ୱା॑ ବବୃମହେ । ଅ॒ସ୍ମାକ॑ମବି॒ତା ଭ॑ବ ॥ ୧।୧୮୭।୦୨, ୨।୫।୬।୨

ଉପ॑ ନଃ ପିତ॒ବା ଚ॑ର ଶି॒ବଃ ଶି॒ବାଭି॑ରୂ॒ତିଭିଃ॑ । ମ॒ୟୋ॒ଭୁର॑ଦ୍ୱିଷେ॒ଣ୍ୟଃ ସଖା॑ ସୁ॒ଶେବୋ॒ ଅଦ୍ୱ॑ୟାଃ ॥ ୧।୧୮୭।୦୩, ୨।୫।୬।୩

ତବ॒ ତ୍ୟେ ପି॑ତୋ॒ ରସା॒ ରଜାଂ॒ସ୍ୟନୁ॒ ବିଷ୍ଠି॑ତାଃ । ଦି॒ବି ବାତା॑ ଇବ ଶ୍ରି॒ତାଃ ॥ ୧।୧୮୭।୦୪, ୨।୫।୬।୪

ତବ॒ ତ୍ୟେ ପି॑ତୋ॒ ଦଦ॑ତ॒ସ୍ତବ॑ ସ୍ୱାଦିଷ୍ଠ॒ ତେ ପି॑ତୋ । ପ୍ର ସ୍ୱା॒ଦ୍ମାନୋ॒ ରସା॑ନାଂ ତୁବି॒ଗ୍ରୀବା॑ ଇବେରତେ ॥ ୧।୧୮୭।୦୫, ୨।୫।୬।୫

ତ୍ୱେ ପି॑ତୋ ମ॒ହାନାଂ॑ ଦେ॒ବାନାଂ॒ ମନୋ॑ ହି॒ତମ୍ । ଅକା॑ରି॒ ଚାରୁ॑ କେ॒ତୁନା॒ ତବାହି॒ମବ॑ସାବଧୀତ୍ ॥ ୧।୧୮୭।୦୬, ୨।୫।୭।୧

ଯଦ॒ଦୋ ପି॑ତୋ॒ ଅଜ॑ଗନ୍ୱି॒ବସ୍ୱ॒ ପର୍ୱ॑ତାନାମ୍ । ଅତ୍ରା॑ ଚିନ୍ନୋ ମଧୋ ପି॒ତୋଽରଂ॑ ଭ॒କ୍ଷାୟ॑ ଗମ୍ୟାଃ ॥ ୧।୧୮୭।୦୭, ୨।୫।୭।୨

ଯଦ॒ପାମୋଷ॑ଧୀନାଂ ପରିଂ॒ଶମା॑ରି॒ଶାମ॑ହେ । ବାତା॑ପେ॒ ପୀବ॒ ଇଦ୍ଭ॑ବ ॥ ୧।୧୮୭।୦୮, ୨।୫।୭।୩

ଯତ୍ତେ॑ ସୋମ॒ ଗବା॑ଶିରୋ॒ ଯବା॑ଶିରୋ॒ ଭଜା॑ମହେ । ବାତା॑ପେ॒ ପୀବ॒ ଇଦ୍ଭ॑ବ ॥ ୧।୧୮୭।୦୯, ୨।୫।୭।୪

କ॒ର॒ମ୍ଭ ଓ॑ଷଧେ ଭବ॒ ପୀବୋ॑ ବୃ॒କ୍କ ଉ॑ଦାର॒ଥିଃ । ବାତା॑ପେ॒ ପୀବ॒ ଇଦ୍ଭ॑ବ ॥ ୧।୧୮୭।୧୦, ୨।୫।୭।୫

ତଂ ତ୍ୱା॑ ବ॒ୟଂ ପି॑ତୋ॒ ବଚୋ॑ଭି॒ର୍ଗାବୋ॒ ନ ହ॒ବ୍ୟା ସୁ॑ଷୂଦିମ । ଦେ॒ବେଭ୍ୟ॑ସ୍ତ୍ୱା ସଧ॒ମାଦ॑ମ॒ସ୍ମଭ୍ୟଂ॑ ତ୍ୱା ସଧ॒ମାଦ॑ମ୍ ॥ ୧।୧୮୭।୧୧, ୨।୫।୭।୬

କୟା॑ ନଶ୍ଚି॒ତ୍ର ଆ ଭୁ॑ବଦୂ॒ତୀ ସ॒ଦାବୃ॑ଧଃ॒ ସଖା॑ । କୟା॒ ଶଚି॑ଷ୍ଠୟା ବୃ॒ତା ॥ ୪।୦୩୧।୦୧, ୩।୬।୦୨୪।୦୧ {ଗୌତମୋ ବାମଦେବଃ । ଇନ୍ଦ୍ରଃ । ଗାୟତ୍ରୀ}

କସ୍ତ୍ୱା॑ ସ॒ତ୍ୟୋ ମଦା॑ନାଂ॒ ମଂହି॑ଷ୍ଠୋ ମତ୍ସ॒ଦନ୍ଧ॑ସଃ । ଦୃ॒ଳ୍ହା ଚି॑ଦା॒ରୁଜେ॒ ବସୁ॑ ॥ ୪।୦୩୧।୦୨, ୩।୬।୦୨୪।୦୨ {ଗୌତମୋ ବାମଦେବଃ । ଇନ୍ଦ୍ରଃ । ଗାୟତ୍ରୀ}

ଅ॒ଭୀ ଷୁ ଣଃ॒ ସଖୀ॑ନାମବି॒ତା ଜ॑ରିତୄ॒ଣାମ୍ । ଶ॒ତଂ ଭ॑ବାସ୍ୟୂ॒ତିଭିଃ॑ ॥ ୪।୦୩୧।୦୩, ୩।୬।୦୨୪।୦୩ {ଗୌତମୋ ବାମଦେବଃ । ଇନ୍ଦ୍ରଃ । ଗାୟତ୍ରୀ}

ସ୍ୱାଦୋରିତି ପଞ୍ଚଦଶର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ କାଣ୍ୱଃ ପ୍ରଗାଥଃ ସୋମସ୍ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍ ପଞ୍ଚମୀ ଜଗତୀ ।

ସ୍ୱା॒ଦୋର॑ଭକ୍ଷି॒ ବୟ॑ସଃ ସୁମେ॒ଧାଃ ସ୍ୱା॒ଧ୍ୟୋ॑ ବରିବୋ॒ବିତ୍ତ॑ରସ୍ୟ । ବିଶ୍ୱେ॒ ଯଂ ଦେ॒ବା ଉ॒ତ ମର୍ତ୍ୟା॑ସୋ॒ ମଧୁ॑ ବ୍ରୁ॒ବନ୍ତୋ॑ ଅ॒ଭି ସଞ୍॒ଚର॑ନ୍ତି ॥ ୮।୦୪୮।୦୧, ୬।୪।୦୧୧।୦୧

ଅ॒ନ୍ତଶ୍ଚ॒ ପ୍ରାଗା॒ ଅଦି॑ତିର୍ଭବାସ୍ୟବୟା॒ତା ହର॑ସୋ॒ ଦୈବ୍ୟ॑ସ୍ୟ । ଇନ୍ଦ॒ବିନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ୟ ସ॒ଖ୍ୟଂ ଜୁ॑ଷା॒ଣଃ ଶ୍ରୌଷ୍ଟୀ॑ବ॒ ଧୁର॒ମନୁ॑ ରା॒ୟ ଋ॑ଧ୍ୟାଃ ॥ ୮।୦୪୮।୦୨, ୬।୪।୦୧୧।୦୨

ଅପା॑ମ॒ ସୋମ॑ମ॒ମୃତା॑ ଅଭୂ॒ମାଗ॑ନ୍ମ॒ ଜ୍ୟୋତି॒ରବି॑ଦାମ ଦେ॒ବାନ୍ । କିଂ ନୂ॒ନମ॒ସ୍ମାନ୍କୃ॑ଣବ॒ଦରା॑ତିଃ॒ କିମୁ॑ ଧୂ॒ର୍ତିର॑ମୃତ॒ ମର୍ତ୍ୟ॑ସ୍ୟ ॥ ୮।୦୪୮।୦୩, ୬।୪।୦୧୧।୦୩

ଶଂ ନୋ॑ ଭବ ହୃ॒ଦ ଆ ପୀ॒ତ ଇ॑ନ୍ଦୋ ପି॒ତେବ॑ ସୋମ ସୂ॒ନବେ॑ ସୁ॒ଶେବଃ॑ । ସଖେ॑ବ॒ ସଖ୍ୟ॑ ଉରୁଶଂସ॒ ଧୀରଃ॒ ପ୍ର ଣ॒ ଆୟୁ॑ର୍ଜୀ॒ବସେ॑ ସୋମ ତାରୀଃ ॥ ୮।୦୪୮।୦୪, ୬।୪।୦୧୧।୦୪

ଇ॒ମେ ମା॑ ପୀ॒ତା ଯ॒ଶସ॑ ଉରୁ॒ଷ୍ୟବୋ॒ ରଥଂ॒ ନ ଗାବଃ॒ ସମ॑ନାହ॒ ପର୍ୱ॑ସୁ । ତେ ମା॑ ରକ୍ଷନ୍ତୁ ବି॒ସ୍ରସ॑ଶ୍ଚ॒ରିତ୍ରା॑ଦୁ॒ତ ମା॒ ସ୍ରାମା॑ଦ୍ୟବୟ॒ନ୍ତ୍ୱିନ୍ଦ॑ବଃ ॥ ୮।୦୪୮।୦୫, ୬।୪।୦୧୧।୦୫

ଅ॒ଗ୍ନିଂ ନ ମା॑ ମଥି॒ତଂ ସଂ ଦି॑ଦୀପଃ॒ ପ୍ର ଚ॑କ୍ଷୟ କୃଣୁ॒ହି ବସ୍ୟ॑ସୋ ନଃ । ଅଥା॒ ହି ତେ॒ ମଦ॒ ଆ ସୋ॑ମ॒ ମନ୍ୟେ॑ ରେ॒ବାଁ ଇ॑ବ॒ ପ୍ର ଚ॑ରା ପୁ॒ଷ୍ଟିମଚ୍ଛ॑ ॥ ୮।୦୪୮।୦୬, ୬।୪।୦୧୨।୦୧

ଇ॒ଷି॒ରେଣ॑ ତେ॒ ମନ॑ସା ସୁ॒ତସ୍ୟ॑ ଭକ୍ଷୀ॒ମହି॒ ପିତ୍ର୍ୟ॑ସ୍ୟେବ ରା॒ୟଃ । ସୋମ॑ ରାଜ॒ନ୍ପ୍ର ଣ॒ ଆୟୂଂ॑ଷି ତାରୀ॒ରହା॑ନୀବ॒ ସୂର୍ୟୋ॑ ବାସ॒ରାଣି॑ ॥ ୮।୦୪୮।୦୭, ୬।୪।୦୧୨।୦୨

ସୋମ॑ ରାଜନ୍ମୃ॒ଳୟା॑ ନଃ ସ୍ୱ॒ସ୍ତି ତବ॑ ସ୍ମସି ବ୍ର॒ତ୍ୟା॒୩॒॑ସ୍ତସ୍ୟ॑ ବିଦ୍ଧି । ଅଲ॑ର୍ତି॒ ଦକ୍ଷ॑ ଉ॒ତ ମ॒ନ୍ୟୁରି॑ନ୍ଦୋ॒ ମା ନୋ॑ ଅ॒ର୍ୟୋ ଅ॑ନୁକା॒ମଂ ପରା॑ ଦାଃ ॥ ୮।୦୪୮।୦୮, ୬।୪।୦୧୨।୦୩

ତ୍ୱଂ ହି ନ॑ସ୍ତ॒ନ୍ୱଃ॑ ସୋମ ଗୋ॒ପା ଗାତ୍ରେ॑ଗାତ୍ରେ ନିଷ॒ସତ୍ଥା॑ ନୃ॒ଚକ୍ଷାଃ॑ । ଯତ୍ତେ॑ ବ॒ୟଂ ପ୍ର॑ମି॒ନାମ॑ ବ୍ର॒ତାନି॒ ସ ନୋ॑ ମୃଳ ସୁଷ॒ଖା ଦେ॑ବ॒ ବସ୍ୟଃ॑ ॥ ୮।୦୪୮।୦୯, ୬।୪।୦୧୨।୦୪

ଋ॒ଦୂ॒ଦରେ॑ଣ॒ ସଖ୍ୟା॑ ସଚେୟ॒ ଯୋ ମା॒ ନ ରିଷ୍ୟେ॑ଦ୍ଧର୍ୟଶ୍ୱ ପୀ॒ତଃ । ଅ॒ୟଂ ଯଃ ସୋମୋ॒ ନ୍ୟଧା॑ୟ୍ୟ॒ସ୍ମେ ତସ୍ମା॒ ଇନ୍ଦ୍ରଂ॑ ପ୍ର॒ତିର॑ମେ॒ମ୍ୟାୟୁଃ॑ ॥ ୮।୦୪୮।୧୦, ୬।୪।୦୧୨।୦୫

ଅପ॒ ତ୍ୟା ଅ॑ସ୍ଥୁ॒ରନି॑ରା॒ ଅମୀ॑ବା॒ ନିର॑ତ୍ରସ॒ନ୍ତମି॑ଷୀଚୀ॒ରଭୈ॑ଷୁଃ । ଆ ସୋମୋ॑ ଅ॒ସ୍ମାଁ ଅ॑ରୁହ॒ଦ୍ୱିହା॑ୟା॒ ଅଗ॑ନ୍ମ॒ ଯତ୍ର॑ ପ୍ରତି॒ରନ୍ତ॒ ଆୟୁଃ॑ ॥ ୮।୦୪୮।୧୧, ୬।୪।୦୧୩।୦୧

ଯୋ ନ॒ ଇନ୍ଦୁଃ॑ ପିତରୋ ହୃ॒ତ୍ସୁ ପୀ॒ତୋଽମ॑ର୍ତ୍ୟୋ॒ ମର୍ତ୍ୟାଁ॑ ଆବି॒ବେଶ॑ । ତସ୍ମୈ॒ ସୋମା॑ୟ ହ॒ବିଷା॑ ବିଧେମ ମୃଳୀ॒କେ ଅ॑ସ୍ୟ ସୁମ॒ତୌ ସ୍ୟା॑ମ ॥ ୮।୦୪୮।୧୨, ୬।୪।୦୧୩।୦୨

ତ୍ୱଂ ସୋ॑ମ ପି॒ତୃଭିଃ॑ ସଂବିଦା॒ନୋଽନୁ॒ ଦ୍ୟାବା॑ପୃଥି॒ବୀ ଆ ତ॑ତନ୍ଥ । ତସ୍ମୈ॑ ତ ଇନ୍ଦୋ ହ॒ବିଷା॑ ବିଧେମ ବ॒ୟଂ ସ୍ୟା॑ମ॒ ପତ॑ୟୋ ରୟୀ॒ଣାମ୍ ॥ ୮।୦୪୮।୧୩, ୬।୪।୦୧୩।୦୩

ତ୍ରାତା॑ରୋ ଦେବା॒ ଅଧି॑ ବୋଚତା ନୋ॒ ମା ନୋ॑ ନି॒ଦ୍ରା ଈ॑ଶତ॒ ମୋତ ଜଲ୍ପିଃ॑ । ବ॒ୟଂ ସୋମ॑ସ୍ୟ ବି॒ଶ୍ୱହ॑ ପ୍ରି॒ୟାସଃ॑ ସୁ॒ବୀରା॑ସୋ ବି॒ଦଥ॒ମା ବ॑ଦେମ ॥ ୮।୦୪୮।୧୪, ୬।୪।୦୧୩।୦୪

ତ୍ୱଂ ନଃ॑ ସୋମ ବି॒ଶ୍ୱତୋ॑ ବୟୋ॒ଧାସ୍ତ୍ୱଂ ସ୍ୱ॒ର୍ୱିଦା ବି॑ଶା ନୃ॒ଚକ୍ଷାଃ॑ । ତ୍ୱଂ ନ॑ ଇନ୍ଦ ଊ॒ତିଭିଃ॑ ସ॒ଜୋଷାଃ॑ ପା॒ହି ପ॒ଶ୍ଚାତା॑ଦୁ॒ତ ବା॑ ପୁ॒ରସ୍ତା॑ତ୍ ॥ ୮।୦୪୮।୧୫, ୬।୪।୦୧୩।୦୫

ନବାଇତି ନବର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟାଙ୍ଗିରସୋ ଭିକ୍ଷୁର୍ଧନାନ୍ନଦାନନ୍ତ୍ରିଷ୍ଟୁବାଦ୍ୟେଜଗତ୍ୟୌ ।

ନ ବା ଉ॑ ଦେ॒ବାଃ କ୍ଷୁଧ॒ମିଦ୍ୱ॒ଧଂ ଦ॑ଦୁରୁ॒ତାଶି॑ତ॒ମୁପ॑ ଗଚ୍ଛନ୍ତି ମୃ॒ତ୍ୟବଃ॑ । ଉ॒ତୋ ର॒ୟିଃ ପୃ॑ଣ॒ତୋ ନୋପ॑ ଦସ୍ୟତ୍ୟୁ॒ତାପୃ॑ଣନ୍ମର୍ଡି॒ତାରଂ॒ ନ ବି॑ନ୍ଦତେ ॥ ୧୦।୧୧୭।୦୧, ୮।୬।୦୨୨।୦୧

ଯ ଆ॒ଧ୍ରାୟ॑ ଚକମା॒ନାୟ॑ ପି॒ତ୍ୱୋଽନ୍ନ॑ବା॒ନ୍ତ୍ସନ୍ର॑ଫି॒ତାୟୋ॑ପଜ॒ଗ୍ମୁଷେ॑ । ସ୍ଥି॒ରଂ ମନଃ॑ କୃଣୁ॒ତେ ସେବ॑ତେ ପୁ॒ରୋତୋ ଚି॒ତ୍ସ ମ॑ର୍ଡି॒ତାରଂ॒ ନ ବି॑ନ୍ଦତେ ॥ ୧୦।୧୧୭।୦୨, ୮।୬।୦୨୨।୦୨

ସ ଇଦ୍ଭୋ॒ଜୋ ଯୋ ଗୃ॒ହବେ॒ ଦଦା॒ତ୍ୟନ୍ନ॑କାମାୟ॒ ଚର॑ତେ କୃ॒ଶାୟ॑ । ଅର॑ମସ୍ମୈ ଭବତି॒ ଯାମ॑ହୂତା ଉ॒ତାପ॒ରୀଷୁ॑ କୃଣୁତେ॒ ସଖା॑ୟମ୍ ॥ ୧୦।୧୧୭।୦୩, ୮।୬।୦୨୨।୦୩

ନ ସ ସଖା॒ ଯୋ ନ ଦଦା॑ତି॒ ସଖ୍ୟେ॑ ସଚା॒ଭୁବେ॒ ସଚ॑ମାନାୟ ପି॒ତ୍ୱଃ । ଅପା॑ସ୍ମା॒ତ୍ପ୍ରେୟା॒ନ୍ନ ତଦୋକୋ॑ ଅସ୍ତି ପୃ॒ଣନ୍ତ॑ମ॒ନ୍ୟମର॑ଣଂ ଚିଦିଚ୍ଛେତ୍ ॥ ୧୦।୧୧୭।୦୪, ୮।୬।୦୨୨।୦୪

ପୃ॒ଣୀ॒ୟାଦିନ୍ନାଧ॑ମାନାୟ॒ ତବ୍ୟା॒ନ୍ଦ୍ରାଘୀ॑ୟାଂସ॒ମନୁ॑ ପଶ୍ୟେତ॒ ପନ୍ଥା॑ମ୍ । ଓ ହି ବର୍ତ॑ନ୍ତେ॒ ରଥ୍ୟେ॑ବ ଚ॒କ୍ରାନ୍ୟମ॑ନ୍ୟ॒ମୁପ॑ ତିଷ୍ଠନ୍ତ॒ ରାୟଃ॑ ॥ ୧୦।୧୧୭।୦୫, ୮।୬।୦୨୨।୦୫

ମୋଘ॒ମନ୍ନଂ॑ ବିନ୍ଦତେ॒ ଅପ୍ର॑ଚେତାଃ ସ॒ତ୍ୟଂ ବ୍ର॑ବୀମି ବ॒ଧ ଇତ୍ସ ତସ୍ୟ॑ । ନାର୍ୟ॒ମଣଂ॒ ପୁଷ୍ୟ॑ତି॒ ନୋ ସଖା॑ୟଂ॒ କେବ॑ଲାଘୋ ଭବତି କେବଲା॒ଦୀ ॥ ୧୦।୧୧୭।୦୬, ୮।୬।୦୨୩।୦୧

କୃ॒ଷନ୍ନିତ୍ଫାଲ॒ ଆଶି॑ତଂ କୃଣୋତି॒ ଯନ୍ନଧ୍ୱା॑ନ॒ମପ॑ ବୃଙ୍କ୍ତେ ଚ॒ରିତ୍ରୈଃ॑ । ବଦ॑ନ୍ବ୍ର॒ହ୍ମାବ॑ଦତୋ॒ ବନୀ॑ୟାନ୍ପୃ॒ଣନ୍ନା॒ପିରପୃ॑ଣନ୍ତମ॒ଭି ଷ୍ୟା॑ତ୍ ॥ ୧୦।୧୧୭।୦୭, ୮।୬।୦୨୩।୦୨

ଏକ॑ପା॒ଦ୍ଭୂୟୋ॑ ଦ୍ୱି॒ପଦୋ॒ ବି ଚ॑କ୍ରମେ ଦ୍ୱି॒ପାତ୍ତ୍ରି॒ପାଦ॑ମ॒ଭ୍ୟେ॑ତି ପ॒ଶ୍ଚାତ୍ । ଚତୁ॑ଷ୍ପାଦେତି ଦ୍ୱି॒ପଦା॑ମଭିସ୍ୱ॒ରେ ସ॒ମ୍ପଶ୍ୟ॑ନ୍ପ॒ଙ୍କ୍ତୀରୁ॑ପ॒ତିଷ୍ଠ॑ମାନଃ ॥ ୧୦।୧୧୭।୦୮, ୮।୬।୦୨୩।୦୩

ସ॒ମୌ ଚି॒ଦ୍ଧସ୍ତୌ॒ ନ ସ॒ମଂ ବି॑ବିଷ୍ଟଃ ସମ୍ମା॒ତରା॑ ଚି॒ନ୍ନ ସ॒ମଂ ଦୁ॑ହାତେ । ଯ॒ମୟୋ॑ଶ୍ଚି॒ନ୍ନ ସ॒ମା ବୀ॒ର୍ୟା॑ଣି ଜ୍ଞା॒ତୀ ଚି॒ତ୍ସନ୍ତୌ॒ ନ ସ॒ମଂ ପୃ॑ଣୀତଃ ॥ ୧୦।୧୧୭।୦୯, ୮।୬।୦୨୩।୦୪

ଶ୍ରଦ୍ଧୟେତି ପଞ୍ଚର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ଶ୍ରଦ୍ଧାକାମାୟନୀଶ୍ରଦ୍ଧାନୁଷ୍ଟୁପ୍ ।

ଶ୍ର॒ଦ୍ଧୟା॒ଗ୍ନିଃ ସମି॑ଧ୍ୟତେ ଶ୍ର॒ଦ୍ଧୟା॑ ହୂୟତେ ହ॒ବିଃ । ଶ୍ର॒ଦ୍ଧାଂ ଭଗ॑ସ୍ୟ ମୂ॒ର୍ଧନି॒ ବଚ॒ସା ବେ॑ଦୟାମସି ॥ ୧୦।୧୫୧।୦୧, ୮।୮।୯।୧

ପ୍ରି॒ୟଂ ଶ୍ର॑ଦ୍ଧେ॒ ଦଦ॑ତଃ ପ୍ରି॒ୟଂ ଶ୍ର॑ଦ୍ଧେ॒ ଦିଦା॑ସତଃ । ପ୍ରି॒ୟଂ ଭୋ॒ଜେଷୁ॒ ଯଜ୍ୱ॑ସ୍ୱି॒ଦଂ ମ॑ ଉଦି॒ତଂ କୃ॑ଧି ॥ ୧୦।୧୫୧।୦୨, ୮।୮।୯।୨

ଯଥା॑ ଦେ॒ବା ଅସୁ॑ରେଷୁ ଶ୍ର॒ଦ୍ଧାମୁ॒ଗ୍ରେଷୁ॑ ଚକ୍ରି॒ରେ । ଏ॒ବଂ ଭୋ॒ଜେଷୁ॒ ଯଜ୍ୱ॑ସ୍ୱ॒ସ୍ମାକ॑ମୁଦି॒ତଂ କୃ॑ଧି ॥ ୧୦।୧୫୧।୦୩, ୮।୮।୯।୩

ଶ୍ର॒ଦ୍ଧାଂ ଦେ॒ବା ଯଜ॑ମାନା ବା॒ୟୁଗୋ॑ପା॒ ଉପା॑ସତେ । ଶ୍ର॒ଦ୍ଧାଂ ହୃ॑ଦ॒ୟ୍ୟ୧॒॑ଯାକୂ॑ତ୍ୟା ଶ୍ର॒ଦ୍ଧୟା॑ ବିନ୍ଦତେ॒ ବସୁ॑ ॥ ୧୦।୧୫୧।୦୪, ୮।୮।୯।୪

ଶ୍ର॒ଦ୍ଧାଂ ପ୍ରା॒ତର୍ହ॑ବାମହେ ଶ୍ର॒ଦ୍ଧାଂ ମ॒ଧ୍ୟନ୍ଦି॑ନଂ॒ ପରି॑ । ଶ୍ର॒ଦ୍ଧାଂ ସୂର୍ୟ॑ସ୍ୟ ନି॒ମ୍ରୁଚି॒ ଶ୍ରଦ୍ଧେ॒ ଶ୍ରଦ୍ଧା॑ପୟେ॒ହ ନଃ॑ ॥ ୧୦।୧୫୧।୦୫, ୮।୮।୯।୫

୪୫। କିତବ(ଦ୍ୟୂତ) ସୂକ୍ତଂ

ପ୍ରାବେପାଇତି ଚତୁର୍ଦଶର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ମୌଜବାନକ୍ଷ ଋଷିଃ ଆଦ୍ୟା ସପ୍ତମୀ ନବମୀଦ୍ୱାଦଶୀନାମକ୍ଷାଦେବତାଃ ତ୍ରୟୋଦଶ୍ୟାଃ କୃଷିଃ ଶିଷ୍ଟାନାମକ୍ଷନିନ୍ଦା ଦେବତା ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍ ସପ୍ତମୀ ଜଗତୀ ।

ପ୍ରା॒ବେ॒ପା ମା॑ ବୃହ॒ତୋ ମା॑ଦୟନ୍ତି ପ୍ରବାତେ॒ଜା ଇରି॑ଣେ॒ ବର୍ୱୃ॑ତାନାଃ । ସୋମ॑ସ୍ୟେବ ମୌଜବ॒ତସ୍ୟ॑ ଭ॒କ୍ଷୋ ବି॒ଭୀଦ॑କୋ॒ ଜାଗୃ॑ବି॒ର୍ମହ୍ୟ॑ମଚ୍ଛାନ୍ ॥ ୧୦।୦୩୪।୦୧, ୭।୮।୩।୧

ନ ମା॑ ମିମେଥ॒ ନ ଜି॑ହୀଳ ଏ॒ଷା ଶି॒ବା ସଖି॑ଭ୍ୟ ଉ॒ତ ମହ୍ୟ॑ମାସୀତ୍ । ଅ॒କ୍ଷସ୍ୟା॒ହମେ॑କପ॒ରସ୍ୟ॑ ହେ॒ତୋରନୁ॑ବ୍ରତା॒ମପ॑ ଜା॒ୟାମ॑ରୋଧମ୍ ॥ ୧୦।୦୩୪।୦୨, ୭।୮।୩।୨

ଦ୍ୱେଷ୍ଟି॑ ଶ୍ୱ॒ଶ୍ରୂରପ॑ ଜା॒ୟା ରୁ॑ଣଦ୍ଧି॒ ନ ନା॑ଥି॒ତୋ ବି॑ନ୍ଦତେ ମର୍ଡି॒ତାର॑ମ୍ । ଅଶ୍ୱ॑ସ୍ୟେବ॒ ଜର॑ତୋ॒ ବସ୍ନ୍ୟ॑ସ୍ୟ॒ ନାହଂ ବି॑ନ୍ଦାମି କିତ॒ବସ୍ୟ॒ ଭୋଗ॑ମ୍ ॥ ୧୦।୦୩୪।୦୩, ୭।୮।୩।୩

ଅ॒ନ୍ୟେ ଜା॒ୟାଂ ପରି॑ ମୃଶନ୍ତ୍ୟସ୍ୟ॒ ଯସ୍ୟାଗୃ॑ଧ॒ଦ୍ୱେଦ॑ନେ ବା॒ଜ୍ୟ୧॒॑କ୍ଷଃ । ପି॒ତା ମା॒ତା ଭ୍ରାତ॑ର ଏନମାହୁ॒ର୍ନ ଜା॑ନୀମୋ॒ ନୟ॑ତା ବ॒ଦ୍ଧମେ॒ତମ୍ ॥ ୧୦।୦୩୪।୦୪, ୭।୮।୩।୪

ଯଦା॒ଦୀଧ୍ୟେ॒ ନ ଦ॑ବିଷାଣ୍ୟେଭିଃ ପରା॒ୟଦ୍ଭ୍ୟୋଽବ॑ ହୀୟେ॒ ସଖି॑ଭ୍ୟଃ । ନ୍ୟୁ॑ପ୍ତାଶ୍ଚ ବ॒ଭ୍ରବୋ॒ ବାଚ॒ମକ୍ର॑ତଁ॒ ଏମୀଦେ॑ଷାଂ ନିଷ୍କୃ॒ତଂ ଜା॒ରିଣୀ॑ବ ॥ ୧୦।୦୩୪।୦୫, ୭।୮।୩।୫

ସ॒ଭାମେ॑ତି କିତ॒ବଃ ପୃ॒ଚ୍ଛମା॑ନୋ ଜେ॒ଷ୍ୟାମୀତି॑ ତ॒ନ୍ୱା॒୩॒॑ ଶୂଶୁ॑ଜାନଃ । ଅ॒କ୍ଷାସୋ॑ ଅସ୍ୟ॒ ବି ତି॑ରନ୍ତି॒ କାମଂ॑ ପ୍ରତି॒ଦୀବ୍ନେ॒ ଦଧ॑ତ॒ ଆ କୃ॒ତାନି॑ ॥ ୧୦।୦୩୪।୦୬, ୭।୮।୪।୧

ଅ॒କ୍ଷାସ॒ ଇଦ॑ଙ୍କୁ॒ଶିନୋ॑ ନିତୋ॒ଦିନୋ॑ ନି॒କୃତ୍ୱା॑ନ॒ସ୍ତପ॑ନାସ୍ତାପୟି॒ଷ୍ଣବଃ॑ । କୁ॒ମା॒ରଦେ॑ଷ୍ଣା॒ ଜୟ॑ତଃ ପୁନ॒ର୍ହଣୋ॒ ମଧ୍ୱା॒ ସମ୍ପୃ॑କ୍ତାଃ କିତ॒ବସ୍ୟ॑ ବ॒ର୍ହଣା॑ ॥ ୧୦।୦୩୪।୦୭, ୭।୮।୪।୨

ତ୍ରି॒ପ॒ଞ୍ଚା॒ଶଃ କ୍ରୀ॑ଳତି॒ ବ୍ରାତ॑ ଏଷାଂ ଦେ॒ବ ଇ॑ବ ସବି॒ତା ସ॒ତ୍ୟଧ॑ର୍ମା । ଉ॒ଗ୍ରସ୍ୟ॑ ଚିନ୍ମ॒ନ୍ୟବେ॒ ନା ନ॑ମନ୍ତେ॒ ରାଜା॑ ଚିଦେଭ୍ୟୋ॒ ନମ॒ ଇତ୍କୃ॑ଣୋତି ॥ ୧୦।୦୩୪।୦୮, ୭।୮।୪।୩

ନୀ॒ଚା ବ॑ର୍ତନ୍ତ ଉ॒ପରି॑ ସ୍ଫୁରନ୍ତ୍ୟହ॒ସ୍ତାସୋ॒ ହସ୍ତ॑ବନ୍ତଂ ସହନ୍ତେ । ଦି॒ବ୍ୟା ଅଙ୍ଗା॑ରା॒ ଇରି॑ଣେ॒ ନ୍ୟୁ॑ପ୍ତାଃ ଶୀ॒ତାଃ ସନ୍ତୋ॒ ହୃଦ॑ୟଂ॒ ନିର୍ଦ॑ହନ୍ତି ॥ ୧୦।୦୩୪।୦୯, ୭।୮।୪।୪

ଜା॒ୟା ତ॑ପ୍ୟତେ କିତ॒ବସ୍ୟ॑ ହୀ॒ନା ମା॒ତା ପୁ॒ତ୍ରସ୍ୟ॒ ଚର॑ତଃ॒ କ୍ୱ॑ ସ୍ୱିତ୍ । ଋ॒ଣା॒ବା ବିଭ୍ୟ॒ଦ୍ଧନ॑ମି॒ଚ୍ଛମା॑ନୋ॒ଽନ୍ୟେଷା॒ମସ୍ତ॒ମୁପ॒ ନକ୍ତ॑ମେତି ॥ ୧୦।୦୩୪।୧୦, ୭।୮।୪।୫

ସ୍ତ୍ରିୟଂ॑ ଦୃ॒ଷ୍ଟ୍ୱାୟ॑ କିତ॒ବଂ ତ॑ତାପା॒ନ୍ୟେଷାଂ॑ ଜା॒ୟାଂ ସୁକୃ॑ତଂ ଚ॒ ଯୋନି॑ମ୍ । ପୂ॒ର୍ୱା॒ହ୍ଣେ ଅଶ୍ୱା॑ନ୍ୟୁୟୁ॒ଜେ ହି ବ॒ଭ୍ରୂନ୍ତ୍ସୋ ଅ॒ଗ୍ନେରନ୍ତେ॑ ବୃଷ॒ଲଃ ପ॑ପାଦ ॥ ୧୦।୦୩୪।୧୧, ୭।୮।୫।୧

ଯୋ ବଃ॑ ସେନା॒ନୀର୍ମ॑ହ॒ତୋ ଗ॒ଣସ୍ୟ॒ ରାଜା॒ ବ୍ରାତ॑ସ୍ୟ ପ୍ରଥ॒ମୋ ବ॒ଭୂବ॑ । ତସ୍ମୈ॑ କୃଣୋମି॒ ନ ଧନା॑ ରୁଣଧ୍ମି॒ ଦଶା॒ହଂ ପ୍ରାଚୀ॒ସ୍ତଦୃ॒ତଂ ବ॑ଦାମି ॥ ୧୦।୦୩୪।୧୨, ୭।୮।୫।୨

ଅ॒କ୍ଷୈର୍ମା ଦୀ॑ବ୍ୟଃ କୃ॒ଷିମିତ୍କୃ॑ଷସ୍ୱ ବି॒ତ୍ତେ ର॑ମସ୍ୱ ବ॒ହୁ ମନ୍ୟ॑ମାନଃ । ତତ୍ର॒ ଗାବଃ॑ କିତବ॒ ତତ୍ର॑ ଜା॒ୟା ତନ୍ମେ॒ ବି ଚ॑ଷ୍ଟେ ସବି॒ତାୟମ॒ର୍ୟଃ ॥ ୧୦।୦୩୪।୧୩, ୭।୮।୫।୩

ମି॒ତ୍ରଂ କୃ॑ଣୁଧ୍ୱଂ॒ ଖଲୁ॑ ମୃ॒ଳତା॑ ନୋ॒ ମା ନୋ॑ ଘୋ॒ରେଣ॑ ଚରତା॒ଭି ଧୃ॒ଷ୍ଣୁ । ନି ବୋ॒ ନୁ ମ॒ନ୍ୟୁର୍ୱି॑ଶତା॒ମରା॑ତିର॒ନ୍ୟୋ ବ॑ଭ୍ରୂ॒ଣାଂ ପ୍ରସି॑ତୌ॒ ନ୍ୱ॑ସ୍ତୁ ॥ ୧୦।୦୩୪।୧୪, ୭।୮।୫।୪

୪୬। ଆପ୍ରୀ ସୂକ୍ତଂ

ସମିଦ୍ଧୋଅଗ୍ନଇତି ତ୍ରୟୋଦଶର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟୌଚଥ୍ୟୋଦୀର୍ଘତମାଋଷିଃ ଇଧ୍ମସ୍ତନୂନପାନ୍ନରାଶଂସଇଳୋ ବର୍ହିର୍ଦେବୀର୍ଦ୍ୱାର ଉଷାସାନକ୍ତା ଦେବ୍ୟୌହୋତାରୌ ସରସ୍ୱତୀଳାଭାରତ୍ୟସ୍ତ୍ୱଷ୍ଟାବନସ୍ପତିଃ ସ୍ୱାହାକୃତୟଇତିକ୍ରମେଣଦେବତାଃ ଅନ୍ତ୍ୟାୟା ଇନ୍ଦ୍ରୋନୁଷ୍ଟୁପ୍ ।

ସମି॑ଦ୍ଧୋ ଅଗ୍ନ॒ ଆ ବ॑ହ ଦେ॒ବାଁ ଅ॒ଦ୍ୟ ଯ॒ତସ୍ରୁ॑ଚେ । ତନ୍ତୁଂ॑ ତନୁଷ୍ୱ ପୂ॒ର୍ୱ୍ୟଂ ସୁ॒ତସୋ॑ମାୟ ଦା॒ଶୁଷେ॑ ॥ ୧।୧୪୨।୦୧, ୨।୨।୦୧୦।୦୧

ଘୃ॒ତବ॑ନ୍ତ॒ମୁପ॑ ମାସି॒ ମଧୁ॑ମନ୍ତଂ ତନୂନପାତ୍ । ଯ॒ଜ୍ଞଂ ବିପ୍ର॑ସ୍ୟ॒ ମାବ॑ତଃ ଶଶମା॒ନସ୍ୟ॑ ଦା॒ଶୁଷଃ॑ ॥ ୧।୧୪୨।୦୨, ୨।୨।୦୧୦।୦୨

ଶୁଚିଃ॑ ପାବ॒କୋ ଅଦ୍ଭୁ॑ତୋ॒ ମଧ୍ୱା॑ ଯ॒ଜ୍ଞଂ ମି॑ମିକ୍ଷତି । ନରା॒ଶଂସ॒ସ୍ତ୍ରିରା ଦି॒ବୋ ଦେ॒ବୋ ଦେ॒ବେଷୁ॑ ଯ॒ଜ୍ଞିୟଃ॑ ॥ ୧।୧୪୨।୦୩, ୨।୨।୦୧୦।୦୩

ଈ॒ଳି॒ତୋ ଅ॑ଗ୍ନ॒ ଆ ବ॒ହେନ୍ଦ୍ରଂ॑ ଚି॒ତ୍ରମି॒ହ ପ୍ରି॒ୟମ୍ । ଇ॒ୟଂ ହି ତ୍ୱା॑ ମ॒ତିର୍ମମାଚ୍ଛା॑ ସୁଜିହ୍ୱ ବ॒ଚ୍ୟତେ॑ ॥ ୧।୧୪୨।୦୪, ୨।୨।୦୧୦।୦୪

ସ୍ତୃ॒ଣା॒ନାସୋ॑ ଯ॒ତସ୍ରୁ॑ଚୋ ବ॒ର୍ହିର୍ୟ॒ଜ୍ଞେ ସ୍ୱ॑ଧ୍ୱ॒ରେ । ବୃ॒ଞ୍ଜେ ଦେ॒ବବ୍ୟ॑ଚସ୍ତମ॒ମିନ୍ଦ୍ରା॑ୟ॒ ଶର୍ମ॑ ସ॒ପ୍ରଥଃ॑ ॥ ୧।୧୪୨।୦୫, ୨।୨।୦୧୦।୦୫

ବି ଶ୍ର॑ୟନ୍ତାମୃତା॒ବୃଧଃ॑ ପ୍ର॒ୟୈ ଦେ॒ବେଭ୍ୟୋ॑ ମ॒ହୀଃ । ପା॒ବ॒କାସଃ॑ ପୁରୁ॒ସ୍ପୃହୋ॒ ଦ୍ୱାରୋ॑ ଦେ॒ବୀର॑ସ॒ଶ୍ଚତଃ॑ ॥ ୧।୧୪୨।୦୬, ୨।୨।୦୧୦।୦୬

ଆ ଭନ୍ଦ॑ମାନେ॒ ଉପା॑କେ॒ ନକ୍ତୋ॒ଷାସା॑ ସୁ॒ପେଶ॑ସା । ଯ॒ହ୍ୱୀ ଋ॒ତସ୍ୟ॑ ମା॒ତରା॒ ସୀଦ॑ତାଂ ବ॒ର୍ହିରା ସୁ॒ମତ୍ ॥ ୧।୧୪୨।୦୭, ୨।୨।୦୧୧।୦୧

ମ॒ନ୍ଦ୍ରଜି॑ହ୍ୱା ଜୁଗୁ॒ର୍ୱଣୀ॒ ହୋତା॑ରା॒ ଦୈବ୍ୟା॑ କ॒ବୀ । ଯ॒ଜ୍ଞଂ ନୋ॑ ଯକ୍ଷତାମି॒ମଂ ସି॒ଧ୍ରମ॒ଦ୍ୟ ଦି॑ବି॒ସ୍ପୃଶ॑ମ୍ ॥ ୧।୧୪୨।୦୮, ୨।୨।୦୧୧।୦୨

ଶୁଚି॑ର୍ଦେ॒ବେଷ୍ୱର୍ପି॑ତା॒ ହୋତ୍ରା॑ ମ॒ରୁତ୍ସୁ॒ ଭାର॑ତୀ । ଇଳା॒ ସର॑ସ୍ୱତୀ ମ॒ହୀ ବ॒ର୍ହିଃ ସୀ॑ଦନ୍ତୁ ଯ॒ଜ୍ଞିୟାଃ॑ ॥ ୧।୧୪୨।୦୯, ୨।୨।୦୧୧।୦୩

ତନ୍ନ॑ସ୍ତୁ॒ରୀପ॒ମଦ୍ଭୁ॑ତଂ ପୁ॒ରୁ ବାରଂ॑ ପୁ॒ରୁ ତ୍ମନା॑ । ତ୍ୱଷ୍ଟା॒ ପୋଷା॑ୟ॒ ବି ଷ୍ୟ॑ତୁ ରା॒ୟେ ନାଭା॑ ନୋ ଅସ୍ମ॒ୟୁଃ ॥ ୧।୧୪୨।୧୦, ୨।୨।୦୧୧।୦୪

ଅ॒ବ॒ସୃ॒ଜନ୍ନୁପ॒ ତ୍ମନା॑ ଦେ॒ବାନ୍ୟ॑କ୍ଷି ବନସ୍ପତେ । ଅ॒ଗ୍ନିର୍ହ॒ବ୍ୟା ସୁ॑ଷୂଦତି ଦେ॒ବୋ ଦେ॒ବେଷୁ॒ ମେଧି॑ରଃ ॥ ୧।୧୪୨।୧୧, ୨।୨।୦୧୧।୦୫

ପୂ॒ଷ॒ଣ୍ୱତେ॑ ମ॒ରୁତ୍ୱ॑ତେ ବି॒ଶ୍ୱଦେ॑ବାୟ ବା॒ୟବେ॑ । ସ୍ୱାହା॑ ଗାୟ॒ତ୍ରବେ॑ପସେ ହ॒ବ୍ୟମିନ୍ଦ୍ରା॑ୟ କର୍ତନ ॥ ୧।୧୪୨।୧୨, ୨।୨।୦୧୧।୦୬

ସ୍ୱାହା॑କୃତା॒ନ୍ୟା ଗ॒ହ୍ୟୁପ॑ ହ॒ବ୍ୟାନି॑ ବୀ॒ତୟେ॑ । ଇନ୍ଦ୍ରା ଗ॑ହି ଶ୍ରୁ॒ଧୀ ହବଂ॒ ତ୍ୱାଂ ହ॑ବନ୍ତେ ଅଧ୍ୱ॒ରେ ॥ ୧।୧୪୨।୧୩, ୨।୨।୦୧୧।୦୭

ସମିଦ୍ଧଇତ୍ୟେକାଦଶର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ମୈତ୍ରାବରୁଣିରଗସ୍ତ୍ୟ ଇଧ୍ମସ୍ତନୂନପାଦିଳୋବର୍ହିର୍ଦେବୀର୍ଦ୍ୱାର ଉଷାସାନକ୍ତାଦୈବ୍ୟୌହୋତାରୌ ସରସ୍ୱତୀଳା ଭାରତ୍ୟସ୍ତ୍ୱଷ୍ଟା ବନସ୍ପତି ସ୍ୱାହାକୃତୟଇତିକ୍ରମେଣଦେବତାଃ ଗାୟତ୍ରୀଚ୍ଛନ୍ଦଃ ।

ସମି॑ଦ୍ଧୋ ଅ॒ଦ୍ୟ ରା॑ଜସି ଦେ॒ବୋ ଦେ॒ବୈଃ ସ॑ହସ୍ରଜିତ୍ । ଦୂ॒ତୋ ହ॒ବ୍ୟା କ॒ବିର୍ୱ॑ହ ॥ ୧।୧୮୮।୦୧, ୨।୫।୮।୧

ତନୂ॑ନପାଦୃ॒ତଂ ଯ॒ତେ ମଧ୍ୱା॑ ଯ॒ଜ୍ଞଃ ସମ॑ଜ୍ୟତେ । ଦଧ॑ତ୍ସହ॒ସ୍ରିଣୀ॒ରିଷଃ॑ ॥ ୧।୧୮୮।୦୨, ୨।୫।୮।୨

ଆ॒ଜୁହ୍ୱା॑ନୋ ନ॒ ଈଡ୍ୟୋ॑ ଦେ॒ବାଁ ଆ ବ॑କ୍ଷି ଯ॒ଜ୍ଞିୟା॑ନ୍ । ଅଗ୍ନେ॑ ସହସ୍ର॒ସା ଅ॑ସି ॥ ୧।୧୮୮।୦୩, ୨।୫।୮।୩

ପ୍ରା॒ଚୀନଂ॑ ବ॒ର୍ହିରୋଜ॑ସା ସ॒ହସ୍ର॑ବୀରମସ୍ତୃଣନ୍ । ଯତ୍ରା॑ଦିତ୍ୟା ବି॒ରାଜ॑ଥ ॥ ୧।୧୮୮।୦୪, ୨।୫।୮।୪

ବି॒ରାଟ୍ ସ॒ମ୍ରାଡ୍ୱି॒ଭ୍ୱୀଃ ପ୍ର॒ଭ୍ୱୀର୍ବ॒ହ୍ୱୀଶ୍ଚ॒ ଭୂୟ॑ସୀଶ୍ଚ॒ ଯାଃ । ଦୁରୋ॑ ଘୃ॒ତାନ୍ୟ॑କ୍ଷରନ୍ ॥ ୧।୧୮୮।୦୫, ୨।୫।୮।୫

ସୁ॒ରୁ॒କ୍ମେ ହି ସୁ॒ପେଶ॒ସାଧି॑ ଶ୍ରି॒ୟା ବି॒ରାଜ॑ତଃ । ଉ॒ଷାସା॒ବେହ ସୀ॑ଦତାମ୍ ॥ ୧।୧୮୮।୦୬, ୨।୫।୯।୧

ପ୍ର॒ଥ॒ମା ହି ସୁ॒ବାଚ॑ସା॒ ହୋତା॑ରା॒ ଦୈବ୍ୟା॑ କ॒ବୀ । ଯ॒ଜ୍ଞଂ ନୋ॑ ଯକ୍ଷତାମି॒ମମ୍ ॥ ୧।୧୮୮।୦୭, ୨।୫।୯।୨

ଭାର॒ତୀଳେ॒ ସର॑ସ୍ୱତି॒ ଯା ବଃ॒ ସର୍ୱା॑ ଉପବ୍ରୁ॒ବେ । ତା ନ॑ଶ୍ଚୋଦୟତ ଶ୍ରି॒ୟେ ॥ ୧।୧୮୮।୦୮, ୨।୫।୯।୩

ତ୍ୱଷ୍ଟା॑ ରୂ॒ପାଣି॒ ହି ପ୍ର॒ଭୁଃ ପ॒ଶୂନ୍ୱିଶ୍ୱା॑ନ୍ତ୍ସମାନ॒ଜେ । ତେଷାଂ॑ ନଃ ସ୍ଫା॒ତିମା ଯ॑ଜ ॥ ୧।୧୮୮।୦୯, ୨।୫।୯।୪

ଉପ॒ ତ୍ମନ୍ୟା॑ ବନସ୍ପତେ॒ ପାଥୋ॑ ଦେ॒ବେଭ୍ୟଃ॑ ସୃଜ । ଅ॒ଗ୍ନିର୍ହ॒ବ୍ୟାନି॑ ସିଷ୍ୱଦତ୍ ॥ ୧।୧୮୮।୧୦, ୨।୫।୯।୫

ପୁ॒ରୋ॒ଗା ଅ॒ଗ୍ନିର୍ଦେ॒ବାନାଂ॑ ଗାୟ॒ତ୍ରେଣ॒ ସମ॑ଜ୍ୟତେ । ସ୍ୱାହା॑କୃତୀଷୁ ରୋଚତେ ॥ ୧।୧୮୮।୧୧, ୨।୫।୯।୬

ସମିଦ୍ଧୋଅଗ୍ନିରିତ୍ୟେକାଦଶର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ଶୌନକୋ ଗୃତ୍ସମଦଇଧ୍ମୋ ନରାଶଂସଇଳୋ ବର୍ହିର୍ଦେବୀର୍ଦ୍ୱାରଉଷାସାନକ୍ତା ଦୈବ୍ୟୌହୋତାରୌ ସରସ୍ୱତୀଳାଭାରତ୍ୟସ୍ତ୍ୱଷ୍ଟା ବନସ୍ପତିସ୍ୱାହାକୃତୟଇତିକ୍ରମେଣଦେବତାସ୍ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍ ସପ୍ତମ୍ୟୌଜଗତ୍ୟୌ ।

ସମି॑ଦ୍ଧୋ ଅ॒ଗ୍ନିର୍ନିହି॑ତଃ ପୃଥି॒ବ୍ୟାଂ ପ୍ର॒ତ୍ୟଙ୍ୱିଶ୍ୱା॑ନି॒ ଭୁବ॑ନାନ୍ୟସ୍ଥାତ୍ । ହୋତା॑ ପାବ॒କଃ ପ୍ର॒ଦିବଃ॑ ସୁମେ॒ଧା ଦେ॒ବୋ ଦେ॒ବାନ୍ୟ॑ଜତ୍ୱ॒ଗ୍ନିରର୍ହ॑ନ୍ ॥ ୨।୦୦୩।୦୧, ୨।୫।୦୨୨।୦୧

ନରା॒ଶଂସଃ॒ ପ୍ରତି॒ ଧାମା॑ନ୍ୟ॒ଞ୍ଜନ୍ତି॒ସ୍ରୋ ଦିବଃ॒ ପ୍ରତି॑ ମ॒ହ୍ନା ସ୍ୱ॒ର୍ଚିଃ । ଘୃ॒ତ॒ପ୍ରୁଷା॒ ମନ॑ସା ହ॒ବ୍ୟମୁ॒ନ୍ଦନ୍ମୂ॒ର୍ଧନ୍ୟ॒ଜ୍ଞସ୍ୟ॒ ସମ॑ନକ୍ତୁ ଦେ॒ବାନ୍ ॥ ୨।୦୦୩।୦୨, ୨।୫।୦୨୨।୦୨

ଈ॒ଳି॒ତୋ ଅ॑ଗ୍ନେ॒ ମନ॑ସା ନୋ॒ ଅର୍ହ॑ନ୍ଦେ॒ବାନ୍ୟ॑କ୍ଷି॒ ମାନୁ॑ଷା॒ତ୍ପୂର୍ୱୋ॑ ଅ॒ଦ୍ୟ । ସ ଆ ବ॑ହ ମ॒ରୁତାଂ॒ ଶର୍ଧୋ॒ ଅଚ୍ୟୁ॑ତ॒ମିନ୍ଦ୍ରଂ॑ ନରୋ ବର୍ହି॒ଷଦଂ॑ ଯଜଧ୍ୱମ୍ ॥ ୨।୦୦୩।୦୩, ୨।୫।୦୨୨।୦୩

ଦେବ॑ ବର୍ହି॒ର୍ୱର୍ଧ॑ମାନଂ ସୁ॒ବୀରଂ॑ ସ୍ତୀ॒ର୍ଣଂ ରା॒ୟେ ସୁ॒ଭରଂ॒ ବେଦ୍ୟ॒ସ୍ୟାମ୍ । ଘୃ॒ତେନା॒କ୍ତଂ ବ॑ସବଃ ସୀଦତେ॒ଦଂ ବିଶ୍ୱେ॑ ଦେବା ଆଦିତ୍ୟା ଯ॒ଜ୍ଞିୟା॑ସଃ ॥ ୨।୦୦୩।୦୪, ୨।୫।୦୨୨।୦୪

ବି ଶ୍ର॑ୟନ୍ତାମୁର୍ୱି॒ୟା ହୂ॒ୟମା॑ନା॒ ଦ୍ୱାରୋ॑ ଦେ॒ବୀଃ ସୁ॑ପ୍ରାୟ॒ଣା ନମୋ॑ଭିଃ । ବ୍ୟଚ॑ସ୍ୱତୀ॒ର୍ୱି ପ୍ର॑ଥନ୍ତାମଜୁ॒ର୍ୟା ବର୍ଣଂ॑ ପୁନା॒ନା ଯ॒ଶସଂ॑ ସୁ॒ବୀର॑ମ୍ ॥ ୨।୦୦୩।୦୫, ୨।୫।୦୨୨।୦୫

ସା॒ଧ୍ୱପାଂ॑ସି ସ॒ନତା॑ ନ ଉକ୍ଷି॒ତେ ଉ॒ଷାସା॒ନକ୍ତା॑ ବ॒ୟ୍ୟେ॑ବ ରଣ୍ୱି॒ତେ । ତନ୍ତୁଂ॑ ତ॒ତଂ ସଂ॒ବୟ॑ନ୍ତୀ ସମୀ॒ଚୀ ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ୟ॒ ପେଶଃ॑ ସୁ॒ଦୁଘେ॒ ପୟ॑ସ୍ୱତୀ ॥ ୨।୦୦୩।୦୬, ୨।୫।୦୨୩।୦୧

ଦୈବ୍ୟା॒ ହୋତା॑ରା ପ୍ରଥ॒ମା ବି॒ଦୁଷ୍ଟ॑ର ଋ॒ଜୁ ଯ॑କ୍ଷତଃ॒ ସମୃ॒ଚା ବ॒ପୁଷ୍ଟ॑ରା । ଦେ॒ବାନ୍ୟଜ॑ନ୍ତାବୃତୁ॒ଥା ସମ॑ଞ୍ଜତୋ॒ ନାଭା॑ ପୃଥି॒ବ୍ୟା ଅଧି॒ ସାନୁ॑ଷୁ ତ୍ରି॒ଷୁ ॥ ୨।୦୦୩।୦୭, ୨।୫।୦୨୩।୦୨

ସର॑ସ୍ୱତୀ ସା॒ଧୟ॑ନ୍ତୀ॒ ଧିୟଂ॑ ନ॒ ଇଳା॑ ଦେ॒ବୀ ଭାର॑ତୀ ବି॒ଶ୍ୱତୂ॑ର୍ତିଃ । ତି॒ସ୍ରୋ ଦେ॒ବୀଃ ସ୍ୱ॒ଧୟା॑ ବ॒ର୍ହିରେଦମଚ୍ଛି॑ଦ୍ରଂ ପାନ୍ତୁ ଶର॒ଣଂ ନି॒ଷଦ୍ୟ॑ ॥ ୨।୦୦୩।୦୮, ୨।୫।୦୨୩।୦୩

ପି॒ଶଙ୍ଗ॑ରୂପଃ ସୁ॒ଭରୋ॑ ବୟୋ॒ଧାଃ ଶ୍ରୁ॒ଷ୍ଟୀ ବୀ॒ରୋ ଜା॑ୟତେ ଦେ॒ବକା॑ମଃ । ପ୍ର॒ଜାଂ ତ୍ୱଷ୍ଟା॒ ବି ଷ୍ୟ॑ତୁ॒ ନାଭି॑ମ॒ସ୍ମେ ଅଥା॑ ଦେ॒ବାନା॒ମପ୍ୟେ॑ତୁ॒ ପାଥଃ॑ ॥ ୨।୦୦୩।୦୯, ୨।୫।୦୨୩।୦୪

ବନ॒ସ୍ପତି॑ରବସୃ॒ଜନ୍ନୁପ॑ ସ୍ଥାଦ॒ଗ୍ନିର୍ହ॒ବିଃ ସୂ॑ଦୟାତି॒ ପ୍ର ଧୀ॒ଭିଃ । ତ୍ରିଧା॒ ସମ॑କ୍ତଂ ନୟତୁ ପ୍ରଜା॒ନନ୍ଦେ॒ବେଭ୍ୟୋ॒ ଦୈବ୍ୟଃ॑ ଶମି॒ତୋପ॑ ହ॒ବ୍ୟମ୍ ॥ ୨।୦୦୩।୧୦, ୨।୫।୦୨୩।୦୫

ଘୃ॒ତଂ ମି॑ମିକ୍ଷେ ଘୃ॒ତମ॑ସ୍ୟ॒ ଯୋନି॑ର୍ଘୃ॒ତେ ଶ୍ରି॒ତୋ ଘୃ॒ତମ୍ୱ॑ସ୍ୟ॒ ଧାମ॑ । ଅ॒ନୁ॒ଷ୍ୱ॒ଧମା ବ॑ହ ମା॒ଦୟ॑ସ୍ୱ॒ ସ୍ୱାହା॑କୃତଂ ବୃଷଭ ବକ୍ଷି ହ॒ବ୍ୟମ୍ ॥ ୨।୦୦୩।୧୧, ୨।୫।୦୨୩।୦୬

ସମିତ୍ସମିଦିତ୍ୟେକାଦଶର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ଗାଥିନୋବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଇଧ୍ମସ୍ତନୂନପାଦିଳୋବର୍ହିର୍ଦେବୀର୍ଦ୍ୱାରଉଷାସାନକ୍ତାଦୈବ୍ୟୌ ହୋତାରୌ ସରସ୍ୱତୀଳାଭାରତ୍ୟସ୍ତ୍ୱଷ୍ଟାବନସ୍ପତିସ୍ୱାହାକୃତୟଇତିକ୍ରମେଣଦେବତାସ୍ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍ ।

ସ॒ମିତ୍ସ॑ମିତ୍ସୁ॒ମନା॑ ବୋଧ୍ୟ॒ସ୍ମେ ଶୁ॒ଚାଶୁ॑ଚା ସୁମ॒ତିଂ ରା॑ସି॒ ବସ୍ୱଃ॑ । ଆ ଦେ॑ବ ଦେ॒ବାନ୍ୟ॒ଜଥା॑ୟ ବକ୍ଷି॒ ସଖା॒ ସଖୀ॑ନ୍ତ୍ସୁ॒ମନା॑ ଯକ୍ଷ୍ୟଗ୍ନେ ॥ ୩।୦୦୪।୦୧, ୨।୮।୦୨୨।୦୧

ଯଂ ଦେ॒ବାସ॒ସ୍ତ୍ରିରହ॑ନ୍ନା॒ୟଜ॑ନ୍ତେ ଦି॒ବେଦି॑ବେ॒ ବରୁ॑ଣୋ ମି॒ତ୍ରୋ ଅ॒ଗ୍ନିଃ । ସେମଂ ଯ॒ଜ୍ଞଂ ମଧୁ॑ମନ୍ତଂ କୃଧୀ ନ॒ସ୍ତନୂ॑ନପାଦ୍ଘୃ॒ତୟୋ॑ନିଂ ବି॒ଧନ୍ତ॑ମ୍ ॥ ୩।୦୦୪।୦୨, ୨।୮।୦୨୨।୦୨

ପ୍ର ଦୀଧି॑ତିର୍ୱି॒ଶ୍ୱବା॑ରା ଜିଗାତି॒ ହୋତା॑ରମି॒ଳଃ ପ୍ର॑ଥ॒ମଂ ଯଜ॑ଧ୍ୟୈ । ଅଚ୍ଛା॒ ନମୋ॑ଭିର୍ୱୃଷ॒ଭଂ ବ॒ନ୍ଦଧ୍ୟୈ॒ ସ ଦେ॒ବାନ୍ୟ॑କ୍ଷଦିଷି॒ତୋ ଯଜୀ॑ୟାନ୍ ॥ ୩।୦୦୪।୦୩, ୨।୮।୦୨୨।୦୩

ଊ॒ର୍ଧ୍ୱୋ ବାଂ॑ ଗା॒ତୁର॑ଧ୍ୱ॒ରେ ଅ॑କାର୍ୟୂ॒ର୍ଧ୍ୱା ଶୋ॒ଚୀଂଷି॒ ପ୍ରସ୍ଥି॑ତା॒ ରଜାଂ॑ସି । ଦି॒ବୋ ବା॒ ନାଭା॒ ନ୍ୟ॑ସାଦି॒ ହୋତା॑ ସ୍ତୃଣୀ॒ମହି॑ ଦେ॒ବବ୍ୟ॑ଚା॒ ବି ବ॒ର୍ହିଃ ॥ ୩।୦୦୪।୦୪, ୨।୮।୦୨୨।୦୪

ସ॒ପ୍ତ ହୋ॒ତ୍ରାଣି॒ ମନ॑ସା ବୃଣା॒ନା ଇନ୍ୱ॑ନ୍ତୋ॒ ବିଶ୍ୱଂ॒ ପ୍ରତି॑ ଯନ୍ନୃ॒ତେନ॑ । ନୃ॒ପେଶ॑ସୋ ବି॒ଦଥେ॑ଷୁ॒ ପ୍ର ଜା॒ତା ଅ॒ଭୀ॒୩॒॑ମଂ ଯ॒ଜ୍ଞଂ ବି ଚ॑ରନ୍ତ ପୂ॒ର୍ୱୀଃ ॥ ୩।୦୦୪।୦୫, ୨।୮।୦୨୨।୦୫

ଆ ଭନ୍ଦ॑ମାନେ ଉ॒ଷସା॒ ଉପା॑କେ ଉ॒ତ ସ୍ମ॑ୟେତେ ତ॒ନ୍ୱା॒୩॒॑ ବିରୂ॑ପେ । ଯଥା॑ ନୋ ମି॒ତ୍ରୋ ବରୁ॑ଣୋ॒ ଜୁଜୋ॑ଷ॒ଦିନ୍ଦ୍ରୋ॑ ମ॒ରୁତ୍ୱାଁ॑ ଉ॒ତ ବା॒ ମହୋ॑ଭିଃ ॥ ୩।୦୦୪।୦୬, ୨।୮।୦୨୩।୦୧

ଦୈବ୍ୟା॒ ହୋତା॑ରା ପ୍ରଥ॒ମା ନ୍ୟୃ॑ଞ୍ଜେ ସ॒ପ୍ତ ପୃ॒କ୍ଷାସଃ॑ ସ୍ୱ॒ଧୟା॑ ମଦନ୍ତି । ଋ॒ତଂ ଶଂସ॑ନ୍ତ ଋ॒ତମିତ୍ତ ଆ॑ହୁ॒ରନୁ॑ ବ୍ର॒ତଂ ବ୍ର॑ତ॒ପା ଦୀଧ୍ୟା॑ନାଃ ॥ ୩।୦୦୪।୦୭, ୨।୮।୦୨୩।୦୨

ଆ ଭାର॑ତୀ॒ ଭାର॑ତୀଭିଃ ସ॒ଜୋଷା॒ ଇଳା॑ ଦେ॒ବୈର୍ମ॑ନୁ॒ଷ୍ୟେ॑ଭିର॒ଗ୍ନିଃ । ସର॑ସ୍ୱତୀ ସାରସ୍ୱ॒ତେଭି॑ର॒ର୍ୱାକ୍ତି॒ସ୍ରୋ ଦେ॒ବୀର୍ବ॒ର୍ହିରେଦଂ ସ॑ଦନ୍ତୁ ॥ ୩।୦୦୪।୦୮, ୨।୮।୦୨୩।୦୩

ତନ୍ନ॑ସ୍ତୁ॒ରୀପ॒ମଧ॑ ପୋଷୟି॒ତ୍ନୁ ଦେବ॑ ତ୍ୱଷ୍ଟ॒ର୍ୱି ର॑ରା॒ଣଃ ସ୍ୟ॑ସ୍ୱ । ଯତୋ॑ ବୀ॒ରଃ କ॑ର୍ମ॒ଣ୍ୟଃ॑ ସୁ॒ଦକ୍ଷୋ॑ ଯୁ॒କ୍ତଗ୍ରା॑ବା॒ ଜାୟ॑ତେ ଦେ॒ବକା॑ମଃ ॥ ୩।୦୦୪।୦୯, ୨।୮।୦୨୩।୦୪

ବନ॑ସ୍ପ॒ତେଽବ॑ ସୃ॒ଜୋପ॑ ଦେ॒ବାନ॒ଗ୍ନିର୍ହ॒ବିଃ ଶ॑ମି॒ତା ସୂ॑ଦୟାତି । ସେଦୁ॒ ହୋତା॑ ସ॒ତ୍ୟତ॑ରୋ ଯଜାତି॒ ଯଥା॑ ଦେ॒ବାନାଂ॒ ଜନି॑ମାନି॒ ବେଦ॑ ॥ ୩।୦୦୪।୧୦, ୨।୮।୦୨୩।୦୫

ଆ ଯା॑ହ୍ୟଗ୍ନେ ସମିଧା॒ନୋ ଅ॒ର୍ୱାଙିନ୍ଦ୍ରେ॑ଣ ଦେ॒ବୈଃ ସ॒ରଥଂ॑ ତୁ॒ରେଭିଃ॑ । ବ॒ର୍ହିର୍ନ॑ ଆସ୍ତା॒ମଦି॑ତିଃ ସୁପୁ॒ତ୍ରା ସ୍ୱାହା॑ ଦେ॒ବା ଅ॒ମୃତା॑ ମାଦୟନ୍ତାମ୍ ॥ ୩।୦୦୪।୧୧, ୨।୮।୦୨୩।୦୬

ସୁସମିଦ୍ଧାୟେତ୍ୟେକାଦଶର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟାତ୍ରେୟୋ ବସୁଶ୍ରୁତଃ ଇଧ୍ମୋନରାଶଂସ ଇଳୋବର୍ହିର୍ଦେବୀର୍ଦ୍ୱାର ଉଷାସାନକ୍ତାଦୈବ୍ୟୌହୋତାରୌ ସରସ୍ୱତୀଳାଭାରତ୍ୟସ୍ତ୍ୱଷ୍ଟା ବନସ୍ପତି ସ୍ୱାହାକୃତୟୋ ଗାୟତ୍ରୀ ।

ସୁସ॑ମିଦ୍ଧାୟ ଶୋ॒ଚିଷେ॑ ଘୃ॒ତଂ ତୀ॒ବ୍ରଂ ଜୁ॑ହୋତନ । ଅ॒ଗ୍ନୟେ॑ ଜା॒ତବେ॑ଦସେ ॥ ୫।୦୦୫।୦୧, ୩।୮।୦୨୦।୦୧

ନରା॒ଶଂସଃ॑ ସୁଷୂଦତୀ॒ମଂ ଯ॒ଜ୍ଞମଦା॑ଭ୍ୟଃ । କ॒ବିର୍ହି ମଧୁ॑ହସ୍ତ୍ୟଃ ॥ ୫।୦୦୫।୦୨, ୩।୮।୦୨୦।୦୨

ଈ॒ଳି॒ତୋ ଅ॑ଗ୍ନ॒ ଆ ବ॒ହେନ୍ଦ୍ରଂ॑ ଚି॒ତ୍ରମି॒ହ ପ୍ରି॒ୟମ୍ । ସୁ॒ଖୈ ରଥେ॑ଭିରୂ॒ତୟେ॑ ॥ ୫।୦୦୫।୦୩, ୩।୮।୦୨୦।୦୩

ଊର୍ଣ॑ମ୍ରଦା॒ ବି ପ୍ର॑ଥସ୍ୱା॒ଭ୍ୟ୧॒॑ର୍କା ଅ॑ନୂଷତ । ଭବା॑ ନଃ ଶୁଭ୍ର ସା॒ତୟେ॑ ॥ ୫।୦୦୫।୦୪, ୩।୮।୦୨୦।୦୪

ଦେବୀ॑ର୍ଦ୍ୱାରୋ॒ ବି ଶ୍ର॑ୟଧ୍ୱଂ ସୁପ୍ରାୟ॒ଣା ନ॑ ଊ॒ତୟେ॑ । ପ୍ରପ୍ର॑ ଯ॒ଜ୍ଞଂ ପୃ॑ଣୀତନ ॥ ୫।୦୦୫।୦୫, ୩।୮।୦୨୦।୦୫

ସୁ॒ପ୍ରତୀ॑କେ ବୟୋ॒ବୃଧା॑ ଯ॒ହ୍ୱୀ ଋ॒ତସ୍ୟ॑ ମା॒ତରା॑ । ଦୋ॒ଷାମୁ॒ଷାସ॑ମୀମହେ ॥ ୫।୦୦୫।୦୬, ୩।୮।୦୨୧।୦୧

ବାତ॑ସ୍ୟ॒ ପତ୍ମ॑ନ୍ନୀଳି॒ତା ଦୈବ୍ୟା॒ ହୋତା॑ରା॒ ମନୁ॑ଷଃ । ଇ॒ମଂ ନୋ॑ ଯ॒ଜ୍ଞମା ଗ॑ତମ୍ ॥ ୫।୦୦୫।୦୭, ୩।୮।୦୨୧।୦୨

ଇଳା॒ ସର॑ସ୍ୱତୀ ମ॒ହୀ ତି॒ସ୍ରୋ ଦେ॒ବୀର୍ମ॑ୟୋ॒ଭୁବଃ॑ । ବ॒ର୍ହିଃ ସୀ॑ଦନ୍ତ୍ୱ॒ସ୍ରିଧଃ॑ ॥ ୫।୦୦୫।୦୮, ୩।୮।୦୨୧।୦୩

ଶି॒ବସ୍ତ୍ୱ॑ଷ୍ଟରି॒ହା ଗ॑ହି ବି॒ଭୁଃ ପୋଷ॑ ଉ॒ତ ତ୍ମନା॑ । ଯ॒ଜ୍ଞେୟ॑ଜ୍ଞେ ନ॒ ଉଦ॑ବ ॥ ୫।୦୦୫।୦୯, ୩।୮।୦୨୧।୦୪

ଯତ୍ର॒ ବେତ୍ଥ॑ ବନସ୍ପତେ ଦେ॒ବାନାଂ॒ ଗୁହ୍ୟା॒ ନାମା॑ନି । ତତ୍ର॑ ହ॒ବ୍ୟାନି॑ ଗାମୟ ॥ ୫।୦୦୫।୧୦, ୩।୮।୦୨୧।୦୫

ସ୍ୱାହା॒ଗ୍ନୟେ॒ ବରୁ॑ଣାୟ॒ ସ୍ୱାହେନ୍ଦ୍ରା॑ୟ ମ॒ରୁଦ୍ଭ୍ୟଃ॑ । ସ୍ୱାହା॑ ଦେ॒ବେଭ୍ୟୋ॑ ହ॒ବିଃ ॥ ୫।୦୦୫।୧୧, ୩।୮।୦୨୧।୦୬

ଜୁଷସ୍ୱେତ୍ୟେକାଦଶର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ମୈତ୍ରାବରୁଣିର୍ୱସିଷ୍ଠଃ ଇଧ୍ମୋନରାଶଂସଇଳୋ ବର୍ହିର୍ଦେବୀର୍ଦ୍ୱାର ଉଷାସାନକ୍ତା ଦୈବ୍ୟୌହୋତାରୌ ସରସ୍ୱତୀଳାଭାରତ୍ୟ ସ୍ତ୍ୱଷ୍ଟାବନସ୍ପତିଃ ସ୍ୱାହାକୃତୟସ୍ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍ ।

ଜୁ॒ଷସ୍ୱ॑ ନଃ ସ॒ମିଧ॑ମଗ୍ନେ ଅ॒ଦ୍ୟ ଶୋଚା॑ ବୃ॒ହଦ୍ୟ॑ଜ॒ତଂ ଧୂ॒ମମୃ॒ଣ୍ୱନ୍ । ଉପ॑ ସ୍ପୃଶ ଦି॒ବ୍ୟଂ ସାନୁ॒ ସ୍ତୂପୈଃ॒ ସଂ ର॒ଶ୍ମିଭି॑ସ୍ତତନଃ॒ ସୂର୍ୟ॑ସ୍ୟ ॥ ୭।୦୦୨।୦୧, ୫।୨।୧।୧

ନରା॒ଶଂସ॑ସ୍ୟ ମହି॒ମାନ॑ମେଷା॒ମୁପ॑ ସ୍ତୋଷାମ ଯଜ॒ତସ୍ୟ॑ ଯ॒ଜ୍ଞୈଃ । ଯେ ସୁ॒କ୍ରତ॑ବଃ॒ ଶୁଚ॑ୟୋ ଧିୟନ୍॒ଧାଃ ସ୍ୱଦ॑ନ୍ତି ଦେ॒ବା ଉ॒ଭୟା॑ନି ହ॒ବ୍ୟା ॥ ୭।୦୦୨।୦୨, ୫।୨।୧।୨

ଈ॒ଳେନ୍ୟଂ॑ ବୋ॒ ଅସୁ॑ରଂ ସୁ॒ଦକ୍ଷ॑ମ॒ନ୍ତର୍ଦୂ॒ତଂ ରୋଦ॑ସୀ ସତ୍ୟ॒ବାଚ॑ମ୍ । ମ॒ନୁ॒ଷ୍ୱଦ॒ଗ୍ନିଂ ମନୁ॑ନା॒ ସମି॑ଦ୍ଧଂ॒ ସମ॑ଧ୍ୱ॒ରାୟ॒ ସଦ॒ମିନ୍ମ॑ହେମ ॥ ୭।୦୦୨।୦୩, ୫।୨।୧।୩

ସ॒ପ॒ର୍ୟବୋ॒ ଭର॑ମାଣା ଅଭି॒ଜ୍ଞୁ ପ୍ର ବୃ॑ଞ୍ଜତେ॒ ନମ॑ସା ବ॒ର୍ହିର॒ଗ୍ନୌ । ଆ॒ଜୁହ୍ୱା॑ନା ଘୃ॒ତପୃ॑ଷ୍ଠଂ॒ ପୃଷ॑ଦ୍ୱ॒ଦଧ୍ୱ॑ର୍ୟବୋ ହ॒ବିଷା॑ ମର୍ଜୟଧ୍ୱମ୍ ॥ ୭।୦୦୨।୦୪, ୫।୨।୧।୪

ସ୍ୱା॒ଧ୍ୟୋ॒୩॒॑ ବି ଦୁରୋ॑ ଦେବ॒ୟନ୍ତୋଽଶି॑ଶ୍ରୟୂ ରଥ॒ୟୁର୍ଦେ॒ବତା॑ତା । ପୂ॒ର୍ୱୀ ଶିଶୁଂ॒ ନ ମା॒ତରା॑ ରିହା॒ଣେ ସମ॒ଗ୍ରୁବୋ॒ ନ ସମ॑ନେଷ୍ୱଞ୍ଜନ୍ ॥ ୭।୦୦୨।୦୫, ୫।୨।୧।୫

ଉ॒ତ ଯୋଷ॑ଣେ ଦି॒ବ୍ୟେ ମ॒ହୀ ନ॑ ଉ॒ଷାସା॒ନକ୍ତା॑ ସୁ॒ଦୁଘେ॑ବ ଧେ॒ନୁଃ । ବ॒ର୍ହି॒ଷଦା॑ ପୁରୁହୂ॒ତେ ମ॒ଘୋନୀ॒ ଆ ଯ॒ଜ୍ଞିୟେ॑ ସୁବି॒ତାୟ॑ ଶ୍ରୟେତାମ୍ ॥ ୭।୦୦୨।୦୬, ୫।୨।୨।୧

ବିପ୍ରା॑ ଯ॒ଜ୍ଞେଷୁ॒ ମାନୁ॑ଷେଷୁ କା॒ରୂ ମନ୍ୟେ॑ ବାଂ ଜା॒ତବେ॑ଦସା॒ ଯଜ॑ଧ୍ୟୈ । ଊ॒ର୍ଧ୍ୱଂ ନୋ॑ ଅଧ୍ୱ॒ରଂ କୃ॑ତଂ॒ ହବେ॑ଷୁ॒ ତା ଦେ॒ବେଷୁ॑ ବନଥୋ॒ ବାର୍ୟା॑ଣି ॥ ୭।୦୦୨।୦୭, ୫।୨।୨।୨

ଆ ଭାର॑ତୀ॒ ଭାର॑ତୀଭିଃ ସ॒ଜୋଷା॒ ଇଳା॑ ଦେ॒ବୈର୍ମ॑ନୁ॒ଷ୍ୟେ॑ଭିର॒ଗ୍ନିଃ । ସର॑ସ୍ୱତୀ ସାରସ୍ୱ॒ତେଭି॑ର॒ର୍ୱାକ୍ତି॒ସ୍ରୋ ଦେ॒ବୀର୍ବ॒ର୍ହିରେଦଂ ସ॑ଦନ୍ତୁ ॥ ୭।୦୦୨।୦୮, ୫।୨।୨।୩

ତନ୍ନ॑ସ୍ତୁ॒ରୀପ॒ମଧ॑ ପୋଷୟି॒ତ୍ନୁ ଦେବ॑ ତ୍ୱଷ୍ଟ॒ର୍ୱି ର॑ରା॒ଣଃ ସ୍ୟ॑ସ୍ୱ । ଯତୋ॑ ବୀ॒ରଃ କ॑ର୍ମ॒ଣ୍ୟଃ॑ ସୁ॒ଦକ୍ଷୋ॑ ଯୁ॒କ୍ତଗ୍ରା॑ବା॒ ଜାୟ॑ତେ ଦେ॒ବକା॑ମଃ ॥ ୭।୦୦୨।୦୯, ୫।୨।୨।୪

ବନ॑ସ୍ପ॒ତେଽବ॑ ସୃ॒ଜୋପ॑ ଦେ॒ବାନ॒ଗ୍ନିର୍ହ॒ବିଃ ଶ॑ମି॒ତା ସୂ॑ଦୟାତି । ସେଦୁ॒ ହୋତା॑ ସ॒ତ୍ୟତ॑ରୋ ଯଜାତି॒ ଯଥା॑ ଦେ॒ବାନାଂ॒ ଜନି॑ମାନି॒ ବେଦ॑ ॥ ୭।୦୦୨।୧୦, ୫।୨।୨।୫

ଆ ଯା॑ହ୍ୟଗ୍ନେ ସମିଧା॒ନୋ ଅ॒ର୍ୱାଙିନ୍ଦ୍ରେ॑ଣ ଦେ॒ବୈଃ ସ॒ରଥଂ॑ ତୁ॒ରେଭିଃ॑ । ବ॒ର୍ହିର୍ନ॑ ଆସ୍ତା॒ମଦି॑ତିଃ ସୁପୁ॒ତ୍ରା ସ୍ୱାହା॑ ଦେ॒ବା ଅ॒ମୃତା॑ ମାଦୟନ୍ତାମ୍ ॥ ୭।୦୦୨।୧୧, ୫।୨।୨।୬

ସମିଦ୍ଧଇତ୍ୟେକାଦଶର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ କାଶ୍ୟପୋସିତଃ କ୍ରମେଣେଧ୍ମସ୍ତନୂନପାଦିଳୋବର୍ହିର୍ଦେବୀର୍ଦ୍ୱାର ଉଷାସାନକ୍ତା ଦୈବ୍ୟୌହୋତାରୌ ତିସ୍ରୋଦେବ୍ୟଃ ସରସ୍ୱତୀଳାଭାରତ୍ୟସ୍ତ୍ୱଷ୍ଟା ବନସ୍ପତିଃ ସ୍ୱାହାକୃତୟୋଗାୟତ୍ରୀ ଅନ୍ତ୍ୟାଶ୍ଚତସ୍ରୋନୁଷ୍ଟୁଭଃ । ( ଇତଆରଭ୍ୟବିଂଶତିସୂକ୍ତେଷୁକାଶ୍ୟପୋଦେବଲୋଽସିତେନ ସହବିକଲ୍ପତେ ) ।

ସମି॑ଦ୍ଧୋ ବି॒ଶ୍ୱତ॒ସ୍ପତିଃ॒ ପବ॑ମାନୋ॒ ବି ରା॑ଜତି । ପ୍ରୀ॒ଣନ୍ୱୃଷା॒ କନି॑କ୍ରଦତ୍ ॥ ୯।୦୦୫।୦୧, ୬।୭।୦୨୪।୦୧

ତନୂ॒ନପା॒ତ୍ପବ॑ମାନଃ॒ ଶୃଙ୍ଗେ॒ ଶିଶା॑ନୋ ଅର୍ଷତି । ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷେଣ॒ ରାର॑ଜତ୍ ॥ ୯।୦୦୫।୦୨, ୬।୭।୦୨୪।୦୨

ଈ॒ଳେନ୍ୟଃ॒ ପବ॑ମାନୋ ର॒ୟିର୍ୱି ରା॑ଜତି ଦ୍ୟୁ॒ମାନ୍ । ମଧୋ॒ର୍ଧାରା॑ଭି॒ରୋଜ॑ସା ॥ ୯।୦୦୫।୦୩, ୬।୭।୦୨୪।୦୩

ବ॒ର୍ହିଃ ପ୍ରା॒ଚୀନ॒ମୋଜ॑ସା॒ ପବ॑ମାନଃ ସ୍ତୃ॒ଣନ୍ହରିଃ॑ । ଦେ॒ବେଷୁ॑ ଦେ॒ବ ଈ॑ୟତେ ॥ ୯।୦୦୫।୦୪, ୬।୭।୦୨୪।୦୪

ଉଦାତୈ॑ର୍ଜିହତେ ବୃ॒ହଦ୍ଦ୍ୱାରୋ॑ ଦେ॒ବୀର୍ହି॑ର॒ଣ୍ୟଯୀଃ॑ । ପବ॑ମାନେନ॒ ସୁଷ୍ଟୁ॑ତାଃ ॥ ୯।୦୦୫।୦୫, ୬।୭।୦୨୪।୦୫

ସୁ॒ଶି॒ଲ୍ପେ ବୃ॑ହ॒ତୀ ମ॒ହୀ ପବ॑ମାନୋ ବୃଷଣ୍ୟତି । ନକ୍ତୋ॒ଷାସା॒ ନ ଦ॑ର୍ଶ॒ତେ ॥ ୯।୦୦୫।୦୬, ୬।୭।୦୨୫।୦୧

ଉ॒ଭା ଦେ॒ବା ନୃ॒ଚକ୍ଷ॑ସା॒ ହୋତା॑ରା॒ ଦୈବ୍ୟା॑ ହୁବେ । ପବ॑ମାନ॒ ଇନ୍ଦ୍ରୋ॒ ବୃଷା॑ ॥ ୯।୦୦୫।୦୭, ୬।୭।୦୨୫।୦୨

ଭାର॑ତୀ॒ ପବ॑ମାନସ୍ୟ॒ ସର॑ସ୍ୱ॒ତୀଳା॑ ମ॒ହୀ । ଇ॒ମଂ ନୋ॑ ଯ॒ଜ୍ଞମା ଗ॑ମନ୍ତି॒ସ୍ରୋ ଦେ॒ବୀଃ ସୁ॒ପେଶ॑ସଃ ॥ ୯।୦୦୫।୦୮, ୬।୭।୦୨୫।୦୩

ତ୍ୱଷ୍ଟା॑ରମଗ୍ର॒ଜାଂ ଗୋ॒ପାଂ ପୁ॑ରୋ॒ୟାବା॑ନ॒ମା ହୁ॑ବେ । ଇନ୍ଦୁ॒ରିନ୍ଦ୍ରୋ॒ ବୃଷା॒ ହରିଃ॒ ପବ॑ମାନଃ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ ॥ ୯।୦୦୫।୦୯, ୬।୭।୦୨୫।୦୪

ବନ॒ସ୍ପତିଂ॑ ପବମାନ॒ ମଧ୍ୱା॒ ସମ॑ଙ୍ଗ୍ଧି॒ ଧାର॑ୟା । ସ॒ହସ୍ର॑ବଲ୍ଶଂ॒ ହରି॑ତଂ॒ ଭ୍ରାଜ॑ମାନଂ ହିର॒ଣ୍ୟଯ॑ମ୍ ॥ ୯।୦୦୫।୧୦, ୬।୭।୦୨୫।୦୫

ବିଶ୍ୱେ॑ ଦେବାଃ॒ ସ୍ୱାହା॑କୃତିଂ॒ ପବ॑ମାନ॒ସ୍ୟା ଗ॑ତ । ବା॒ୟୁର୍ବୃହ॒ସ୍ପତିଃ॒ ସୂର୍ୟୋ॒ଽଗ୍ନିରିନ୍ଦ୍ରଃ॑ ସ॒ଜୋଷ॑ସଃ ॥ ୯।୦୦୫।୧୧, ୬।୭।୦୨୫।୦୬

ଇମାଂମଇତ୍ୟେକାଦଶର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ବାଧ୍ର୍ୟଶ୍ୱଃ ସୁମିତ୍ରଇଧ୍ମୋନରାଶଂସ ଇଳୋ ବର୍ହିର୍ଦେବୀର୍ଦ୍ୱାର ଉଷାସାନକ୍ତା ଦୈବ୍ୟୌହୋତାରୌପ୍ରଚେତସୌ ସରସ୍ୱତୀଳାଭାରତ୍ୟସ୍ତ୍ୱଷ୍ଟା ବନସ୍ପତିଃ ସ୍ୱାହାକୃତୟସ୍ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍ ।

ଇ॒ମାଂ ମେ॑ ଅଗ୍ନେ ସ॒ମିଧଂ॑ ଜୁଷସ୍ୱେ॒ଳସ୍ପ॒ଦେ ପ୍ରତି॑ ହର୍ୟା ଘୃ॒ତାଚୀ॑ମ୍ । ବର୍ଷ୍ମ॑ନ୍ପୃଥି॒ବ୍ୟାଃ ସୁ॑ଦିନ॒ତ୍ୱେ ଅହ୍ନା॑ମୂ॒ର୍ଧ୍ୱୋ ଭ॑ବ ସୁକ୍ରତୋ ଦେବୟ॒ଜ୍ୟା ॥ ୧୦।୦୭୦।୦୧, ୮।୨।୦୨୧।୦୧

ଆ ଦେ॒ବାନା॑ମଗ୍ର॒ୟାବେ॒ହ ଯା॑ତୁ॒ ନରା॒ଶଂସୋ॑ ବି॒ଶ୍ୱରୂ॑ପେଭି॒ରଶ୍ୱୈଃ॑ । ଋ॒ତସ୍ୟ॑ ପ॒ଥା ନମ॑ସା ମି॒ୟେଧୋ॑ ଦେ॒ବେଭ୍ୟୋ॑ ଦେ॒ବତ॑ମଃ ସୁଷୂଦତ୍ ॥ ୧୦।୦୭୦।୦୨, ୮।୨।୦୨୧।୦୨

ଶ॒ଶ୍ୱ॒ତ୍ତ॒ମମୀ॑ଳତେ ଦୂ॒ତ୍ୟା॑ୟ ହ॒ବିଷ୍ମ॑ନ୍ତୋ ମନୁ॒ଷ୍ୟା॑ସୋ ଅ॒ଗ୍ନିମ୍ । ବହି॑ଷ୍ଠୈ॒ରଶ୍ୱୈଃ॑ ସୁ॒ବୃତା॒ ରଥେ॒ନା ଦେ॒ବାନ୍ୱ॑କ୍ଷି॒ ନି ଷ॑ଦେ॒ହ ହୋତା॑ ॥ ୧୦।୦୭୦।୦୩, ୮।୨।୦୨୧।୦୩

ବି ପ୍ର॑ଥତାଂ ଦେ॒ବଜୁ॑ଷ୍ଟଂ ତିର॒ଶ୍ଚା ଦୀ॒ର୍ଘଂ ଦ୍ରା॒ଘ୍ମା ସୁ॑ର॒ଭି ଭୂ॑ତ୍ୱ॒ସ୍ମେ । ଅହେ॑ଳତା॒ ମନ॑ସା ଦେବ ବର୍ହି॒ରିନ୍ଦ୍ର॑ଜ୍ୟେଷ୍ଠାଁ ଉଶ॒ତୋ ଯ॑କ୍ଷି ଦେ॒ବାନ୍ ॥ ୧୦।୦୭୦।୦୪, ୮।୨।୦୨୧।୦୪

ଦି॒ବୋ ବା॒ ସାନୁ॑ ସ୍ପୃ॒ଶତା॒ ବରୀ॑ୟଃ ପୃଥି॒ବ୍ୟା ବା॒ ମାତ୍ର॑ୟା॒ ବି ଶ୍ର॑ୟଧ୍ୱମ୍ । ଉ॒ଶ॒ତୀର୍ଦ୍ୱା॑ରୋ ମହି॒ନା ମ॒ହଦ୍ଭି॑ର୍ଦେ॒ବଂ ରଥଂ॑ ରଥ॒ୟୁର୍ଧା॑ରୟଧ୍ୱମ୍ ॥ ୧୦।୦୭୦।୦୫, ୮।୨।୦୨୧।୦୫

ଦେ॒ବୀ ଦି॒ବୋ ଦୁ॑ହି॒ତରା॑ ସୁଶି॒ଲ୍ପେ ଉ॒ଷାସା॒ନକ୍ତା॑ ସଦତାଂ॒ ନି ଯୋନୌ॑ । ଆ ବାଂ॑ ଦେ॒ବାସ॑ ଉଶତୀ ଉ॒ଶନ୍ତ॑ ଉ॒ରୌ ସୀ॑ଦନ୍ତୁ ସୁଭଗେ ଉ॒ପସ୍ଥେ॑ ॥ ୧୦।୦୭୦।୦୬, ୮।୨।୦୨୨।୦୧

ଊ॒ର୍ଧ୍ୱୋ ଗ୍ରାବା॑ ବୃ॒ହଦ॒ଗ୍ନିଃ ସମି॑ଦ୍ଧଃ ପ୍ରି॒ୟା ଧାମା॒ନ୍ୟଦି॑ତେରୁ॒ପସ୍ଥେ॑ । ପୁ॒ରୋହି॑ତାବୃତ୍ୱିଜା ଯ॒ଜ୍ଞେ ଅ॒ସ୍ମିନ୍ୱି॒ଦୁଷ୍ଟ॑ରା॒ ଦ୍ରବି॑ଣ॒ମା ଯ॑ଜେଥାମ୍ ॥ ୧୦।୦୭୦।୦୭, ୮।୨।୦୨୨।୦୨

ତିସ୍ରୋ॑ ଦେବୀର୍ବ॒ର୍ହିରି॒ଦଂ ବରୀ॑ୟ॒ ଆ ସୀ॑ଦତ ଚକୃ॒ମା ବଃ॑ ସ୍ୟୋ॒ନମ୍ । ମ॒ନୁ॒ଷ୍ୱଦ୍ୟ॒ଜ୍ଞଂ ସୁଧି॑ତା ହ॒ବୀଂଷୀଳା॑ ଦେ॒ବୀ ଘୃ॒ତପ॑ଦୀ ଜୁଷନ୍ତ ॥ ୧୦।୦୭୦।୦୮, ୮।୨।୦୨୨।୦୩

ଦେବ॑ ତ୍ୱଷ୍ଟ॒ର୍ୟଦ୍ଧ॑ ଚାରୁ॒ତ୍ୱମାନ॒ଡ୍ୟଦଙ୍ଗି॑ରସା॒ମଭ॑ବଃ ସଚା॒ଭୂଃ । ସ ଦେ॒ବାନାଂ॒ ପାଥ॒ ଉପ॒ ପ୍ର ବି॒ଦ୍ୱାନୁ॒ଶନ୍ୟ॑କ୍ଷି ଦ୍ରବିଣୋଦଃ ସୁ॒ରତ୍ନଃ॑ ॥ ୧୦।୦୭୦।୦୯, ୮।୨।୦୨୨।୦୪

ବନ॑ସ୍ପତେ ରଶ॒ନୟା॑ ନି॒ୟୂୟା॑ ଦେ॒ବାନାଂ॒ ପାଥ॒ ଉପ॑ ବକ୍ଷି ବି॒ଦ୍ୱାନ୍ । ସ୍ୱଦା॑ତି ଦେ॒ବଃ କୃ॒ଣବ॑ଦ୍ଧ॒ବୀଂଷ୍ୟବ॑ତାଂ॒ ଦ୍ୟାବା॑ପୃଥି॒ବୀ ହବଂ॑ ମେ ॥ ୧୦।୦୭୦।୧୦, ୮।୨।୦୨୨।୦୫

ଆଗ୍ନେ॑ ବହ॒ ବରୁ॑ଣମି॒ଷ୍ଟୟେ॑ ନ॒ ଇନ୍ଦ୍ରଂ॑ ଦି॒ବୋ ମ॒ରୁତୋ॑ ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷାତ୍ । ସୀଦ॑ନ୍ତୁ ବ॒ର୍ହିର୍ୱିଶ୍ୱ॒ ଆ ଯଜ॑ତ୍ରାଃ॒ ସ୍ୱାହା॑ ଦେ॒ବା ଅ॒ମୃତା॑ ମାଦୟନ୍ତାମ୍ ॥ ୧୦।୦୭୦।୧୧, ୮।୨।୦୨୨।୦୬

ସମିଦ୍ଧଇତ୍ୟେକାଦଶର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ଭାର୍ଗବୋ ଜମଦଗ୍ନିରିଧ୍ମ ସ୍ତନୂନପାଦ୍ ଇଳୋ ବର୍ହିର୍ଦେବୀର୍ଦ୍ୱାରଉଷାସାନକ୍ତା ଦୈବ୍ୟୌହୋତାରୌସରସ୍ୱତୀଳାଭାରତ୍ୟସ୍ତ୍ୱଷ୍ଟାବନସ୍ପତି ସ୍ୱାହାକୃତୟସ୍ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍ । (ଜାମଦଗ୍ନି: ପରଶୁରାମୋବା)।

ସମି॑ଦ୍ଧୋ ଅ॒ଦ୍ୟ ମନୁ॑ଷୋ ଦୁରୋ॒ଣେ ଦେ॒ବୋ ଦେ॒ବାନ୍ୟ॑ଜସି ଜାତବେଦଃ । ଆ ଚ॒ ବହ॑ ମିତ୍ରମହଶ୍ଚିକି॒ତ୍ୱାନ୍ତ୍ୱଂ ଦୂ॒ତଃ କ॒ବିର॑ସି॒ ପ୍ରଚେ॑ତାଃ ॥ ୧୦।୧୧୦।୦୧, ୮।୬।୮।୧

ତନୂ॑ନପାତ୍ପ॒ଥ ଋ॒ତସ୍ୟ॒ ଯାନା॒ନ୍ମଧ୍ୱା॑ ସମ॒ଞ୍ଜନ୍ତ୍ସ୍ୱ॑ଦୟା ସୁଜିହ୍ୱ । ମନ୍ମା॑ନି ଧୀ॒ଭିରୁ॒ତ ଯ॒ଜ୍ଞମୃ॒ନ୍ଧନ୍ଦେ॑ବ॒ତ୍ରା ଚ॑ କୃଣୁହ୍ୟଧ୍ୱ॒ରଂ ନଃ॑ ॥ ୧୦।୧୧୦।୦୨, ୮।୬।୮।୨

ଆ॒ଜୁହ୍ୱା॑ନ॒ ଈଡ୍ୟୋ॒ ବନ୍ଦ୍ୟ॒ଶ୍ଚା ଯା॑ହ୍ୟଗ୍ନେ॒ ବସୁ॑ଭିଃ ସ॒ଜୋଷାଃ॑ । ତ୍ୱଂ ଦେ॒ବାନା॑ମସି ଯହ୍ୱ॒ ହୋତା॒ ସ ଏ॑ନାନ୍ୟକ୍ଷୀଷି॒ତୋ ଯଜୀ॑ୟାନ୍ ॥ ୧୦।୧୧୦।୦୩, ୮।୬।୮।୩

ପ୍ରା॒ଚୀନଂ॑ ବ॒ର୍ହିଃ ପ୍ର॒ଦିଶା॑ ପୃଥି॒ବ୍ୟା ବସ୍ତୋ॑ର॒ସ୍ୟା ବୃ॑ଜ୍ୟତେ॒ ଅଗ୍ରେ॒ ଅହ୍ନା॑ମ୍ । ବ୍ୟୁ॑ ପ୍ରଥତେ ବିତ॒ରଂ ବରୀ॑ୟୋ ଦେ॒ବେଭ୍ୟୋ॒ ଅଦି॑ତୟେ ସ୍ୟୋ॒ନମ୍ ॥ ୧୦।୧୧୦।୦୪, ୮।୬।୮।୪

ବ୍ୟଚ॑ସ୍ୱତୀରୁର୍ୱି॒ୟା ବି ଶ୍ର॑ୟନ୍ତାଂ॒ ପତି॑ଭ୍ୟୋ॒ ନ ଜନ॑ୟଃ॒ ଶୁମ୍ଭ॑ମାନାଃ । ଦେବୀ॑ର୍ଦ୍ୱାରୋ ବୃହତୀର୍ୱିଶ୍ୱମିନ୍ୱା ଦେ॒ବେଭ୍ୟୋ॑ ଭବତ ସୁପ୍ରାୟ॒ଣାଃ ॥ ୧୦।୧୧୦।୦୫, ୮।୬।୮।୫

ଆ ସୁ॒ଷ୍ୱୟ॑ନ୍ତୀ ଯଜ॒ତେ ଉପା॑କେ ଉ॒ଷାସା॒ନକ୍ତା॑ ସଦତାଂ॒ ନି ଯୋନୌ॑ । ଦି॒ବ୍ୟେ ଯୋଷ॑ଣେ ବୃହ॒ତୀ ସୁ॑ରୁ॒କ୍ମେ ଅଧି॒ ଶ୍ରିୟଂ॑ ଶୁକ୍ର॒ପିଶଂ॒ ଦଧା॑ନେ ॥ ୧୦।୧୧୦।୦୬, ୮।୬।୯।୧

ଦୈବ୍ୟା॒ ହୋତା॑ରା ପ୍ରଥ॒ମା ସୁ॒ବାଚା॒ ମିମା॑ନା ଯ॒ଜ୍ଞଂ ମନୁ॑ଷୋ॒ ଯଜ॑ଧ୍ୟୈ । ପ୍ର॒ଚୋ॒ଦୟ॑ନ୍ତା ବି॒ଦଥେ॑ଷୁ କା॒ରୂ ପ୍ରା॒ଚୀନଂ॒ ଜ୍ୟୋତିଃ॑ ପ୍ର॒ଦିଶା॑ ଦି॒ଶନ୍ତା॑ ॥ ୧୦।୧୧୦।୦୭, ୮।୬।୯।୨

ଆ ନୋ॑ ଯ॒ଜ୍ଞଂ ଭାର॑ତୀ॒ ତୂୟ॑ମେ॒ତ୍ୱିଳା॑ ମନୁ॒ଷ୍ୱଦି॒ହ ଚେ॒ତୟ॑ନ୍ତୀ । ତି॒ସ୍ରୋ ଦେ॒ବୀର୍ବ॒ର୍ହିରେଦଂ ସ୍ୟୋ॒ନଂ ସର॑ସ୍ୱତୀ॒ ସ୍ୱପ॑ସଃ ସଦନ୍ତୁ ॥ ୧୦।୧୧୦।୦୮, ୮।୬।୯।୩

ଯ ଇ॒ମେ ଦ୍ୟାବା॑ପୃଥି॒ବୀ ଜନି॑ତ୍ରୀ ରୂ॒ପୈରପିଂ॑ଶ॒ଦ୍ଭୁବ॑ନାନି॒ ବିଶ୍ୱା॑ । ତମ॒ଦ୍ୟ ହୋ॑ତରିଷି॒ତୋ ଯଜୀ॑ୟାନ୍ଦେ॒ବଂ ତ୍ୱଷ୍ଟା॑ରମି॒ହ ଯ॑କ୍ଷି ବି॒ଦ୍ୱାନ୍ ॥ ୧୦।୧୧୦।୦୯, ୮।୬।୯।୪

ଉ॒ପାବ॑ସୃଜ॒ ତ୍ମନ୍ୟା॑ ସମ॒ଞ୍ଜନ୍ଦେ॒ବାନାଂ॒ ପାଥ॑ ଋତୁ॒ଥା ହ॒ବୀଂଷି॑ । ବନ॒ସ୍ପତିଃ॑ ଶମି॒ତା ଦେ॒ବୋ ଅ॒ଗ୍ନିଃ ସ୍ୱଦ॑ନ୍ତୁ ହ॒ବ୍ୟଂ ମଧୁ॑ନା ଘୃ॒ତେନ॑ ॥ ୧୦।୧୧୦।୧୦, ୮।୬।୯।୫

ସ॒ଦ୍ୟୋ ଜା॒ତୋ ବ୍ୟ॑ମିମୀତ ଯ॒ଜ୍ଞମ॒ଗ୍ନିର୍ଦେ॒ବାନା॑ମଭବତ୍ପୁରୋ॒ଗାଃ । ଅ॒ସ୍ୟ ହୋତୁଃ॑ ପ୍ର॒ଦିଶ୍ୟୃ॒ତସ୍ୟ॑ ବା॒ଚି ସ୍ୱାହା॑କୃତଂ ହ॒ବିର॑ଦନ୍ତୁ ଦେ॒ବାଃ ॥ ୧୦।୧୧୦।୧୧, ୮।୬।୯।୬

୪୭। ଇତି ବା ଇତି ସୂକ୍ତଂ

ଇତିବାଇତି ତ୍ରୟୋଦଶର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟୈନ୍ଦ୍ରୋ ଲବୋଗାୟତ୍ରୀ ।

ଇତି॒ ବା ଇତି॑ ମେ॒ ମନୋ॒ ଗାମଶ୍ୱଂ॑ ସନୁୟା॒ମିତି॑ । କୁ॒ବିତ୍ସୋମ॒ସ୍ୟାପା॒ମିତି॑ ॥ ୧୦।୧୧୯।୦୧, ୮।୬।୦୨୬।୦୧

ପ୍ର ବାତା॑ ଇବ॒ ଦୋଧ॑ତ॒ ଉନ୍ମା॑ ପୀ॒ତା ଅ॑ୟଂସତ । କୁ॒ବିତ୍ସୋମ॒ସ୍ୟାପା॒ମିତି॑ ॥ ୧୦।୧୧୯।୦୨, ୮।୬।୦୨୬।୦୨

ଉନ୍ମା॑ ପୀ॒ତା ଅ॑ୟଂସତ॒ ରଥ॒ମଶ୍ୱା॑ ଇବା॒ଶବଃ॑ । କୁ॒ବିତ୍ସୋମ॒ସ୍ୟାପା॒ମିତି॑ ॥ ୧୦।୧୧୯।୦୩, ୮।୬।୦୨୬।୦୩

ଉପ॑ ମା ମ॒ତିର॑ସ୍ଥିତ ବା॒ଶ୍ରା ପୁ॒ତ୍ରମି॑ବ ପ୍ରି॒ୟମ୍ । କୁ॒ବିତ୍ସୋମ॒ସ୍ୟାପା॒ମିତି॑ ॥ ୧୦।୧୧୯।୦୪, ୮।୬।୦୨୬।୦୪

ଅ॒ହଂ ତଷ୍ଟେ॑ବ ବ॒ନ୍ଧୁରଂ॒ ପର୍ୟ॑ଚାମି ହୃ॒ଦା ମ॒ତିମ୍ । କୁ॒ବିତ୍ସୋମ॒ସ୍ୟାପା॒ମିତି॑ ॥ ୧୦।୧୧୯।୦୫, ୮।୬।୦୨୬।୦୫

ନ॒ହି ମେ॑ ଅକ୍ଷି॒ପଚ୍ଚ॒ନାଚ୍ଛା॑ନ୍ତ୍ସୁଃ॒ ପଞ୍ଚ॑ କୃ॒ଷ୍ଟୟଃ॑ । କୁ॒ବିତ୍ସୋମ॒ସ୍ୟାପା॒ମିତି॑ ॥ ୧୦।୧୧୯।୦୬, ୮।୬।୦୨୬।୦୬

ନ॒ହି ମେ॒ ରୋଦ॑ସୀ ଉ॒ଭେ ଅ॒ନ୍ୟଂ ପ॒କ୍ଷଂ ଚ॒ନ ପ୍ରତି॑ । କୁ॒ବିତ୍ସୋମ॒ସ୍ୟାପା॒ମିତି॑ ॥ ୧୦।୧୧୯।୦୭, ୮।୬।୦୨୭।୦୧

ଅ॒ଭି ଦ୍ୟାଂ ମ॑ହି॒ନା ଭୁ॑ବମ॒ଭୀ॒୩॒॑ମାଂ ପୃ॑ଥି॒ବୀଂ ମ॒ହୀମ୍ । କୁ॒ବିତ୍ସୋମ॒ସ୍ୟାପା॒ମିତି॑ ॥ ୧୦।୧୧୯।୦୮, ୮।୬।୦୨୭।୦୨

ହନ୍ତା॒ହଂ ପୃ॑ଥି॒ବୀମି॒ମାଂ ନି ଦ॑ଧାନୀ॒ହ ବେ॒ହ ବା॑ । କୁ॒ବିତ୍ସୋମ॒ସ୍ୟାପା॒ମିତି॑ ॥ ୧୦।୧୧୯।୦୯, ୮।୬।୦୨୭।୦୩

ଓ॒ଷମିତ୍ପୃ॑ଥି॒ବୀମ॒ହଂ ଜ॒ଙ୍ଘନା॑ନୀ॒ହ ବେ॒ହ ବା॑ । କୁ॒ବିତ୍ସୋମ॒ସ୍ୟାପା॒ମିତି॑ ॥ ୧୦।୧୧୯।୧୦, ୮।୬।୦୨୭।୦୪

ଦି॒ବି ମେ॑ ଅ॒ନ୍ୟଃ ପ॒କ୍ଷୋ॒୩॒॑ଽଧୋ ଅ॒ନ୍ୟମ॑ଚୀକୃଷମ୍ । କୁ॒ବିତ୍ସୋମ॒ସ୍ୟାପା॒ମିତି॑ ॥ ୧୦।୧୧୯।୧୧, ୮।୬।୦୨୭।୦୫

ଅ॒ହମ॑ସ୍ମି ମହାମ॒ହୋ॑ଽଭିନ॒ଭ୍ୟମୁଦୀ॑ଷିତଃ । କୁ॒ବିତ୍ସୋମ॒ସ୍ୟାପା॒ମିତି॑ ॥ ୧୦।୧୧୯।୧୨, ୮।୬।୦୨୭।୦୬

ଗୃ॒ହୋ ଯା॒ମ୍ୟରଙ୍॑କୃତୋ ଦେ॒ବେଭ୍ୟୋ॑ ହବ୍ୟ॒ବାହ॑ନଃ । କୁ॒ବିତ୍ସୋମ॒ସ୍ୟାପା॒ମିତି॑ ॥ ୧୦।୧୧୯।୧୩, ୮।୬।୦୨୭।୦୭

୪୮। ବାସ୍ତୁ ସୂକ୍ତଂ

ବାସ୍ତୋଷ୍ପତଇତି ତୃଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ମୈତ୍ରାବରୁଣିର୍ୱସିଷ୍ଠୋବାସ୍ତୋଷ୍ପତିସ୍ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍ ।

ବାସ୍ତୋ॑ଷ୍ପତେ॒ ପ୍ରତି॑ ଜାନୀହ୍ୟ॒ସ୍ମାନ୍ତ୍ସ୍ୱା॑ବେ॒ଶୋ ଅ॑ନମୀ॒ବୋ ଭ॑ବା ନଃ । ଯତ୍ତ୍ୱେମ॑ହେ॒ ପ୍ରତି॒ ତନ୍ନୋ॑ ଜୁଷସ୍ୱ॒ ଶଂ ନୋ॑ ଭବ ଦ୍ୱି॒ପଦେ॒ ଶଂ ଚତୁ॑ଷ୍ପଦେ ॥ ୭।୦୫୪।୦୧, ୫।୪।୦୨୧।୦୧

ବାସ୍ତୋ॑ଷ୍ପତେ ପ୍ର॒ତର॑ଣୋ ନ ଏଧି ଗୟ॒ସ୍ଫାନୋ॒ ଗୋଭି॒ରଶ୍ୱେ॑ଭିରିନ୍ଦୋ । ଅ॒ଜରା॑ସସ୍ତେ ସ॒ଖ୍ୟେ ସ୍ୟା॑ମ ପି॒ତେବ॑ ପୁ॒ତ୍ରାନ୍ପ୍ରତି॑ ନୋ ଜୁଷସ୍ୱ ॥ ୭।୦୫୪।୦୨, ୫।୪।୦୨୧।୦୨

ବାସ୍ତୋ॑ଷ୍ପତେ ଶ॒ଗ୍ମୟା॑ ସଂ॒ସଦା॑ ତେ ସକ୍ଷୀ॒ମହି॑ ର॒ଣ୍ୱୟା॑ ଗାତୁ॒ମତ୍ୟା॑ । ପା॒ହି କ୍ଷେମ॑ ଉ॒ତ ଯୋଗେ॒ ବରଂ॑ ନୋ ଯୂ॒ୟଂ ପା॑ତ ସ୍ୱ॒ସ୍ତିଭିଃ॒ ସଦା॑ ନଃ ॥ ୭।୦୫୪।୦୩, ୫।୪।୦୨୧।୦୩

ଅ॒ମୀ॒ବ॒ହା ବା॑ସ୍ତୋଷ୍ପତେ॒ ବିଶ୍ୱା॑ ରୂ॒ପାଣ୍ୟା॑ବି॒ଶନ୍ । ସଖା॑ ସୁ॒ଶେବ॑ ଏଧି ନଃ ॥ ୭।୦୫୫।୦୧, ୫।୪।୦୨୨।୦୧ {ମୈତ୍ରାବରୁଣିର୍ୱସିଷ୍ଠଃ । ବାସ୍ତୋଷ୍ପତିଃ । ଗାୟତ୍ରୀ}

ବାସ୍ତୋ॑ଷ୍ପତେ ଧ୍ରୁ॒ବା ସ୍ଥୂଣାଂସ॑ତ୍ରଂ ସୋ॒ମ୍ୟାନା॑ମ୍ । ଦ୍ର॒ପ୍ସୋ ଭେ॒ତ୍ତା ପୁ॒ରାଂ ଶଶ୍ୱ॑ତୀନା॒ମିନ୍ଦ୍ରୋ॒ ମୁନୀ॑ନାଂ॒ ସଖା॑ ॥ ୮।୦୧୭।୧୪, ୬।୧।୦୨୪।୦୪ {କାଣ୍ୱଃ ଇରିମ୍ବିଠିଃ । ବାସ୍ତୋଷ୍ପତିର୍ଦେବତେ । ବୃହତି}

୪୯। ଅଘମର୍ଷନ ସୂକ୍ତଂ

ଆପୋହିଷ୍ଠେତି ନବର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ଆମ୍ବରୀଷଃ ସିନ୍ଧୁଦ୍ୱୀପ ଆପୋ ଗାୟତ୍ରୀ ପଞ୍ଚମୀବର୍ଧମାନା ସପ୍ତମୀପ୍ରତିଷ୍ଠାନ୍ତ୍ୟେଦ୍ୱେଅନୁଷ୍ଟୁଭୌ । ଆପୋହିସିନ୍ଧୁଦ୍ୱୀପୋବାମ୍ବରୀଷ ଇତ୍ୟେବମନୁକ୍ରମଣ୍ୟାଂ ସିନ୍ଧୁଦ୍ୱୀପସ୍ୟ ପାକ୍ଷିକତ୍ୱ ସ୍ୱୀକାରେ ପୂର୍ୱୋକ୍ତସ୍ତ୍ରିଶିରାଃ ପ୍ରାପ୍ନୋତିତଥାପି ପ୍ରୟୋକ୍ତୃଭିଃ ସିନ୍ଧୁଦ୍ୱୀପ ଏବାଦ୍ରିୟତେ ।

ଆପୋ॒ ହି ଷ୍ଠା ମ॑ୟୋ॒ଭୁବ॒ସ୍ତା ନ॑ ଊ॒ର୍ଜେ ଦ॑ଧାତନ । ମ॒ହେ ରଣା॑ୟ॒ ଚକ୍ଷ॑ସେ ॥ ୧୦।୦୦୯।୦୧, ୭।୬।୫।୧

ଯୋ ବଃ॑ ଶି॒ବତ॑ମୋ॒ ରସ॒ସ୍ତସ୍ୟ॑ ଭାଜୟତେ॒ହ ନଃ॑ । ଉ॒ଶ॒ତୀରି॑ବ ମା॒ତରଃ॑ ॥ ୧୦।୦୦୯।୦୨, ୭।୬।୫।୨

ତସ୍ମା॒ ଅରଂ॑ ଗମାମ ବୋ॒ ଯସ୍ୟ॒ କ୍ଷୟା॑ୟ॒ ଜିନ୍ୱ॑ଥ । ଆପୋ॑ ଜ॒ନୟ॑ଥା ଚ ନଃ ॥ ୧୦।୦୦୯।୦୩, ୭।୬।୫।୩

ଶଂ ନୋ॑ ଦେ॒ବୀର॒ଭିଷ୍ଟ॑ୟ॒ ଆପୋ॑ ଭବନ୍ତୁ ପୀ॒ତୟେ॑ । ଶଂ ଯୋର॒ଭି ସ୍ର॑ବନ୍ତୁ ନଃ ॥ ୧୦।୦୦୯।୦୪, ୭।୬।୫।୪

ଈଶା॑ନା॒ ବାର୍ୟା॑ଣାଂ॒ କ୍ଷୟ॑ନ୍ତୀଶ୍ଚର୍ଷଣୀ॒ନାମ୍ । ଅ॒ପୋ ଯା॑ଚାମି ଭେଷ॒ଜମ୍ ॥ ୧୦।୦୦୯।୦୫, ୭।୬।୫।୫

ଅ॒ପ୍ସୁ ମେ॒ ସୋମୋ॑ ଅବ୍ରବୀଦ॒ନ୍ତର୍ୱିଶ୍ୱା॑ନି ଭେଷ॒ଜା । ଅ॒ଗ୍ନିଂ ଚ॑ ବି॒ଶ୍ୱଶ॑ମ୍ଭୁବମ୍ ॥ ୧୦।୦୦୯।୦୬, ୭।୬।୫।୬

ଆପଃ॑ ପୃଣୀ॒ତ ଭେ॑ଷ॒ଜଂ ବରୂ॑ଥଂ ତ॒ନ୍ୱେ॒୩॒॑ ମମ॑ । ଜ୍ୟୋକ୍ଚ॒ ସୂର୍ୟଂ॑ ଦୃ॒ଶେ ॥ ୧୦।୦୦୯।୦୭, ୭।୬।୫।୭

ଇ॒ଦମା॑ପଃ॒ ପ୍ର ବ॑ହତ॒ ଯତ୍କିଂ ଚ॑ ଦୁରି॒ତଂ ମୟି॑ । ଯଦ୍ୱା॒ହମ॑ଭିଦୁ॒ଦ୍ରୋହ॒ ଯଦ୍ୱା॑ ଶେ॒ପ ଉ॒ତାନୃ॑ତମ୍ ॥ ୧୦।୦୦୯।୦୮, ୭।୬।୫।୮

ଆପୋ॑ ଅ॒ଦ୍ୟାନ୍ୱ॑ଚାରିଷଂ॒ ରସେ॑ନ॒ ସମ॑ଗସ୍ମହି । ପୟ॑ସ୍ୱାନଗ୍ନ॒ ଆ ଗ॑ହି॒ ତଂ ମା॒ ସଂ ସୃ॑ଜ॒ ବର୍ଚ॑ସା ॥ ୧୦।୦୦୯।୦୯, ୭।୬।୫।୯

ପରିଶିଷ୍ଟମ୍ [ଋଗ୍ୱେଦ ମଣ୍ଡଲ ୧୦।୦୦୯ ସୂକ୍ତସ୍ୟାନନ୍ତରଂ][ଋଗ୍ୱେଦ ଅଷ୍ଟକ ୭, ଅଧ୍ୟାୟ ୬, ୫ ବର୍ଗାନନ୍ତରଂ]

ସ॒ସ୍ରୁଷୀ॒।ସ୍ତଦ॑ପସୋ॒- ଦିବା॒ ନକ୍ତ॑।ଞ୍ଚ ସ॒ସ୍ରୁଷୀଃ॑। ବରେ॑ଣ୍ୟକ୍ରତୂ। ରହ॒। ମା ଦେ॒ବୀ।-ରବ॑ସେ ହୁବେ॥

ଋତଞ୍ଚେତି ତୃଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ମାଧୁଚ୍ଛନ୍ଦସୋଘମର୍ଷଣୋଭାବବୃତ୍ତିରନୁଷ୍ଟୁପ୍ ।

ଋ॒ତଂ ଚ॑ ସ॒ତ୍ୟଂ ଚା॒ଭୀ॑ଦ୍ଧା॒ତ୍ତପ॒ସୋଽଧ୍ୟ॑ଜାୟତ । ତତୋ॒ ରାତ୍ର୍ୟ॑ଜାୟତ॒ ତତଃ॑ ସମୁ॒ଦ୍ରୋ ଅ॑ର୍ଣ॒ବଃ ॥ ୧୦।୧୯୦।୦୧, ୮।୮।୦୪୮।୦୧

ସ॒ମୁ॒ଦ୍ରାଦ॑ର୍ଣ॒ବାଦଧି॑ ସଂବତ୍ସ॒ରୋ ଅ॑ଜାୟତ । ଅ॒ହୋ॒ରା॒ତ୍ରାଣି॑ ବି॒ଦଧ॒ଦ୍ୱିଶ୍ୱ॑ସ୍ୟ ମିଷ॒ତୋ ବ॒ଶୀ ॥ ୧୦।୧୯୦।୦୨, ୮।୮।୦୪୮।୦୨

ସୂ॒ର୍ୟା॒ଚ॒ନ୍ଦ୍ର॒ମସୌ॑ ଧା॒ତା ଯ॑ଥାପୂ॒ର୍ୱମ॑କଲ୍ପୟତ୍ । ଦିବଂ॑ ଚ ପୃଥି॒ବୀଂ ଚା॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷ॒ମଥୋ॒ ସ୍ୱଃ॑ ॥ ୧୦।୧୯୦।୦୩, ୮।୮।୦୪୮।୦୩

୫୦। ହିରଣ୍ୟ ସୂକ୍ତଂ

ପରିଶିଷ୍ଟମ୍ [ଋଗ୍ୱେଦ ମଣ୍ଡଲ ୧୦, ୧୨୮ ସୂକ୍ତସ୍ୟାନନ୍ତରଂ][ଋଗ୍ୱେଦ ଅଷ୍ଟକ ୮, ଅଧ୍ୟାୟ ୭, ୧୬ ବର୍ଗାନନ୍ତରଂ]

ଆ॒ୟୁ॒ଷ୍ୟଂ॑ ବର୍ଚ॒ସ୍ୟଂ॑- ରା॒ୟ।ସ୍ପୋ॑ଷ॒। ମୌଦ୍ଭି॑ଦମ୍। ଇ॒ଦଂ ହିର॑ଣ୍ୟଂ॒ ବର୍ଚ॑ସ୍ୱ॒।-ଜ୍ଜୈତ୍ରା॒ୟା ଽଽବି॑ଶତା। ଦି॒ମାମ୍॥

ଉ॒ଚ୍ଚୈ॒ର୍ୱା॒ଜି ପୃ॑ତନା॒ଷା-ଟ୍ତ୍ସ॑ଭାସା॒ହ। ନ୍ଧ॑ନଞ୍ଜ॒ୟମ୍। ସର୍ୱା॒। ସ୍ସମ॑ଗ୍ରା॒ ଋଦ୍ଧ॑ୟୋ॒-ହିର॑ଣ୍ୟେ॒ଽସ୍ମି। ନ୍ତ୍ସ॒ମାହି॑ତାଃ॥

ଶୁ॒ନ। ମ॒ହଂ ହିର॑ଣ୍ୟସ୍ୟ- ପି॒ତୁ। ର୍ମାନେ॑ବ ଜ॒ଗ୍ରଭ॑। ତେନ॒ ମାଂ ସୂର୍ୟ॑ତ୍ୱଚ॒।-ମକ॑ରଂ ପୂ॒ରୁଷୁ॑ ପ୍ରି॒ୟମ୍॥

ସ॒ମ୍ରାଜ॑।ଞ୍ଚ ବି॒ରାଜ॑।ଞ୍ଚା-ଽଭି॒ଷ୍ଟି। ର୍ୟା ଚ॑ ମେ ଧ୍ରୁ॒ବା। ଲ॒କ୍ଷ୍ମୀ ରା॒ଷ୍ଟ୍ରସ୍ୟ॒ ଯା ମୁଖେ॒- ତୟା॒ ମା।ମି॑ନ୍ଦ୍ର॒ ସଂ ସୃ॑ଜ॥

ଅ॒ଗ୍ନେଃ ପ୍ରଜା॑ତଂ॒ ପରି॒ ଯ।ଦ୍ଧିର॑ଣ୍ୟ।-ମ॒ମୃତଁ॑ ଯ॒ଜ୍ଞେ ଅଧି॒ ମର୍ତ୍ୟେ॑ଷୁ। ଯ ଏ॑ନ॒। ଦ୍ୱେଦ॒ ସ ଇ।ଦେ॑ନ। ମର୍ହତି- ଜରାମୃ॒ତ୍ୟୁ। ର୍ଭ॑ବତି॒ ଯୋ ବି॒ଭର୍ତି॑॥

ଯ।ଦ୍ୱେଦ॒ ରାଜା॒ ବରୁ॑ଣୋ॒- ଯ।ଦୁ॑ ଦେ॒ବୀ ସର॑ସ୍ୱତୀ। ଇନ୍ଦ୍ରୋ॒ ଯ।ଦ୍ୱୃ॑ତ୍ର॒ହା ବେ॑ଦ॒- ତ।ନ୍ମେ॒ ବର୍ଚ॑ସ॒ ଆୟୁ॑ଷେ॥

ନ ତ।ଦ୍ରକ୍ଷାଂ॑ସି॒ ନ ପି॑ଶା॒ଚା। ଶ୍ଚ॑ରନ୍ତି- ଦେ॒ବାନା॒। ମୋଜ॑: ପ୍ରଥମ॒ଜଂ ହ୍ୟେ॒୩(ଏ॒)ତତ୍। ଯୋ ବି॒ଭର୍ତି॑ ଦାକ୍ଷାୟ॒ଣା ହିର॑ଣ୍ୟଂ॒- ସ ଦେ॒ବେଷୁ॑ କୃଣୁତେ ଦୀ॒ର୍ଘ। ମାୟୁ॒।-ସ୍ସ ମ॑ନୁ॒ଷ୍ୟେ॑ଷୁ କୃଣୁତେ ଦୀ॒ର୍ଘ। ମାୟୁଃ॑॥

ଯ॒।ଦାବ॑ଧ୍ନ। ନ୍ଦାକ୍ଷାୟ॒ଣା ହିର॑ଣ୍ୟଂ- ଶ॒ତାନୀ॑କାୟ ସୁମନ॒ସ୍ୟମା॑ନା। ତ।ନ୍ନ॒ ଆ ବ॑ଧ୍ନାମି ଶ॒ତଶା॑ରଦା॒ୟା-ଽଽୟୁ॑ଷ୍ମା।ନ୍ଜ॒ରଦ॑ଷ୍ଟି॒। ର୍ୟଥାଽସ॑ତ୍॥

ଘୃ॒ତା।ଦୁଲ୍ଲୁ॑ପ୍ତଂ॒ ମଧୁ॑ମ। ତ୍ସୁ॒ବର୍ଣ॑।-ନ୍ଧନଞ୍ଜ॒ୟ। ନ୍ଧ॒ରୁଣ॑। ନ୍ଧାରୟି॒ଷ୍ଣୁ। ଋ॒ଣ।କ୍ସ॒ପତ୍ନା॒। ଦଧ॑ରାଂ।ଶ୍ଚ କୃ॒ଣ୍ୱ।-ଦା ରୋ॑ହ ମାଂ ମହ॒ତେ ସୌଭ॑ଗାୟ॥

ପ୍ରି॒ୟଂ ମା॑ କୁରୁ ଦେ॒ବେଷୁ॑- ପ୍ରି॒ୟଂ ରାଜ॑ସୁ ମା କୁରୁ। ପ୍ରି॒ୟଂ ବିଶ୍ୱେ॑ଷୁ ଗୋ॒ତ୍ରେଷୁ॒- ମୟି॑ ଧେହି ରୁ॒ଚା ରୁଚ॑ମ୍॥

ଅ॒ଗ୍ନି। ର୍ୟେନ॑ ବି॒ରାଜ॑ତି॒- ସୂର୍ୟୋ॒ ଯେନ॑ ବି॒ରାଜ॑ତି। ବି॒ରା।ଡ୍ୟେନ॒ ବି ରା॑ଜତି॒-ତେନା॒ଽସ୍ମା। ନ୍ବ୍ର॑ହ୍ମଣ।ସ୍ପତେ- ବି॒ରାଜଂ॑ ସ॒ମିଧ॑।ଙ୍କୁରୁ॥

୫୧। ଯମ ସୂକ୍ତଂ

ପରେୟିବାଂସମିତି ଷୋଳଶର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ବୈବସ୍ୱତୋୟମଋଷିଃ ଯମୋଦେବତା ଷଷ୍ଠ୍ୟାଙ୍ଗିରଃପିତ୍ରଥର୍ୱଭୃଗୁସୋମାଃ ଦଶମ୍ୟାଦିତିସୃଣାଂଶ୍ୱାନୌ ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍ ତ୍ରୟୋଦଶୀଚତୁର୍ଦଶୀଷୋଡଶ୍ୟୋନୁଷ୍ଟୁଭଃ ପଞ୍ଚଦଶୀବୃହତୀ ( ପ୍ରେହିପ୍ରେହୀତ୍ୟାଦିତିସୃଣାଂ ପିତୃଦେବତାବୈକଲ୍ପିକୀ ) ।

ପ॒ରେ॒ୟି॒ବାଂସଂ॑ ପ୍ର॒ବତୋ॑ ମ॒ହୀରନୁ॑ ବ॒ହୁଭ୍ୟଃ॒ ପନ୍ଥା॑ମନୁପସ୍ପଶା॒ନମ୍ । ବୈ॒ବ॒ସ୍ୱ॒ତଂ ସଙ୍॒ଗମ॑ନଂ॒ ଜନା॑ନାଂ ଯ॒ମଂ ରାଜା॑ନଂ ହ॒ବିଷା॑ ଦୁବସ୍ୟ ॥ ୧୦।୦୧୪।୦୧, ୭।୬।୦୧୪।୦୧

ଯ॒ମୋ ନୋ॑ ଗା॒ତୁଂ ପ୍ର॑ଥ॒ମୋ ବି॑ବେଦ॒ ନୈଷା ଗବ୍ୟୂ॑ତି॒ରପ॑ଭର୍ତ॒ବା ଉ॑ । ଯତ୍ରା॑ ନଃ॒ ପୂର୍ୱେ॑ ପି॒ତରଃ॑ ପରେ॒ୟୁରେ॒ନା ଜ॑ଜ୍ଞା॒ନାଃ ପ॒ଥ୍ୟା॒୩॒॑ ଅନୁ॒ ସ୍ୱାଃ ॥ ୧୦।୦୧୪।୦୨, ୭।୬।୦୧୪।୦୨

ମାତ॑ଲୀ କ॒ବ୍ୟୈର୍ୟ॒ମୋ ଅଙ୍ଗି॑ରୋଭି॒ର୍ବୃହ॒ସ୍ପତି॒ର୍ଋକ୍ୱ॑ଭିର୍ୱାବୃଧା॒ନଃ । ଯାଁଶ୍ଚ॑ ଦେ॒ବା ବା॑ବୃ॒ଧୁର୍ୟେ ଚ॑ ଦେ॒ବାନ୍ତ୍ସ୍ୱାହା॒ନ୍ୟେ ସ୍ୱ॒ଧୟା॒ନ୍ୟେ ମ॑ଦନ୍ତି ॥ ୧୦।୦୧୪।୦୩, ୭।୬।୦୧୪।୦୩

ଇ॒ମଂ ଯ॑ମ ପ୍ରସ୍ତ॒ରମା ହି ସୀଦାଙ୍ଗି॑ରୋଭିଃ ପି॒ତୃଭିଃ॑ ସଂବିଦା॒ନଃ । ଆ ତ୍ୱା॒ ମନ୍ତ୍ରାଃ॑ କବିଶ॒ସ୍ତା ବ॑ହନ୍ତ୍ୱେ॒ନା ରା॑ଜନ୍ହ॒ବିଷା॑ ମାଦୟସ୍ୱ ॥ ୧୦।୦୧୪।୦୪, ୭।୬।୦୧୪।୦୪

ଅଙ୍ଗି॑ରୋଭି॒ରା ଗ॑ହି ଯ॒ଜ୍ଞିୟେ॑ଭି॒ର୍ୟମ॑ ବୈରୂ॒ପୈରି॒ହ ମା॑ଦୟସ୍ୱ । ବିବ॑ସ୍ୱନ୍ତଂ ହୁବେ॒ ଯଃ ପି॒ତା ତେ॒ଽସ୍ମିନ୍ୟ॒ଜ୍ଞେ ବ॒ର୍ହିଷ୍ୟା ନି॒ଷଦ୍ୟ॑ ॥ ୧୦।୦୧୪।୦୫, ୭।୬।୦୧୪।୦୫

ଅଙ୍ଗି॑ରସୋ ନଃ ପି॒ତରୋ॒ ନବ॑ଗ୍ୱା॒ ଅଥ॑ର୍ୱାଣୋ॒ ଭୃଗ॑ବଃ ସୋ॒ମ୍ୟାସଃ॑ । ତେଷାଂ॑ ବ॒ୟଂ ସୁ॑ମ॒ତୌ ଯ॒ଜ୍ଞିୟା॑ନା॒ମପି॑ ଭ॒ଦ୍ରେ ସୌ॑ମନ॒ସେ ସ୍ୟା॑ମ ॥ ୧୦।୦୧୪।୦୬, ୭।୬।୦୧୫।୦୧

ପ୍ରେହି॒ ପ୍ରେହି॑ ପ॒ଥିଭିଃ॑ ପୂ॒ର୍ୱ୍ୟେଭି॒ର୍ୟତ୍ରା॑ ନଃ॒ ପୂର୍ୱେ॑ ପି॒ତରଃ॑ ପରେ॒ୟୁଃ । ଉ॒ଭା ରାଜା॑ନା ସ୍ୱ॒ଧୟା॒ ମଦ॑ନ୍ତା ଯ॒ମଂ ପ॑ଶ୍ୟାସି॒ ବରୁ॑ଣଂ ଚ ଦେ॒ବମ୍ ॥ ୧୦।୦୧୪।୦୭, ୭।୬।୦୧୫।୦୨

ସଂ ଗ॑ଚ୍ଛସ୍ୱ ପି॒ତୃଭିଃ॒ ସଂ ଯ॒ମେନେ॑ଷ୍ଟାପୂ॒ର୍ତେନ॑ ପର॒ମେ ବ୍ୟୋ॑ମନ୍ । ହି॒ତ୍ୱାୟା॑ବ॒ଦ୍ୟଂ ପୁନ॒ରସ୍ତ॒ମେହି॒ ସଂ ଗ॑ଚ୍ଛସ୍ୱ ତ॒ନ୍ୱା॑ ସୁ॒ବର୍ଚାଃ॑ ॥ ୧୦।୦୧୪।୦୮, ୭।୬।୦୧୫।୦୩

ଅପେ॑ତ॒ ବୀ॑ତ॒ ବି ଚ॑ ସର୍ପ॒ତାତୋ॒ଽସ୍ମା ଏ॒ତଂ ପି॒ତରୋ॑ ଲୋ॒କମ॑କ୍ରନ୍ । ଅହୋ॑ଭିର॒ଦ୍ଭିର॒କ୍ତୁଭି॒ର୍ୱ୍ୟ॑କ୍ତଂ ଯ॒ମୋ ଦ॑ଦାତ୍ୟବ॒ସାନ॑ମସ୍ମୈ ॥ ୧୦।୦୧୪।୦୯, ୭।୬।୦୧୫।୦୪

ଅତି॑ ଦ୍ରବ ସାରମେ॒ୟୌ ଶ୍ୱାନୌ॑ ଚତୁର॒କ୍ଷୌ ଶ॒ବଲୌ॑ ସା॒ଧୁନା॑ ପ॒ଥା । ଅଥା॑ ପି॒ତୄନ୍ତ୍ସୁ॑ବି॒ଦତ୍ରାଁ॒ ଉପେ॑ହି ଯ॒ମେନ॒ ଯେ ସ॑ଧ॒ମାଦଂ॒ ମଦ॑ନ୍ତି ॥ ୧୦।୦୧୪।୧୦, ୭।୬।୦୧୫।୦୫

ଯୌ ତେ॒ ଶ୍ୱାନୌ॑ ଯମ ରକ୍ଷି॒ତାରୌ॑ ଚତୁର॒କ୍ଷୌ ପ॑ଥି॒ରକ୍ଷୀ॑ ନୃ॒ଚକ୍ଷ॑ସୌ । ତାଭ୍ୟା॑ମେନଂ॒ ପରି॑ ଦେହି ରାଜନ୍ତ୍ସ୍ୱ॒ସ୍ତି ଚା॑ସ୍ମା ଅନମୀ॒ବଂ ଚ॑ ଧେହି ॥ ୧୦।୦୧୪।୧୧, ୭।୬।୦୧୬।୦୧

ଉ॒ରୂ॒ଣ॒ସାବ॑ସୁ॒ତୃପା॑ ଉଦୁମ୍ବ॒ଲୌ ଯ॒ମସ୍ୟ॑ ଦୂ॒ତୌ ଚ॑ରତୋ॒ ଜନାଁ॒ ଅନୁ॑ । ତାବ॒ସ୍ମଭ୍ୟଂ॑ ଦୃ॒ଶୟେ॒ ସୂର୍ୟା॑ୟ॒ ପୁନ॑ର୍ଦାତା॒ମସୁ॑ମ॒ଦ୍ୟେହ ଭ॒ଦ୍ରମ୍ ॥ ୧୦।୦୧୪।୧୨, ୭।୬।୦୧୬।୦୨

ଯ॒ମାୟ॒ ସୋମଂ॑ ସୁନୁତ ଯ॒ମାୟ॑ ଜୁହୁତା ହ॒ବିଃ । ଯ॒ମଂ ହ॑ ଯ॒ଜ୍ଞୋ ଗ॑ଚ୍ଛତ୍ୟ॒ଗ୍ନିଦୂ॑ତୋ॒ ଅରଙ୍॑କୃତଃ ॥ ୧୦।୦୧୪।୧୩, ୭।୬।୦୧୬।୦୩

ଯ॒ମାୟ॑ ଘୃ॒ତବ॑ଦ୍ଧ॒ବିର୍ଜୁ॒ହୋତ॒ ପ୍ର ଚ॑ ତିଷ୍ଠତ । ସ ନୋ॑ ଦେ॒ବେଷ୍ୱା ଯ॑ମଦ୍ଦୀ॒ର୍ଘମାୟୁଃ॒ ପ୍ର ଜୀ॒ବସେ॑ ॥ ୧୦।୦୧୪।୧୪, ୭।୬।୦୧୬।୦୪

ଯ॒ମାୟ॒ ମଧୁ॑ମତ୍ତମଂ॒ ରାଜ୍ଞେ॑ ହ॒ବ୍ୟଂ ଜୁ॑ହୋତନ । ଇ॒ଦଂ ନମ॒ ଋଷି॑ଭ୍ୟଃ ପୂର୍ୱ॒ଜେଭ୍ୟଃ॒ ପୂର୍ୱେ॑ଭ୍ୟଃ ପଥି॒କୃଦ୍ଭ୍ୟଃ॑ ॥ ୧୦।୦୧୪।୧୫, ୭।୬।୦୧୬।୦୫

ତ୍ରିକ॑ଦ୍ରୁକେଭିଃ ପତତି॒ ଷଳୁ॒ର୍ୱୀରେକ॒ମିଦ୍ବୃ॒ହତ୍ । ତ୍ରି॒ଷ୍ଟୁବ୍ଗା॑ୟ॒ତ୍ରୀ ଛନ୍ଦାଂ॑ସି॒ ସର୍ୱା॒ ତା ଯ॒ମ ଆହି॑ତା ॥ ୧୦।୦୧୪।୧୬, ୭।୬।୦୧୬।୦୬

ଯସ୍ମିନ୍ନିତି ସପ୍ତର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ଯାମାୟନଃ କୁମାରୋୟମୋନୁଷ୍ଟୁପ୍ ।

ଯସ୍ମି॑ନ୍ୱୃ॒କ୍ଷେ ସୁ॑ପଲା॒ଶେ ଦେ॒ବୈଃ ସ॒ମ୍ପିବ॑ତେ ଯ॒ମଃ । ଅତ୍ରା॑ ନୋ ବି॒ଶ୍ପତିଃ॑ ପି॒ତା ପୁ॑ରା॒ଣାଁ ଅନୁ॑ ବେନତି ॥ ୧୦।୧୩୫।୦୧, ୮।୭।୦୨୩।୦୧

ପୁ॒ରା॒ଣାଁ ଅ॑ନୁ॒ବେନ॑ନ୍ତଂ॒ ଚର॑ନ୍ତଂ ପା॒ପୟା॑ମୁ॒ୟା । ଅ॒ସୂ॒ୟନ୍ନ॒ଭ୍ୟ॑ଚାକଶଂ॒ ତସ୍ମା॑ ଅସ୍ପୃହୟଂ॒ ପୁନଃ॑ ॥ ୧୦।୧୩୫।୦୨, ୮।୭।୦୨୩।୦୨

ଯଂ କୁ॑ମାର॒ ନବଂ॒ ରଥ॑ମଚ॒କ୍ରଂ ମନ॒ସାକୃ॑ଣୋଃ । ଏକେ॑ଷଂ ବି॒ଶ୍ୱତଃ॒ ପ୍ରାଞ୍ଚ॒ମପ॑ଶ୍ୟ॒ନ୍ନଧି॑ ତିଷ୍ଠସି ॥ ୧୦।୧୩୫।୦୩, ୮।୭।୦୨୩।୦୩

ଯଂ କୁ॑ମାର॒ ପ୍ରାବ॑ର୍ତୟୋ॒ ରଥଂ॒ ବିପ୍ରେ॑ଭ୍ୟ॒ସ୍ପରି॑ । ତଂ ସାମାନୁ॒ ପ୍ରାବ॑ର୍ତତ॒ ସମି॒ତୋ ନା॒ବ୍ୟାହି॑ତମ୍ ॥ ୧୦।୧୩୫।୦୪, ୮।୭।୦୨୩।୦୪

କଃ କୁ॑ମା॒ରମ॑ଜନୟ॒ଦ୍ରଥଂ॒ କୋ ନିର॑ବର୍ତୟତ୍ । କଃ ସ୍ୱି॒ତ୍ତଦ॒ଦ୍ୟ ନୋ॑ ବ୍ରୂୟାଦନୁ॒ଦେୟୀ॒ ଯଥାଭ॑ବତ୍ ॥ ୧୦।୧୩୫।୦୫, ୮।୭।୦୨୩।୦୫

ଯଥାଭ॑ବଦନୁ॒ଦେୟୀ॒ ତତୋ॒ ଅଗ୍ର॑ମଜାୟତ । ପୁ॒ରସ୍ତା॑ଦ୍ବୁ॒ଧ୍ନ ଆତ॑ତଃ ପ॒ଶ୍ଚାନ୍ନି॒ରୟ॑ଣଂ କୃ॒ତମ୍ ॥ ୧୦।୧୩୫।୦୬, ୮।୭।୦୨୩।୦୬

ଇ॒ଦଂ ଯ॒ମସ୍ୟ॒ ସାଦ॑ନଂ ଦେବମା॒ନଂ ଯଦୁ॒ଚ୍ୟତେ॑ । ଇ॒ୟମ॑ସ୍ୟ ଧମ୍ୟତେ ନା॒ଳୀର॒ୟଂ ଗୀ॒ର୍ଭିଃ ପରି॑ଷ୍କୃତଃ ॥ ୧୦।୧୩୫।୦୭, ୮।୭।୦୨୩।୦୭

୫୨। ନାସଦୀୟ ସୂକ୍ତଂ

ନାସଦିତି ସପ୍ତର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ପରମେଷ୍ଠୀ ପ୍ରଜାପତିର୍ଭାବବୃତ୍ତିସ୍ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍ ।

ନାସ॑ଦାସୀ॒ନ୍ନୋ ସଦା॑ସୀତ୍ତ॒ଦାନୀଂ॒ ନାସୀ॒ଦ୍ରଜୋ॒ ନୋ ବ୍ୟୋ॑ମା ପ॒ରୋ ଯତ୍ । କିମାବ॑ରୀବଃ॒ କୁହ॒ କସ୍ୟ॒ ଶର୍ମ॒ନ୍ନମ୍ଭଃ॒ କିମା॑ସୀ॒ଦ୍ଗହ॑ନଂ ଗଭୀ॒ରମ୍ ॥ ୧୦।୧୨୯।୦୧, ୮।୭।୦୧୭।୦୧

ନ ମୃ॒ତ୍ୟୁରା॑ସୀଦ॒ମୃତଂ॒ ନ ତର୍ହି॒ ନ ରାତ୍ର୍ୟା॒ ଅହ୍ନ॑ ଆସୀତ୍ପ୍ରକେ॒ତଃ । ଆନୀ॑ଦବା॒ତଂ ସ୍ୱ॒ଧୟା॒ ତଦେକଂ॒ ତସ୍ମା॑ଦ୍ଧା॒ନ୍ୟନ୍ନ ପ॒ରଃ କିଂ ଚ॒ନାସ॑ ॥ ୧୦।୧୨୯।୦୨, ୮।୭।୦୧୭।୦୨

ତମ॑ ଆସୀ॒ତ୍ତମ॑ସା ଗୂ॒ଳ୍ହମଗ୍ରେ॑ଽପ୍ରକେ॒ତଂ ସ॑ଲି॒ଲଂ ସର୍ୱ॑ମା ଇ॒ଦମ୍ । ତୁ॒ଚ୍ଛ୍ୟେନା॒ଭ୍ୱପି॑ହିତଂ॒ ଯଦାସୀ॒ତ୍ତପ॑ସ॒ସ୍ତନ୍ମ॑ହି॒ନାଜା॑ୟ॒ତୈକ॑ମ୍ ॥ ୧୦।୧୨୯।୦୩, ୮।୭।୦୧୭।୦୩

କାମ॒ସ୍ତଦଗ୍ରେ॒ ସମ॑ବର୍ତ॒ତାଧି॒ ମନ॑ସୋ॒ ରେତଃ॑ ପ୍ରଥ॒ମଂ ଯଦାସୀ॑ତ୍ । ସ॒ତୋ ବନ୍ଧୁ॒ମସ॑ତି॒ ନିର॑ବିନ୍ଦନ୍ହୃ॒ଦି ପ୍ର॒ତୀଷ୍ୟା॑ କ॒ବୟୋ॑ ମନୀ॒ଷା ॥ ୧୦।୧୨୯।୦୪, ୮।୭।୦୧୭।୦୪

ତି॒ର॒ଶ୍ଚୀନୋ॒ ବିତ॑ତୋ ର॒ଶ୍ମିରେ॑ଷାମ॒ଧଃ ସ୍ୱି॑ଦା॒ସୀ୩ଦୁ॒ପରି॑ ସ୍ୱିଦାସୀ୩ତ୍ । ରେ॒ତୋ॒ଧା ଆ॑ସନ୍ମହି॒ମାନ॑ ଆସନ୍ତ୍ସ୍ୱ॒ଧା ଅ॒ବସ୍ତା॒ତ୍ପ୍ରୟ॑ତିଃ ପ॒ରସ୍ତା॑ତ୍ ॥ ୧୦।୧୨୯।୦୫, ୮।୭।୦୧୭।୦୫

କୋ ଅ॒ଦ୍ଧା ବେ॑ଦ॒ କ ଇ॒ହ ପ୍ର ବୋ॑ଚ॒ତ୍କୁତ॒ ଆଜା॑ତା॒ କୁତ॑ ଇ॒ୟଂ ବିସୃ॑ଷ୍ଟିଃ । ଅ॒ର୍ୱାଗ୍ଦେ॒ବା ଅ॒ସ୍ୟ ବି॒ସର୍ଜ॑ନେ॒ନାଥା॒ କୋ ବେ॑ଦ॒ ଯତ॑ ଆବ॒ଭୂବ॑ ॥ ୧୦।୧୨୯।୦୬, ୮।୭।୦୧୭।୦୬

ଇ॒ୟଂ ବିସୃ॑ଷ୍ଟି॒ର୍ୟତ॑ ଆବ॒ଭୂବ॒ ଯଦି॑ ବା ଦ॒ଧେ ଯଦି॑ ବା॒ ନ । ଯୋ ଅ॒ସ୍ୟାଧ୍ୟ॑କ୍ଷଃ ପର॒ମେ ବ୍ୟୋ॑ମ॒ନ୍ତ୍ସୋ ଅ॒ଙ୍ଗ ବେ॑ଦ॒ ଯଦି॑ ବା॒ ନ ବେଦ॑ ॥ ୧୦।୧୨୯।୦୭, ୮।୭।୦୧୭।୦୭

୫୩। ଅପ୍ରତିରଥ ସୂକ୍ତଂ

ଆଶୁଃଶିଶାନଇତି ତ୍ରୟୋଦଶର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟୈନ୍ଦ୍ରୋ ପ୍ରତିରଥଇନ୍ଦ୍ରଶ୍ଚତୁର୍ଥ୍ୟାଂ ବୃହସ୍ପତିର୍ଦ୍ୱାଦଶ୍ୟାଅପ୍ୱାଦେବ୍ୟନ୍ତ୍ୟାୟାମରୁତସ୍ତ୍ରିଷ୍ଟୁବନ୍ତ୍ୟାନୁଷ୍ଟୁପ୍ । (ଆଶୁଃ ଶିଶାନଃ ସୂକ୍ତୋପାନ୍ତ୍ୟାୟାଆପ୍ୱାଦେବୀତ୍ୟନୁକ୍ରମଣ୍ୟାଂ ମପ୍ୱାଦେବୀତିଶୌନକୀୟେ)

ଆ॒ଶୁଃ ଶିଶା॑ନୋ ବୃଷ॒ଭୋ ନ ଭୀ॒ମୋ ଘ॑ନାଘ॒ନଃ କ୍ଷୋଭ॑ଣଶ୍ଚର୍ଷଣୀ॒ନାମ୍ । ସଙ୍॒କ୍ରନ୍ଦ॑ନୋଽନିମି॒ଷ ଏ॑କବୀ॒ରଃ ଶ॒ତଂ ସେନା॑ ଅଜୟତ୍ସା॒କମିନ୍ଦ୍ରଃ॑ ॥ ୧୦।୧୦୩।୦୧, ୮।୫।୦୨୨।୦୧

ସଙ୍॒କ୍ରନ୍ଦ॑ନେନାନିମି॒ଷେଣ॑ ଜି॒ଷ୍ଣୁନା॑ ଯୁତ୍କା॒ରେଣ॑ ଦୁଶ୍ଚ୍ୟବ॒ନେନ॑ ଧୃ॒ଷ୍ଣୁନା॑ । ତଦିନ୍ଦ୍ରେ॑ଣ ଜୟତ॒ ତତ୍ସ॑ହଧ୍ୱଂ॒ ଯୁଧୋ॑ ନର॒ ଇଷୁ॑ହସ୍ତେନ॒ ବୃଷ୍ଣା॑ ॥ ୧୦।୧୦୩।୦୨, ୮।୫।୦୨୨।୦୨

ସ ଇଷୁ॑ହସ୍ତୈଃ॒ ସ ନି॑ଷ॒ଙ୍ଗିଭି॑ର୍ୱ॒ଶୀ ସଂସ୍ର॑ଷ୍ଟା॒ ସ ଯୁଧ॒ ଇନ୍ଦ୍ରୋ॑ ଗ॒ଣେନ॑ । ସଂ॒ସୃ॒ଷ୍ଟ॒ଜିତ୍ସୋ॑ମ॒ପା ବା॑ହୁଶ॒ର୍ଧ୍ୟୁ୧॒॑ଗ୍ରଧ॑ନ୍ୱା॒ ପ୍ରତି॑ହିତାଭି॒ରସ୍ତା॑ ॥ ୧୦।୧୦୩।୦୩, ୮।୫।୦୨୨।୦୩

ବୃହ॑ସ୍ପତେ॒ ପରି॑ ଦୀୟା॒ ରଥେ॑ନ ରକ୍ଷୋ॒ହାମିତ୍ରାଁ॑ ଅପ॒ବାଧ॑ମାନଃ । ପ୍ର॒ଭ॒ଞ୍ଜନ୍ତ୍ସେନାଃ॑ ପ୍ରମୃ॒ଣୋ ଯୁ॒ଧା ଜୟ॑ନ୍ନ॒ସ୍ମାକ॑ମେଧ୍ୟବି॒ତା ରଥା॑ନାମ୍ ॥ ୧୦।୧୦୩।୦୪, ୮।୫।୦୨୨।୦୪

ବ॒ଲ॒ବି॒ଜ୍ଞା॒ୟଃ ସ୍ଥବି॑ରଃ॒ ପ୍ରବୀ॑ରଃ॒ ସହ॑ସ୍ୱାନ୍ୱା॒ଜୀ ସହ॑ମାନ ଉ॒ଗ୍ରଃ । ଅ॒ଭିବୀ॑ରୋ ଅ॒ଭିସ॑ତ୍ୱା ସହୋ॒ଜା ଜୈତ୍ର॑ମିନ୍ଦ୍ର॒ ରଥ॒ମା ତି॑ଷ୍ଠ ଗୋ॒ବିତ୍ ॥ ୧୦।୧୦୩।୦୫, ୮।୫।୦୨୨।୦୫

ଗୋ॒ତ୍ର॒ଭିଦଂ॑ ଗୋ॒ବିଦଂ॒ ବଜ୍ର॑ବାହୁଂ॒ ଜୟ॑ନ୍ତ॒ମଜ୍ମ॑ ପ୍ରମୃ॒ଣନ୍ତ॒ମୋଜ॑ସା । ଇ॒ମଂ ସ॑ଜାତା॒ ଅନୁ॑ ବୀରୟଧ୍ୱ॒ମିନ୍ଦ୍ରଂ॑ ସଖାୟୋ॒ ଅନୁ॒ ସଂ ର॑ଭଧ୍ୱମ୍ ॥ ୧୦।୧୦୩।୦୬, ୮।୫।୦୨୨।୦୬

ଅ॒ଭି ଗୋ॒ତ୍ରାଣି॒ ସହ॑ସା॒ ଗାହ॑ମାନୋଽଦ॒ୟୋ ବୀ॒ରଃ ଶ॒ତମ॑ନ୍ୟୁ॒ରିନ୍ଦ୍ରଃ॑ । ଦୁ॒ଶ୍ଚ୍ୟ॒ବ॒ନଃ ପୃ॑ତନା॒ଷାଳ॑ୟୁ॒ଧ୍ୟୋ॒୩॒॑ଽସ୍ମାକଂ॒ ସେନା॑ ଅବତୁ॒ ପ୍ର ଯୁ॒ତ୍ସୁ ॥ ୧୦।୧୦୩।୦୭, ୮।୫।୦୨୩।୦୧

ଇନ୍ଦ୍ର॑ ଆସାଂ ନେ॒ତା ବୃହ॒ସ୍ପତି॒ର୍ଦକ୍ଷି॑ଣା ଯ॒ଜ୍ଞଃ ପୁ॒ର ଏ॑ତୁ॒ ସୋମଃ॑ । ଦେ॒ବ॒ସେ॒ନାନା॑ମଭିଭଞ୍ଜତୀ॒ନାଂ ଜୟ॑ନ୍ତୀନାଂ ମ॒ରୁତୋ॑ ଯ॒ନ୍ତ୍ୱଗ୍ର॑ମ୍ ॥ ୧୦।୧୦୩।୦୮, ୮।୫।୦୨୩।୦୨

ଇନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ୟ॒ ବୃଷ୍ଣୋ॒ ବରୁ॑ଣସ୍ୟ॒ ରାଜ୍ଞ॑ ଆଦି॒ତ୍ୟାନାଂ॑ ମ॒ରୁତାଂ॒ ଶର୍ଧ॑ ଉ॒ଗ୍ରମ୍ । ମ॒ହାମ॑ନସାଂ ଭୁବନଚ୍ୟ॒ବାନାଂ॒ ଘୋଷୋ॑ ଦେ॒ବାନାଂ॒ ଜୟ॑ତା॒ମୁଦ॑ସ୍ଥାତ୍ ॥ ୧୦।୧୦୩।୦୯, ୮।୫।୦୨୩।୦୩

ଉଦ୍ଧ॑ର୍ଷୟ ମଘବ॒ନ୍ନାୟୁ॑ଧା॒ନ୍ୟୁତ୍ସତ୍ୱ॑ନାଂ ମାମ॒କାନାଂ॒ ମନାଂ॑ସି । ଉଦ୍ୱୃ॑ତ୍ରହନ୍ୱା॒ଜିନାଂ॒ ବାଜି॑ନା॒ନ୍ୟୁଦ୍ରଥା॑ନାଂ॒ ଜୟ॑ତାଂ ଯନ୍ତୁ॒ ଘୋଷାଃ॑ ॥ ୧୦।୧୦୩।୧୦, ୮।୫।୦୨୩।୦୪

ଅ॒ସ୍ମାକ॒ମିନ୍ଦ୍ରଃ॒ ସମୃ॑ତେଷୁ ଧ୍ୱ॒ଜେଷ୍ୱ॒ସ୍ମାକଂ॒ ଯା ଇଷ॑ବ॒ସ୍ତା ଜ॑ୟନ୍ତୁ । ଅ॒ସ୍ମାକଂ॑ ବୀ॒ରା ଉତ୍ତ॑ରେ ଭବନ୍ତ୍ୱ॒ସ୍ମାଁ ଉ॑ ଦେବା ଅବତା॒ ହବେ॑ଷୁ ॥ ୧୦।୧୦୩।୧୧, ୮।୫।୦୨୩।୦୫

ଅ॒ମୀଷାଂ॑ ଚି॒ତ୍ତଂ ପ୍ର॑ତିଲୋ॒ଭୟ॑ନ୍ତୀ ଗୃହା॒ଣାଙ୍ଗା॑ନ୍ୟପ୍ୱେ॒ ପରେ॑ହି । ଅ॒ଭି ପ୍ରେହି॒ ନିର୍ଦ॑ହ ହୃ॒ତ୍ସୁ ଶୋକୈ॑ର॒ନ୍ଧେନା॒ମିତ୍ରା॒ସ୍ତମ॑ସା ସଚନ୍ତାମ୍ ॥ ୧୦।୧୦୩।୧୨, ୮।୫।୦୨୩।୦୬

ପ୍ରେତା॒ ଜୟ॑ତା ନର॒ ଇନ୍ଦ୍ରୋ॑ ବଃ॒ ଶର୍ମ॑ ଯଚ୍ଛତୁ । ଉ॒ଗ୍ରା ବଃ॑ ସନ୍ତୁ ବା॒ହବୋ॑ଽନାଧୃ॒ଷ୍ୟା ଯଥାସ॑ଥ ॥ ୧୦।୧୦୩।୧୩, ୮।୫।୦୨୩।୦୭

ପରିଶିଷ୍ଟମ୍ [ଋଗ୍ୱେଦ ମଣ୍ଡଲ ୧୦, ୧୦୩ ସୂକ୍ତସ୍ୟାନନ୍ତରଂ][ଋଗ୍ୱେଦ ଅଷ୍ଟକ ୮, ଅଧ୍ୟାୟ ୫, ୨୩ ବର୍ଗାନନ୍ତରଂ]

ଅ॒ସୌ ଯା ସେନା॑ ମରୁତ॒: ପରେ॑ଷା।-ମ॒ଭ୍ୟୈତି॑ ନ॒ ଓଜ॑ସା॒ ସ୍ପର୍ଧ॑ମାନା। ତା।ଙ୍ଗୂ॑ହତ॒ ତମ॒ସାଽପ॑ବ୍ରତେନ॒- ଯଥା॒ଽମୀଷା॑। ମ॒ନ୍ୟୋ ଅ॒ନ୍ୟ।ନ୍ନ ଜାନା॑ତ୍॥

ଅ॒ନ୍ଧା ଅ॒ମିତ୍ରା॑ ଭବତା-ଽଶୀର୍ଷା॒ଣା ଅହ॑ୟଇବ। ତେଷାଁ॑ ବୋ ଅ॒ଗ୍ନିଦ॑ଗ୍ଧାନା।-ମ॒ଗ୍ନିମୂ॑ଳ୍ହାନା॒। ମିନ୍ଦ୍ରୋ॑ ହନ୍ତୁ॒ ବରଂ॑ବରମ୍॥

୫୪। ସପତ୍ନୀନାଶନ ସୂକ୍ତଂ

ଇମାମିତି ଷଡୃଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟେନ୍ଦ୍ରାଣୀସପତ୍ନୀନାଶନମନୁଷ୍ଟୁବନ୍ତ୍ୟାପଙ୍କ୍ତିଃ ।

ଇ॒ମାଂ ଖ॑ନା॒ମ୍ୟୋଷ॑ଧିଂ ବୀ॒ରୁଧଂ॒ ବଲ॑ବତ୍ତମାମ୍ । ଯୟା॑ ସ॒ପତ୍ନୀଂ॒ ବାଧ॑ତେ॒ ଯୟା॑ ସଂବି॒ନ୍ଦତେ॒ ପତି॑ମ୍ ॥ ୧୦।୧୪୫।୦୧, ୮।୮।୩।୧

ଉତ୍ତା॑ନପର୍ଣେ॒ ସୁଭ॑ଗେ॒ ଦେବ॑ଜୂତେ॒ ସହ॑ସ୍ୱତି । ସ॒ପତ୍ନୀଂ॑ ମେ॒ ପରା॑ ଧମ॒ ପତିଂ॑ ମେ॒ କେବ॑ଲଂ କୁରୁ ॥ ୧୦।୧୪୫।୦୨, ୮।୮।୩।୨

ଉତ୍ତ॑ରା॒ହମୁ॑ତ୍ତର॒ ଉତ୍ତ॒ରେଦୁତ୍ତ॑ରାଭ୍ୟଃ । ଅଥା॑ ସ॒ପତ୍ନୀ॒ ଯା ମମାଧ॑ରା॒ ସାଧ॑ରାଭ୍ୟଃ ॥ ୧୦।୧୪୫।୦୩, ୮।୮।୩।୩

ନ॒ହ୍ୟ॑ସ୍ୟା॒ ନାମ॑ ଗୃ॒ଭ୍ଣାମି॒ ନୋ ଅ॒ସ୍ମିନ୍ର॑ମତେ॒ ଜନେ॑ । ପରା॑ମେ॒ବ ପ॑ରା॒ବତଂ॑ ସ॒ପତ୍ନୀଂ॑ ଗମୟାମସି ॥ ୧୦।୧୪୫।୦୪, ୮।୮।୩।୪

ଅ॒ହମ॑ସ୍ମି॒ ସହ॑ମା॒ନାଥ॒ ତ୍ୱମ॑ସି ସାସ॒ହିଃ । ଉ॒ଭେ ସହ॑ସ୍ୱତୀ ଭୂ॒ତ୍ୱୀ ସ॒ପତ୍ନୀଂ॑ ମେ ସହାବହୈ ॥ ୧୦।୧୪୫।୦୫, ୮।୮।୩।୫

ଉପ॑ ତେଽଧାଂ॒ ସହ॑ମାନାମ॒ଭି ତ୍ୱା॑ଧାଂ॒ ସହୀ॑ୟସା । ମାମନୁ॒ ପ୍ର ତେ॒ ମନୋ॑ ବ॒ତ୍ସଂ ଗୌରି॑ବ ଧାବତୁ ପ॒ଥା ବାରି॑ବ ଧାବତୁ ॥ ୧୦।୧୪୫।୦୬, ୮।୮।୩।୬

ଋଷଭମିତି ପଞ୍ଚର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ବୈରାଜଋଷଭଃ ସପତ୍ନନାଶନୋନୁଷ୍ଠୁବନ୍ତ୍ୟା ମହାପଙ୍କ୍ତିଃ । (ଶାକ୍ୱରୋବାଋଷିଃ)।

ଋ॒ଷ॒ଭଂ ମା॑ ସମା॒ନାନାଂ॑ ସ॒ପତ୍ନା॑ନାଂ ବିଷାସ॒ହିମ୍ । ହ॒ନ୍ତାରଂ॒ ଶତ୍ରୂ॑ଣାଂ କୃଧି ବି॒ରାଜଂ॒ ଗୋପ॑ତିଂ॒ ଗବା॑ମ୍ ॥ ୧୦।୧୬୬।୦୧, ୮।୮।୦୨୪।୦୧

ଅ॒ହମ॑ସ୍ମି ସପତ୍ନ॒ହେନ୍ଦ୍ର॑ ଇ॒ବାରି॑ଷ୍ଟୋ॒ ଅକ୍ଷ॑ତଃ । ଅ॒ଧଃ ସ॒ପତ୍ନା॑ ମେ ପ॒ଦୋରି॒ମେ ସର୍ୱେ॑ ଅ॒ଭିଷ୍ଠି॑ତାଃ ॥ ୧୦।୧୬୬।୦୨, ୮।୮।୦୨୪।୦୨

ଅତ୍ରୈ॒ବ ବୋଽପି॑ ନହ୍ୟାମ୍ୟୁ॒ଭେ ଆର୍ତ୍ନୀ॑ ଇବ॒ ଜ୍ୟଯା॑ । ବାଚ॑ସ୍ପତେ॒ ନି ଷେ॑ଧେ॒ମାନ୍ୟଥା॒ ମଦଧ॑ରଂ॒ ବଦା॑ନ୍ ॥ ୧୦।୧୬୬।୦୩, ୮।୮।୦୨୪।୦୩

ଅ॒ଭି॒ଭୂର॒ହମାଗ॑ମଂ ବି॒ଶ୍ୱକ॑ର୍ମେଣ॒ ଧାମ୍ନା॑ । ଆ ବ॑ଶ୍ଚି॒ତ୍ତମା ବୋ॑ ବ୍ର॒ତମା ବୋ॒ଽହଂ ସମି॑ତିଂ ଦଦେ ॥ ୧୦।୧୬୬।୦୪, ୮।୮।୦୨୪।୦୪

ଯୋ॒ଗ॒କ୍ଷେ॒ମଂ ବ॑ ଆ॒ଦାୟା॒ହଂ ଭୂ॑ୟାସମୁତ୍ତ॒ମ ଆ ବୋ॑ ମୂ॒ର୍ଧାନ॑ମକ୍ରମୀମ୍ । ଅ॒ଧ॒ସ୍ପ॒ଦାନ୍ମ॒ ଉଦ୍ୱ॑ଦତ ମ॒ଣ୍ଡୂକା॑ ଇବୋଦ॒କାନ୍ମ॒ଣ୍ଡୂକା॑ ଉଦ॒କାଦି॑ବ ॥ ୧୦।୧୬୬।୦୫, ୮।୮।୦୨୪।୦୫

୫୫। ରାଜୟକ୍ଷ୍ମନାଶନ ସୂକ୍ତଂ

ମୁଞ୍ଚାମିତ୍ୱେତି ପଞ୍ଚର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ପ୍ରାଜାପତ୍ୟୋ ଯକ୍ଷ୍ମନାଶନ ଇନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନୀତ୍ରିଷ୍ଟୁବନ୍ତ୍ୟାନୁଷ୍ଟୁପ୍ । (ମୁଞ୍ଚାମୀତି ସୂକ୍ତେ ରାଜ ଯକ୍ଷ୍ମଘ୍ନମିତ୍ୟୁକ୍ତେ ରାଜୟକ୍ଷ୍ମନାଶନୋ ଦେବତେତିକେଚିତ୍ ଅନ୍ୟେପ୍ରଜାପତିମାହୁଃ ଇନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନୀଇତିତୁୟାସ୍କଃ ଇତ୍ଥଂମତବୈବିଧ୍ୟେପି 'ଷଳାହୁତିଶ୍ଚରୁର୍ମୁଞ୍ଚାମିତ୍ୱାହବିଷା ଜୀବନାୟକମିତ୍ୟେତେନେତି' ଗୃହ୍ୟସୂତ୍ରାନୁସାରିବୃତ୍ତିକୃତ୍କାରିକା କାରାଦିଭିରସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟୈନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନି (ଦେବତାତ୍ୱନିର୍ଦେଶତ୍ତେଏବସ୍ମାଭିରୁକ୍ତେ)

ମୁ॒ଞ୍ଚାମି॑ ତ୍ୱା ହ॒ବିଷା॒ ଜୀବ॑ନାୟ॒ କମ॑ଜ୍ଞାତୟ॒କ୍ଷ୍ମାଦୁ॒ତ ରା॑ଜୟ॒କ୍ଷ୍ମାତ୍ । ଗ୍ରାହି॑ର୍ଜ॒ଗ୍ରାହ॒ ଯଦି॑ ବୈ॒ତଦେ॑ନଂ॒ ତସ୍ୟା॑ ଇନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନୀ॒ ପ୍ର ମୁ॑ମୁକ୍ତମେନମ୍ ॥ ୧୦।୧୬୧।୦୧, ୮।୮।୦୧୯।୦୧

ଯଦି॑ କ୍ଷି॒ତାୟୁ॒ର୍ୟଦି॑ ବା॒ ପରେ॑ତୋ॒ ଯଦି॑ ମୃ॒ତ୍ୟୋର॑ନ୍ତି॒କଂ ନୀ॑ତ ଏ॒ବ । ତମା ହ॑ରାମି॒ ନିର୍ଋ॑ତେରୁ॒ପସ୍ଥା॒ଦସ୍ପା॑ର୍ଷମେନଂ ଶ॒ତଶା॑ରଦାୟ ॥ ୧୦।୧୬୧।୦୨, ୮।୮।୦୧୯।୦୨

ସ॒ହ॒ସ୍ରା॒କ୍ଷେଣ॑ ଶ॒ତଶା॑ରଦେନ ଶ॒ତାୟୁ॑ଷା ହ॒ବିଷାହା॑ର୍ଷମେନମ୍ । ଶ॒ତଂ ଯଥେ॒ମଂ ଶ॒ରଦୋ॒ ନୟା॒ତୀନ୍ଦ୍ରୋ॒ ବିଶ୍ୱ॑ସ୍ୟ ଦୁରି॒ତସ୍ୟ॑ ପା॒ରମ୍ ॥ ୧୦।୧୬୧।୦୩, ୮।୮।୦୧୯।୦୩

ଶ॒ତଂ ଜୀ॑ବ ଶ॒ରଦୋ॒ ବର୍ଧ॑ମାନଃ ଶ॒ତଂ ହେ॑ମ॒ନ୍ତାଞ୍ଛ॒ତମୁ॑ ବସ॒ନ୍ତାନ୍ । ଶ॒ତମି॑ନ୍ଦ୍ରା॒ଗ୍ନୀ ସ॑ବି॒ତା ବୃହ॒ସ୍ପତିଃ॑ ଶ॒ତାୟୁ॑ଷା ହ॒ବିଷେ॒ମଂ ପୁନ॑ର୍ଦୁଃ ॥ ୧୦।୧୬୧।୦୪, ୮।୮।୦୧୯।୦୪

ଆହା॑ର୍ଷଂ॒ ତ୍ୱାବି॑ଦଂ ତ୍ୱା॒ ପୁନ॒ରାଗାଃ॑ ପୁନର୍ନବ । ସର୍ୱା॑ଙ୍ଗ॒ ସର୍ୱଂ॑ ତେ॒ ଚକ୍ଷୁଃ॒ ସର୍ୱ॒ମାୟୁ॑ଶ୍ଚ ତେଽବିଦମ୍ ॥ ୧୦।୧୬୧।୦୫, ୮।୮।୦୧୯।୦୫

ପରିଶିଷ୍ଟମ୍ [ଋଗ୍ୱେଦ ମଣ୍ଡଲ ୧୦, ୧୬୧ ସୂକ୍ତସ୍ୟାନନ୍ତରଂ][ଋଗ୍ୱେଦ ଅଷ୍ଟକ ୮, ଅଧ୍ୟାୟ ୮, ୧୨ ବର୍ଗାନନ୍ତରଂ]

ଊ॒ର୍ଧ୍ୱ॒ରେ॒ଖା ପ୍ର॒ ଦହ॑ନ୍ତେ॒ ବିଷ୍ଣୁ॑।-ରି॒ମ। ମି॑ନ୍ଦ୍ରା॒ଗ୍ନୀ ଅ॒ମୃତ॑।ଞ୍ଜୁଷେଥାମ୍। ମହ୍ୟ॒। ନ୍ଦଧା॑ନା॒ ଉପ॑ ଦୀ॒ର୍ଘ।ମାୟୁ॑।-ର॒ସ୍ମେ~ ଧ॑ତ୍ତଂ॒ ପୁରୁ॑ଭୁଜା॒ ପୁର॑ନ୍ଧିଃ॥

ଅକ୍ଷୀଭ୍ୟାମିତି ଷଡୃଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ କାଶ୍ୟପୋବିବୃହାୟକ୍ଷ୍ମହାନୁଷ୍ଟୁପ୍ ।

ଅ॒କ୍ଷୀଭ୍ୟାଂ॑ ତେ॒ ନାସି॑କାଭ୍ୟାଂ॒ କର୍ଣା॑ଭ୍ୟାଂ॒ ଛୁବୁ॑କା॒ଦଧି॑ । ଯକ୍ଷ୍ମଂ॑ ଶୀର୍ଷ॒ଣ୍ୟଂ॑ ମ॒ସ୍ତିଷ୍କା॑ଜ୍ଜି॒ହ୍ୱାୟା॒ ବି ବୃ॑ହାମି ତେ ॥ ୧୦।୧୬୩।୦୧, ୮।୮।୦୨୧।୦୧

ଗ୍ରୀ॒ବାଭ୍ୟ॑ସ୍ତ ଉ॒ଷ୍ଣିହା॑ଭ୍ୟଃ॒ କୀକ॑ସାଭ୍ୟୋ ଅନୂ॒କ୍ୟା॑ତ୍ । ଯକ୍ଷ୍ମଂ॑ ଦୋଷ॒ଣ୍ୟ୧॒॑ମଂସା॑ଭ୍ୟାଂ ବା॒ହୁଭ୍ୟାଂ॒ ବି ବୃ॑ହାମି ତେ ॥ ୧୦।୧୬୩।୦୨, ୮।୮।୦୨୧।୦୨

ଆ॒ନ୍ତ୍ରେଭ୍ୟ॑ସ୍ତେ॒ ଗୁଦା॑ଭ୍ୟୋ ବନି॒ଷ୍ଠୋର୍ହୃଦ॑ୟା॒ଦଧି॑ । ଯକ୍ଷ୍ମଂ॒ ମତ॑ସ୍ନାଭ୍ୟାଂ ଯ॒କ୍ନଃ ପ୍ଲା॒ଶିଭ୍ୟୋ॒ ବି ବୃ॑ହାମି ତେ ॥ ୧୦।୧୬୩।୦୩, ୮।୮।୦୨୧।୦୩

ଊ॒ରୁଭ୍ୟାଂ॑ ତେ ଅଷ୍ଠୀ॒ବଦ୍ଭ୍ୟାଂ॒ ପାର୍ଷ୍ଣି॑ଭ୍ୟାଂ॒ ପ୍ରପ॑ଦାଭ୍ୟାମ୍ । ଯକ୍ଷ୍ମଂ॒ ଶ୍ରୋଣି॑ଭ୍ୟାଂ॒ ଭାସ॑ଦା॒ଦ୍ଭଂସ॑ସୋ॒ ବି ବୃ॑ହାମି ତେ ॥ ୧୦।୧୬୩।୦୪, ୮।୮।୦୨୧।୦୪

ମେହ॑ନାଦ୍ୱନଙ୍॒କର॑ଣା॒ଲ୍ଲୋମ॑ଭ୍ୟସ୍ତେ ନ॒ଖେଭ୍ୟଃ॑ । ଯକ୍ଷ୍ମଂ॒ ସର୍ୱ॑ସ୍ମାଦା॒ତ୍ମନ॒ସ୍ତମି॒ଦଂ ବି ବୃ॑ହାମି ତେ ॥ ୧୦।୧୬୩।୦୫, ୮।୮।୦୨୧।୦୫

ଅଙ୍ଗା॑ଦଙ୍ଗା॒ଲ୍ଲୋମ୍ନୋ॑ଲୋମ୍ନୋ ଜା॒ତଂ ପର୍ୱ॑ଣିପର୍ୱଣି । ଯକ୍ଷ୍ମଂ॒ ସର୍ୱ॑ସ୍ମାଦା॒ତ୍ମନ॒ସ୍ତମି॒ଦଂ ବି ବୃ॑ହାମି ତେ ॥ ୧୦।୧୬୩।୦୬, ୮।୮।୦୨୧।୦୬

୫୬। ଉଷସ୍ସୂକ୍ତଂ

ଆୟାହୀତି ଚତୁରୃଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟାଙ୍ଗିରସଃ ସଂବର୍ତ ଉଷାଦ୍ୱିପଦାବିରାଟ୍ ।

ଆ ଯା॑ହି॒ ବନ॑ସା ସ॒ହ ଗାବଃ॑ ସଚନ୍ତ ବର୍ତ॒ନିଂ ଯଦୂଧ॑ଭିଃ ॥ ୧୦।୧୭୨।୦୧, ୮।୮।୩୦।୧

ଆ ଯା॑ହି॒ ବସ୍ୱ୍ୟା॑ ଧି॒ୟା ମଂହି॑ଷ୍ଠୋ ଜାର॒ୟନ୍ମ॑ଖଃ ସୁ॒ଦାନୁ॑ଭିଃ ॥ ୧୦।୧୭୨।୦୨, ୮।୮।୩୦।୨

ପି॒ତୁ॒ଭୃତୋ॒ ନ ତନ୍ତୁ॒ମିତ୍ସୁ॒ଦାନ॑ବଃ॒ ପ୍ରତି॑ ଦଧ୍ମୋ॒ ଯଜା॑ମସି ॥ ୧୦।୧୭୨।୦୩, ୮।୮।୩୦।୩

ଉ॒ଷା ଅପ॒ ସ୍ୱସୁ॒ସ୍ତମଃ॒ ସଂ ବ॑ର୍ତୟତି ବର୍ତ॒ନିଂ ସୁ॑ଜା॒ତତା॑ ॥ ୧୦।୧୭୨।୦୪, ୮।୮।୩୦।୪

୫୭। ବୃହସ୍ପତି ସୂକ୍ତଂ

ବୃହସ୍ପତିରିତି ତୃଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ବାର୍ହସ୍ପତ୍ୟସ୍ତ ପୁର୍ମୂର୍ଧା ବୃହସ୍ପତିସ୍ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍ ।

ବୃହ॒ସ୍ପତି॑ର୍ନୟତୁ ଦୁ॒ର୍ଗହା॑ ତି॒ରଃ ପୁନ॑ର୍ନେଷଦ॒ଘଶଂ॑ସାୟ॒ ମନ୍ମ॑ । କ୍ଷି॒ପଦଶ॑ସ୍ତି॒ମପ॑ ଦୁର୍ମ॒ତିଂ ହ॒ନ୍ନଥା॑ କର॒ଦ୍ୟଜ॑ମାନାୟ॒ ଶଂ ଯୋଃ ॥ ୧୦।୧୮୨।୦୧, ୮।୮।୦୪୦।୦୧

ନରା॒ଶଂସୋ॑ ନୋଽବତୁ ପ୍ରୟା॒ଜେ ଶଂ ନୋ॑ ଅସ୍ତ୍ୱନୁୟା॒ଜୋ ହବେ॑ଷୁ । କ୍ଷି॒ପଦଶ॑ସ୍ତି॒ମପ॑ ଦୁର୍ମ॒ତିଂ ହ॒ନ୍ନଥା॑ କର॒ଦ୍ୟଜ॑ମାନାୟ॒ ଶଂ ଯୋଃ ॥ ୧୦।୧୮୨।୦୨, ୮।୮।୦୪୦।୦୨

ତପୁ॑ର୍ମୂର୍ଧା ତପତୁ ର॒କ୍ଷସୋ॒ ଯେ ବ୍ର॑ହ୍ମ॒ଦ୍ୱିଷଃ॒ ଶର॑ବେ॒ ହନ୍ତ॒ବା ଉ॑ । କ୍ଷି॒ପଦଶ॑ସ୍ତି॒ମପ॑ ଦୁର୍ମ॒ତିଂ ହ॒ନ୍ନଥା॑ କର॒ଦ୍ୟଜ॑ମାନାୟ॒ ଶଂ ଯୋଃ ॥ ୧୦।୧୮୨।୦୩, ୮।୮।୦୪୦।୦୩

୫୮। ଧ୍ରୁବ ସୂକ୍ତଂ

ଅଭୀବର୍ତେନେତି ପଞ୍ଚର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟାଙ୍ଗିରସୋଭୀବର୍ତୋ ରାଜାନୁଷ୍ଟୁପ୍ ।

ଅ॒ଭୀ॒ବ॒ର୍ତେନ॑ ହ॒ବିଷା॒ ଯେନେନ୍ଦ୍ରୋ॑ ଅଭିବାବୃ॒ତେ । ତେନା॒ସ୍ମାନ୍ବ୍ର॑ହ୍ମଣସ୍ପତେ॒ଽଭି ରା॒ଷ୍ଟ୍ରାୟ॑ ବର୍ତୟ ॥ ୧୦।୧୭୪।୦୧, ୮।୮।୦୩୨।୦୧

ଅ॒ଭି॒ବୃତ୍ୟ॑ ସ॒ପତ୍ନା॑ନ॒ଭି ଯା ନୋ॒ ଅରା॑ତୟଃ । ଅ॒ଭି ପୃ॑ତ॒ନ୍ୟନ୍ତଂ॑ ତିଷ୍ଠା॒ଭି ଯୋ ନ॑ ଇର॒ସ୍ୟତି॑ ॥ ୧୦।୧୭୪।୦୨, ୮।୮।୦୩୨।୦୨

ଅ॒ଭି ତ୍ୱା॑ ଦେ॒ବଃ ସ॑ବି॒ତାଭି ସୋମୋ॑ ଅବୀବୃତତ୍ । ଅ॒ଭି ତ୍ୱା॒ ବିଶ୍ୱା॑ ଭୂ॒ତାନ୍ୟ॑ଭୀବ॒ର୍ତୋ ଯଥାସ॑ସି ॥ ୧୦।୧୭୪।୦୩, ୮।୮।୦୩୨।୦୩

ଯେନେନ୍ଦ୍ରୋ॑ ହ॒ବିଷା॑ କୃ॒ତ୍ୱ୍ୟଭ॑ବଦ୍ଦ୍ୟୁ॒ମ୍ନ୍ୟୁ॑ତ୍ତ॒ମଃ । ଇ॒ଦଂ ତଦ॑କ୍ରି ଦେବା ଅସପ॒ତ୍ନଃ କିଲା॑ଭୁବମ୍ ॥ ୧୦।୧୭୪।୦୪, ୮।୮।୦୩୨।୦୪

ଅ॒ସ॒ପ॒ତ୍ନଃ ସ॑ପତ୍ନ॒ହାଭିରା॑ଷ୍ଟ୍ରୋ ବିଷାସ॒ହିଃ । ଯଥା॒ହମେ॑ଷାଂ ଭୂ॒ତାନାଂ॑ ବି॒ରାଜା॑ନି॒ ଜନ॑ସ୍ୟ ଚ ॥ ୧୦।୧୭୪।୦୫, ୮।୮।୦୩୨।୦୫

ପ୍ରବଇତି ଚତୁରୃଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟୋର୍ଧ୍ୱଗ୍ରାବାର୍ବୁଦଃ ସର୍ପଋଷିପୁତ୍ରୋଗ୍ରାବାଣୋଗାୟତ୍ରୀ ।

ପ୍ର ବୋ॑ ଗ୍ରାବାଣଃ ସବି॒ତା ଦେ॒ବଃ ସୁ॑ବତୁ॒ ଧର୍ମ॑ଣା । ଧୂ॒ର୍ଷୁ ଯୁ॑ଜ୍ୟଧ୍ୱଂ ସୁନୁ॒ତ ॥ ୧୦।୧୭୫।୦୧, ୮।୮।୦୩୩।୦୧

ଗ୍ରାବା॑ଣୋ॒ ଅପ॑ ଦୁ॒ଚ୍ଛୁନା॒ମପ॑ ସେଧତ ଦୁର୍ମ॒ତିମ୍ । ଉ॒ସ୍ରାଃ କ॑ର୍ତନ ଭେଷ॒ଜମ୍ ॥ ୧୦।୧୭୫।୦୨, ୮।୮।୦୩୩।୦୨

ଗ୍ରାବା॑ଣ॒ ଉପ॑ରେ॒ଷ୍ୱା ମ॑ହୀ॒ୟନ୍ତେ॑ ସ॒ଜୋଷ॑ସଃ । ବୃଷ୍ଣେ॒ ଦଧ॑ତୋ॒ ବୃଷ୍ଣ୍ୟ॑ମ୍ ॥ ୧୦।୧୭୫।୦୩, ୮।୮।୦୩୩।୦୩

ଗ୍ରାବା॑ଣଃ ସବି॒ତା ନୁ ବୋ॑ ଦେ॒ବଃ ସୁ॑ବତୁ॒ ଧର୍ମ॑ଣା । ଯଜ॑ମାନାୟ ସୁନ୍ୱ॒ତେ ॥ ୧୦।୧୭୫।୦୪, ୮।୮।୦୩୩।୦୪

୫୯। ବିଶ୍ୱକର୍ମ ସୂକ୍ତଂ

ଯଇମାବିଶ୍ୱେତି ସପ୍ତର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ଭୌବନୋବିଶ୍ୱକର୍ମାବିଶ୍ୱକର୍ମାତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍ ଦ୍ୱିତୀୟାବିରାଡ୍ରୂପା ।

ଯ ଇ॒ମା ବିଶ୍ୱା॒ ଭୁବ॑ନାନି॒ ଜୁହ୍ୱ॒ଦୃଷି॒ର୍ହୋତା॒ ନ୍ୟସୀ॑ଦତ୍ପି॒ତା ନଃ॑ । ସ ଆ॒ଶିଷା॒ ଦ୍ରବି॑ଣମି॒ଚ୍ଛମା॑ନଃ ପ୍ରଥମ॒ଚ୍ଛଦବ॑ରାଁ॒ ଆ ବି॑ବେଶ ॥ ୧୦।୦୮୧।୦୧, ୮।୩।୦୧୬।୦୧

କିଂ ସ୍ୱି॑ଦାସୀଦଧି॒ଷ୍ଠାନ॑ମା॒ରମ୍ଭ॑ଣଂ କତ॒ମତ୍ସ୍ୱି॑ତ୍କ॒ଥାସୀ॑ତ୍ । ଯତୋ॒ ଭୂମିଂ॑ ଜ॒ନୟ॑ନ୍ୱି॒ଶ୍ୱକ॑ର୍ମା॒ ବି ଦ୍ୟାମୌର୍ଣୋ॑ନ୍ମହି॒ନା ବି॒ଶ୍ୱଚ॑କ୍ଷାଃ ॥ ୧୦।୦୮୧।୦୨, ୮।୩।୦୧୬।୦୨

ବି॒ଶ୍ୱତ॑ଶ୍ଚକ୍ଷୁରୁ॒ତ ବି॒ଶ୍ୱତୋ॑ମୁଖୋ ବି॒ଶ୍ୱତୋ॑ବାହୁରୁ॒ତ ବି॒ଶ୍ୱତ॑ସ୍ପାତ୍ । ସଂ ବା॒ହୁଭ୍ୟାଂ॒ ଧମ॑ତି॒ ସଂ ପତ॑ତ୍ରୈ॒ର୍ଦ୍ୟାବା॒ଭୂମୀ॑ ଜ॒ନୟ॑ନ୍ଦେ॒ବ ଏକଃ॑ ॥ ୧୦।୦୮୧।୦୩, ୮।୩।୦୧୬।୦୩

କିଂ ସ୍ୱି॒ଦ୍ୱନଂ॒ କ ଉ॒ ସ ବୃ॒କ୍ଷ ଆ॑ସ॒ ଯତୋ॒ ଦ୍ୟାବା॑ପୃଥି॒ବୀ ନି॑ଷ୍ଟତ॒କ୍ଷୁଃ । ମନୀ॑ଷିଣୋ॒ ମନ॑ସା ପୃ॒ଚ୍ଛତେଦୁ॒ ତଦ୍ୟଦ॒ଧ୍ୟତି॑ଷ୍ଠ॒ଦ୍ଭୁବ॑ନାନି ଧା॒ରୟ॑ନ୍ ॥ ୧୦।୦୮୧।୦୪, ୮।୩।୦୧୬।୦୪

ଯା ତେ॒ ଧାମା॑ନି ପର॒ମାଣି॒ ଯାବ॒ମା ଯା ମ॑ଧ୍ୟ॒ମା ବି॑ଶ୍ୱକର୍ମନ୍ନୁ॒ତେମା । ଶିକ୍ଷା॒ ସଖି॑ଭ୍ୟୋ ହ॒ବିଷି॑ ସ୍ୱଧାବଃ ସ୍ୱ॒ୟଂ ଯ॑ଜସ୍ୱ ତ॒ନ୍ୱଂ॑ ବୃଧା॒ନଃ ॥ ୧୦।୦୮୧।୦୫, ୮।୩।୦୧୬।୦୫

ବିଶ୍ୱ॑କର୍ମନ୍ହ॒ବିଷା॑ ବାବୃଧା॒ନଃ ସ୍ୱ॒ୟଂ ଯ॑ଜସ୍ୱ ପୃଥି॒ବୀମୁ॒ତ ଦ୍ୟାମ୍ । ମୁହ୍ୟ॑ନ୍ତ୍ୱ॒ନ୍ୟେ ଅ॒ଭିତୋ॒ ଜନା॑ସ ଇ॒ହାସ୍ମାକଂ॑ ମ॒ଘବା॑ ସୂ॒ରିର॑ସ୍ତୁ ॥ ୧୦।୦୮୧।୦୬, ୮।୩।୦୧୬।୦୬

ବା॒ଚସ୍ପତିଂ॑ ବି॒ଶ୍ୱକ॑ର୍ମାଣମୂ॒ତୟେ॑ ମନୋ॒ଜୁବଂ॒ ବାଜେ॑ ଅ॒ଦ୍ୟା ହୁ॑ବେମ । ସ ନୋ॒ ବିଶ୍ୱା॑ନି॒ ହବ॑ନାନି ଜୋଷଦ୍ୱି॒ଶ୍ୱଶ॑ମ୍ଭୂ॒ରବ॑ସେ ସା॒ଧୁକ॑ର୍ମା ॥ ୧୦।୦୮୧।୦୭, ୮।୩।୦୧୬।୦୭

ଚକ୍ଷୁଷଇତି ସପ୍ତର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ଭୌବନୋବିଶ୍ୱକର୍ମାବିଶ୍ୱକର୍ମାତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍ ।

ଚକ୍ଷୁ॑ଷଃ ପି॒ତା ମନ॑ସା॒ ହି ଧୀରୋ॑ ଘୃ॒ତମେ॑ନେ ଅଜନ॒ନ୍ନନ୍ନ॑ମାନେ । ଯ॒ଦେଦନ୍ତା॒ ଅଦ॑ଦୃହନ୍ତ॒ ପୂର୍ୱ॒ ଆଦିଦ୍ଦ୍ୟାବା॑ପୃଥି॒ବୀ ଅ॑ପ୍ରଥେତାମ୍ ॥ ୧୦।୦୮୨।୦୧, ୮।୩।୦୧୭।୦୧

ବି॒ଶ୍ୱକ॑ର୍ମା॒ ବିମ॑ନା॒ ଆଦ୍ୱିହା॑ୟା ଧା॒ତା ବି॑ଧା॒ତା ପ॑ର॒ମୋତ ସନ୍॒ଦୃକ୍ । ତେଷା॑ମି॒ଷ୍ଟାନି॒ ସମି॒ଷା ମ॑ଦନ୍ତି॒ ଯତ୍ରା॑ ସପ୍ତଋ॒ଷୀନ୍ପ॒ର ଏକ॑ମା॒ହୁଃ ॥ ୧୦।୦୮୨।୦୨, ୮।୩।୦୧୭।୦୨

ଯୋ ନଃ॑ ପି॒ତା ଜ॑ନି॒ତା ଯୋ ବି॑ଧା॒ତା ଧାମା॑ନି॒ ବେଦ॒ ଭୁବ॑ନାନି॒ ବିଶ୍ୱା॑ । ଯୋ ଦେ॒ବାନାଂ॑ ନାମ॒ଧା ଏକ॑ ଏ॒ବ ତଂ ସ॑ମ୍ପ୍ର॒ଶ୍ନଂ ଭୁବ॑ନା ଯନ୍ତ୍ୟ॒ନ୍ୟା ॥ ୧୦।୦୮୨।୦୩, ୮।୩।୦୧୭।୦୩

ତ ଆୟ॑ଜନ୍ତ॒ ଦ୍ରବି॑ଣଂ॒ ସମ॑ସ୍ମା॒ ଋଷ॑ୟଃ॒ ପୂର୍ୱେ॑ ଜରି॒ତାରୋ॒ ନ ଭୂ॒ନା । ଅ॒ସୂର୍ତେ॒ ସୂର୍ତେ॒ ରଜ॑ସି ନିଷ॒ତ୍ତେ ଯେ ଭୂ॒ତାନି॑ ସ॒ମକୃ॑ଣ୍ୱନ୍ନି॒ମାନି॑ ॥ ୧୦।୦୮୨।୦୪, ୮।୩।୦୧୭।୦୪

ପ॒ରୋ ଦି॒ବା ପ॒ର ଏ॒ନା ପୃ॑ଥି॒ବ୍ୟା ପ॒ରୋ ଦେ॒ବେଭି॒ରସୁ॑ରୈ॒ର୍ୟଦସ୍ତି॑ । କଂ ସ୍ୱି॒ଦ୍ଗର୍ଭଂ॑ ପ୍ରଥ॒ମଂ ଦ॑ଧ୍ର॒ ଆପୋ॒ ଯତ୍ର॑ ଦେ॒ବାଃ ସ॒ମପ॑ଶ୍ୟନ୍ତ॒ ବିଶ୍ୱେ॑ ॥ ୧୦।୦୮୨।୦୫, ୮।୩।୦୧୭।୦୫

ତମିଦ୍ଗର୍ଭଂ॑ ପ୍ରଥ॒ମଂ ଦ॑ଧ୍ର॒ ଆପୋ॒ ଯତ୍ର॑ ଦେ॒ବାଃ ସ॒ମଗ॑ଚ୍ଛନ୍ତ॒ ବିଶ୍ୱେ॑ । ଅ॒ଜସ୍ୟ॒ ନାଭା॒ବଧ୍ୟେକ॒ମର୍ପି॑ତଂ॒ ଯସ୍ମି॒ନ୍ୱିଶ୍ୱା॑ନି॒ ଭୁବ॑ନାନି ତ॒ସ୍ଥୁଃ ॥ ୧୦।୦୮୨।୦୬, ୮।୩।୦୧୭।୦୬

ନ ତଂ ବି॑ଦାଥ॒ ଯ ଇ॒ମା ଜ॒ଜାନା॒ନ୍ୟଦ୍ୟୁ॒ଷ୍ମାକ॒ମନ୍ତ॑ରଂ ବଭୂବ । ନୀ॒ହା॒ରେଣ॒ ପ୍ରାବୃ॑ତା॒ ଜଲ୍ପ୍ୟା॑ ଚାସୁ॒ତୃପ॑ ଉକ୍ଥ॒ଶାସ॑ଶ୍ଚରନ୍ତି ॥ ୧୦।୦୮୨।୦୭, ୮।୩।୦୧୭।୦୭

୬୦। ତାର୍କ୍ଷ୍ୟ ସୂକ୍ତଂ

ତ୍ୟମୂଷ୍ୱିତି ତୃଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ତାର୍କ୍ଷ୍ୟୋରିଷ୍ଟନେମିସ୍ତାର୍କ୍ଷ୍ୟସ୍ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍ ।

ତ୍ୟମୂ॒ ଷୁ ବା॒ଜିନଂ॑ ଦେ॒ବଜୂ॑ତଂ ସ॒ହାବା॑ନଂ ତରୁ॒ତାରଂ॒ ରଥା॑ନାମ୍ । ଅରି॑ଷ୍ଟନେମିଂ ପୃତ॒ନାଜ॑ମା॒ଶୁଂ ସ୍ୱ॒ସ୍ତୟେ॒ ତାର୍କ୍ଷ୍ୟ॑ମି॒ହା ହୁ॑ବେମ ॥ ୧୦।୧୭୮।୦୧, ୮।୮।୦୩୬।୦୧

ଇନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ୟେବ ରା॒ତିମା॒ଜୋହୁ॑ବାନାଃ ସ୍ୱ॒ସ୍ତୟେ॒ ନାବ॑ମି॒ବା ରୁ॑ହେମ । ଉର୍ୱୀ॒ ନ ପୃଥ୍ୱୀ॒ ବହୁ॑ଲେ॒ ଗଭୀ॑ରେ॒ ମା ବା॒ମେତୌ॒ ମା ପରେ॑ତୌ ରିଷାମ ॥ ୧୦।୧୭୮।୦୨, ୮।୮।୦୩୬।୦୨

ସ॒ଦ୍ୟଶ୍ଚି॒ଦ୍ୟଃ ଶବ॑ସା॒ ପଞ୍ଚ॑ କୃ॒ଷ୍ଟୀଃ ସୂର୍ୟ॑ ଇବ॒ ଜ୍ୟୋତି॑ଷା॒ପସ୍ତ॒ତାନ॑ । ସ॒ହ॒ସ୍ର॒ସାଃ ଶ॑ତ॒ସା ଅ॑ସ୍ୟ॒ ରଂହି॒ର୍ନ ସ୍ମା॑ ବରନ୍ତେ ଯୁବ॒ତିଂ ନ ଶର୍ୟା॑ମ୍ ॥ ୧୦।୧୭୮।୦୩, ୮।୮।୦୩୬।୦୩

୬୧। ବାକ୍ ସୂକ୍ତଂ

ଗା॒ୟ॒ତ୍ରେଣ॒ ପ୍ରତି॑ ମିମୀତେ ଅ॒ର୍କମ॒ର୍କେଣ॒ ସାମ॒ ତ୍ରୈଷ୍ଟୁ॑ଭେନ ବା॒କମ୍ । ବା॒କେନ॑ ବା॒କଂ ଦ୍ୱି॒ପଦା॒ ଚତୁ॑ଷ୍ପଦା॒କ୍ଷରେ॑ଣ ମିମତେ ସ॒ପ୍ତ ବାଣୀଃ॑ ॥ ୧।୧୬୪।୨୪, ୨।୩।୦୧୮।୦୪ {ଔଚଥ୍ୟୋ ଦୀର୍ଘତମାଃ । ବିଶ୍ୱଦେବାଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ତସ୍ୟାଃ॑ ସମୁ॒ଦ୍ରା ଅଧି॒ ବି କ୍ଷ॑ରନ୍ତି॒ ତେନ॑ ଜୀବନ୍ତି ପ୍ର॒ଦିଶ॒ଶ୍ଚତ॑ସ୍ରଃ । ତତଃ॑ କ୍ଷରତ୍ୟ॒କ୍ଷରଂ॒ ତଦ୍ୱିଶ୍ୱ॒ମୁପ॑ ଜୀବତି ॥ ୧।୧୬୪।୪୨, ୨।୩।୦୨୨।୦୨ {ଔଚଥ୍ୟୋ ଦୀର୍ଘତମାଃ । ୧/୨: ବାକ୍ ୨/୨: ଚାପଃ । ପ୍ରସ୍ତାରପଙ୍କ୍ତିଃ}

ଚ॒ତ୍ୱାରି॒ ବାକ୍ପରି॑ମିତା ପ॒ଦାନି॒ ତାନି॑ ବିଦୁର୍ବ୍ରାହ୍ମ॒ଣା ଯେ ମ॑ନୀ॒ଷିଣଃ॑ । ଗୁହା॒ ତ୍ରୀଣି॒ ନିହି॑ତା॒ ନେଙ୍ଗ॑ୟନ୍ତି ତୁ॒ରୀୟଂ॑ ବା॒ଚୋ ମ॑ନୁ॒ଷ୍ୟା॑ ବଦନ୍ତି ॥ ୧।୧୬୪।୪୫, ୨।୩।୦୨୨।୦୫ {ଔଚଥ୍ୟୋ ଦୀର୍ଘତମାଃ । ବାକ୍ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ସ॒ସ॒ର୍ପ॒ରୀର॑ଭର॒ତ୍ତୂୟ॑ମେ॒ଭ୍ୟୋଽଧି॒ ଶ୍ରବଃ॒ ପାଞ୍ଚ॑ଜନ୍ୟାସୁ କୃ॒ଷ୍ଟିଷୁ॑ । ସା ପ॒କ୍ଷ୍ୟା॒୩॒॑ ନବ୍ୟ॒ମାୟୁ॒ର୍ଦଧା॑ନା॒ ଯାଂ ମେ॑ ପଲସ୍ତିଜମଦ॒ଗ୍ନୟୋ॑ ଦ॒ଦୁଃ ॥ ୩।୦୫୩।୧୬, ୩।୩।୦୨୨।୦୧ {ଗାଥିନୋ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଃ । ସସର୍ପରୀ ବାକ୍ । ଜଗତୀ}

ଯଦ୍ୱାଗ୍ୱଦ॑ନ୍ତ୍ୟବିଚେତ॒ନାନି॒ ରାଷ୍ଟ୍ରୀ॑ ଦେ॒ବାନାଂ॑ ନିଷ॒ସାଦ॑ ମ॒ନ୍ଦ୍ରା । ଚତ॑ସ୍ର॒ ଊର୍ଜଂ॑ ଦୁଦୁହେ॒ ପୟାଂ॑ସି॒ କ୍ୱ॑ ସ୍ୱିଦସ୍ୟାଃ ପର॒ମଂ ଜ॑ଗାମ ॥ ୮।୧୦୦।୧୦, ୬।୭।୫।୪ {ଭାର୍ଗବୋ ନେମଃ । ବାକ୍ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ଦେ॒ବୀଂ ବାଚ॑ମଜନୟନ୍ତ ଦେ॒ବାସ୍ତାଂ ବି॒ଶ୍ୱରୂ॑ପାଃ ପ॒ଶବୋ॑ ବଦନ୍ତି । ସା ନୋ॑ ମ॒ନ୍ଦ୍ରେଷ॒ମୂର୍ଜଂ॒ ଦୁହା॑ନା ଧେ॒ନୁର୍ୱାଗ॒ସ୍ମାନୁପ॒ ସୁଷ୍ଟୁ॒ତୈତୁ॑ ॥ ୮।୧୦୦।୧୧, ୬।୭।୫।୫ {ଭାର୍ଗବୋ ନେମଃ । ବାକ୍ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ସକ୍ତୁ॑ମିବ॒ ତିତ॑ଉନା ପୁ॒ନନ୍ତୋ॒ ଯତ୍ର॒ ଧୀରା॒ ମନ॑ସା॒ ବାଚ॒ମକ୍ର॑ତ । ଅତ୍ରା॒ ସଖା॑ୟଃ ସ॒ଖ୍ୟାନି॑ ଜାନତେ ଭ॒ଦ୍ରୈଷାଂ॑ ଲ॒କ୍ଷ୍ମୀର୍ନିହି॒ତାଧି॑ ବା॒ଚି ॥ ୧୦।୦୭୧।୦୨, ୮।୨।୦୨୩।୦୨ {ବୃହସ୍ପତିଃ । ଜ୍ଞାନଂ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

୬୨। ଶଚୀ ସୂକ୍ତଂ

ଉଦସାବିତି ଷଢଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ପୌଲୋମୀ ଶଚୀଶଚ୍ୟନୁଷ୍ଟୁପ୍ ।

ଉଦ॒ସୌ ସୂର୍ୟୋ॑ ଅଗା॒ଦୁଦ॒ୟଂ ମା॑ମ॒କୋ ଭଗଃ॑ । ଅ॒ହଂ ତଦ୍ୱି॑ଦ୍ୱ॒ଲା ପତି॑ମ॒ଭ୍ୟ॑ସାକ୍ଷି ବିଷାସ॒ହିଃ ॥ ୧୦।୧୫୯।୦୧, ୮।୮।୦୧୭।୦୧

ଅ॒ହଂ କେ॒ତୁର॒ହଂ ମୂ॒ର୍ଧାହମୁ॒ଗ୍ରା ବି॒ବାଚ॑ନୀ । ମମେଦନୁ॒ କ୍ରତୁଂ॒ ପତିଃ॑ ସେହା॒ନାୟା॑ ଉ॒ପାଚ॑ରେତ୍ ॥ ୧୦।୧୫୯।୦୨, ୮।୮।୦୧୭।୦୨

ମମ॑ ପୁ॒ତ୍ରାଃ ଶ॑ତ୍ରୁ॒ହଣୋଽଥୋ॑ ମେ ଦୁହି॒ତା ବି॒ରାଟ୍ । ଉ॒ତାହମ॑ସ୍ମି ସଞ୍ଜ॒ୟା ପତ୍ୟୌ॑ ମେ॒ ଶ୍ଲୋକ॑ ଉତ୍ତ॒ମଃ ॥ ୧୦।୧୫୯।୦୩, ୮।୮।୦୧୭।୦୩

ଯେନେନ୍ଦ୍ରୋ॑ ହ॒ବିଷା॑ କୃ॒ତ୍ୱ୍ୟଭ॑ବଦ୍ଦ୍ୟୁ॒ମ୍ନ୍ୟୁ॑ତ୍ତ॒ମଃ । ଇ॒ଦଂ ତଦ॑କ୍ରି ଦେବା ଅସପ॒ତ୍ନା କିଲା॑ଭୁବମ୍ ॥ ୧୦।୧୫୯।୦୪, ୮।୮।୦୧୭।୦୪

ଅ॒ସ॒ପ॒ତ୍ନା ସ॑ପତ୍ନ॒ଘ୍ନୀ ଜୟ॑ନ୍ତ୍ୟଭି॒ଭୂବ॑ରୀ । ଆବୃ॑କ୍ଷମ॒ନ୍ୟାସାଂ॒ ବର୍ଚୋ॒ ରାଧୋ॒ ଅସ୍ଥେ॑ୟସାମିବ ॥ ୧୦।୧୫୯।୦୫, ୮।୮।୦୧୭।୦୫

ସମ॑ଜୈଷମି॒ମା ଅ॒ହଂ ସ॒ପତ୍ନୀ॑ରଭି॒ଭୂବ॑ରୀ । ଯଥା॒ହମ॒ସ୍ୟ ବୀ॒ରସ୍ୟ॑ ବି॒ରାଜା॑ନି॒ ଜନ॑ସ୍ୟ ଚ ॥ ୧୦।୧୫୯।୦୬, ୮।୮।୦୧୭।୦୬

୬୩। କେଶୀ ସୂକ୍ତଂ

କେଶୀତି ସପ୍ତର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ବାତରଶନା ଜୂତିର୍ୱାତଜୂତିର୍ୱିପ୍ର ଜୂତିର୍ୱୃଷାଣକଃ କରିକ୍ରତ ଏତଶଋଷ୍ୟଶୃଙ୍ଗ ଇତି କ୍ରମେଣୈକର୍ଚାଋଷୟଃ । କେଶ୍ୟଗ୍ନିସୂର୍ୟବାୟବୋଦେବତାଅନୁଷ୍ଟୁପ୍ ।

କେ॒ଶ୍ୟ୧॒॑ଗ୍ନିଂ କେ॒ଶୀ ବି॒ଷଂ କେ॒ଶୀ ବି॑ଭର୍ତି॒ ରୋଦ॑ସୀ । କେ॒ଶୀ ବିଶ୍ୱଂ॒ ସ୍ୱ॑ର୍ଦୃ॒ଶେ କେ॒ଶୀଦଂ ଜ୍ୟୋତି॑ରୁଚ୍ୟତେ ॥ ୧୦।୧୩୬।୦୧, ୮।୭।୦୨୪।୦୧

ମୁନ॑ୟୋ॒ ବାତ॑ରଶନାଃ ପି॒ଶଙ୍ଗା॑ ବସତେ॒ ମଲା॑ । ବାତ॒ସ୍ୟାନୁ॒ ଧ୍ରାଜିଂ॑ ଯନ୍ତି॒ ଯଦ୍ଦେ॒ବାସୋ॒ ଅବି॑କ୍ଷତ ॥ ୧୦।୧୩୬।୦୨, ୮।୭।୦୨୪।୦୨

ଉନ୍ମ॑ଦିତା॒ ମୌନେ॑ୟେନ॒ ବାତାଁ॒ ଆ ତ॑ସ୍ଥିମା ବ॒ୟମ୍ । ଶରୀ॒ରେଦ॒ସ୍ମାକଂ॑ ଯୂ॒ୟଂ ମର୍ତା॑ସୋ ଅ॒ଭି ପ॑ଶ୍ୟଥ ॥ ୧୦।୧୩୬।୦୩, ୮।୭।୦୨୪।୦୩

ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷେଣ ପତତି॒ ବିଶ୍ୱା॑ ରୂ॒ପାବ॒ଚାକ॑ଶତ୍ । ମୁନି॑ର୍ଦେ॒ବସ୍ୟ॑ଦେବସ୍ୟ॒ ସୌକୃ॑ତ୍ୟାୟ॒ ସଖା॑ ହି॒ତଃ ॥ ୧୦।୧୩୬।୦୪, ୮।୭।୦୨୪।୦୪

ବାତ॒ସ୍ୟାଶ୍ୱୋ॑ ବା॒ୟୋଃ ସଖାଥୋ॑ ଦେ॒ବେଷି॑ତୋ॒ ମୁନିଃ॑ । ଉ॒ଭୌ ସ॑ମୁ॒ଦ୍ରାବା କ୍ଷେ॑ତି॒ ଯଶ୍ଚ॒ ପୂର୍ୱ॑ ଉ॒ତାପ॑ରଃ ॥ ୧୦।୧୩୬।୦୫, ୮।୭।୦୨୪।୦୫

ଅ॒ପ୍ସ॒ରସାଂ॑ ଗନ୍ଧ॒ର୍ୱାଣାଂ॑ ମୃ॒ଗାଣାଂ॒ ଚର॑ଣେ॒ ଚର॑ନ୍ । କେ॒ଶୀ କେତ॑ସ୍ୟ ବି॒ଦ୍ୱାନ୍ତ୍ସଖା॑ ସ୍ୱା॒ଦୁର୍ମ॒ଦିନ୍ତ॑ମଃ ॥ ୧୦।୧୩୬।୦୬, ୮।୭।୦୨୪।୦୬

ବା॒ୟୁର॑ସ୍ମା॒ ଉପା॑ମନ୍ଥତ୍ପି॒ନଷ୍ଟି॑ ସ୍ମା କୁନନ୍ନ॒ମା । କେ॒ଶୀ ବି॒ଷସ୍ୟ॒ ପାତ୍ରେ॑ଣ॒ ଯଦ୍ରୁ॒ଦ୍ରେଣାପି॑ବତ୍ସ॒ହ ॥ ୧୦।୧୩୬।୦୭, ୮।୭।୦୨୪।୦୭

୬୪। ସର୍ପସୂକ୍ତଂ

ପରିଶିଷ୍ଟମ୍ [ଋଗ୍ୱେଦ ମଣ୍ଡଲ ୭, ୫୫ ସୂକ୍ତସ୍ୟାନନ୍ତରଂ][ଋଗ୍ୱେଦ ଅଷ୍ଟକ ୫, ଅଧ୍ୟାୟ ୪, ୨୨ ବର୍ଗାନନ୍ତରଂ]

ସ୍ୱ॒ପ୍ନ ସ୍ୱ॒ପ୍ନାଧି॒କର॑ଣେ॒- ସର୍ୱ॒।ନ୍ନିଷ୍ୱା॑ପୟା॒ ଜନ॑ମ୍। ଆ ସୂର୍ୟ॑ ମ॒ନ୍ୟା।ନ୍ତ୍ସ୍ୱା॒ପୟା॒- ବ୍ୟୁ॑୧(ଉ॒)ଷ।ଞ୍ଜା॑ଗ୍ରିୟା। ମ॒ହମ୍॥

ଅଜ॑ଗରୋ ନାମ ସ॒ର୍ପ।-ସ୍ସ॒ର୍ପି। ର॑ବିଷୋ ମ॒ହାନ୍। ତସ୍ମି॒।ନ୍ହି ସର୍ପ॒। ସ୍ସୁଧି॑ତ॒।-ସ୍ତେନ॑ ତ୍ୱା ସ୍ୱାପୟାମସି॥

ସର୍ପ॒। ସ୍ସର୍ପୋ॑ ଅ॒ଜଗ॑ର।-ସ୍ସ॒ର୍ପି। ର॑ବିଷୋ ମ॒ହାନ୍। ତସ୍ୟ॒ ସର୍ପା॑।ତ୍ସିନ୍ଧବ॒।-ସ୍ତସ୍ୟ॑ ଗା॒ଧ। ମ॑ଶୀମହି॥

କା॒ଳି॒କୋ ନା॑ମ ସ॒ର୍ପୋ॒- ନ॒ବନା॑ଗ। ସ॒ହସ୍ର॑ବଲଃ। ଯ॒ମୁ॒ନ॒ହ୍ର॒ଦେ ହ॑ ସୋ ଜା॒ତୋ॒୩(ଓ॒)- ଯୋ ନା॑ରାୟଣ॒ବାହ॑ନଃ॥

ଯଦି॑ କା॒ଳିକ॑ଦୂତ॒ସ୍ୟ॒- ଯ॒ଦି କା॑: କାଳି॒କା।ଦ୍ଭ॑ୟାତ୍। ଜନ୍ମ॑ଭୂ॒ମି। ମ॑ତିକ୍ରା॒ନ୍ତୋ॒- ନି॒ର୍ୱିଷୋ॑ ଯାତି॒ କାଳି॑କଃ॥

ଆ ଯା॑ହୀନ୍ଦ୍ର ପ॒ଥିଭି॑। ରୀଳି॒ତେଭି॑।-ର୍ୟ॒ଜ୍ଞ ମି॒ମ।ନ୍ନୋ॑ ଭାଗ॒ଧେୟ॑।ଞ୍ଜୁଷସ୍ୱ। ତୃ॒ପ୍ତା।ଞ୍ଜ॑ହୁ॒। ର୍ମାତୁ॑ଲସ୍ୟେବ॒ ଯୋଷା॑- ଭା॒ଗ।ସ୍ତେ ପୈତୃ॑ଷ୍ୱ॒ସେୟୀ॑ ବ॒ପାମି॑ବ॥

ଯ॒ଶସ୍କ॑ରଂ॒ ବଲ॑ବନ୍ତଂ ପ୍ର॒ଭୁତ୍ୱ॑।-ନ୍ତମେ॒ବ ରା॑ଜାଽଧି॒ପତି॑। ର୍ବଭୂବ। ସ॒ଙ୍କୀ॒ର୍ଣନା॑ଗାଽଶ୍ୱ॒ପତି॑। ର୍ନରା॒ଣାଂ- ସୁ॑ମ॒ଙ୍ଗଲ୍ୟଂ॑ ସତତ। ନ୍ଦୀ॒ର୍ଘ।ମାୟୁଃ॑॥

କ॒ର୍କୋ॒ଟ॒କୋ ନା॑ମ ସ॒ର୍ପୋ- ଯୋ॒ ଦୃଷ୍ଟୀ॑ବିଷ॒ ଉଚ୍ୟ॑ତେ। ତସ୍ୟ॑ ସ॒ର୍ପସ୍ୟ॑ ସର୍ପ॒ତ୍ୱ॒।-ନ୍ତ॒ସ୍ମୈ ସ॑ର୍ପ ନ॒ମୋଽସ୍ତୁ॑ତେ॥

ଯେ॒୩(ଅ)ଽଦୋ ରୋ॑ଚ॒ନେ ଦି॒ବୋ- ଯେ ବା॒ ସୂର୍ୟ॑ସ୍ୟ ର॒ଶ୍ମିଷୁ॑। ଯେଷା॑। ମ॒ପ୍ସୁ ସଦ॑।ସ୍କୃ॒ତ।-ନ୍ତେଭ୍ୟ॑। ସ୍ସ॒ର୍ପେଭ୍ୟୋ॒ ନମଃ॑॥

ଯା ଇଷ॑ବୋ ଯାତୁ॒ଧାନା॑ନାଁ॒- ଯେ ବା॒ ବନ॒ସ୍ପତୀ॒। ନନୁ॑। ଯେ ବା॑ऽବ॒ଟେଷୁ॒ ଶେର॑ତେ॒- ତେଭ୍ୟ॑। ସ୍ସ॒ର୍ପେଭ୍ୟୋ॒ ନମଃ॑॥

ନମୋ॑ ଅସ୍ତୁ ସ॒ର୍ପେଭ୍ୟୋ॒- ଯେ କେ ଚ॑ ପୃଥି॒ବୀ। ମନୁ॑। ଯେ ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷେ॒ ଯେ ଦି॒ବି- ତେଭ୍ୟ॑। ସ୍ସ॒ର୍ପେଭ୍ୟୋ॒ ନମଃ॑॥

ଉ॒ଗ୍ରା॒ଽଽୟୁ॒ଧାଃ ପ୍ରମ॑ତିନଃ ପ୍ରବୀ॒ରା ମା॑ୟା॒ବିନୋ॑ ବ॒ଲିନା॒।ମିଚ୍ଛ॑ମାନାଃ। ଯେ ଦେ॒ବା। ନସୁ॑ରାଃ ପ॒ରାଽଭ॑ବ॒।- ନ୍ତାଁସ୍ତ୍ୱଂ ବଜ୍ରେ॑ଣ ମଘବ॒ ନ୍ନିବା॑ରୟ॥

୬୫। ଇନ୍ଦ୍ର ସୂକ୍ତଂ

ବିଶ୍ୱଜିତ ଇତି ଷଡୃଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟଶୌନକୋଗୃତ୍ସମଦଇନ୍ଦ୍ରୋଜଗତ୍ୟନ୍ତ୍ୟାତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍ ।

ବି॒ଶ୍ୱ॒ଜିତେ॑ ଧନ॒ଜିତେ॑ ସ୍ୱ॒ର୍ଜିତେ॑ ସତ୍ରା॒ଜିତେ॑ ନୃ॒ଜିତ॑ ଉର୍ୱରା॒ଜିତେ॑ । ଅ॒ଶ୍ୱ॒ଜିତେ॑ ଗୋ॒ଜିତେ॑ ଅ॒ବ୍ଜିତେ॑ ଭ॒ରେନ୍ଦ୍ରା॑ୟ॒ ସୋମଂ॑ ଯଜ॒ତାୟ॑ ହର୍ୟ॒ତମ୍ ॥ ୨।୦୨୧।୦୧, ୨।୬।୦୨୭।୦୧

ଅ॒ଭି॒ଭୁବେ॑ଽଭିଭ॒ଙ୍ଗାୟ॑ ବନ୍ୱ॒ତେଽଷା॑ଳ୍ହାୟ॒ ସହ॑ମାନାୟ ବେ॒ଧସେ॑ । ତୁ॒ବି॒ଗ୍ରୟେ॒ ବହ୍ନ॑ୟେ ଦୁ॒ଷ୍ଟରୀ॑ତବେ ସତ୍ରା॒ସାହେ॒ ନମ॒ ଇନ୍ଦ୍ରା॑ୟ ବୋଚତ ॥ ୨।୦୨୧।୦୨, ୨।୬।୦୨୭।୦୨

ସ॒ତ୍ରା॒ସା॒ହୋ ଜ॑ନଭ॒କ୍ଷୋ ଜ॑ନଂସ॒ହଶ୍ଚ୍ୟବ॑ନୋ ଯୁ॒ଧ୍ମୋ ଅନୁ॒ ଜୋଷ॑ମୁକ୍ଷି॒ତଃ । ବୃ॒ତଞ୍॒ଚ॒ୟଃ ସହୁ॑ରିର୍ୱି॒କ୍ଷ୍ୱା॑ରି॒ତ ଇନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ୟ ବୋଚଂ॒ ପ୍ର କୃ॒ତାନି॑ ବୀ॒ର୍ୟା॑ ॥ ୨।୦୨୧।୦୩, ୨।୬।୦୨୭।୦୩

ଅ॒ନା॒ନୁ॒ଦୋ ବୃ॑ଷ॒ଭୋ ଦୋଧ॑ତୋ ବ॒ଧୋ ଗ॑ମ୍ଭୀ॒ର ଋ॒ଷ୍ୱୋ ଅସ॑ମଷ୍ଟକାବ୍ୟଃ । ର॒ଧ୍ର॒ଚୋ॒ଦଃ ଶ୍ନଥ॑ନୋ ବୀଳି॒ତସ୍ପୃ॒ଥୁରିନ୍ଦ୍ରଃ॑ ସୁୟ॒ଜ୍ଞ ଉ॒ଷସଃ॒ ସ୍ୱ॑ର୍ଜନତ୍ ॥ ୨।୦୨୧।୦୪, ୨।୬।୦୨୭।୦୪

ଯ॒ଜ୍ଞେନ॑ ଗା॒ତୁମ॒ପ୍ତୁରୋ॑ ବିବିଦ୍ରିରେ॒ ଧିୟୋ॑ ହିନ୍ୱା॒ନା ଉ॒ଶିଜୋ॑ ମନୀ॒ଷିଣଃ॑ । ଅ॒ଭି॒ସ୍ୱରା॑ ନି॒ଷଦା॒ ଗା ଅ॑ବ॒ସ୍ୟବ॒ ଇନ୍ଦ୍ରେ॑ ହିନ୍ୱା॒ନା ଦ୍ରବି॑ଣାନ୍ୟାଶତ ॥ ୨।୦୨୧।୦୫, ୨।୬।୦୨୭।୦୫

ଇନ୍ଦ୍ର॒ ଶ୍ରେଷ୍ଠା॑ନି॒ ଦ୍ରବି॑ଣାନି ଧେହି॒ ଚିତ୍ତିଂ॒ ଦକ୍ଷ॑ସ୍ୟ ସୁଭଗ॒ତ୍ୱମ॒ସ୍ମେ । ପୋଷଂ॑ ରୟୀ॒ଣାମରି॑ଷ୍ଟିଂ ତ॒ନୂନାଂ॑ ସ୍ୱା॒ଦ୍ମାନଂ॑ ବା॒ଚଃ ସୁ॑ଦିନ॒ତ୍ୱମହ୍ନା॑ମ୍ ॥ ୨।୦୨୧।୦୬, ୨।୬।୦୨୭।୦୬

ଶାସଇତି ପଞ୍ଚର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ଭାରଦ୍ୱାଜଃ ଶାସଇନ୍ଦ୍ରୋନୁଷ୍ଟୁପ୍ ।

ଶା॒ସ ଇ॒ତ୍ଥା ମ॒ହାଁ ଅ॑ସ୍ୟମିତ୍ରଖା॒ଦୋ ଅଦ୍ଭୁ॑ତଃ । ନ ଯସ୍ୟ॑ ହ॒ନ୍ୟତେ॒ ସଖା॒ ନ ଜୀୟ॑ତେ॒ କଦା॑ ଚ॒ନ ॥ ୧୦।୧୫୨।୦୧, ୮।୮।୦୧୦।୦୧

ସ୍ୱ॒ସ୍ତି॒ଦା ବି॒ଶସ୍ପତି॑ର୍ୱୃତ୍ର॒ହା ବି॑ମୃ॒ଧୋ ବ॒ଶୀ । ବୃଷେନ୍ଦ୍ରଃ॑ ପୁ॒ର ଏ॑ତୁ ନଃ ସୋମ॒ପା ଅ॑ଭୟଙ୍କ॒ରଃ ॥ ୧୦।୧୫୨।୦୨, ୮।୮।୦୧୦।୦୨

ବି ରକ୍ଷୋ॒ ବି ମୃଧୋ॑ ଜହି॒ ବି ବୃ॒ତ୍ରସ୍ୟ॒ ହନୂ॑ ରୁଜ । ବି ମ॒ନ୍ୟୁମି॑ନ୍ଦ୍ର ବୃତ୍ରହନ୍ନ॒ମିତ୍ର॑ସ୍ୟାଭି॒ଦାସ॑ତଃ ॥ ୧୦।୧୫୨।୦୩, ୮।୮।୦୧୦।୦୩

ବି ନ॑ ଇନ୍ଦ୍ର॒ ମୃଧୋ॑ ଜହି ନୀ॒ଚା ଯ॑ଚ୍ଛ ପୃତନ୍ୟ॒ତଃ । ଯୋ ଅ॒ସ୍ମାଁ ଅ॑ଭି॒ଦାସ॒ତ୍ୟଧ॑ରଂ ଗମୟା॒ ତମଃ॑ ॥ ୧୦।୧୫୨।୦୪, ୮।୮।୦୧୦।୦୪

ଅପେ॑ନ୍ଦ୍ର ଦ୍ୱିଷ॒ତୋ ମନୋଽପ॒ ଜିଜ୍ୟା॑ସତୋ ବ॒ଧମ୍ । ବି ମ॒ନ୍ୟୋଃ ଶର୍ମ॑ ଯଚ୍ଛ॒ ବରୀ॑ୟୋ ଯବୟା ବ॒ଧମ୍ ॥ ୧୦।୧୫୨।୦୫, ୮।୮।୦୧୦।୦୫

୬୬। ଅଗ୍ନେ ନୟେତି ସୂକ୍ତଂ (ଅଗ୍ନିନମସ୍କାରମନ୍ତ୍ରାଃ)

ଅଗ୍ନେନୟେତ୍ୟଷ୍ଟର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ମୈତ୍ରାବରୁଣିରଗସ୍ତ୍ୟୋଗ୍ନିସ୍ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍ ।

ଅଗ୍ନେ॒ ନୟ॑ ସୁ॒ପଥା॑ ରା॒ୟେ ଅ॒ସ୍ମାନ୍ୱିଶ୍ୱା॑ନି ଦେବ ବ॒ୟୁନା॑ନି ବି॒ଦ୍ୱାନ୍ । ଯୁ॒ୟୋ॒ଧ୍ୟ୧॒॑ସ୍ମଜ୍ଜୁ॑ହୁରା॒ଣମେନୋ॒ ଭୂୟି॑ଷ୍ଠାଂ ତେ॒ ନମ॑ଉକ୍ତିଂ ବିଧେମ ॥ ୧।୧୮୯।୦୧, ୨।୫।୦୧୦।୦୧

ଅଗ୍ନେ॒ ତ୍ୱଂ ପା॑ରୟା॒ ନବ୍ୟୋ॑ ଅ॒ସ୍ମାନ୍ତ୍ସ୍ୱ॒ସ୍ତିଭି॒ରତି॑ ଦୁ॒ର୍ଗାଣି॒ ବିଶ୍ୱା॑ । ପୂଶ୍ଚ॑ ପୃ॒ଥ୍ୱୀ ବ॑ହୁ॒ଲା ନ॑ ଉ॒ର୍ୱୀ ଭବା॑ ତୋ॒କାୟ॒ ତନ॑ୟାୟ॒ ଶଂ ଯୋଃ ॥ ୧।୧୮୯।୦୨, ୨।୫।୦୧୦।୦୨

ଅଗ୍ନେ॒ ତ୍ୱମ॒ସ୍ମଦ୍ୟୁ॑ୟୋ॒ଧ୍ୟମୀ॑ବା॒ ଅନ॑ଗ୍ନିତ୍ରା ଅ॒ଭ୍ୟମ॑ନ୍ତ କୃ॒ଷ୍ଟୀଃ । ପୁନ॑ର॒ସ୍ମଭ୍ୟଂ॑ ସୁବି॒ତାୟ॑ ଦେବ॒ କ୍ଷାଂ ବିଶ୍ୱେ॑ଭିର॒ମୃତେ॑ଭିର୍ୟଜତ୍ର ॥ ୧।୧୮୯।୦୩, ୨।୫।୦୧୦।୦୩

ପା॒ହି ନୋ॑ ଅଗ୍ନେ ପା॒ୟୁଭି॒ରଜ॑ସ୍ରୈରୁ॒ତ ପ୍ରି॒ୟେ ସଦ॑ନ॒ ଆ ଶୁ॑ଶୁ॒କ୍ୱାନ୍ । ମା ତେ॑ ଭ॒ୟଂ ଜ॑ରି॒ତାରଂ॑ ଯବିଷ୍ଠ ନୂ॒ନଂ ବି॑ଦ॒ନ୍ମାପ॒ରଂ ସ॑ହସ୍ୱଃ ॥ ୧।୧୮୯।୦୪, ୨।୫।୦୧୦।୦୪

ମା ନୋ॑ ଅ॒ଗ୍ନେଽବ॑ ସୃଜୋ ଅ॒ଘାୟା॑ବି॒ଷ୍ୟବେ॑ ରି॒ପବେ॑ ଦୁ॒ଚ୍ଛୁନା॑ୟୈ । ମା ଦ॒ତ୍ୱତେ॒ ଦଶ॑ତେ॒ ମାଦତେ॑ ନୋ॒ ମା ରୀଷ॑ତେ ସହସାବ॒ନ୍ପରା॑ ଦାଃ ॥ ୧।୧୮୯।୦୫, ୨।୫।୦୧୦।୦୫

ବି ଘ॒ ତ୍ୱାବାଁ॑ ଋତଜାତ ଯଂସଦ୍ଗୃଣା॒ନୋ ଅ॑ଗ୍ନେ ତ॒ନ୍ୱେ॒୩॒॑ ବରୂ॑ଥମ୍ । ବିଶ୍ୱା॑ଦ୍ରିରି॒କ୍ଷୋରୁ॒ତ ବା॑ ନିନି॒ତ୍ସୋର॑ଭି॒ହ୍ରୁତା॒ମସି॒ ହି ଦେ॑ବ ବି॒ଷ୍ପଟ୍ ॥ ୧।୧୮୯।୦୬, ୨।୫।୦୧୧।୦୧

ତ୍ୱଂ ତାଁ ଅ॑ଗ୍ନ ଉ॒ଭୟା॒ନ୍ୱି ବି॒ଦ୍ୱାନ୍ୱେଷି॑ ପ୍ରପି॒ତ୍ୱେ ମନୁ॑ଷୋ ଯଜତ୍ର । ଅ॒ଭି॒ପି॒ତ୍ୱେ ମନ॑ବେ॒ ଶାସ୍ୟୋ॑ ଭୂର୍ମର୍ମୃ॒ଜେନ୍ୟ॑ ଉ॒ଶିଗ୍ଭି॒ର୍ନାକ୍ରଃ ॥ ୧।୧୮୯।୦୭, ୨।୫।୦୧୧।୦୨

ଅବୋ॑ଚାମ ନି॒ବଚ॑ନାନ୍ୟସ୍ମି॒ନ୍ମାନ॑ସ୍ୟ ସୂ॒ନୁଃ ସ॑ହସା॒ନେ ଅ॒ଗ୍ନୌ । ବ॒ୟଂ ସ॒ହସ୍ର॒ମୃଷି॑ଭିଃ ସନେମ ବି॒ଦ୍ୟାମେ॒ଷଂ ବୃ॒ଜନଂ॑ ଜୀ॒ରଦା॑ନୁମ୍ ॥ ୧।୧୮୯।୦୮, ୨।୫।୦୧୧।୦୩

୬୭। ଅଗ୍ନ୍ୟୁପସ୍ଥାନ ସୂକ୍ତଂ

ଅଗ୍ନେତ୍ୱଂନଇତି ଚତୁରୃଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ଗୌପାୟନା ଲୌପାୟନାବାବନ୍ଧୁଃ ସୁବନ୍ଧୁଃ ଶ୍ରୁତବନ୍ଧୁର୍ୱିପ୍ରବନ୍ଧୁଶ୍ଚକ୍ରମେଣର୍ଷୟୋଽଗ୍ନିର୍ଦ୍ୱିପଦା ବିରାଟ୍ ।

ଅଗ୍ନେ॒ ତ୍ୱଂ ନୋ॒ ଅନ୍ତ॑ମ ଉ॒ତ ତ୍ରା॒ତା ଶି॒ବୋ ଭ॑ବା ବରୂ॒ଥ୍ୟଃ॑ ॥ ୫।୦୨୪।୦୧, ୪।୧।୦୧୬।୦୧

ବସୁ॑ର॒ଗ୍ନିର୍ୱସୁ॑ଶ୍ରବା॒ ଅଚ୍ଛା॑ ନକ୍ଷି ଦ୍ୟୁ॒ମତ୍ତ॑ମଂ ର॒ୟିଂ ଦାଃ॑ ॥ ୫।୦୨୪।୦୨, ୪।୧।୦୧୬।୦୨

ସ ନୋ॑ ବୋଧି ଶ୍ରୁ॒ଧୀ ହବ॑ମୁରୁ॒ଷ୍ୟା ଣୋ॑ ଅଘାୟ॒ତଃ ସ॑ମସ୍ମାତ୍ ॥ ୫।୦୨୪।୦୩, ୪।୧।୦୧୬।୦୩

ତଂ ତ୍ୱା॑ ଶୋଚିଷ୍ଠ ଦୀଦିବଃ ସୁ॒ମ୍ନାୟ॑ ନୂ॒ନମୀ॑ମହେ॒ ସଖି॑ଭ୍ୟଃ ॥ ୫।୦୨୪।୦୪, ୪।୧।୦୧୬।୦୪

ବ॒ଧେନ॒ ଦସ୍ୟୁଂ॒ ପ୍ର ହି ଚା॒ତୟ॑ସ୍ୱ॒ ବୟଃ॑ କୃଣ୍ୱା॒ନସ୍ତ॒ନ୍ୱେ॒୩॒॑ ସ୍ୱାୟୈ॑ । ପିପ॑ର୍ଷି॒ ଯତ୍ସ॑ହସସ୍ପୁତ୍ର ଦେ॒ବାନ୍ତ୍ସୋ ଅ॑ଗ୍ନେ ପାହି ନୃତମ॒ ବାଜେ॑ ଅ॒ସ୍ମାନ୍ ॥ ୫।୦୦୪।୦୬, ୩।୮।୦୧୯।୦୧ {ଆତ୍ରେୟୋ ବସୁଶ୍ରୁତଃ । ଅଗ୍ନିଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ବ॒ୟଂ ତେ॑ ଅଗ୍ନ ଉ॒କ୍ଥୈର୍ୱି॑ଧେମ ବ॒ୟଂ ହ॒ବ୍ୟୈଃ ପା॑ବକ ଭଦ୍ରଶୋଚେ । ଅ॒ସ୍ମେ ର॒ୟିଂ ବି॒ଶ୍ୱବା॑ରଂ॒ ସମି॑ନ୍ୱା॒ସ୍ମେ ବିଶ୍ୱା॑ନି॒ ଦ୍ରବି॑ଣାନି ଧେହି ॥ ୫।୦୦୪।୦୭, ୩।୮।୦୧୯।୦୨ {ଆତ୍ରେୟୋ ବସୁଶ୍ରୁତଃ । ଅଗ୍ନିଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ଅ॒ସ୍ମାକ॑ମଗ୍ନେ ଅଧ୍ୱ॒ରଂ ଜୁ॑ଷସ୍ୱ॒ ସହ॑ସଃ ସୂନୋ ତ୍ରିଷଧସ୍ଥ ହ॒ବ୍ୟମ୍ । ବ॒ୟଂ ଦେ॒ବେଷୁ॑ ସୁ॒କୃତଃ॑ ସ୍ୟାମ॒ ଶର୍ମ॑ଣା ନସ୍ତ୍ରି॒ବରୂ॑ଥେନ ପାହି ॥ ୫।୦୦୪।୦୮, ୩।୮।୦୧୯।୦୩ {ଆତ୍ରେୟୋ ବସୁଶ୍ରୁତଃ । ଅଗ୍ନିଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ବିଶ୍ୱା॑ନି ନୋ ଦୁ॒ର୍ଗହା॑ ଜାତବେଦଃ॒ ସିନ୍ଧୁଂ॒ ନ ନା॒ବା ଦୁ॑ରି॒ତାତି॑ ପର୍ଷି । ଅଗ୍ନେ॑ ଅତ୍ରି॒ବନ୍ନମ॑ସା ଗୃଣା॒ନୋ॒୩॒॑ଽସ୍ମାକଂ॑ ବୋଧ୍ୟବି॒ତା ତ॒ନୂନା॑ମ୍ ॥ ୫।୦୦୪।୦୯, ୩।୮।୦୧୯।୦୪ {ଆତ୍ରେୟୋ ବସୁଶ୍ରୁତଃ । ଅଗ୍ନିଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ଯସ୍ତ୍ୱା॑ ହୃ॒ଦା କୀ॒ରିଣା॒ ମନ୍ୟ॑ମା॒ନୋଽମ॑ର୍ତ୍ୟଂ॒ ମର୍ତ୍ୟୋ॒ ଜୋହ॑ବୀମି । ଜାତ॑ବେଦୋ॒ ଯଶୋ॑ ଅ॒ସ୍ମାସୁ॑ ଧେହି ପ୍ର॒ଜାଭି॑ରଗ୍ନେ ଅମୃତ॒ତ୍ୱମ॑ଶ୍ୟାମ୍ ॥ ୫।୦୦୪।୧୦, ୩।୮।୦୧୯।୦୫ {ଆତ୍ରେୟୋ ବସୁଶ୍ରୁତଃ । ଅଗ୍ନିଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ଯସ୍ମୈ॒ ତ୍ୱଂ ସୁ॒କୃତେ॑ ଜାତବେଦ ଉ ଲୋ॒କମ॑ଗ୍ନେ କୃ॒ଣବଃ॑ ସ୍ୟୋ॒ନମ୍ । ଅ॒ଶ୍ୱିନଂ॒ ସ ପୁ॒ତ୍ରିଣଂ॑ ବୀ॒ରବ॑ନ୍ତଂ॒ ଗୋମ॑ନ୍ତଂ ର॒ୟିଂ ନ॑ଶତେ ସ୍ୱ॒ସ୍ତି ॥ ୫।୦୦୪।୧୧, ୩।୮।୦୧୯।୦୬ {ଆତ୍ରେୟୋ ବସୁଶ୍ରୁତଃ । ଅଗ୍ନିଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

୬୮। ଅସ୍ତୀଦମଧିମନ୍ଥନମିତି ସୂକ୍ତଂ

ଅସ୍ତୀଦମିତି ଷୋଳଶର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ଗାଥିନୋ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରୋଗ୍ନିସ୍ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍ ( ପଞ୍ଚମ୍ୟାଋତ୍ୱିଜୋବା) ଆଦ୍ୟ ଚତୁର୍ଥୀଦଶମୀଦ୍ୱାଦଶ୍ୟୋନୁଷ୍ଟୁଭଃ ଷଷ୍ଠ୍ୟେକାଦଶୀ ପଞ୍ଚଦଶ୍ୟୋଜଗତ୍ୟଃ ।

ଅସ୍ତୀ॒ଦମ॑ଧି॒ମନ୍ଥ॑ନ॒ମସ୍ତି॑ ପ୍ର॒ଜନ॑ନଂ କୃ॒ତମ୍ । ଏ॒ତାଂ ବି॒ଶ୍ପତ୍ନୀ॒ମା ଭ॑ରା॒ଗ୍ନିଂ ମ॑ନ୍ଥାମ ପୂ॒ର୍ୱଥା॑ ॥ ୩।୦୨୯।୦୧, ୩।୧।୦୩୨।୦୧

ଅ॒ରଣ୍ୟୋ॒ର୍ନିହି॑ତୋ ଜା॒ତବେ॑ଦା॒ ଗର୍ଭ॑ ଇବ॒ ସୁଧି॑ତୋ ଗ॒ର୍ଭିଣୀ॑ଷୁ । ଦି॒ବେଦି॑ବ॒ ଈଡ୍ୟୋ॑ ଜାଗୃ॒ବଦ୍ଭି॑ର୍ହ॒ବିଷ୍ମ॑ଦ୍ଭିର୍ମନୁ॒ଷ୍ୟେ॑ଭିର॒ଗ୍ନିଃ ॥ ୩।୦୨୯।୦୨, ୩।୧।୦୩୨।୦୨

ଉ॒ତ୍ତା॒ନାୟା॒ମବ॑ ଭରା ଚିକି॒ତ୍ୱାନ୍ତ୍ସ॒ଦ୍ୟଃ ପ୍ରବୀ॑ତା॒ ବୃଷ॑ଣଂ ଜଜାନ । ଅ॒ରୁ॒ଷସ୍ତୂ॑ପୋ॒ ରୁଶ॑ଦସ୍ୟ॒ ପାଜ॒ ଇଳା॑ୟାସ୍ପୁ॒ତ୍ରୋ ବ॒ୟୁନେ॑ଽଜନିଷ୍ଟ ॥ ୩।୦୨୯।୦୩, ୩।୧।୦୩୨।୦୩

ଇଳା॑ୟାସ୍ତ୍ୱା ପ॒ଦେ ବ॒ୟଂ ନାଭା॑ ପୃଥି॒ବ୍ୟା ଅଧି॑ । ଜାତ॑ବେଦୋ॒ ନି ଧୀ॑ମ॒ହ୍ୟଗ୍ନେ॑ ହ॒ବ୍ୟାୟ॒ ବୋଳ୍ହ॑ବେ ॥ ୩।୦୨୯।୦୪, ୩।୧।୦୩୨।୦୪

ମନ୍ଥ॑ତା ନରଃ କ॒ବିମଦ୍ୱ॑ୟନ୍ତଂ॒ ପ୍ରଚେ॑ତସମ॒ମୃତଂ॑ ସୁ॒ପ୍ରତୀ॑କମ୍ । ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ୟ॑ କେ॒ତୁଂ ପ୍ର॑ଥ॒ମଂ ପୁ॒ରସ୍ତା॑ଦ॒ଗ୍ନିଂ ନ॑ରୋ ଜନୟତା ସୁ॒ଶେବ॑ମ୍ ॥ ୩।୦୨୯।୦୫, ୩।୧।୦୩୨।୦୫

ଯଦୀ॒ ମନ୍ଥ॑ନ୍ତି ବା॒ହୁଭି॒ର୍ୱି ରୋ॑ଚ॒ତେଽଶ୍ୱୋ॒ ନ ବା॒ଜ୍ୟ॑ରୁ॒ଷୋ ବନେ॒ଷ୍ୱା । ଚି॒ତ୍ରୋ ନ ଯାମ॑ନ୍ନ॒ଶ୍ୱିନୋ॒ରନି॑ବୃତଃ॒ ପରି॑ ବୃଣ॒କ୍ତ୍ୟଶ୍ମ॑ନ॒ସ୍ତୃଣା॒ ଦହ॑ନ୍ ॥ ୩।୦୨୯।୦୬, ୩।୧।୦୩୩।୦୧

ଜା॒ତୋ ଅ॒ଗ୍ନୀ ରୋ॑ଚତେ॒ ଚେକି॑ତାନୋ ବା॒ଜୀ ବିପ୍ରଃ॑ କବିଶ॒ସ୍ତଃ ସୁ॒ଦାନୁଃ॑ । ଯଂ ଦେ॒ବାସ॒ ଈଡ୍ୟଂ॑ ବିଶ୍ୱ॒ବିଦଂ॑ ହବ୍ୟ॒ବାହ॒ମଦ॑ଧୁରଧ୍ୱ॒ରେଷୁ॑ ॥ ୩।୦୨୯।୦୭, ୩।୧।୦୩୩।୦୨

ସୀଦ॑ ହୋତଃ॒ ସ୍ୱ ଉ॑ ଲୋ॒କେ ଚି॑କି॒ତ୍ୱାନ୍ତ୍ସା॒ଦୟା॑ ଯ॒ଜ୍ଞଂ ସୁ॑କୃ॒ତସ୍ୟ॒ ଯୋନୌ॑ । ଦେ॒ବା॒ବୀର୍ଦେ॒ବାନ୍ହ॒ବିଷା॑ ଯଜା॒ସ୍ୟଗ୍ନେ॑ ବୃ॒ହଦ୍ୟଜ॑ମାନେ॒ ବୟୋ॑ ଧାଃ ॥ ୩।୦୨୯।୦୮, ୩।୧।୦୩୩।୦୩

କୃ॒ଣୋତ॑ ଧୂ॒ମଂ ବୃଷ॑ଣଂ ସଖା॒ୟୋଽସ୍ରେ॑ଧନ୍ତ ଇତନ॒ ବାଜ॒ମଚ୍ଛ॑ । ଅ॒ୟମ॒ଗ୍ନିଃ ପୃ॑ତନା॒ଷାଟ୍ ସୁ॒ବୀରୋ॒ ଯେନ॑ ଦେ॒ବାସୋ॒ ଅସ॑ହନ୍ତ॒ ଦସ୍ୟୂ॑ନ୍ ॥ ୩।୦୨୯।୦୯, ୩।୧।୦୩୩।୦୪

ଅ॒ୟଂ ତେ॒ ଯୋନି॑ର୍ଋ॒ତ୍ୱିୟୋ॒ ଯତୋ॑ ଜା॒ତୋ ଅରୋ॑ଚଥାଃ । ତଂ ଜା॒ନନ୍ନ॑ଗ୍ନ॒ ଆ ସୀ॒ଦାଥା॑ ନୋ ବର୍ଧୟା॒ ଗିରଃ॑ ॥ ୩।୦୨୯।୧୦, ୩।୧।୦୩୩।୦୫

ତନୂ॒ନପା॑ଦୁଚ୍ୟତେ॒ ଗର୍ଭ॑ ଆସୁ॒ରୋ ନରା॒ଶଂସୋ॑ ଭବତି॒ ଯଦ୍ୱି॒ଜାୟ॑ତେ । ମା॒ତ॒ରିଶ୍ୱା॒ ଯଦମି॑ମୀତ ମା॒ତରି॒ ବାତ॑ସ୍ୟ॒ ସର୍ଗୋ॑ ଅଭବ॒ତ୍ସରୀ॑ମଣି ॥ ୩।୦୨୯।୧୧, ୩।୧।୦୩୪।୦୧

ସୁ॒ନି॒ର୍ମଥା॒ ନିର୍ମ॑ଥିତଃ ସୁନି॒ଧା ନିହି॑ତଃ କ॒ବିଃ । ଅଗ୍ନେ॑ ସ୍ୱଧ୍ୱ॒ରା କୃ॑ଣୁ ଦେ॒ବାନ୍ଦେ॑ବୟ॒ତେ ଯ॑ଜ ॥ ୩।୦୨୯।୧୨, ୩।୧।୦୩୪।୦୨

ଅଜୀ॑ଜନନ୍ନ॒ମୃତଂ॒ ମର୍ତ୍ୟା॑ସୋଽସ୍ରେ॒ମାଣଂ॑ ତ॒ରଣିଂ॑ ବୀ॒ଳୁଜ॑ମ୍ଭମ୍ । ଦଶ॒ ସ୍ୱସା॑ରୋ ଅ॒ଗ୍ରୁବଃ॑ ସମୀ॒ଚୀଃ ପୁମାଂ॑ସଂ ଜା॒ତମ॒ଭି ସଂ ର॑ଭନ୍ତେ ॥ ୩।୦୨୯।୧୩, ୩।୧।୦୩୪।୦୩

ପ୍ର ସ॒ପ୍ତହୋ॑ତା ସନ॒କାଦ॑ରୋଚତ ମା॒ତୁରୁ॒ପସ୍ଥେ॒ ଯଦଶୋ॑ଚ॒ଦୂଧ॑ନି । ନ ନି ମି॑ଷତି ସୁ॒ରଣୋ॑ ଦି॒ବେଦି॑ବେ॒ ଯଦସୁ॑ରସ୍ୟ ଜ॒ଠରା॒ଦଜା॑ୟତ ॥ ୩।୦୨୯।୧୪, ୩।୧।୦୩୪।୦୪

ଅ॒ମି॒ତ୍ରା॒ୟୁଧୋ॑ ମ॒ରୁତା॑ମିବ ପ୍ର॒ୟାଃ ପ୍ର॑ଥମ॒ଜା ବ୍ରହ୍ମ॑ଣୋ॒ ବିଶ୍ୱ॒ମିଦ୍ୱି॑ଦୁଃ । ଦ୍ୟୁ॒ମ୍ନବ॒ଦ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ କୁଶି॒କାସ॒ ଏରି॑ର॒ ଏକ॑ଏକୋ॒ ଦମେ॑ ଅ॒ଗ୍ନିଂ ସମୀ॑ଧିରେ ॥ ୩।୦୨୯।୧୫, ୩।୧।୦୩୪।୦୫

ଯଦ॒ଦ୍ୟ ତ୍ୱା॑ ପ୍ରୟ॒ତି ଯ॒ଜ୍ଞେ ଅ॒ସ୍ମିନ୍ହୋତ॑ଶ୍ଚିକି॒ତ୍ୱୋଽବୃ॑ଣୀମହୀ॒ହ । ଧ୍ରୁ॒ବମ॑ୟା ଧ୍ରୁ॒ବମୁ॒ତାଶ॑ମିଷ୍ଠାଃ ପ୍ରଜା॒ନନ୍ୱି॒ଦ୍ୱାଁ ଉପ॑ ଯାହି॒ ସୋମ॑ମ୍ ॥ ୩।୦୨୯।୧୬, ୩।୧।୦୩୪।୦୬

୬୯। ତ୍ୱମଗ୍ନେ ପ୍ରଥମ ଇତି ସୂକ୍ତଂ

ତ୍ୱମଗ୍ନଇତ୍ୟଷ୍ଟାଦଶର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟାଙ୍ଗିରସୋହିରଣ୍ୟସ୍ତୂପୋଗ୍ନିର୍ଜଗତୀ ଅଷ୍ଟମୀ ଷୋଳଶ୍ୟନ୍ତ୍ୟାସ୍ତ୍ରିଷ୍ଟୁଭଃ ।

ତ୍ୱମ॑ଗ୍ନେ ପ୍ରଥ॒ମୋ ଅଙ୍ଗି॑ରା॒ ଋଷି॑ର୍ଦେ॒ବୋ ଦେ॒ବାନା॑ମଭବଃ ଶି॒ବଃ ସଖା॑ । ତବ॑ ବ୍ର॒ତେ କ॒ବୟୋ॑ ବିଦ୍ମ॒ନାପ॒ସୋଽଜା॑ୟନ୍ତ ମ॒ରୁତୋ॒ ଭ୍ରାଜ॑ଦୃଷ୍ଟୟଃ ॥ ୧।୦୩୧।୦୧, ୧।୨।୦୩୨।୦୧

ତ୍ୱମ॑ଗ୍ନେ ପ୍ରଥ॒ମୋ ଅଙ୍ଗି॑ରସ୍ତମଃ କ॒ବିର୍ଦେ॒ବାନାଂ॒ ପରି॑ ଭୂଷସି ବ୍ର॒ତମ୍ । ବି॒ଭୁର୍ୱିଶ୍ୱ॑ସ୍ମୈ॒ ଭୁବ॑ନାୟ॒ ମେଧି॑ରୋ ଦ୍ୱିମା॒ତା ଶ॒ୟୁଃ କ॑ତି॒ଧା ଚି॑ଦା॒ୟବେ॑ ॥ ୧।୦୩୧।୦୨, ୧।୨।୦୩୨।୦୨

ତ୍ୱମ॑ଗ୍ନେ ପ୍ରଥ॒ମୋ ମା॑ତ॒ରିଶ୍ୱ॑ନ ଆ॒ବିର୍ଭ॑ବ ସୁକ୍ରତୂ॒ୟା ବି॒ବସ୍ୱ॑ତେ । ଅରେ॑ଜେତାଂ॒ ରୋଦ॑ସୀ ହୋତୃ॒ବୂର୍ୟେଽସ॑ଘ୍ନୋର୍ଭା॒ରମୟ॑ଜୋ ମ॒ହୋ ବ॑ସୋ ॥ ୧।୦୩୧।୦୩, ୧।୨।୦୩୨।୦୩

ତ୍ୱମ॑ଗ୍ନେ॒ ମନ॑ବେ॒ ଦ୍ୟାମ॑ବାଶୟଃ ପୁରୂ॒ରବ॑ସେ ସୁ॒କୃତେ॑ ସୁ॒କୃତ୍ତ॑ରଃ । ଶ୍ୱା॒ତ୍ରେଣ॒ ଯତ୍ପି॒ତ୍ରୋର୍ମୁଚ୍ୟ॑ସେ॒ ପର୍ୟା ତ୍ୱା॒ ପୂର୍ୱ॑ମନୟ॒ନ୍ନାପ॑ରଂ॒ ପୁନଃ॑ ॥ ୧।୦୩୧।୦୪, ୧।୨।୦୩୨।୦୪

ତ୍ୱମ॑ଗ୍ନେ ବୃଷ॒ଭଃ ପୁ॑ଷ୍ଟି॒ବର୍ଧ॑ନ॒ ଉଦ୍ୟ॑ତସ୍ରୁଚେ ଭବସି ଶ୍ର॒ବାୟ୍ୟଃ॑ । ଯ ଆହୁ॑ତିଂ॒ ପରି॒ ବେଦା॒ ବଷ॑ଟ୍କୃତି॒ମେକା॑ୟୁ॒ରଗ୍ରେ॒ ବିଶ॑ ଆ॒ବିବା॑ସସି ॥ ୧।୦୩୧।୦୫, ୧।୨।୦୩୨।୦୫

ତ୍ୱମ॑ଗ୍ନେ ବୃଜି॒ନବ॑ର୍ତନିଂ॒ ନରଂ॒ ସକ୍ମ॑ନ୍ପିପର୍ଷି ବି॒ଦଥେ॑ ବିଚର୍ଷଣେ । ଯଃ ଶୂର॑ସାତା॒ ପରି॑ତକ୍ମ୍ୟେ॒ ଧନେ॑ ଦ॒ଭ୍ରେଭି॑ଶ୍ଚି॒ତ୍ସମୃ॑ତା॒ ହଂସି॒ ଭୂୟ॑ସଃ ॥ ୧।୦୩୧।୦୬, ୧।୨।୦୩୩।୦୧

ତ୍ୱଂ ତମ॑ଗ୍ନେ ଅମୃତ॒ତ୍ୱ ଉ॑ତ୍ତ॒ମେ ମର୍ତଂ॑ ଦଧାସି॒ ଶ୍ରବ॑ସେ ଦି॒ବେଦି॑ବେ । ଯସ୍ତା॑ତୃଷା॒ଣ ଉ॒ଭୟା॑ୟ॒ ଜନ୍ମ॑ନେ॒ ମୟଃ॑ କୃ॒ଣୋଷି॒ ପ୍ରୟ॒ ଆ ଚ॑ ସୂ॒ରୟେ॑ ॥ ୧।୦୩୧।୦୭, ୧।୨।୦୩୩।୦୨

ତ୍ୱଂ ନୋ॑ ଅଗ୍ନେ ସ॒ନୟେ॒ ଧନା॑ନାଂ ଯ॒ଶସଂ॑ କା॒ରୁଂ କୃ॑ଣୁହି॒ ସ୍ତବା॑ନଃ । ଋ॒ଧ୍ୟାମ॒ କର୍ମା॒ପସା॒ ନବେ॑ନ ଦେ॒ବୈର୍ଦ୍ୟା॑ବାପୃଥିବୀ॒ ପ୍ରାବ॑ତଂ ନଃ ॥ ୧।୦୩୧।୦୮, ୧।୨।୦୩୩।୦୩

ତ୍ୱଂ ନୋ॑ ଅଗ୍ନେ ପି॒ତ୍ରୋରୁ॒ପସ୍ଥ॒ ଆ ଦେ॒ବୋ ଦେ॒ବେଷ୍ୱ॑ନବଦ୍ୟ॒ ଜାଗୃ॑ବିଃ । ତ॒ନୂ॒କୃଦ୍ବୋ॑ଧି॒ ପ୍ରମ॑ତିଶ୍ଚ କା॒ରବେ॒ ତ୍ୱଂ କ॑ଲ୍ୟାଣ॒ ବସୁ॒ ବିଶ୍ୱ॒ମୋପି॑ଷେ ॥ ୧।୦୩୧।୦୯, ୧।୨।୦୩୩।୦୪

ତ୍ୱମ॑ଗ୍ନେ॒ ପ୍ରମ॑ତି॒ସ୍ତ୍ୱଂ ପି॒ତାସି॑ ନ॒ସ୍ତ୍ୱଂ ବ॑ୟ॒ସ୍କୃତ୍ତବ॑ ଜା॒ମୟୋ॑ ବ॒ୟମ୍ । ସଂ ତ୍ୱା॒ ରାୟଃ॑ ଶ॒ତିନଃ॒ ସଂ ସ॑ହ॒ସ୍ରିଣଃ॑ ସୁ॒ବୀରଂ॑ ଯନ୍ତି ବ୍ରତ॒ପାମ॑ଦାଭ୍ୟ ॥ ୧।୦୩୧।୧୦, ୧।୨।୦୩୩।୦୫

ତ୍ୱାମ॑ଗ୍ନେ ପ୍ରଥ॒ମମା॒ୟୁମା॒ୟବେ॑ ଦେ॒ବା ଅ॑କୃଣ୍ୱ॒ନ୍ନହୁ॑ଷସ୍ୟ ବି॒ଶ୍ପତି॑ମ୍ । ଇଳା॑ମକୃଣ୍ୱ॒ନ୍ମନୁ॑ଷସ୍ୟ॒ ଶାସ॑ନୀଂ ପି॒ତୁର୍ୟତ୍ପୁ॒ତ୍ରୋ ମମ॑କସ୍ୟ॒ ଜାୟ॑ତେ ॥ ୧।୦୩୧।୧୧, ୧।୨।୦୩୪।୦୧

ତ୍ୱଂ ନୋ॑ ଅଗ୍ନେ॒ ତବ॑ ଦେବ ପା॒ୟୁଭି॑ର୍ମ॒ଘୋନୋ॑ ରକ୍ଷ ତ॒ନ୍ୱ॑ଶ୍ଚ ବନ୍ଦ୍ୟ । ତ୍ରା॒ତା ତୋ॒କସ୍ୟ॒ ତନ॑ୟେ॒ ଗବା॑ମ॒ସ୍ୟନି॑ମେଷଂ॒ ରକ୍ଷ॑ମାଣ॒ସ୍ତବ॑ ବ୍ର॒ତେ ॥ ୧।୦୩୧।୧୨, ୧।୨।୦୩୪।୦୨

ତ୍ୱମ॑ଗ୍ନେ॒ ଯଜ୍ୟ॑ବେ ପା॒ୟୁରନ୍ତ॑ରୋଽନିଷ॒ଙ୍ଗାୟ॑ ଚତୁର॒କ୍ଷ ଇ॑ଧ୍ୟସେ । ଯୋ ରା॒ତହ॑ବ୍ୟୋଽବୃ॒କାୟ॒ ଧାୟ॑ସେ କୀ॒ରେଶ୍ଚି॒ନ୍ମନ୍ତ୍ରଂ॒ ମନ॑ସା ବ॒ନୋଷି॒ ତମ୍ ॥ ୧।୦୩୧।୧୩, ୧।୨।୦୩୪।୦୩

ତ୍ୱମ॑ଗ୍ନ ଉରୁ॒ଶଂସା॑ୟ ବା॒ଘତେ॑ ସ୍ପା॒ର୍ହଂ ଯଦ୍ରେକ୍ଣଃ॑ ପର॒ମଂ ବ॒ନୋଷି॒ ତତ୍ । ଆ॒ଧ୍ରସ୍ୟ॑ ଚି॒ତ୍ପ୍ରମ॑ତିରୁଚ୍ୟସେ ପି॒ତା ପ୍ର ପାକଂ॒ ଶାସ୍ସି॒ ପ୍ର ଦିଶୋ॑ ବି॒ଦୁଷ୍ଟ॑ରଃ ॥ ୧।୦୩୧।୧୪, ୧।୨।୦୩୪।୦୪

ତ୍ୱମ॑ଗ୍ନେ॒ ପ୍ରୟ॑ତଦକ୍ଷିଣଂ॒ ନରଂ॒ ବର୍ମେ॑ବ ସ୍ୟୂ॒ତଂ ପରି॑ ପାସି ବି॒ଶ୍ୱତଃ॑ । ସ୍ୱା॒ଦୁ॒କ୍ଷଦ୍ମା॒ ଯୋ ବ॑ସ॒ତୌ ସ୍ୟୋ॑ନ॒କୃଜ୍ଜୀ॑ବୟା॒ଜଂ ଯଜ॑ତେ॒ ସୋପ॒ମା ଦି॒ବଃ ॥ ୧।୦୩୧।୧୫, ୧।୨।୦୩୪।୦୫

ଇ॒ମାମ॑ଗ୍ନେ ଶ॒ରଣିଂ॑ ମୀମୃଷୋ ନ ଇ॒ମମଧ୍ୱା॑ନଂ॒ ଯମଗା॑ମ ଦୂ॒ରାତ୍ । ଆ॒ପିଃ ପି॒ତା ପ୍ରମ॑ତିଃ ସୋ॒ମ୍ୟାନାଂ॒ ଭୃମି॑ରସ୍ୟୃଷି॒କୃନ୍ମର୍ତ୍ୟା॑ନାମ୍ ॥ ୧।୦୩୧।୧୬, ୧।୨।୦୩୫।୦୧

ମ॒ନୁ॒ଷ୍ୱଦ॑ଗ୍ନେ ଅଙ୍ଗିର॒ସ୍ୱଦ॑ଙ୍ଗିରୋ ଯୟାତି॒ବତ୍ସଦ॑ନେ ପୂର୍ୱ॒ବଚ୍ଛୁ॑ଚେ । ଅଚ୍ଛ॑ ଯା॒ହ୍ୟା ବ॑ହା॒ ଦୈବ୍ୟଂ॒ ଜନ॒ମା ସା॑ଦୟ ବ॒ର୍ହିଷି॒ ଯକ୍ଷି॑ ଚ ପ୍ରି॒ୟମ୍ ॥ ୧।୦୩୧।୧୭, ୧।୨।୦୩୫।୦୨

ଏ॒ତେନା॑ଗ୍ନେ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣା ବାବୃଧସ୍ୱ॒ ଶକ୍ତୀ॑ ବା॒ ଯତ୍ତେ॑ ଚକୃ॒ମା ବି॒ଦା ବା॑ । ଉ॒ତ ପ୍ର ଣେ॑ଷ୍ୟ॒ଭି ବସ୍ୟୋ॑ ଅ॒ସ୍ମାନ୍ତ୍ସଂ ନଃ॑ ସୃଜ ସୁମ॒ତ୍ୟା ବାଜ॑ବତ୍ୟା ॥ ୧।୦୩୧।୧୮, ୧।୨।୦୩୫।୦୩

୭୦। ତ୍ୱମଗ୍ନ ଦ୍ୟୁଭିରିତି ସୂକ୍ତଂ

ତ୍ୱମଗ୍ନଇତିଷୋଳଶର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ଶୌନକୋଗୃତ୍ସମଦୋଗ୍ନିର୍ଜଗତୀ ।

ତ୍ୱମ॑ଗ୍ନେ॒ ଦ୍ୟୁଭି॒ସ୍ତ୍ୱମା॑ଶୁଶୁ॒କ୍ଷଣି॒ସ୍ତ୍ୱମ॒ଦ୍ଭ୍ୟସ୍ତ୍ୱମଶ୍ମ॑ନ॒ସ୍ପରି॑ । ତ୍ୱଂ ବନେ॑ଭ୍ୟ॒ସ୍ତ୍ୱମୋଷ॑ଧୀଭ୍ୟ॒ସ୍ତ୍ୱଂ ନୃ॒ଣାଂ ନୃ॑ପତେ ଜାୟସେ॒ ଶୁଚିଃ॑ ॥ ୨।୦୦୧।୦୧, ୨।୫।୦୧୭।୦୧

ତବା॑ଗ୍ନେ ହୋ॒ତ୍ରଂ ତବ॑ ପୋ॒ତ୍ରମୃ॒ତ୍ୱିୟଂ॒ ତବ॑ ନେ॒ଷ୍ଟ୍ରଂ ତ୍ୱମ॒ଗ୍ନିଦୃ॑ତାୟ॒ତଃ । ତବ॑ ପ୍ରଶା॒ସ୍ତ୍ରଂ ତ୍ୱମ॑ଧ୍ୱରୀୟସି ବ୍ର॒ହ୍ମା ଚାସି॑ ଗୃ॒ହପ॑ତିଶ୍ଚ ନୋ॒ ଦମେ॑ ॥ ୨।୦୦୧।୦୨, ୨।୫।୦୧୭।୦୨

ତ୍ୱମ॑ଗ୍ନ॒ ଇନ୍ଦ୍ରୋ॑ ବୃଷ॒ଭଃ ସ॒ତାମ॑ସି॒ ତ୍ୱଂ ବିଷ୍ଣୁ॑ରୁରୁଗା॒ୟୋ ନ॑ମ॒ସ୍ୟଃ॑ । ତ୍ୱଂ ବ୍ର॒ହ୍ମା ର॑ୟି॒ବିଦ୍ବ୍ର॑ହ୍ମଣସ୍ପତେ॒ ତ୍ୱଂ ବି॑ଧର୍ତଃ ସଚସେ॒ ପୁରନ୍॑ଧ୍ୟା ॥ ୨।୦୦୧।୦୩, ୨।୫।୦୧୭।୦୩

ତ୍ୱମ॑ଗ୍ନେ॒ ରାଜା॒ ବରୁ॑ଣୋ ଧୃ॒ତବ୍ର॑ତ॒ସ୍ତ୍ୱଂ ମି॒ତ୍ରୋ ଭ॑ବସି ଦ॒ସ୍ମ ଈଡ୍ୟଃ॑ । ତ୍ୱମ॑ର୍ୟ॒ମା ସତ୍ପ॑ତି॒ର୍ୟସ୍ୟ॑ ସ॒ମ୍ଭୁଜଂ॒ ତ୍ୱମଂଶୋ॑ ବି॒ଦଥେ॑ ଦେବ ଭାଜ॒ୟୁଃ ॥ ୨।୦୦୧।୦୪, ୨।୫।୦୧୭।୦୪

ତ୍ୱମ॑ଗ୍ନେ॒ ତ୍ୱଷ୍ଟା॑ ବିଧ॒ତେ ସୁ॒ବୀର୍ୟଂ॒ ତବ॒ ଗ୍ନାବୋ॑ ମିତ୍ରମହଃ ସଜା॒ତ୍ୟ॑ମ୍ । ତ୍ୱମା॑ଶୁ॒ହେମା॑ ରରିଷେ॒ ସ୍ୱଶ୍ୱ୍ୟଂ॒ ତ୍ୱଂ ନ॒ରାଂ ଶର୍ଧୋ॑ ଅସି ପୁରୂ॒ବସୁଃ॑ ॥ ୨।୦୦୧।୦୫, ୨।୫।୦୧୭।୦୫

ତ୍ୱମ॑ଗ୍ନେ ରୁ॒ଦ୍ରୋ ଅସୁ॑ରୋ ମ॒ହୋ ଦି॒ବସ୍ତ୍ୱଂ ଶର୍ଧୋ॒ ମାରୁ॑ତଂ ପୃ॒କ୍ଷ ଈ॑ଶିଷେ । ତ୍ୱଂ ବାତୈ॑ରରୁ॒ଣୈର୍ୟା॑ସି ଶଙ୍ଗ॒ୟସ୍ତ୍ୱଂ ପୂ॒ଷା ବି॑ଧ॒ତଃ ପା॑ସି॒ ନୁ ତ୍ମନା॑ ॥ ୨।୦୦୧।୦୬, ୨।୫।୦୧୮।୦୧

ତ୍ୱମ॑ଗ୍ନେ ଦ୍ରବିଣୋ॒ଦା ଅ॑ରଙ୍॒କୃତେ॒ ତ୍ୱଂ ଦେ॒ବଃ ସ॑ବି॒ତା ର॑ତ୍ନ॒ଧା ଅ॑ସି । ତ୍ୱଂ ଭଗୋ॑ ନୃପତେ॒ ବସ୍ୱ॑ ଈଶିଷେ॒ ତ୍ୱଂ ପା॒ୟୁର୍ଦମେ॒ ଯସ୍ତେଽବି॑ଧତ୍ ॥ ୨।୦୦୧।୦୭, ୨।୫।୦୧୮।୦୨

ତ୍ୱାମ॑ଗ୍ନେ॒ ଦମ॒ ଆ ବି॒ଶ୍ପତିଂ॒ ବିଶ॒ସ୍ତ୍ୱାଂ ରାଜା॑ନଂ ସୁବି॒ଦତ୍ର॑ମୃଞ୍ଜତେ । ତ୍ୱଂ ବିଶ୍ୱା॑ନି ସ୍ୱନୀକ ପତ୍ୟସେ॒ ତ୍ୱଂ ସ॒ହସ୍ରା॑ଣି ଶ॒ତା ଦଶ॒ ପ୍ରତି॑ ॥ ୨।୦୦୧।୦୮, ୨।୫।୦୧୮।୦୩

ତ୍ୱାମ॑ଗ୍ନେ ପି॒ତର॑ମି॒ଷ୍ଟିଭି॒ର୍ନର॒ସ୍ତ୍ୱାଂ ଭ୍ରା॒ତ୍ରାୟ॒ ଶମ୍ୟା॑ ତନୂ॒ରୁଚ॑ମ୍ । ତ୍ୱଂ ପୁ॒ତ୍ରୋ ଭ॑ବସି॒ ଯସ୍ତେଽବି॑ଧ॒ତ୍ତ୍ୱଂ ସଖା॑ ସୁ॒ଶେବଃ॑ ପାସ୍ୟା॒ଧୃଷଃ॑ ॥ ୨।୦୦୧।୦୯, ୨।୫।୦୧୮।୦୪

ତ୍ୱମ॑ଗ୍ନ ଋ॒ଭୁରା॒କେ ନ॑ମ॒ସ୍ୟ୧॒॑ସ୍ତ୍ୱଂ ବାଜ॑ସ୍ୟ କ୍ଷୁ॒ମତୋ॑ ରା॒ୟ ଈ॑ଶିଷେ । ତ୍ୱଂ ବି ଭା॒ସ୍ୟନୁ॑ ଦକ୍ଷି ଦା॒ବନେ॒ ତ୍ୱଂ ବି॒ଶିକ୍ଷୁ॑ରସି ଯ॒ଜ୍ଞମା॒ତନିଃ॑ ॥ ୨।୦୦୧।୧୦, ୨।୫।୦୧୮।୦୫

ତ୍ୱମ॑ଗ୍ନେ॒ ଅଦି॑ତିର୍ଦେବ ଦା॒ଶୁଷେ॒ ତ୍ୱଂ ହୋତ୍ରା॒ ଭାର॑ତୀ ବର୍ଧସେ ଗି॒ରା । ତ୍ୱମିଳା॑ ଶ॒ତହି॑ମାସି॒ ଦକ୍ଷ॑ସେ॒ ତ୍ୱଂ ବୃ॑ତ୍ର॒ହା ବ॑ସୁପତେ॒ ସର॑ସ୍ୱତୀ ॥ ୨।୦୦୧।୧୧, ୨।୫।୦୧୯।୦୧

ତ୍ୱମ॑ଗ୍ନେ॒ ସୁଭୃ॑ତ ଉତ୍ତ॒ମଂ ବୟ॒ସ୍ତବ॑ ସ୍ପା॒ର୍ହେ ବର୍ଣ॒ ଆ ସନ୍॒ଦୃଶି॒ ଶ୍ରିୟଃ॑ । ତ୍ୱଂ ବାଜଃ॑ ପ୍ର॒ତର॑ଣୋ ବୃ॒ହନ୍ନ॑ସି॒ ତ୍ୱଂ ର॒ୟିର୍ବ॑ହୁ॒ଲୋ ବି॒ଶ୍ୱତ॑ସ୍ପୃ॒ଥୁଃ ॥ ୨।୦୦୧।୧୨, ୨।୫।୦୧୯।୦୨

ତ୍ୱାମ॑ଗ୍ନ ଆଦି॒ତ୍ୟାସ॑ ଆ॒ସ୍ୟଂ୧॒॑ ତ୍ୱାଂ ଜି॒ହ୍ୱାଂ ଶୁଚ॑ୟଶ୍ଚକ୍ରିରେ କବେ । ତ୍ୱାଂ ରା॑ତି॒ଷାଚୋ॑ ଅଧ୍ୱ॒ରେଷୁ॑ ସଶ୍ଚିରେ॒ ତ୍ୱେ ଦେ॒ବା ହ॒ବିର॑ଦ॒ନ୍ତ୍ୟାହୁ॑ତମ୍ ॥ ୨।୦୦୧।୧୩, ୨।୫।୦୧୯।୦୩

ତ୍ୱେ ଅ॑ଗ୍ନେ॒ ବିଶ୍ୱେ॑ ଅ॒ମୃତା॑ସୋ ଅ॒ଦ୍ରୁହ॑ ଆ॒ସା ଦେ॒ବା ହ॒ବିର॑ଦ॒ନ୍ତ୍ୟାହୁ॑ତମ୍ । ତ୍ୱୟା॒ ମର୍ତା॑ସଃ ସ୍ୱଦନ୍ତ ଆସୁ॒ତିଂ ତ୍ୱଂ ଗର୍ଭୋ॑ ବୀ॒ରୁଧାଂ॑ ଜଜ୍ଞିଷେ॒ ଶୁଚିଃ॑ ॥ ୨।୦୦୧।୧୪, ୨।୫।୦୧୯।୦୪

ତ୍ୱଂ ତାନ୍ତ୍ସଂ ଚ॒ ପ୍ରତି॑ ଚାସି ମ॒ଜ୍ମନାଗ୍ନେ॑ ସୁଜାତ॒ ପ୍ର ଚ॑ ଦେବ ରିଚ୍ୟସେ । ପୃ॒କ୍ଷୋ ଯଦତ୍ର॑ ମହି॒ନା ବି ତେ॒ ଭୁବ॒ଦନୁ॒ ଦ୍ୟାବା॑ପୃଥି॒ବୀ ରୋଦ॑ସୀ ଉ॒ଭେ ॥ ୨।୦୦୧।୧୫, ୨।୫।୦୧୯।୦୫

ଯେ ସ୍ତୋ॒ତୃଭ୍ୟୋ॒ ଗୋଅ॑ଗ୍ରା॒ମଶ୍ୱ॑ପେଶସ॒ମଗ୍ନେ॑ ରା॒ତିମୁ॑ପସୃ॒ଜନ୍ତି॑ ସୂ॒ରୟଃ॑ । ଅ॒ସ୍ମାଞ୍ଚ॒ ତାଁଶ୍ଚ॒ ପ୍ର ହି ନେଷି॒ ବସ୍ୟ॒ ଆ ବୃ॒ହଦ୍ୱ॑ଦେମ ବି॒ଦଥେ॑ ସୁ॒ବୀରାଃ॑ ॥ ୨।୦୦୧।୧୬, ୨।୫।୦୧୯।୦୬

୭୧। ନିର୍ଋତି ସୂକ୍ତଂ

ପ୍ରତାର୍ୟାୟୁରିତି ଦଶର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ଗୌପାୟନାବନ୍ଧ୍ୱାଦୟ ଋଷୟଃ ଆଦ୍ୟାନାଞ୍ଚତସୃଣାଂ ନିରୃତିର୍ଦେବତା ଚତୁର୍ଥ୍ୟାନିରୃତିସୋମୌ ପଞ୍ଚମୀଷଷ୍ଠୟୋରସୁନୀତିଦେବୀ ସପ୍ତମ୍ୟାଃ ପୃଥିବୀଦ୍ୟାବନ୍ତରିକ୍ଷସୋମପୂଷପଥ୍ୟାସ୍ୱସ୍ତୟୋଦେବତାଃ ଅନ୍ତ୍ୟାନାନ୍ତିସୃଣାଂ ଦ୍ୟାବାପୃଥିବ୍ୟୌତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍ ଅନ୍ତ୍ୟାର୍ଧର୍ଚସ୍ୟେନ୍ଦ୍ରଃ ଅନ୍ତ୍ୟାସ୍ତିସ୍ରଃକ୍ରମେଣପଙ୍କ୍ତିମହା ପଙ୍କ୍ତିପଙ୍କ୍ତ୍ୟୁତ୍ତରାଃ ।

ପ୍ର ତା॒ର୍ୟାୟୁଃ॑ ପ୍ରତ॒ରଂ ନବୀ॑ୟଃ॒ ସ୍ଥାତା॑ରେବ॒ କ୍ରତୁ॑ମତା॒ ରଥ॑ସ୍ୟ । ଅଧ॒ ଚ୍ୟବା॑ନ॒ ଉତ୍ତ॑ବୀ॒ତ୍ୟର୍ଥଂ॑ ପରାତ॒ରଂ ସୁ ନିର୍ଋ॑ତିର୍ଜିହୀତାମ୍ ॥ ୧୦।୦୫୯।୦୧, ୮।୧।୦୨୨।୦୧

ସାମ॒ନ୍ନୁ ରା॒ୟେ ନି॑ଧି॒ମନ୍ନ୍ୱନ୍ନଂ॒ କରା॑ମହେ॒ ସୁ ପୁ॑ରୁ॒ଧ ଶ୍ରବାଂ॑ସି । ତା ନୋ॒ ବିଶ୍ୱା॑ନି ଜରି॒ତା ମ॑ମତ୍ତୁ ପରାତ॒ରଂ ସୁ ନିର୍ଋ॑ତିର୍ଜିହୀତାମ୍ ॥ ୧୦।୦୫୯।୦୨, ୮।୧।୦୨୨।୦୨

ଅ॒ଭୀ ଷ୍ୱ୧॒॑ର୍ୟଃ ପୌଂସ୍ୟୈ॑ର୍ଭବେମ॒ ଦ୍ୟୌର୍ନ ଭୂମିଂ॑ ଗି॒ରୟୋ॒ ନାଜ୍ରା॑ନ୍ । ତା ନୋ॒ ବିଶ୍ୱା॑ନି ଜରି॒ତା ଚି॑କେତ ପରାତ॒ରଂ ସୁ ନିର୍ଋ॑ତିର୍ଜିହୀତାମ୍ ॥ ୧୦।୦୫୯।୦୩, ୮।୧।୦୨୨।୦୩

ମୋ ଷୁ ଣଃ॑ ସୋମ ମୃ॒ତ୍ୟବେ॒ ପରା॑ ଦାଃ॒ ପଶ୍ୟେ॑ମ॒ ନୁ ସୂର୍ୟ॑ମୁ॒ଚ୍ଚର॑ନ୍ତମ୍ । ଦ୍ୟୁଭି॑ର୍ହି॒ତୋ ଜ॑ରି॒ମା ସୂ ନୋ॑ ଅସ୍ତୁ ପରାତ॒ରଂ ସୁ ନିର୍ଋ॑ତିର୍ଜିହୀତାମ୍ ॥ ୧୦।୦୫୯।୦୪, ୮।୧।୦୨୨।୦୪

ଅସୁ॑ନୀତେ॒ ମନୋ॑ ଅ॒ସ୍ମାସୁ॑ ଧାରୟ ଜୀ॒ବାତ॑ବେ॒ ସୁ ପ୍ର ତି॑ରା ନ॒ ଆୟୁଃ॑ । ରା॒ର॒ନ୍ଧି ନଃ॒ ସୂର୍ୟ॑ସ୍ୟ ସନ୍॒ଦୃଶି॑ ଘୃ॒ତେନ॒ ତ୍ୱଂ ତ॒ନ୍ୱଂ॑ ବର୍ଧୟସ୍ୱ ॥ ୧୦।୦୫୯।୦୫, ୮।୧।୦୨୨।୦୫

ଅସୁ॑ନୀତେ॒ ପୁନ॑ର॒ସ୍ମାସୁ॒ ଚକ୍ଷୁଃ॒ ପୁନଃ॑ ପ୍ରା॒ଣମି॒ହ ନୋ॑ ଧେହି॒ ଭୋଗ॑ମ୍ । ଜ୍ୟୋକ୍ପ॑ଶ୍ୟେମ॒ ସୂର୍ୟ॑ମୁ॒ଚ୍ଚର॑ନ୍ତ॒ମନୁ॑ମତେ ମୃ॒ଳୟା॑ ନଃ ସ୍ୱ॒ସ୍ତି ॥ ୧୦।୦୫୯।୦୬, ୮।୧।୦୨୩।୦୧

ପୁନ॑ର୍ନୋ॒ ଅସୁଂ॑ ପୃଥି॒ବୀ ଦ॑ଦାତୁ॒ ପୁନ॒ର୍ଦ୍ୟୌର୍ଦେ॒ବୀ ପୁନ॑ର॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷମ୍ । ପୁନ॑ର୍ନଃ॒ ସୋମ॑ସ୍ତ॒ନ୍ୱଂ॑ ଦଦାତୁ॒ ପୁନଃ॑ ପୂ॒ଷା ପ॒ଥ୍ୟାଂ॒୩॒॑ ଯା ସ୍ୱ॒ସ୍ତିଃ ॥ ୧୦।୦୫୯।୦୭, ୮।୧।୦୨୩।୦୨

ଶଂ ରୋଦ॑ସୀ ସୁ॒ବନ୍ଧ॑ବେ ଯ॒ହ୍ୱୀ ଋ॒ତସ୍ୟ॑ ମା॒ତରା॑ । ଭର॑ତା॒ମପ॒ ଯଦ୍ରପୋ॒ ଦ୍ୟୌଃ ପୃ॑ଥିବି କ୍ଷ॒ମା ରପୋ॒ ମୋ ଷୁ ତେ॒ କିଂ ଚ॒ନାମ॑ମତ୍ ॥ ୧୦।୦୫୯।୦୮, ୮।୧।୦୨୩।୦୩

ଅବ॑ ଦ୍ୱ॒କେ ଅବ॑ ତ୍ରି॒କା ଦି॒ବଶ୍ଚ॑ରନ୍ତି ଭେଷ॒ଜା । କ୍ଷ॒ମା ଚ॑ରି॒ଷ୍ଣ୍ୱେ॑କ॒କଂ ଭର॑ତା॒ମପ॒ ଯଦ୍ରପୋ॒ ଦ୍ୟୌଃ ପୃ॑ଥିବି କ୍ଷ॒ମା ରପୋ॒ ମୋ ଷୁ ତେ॒ କିଂ ଚ॒ନାମ॑ମତ୍ ॥ ୧୦।୦୫୯।୦୯, ୮।୧।୦୨୩।୦୪

ସମି॑ନ୍ଦ୍ରେରୟ॒ ଗାମ॑ନ॒ଡ୍ୱାହଂ॒ ଯ ଆବ॑ହଦୁଶୀ॒ନରା॑ଣ୍ୟା॒ ଅନଃ॑ । ଭର॑ତା॒ମପ॒ ଯଦ୍ରପୋ॒ ଦ୍ୟୌଃ ପୃ॑ଥିବି କ୍ଷ॒ମା ରପୋ॒ ମୋ ଷୁ ତେ॒ କିଂ ଚ॒ନାମ॑ମତ୍ ॥ ୧୦।୦୫୯।୧୦, ୮।୧।୦୨୩।୦୫

୭୨। ବାୟୁ ସୂକ୍ତଂ

ବିହିହୋତ୍ରାଇତି ପଞ୍ଚର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ଗୌତମୋବାମଦେବୋବାୟୁରନୁଷ୍ଟୁପ୍ ।

ବି॒ହି ହୋତ୍ରା॒ ଅବୀ॑ତା॒ ବିପୋ॒ ନ ରାୟୋ॑ ଅ॒ର୍ୟଃ । ବାୟ॒ବା ଚ॒ନ୍ଦ୍ରେଣ॒ ରଥେ॑ନ ଯା॒ହି ସୁ॒ତସ୍ୟ॑ ପୀ॒ତୟେ॑ ॥ ୪।୦୪୮।୦୧, ୩।୭।୦୨୪।୦୧

ନି॒ର୍ୟୁ॒ବା॒ଣୋ ଅଶ॑ସ୍ତୀର୍ନି॒ୟୁତ୍ୱାଁ॒ ଇନ୍ଦ୍ର॑ସାରଥିଃ । ବାୟ॒ବା ଚ॒ନ୍ଦ୍ରେଣ॒ ରଥେ॑ନ ଯା॒ହି ସୁ॒ତସ୍ୟ॑ ପୀ॒ତୟେ॑ ॥ ୪।୦୪୮।୦୨, ୩।୭।୦୨୪।୦୨

ଅନୁ॑ କୃ॒ଷ୍ଣେ ବସୁ॑ଧିତୀ ଯେ॒ମାତେ॑ ବି॒ଶ୍ୱପେ॑ଶସା । ବାୟ॒ବା ଚ॒ନ୍ଦ୍ରେଣ॒ ରଥେ॑ନ ଯା॒ହି ସୁ॒ତସ୍ୟ॑ ପୀ॒ତୟେ॑ ॥ ୪।୦୪୮।୦୩, ୩।୭।୦୨୪।୦୩

ବହ॑ନ୍ତୁ ତ୍ୱା ମନୋ॒ୟୁଜୋ॑ ଯୁ॒କ୍ତାସୋ॑ ନବ॒ତିର୍ନବ॑ । ବାୟ॒ବା ଚ॒ନ୍ଦ୍ରେଣ॒ ରଥେ॑ନ ଯା॒ହି ସୁ॒ତସ୍ୟ॑ ପୀ॒ତୟେ॑ ॥ ୪।୦୪୮।୦୪, ୩।୭।୦୨୪।୦୪

ବାୟୋ॑ ଶ॒ତଂ ହରୀ॑ଣାଂ ଯୁ॒ବସ୍ୱ॒ ପୋଷ୍ୟା॑ଣାମ୍ । ଉ॒ତ ବା॑ ତେ ସହ॒ସ୍ରିଣୋ॒ ରଥ॒ ଆ ଯା॑ତୁ॒ ପାଜ॑ସା ॥ ୪।୦୪୮।୦୫, ୩।୭।୦୨୪।୦୫

୭୩। ସୋମ ସୂକ୍ତଂ

ତ୍ୱଂସୋମଇତି ତ୍ରୟୋବିଂଶତ୍ୟୃଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ରାହୂଗଣୋଗୋତମଃସୋମସ୍ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍ ପଞ୍ଚମ୍ୟାଦିଦ୍ୱାଦଶଗାୟତ୍ର୍ୟଃ ସପ୍ତଦଶ୍ୟୁଷ୍ଣିକ୍ ।

ତ୍ୱଂ ସୋ॑ମ॒ ପ୍ର ଚି॑କିତୋ ମନୀ॒ଷା ତ୍ୱଂ ରଜି॑ଷ୍ଠ॒ମନୁ॑ ନେଷି॒ ପନ୍ଥା॑ମ୍ । ତବ॒ ପ୍ରଣୀ॑ତୀ ପି॒ତରୋ॑ ନ ଇନ୍ଦୋ ଦେ॒ବେଷୁ॒ ରତ୍ନ॑ମଭଜନ୍ତ॒ ଧୀରାଃ॑ ॥ ୧।୦୯୧।୦୧, ୧।୬।୦୧୯।୦୧

ତ୍ୱଂ ସୋ॑ମ॒ କ୍ରତୁ॑ଭିଃ ସୁ॒କ୍ରତୁ॑ର୍ଭୂ॒ସ୍ତ୍ୱଂ ଦକ୍ଷୈଃ॑ ସୁ॒ଦକ୍ଷୋ॑ ବି॒ଶ୍ୱବେ॑ଦାଃ । ତ୍ୱଂ ବୃଷା॑ ବୃଷ॒ତ୍ୱେଭି॑ର୍ମହି॒ତ୍ୱା ଦ୍ୟୁ॒ମ୍ନେଭି॑ର୍ଦ୍ୟୁ॒ମ୍ନ୍ୟ॑ଭବୋ ନୃ॒ଚକ୍ଷାଃ॑ ॥ ୧।୦୯୧।୦୨, ୧।୬।୦୧୯।୦୨

ରାଜ୍ଞୋ॒ ନୁ ତେ॒ ବରୁ॑ଣସ୍ୟ ବ୍ର॒ତାନି॑ ବୃ॒ହଦ୍ଗ॑ଭୀ॒ରଂ ତବ॑ ସୋମ॒ ଧାମ॑ । ଶୁଚି॒ଷ୍ଟ୍ୱମ॑ସି ପ୍ରି॒ୟୋ ନ ମି॒ତ୍ରୋ ଦ॒କ୍ଷାୟ୍ୟୋ॑ ଅର୍ୟ॒ମେବା॑ସି ସୋମ ॥ ୧।୦୯୧।୦୩, ୧।୬।୦୧୯।୦୩

ଯା ତେ॒ ଧାମା॑ନି ଦି॒ବି ଯା ପୃ॑ଥି॒ବ୍ୟାଂ ଯା ପର୍ୱ॑ତେ॒ଷ୍ୱୋଷ॑ଧୀଷ୍ୱ॒ପ୍ସୁ । ତେଭି॑ର୍ନୋ॒ ବିଶ୍ୱୈଃ॑ ସୁ॒ମନା॒ ଅହେ॑ଳ॒ନ୍ରାଜ॑ନ୍ତ୍ସୋମ॒ ପ୍ରତି॑ ହ॒ବ୍ୟା ଗୃ॑ଭାୟ ॥ ୧।୦୯୧।୦୪, ୧।୬।୦୧୯।୦୪

ତ୍ୱଂ ସୋ॑ମାସି॒ ସତ୍ପ॑ତି॒ସ୍ତ୍ୱଂ ରାଜୋ॒ତ ବୃ॑ତ୍ର॒ହା । ତ୍ୱଂ ଭ॒ଦ୍ରୋ ଅ॑ସି॒ କ୍ରତୁଃ॑ ॥ ୧।୦୯୧।୦୫, ୧।୬।୦୧୯।୦୫

ତ୍ୱଂ ଚ॑ ସୋମ ନୋ॒ ବଶୋ॑ ଜୀ॒ବାତୁଂ॒ ନ ମ॑ରାମହେ । ପ୍ରି॒ୟସ୍ତୋ॑ତ୍ରୋ॒ ବନ॒ସ୍ପତିଃ॑ ॥ ୧।୦୯୧।୦୬, ୧।୬।୦୨୦।୦୧

ତ୍ୱଂ ସୋ॑ମ ମ॒ହେ ଭଗଂ॒ ତ୍ୱଂ ଯୂନ॑ ଋତାୟ॒ତେ । ଦକ୍ଷଂ॑ ଦଧାସି ଜୀ॒ବସେ॑ ॥ ୧।୦୯୧।୦୭, ୧।୬।୦୨୦।୦୨

ତ୍ୱଂ ନଃ॑ ସୋମ ବି॒ଶ୍ୱତୋ॒ ରକ୍ଷା॑ ରାଜନ୍ନଘାୟ॒ତଃ । ନ ରି॑ଷ୍ୟେ॒ତ୍ତ୍ୱାବ॑ତଃ॒ ସଖା॑ ॥ ୧।୦୯୧।୦୮, ୧।୬।୦୨୦।୦୩

ସୋମ॒ ଯାସ୍ତେ॑ ମୟୋ॒ଭୁବ॑ ଊ॒ତୟଃ॒ ସନ୍ତି॑ ଦା॒ଶୁଷେ॑ । ତାଭି॑ର୍ନୋଽବି॒ତା ଭ॑ବ ॥ ୧।୦୯୧।୦୯, ୧।୬।୦୨୦।୦୪

ଇ॒ମଂ ଯ॒ଜ୍ଞମି॒ଦଂ ବଚୋ॑ ଜୁଜୁଷା॒ଣ ଉ॒ପାଗ॑ହି । ସୋମ॒ ତ୍ୱଂ ନୋ॑ ବୃ॒ଧେ ଭ॑ବ ॥ ୧।୦୯୧।୧୦, ୧।୬।୦୨୦।୦୫

ସୋମ॑ ଗୀ॒ର୍ଭିଷ୍ଟ୍ୱା॑ ବ॒ୟଂ ବ॒ର୍ଧୟା॑ମୋ ବଚୋ॒ବିଦଃ॑ । ସୁ॒ମୃ॒ଳୀ॒କୋ ନ॒ ଆ ବି॑ଶ ॥ ୧।୦୯୧।୧୧, ୧।୬।୦୨୧।୦୧

ଗ॒ୟ॒ସ୍ଫାନୋ॑ ଅମୀବ॒ହା ବ॑ସୁ॒ବିତ୍ପୁ॑ଷ୍ଟି॒ବର୍ଧ॑ନଃ । ସୁ॒ମି॒ତ୍ରଃ ସୋ॑ମ ନୋ ଭବ ॥ ୧।୦୯୧।୧୨, ୧।୬।୦୨୧।୦୨

ସୋମ॑ ରାର॒ନ୍ଧି ନୋ॑ ହୃ॒ଦି ଗାବୋ॒ ନ ଯବ॑ସେ॒ଷ୍ୱା । ମର୍ୟ॑ ଇବ॒ ସ୍ୱ ଓ॒କ୍ୟେ॑ ॥ ୧।୦୯୧।୧୩, ୧।୬।୦୨୧।୦୩

ଯଃ ସୋ॑ମ ସ॒ଖ୍ୟେ ତବ॑ ରା॒ରଣ॑ଦ୍ଦେବ॒ ମର୍ତ୍ୟଃ॑ । ତଂ ଦକ୍ଷଃ॑ ସଚତେ କ॒ବିଃ ॥ ୧।୦୯୧।୧୪, ୧।୬।୦୨୧।୦୪

ଉ॒ରୁ॒ଷ୍ୟା ଣୋ॑ ଅ॒ଭିଶ॑ସ୍ତେଃ॒ ସୋମ॒ ନି ପା॒ହ୍ୟଂହ॑ସଃ । ସଖା॑ ସୁ॒ଶେବ॑ ଏଧି ନଃ ॥ ୧।୦୯୧।୧୫, ୧।୬।୦୨୧।୦୫

ଆ ପ୍ୟା॑ୟସ୍ୱ॒ ସମେ॑ତୁ ତେ ବି॒ଶ୍ୱତଃ॑ ସୋମ॒ ବୃଷ୍ଣ୍ୟ॑ମ୍ । ଭବା॒ ବାଜ॑ସ୍ୟ ସଙ୍ଗ॒ଥେ ॥ ୧।୦୯୧।୧୬, ୧।୬।୦୨୨।୦୧

ଆ ପ୍ୟା॑ୟସ୍ୱ ମଦିନ୍ତମ॒ ସୋମ॒ ବିଶ୍ୱେ॑ଭିରଂ॒ଶୁଭିଃ॑ । ଭବା॑ ନଃ ସୁ॒ଶ୍ରବ॑ସ୍ତମଃ॒ ସଖା॑ ବୃ॒ଧେ ॥ ୧।୦୯୧।୧୭, ୧।୬।୦୨୨।୦୨

ସଂ ତେ॒ ପୟାଂ॑ସି॒ ସମୁ॑ ଯନ୍ତୁ॒ ବାଜାଃ॒ ସଂ ବୃଷ୍ଣ୍ୟା॑ନ୍ୟଭିମାତି॒ଷାହଃ॑ । ଆ॒ପ୍ୟାୟ॑ମାନୋ ଅ॒ମୃତା॑ୟ ସୋମ ଦି॒ବି ଶ୍ରବାଂ॑ସ୍ୟୁତ୍ତ॒ମାନି॑ ଧିଷ୍ୱ ॥ ୧।୦୯୧।୧୮, ୧।୬।୦୨୨।୦୩

ଯା ତେ॒ ଧାମା॑ନି ହ॒ବିଷା॒ ଯଜ॑ନ୍ତି॒ ତା ତେ॒ ବିଶ୍ୱା॑ ପରି॒ଭୂର॑ସ୍ତୁ ଯ॒ଜ୍ଞମ୍ । ଗ॒ୟ॒ସ୍ଫାନଃ॑ ପ୍ର॒ତର॑ଣଃ ସୁ॒ବୀରୋଽବୀ॑ରହା॒ ପ୍ର ଚ॑ରା ସୋମ॒ ଦୁର୍ୟା॑ନ୍ ॥ ୧।୦୯୧।୧୯, ୧।୬।୦୨୨।୦୪

ସୋମୋ॑ ଧେ॒ନୁଂ ସୋମୋ॒ ଅର୍ୱ॑ନ୍ତମା॒ଶୁଂ ସୋମୋ॑ ବୀ॒ରଂ କ॑ର୍ମ॒ଣ୍ୟଂ॑ ଦଦାତି । ସା॒ଦ॒ନ୍ୟଂ॑ ବିଦ॒ଥ୍ୟଂ॑ ସ॒ଭେୟଂ॑ ପିତୃ॒ଶ୍ରବ॑ଣଂ॒ ଯୋ ଦଦା॑ଶଦସ୍ମୈ ॥ ୧।୦୯୧।୨୦, ୧।୬।୦୨୨।୦୫

ଅଷା॑ଳ୍ହଂ ଯୁ॒ତ୍ସୁ ପୃତ॑ନାସୁ॒ ପପ୍ରିଂ॑ ସ୍ୱ॒ର୍ଷାମ॒ପ୍ସାଂ ବୃ॒ଜନ॑ସ୍ୟ ଗୋ॒ପାମ୍ । ଭ॒ରେ॒ଷୁ॒ଜାଂ ସୁ॑କ୍ଷି॒ତିଂ ସୁ॒ଶ୍ରବ॑ସଂ॒ ଜୟ॑ନ୍ତଂ॒ ତ୍ୱାମନୁ॑ ମଦେମ ସୋମ ॥ ୧।୦୯୧।୨୧, ୧।୬।୦୨୩।୦୧

ତ୍ୱମି॒ମା ଓଷ॑ଧୀଃ ସୋମ॒ ବିଶ୍ୱା॒ସ୍ତ୍ୱମ॒ପୋ ଅ॑ଜନୟ॒ସ୍ତ୍ୱଂ ଗାଃ । ତ୍ୱମା ତ॑ତନ୍ଥୋ॒ର୍ୱ୧॒॑ନ୍ତରି॑କ୍ଷଂ॒ ତ୍ୱଂ ଜ୍ୟୋତି॑ଷା॒ ବି ତମୋ॑ ବବର୍ଥ ॥ ୧।୦୯୧।୨୨, ୧।୬।୦୨୩।୦୨

ଦେ॒ବେନ॑ ନୋ॒ ମନ॑ସା ଦେବ ସୋମ ରା॒ୟୋ ଭା॒ଗଂ ସ॑ହସାବନ୍ନ॒ଭି ଯୁ॑ଧ୍ୟ । ମା ତ୍ୱା ତ॑ନ॒ଦୀଶି॑ଷେ ବୀ॒ର୍ୟ॑ସ୍ୟୋ॒ଭୟେ॑ଭ୍ୟଃ॒ ପ୍ର ଚି॑କିତ୍ସା॒ ଗବି॑ଷ୍ଟୌ ॥ ୧।୦୯୧।୨୩, ୧।୬।୦୨୩।୦୩

୭୪। ବାତ ସୂକ୍ତଂ

ବାତଇତି ତୃଚସ୍ୟ ସୂକସ୍ୟ ବାତାୟନଉଲୋବାୟୁର୍ଗାୟତ୍ରୀ ।

ବାତ॒ ଆ ବା॑ତୁ ଭେଷ॒ଜଂ ଶ॒ମ୍ଭୁ ମ॑ୟୋ॒ଭୁ ନୋ॑ ହୃ॒ଦେ । ପ୍ର ଣ॒ ଆୟୂଂ॑ଷି ତାରିଷତ୍ ॥ ୧୦।୧୮୬।୦୧, ୮।୮।୦୪୪।୦୧

ଉ॒ତ ବା॑ତ ପି॒ତାସି॑ ନ ଉ॒ତ ଭ୍ରାତୋ॒ତ ନଃ॒ ସଖା॑ । ସ ନୋ॑ ଜୀ॒ବାତ॑ବେ କୃଧି ॥ ୧୦।୧୮୬।୦୨, ୮।୮।୦୪୪।୦୨

ଯଦ॒ଦୋ ବା॑ତ ତେ ଗୃ॒ହେ॒୩॒॑ଽମୃତ॑ସ୍ୟ ନି॒ଧିର୍ହି॒ତଃ । ତତୋ॑ ନୋ ଦେହି ଜୀ॒ବସେ॑ ॥ ୧୦।୧୮୬।୦୩, ୮।୮।୦୪୪।୦୩

୭୫। ମରୁତ୍ସୂକ୍ତଂ

ପ୍ରଶର୍ଧାୟେତି ପଞ୍ଚଦଶର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟାତ୍ରେୟଃ ଶ୍ୟାବାଶ୍ୱୋମରୁତୋଜଗତୀ ଚତୁର୍ଦଶୀତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍ ।

ପ୍ର ଶର୍ଧା॑ୟ॒ ମାରୁ॑ତାୟ॒ ସ୍ୱଭା॑ନବ ଇ॒ମାଂ ବାଚ॑ମନଜା ପର୍ୱତ॒ଚ୍ୟୁତେ॑ । ଘ॒ର୍ମ॒ସ୍ତୁଭେ॑ ଦି॒ବ ଆ ପୃ॑ଷ୍ଠ॒ୟଜ୍ୱ॑ନେ ଦ୍ୟୁ॒ମ୍ନଶ୍ର॑ବସେ॒ ମହି॑ ନୃ॒ମ୍ଣମ॑ର୍ଚତ ॥ ୫।୦୫୪।୦୧, ୪।୩।୦୧୪।୦୧

ପ୍ର ବୋ॑ ମରୁତସ୍ତବି॒ଷା ଉ॑ଦ॒ନ୍ୟବୋ॑ ବୟୋ॒ବୃଧୋ॑ ଅଶ୍ୱ॒ୟୁଜଃ॒ ପରି॑ଜ୍ରୟଃ । ସଂ ବି॒ଦ୍ୟୁତା॒ ଦଧ॑ତି॒ ବାଶ॑ତି ତ୍ରି॒ତଃ ସ୍ୱର॒ନ୍ତ୍ୟାପୋ॒ଽବନା॒ ପରି॑ଜ୍ରୟଃ ॥ ୫।୦୫୪।୦୨, ୪।୩।୦୧୪।୦୨

ବି॒ଦ୍ୟୁନ୍ମ॑ହସୋ॒ ନରୋ॒ ଅଶ୍ମ॑ଦିଦ୍ୟବୋ॒ ବାତ॑ତ୍ୱିଷୋ ମ॒ରୁତଃ॑ ପର୍ୱତ॒ଚ୍ୟୁତଃ॑ । ଅ॒ବ୍ଦ॒ୟା ଚି॒ନ୍ମୁହୁ॒ରା ହ୍ରା॑ଦୁନୀ॒ବୃତଃ॑ ସ୍ତ॒ନୟ॑ଦମା ରଭ॒ସା ଉଦୋ॑ଜସଃ ॥ ୫।୦୫୪।୦୩, ୪।୩।୦୧୪।୦୩

ବ୍ୟ୧॒॑କ୍ତୂନ୍ରୁ॑ଦ୍ରା॒ ବ୍ୟହା॑ନି ଶିକ୍ୱସୋ॒ ବ୍ୟ୧॒॑ନ୍ତରି॑କ୍ଷଂ॒ ବି ରଜାଂ॑ସି ଧୂତୟଃ । ବି ଯଦଜ୍ରାଁ॒ ଅଜ॑ଥ॒ ନାବ॑ ଈଂ ଯଥା॒ ବି ଦୁ॒ର୍ଗାଣି॑ ମରୁତୋ॒ ନାହ॑ ରିଷ୍ୟଥ ॥ ୫।୦୫୪।୦୪, ୪।୩।୦୧୪।୦୪

ତଦ୍ୱୀ॒ର୍ୟଂ॑ ବୋ ମରୁତୋ ମହିତ୍ୱ॒ନଂ ଦୀ॒ର୍ଘଂ ତ॑ତାନ॒ ସୂର୍ୟୋ॒ ନ ଯୋଜ॑ନମ୍ । ଏତା॒ ନ ଯାମେ॒ ଅଗୃ॑ଭୀତଶୋଚି॒ଷୋଽନ॑ଶ୍ୱଦାଂ॒ ଯନ୍ନ୍ୟଯା॑ତନା ଗି॒ରିମ୍ ॥ ୫।୦୫୪।୦୫, ୪।୩।୦୧୪।୦୫

ଅଭ୍ରା॑ଜି॒ ଶର୍ଧୋ॑ ମରୁତୋ॒ ଯଦ॑ର୍ଣ॒ସଂ ମୋଷ॑ଥା ବୃ॒କ୍ଷଂ କ॑ପ॒ନେବ॑ ବେଧସଃ । ଅଧ॑ ସ୍ମା ନୋ ଅ॒ରମ॑ତିଂ ସଜୋଷସ॒ଶ୍ଚକ୍ଷୁ॑ରିବ॒ ଯନ୍ତ॒ମନୁ॑ ନେଷଥା ସୁ॒ଗମ୍ ॥ ୫।୦୫୪।୦୬, ୪।୩।୦୧୫।୦୧

ନ ସ ଜୀ॑ୟତେ ମରୁତୋ॒ ନ ହ॑ନ୍ୟତେ॒ ନ ସ୍ରେ॑ଧତି॒ ନ ବ୍ୟ॑ଥତେ॒ ନ ରି॑ଷ୍ୟତି । ନାସ୍ୟ॒ ରାୟ॒ ଉପ॑ ଦସ୍ୟନ୍ତି॒ ନୋତୟ॒ ଋଷିଂ॑ ବା॒ ଯଂ ରାଜା॑ନଂ ବା॒ ସୁଷୂ॑ଦଥ ॥ ୫।୦୫୪।୦୭, ୪।୩।୦୧୫।୦୨

ନି॒ୟୁତ୍ୱ॑ନ୍ତୋ ଗ୍ରାମ॒ଜିତୋ॒ ଯଥା॒ ନରୋ॑ଽର୍ୟ॒ମଣୋ॒ ନ ମ॒ରୁତଃ॑ କବ॒ନ୍ଧିନଃ॑ । ପିନ୍ୱ॒ନ୍ତ୍ୟୁତ୍ସଂ॒ ଯଦି॒ନାସୋ॒ ଅସ୍ୱ॑ର॒ନ୍ୱ୍ୟୁ॑ନ୍ଦନ୍ତି ପୃଥି॒ବୀଂ ମଧ୍ୱୋ॒ ଅନ୍ଧ॑ସା ॥ ୫।୦୫୪।୦୮, ୪।୩।୦୧୫।୦୩

ପ୍ର॒ବତ୍ୱ॑ତୀ॒ୟଂ ପୃ॑ଥି॒ବୀ ମ॒ରୁଦ୍ଭ୍ୟଃ॑ ପ୍ର॒ବତ୍ୱ॑ତୀ॒ ଦ୍ୟୌର୍ଭ॑ବତି ପ୍ର॒ୟଦ୍ଭ୍ୟଃ॑ । ପ୍ର॒ବତ୍ୱ॑ତୀଃ ପ॒ଥ୍ୟା॑ ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷ୍ୟାଃ ପ୍ର॒ବତ୍ୱ॑ନ୍ତଃ॒ ପର୍ୱ॑ତା ଜୀ॒ରଦା॑ନବଃ ॥ ୫।୦୫୪।୦୯, ୪।୩।୦୧୫।୦୪

ଯନ୍ମ॑ରୁତଃ ସଭରସଃ ସ୍ୱର୍ଣରଃ॒ ସୂର୍ୟ॒ ଉଦି॑ତେ॒ ମଦ॑ଥା ଦିବୋ ନରଃ । ନ ବୋଽଶ୍ୱାଃ॑ ଶ୍ରଥୟ॒ନ୍ତାହ॒ ସିସ୍ର॑ତଃ ସ॒ଦ୍ୟୋ ଅ॒ସ୍ୟାଧ୍ୱ॑ନଃ ପା॒ରମ॑ଶ୍ନୁଥ ॥ ୫।୦୫୪।୧୦, ୪।୩।୦୧୫।୦୫

ଅଂସେ॑ଷୁ ବ ଋ॒ଷ୍ଟୟଃ॑ ପ॒ତ୍ସୁ ଖା॒ଦୟୋ॒ ବକ୍ଷଃ॑ସୁ ରୁ॒କ୍ମା ମ॑ରୁତୋ॒ ରଥେ॒ ଶୁଭଃ॑ । ଅ॒ଗ୍ନିଭ୍ରା॑ଜସୋ ବି॒ଦ୍ୟୁତୋ॒ ଗଭ॑ସ୍ତ୍ୟୋଃ॒ ଶିପ୍ରାଃ॑ ଶୀ॒ର୍ଷସୁ॒ ବିତ॑ତା ହିର॒ଣ୍ୟଯୀଃ॑ ॥ ୫।୦୫୪।୧୧, ୪।୩।୦୧୬।୦୧

ତଂ ନାକ॑ମ॒ର୍ୟୋ ଅଗୃ॑ଭୀତଶୋଚିଷଂ॒ ରୁଶ॒ତ୍ପିପ୍ପ॑ଲଂ ମରୁତୋ॒ ବି ଧୂ॑ନୁଥ । ସମ॑ଚ୍ୟନ୍ତ ବୃ॒ଜନାତି॑ତ୍ୱିଷନ୍ତ॒ ଯତ୍ସ୍ୱର॑ନ୍ତି॒ ଘୋଷଂ॒ ବିତ॑ତମୃତା॒ୟବଃ॑ ॥ ୫।୦୫୪।୧୨, ୪।୩।୦୧୬।୦୨

ଯୁ॒ଷ୍ମାଦ॑ତ୍ତସ୍ୟ ମରୁତୋ ବିଚେତସୋ ରା॒ୟଃ ସ୍ୟା॑ମ ର॒ଥ୍ୟୋ॒୩॒॑ ବୟ॑ସ୍ୱତଃ । ନ ଯୋ ଯୁଚ୍ଛ॑ତି ତି॒ଷ୍ୟୋ॒୩॒॑ ଯଥା॑ ଦି॒ବୋ॒୩॒॑ଽସ୍ମେ ରା॑ରନ୍ତ ମରୁତଃ ସହ॒ସ୍ରିଣ॑ମ୍ ॥ ୫।୦୫୪।୧୩, ୪।୩।୦୧୬।୦୩

ଯୂ॒ୟଂ ର॒ୟିଂ ମ॑ରୁତଃ ସ୍ପା॒ର୍ହବୀ॑ରଂ ଯୂ॒ୟମୃଷି॑ମବଥ॒ ସାମ॑ବିପ୍ରମ୍ । ଯୂ॒ୟମର୍ୱ॑ନ୍ତଂ ଭର॒ତାୟ॒ ବାଜଂ॑ ଯୂ॒ୟଂ ଧ॑ତ୍ଥ॒ ରାଜା॑ନଂ ଶ୍ରୁଷ୍ଟି॒ମନ୍ତ॑ମ୍ ॥ ୫।୦୫୪।୧୪, ୪।୩।୦୧୬।୦୪

ତଦ୍ୱୋ॑ ଯାମି॒ ଦ୍ରବି॑ଣଂ ସଦ୍ୟଊତୟୋ॒ ଯେନା॒ ସ୍ୱ୧॒॑ର୍ଣ ତ॒ତନା॑ମ॒ ନୄଁର॒ଭି । ଇ॒ଦଂ ସୁ ମେ॑ ମରୁତୋ ହର୍ୟତା॒ ବଚୋ॒ ଯସ୍ୟ॒ ତରେ॑ମ॒ ତର॑ସା ଶ॒ତଂ ହିମାଃ॑ ॥ ୫।୦୫୪।୧୫, ୪।୩।୦୧୬।୦୫

୭୬। ଶୁଦ୍ଧିସୂକ୍ତଂ

ଏତୋ॒ ନ୍ୱିନ୍ଦ୍ରଂ॒ ସ୍ତବା॑ମ ଶୁ॒ଦ୍ଧଂ ଶୁ॒ଦ୍ଧେନ॒ ସାମ୍ନା॑ । ଶୁ॒ଦ୍ଧୈରୁ॒କ୍ଥୈର୍ୱା॑ବୃ॒ଧ୍ୱାଂସଂ॑ ଶୁ॒ଦ୍ଧ ଆ॒ଶୀର୍ୱା॑ନ୍ମମତ୍ତୁ ॥ ୮।୦୯୫।୦୭, ୬।୬।୦୩୧।୦୨

ଇନ୍ଦ୍ର॑ ଶୁ॒ଦ୍ଧୋ ନ॒ ଆ ଗ॑ହି ଶୁ॒ଦ୍ଧଃ ଶୁ॒ଦ୍ଧାଭି॑ରୂ॒ତିଭିଃ॑ । ଶୁ॒ଦ୍ଧୋ ର॒ୟିଂ ନି ଧା॑ରୟ ଶୁ॒ଦ୍ଧୋ ମ॑ମଦ୍ଧି ସୋ॒ମ୍ୟଃ ॥ ୮।୦୯୫।୦୮, ୬।୬।୦୩୧।୦୩

ଇନ୍ଦ୍ର॑ ଶୁ॒ଦ୍ଧୋ ହି ନୋ॑ ର॒ୟିଂ ଶୁ॒ଦ୍ଧୋ ରତ୍ନା॑ନି ଦା॒ଶୁଷେ॑ । ଶୁ॒ଦ୍ଧୋ ବୃ॒ତ୍ରାଣି॑ ଜିଘ୍ନସେ ଶୁ॒ଦ୍ଧୋ ବାଜଂ॑ ସିଷାସସି ॥ ୮।୦୯୫।୦୯, ୬।୬।୦୩୧।୦୪

୭୭। ଅପ ନଃ ଶୋଶୁଚଦିତି ସୂକ୍ତଂ

ଅପନଇତ୍ୟଷ୍ଟର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟକୁତ୍ସଃଶୁଚିରଗ୍ନିର୍ଗାୟତ୍ରୀ ।

ଅପ॑ ନଃ॒ ଶୋଶୁ॑ଚଦ॒ଘମଗ୍ନେ॑ ଶୁଶୁ॒ଗ୍ଧ୍ୟା ର॒ୟିମ୍ । ଅପ॑ ନଃ॒ ଶୋଶୁ॑ଚଦ॒ଘମ୍ ॥ ୧।୦୯୭।୦୧, ୧।୭।୫।୧

ସୁ॒କ୍ଷେ॒ତ୍ରି॒ୟା ସୁ॑ଗାତୁ॒ୟା ବ॑ସୂ॒ୟା ଚ॑ ଯଜାମହେ । ଅପ॑ ନଃ॒ ଶୋଶୁ॑ଚଦ॒ଘମ୍ ॥ ୧।୦୯୭।୦୨, ୧।୭।୫।୨

ପ୍ର ଯଦ୍ଭନ୍ଦି॑ଷ୍ଠ ଏଷାଂ॒ ପ୍ରାସ୍ମାକା॑ସଶ୍ଚ ସୂ॒ରୟଃ॑ । ଅପ॑ ନଃ॒ ଶୋଶୁ॑ଚଦ॒ଘମ୍ ॥ ୧।୦୯୭।୦୩, ୧।୭।୫।୩

ପ୍ର ଯତ୍ତେ॑ ଅଗ୍ନେ ସୂ॒ରୟୋ॒ ଜାୟେ॑ମହି॒ ପ୍ର ତେ॑ ବ॒ୟମ୍ । ଅପ॑ ନଃ॒ ଶୋଶୁ॑ଚଦ॒ଘମ୍ ॥ ୧।୦୯୭।୦୪, ୧।୭।୫।୪

ପ୍ର ଯଦ॒ଗ୍ନେଃ ସହ॑ସ୍ୱତୋ ବି॒ଶ୍ୱତୋ॒ ଯନ୍ତି॑ ଭା॒ନବଃ॑ । ଅପ॑ ନଃ॒ ଶୋଶୁ॑ଚଦ॒ଘମ୍ ॥ ୧।୦୯୭।୦୫, ୧।୭।୫।୫

ତ୍ୱଂ ହି ବି॑ଶ୍ୱତୋମୁଖ ବି॒ଶ୍ୱତଃ॑ ପରି॒ଭୂରସି॑ । ଅପ॑ ନଃ॒ ଶୋଶୁ॑ଚଦ॒ଘମ୍ ॥ ୧।୦୯୭।୦୬, ୧।୭।୫।୬

ଦ୍ୱିଷୋ॑ ନୋ ବିଶ୍ୱତୋମୁ॒ଖାତି॑ ନା॒ବେବ॑ ପାରୟ । ଅପ॑ ନଃ॒ ଶୋଶୁ॑ଚଦ॒ଘମ୍ ॥ ୧।୦୯୭।୦୭, ୧।୭।୫।୭

ସ ନଃ॒ ସିନ୍ଧୁ॑ମିବ ନା॒ବୟାତି॑ ପର୍ଷା ସ୍ୱ॒ସ୍ତୟେ॑ । ଅପ॑ ନଃ॒ ଶୋଶୁ॑ଚଦ॒ଘମ୍ ॥ ୧।୦୯୭।୦୮, ୧।୭।୫।୮

୭୮। ବାରି ସୂକ୍ତଂ (ଅବ୍ଲିଗ୍ଙ୍ଗାଃ ମନ୍ତ୍ରାଃ)

ଆପୋୟଂବଇତି ଚତୁରୃଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ମୈତ୍ରାବରୁଣିର୍ୱସିଷ୍ଠଆପସ୍ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍ ।

ଆପୋ॒ ଯଂ ବଃ॑ ପ୍ରଥ॒ମଂ ଦେ॑ବ॒ୟନ୍ତ॑ ଇନ୍ଦ୍ର॒ପାନ॑ମୂ॒ର୍ମିମକୃ॑ଣ୍ୱତେ॒ଳଃ । ତଂ ବୋ॑ ବ॒ୟଂ ଶୁଚି॑ମରି॒ପ୍ରମ॒ଦ୍ୟ ଘୃ॑ତ॒ପ୍ରୁଷଂ॒ ମଧୁ॑ମନ୍ତଂ ବନେମ ॥ ୭।୦୪୭।୦୧, ୫।୪।୦୧୪।୦୧

ତମୂ॒ର୍ମିମା॑ପୋ॒ ମଧୁ॑ମତ୍ତମଂ ବୋ॒ଽପାଂ ନପା॑ଦବତ୍ୱାଶୁ॒ହେମା॑ । ଯସ୍ମି॒ନ୍ନିନ୍ଦ୍ରୋ॒ ବସୁ॑ଭିର୍ମା॒ଦୟା॑ତେ॒ ତମ॑ଶ୍ୟାମ ଦେବ॒ୟନ୍ତୋ॑ ବୋ ଅ॒ଦ୍ୟ ॥ ୭।୦୪୭।୦୨, ୫।୪।୦୧୪।୦୨

ଶ॒ତପ॑ବିତ୍ରାଃ ସ୍ୱ॒ଧୟା॒ ମଦ॑ନ୍ତୀର୍ଦେ॒ବୀର୍ଦେ॒ବାନା॒ମପି॑ ଯନ୍ତି॒ ପାଥଃ॑ । ତା ଇନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ୟ॒ ନ ମି॑ନନ୍ତି ବ୍ର॒ତାନି॒ ସିନ୍ଧୁ॑ଭ୍ୟୋ ହ॒ବ୍ୟଂ ଘୃ॒ତବ॑ଜ୍ଜୁହୋତ ॥ ୭।୦୪୭।୦୩, ୫।୪।୦୧୪।୦୩

ଯାଃ ସୂର୍ୟୋ॑ ର॒ଶ୍ମିଭି॑ରାତ॒ତାନ॒ ଯାଭ୍ୟ॒ ଇନ୍ଦ୍ରୋ॒ ଅର॑ଦଦ୍ଗା॒ତୁମୂ॒ର୍ମିମ୍ । ତେ ସି॑ନ୍ଧବୋ॒ ବରି॑ବୋ ଧାତନା ନୋ ଯୂ॒ୟଂ ପା॑ତ ସ୍ୱ॒ସ୍ତିଭିଃ॒ ସଦା॑ ନଃ ॥ ୭।୦୪୭।୦୪, ୫।୪।୦୧୪।୦୪

ସମୁଦ୍ରଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଇତି ଚତୁରୃଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ମୈତ୍ରାବରୁଣିର୍ୱସିଷ୍ଠଆପସ୍ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍ ।

ସ॒ମୁ॒ଦ୍ରଜ୍ୟେ॑ଷ୍ଠାଃ ସଲି॒ଲସ୍ୟ॒ ମଧ୍ୟା॑ତ୍ପୁନା॒ନା ଯ॒ନ୍ତ୍ୟନି॑ବିଶମାନାଃ । ଇନ୍ଦ୍ରୋ॒ ଯା ବ॒ଜ୍ରୀ ବୃ॑ଷ॒ଭୋ ର॒ରାଦ॒ ତା ଆପୋ॑ ଦେ॒ବୀରି॒ହ ମାମ॑ବନ୍ତୁ ॥ ୭।୦୪୯।୦୧, ୫।୪।୦୧୬।୦୧

ଯା ଆପୋ॑ ଦି॒ବ୍ୟା ଉ॒ତ ବା॒ ସ୍ରବ॑ନ୍ତି ଖ॒ନିତ୍ରି॑ମା ଉ॒ତ ବା॒ ଯାଃ ସ୍ୱ॑ୟଞ୍॒ଜାଃ । ସ॒ମୁ॒ଦ୍ରାର୍ଥା॒ ଯାଃ ଶୁଚ॑ୟଃ ପାବ॒କାସ୍ତା ଆପୋ॑ ଦେ॒ବୀରି॒ହ ମାମ॑ବନ୍ତୁ ॥ ୭।୦୪୯।୦୨, ୫।୪।୦୧୬।୦୨

ଯାସାଂ॒ ରାଜା॒ ବରୁ॑ଣୋ॒ ଯାତି॒ ମଧ୍ୟେ॑ ସତ୍ୟାନୃ॒ତେ ଅ॑ବ॒ପଶ୍ୟ॒ଞ୍ଜନା॑ନାମ୍ । ମ॒ଧୁ॒ଶ୍ଚୁତଃ॒ ଶୁଚ॑ୟୋ॒ ଯାଃ ପା॑ବ॒କାସ୍ତା ଆପୋ॑ ଦେ॒ବୀରି॒ହ ମାମ॑ବନ୍ତୁ ॥ ୭।୦୪୯।୦୩, ୫।୪।୦୧୬।୦୩

ଯାସୁ॒ ରାଜା॒ ବରୁ॑ଣୋ॒ ଯାସୁ॒ ସୋମୋ॒ ବିଶ୍ୱେ॑ ଦେ॒ବା ଯାସୂର୍ଜଂ॒ ମଦ॑ନ୍ତି । ବୈ॒ଶ୍ୱା॒ନ॒ରୋ ଯାସ୍ୱ॒ଗ୍ନିଃ ପ୍ରବି॑ଷ୍ଟ॒ସ୍ତା ଆପୋ॑ ଦେ॒ବୀରି॒ହ ମାମ॑ବନ୍ତୁ ॥ ୭।୦୪୯।୦୪, ୫।୪।୦୧୬।୦୪

ଆମାମିତି ଚତୁରୃଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ମୈତ୍ରାବରୁଣିର୍ୱସିଷ୍ଠ ମିତ୍ରାବରୁଣାପଗ୍ନିର୍ୱିଶ୍ୱେଦେବାନଦ୍ୟଇତି କ୍ରମେଣଦେବତାଜଗତ୍ୟନ୍ତ୍ୟାତିଜଗତୀଶକ୍ୱରୀବା ।

ଆ ମାଂ ମି॑ତ୍ରାବରୁଣେ॒ହ ର॑କ୍ଷତଂ କୁଲା॒ୟଯ॑ଦ୍ୱି॒ଶ୍ୱୟ॒ନ୍ମା ନ॒ ଆ ଗ॑ନ୍ । ଅ॒ଜ॒କା॒ବଂ ଦୁ॒ର୍ଦୃଶୀ॑କଂ ତି॒ରୋ ଦ॑ଧେ॒ ମା ମାଂ ପଦ୍ୟେ॑ନ॒ ରପ॑ସା ବିଦ॒ତ୍ତ୍ସରୁଃ॑ ॥ ଆ ମାଂ ମି॑ତ୍ରାବରୁଣେ॒ହ ର॑କ୍ଷତଂ କୁଲା॒ୟଯ॑ଦ୍ୱି॒ଶ୍ୱୟ॒ନ୍ମା ନ॒ ଆ ଗ॑ନ୍ । ଅ॒ଜ॒କା॒ବଂ ଦୁ॒ର୍ଦୃଶୀ॑କଂ ତି॒ରୋ ଦ॑ଧେ॒ ମା ମାଂ ପଦ୍ୟେ॑ନ॒ ରପ॑ସା ବିଦ॒ତ୍ତ୍ସରୁଃ॑ ॥ ୭।୦୫୦।୦୧, ୫।୪।୦୧୭।୦୧

ଯଦ୍ୱି॒ଜାମ॒ନ୍ପରୁ॑ଷି॒ ବନ୍ଦ॑ନଂ॒ ଭୁବ॑ଦଷ୍ଠୀ॒ବନ୍ତୌ॒ ପରି॑ କୁ॒ଲ୍ଫୌ ଚ॒ ଦେହ॑ତ୍ । ଅ॒ଗ୍ନିଷ୍ଟଚ୍ଛୋଚ॒ନ୍ନପ॑ ବାଧତାମି॒ତୋ ମା ମାଂ ପଦ୍ୟେ॑ନ॒ ରପ॑ସା ବିଦ॒ତ୍ତ୍ସରୁଃ॑ ॥ ୭।୦୫୦।୦୨, ୫।୪।୦୧୭।୦୨

ଯଚ୍ଛ॑ଲ୍ମ॒ଲୌ ଭବ॑ତି॒ ଯନ୍ନ॒ଦୀଷୁ॒ ଯଦୋଷ॑ଧୀଭ୍ୟଃ॒ ପରି॒ ଜାୟ॑ତେ ବି॒ଷମ୍ । ବିଶ୍ୱେ॑ ଦେ॒ବା ନିରି॒ତସ୍ତତ୍ସୁ॑ବନ୍ତୁ॒ ମା ମାଂ ପଦ୍ୟେ॑ନ॒ ରପ॑ସା ବିଦ॒ତ୍ତ୍ସରୁଃ॑ ॥ ୭।୦୫୦।୦୩, ୫।୪।୦୧୭।୦୩

ଯାଃ ପ୍ର॒ବତୋ॑ ନି॒ବତ॑ ଉ॒ଦ୍ୱତ॑ ଉଦ॒ନ୍ୱତୀ॑ରନୁଦ॒କାଶ୍ଚ॒ ଯାଃ । ତା ଅ॒ସ୍ମଭ୍ୟଂ॒ ପୟ॑ସା॒ ପିନ୍ୱ॑ମାନାଃ ଶି॒ବା ଦେ॒ବୀର॑ଶିପ॒ଦା ଭ॑ବନ୍ତୁ॒ ସର୍ୱା॑ ନ॒ଦ୍ୟୋ॑ ଅଶିମି॒ଦା ଭ॑ବନ୍ତୁ ॥ ୭।୦୫୦।୦୪, ୫।୪।୦୧୭।୦୪

ଆପୋହିଷ୍ଠେତି ନବର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ଆମ୍ବରୀଷଃ ସିନ୍ଧୁଦ୍ୱୀପ ଆପୋ ଗାୟତ୍ରୀ ପଞ୍ଚମୀବର୍ଧମାନା ସପ୍ତମୀପ୍ରତିଷ୍ଠାନ୍ତ୍ୟେଦ୍ୱେଅନୁଷ୍ଟୁଭୌ । ଆପୋହିସିନ୍ଧୁଦ୍ୱୀପୋବାମ୍ବରୀଷ ଇତ୍ୟେବମନୁକ୍ରମଣ୍ୟାଂ ସିନ୍ଧୁଦ୍ୱୀପସ୍ୟ ପାକ୍ଷିକତ୍ୱ ସ୍ୱୀକାରେ ପୂର୍ୱୋକ୍ତସ୍ତ୍ରିଶିରାଃ ପ୍ରାପ୍ନୋତିତଥାପି ପ୍ରୟୋକ୍ତୃଭିଃ ସିନ୍ଧୁଦ୍ୱୀପ ଏବାଦ୍ରିୟତେ ।

ଆପୋ॒ ହି ଷ୍ଠା ମ॑ୟୋ॒ଭୁବ॒ସ୍ତା ନ॑ ଊ॒ର୍ଜେ ଦ॑ଧାତନ । ମ॒ହେ ରଣା॑ୟ॒ ଚକ୍ଷ॑ସେ ॥ ୧୦।୦୦୯।୦୧, ୭।୬।୫।୧

ଯୋ ବଃ॑ ଶି॒ବତ॑ମୋ॒ ରସ॒ସ୍ତସ୍ୟ॑ ଭାଜୟତେ॒ହ ନଃ॑ । ଉ॒ଶ॒ତୀରି॑ବ ମା॒ତରଃ॑ ॥ ୧୦।୦୦୯।୦୨, ୭।୬।୫।୨

ତସ୍ମା॒ ଅରଂ॑ ଗମାମ ବୋ॒ ଯସ୍ୟ॒ କ୍ଷୟା॑ୟ॒ ଜିନ୍ୱ॑ଥ । ଆପୋ॑ ଜ॒ନୟ॑ଥା ଚ ନଃ ॥ ୧୦।୦୦୯।୦୩, ୭।୬।୫।୩

ଶଂ ନୋ॑ ଦେ॒ବୀର॒ଭିଷ୍ଟ॑ୟ॒ ଆପୋ॑ ଭବନ୍ତୁ ପୀ॒ତୟେ॑ । ଶଂ ଯୋର॒ଭି ସ୍ର॑ବନ୍ତୁ ନଃ ॥ ୧୦।୦୦୯।୦୪, ୭।୬।୫।୪

ଈଶା॑ନା॒ ବାର୍ୟା॑ଣାଂ॒ କ୍ଷୟ॑ନ୍ତୀଶ୍ଚର୍ଷଣୀ॒ନାମ୍ । ଅ॒ପୋ ଯା॑ଚାମି ଭେଷ॒ଜମ୍ ॥ ୧୦।୦୦୯।୦୫, ୭।୬।୫।୫

ଅ॒ପ୍ସୁ ମେ॒ ସୋମୋ॑ ଅବ୍ରବୀଦ॒ନ୍ତର୍ୱିଶ୍ୱା॑ନି ଭେଷ॒ଜା । ଅ॒ଗ୍ନିଂ ଚ॑ ବି॒ଶ୍ୱଶ॑ମ୍ଭୁବମ୍ ॥ ୧୦।୦୦୯।୦୬, ୭।୬।୫।୬

ଆପଃ॑ ପୃଣୀ॒ତ ଭେ॑ଷ॒ଜଂ ବରୂ॑ଥଂ ତ॒ନ୍ୱେ॒୩॒॑ ମମ॑ । ଜ୍ୟୋକ୍ଚ॒ ସୂର୍ୟଂ॑ ଦୃ॒ଶେ ॥ ୧୦।୦୦୯।୦୭, ୭।୬।୫।୭

ଇ॒ଦମା॑ପଃ॒ ପ୍ର ବ॑ହତ॒ ଯତ୍କିଂ ଚ॑ ଦୁରି॒ତଂ ମୟି॑ । ଯଦ୍ୱା॒ହମ॑ଭିଦୁ॒ଦ୍ରୋହ॒ ଯଦ୍ୱା॑ ଶେ॒ପ ଉ॒ତାନୃ॑ତମ୍ ॥ ୧୦।୦୦୯।୦୮, ୭।୬।୫।୮

ଆପୋ॑ ଅ॒ଦ୍ୟାନ୍ୱ॑ଚାରିଷଂ॒ ରସେ॑ନ॒ ସମ॑ଗସ୍ମହି । ପୟ॑ସ୍ୱାନଗ୍ନ॒ ଆ ଗ॑ହି॒ ତଂ ମା॒ ସଂ ସୃ॑ଜ॒ ବର୍ଚ॑ସା ॥ ୧୦।୦୦୯।୦୯, ୭।୬।୫।୯

ପରିଶିଷ୍ଟମ୍ [ଋଗ୍ୱେଦ ମଣ୍ଡଲ ୧୦, ୯ ସୂକ୍ତସ୍ୟାନନ୍ତରଂ][ଋଗ୍ୱେଦ ଅଷ୍ଟକ ୭, ଅଧ୍ୟାୟ ୬, ୫ ବର୍ଗାନନ୍ତରଂ]

ସ॒ସ୍ରୁଷୀ॒।ସ୍ତଦ॑ପସୋ॒- ଦିବା॒ ନକ୍ତ॑।ଞ୍ଚ ସ॒ସ୍ରୁଷୀଃ॑। ବରେ॑ଣ୍ୟକ୍ରତୂ। ରହ॒। ମା ଦେ॒ବୀ।-ରବ॑ସେ ହୁବେ॥

୭୯। ନଦୀସ୍ତୁତି ସୂକ୍ତଂ

ପ୍ରସୁବଇତି ନବର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ପ୍ରୈୟମେଧଃ ସିନ୍ଧୁକ୍ଷିନ୍ନଦ୍ୟୋଜଗତୀ ।

ପ୍ର ସୁ ବ॑ ଆପୋ ମହି॒ମାନ॑ମୁତ୍ତ॒ମଂ କା॒ରୁର୍ୱୋ॑ଚାତି॒ ସଦ॑ନେ ବି॒ବସ୍ୱ॑ତଃ । ପ୍ର ସ॒ପ୍ତସ॑ପ୍ତ ତ୍ରେ॒ଧା ହି ଚ॑କ୍ର॒ମୁଃ ପ୍ର ସୃତ୍ୱ॑ରୀଣା॒ମତି॒ ସିନ୍ଧୁ॒ରୋଜ॑ସା ॥ ୧୦।୦୭୫।୦୧, ୮।୩।୬।୧

ପ୍ର ତେ॑ଽରଦ॒ଦ୍ୱରୁ॑ଣୋ॒ ଯାତ॑ବେ ପ॒ଥଃ ସିନ୍ଧୋ॒ ଯଦ୍ୱାଜାଁ॑ ଅ॒ଭ୍ୟଦ୍ର॑ବ॒ସ୍ତ୍ୱମ୍ । ଭୂମ୍ୟା॒ ଅଧି॑ ପ୍ର॒ବତା॑ ଯାସି॒ ସାନୁ॑ନା॒ ଯଦେ॑ଷା॒ମଗ୍ରଂ॒ ଜଗ॑ତାମିର॒ଜ୍ୟସି॑ ॥ ୧୦।୦୭୫।୦୨, ୮।୩।୬।୨

ଦି॒ବି ସ୍ୱ॒ନୋ ଯ॑ତତେ॒ ଭୂମ୍ୟୋ॒ପର୍ୟ॑ନ॒ନ୍ତଂ ଶୁଷ୍ମ॒ମୁଦି॑ୟର୍ତି ଭା॒ନୁନା॑ । ଅ॒ଭ୍ରାଦି॑ବ॒ ପ୍ର ସ୍ତ॑ନୟନ୍ତି ବୃ॒ଷ୍ଟୟଃ॒ ସିନ୍ଧୁ॒ର୍ୟଦେତି॑ ବୃଷ॒ଭୋ ନ ରୋରୁ॑ବତ୍ ॥ ୧୦।୦୭୫।୦୩, ୮।୩।୬।୩

ଅ॒ଭି ତ୍ୱା॑ ସିନ୍ଧୋ॒ ଶିଶୁ॒ମିନ୍ନ ମା॒ତରୋ॑ ବା॒ଶ୍ରା ଅ॑ର୍ଷନ୍ତି॒ ପୟ॑ସେବ ଧେ॒ନବଃ॑ । ରାଜେ॑ବ॒ ଯୁଧ୍ୱା॑ ନୟସି॒ ତ୍ୱମିତ୍ସିଚୌ॒ ଯଦା॑ସା॒ମଗ୍ରଂ॑ ପ୍ର॒ବତା॒ମିନ॑କ୍ଷସି ॥ ୧୦।୦୭୫।୦୪, ୮।୩।୬।୪

ଇ॒ମଂ ମେ॑ ଗଙ୍ଗେ ଯମୁନେ ସରସ୍ୱତି॒ ଶୁତୁ॑ଦ୍ରି॒ ସ୍ତୋମଂ॑ ସଚତା॒ ପରୁ॒ଷ୍ଣ୍ୟା । ଅ॒ସି॒କ୍ନ୍ୟା ମ॑ରୁଦ୍ୱୃଧେ ବି॒ତସ୍ତ॒ୟାର୍ଜୀ॑କୀୟେ ଶୃଣୁ॒ହ୍ୟା ସୁ॒ଷୋମ॑ୟା ॥ ୧୦।୦୭୫।୦୫, ୮।୩।୬।୫

ତୃ॒ଷ୍ଟାମ॑ୟା ପ୍ରଥ॒ମଂ ଯାତ॑ବେ ସ॒ଜୂଃ ସୁ॒ସର୍ତ୍ୱା॑ ର॒ସୟା॑ ଶ୍ୱେ॒ତ୍ୟା ତ୍ୟା । ତ୍ୱଂ ସି॑ନ୍ଧୋ॒ କୁଭ॑ୟା ଗୋମ॒ତୀଂ କ୍ରୁମୁଂ॑ ମେହ॒ତ୍ନ୍ୱା ସ॒ରଥଂ॒ ଯାଭି॒ରୀୟ॑ସେ ॥ ୧୦।୦୭୫।୦୬, ୮।୩।୭।୧

ଋଜୀ॒ତ୍ୟେନୀ॒ ରୁଶ॑ତୀ ମହି॒ତ୍ୱା ପରି॒ ଜ୍ରୟାଂ॑ସି ଭରତେ॒ ରଜାଂ॑ସି । ଅଦ॑ବ୍ଧା॒ ସିନ୍ଧୁ॑ର॒ପସା॑ମ॒ପସ୍ତ॒ମାଶ୍ୱା॒ ନ ଚି॒ତ୍ରା ବପୁ॑ଷୀବ ଦର୍ଶ॒ତା ॥ ୧୦।୦୭୫।୦୭, ୮।୩।୭।୨

ସ୍ୱଶ୍ୱା॒ ସିନ୍ଧୁଃ॑ ସୁ॒ରଥା॑ ସୁ॒ବାସା॑ ହିର॒ଣ୍ୟଯୀ॒ ସୁକୃ॑ତା ବା॒ଜିନୀ॑ବତୀ । ଊର୍ଣା॑ବତୀ ଯୁବ॒ତିଃ ସୀ॒ଲମା॑ବତ୍ୟୁ॒ତାଧି॑ ବସ୍ତେ ସୁ॒ଭଗା॑ ମଧୁ॒ବୃଧ॑ମ୍ ॥ ୧୦।୦୭୫।୦୮, ୮।୩।୭।୩

ସୁ॒ଖଂ ରଥଂ॑ ଯୁୟୁଜେ॒ ସିନ୍ଧୁ॑ର॒ଶ୍ୱିନଂ॒ ତେନ॒ ବାଜଂ॑ ସନିଷଦ॒ସ୍ମିନ୍ନା॒ଜୌ । ମ॒ହାନ୍ହ୍ୟ॑ସ୍ୟ ମହି॒ମା ପ॑ନ॒ସ୍ୟତେଽଦ॑ବ୍ଧସ୍ୟ॒ ସ୍ୱୟ॑ଶସୋ ବିର॒ପ୍ଶିନଃ॑ ॥ ୧୦।୦୭୫।୦୯, ୮।୩।୭।୪

୮୦। ପର୍ଜନ୍ୟ ସୂକ୍ତଂ

ଅଚ୍ଛାବଦେତି ଦଶର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ଭୌମୋତ୍ରିଃ ପର୍ଜନ୍ୟସ୍ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍ ଦ୍ୱିତୀୟାଦିତିସ୍ରୋଜଗତ୍ୟୋ ନବମ୍ୟନୁଷ୍ଟୁପ୍ ।

ଅଚ୍ଛା॑ ବଦ ତ॒ବସଂ॑ ଗୀ॒ର୍ଭିରା॒ଭିଃ ସ୍ତୁ॒ହି ପ॒ର୍ଜନ୍ୟଂ॒ ନମ॒ସା ବି॑ବାସ । କନି॑କ୍ରଦଦ୍ୱୃଷ॒ଭୋ ଜୀ॒ରଦା॑ନୂ॒ ରେତୋ॑ ଦଧା॒ତ୍ୟୋଷ॑ଧୀଷୁ॒ ଗର୍ଭ॑ମ୍ ॥ ୫।୦୮୩।୦୧, ୪।୪।୦୨୭।୦୧

ବି ବୃ॒କ୍ଷାନ୍ହ॑ନ୍ତ୍ୟୁ॒ତ ହ॑ନ୍ତି ର॒କ୍ଷସୋ॒ ବିଶ୍ୱଂ॑ ବିଭାୟ॒ ଭୁବ॑ନଂ ମ॒ହାବ॑ଧାତ୍ । ଉ॒ତାନା॑ଗା ଈଷତେ॒ ବୃଷ୍ଣ୍ୟା॑ବତୋ॒ ଯତ୍ପ॒ର୍ଜନ୍ୟଃ॑ ସ୍ତ॒ନୟ॒ନ୍ହନ୍ତି॑ ଦୁ॒ଷ୍କୃତଃ॑ ॥ ୫।୦୮୩।୦୨, ୪।୪।୦୨୭।୦୨

ର॒ଥୀବ॒ କଶ॒ୟାଶ୍ୱାଁ॑ ଅଭିକ୍ଷି॒ପନ୍ନା॒ବିର୍ଦୂ॒ତାନ୍କୃ॑ଣୁତେ ବ॒ର୍ଷ୍ୟାଁ॒୩॒॑ ଅହ॑ । ଦୂ॒ରାତ୍ସିଂ॒ହସ୍ୟ॑ ସ୍ତ॒ନଥା॒ ଉଦୀ॑ରତେ॒ ଯତ୍ପ॒ର୍ଜନ୍ୟଃ॑ କୃଣୁ॒ତେ ବ॒ର୍ଷ୍ୟଂ୧॒॑ ନଭଃ॑ ॥ ୫।୦୮୩।୦୩, ୪।୪।୦୨୭।୦୩

ପ୍ର ବାତା॒ ବାନ୍ତି॑ ପ॒ତୟ॑ନ୍ତି ବି॒ଦ୍ୟୁତ॒ ଉଦୋଷ॑ଧୀ॒ର୍ଜିହ॑ତେ॒ ପିନ୍ୱ॑ତେ॒ ସ୍ୱଃ॑ । ଇରା॒ ବିଶ୍ୱ॑ସ୍ମୈ॒ ଭୁବ॑ନାୟ ଜାୟତେ॒ ଯତ୍ପ॒ର୍ଜନ୍ୟଃ॑ ପୃଥି॒ବୀଂ ରେତ॒ସାବ॑ତି ॥ ୫।୦୮୩।୦୪, ୪।୪।୦୨୭।୦୪

ଯସ୍ୟ॑ ବ୍ର॒ତେ ପୃ॑ଥି॒ବୀ ନନ୍ନ॑ମୀତି॒ ଯସ୍ୟ॑ ବ୍ର॒ତେ ଶ॒ଫବ॒ଜ୍ଜର୍ଭୁ॑ରୀତି । ଯସ୍ୟ॑ ବ୍ର॒ତ ଓଷ॑ଧୀର୍ୱି॒ଶ୍ୱରୂ॑ପାଃ॒ ସ ନଃ॑ ପର୍ଜନ୍ୟ॒ ମହି॒ ଶର୍ମ॑ ଯଚ୍ଛ ॥ ୫।୦୮୩।୦୫, ୪।୪।୦୨୭।୦୫

ଦି॒ବୋ ନୋ॑ ବୃ॒ଷ୍ଟିଂ ମ॑ରୁତୋ ରରୀଧ୍ୱଂ॒ ପ୍ର ପି॑ନ୍ୱତ॒ ବୃଷ୍ଣୋ॒ ଅଶ୍ୱ॑ସ୍ୟ॒ ଧାରାଃ॑ । ଅ॒ର୍ୱାଙେ॒ତେନ॑ ସ୍ତନୟି॒ତ୍ନୁନେହ୍ୟ॒ପୋ ନି॑ଷି॒ଞ୍ଚନ୍ନସୁ॑ରଃ ପି॒ତା ନଃ॑ ॥ ୫।୦୮୩।୦୬, ୪।୪।୦୨୮।୦୧

ଅ॒ଭି କ୍ର॑ନ୍ଦ ସ୍ତ॒ନୟ॒ ଗର୍ଭ॒ମା ଧା॑ ଉଦ॒ନ୍ୱତା॒ ପରି॑ ଦୀୟା॒ ରଥେ॑ନ । ଦୃତିଂ॒ ସୁ କ॑ର୍ଷ॒ ବିଷି॑ତଂ॒ ନ୍ୟ॑ଞ୍ଚଂ ସ॒ମା ଭ॑ବନ୍ତୂ॒ଦ୍ୱତୋ॑ ନିପା॒ଦାଃ ॥ ୫।୦୮୩।୦୭, ୪।୪।୦୨୮।୦୨

ମ॒ହାନ୍ତଂ॒ କୋଶ॒ମୁଦ॑ଚା॒ ନି ଷି॑ଞ୍ଚ॒ ସ୍ୟନ୍ଦ॑ନ୍ତାଂ କୁ॒ଲ୍ୟା ବିଷି॑ତାଃ ପୁ॒ରସ୍ତା॑ତ୍ । ଘୃ॒ତେନ॒ ଦ୍ୟାବା॑ପୃଥି॒ବୀ ବ୍ୟୁ॑ନ୍ଧି ସୁପ୍ରପା॒ଣଂ ଭ॑ବତ୍ୱ॒ଘ୍ନ୍ୟାଭ୍ୟଃ॑ ॥ ୫।୦୮୩।୦୮, ୪।୪।୦୨୮।୦୩

ଯତ୍ପ॑ର୍ଜନ୍ୟ॒ କନି॑କ୍ରଦତ୍ସ୍ତ॒ନୟ॒ନ୍ହଂସି॑ ଦୁ॒ଷ୍କୃତଃ॑ । ପ୍ରତୀ॒ଦଂ ବିଶ୍ୱଂ॑ ମୋଦତେ॒ ଯତ୍କିଂ ଚ॑ ପୃଥି॒ବ୍ୟାମଧି॑ ॥ ୫।୦୮୩।୦୯, ୪।୪।୦୨୮।୦୪

ଅବ॑ର୍ଷୀର୍ୱ॒ର୍ଷମୁଦୁ॒ ଷୂ ଗୃ॑ଭା॒ୟାକ॒ର୍ଧନ୍ୱା॒ନ୍ୟତ୍ୟେ॑ତ॒ବା ଉ॑ । ଅଜୀ॑ଜନ॒ ଓଷ॑ଧୀ॒ର୍ଭୋଜ॑ନାୟ॒ କମୁ॒ତ ପ୍ର॒ଜାଭ୍ୟୋ॑ଽବିଦୋ ମନୀ॒ଷାମ୍ ॥ ୫।୦୮୩।୧୦, ୪।୪।୦୨୮।୦୫

ତିସ୍ରୋବାଚଇତି ଷଡୃଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟାଗ୍ନେୟଃ କୁମାରଃ ପର୍ଜନ୍ୟସ୍ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍ ।( ତିସ୍ରୋବାଚଃ ପର୍ଜନ୍ୟାୟେତିସୂକ୍ତୟୋର୍ୱୃଷ୍ଟିକାମୋବସିଷ୍ଠଃ ପାକ୍ଷିକଃ) ।

ତି॒ସ୍ରୋ ବାଚଃ॒ ପ୍ର ବ॑ଦ॒ ଜ୍ୟୋତି॑ରଗ୍ରା॒ ଯା ଏ॒ତଦ୍ଦୁ॒ହ୍ରେ ମ॑ଧୁଦୋ॒ଘମୂଧଃ॑ । ସ ବ॒ତ୍ସଂ କୃ॒ଣ୍ୱନ୍ଗର୍ଭ॒ମୋଷ॑ଧୀନାଂ ସ॒ଦ୍ୟୋ ଜା॒ତୋ ବୃ॑ଷ॒ଭୋ ରୋ॑ରବୀତି ॥ ୭।୧୦୧।୦୧, ୫।୭।୧।୧

ଯୋ ବର୍ଧ॑ନ॒ ଓଷ॑ଧୀନାଂ॒ ଯୋ ଅ॒ପାଂ ଯୋ ବିଶ୍ୱ॑ସ୍ୟ॒ ଜଗ॑ତୋ ଦେ॒ବ ଈଶେ॑ । ସ ତ୍ରି॒ଧାତୁ॑ ଶର॒ଣଂ ଶର୍ମ॑ ଯଂସତ୍ତ୍ରି॒ବର୍ତୁ॒ ଜ୍ୟୋତିଃ॑ ସ୍ୱଭି॒ଷ୍ଟ୍ୟ୧॒॑ସ୍ମେ ॥ ୭।୧୦୧।୦୨, ୫।୭।୧।୨

ସ୍ତ॒ରୀରୁ॑ ତ୍ୱ॒ଦ୍ଭବ॑ତି॒ ସୂତ॑ ଉ ତ୍ୱଦ୍ୟଥାବ॒ଶଂ ତ॒ନ୍ୱଂ॑ ଚକ୍ର ଏ॒ଷଃ । ପି॒ତୁଃ ପୟଃ॒ ପ୍ରତି॑ ଗୃଭ୍ଣାତି ମା॒ତା ତେନ॑ ପି॒ତା ବ॑ର୍ଧତେ॒ ତେନ॑ ପୁ॒ତ୍ରଃ ॥ ୭।୧୦୧।୦୩, ୫।୭।୧।୩

ଯସ୍ମି॒ନ୍ୱିଶ୍ୱା॑ନି॒ ଭୁବ॑ନାନି ତ॒ସ୍ଥୁସ୍ତି॒ସ୍ରୋ ଦ୍ୟାବ॑ସ୍ତ୍ରେ॒ଧା ସ॒ସ୍ରୁରାପଃ॑ । ତ୍ରୟଃ॒ କୋଶା॑ସ ଉପ॒ସେଚ॑ନାସୋ॒ ମଧ୍ୱଃ॑ ଶ୍ଚୋତନ୍ତ୍ୟ॒ଭିତୋ॑ ବିର॒ପ୍ଶମ୍ ॥ ୭।୧୦୧।୦୪, ୫।୭।୧।୪

ଇ॒ଦଂ ବଚଃ॑ ପ॒ର୍ଜନ୍ୟା॑ୟ ସ୍ୱ॒ରାଜେ॑ ହୃ॒ଦୋ ଅ॒ସ୍ତ୍ୱନ୍ତ॑ରଂ॒ ତଜ୍ଜୁ॑ଜୋଷତ୍ । ମ॒ୟୋ॒ଭୁବୋ॑ ବୃ॒ଷ୍ଟୟଃ॑ ସନ୍ତ୍ୱ॒ସ୍ମେ ସୁ॑ପିପ୍ପ॒ଲା ଓଷ॑ଧୀର୍ଦେ॒ବଗୋ॑ପାଃ ॥ ୭।୧୦୧।୦୫, ୫।୭।୧।୫

ସ ରେ॑ତୋ॒ଧା ବୃ॑ଷ॒ଭଃ ଶଶ୍ୱ॑ତୀନାଂ॒ ତସ୍ମି॑ନ୍ନା॒ତ୍ମା ଜଗ॑ତସ୍ତ॒ସ୍ଥୁଷ॑ଶ୍ଚ । ତନ୍ମ॑ ଋ॒ତଂ ପା॑ତୁ ଶ॒ତଶା॑ରଦାୟ ଯୂ॒ୟଂ ପା॑ତ ସ୍ୱ॒ସ୍ତିଭିଃ॒ ସଦା॑ ନଃ ॥ ୭।୧୦୧।୦୬, ୫।୭।୧।୬

ପର୍ଜନ୍ୟାୟେତି ତୃଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟାଗ୍ନେୟଃକୁମାରଃ ପର୍ଜନ୍ୟୋ ଗାୟତ୍ରୀ ।

ପ॒ର୍ଜନ୍ୟା॑ୟ॒ ପ୍ର ଗା॑ୟତ ଦି॒ବସ୍ପୁ॒ତ୍ରାୟ॑ ମୀ॒ଳ୍ହୁଷେ॑ । ସ ନୋ॒ ଯବ॑ସମିଚ୍ଛତୁ ॥ ୭।୧୦୨।୦୧, ୫।୭।୨।୧

ଯୋ ଗର୍ଭ॒ମୋଷ॑ଧୀନାଂ॒ ଗବାଂ॑ କୃ॒ଣୋତ୍ୟର୍ୱ॑ତାମ୍ । ପ॒ର୍ଜନ୍ୟଃ॑ ପୁରୁ॒ଷୀଣା॑ମ୍ ॥ ୭।୧୦୨।୦୨, ୫।୭।୨।୨

ତସ୍ମା॒ ଇଦା॒ସ୍ୟେ॑ ହ॒ବିର୍ଜୁ॒ହୋତା॒ ମଧୁ॑ମତ୍ତମମ୍ । ଇଳାଂ॑ ନଃ ସଂ॒ୟତଂ॑ କରତ୍ ॥ ୭।୧୦୨।୦୩, ୫।୭।୨।୩

ସଂବତ୍ସରମିତି ଦଶର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ମୈତ୍ରାବରୁଣିର୍ୱସିଷ୍ଠଃ ପର୍ଜନ୍ୟସ୍ତୁତିମଣ୍ଡୂକସ୍ତ୍ରିଷ୍ଟୁବାଦ୍ୟାନୁଷ୍ଟୁପ୍ ।

ସଂ॒ବ॒ତ୍ସ॒ରଂ ଶ॑ଶୟା॒ନା ବ୍ରା॑ହ୍ମ॒ଣା ବ୍ର॑ତଚା॒ରିଣଃ॑ । ବାଚଂ॑ ପ॒ର୍ଜନ୍ୟ॑ଜିନ୍ୱିତାଂ॒ ପ୍ର ମ॒ଣ୍ଡୂକା॑ ଅବାଦିଷୁଃ ॥ ୭।୧୦୩।୦୧, ୫।୭।୩।୧

ଦି॒ବ୍ୟା ଆପୋ॑ ଅ॒ଭି ଯଦେ॑ନ॒ମାୟ॒ନ୍ଦୃତିଂ॒ ନ ଶୁଷ୍କଂ॑ ସର॒ସୀ ଶୟା॑ନମ୍ । ଗବା॒ମହ॒ ନ ମା॒ୟୁର୍ୱ॒ତ୍ସିନୀ॑ନାଂ ମ॒ଣ୍ଡୂକା॑ନାଂ ବ॒ଗ୍ନୁରତ୍ରା॒ ସମେ॑ତି ॥ ୭।୧୦୩।୦୨, ୫।୭।୩।୨

ଯଦୀ॑ମେନାଁ ଉଶ॒ତୋ ଅ॒ଭ୍ୟବ॑ର୍ଷୀତ୍ତୃ॒ଷ୍ୟାବ॑ତଃ ପ୍ରା॒ବୃଷ୍ୟାଗ॑ତାୟାମ୍ । ଅ॒ଖ୍ଖ॒ଲୀ॒କୃତ୍ୟା॑ ପି॒ତରଂ॒ ନ ପୁ॒ତ୍ରୋ ଅ॒ନ୍ୟୋ ଅ॒ନ୍ୟମୁପ॒ ବଦ॑ନ୍ତମେତି ॥ ୭।୧୦୩।୦୩, ୫।୭।୩।୩

ଅ॒ନ୍ୟୋ ଅ॒ନ୍ୟମନୁ॑ ଗୃଭ୍ଣାତ୍ୟେନୋର॒ପାଂ ପ୍ର॑ସ॒ର୍ଗେ ଯଦମ॑ନ୍ଦିଷାତାମ୍ । ମ॒ଣ୍ଡୂକୋ॒ ଯଦ॒ଭିବୃ॑ଷ୍ଟଃ॒ କନି॑ଷ୍କ॒ନ୍ପୃଶ୍ନିଃ॑ ସମ୍ପୃ॒ଙ୍କ୍ତେ ହରି॑ତେନ॒ ବାଚ॑ମ୍ ॥ ୭।୧୦୩।୦୪, ୫।୭।୩।୪

ଯଦେ॑ଷାମ॒ନ୍ୟୋ ଅ॒ନ୍ୟସ୍ୟ॒ ବାଚଂ॑ ଶା॒କ୍ତସ୍ୟେ॑ବ॒ ବଦ॑ତି॒ ଶିକ୍ଷ॑ମାଣଃ । ସର୍ୱଂ॒ ତଦେ॑ଷାଂ ସ॒ମୃଧେ॑ବ॒ ପର୍ୱ॒ ଯତ୍ସୁ॒ବାଚୋ॒ ବଦ॑ଥ॒ନାଧ୍ୟ॒ପ୍ସୁ ॥ ୭।୧୦୩।୦୫, ୫।୭।୩।୫

ଗୋମା॑ୟୁ॒ରେକୋ॑ ଅ॒ଜମା॑ୟୁ॒ରେକଃ॒ ପୃଶ୍ନି॒ରେକୋ॒ ହରି॑ତ॒ ଏକ॑ ଏଷାମ୍ । ସ॒ମା॒ନଂ ନାମ॒ ବିଭ୍ର॑ତୋ॒ ବିରୂ॑ପାଃ ପୁରୁ॒ତ୍ରା ବାଚଂ॑ ପିପିଶୁ॒ର୍ୱଦ॑ନ୍ତଃ ॥ ୭।୧୦୩।୦୬, ୫।୭।୪।୧

ବ୍ରା॒ହ୍ମ॒ଣାସୋ॑ ଅତିରା॒ତ୍ରେ ନ ସୋମେ॒ ସରୋ॒ ନ ପୂ॒ର୍ଣମ॒ଭିତୋ॒ ବଦ॑ନ୍ତଃ । ସଂ॒ବ॒ତ୍ସ॒ରସ୍ୟ॒ ତଦହଃ॒ ପରି॑ ଷ୍ଠ॒ ଯନ୍ମ॑ଣ୍ଡୂକାଃ ପ୍ରାବୃ॒ଷୀଣଂ॑ ବ॒ଭୂବ॑ ॥ ୭।୧୦୩।୦୭, ୫।୭।୪।୨

ବ୍ରା॒ହ୍ମ॒ଣାସଃ॑ ସୋ॒ମିନୋ॒ ବାଚ॑ମକ୍ରତ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ କୃ॒ଣ୍ୱନ୍ତଃ॑ ପରିବତ୍ସ॒ରୀଣ॑ମ୍ । ଅ॒ଧ୍ୱ॒ର୍ୟବୋ॑ ଘ॒ର୍ମିଣଃ॑ ସିଷ୍ୱିଦା॒ନା ଆ॒ବିର୍ଭ॑ବନ୍ତି॒ ଗୁହ୍ୟା॒ ନ କେ ଚି॑ତ୍ ॥ ୭।୧୦୩।୦୮, ୫।୭।୪।୩

ଦେ॒ବହି॑ତିଂ ଜୁଗୁପୁର୍ଦ୍ୱାଦ॒ଶସ୍ୟ॑ ଋ॒ତୁଂ ନରୋ॒ ନ ପ୍ର ମି॑ନନ୍ତ୍ୟେ॒ତେ । ସଂ॒ବ॒ତ୍ସ॒ରେ ପ୍ରା॒ବୃଷ୍ୟାଗ॑ତାୟାଂ ତ॒ପ୍ତା ଘ॒ର୍ମା ଅ॑ଶ୍ନୁବତେ ବିସ॒ର୍ଗମ୍ ॥ ୭।୧୦୩।୦୯, ୫।୭।୪।୪

ଗୋମା॑ୟୁରଦାଦ॒ଜମା॑ୟୁରଦା॒ତ୍ପୃଶ୍ନି॑ରଦା॒ଦ୍ଧରି॑ତୋ ନୋ॒ ବସୂ॑ନି । ଗବାଂ॑ ମ॒ଣ୍ଡୂକା॒ ଦଦ॑ତଃ ଶ॒ତାନି॑ ସହସ୍ରସା॒ବେ ପ୍ର ତି॑ରନ୍ତ॒ ଆୟୁଃ॑ ॥ ୭।୧୦୩।୧୦, ୫।୭।୪।୫

ପରିଶିଷ୍ଟମ୍ [ଋଗ୍ୱେଦ ମଣ୍ଡଲ ୭, ୧୦୩ ସୂକ୍ତସ୍ୟାନନ୍ତରଂ][ଋଗ୍ୱେଦ ଅଷ୍ଟକ ୭, ଅଧ୍ୟାୟ ୭, ୪ ବର୍ଗାନନ୍ତରଂ]

ଉ॒ପ॒ପ୍ଲବ॑ତ ମଣ୍ଡୂକି- ବ॒ର୍ଷ।ମା ବ॑ଦ। ତାଦୁରି। ମଧ୍ୟେ॑ ହ୍ର॒ଦସ୍ୟ॑ ପ୍ଲ॒ବସ୍ୱ॑- ନି॒ଗୃହ୍ୟ॑ ଚ॒ତୁର॑: ପ॒ଦଃ॥

ପ୍ରଦେବତ୍ରେତି ପଞ୍ଚଦଶର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟୈଲୂଷଃ କବଷଆପସ୍ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍ ।

ପ୍ର ଦେ॑ବ॒ତ୍ରା ବ୍ରହ୍ମ॑ଣେ ଗା॒ତୁରେ॑ତ୍ୱ॒ପୋ ଅଚ୍ଛା॒ ମନ॑ସୋ॒ ନ ପ୍ରୟୁ॑କ୍ତି । ମ॒ହୀଂ ମି॒ତ୍ରସ୍ୟ॒ ବରୁ॑ଣସ୍ୟ ଧା॒ସିଂ ପୃ॑ଥୁ॒ଜ୍ରୟ॑ସେ ରୀରଧା ସୁବୃ॒କ୍ତିମ୍ ॥ ୧୦।୦୩୦।୦୧, ୭।୭।୦୨୪।୦୧

ଅଧ୍ୱ॑ର୍ୟବୋ ହ॒ବିଷ୍ମ॑ନ୍ତୋ॒ ହି ଭୂ॒ତାଚ୍ଛା॒ପ ଇ॑ତୋଶ॒ତୀରୁ॑ଶନ୍ତଃ । ଅବ॒ ଯାଶ୍ଚଷ୍ଟେ॑ ଅରୁ॒ଣଃ ସୁ॑ପ॒ର୍ଣସ୍ତମାସ୍ୟ॑ଧ୍ୱମୂ॒ର୍ମିମ॒ଦ୍ୟା ସୁ॑ହସ୍ତାଃ ॥ ୧୦।୦୩୦।୦୨, ୭।୭।୦୨୪।୦୨

ଅଧ୍ୱ॑ର୍ୟବୋ॒ଽପ ଇ॑ତା ସମୁ॒ଦ୍ରମ॒ପାଂ ନପା॑ତଂ ହ॒ବିଷା॑ ଯଜଧ୍ୱମ୍ । ସ ବୋ॑ ଦଦଦୂ॒ର୍ମିମ॒ଦ୍ୟା ସୁପୂ॑ତଂ॒ ତସ୍ମୈ॒ ସୋମଂ॒ ମଧୁ॑ମନ୍ତଂ ସୁନୋତ ॥ ୧୦।୦୩୦।୦୩, ୭।୭।୦୨୪।୦୩

ଯୋ ଅ॑ନି॒ଧ୍ମୋ ଦୀଦ॑ୟଦ॒ପ୍ସ୍ୱ୧॒॑ନ୍ତର୍ୟଂ ବିପ୍ରା॑ସ॒ ଈଳ॑ତେ ଅଧ୍ୱ॒ରେଷୁ॑ । ଅପାଂ॑ ନପା॒ନ୍ମଧୁ॑ମତୀର॒ପୋ ଦା॒ ଯାଭି॒ରିନ୍ଦ୍ରୋ॑ ବାବୃ॒ଧେ ବୀ॒ର୍ୟା॑ୟ ॥ ୧୦।୦୩୦।୦୪, ୭।୭।୦୨୪।୦୪

ଯାଭିଃ॒ ସୋମୋ॒ ମୋଦ॑ତେ॒ ହର୍ଷ॑ତେ ଚ କଲ୍ୟା॒ଣୀଭି॑ର୍ୟୁବ॒ତିଭି॒ର୍ନ ମର୍ୟଃ॑ । ତା ଅ॑ଧ୍ୱର୍ୟୋ ଅ॒ପୋ ଅଚ୍ଛା॒ ପରେ॑ହି॒ ଯଦା॑ସି॒ଞ୍ଚା ଓଷ॑ଧୀଭିଃ ପୁନୀତାତ୍ ॥ ୧୦।୦୩୦।୦୫, ୭।୭।୦୨୪।୦୫

ଏ॒ବେଦ୍ୟୂନେ॑ ଯୁବ॒ତୟୋ॑ ନମନ୍ତ॒ ଯଦୀ॑ମୁ॒ଶନ୍ନୁ॑ଶ॒ତୀରେତ୍ୟଚ୍ଛ॑ । ସଂ ଜା॑ନତେ॒ ମନ॑ସା॒ ସଂ ଚି॑କିତ୍ରେଽଧ୍ୱ॒ର୍ୟବୋ॑ ଧି॒ଷଣାପ॑ଶ୍ଚ ଦେ॒ବୀଃ ॥ ୧୦।୦୩୦।୦୬, ୭।୭।୦୨୫।୦୧

ଯୋ ବୋ॑ ବୃ॒ତାଭ୍ୟୋ॒ ଅକୃ॑ଣୋଦୁ ଲୋ॒କଂ ଯୋ ବୋ॑ ମ॒ହ୍ୟା ଅ॒ଭିଶ॑ସ୍ତେ॒ରମୁ॑ଞ୍ଚତ୍ । ତସ୍ମା॒ ଇନ୍ଦ୍ରା॑ୟ॒ ମଧୁ॑ମନ୍ତମୂ॒ର୍ମିଂ ଦେ॑ବ॒ମାଦ॑ନଂ॒ ପ୍ର ହି॑ଣୋତନାପଃ ॥ ୧୦।୦୩୦।୦୭, ୭।୭।୦୨୫।୦୨

ପ୍ରାସ୍ମୈ॑ ହିନୋତ॒ ମଧୁ॑ମନ୍ତମୂ॒ର୍ମିଂ ଗର୍ଭୋ॒ ଯୋ ବଃ॑ ସିନ୍ଧବୋ॒ ମଧ୍ୱ॒ ଉତ୍ସଃ॑ । ଘୃ॒ତପୃ॑ଷ୍ଠ॒ମୀଡ୍ୟ॑ମଧ୍ୱ॒ରେଷ୍ୱାପୋ॑ ରେବତୀଃ ଶୃଣୁ॒ତା ହବଂ॑ ମେ ॥ ୧୦।୦୩୦।୦୮, ୭।୭।୦୨୫।୦୩

ତଂ ସି॑ନ୍ଧବୋ ମତ୍ସ॒ରମି॑ନ୍ଦ୍ର॒ପାନ॑ମୂ॒ର୍ମିଂ ପ୍ର ହେ॑ତ॒ ଯ ଉ॒ଭେ ଇୟ॑ର୍ତି । ମ॒ଦ॒ଚ୍ୟୁତ॑ମୌଶା॒ନଂ ନ॑ଭୋ॒ଜାଂ ପରି॑ ତ୍ରି॒ତନ୍ତୁଂ॑ ବି॒ଚର॑ନ୍ତ॒ମୁତ୍ସ॑ମ୍ ॥ ୧୦।୦୩୦।୦୯, ୭।୭।୦୨୫।୦୪

ଆ॒ବର୍ୱୃ॑ତତୀ॒ରଧ॒ ନୁ ଦ୍ୱି॒ଧାରା॑ ଗୋଷୁ॒ୟୁଧୋ॒ ନ ନି॑ୟ॒ବଂ ଚର॑ନ୍ତୀଃ । ଋଷେ॒ ଜନି॑ତ୍ରୀ॒ର୍ଭୁବ॑ନସ୍ୟ॒ ପତ୍ନୀ॑ର॒ପୋ ବ॑ନ୍ଦସ୍ୱ ସ॒ବୃଧଃ॒ ସୟୋ॑ନୀଃ ॥ ୧୦।୦୩୦।୧୦, ୭।୭।୦୨୫।୦୫

ହି॒ନୋତା॑ ନୋ ଅଧ୍ୱ॒ରଂ ଦେ॑ବୟ॒ଜ୍ୟା ହି॒ନୋତ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ ସ॒ନୟେ॒ ଧନା॑ନାମ୍ । ଋ॒ତସ୍ୟ॒ ଯୋଗେ॒ ବି ଷ୍ୟ॑ଧ୍ୱ॒ମୂଧଃ॑ ଶ୍ରୁଷ୍ଟୀ॒ବରୀ॑ର୍ଭୂତନା॒ସ୍ମଭ୍ୟ॑ମାପଃ ॥ ୧୦।୦୩୦।୧୧, ୭।୭।୦୨୬।୦୧

ଆପୋ॑ ରେବତୀଃ॒ କ୍ଷୟ॑ଥା॒ ହି ବସ୍ୱଃ॒ କ୍ରତୁଂ॑ ଚ ଭ॒ଦ୍ରଂ ବି॑ଭୃ॒ଥାମୃତଂ॑ ଚ । ରା॒ୟଶ୍ଚ॒ ସ୍ଥ ସ୍ୱ॑ପ॒ତ୍ୟସ୍ୟ॒ ପତ୍ନୀଃ॒ ସର॑ସ୍ୱତୀ॒ ତଦ୍ଗୃ॑ଣ॒ତେ ବୟୋ॑ ଧାତ୍ ॥ ୧୦।୦୩୦।୧୨, ୭।୭।୦୨୬।୦୨

ପ୍ରତି॒ ଯଦାପୋ॒ ଅଦୃ॑ଶ୍ରମାୟ॒ତୀର୍ଘୃ॒ତଂ ପୟାଂ॑ସି॒ ବିଭ୍ର॑ତୀ॒ର୍ମଧୂ॑ନି । ଅ॒ଧ୍ୱ॒ର୍ୟୁଭି॒ର୍ମନ॑ସା ସଂବିଦା॒ନା ଇନ୍ଦ୍ରା॑ୟ॒ ସୋମଂ॒ ସୁଷୁ॑ତଂ॒ ଭର॑ନ୍ତୀଃ ॥ ୧୦।୦୩୦।୧୩, ୭।୭।୦୨୬।୦୩

ଏମା ଅ॑ଗ୍ମନ୍ରେ॒ବତୀ॑ର୍ଜୀ॒ବଧ॑ନ୍ୟା॒ ଅଧ୍ୱ॑ର୍ୟବଃ ସା॒ଦୟ॑ତା ସଖାୟଃ । ନି ବ॒ର୍ହିଷି॑ ଧତ୍ତନ ସୋମ୍ୟାସୋ॒ଽପାଂ ନପ୍ତ୍ରା॑ ସଂବିଦା॒ନାସ॑ ଏନାଃ ॥ ୧୦।୦୩୦।୧୪, ୭।୭।୦୨୬।୦୪

ଆଗ୍ମ॒ନ୍ନାପ॑ ଉଶ॒ତୀର୍ବ॒ର୍ହିରେଦଂ ନ୍ୟ॑ଧ୍ୱ॒ରେ ଅ॑ସଦନ୍ଦେବ॒ୟନ୍ତୀଃ॑ । ଅଧ୍ୱ॑ର୍ୟବଃ ସୁନୁ॒ତେନ୍ଦ୍ରା॑ୟ॒ ସୋମ॒ମଭୂ॑ଦୁ ବଃ ସୁ॒ଶକା॑ ଦେବୟ॒ଜ୍ୟା ॥ ୧୦।୦୩୦।୧୫, ୭।୭।୦୨୬।୦୫

୮୧। ଘର୍ମ ସୂକ୍ତଂ

ଘର୍ମେତି ଦଶର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ବୈରୂପଃ ସଘ୍ନିର୍ୱିଶ୍ୱେଦେବାସ୍ତ୍ରିଷ୍ଟୁଷ୍ଚତୁର୍ଥୀଜଗତୀ । ( ତାପସୋଘର୍ମୋବାଋଷିଃ) ।

ଘ॒ର୍ମା ସମ॑ନ୍ତା ତ୍ରି॒ବୃତଂ॒ ବ୍ୟା॑ପତୁ॒ସ୍ତୟୋ॒ର୍ଜୁଷ୍ଟିଂ॑ ମାତ॒ରିଶ୍ୱା॑ ଜଗାମ । ଦି॒ବସ୍ପୟୋ॒ ଦିଧି॑ଷାଣା ଅବେଷନ୍ୱି॒ଦୁର୍ଦେ॒ବାଃ ସ॒ହସା॑ମାନମ॒ର୍କମ୍ ॥ ୧୦।୧୧୪।୦୧, ୮।୬।୦୧୬।୦୧

ତି॒ସ୍ରୋ ଦେ॒ଷ୍ଟ୍ରାୟ॒ ନିର୍ଋ॑ତୀ॒ରୁପା॑ସତେ ଦୀର୍ଘ॒ଶ୍ରୁତୋ॒ ବି ହି ଜା॒ନନ୍ତି॒ ବହ୍ନ॑ୟଃ । ତାସାଂ॒ ନି ଚି॑କ୍ୟୁଃ କ॒ବୟୋ॑ ନି॒ଦାନଂ॒ ପରେ॑ଷୁ॒ ଯା ଗୁହ୍ୟେ॑ଷୁ ବ୍ର॒ତେଷୁ॑ ॥ ୧୦।୧୧୪।୦୨, ୮।୬।୦୧୬।୦୨

ଚତୁ॑ଷ୍କପର୍ଦା ଯୁବ॒ତିଃ ସୁ॒ପେଶା॑ ଘୃ॒ତପ୍ର॑ତୀକା ବ॒ୟୁନା॑ନି ବସ୍ତେ । ତସ୍ୟାଂ॑ ସୁପ॒ର୍ଣା ବୃଷ॑ଣା॒ ନି ଷେ॑ଦତୁ॒ର୍ୟତ୍ର॑ ଦେ॒ବା ଦ॑ଧି॒ରେ ଭା॑ଗ॒ଧେୟ॑ମ୍ ॥ ୧୦।୧୧୪।୦୩, ୮।୬।୦୧୬।୦୩

ଏକଃ॑ ସୁପ॒ର୍ଣଃ ସ ସ॑ମୁ॒ଦ୍ରମା ବି॑ବେଶ॒ ସ ଇ॒ଦଂ ବିଶ୍ୱଂ॒ ଭୁବ॑ନଂ॒ ବି ଚ॑ଷ୍ଟେ । ତଂ ପାକେ॑ନ॒ ମନ॑ସାପଶ୍ୟ॒ମନ୍ତି॑ତ॒ସ୍ତଂ ମା॒ତା ରେ॑ଳ୍ହି॒ ସ ଉ॑ ରେଳ୍ହି ମା॒ତର॑ମ୍ ॥ ୧୦।୧୧୪।୦୪, ୮।୬।୦୧୬।୦୪

ସୁ॒ପ॒ର୍ଣଂ ବିପ୍ରାଃ॑ କ॒ବୟୋ॒ ବଚୋ॑ଭି॒ରେକଂ॒ ସନ୍ତଂ॑ ବହୁ॒ଧା କ॑ଲ୍ପୟନ୍ତି । ଛନ୍ଦାଂ॑ସି ଚ॒ ଦଧ॑ତୋ ଅଧ୍ୱ॒ରେଷୁ॒ ଗ୍ରହା॒ନ୍ତ୍ସୋମ॑ସ୍ୟ ମିମତେ॒ ଦ୍ୱାଦ॑ଶ ॥ ୧୦।୧୧୪।୦୫, ୮।୬।୦୧୬।୦୫

ଷ॒ଟ୍ତ୍ରିଂ॒ଶାଁଶ୍ଚ॑ ଚ॒ତୁରଃ॑ କ॒ଲ୍ପୟ॑ନ୍ତ॒ଶ୍ଛନ୍ଦାଂ॑ସି ଚ॒ ଦଧ॑ତ ଆଦ୍ୱାଦ॒ଶମ୍ । ଯ॒ଜ୍ଞଂ ବି॒ମାୟ॑ କ॒ବୟୋ॑ ମନୀ॒ଷ ଋ॑କ୍ସା॒ମାଭ୍ୟାଂ॒ ପ୍ର ରଥଂ॑ ବର୍ତୟନ୍ତି ॥ ୧୦।୧୧୪।୦୬, ୮।୬।୦୧୭।୦୧

ଚତୁ॑ର୍ଦଶା॒ନ୍ୟେ ମ॑ହି॒ମାନୋ॑ ଅସ୍ୟ॒ ତଂ ଧୀରା॑ ବା॒ଚା ପ୍ର ଣ॑ୟନ୍ତି ସ॒ପ୍ତ । ଆପ୍ନା॑ନଂ ତୀ॒ର୍ଥଂ କ ଇ॒ହ ପ୍ର ବୋ॑ଚ॒ଦ୍ୟେନ॑ ପ॒ଥା ପ୍ର॒ପିବ॑ନ୍ତେ ସୁ॒ତସ୍ୟ॑ ॥ ୧୦।୧୧୪।୦୭, ୮।୬।୦୧୭।୦୨

ସ॒ହ॒ସ୍ର॒ଧା ପ॑ଞ୍ଚଦ॒ଶାନ୍ୟୁ॒କ୍ଥା ଯାବ॒ଦ୍ଦ୍ୟାବା॑ପୃଥି॒ବୀ ତାବ॒ଦିତ୍ତତ୍ । ସ॒ହ॒ସ୍ର॒ଧା ମ॑ହି॒ମାନଃ॑ ସ॒ହସ୍ରଂ॒ ଯାବ॒ଦ୍ବ୍ରହ୍ମ॒ ବିଷ୍ଠି॑ତଂ॒ ତାବ॑ତୀ॒ ବାକ୍ ॥ ୧୦।୧୧୪।୦୮, ୮।୬।୦୧୭।୦୩

କଶ୍ଛନ୍ଦ॑ସାଂ॒ ଯୋଗ॒ମା ବେ॑ଦ॒ ଧୀରଃ॒ କୋ ଧିଷ୍ଣ୍ୟାଂ॒ ପ୍ରତି॒ ବାଚଂ॑ ପପାଦ । କମୃ॒ତ୍ୱିଜା॑ମଷ୍ଟ॒ମଂ ଶୂର॑ମାହୁ॒ର୍ହରୀ॒ ଇନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ୟ॒ ନି ଚି॑କାୟ॒ କଃ ସ୍ୱି॑ତ୍ ॥ ୧୦।୧୧୪।୦୯, ୮।୬।୦୧୭।୦୪

ଭୂମ୍ୟା॒ ଅନ୍ତଂ॒ ପର୍ୟେକେ॑ ଚରନ୍ତି॒ ରଥ॑ସ୍ୟ ଧୂ॒ର୍ଷୁ ଯୁ॒କ୍ତାସୋ॑ ଅସ୍ଥୁଃ । ଶ୍ରମ॑ସ୍ୟ ଦା॒ୟଂ ବି ଭ॑ଜନ୍ତ୍ୟେଭ୍ୟୋ ଯ॒ଦା ଯ॒ମୋ ଭବ॑ତି ହ॒ର୍ମ୍ୟେ ହି॒ତଃ ॥ ୧୦।୧୧୪।୧୦, ୮।୬।୦୧୭।୦୫

୮୨। ପୃଥିବୀ ସୂକ୍ତଂ

ମ॒ହୀ ଦ୍ୟୌଃ ପୃ॑ଥି॒ବୀ ଚ॑ ନ ଇ॒ମଂ ଯ॒ଜ୍ଞଂ ମି॑ମିକ୍ଷତାମ୍ । ପି॒ପୃ॒ତାଂ ନୋ॒ ଭରୀ॑ମଭିଃ ॥ ୧।୦୨୨।୧୩, ୧।୨।୬।୩ {କାଣ୍ୱୋ ମେଧାତିଥି । ଦ୍ୟାବାପୃଥିବ୍ୟୌ । ଗାୟତ୍ରୀ}

ତୟୋ॒ରିଦ୍ଘୃ॒ତବ॒ତ୍ପୟୋ॒ ବିପ୍ରା॑ ରିହନ୍ତି ଧୀ॒ତିଭିଃ॑ । ଗ॒ନ୍ଧ॒ର୍ୱସ୍ୟ॑ ଧ୍ରୁ॒ବେ ପ॒ଦେ ॥ ୧।୦୨୨।୧୪, ୧।୨।୬।୪ {କାଣ୍ୱୋ ମେଧାତିଥି । ଦ୍ୟାବାପୃଥିବ୍ୟୌ । ଗାୟତ୍ରୀ}

ବଳିତ୍ଥେତି ତୃଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ଭୌମୋତ୍ରିଃପୃଥିବ୍ୟନୁଷ୍ଟୁପ୍ ।

ବଳି॒ତ୍ଥା ପର୍ୱ॑ତାନାଂ ଖି॒ଦ୍ରଂ ବି॑ଭର୍ଷି ପୃଥିବି । ପ୍ର ଯା ଭୂମିଂ॑ ପ୍ରବତ୍ୱତି ମ॒ହ୍ନା ଜି॒ନୋଷି॑ ମହିନି ॥ ୫।୦୮୪।୦୧, ୪।୪।୦୨୯।୦୧

ସ୍ତୋମା॑ସସ୍ତ୍ୱା ବିଚାରିଣି॒ ପ୍ରତି॑ ଷ୍ଟୋଭନ୍ତ୍ୟ॒କ୍ତୁଭିଃ॑ । ପ୍ର ଯା ବାଜଂ॒ ନ ହେଷ॑ନ୍ତଂ ପେ॒ରୁମସ୍ୟ॑ସ୍ୟର୍ଜୁନି ॥ ୫।୦୮୪।୦୨, ୪।୪।୦୨୯।୦୨

ଦୃ॒ଳ୍ହା ଚି॒ଦ୍ୟା ବନ॒ସ୍ପତୀ॑ନ୍କ୍ଷ୍ମ॒ୟା ଦର୍ଧ॒ର୍ଷ୍ୟୋଜ॑ସା । ଯତ୍ତେ॑ ଅ॒ଭ୍ରସ୍ୟ॑ ବି॒ଦ୍ୟୁତୋ॑ ଦି॒ବୋ ବର୍ଷ॑ନ୍ତି ବୃ॒ଷ୍ଟୟଃ॑ ॥ ୫।୦୮୪।୦୩, ୪।୪।୦୨୯।୦୩

ପରିଶିଷ୍ଟମ୍ [ଋଗ୍ୱେଦ ମଣ୍ଡଲ ୫, ୮୪ ସୂକ୍ତସ୍ୟାନନ୍ତରଂ][ଋଗ୍ୱେଦ ଅଷ୍ଟକ ୪, ଅଧ୍ୟାୟ ୪, ୨୯ ବର୍ଗାନନ୍ତରଂ]

ବର୍ଷ॑ନ୍ତୁ ତେ ବିଭାବରି- ଦି॒ବୋ ଅ॒ଭ୍ରସ୍ୟ॑ ବି॒ଦ୍ୟୁତଃ॑। ରୋହ॑ନ୍ତୁ॒ ସର୍ୱ॑ବୀଜା॒।-ନ୍ୟବ॑ ବ୍ରହ୍ମ॒ଦ୍ୱିଷୋ॑ ଜହି॥ ଇତି ପରିଶିଷ୍ଟମ୍॥

୮୩। କ୍ଷେତ୍ରପତି ସୂକ୍ତଂ

କ୍ଷେତ୍ରସ୍ୟେତ୍ୟଷ୍ଟର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ଗୌତମୋବାମଦେବ ଆଦ୍ୟାନାନ୍ତିସୃଣାଂ କ୍ଷେତ୍ରପତିର୍ଦେବତା ଚତୁର୍ଥ୍ୟାଃଶୁନଃ ପଞ୍ଚମ୍ୟଷ୍ଟମ୍ୟୋଃ ଶୁନାସୀରୌ ଷଷ୍ଠୀସପ୍ତମ୍ୟୋଃ ସୀତା ଆଦ୍ୟାଚତୁର୍ଥୀଷଷ୍ଠୀସପ୍ତମ୍ୟୋନୁଷ୍ଟୁଭଃ ପଞ୍ଚମୀପୁରଉଷ୍ଣିକ୍ ଶେଷାସ୍ତ୍ରିଷ୍ଟୁଭଃ (ଅତ୍ରଚତୁର୍ଥ୍ୟାଃ ଶୁନୋଽଦନ୍ତଃ । ତଥାଶୁନାସୀରାବିତ୍ୟତ୍ର କେଚିଦ୍ୱାୟ୍ୱାଦିତ୍ୟା ବିତ୍ୟୁଞ୍ଚାରୟନ୍ତିତନ୍ନଚତୁରସ୍ରଂ ଯତଃ ବାୟୁଃ ଶୁନଃ ସୂର୍ୟ ଏବାତ୍ରସୀରଃ ଶୁନାସୀରୌବାୟୁସୂର୍ୟୋବଦନ୍ତି । ଶୁନାସୀରଂୟାସ୍କଇନ୍ଦ୍ରତୁମେନେ ସୂର୍ୟେଦ୍ରୌ ତୌମନ୍ୟତେଶାକପୂର୍ଣି ରିତିଶୁନାସୀରସ୍ୱରୂପେଶୌନକେନାଚାର୍ୟମତଦର୍ଶନବ୍ୟାଜେନବୈବିଧ୍ୟମ୍ପ୍ରତିପାଦିତଂ ତସ୍ମାତ୍ପ୍ରକୃତିଭୂତଶୁନାସୀରଶବ୍ଦେନୋଚ୍ଚାରଣଂୟୁକ୍ତଂ) ।

କ୍ଷେତ୍ର॑ସ୍ୟ॒ ପତି॑ନା ବ॒ୟଂ ହି॒ତେନେ॑ବ ଜୟାମସି । ଗାମଶ୍ୱଂ॑ ପୋଷୟି॒ତ୍ନ୍ୱା ସ ନୋ॑ ମୃଳାତୀ॒ଦୃଶେ॑ ॥ ୪।୦୫୭।୦୧, ୩।୮।୯।୧

କ୍ଷେତ୍ର॑ସ୍ୟ ପତେ॒ ମଧୁ॑ମନ୍ତମୂ॒ର୍ମିଂ ଧେ॒ନୁରି॑ବ॒ ପୟୋ॑ ଅ॒ସ୍ମାସୁ॑ ଧୁକ୍ଷ୍ୱ । ମ॒ଧୁ॒ଶ୍ଚୁତଂ॑ ଘୃ॒ତମି॑ବ॒ ସୁପୂ॑ତମୃ॒ତସ୍ୟ॑ ନଃ॒ ପତ॑ୟୋ ମୃଳୟନ୍ତୁ ॥ ୪।୦୫୭।୦୨, ୩।୮।୯।୨

ମଧୁ॑ମତୀ॒ରୋଷ॑ଧୀ॒ର୍ଦ୍ୟାବ॒ ଆପୋ॒ ମଧୁ॑ମନ୍ନୋ ଭବତ୍ୱ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷମ୍ । କ୍ଷେତ୍ର॑ସ୍ୟ॒ ପତି॒ର୍ମଧୁ॑ମାନ୍ନୋ ଅ॒ସ୍ତ୍ୱରି॑ଷ୍ୟନ୍ତୋ॒ ଅନ୍ୱେ॑ନଂ ଚରେମ ॥ ୪।୦୫୭।୦୩, ୩।୮।୯।୩

ଶୁ॒ନଂ ବା॒ହାଃ ଶୁ॒ନଂ ନରଃ॑ ଶୁ॒ନଂ କୃ॑ଷତୁ॒ ଲାଙ୍ଗ॑ଲମ୍ । ଶୁ॒ନଂ ବ॑ର॒ତ୍ରା ବ॑ଧ୍ୟନ୍ତାଂ ଶୁ॒ନମଷ୍ଟ୍ରା॒ମୁଦି॑ଙ୍ଗୟ ॥ ୪।୦୫୭।୦୪, ୩।୮।୯।୪

ଶୁନା॑ସୀରାବି॒ମାଂ ବାଚଂ॑ ଜୁଷେଥାଂ॒ ଯଦ୍ଦି॒ବି ଚ॒କ୍ରଥୁଃ॒ ପୟଃ॑ । ତେନେ॒ମାମୁପ॑ ସିଞ୍ଚତମ୍ ॥ ୪।୦୫୭।୦୫, ୩।୮।୯।୫

ଅ॒ର୍ୱାଚୀ॑ ସୁଭଗେ ଭବ॒ ସୀତେ॒ ବନ୍ଦା॑ମହେ ତ୍ୱା । ଯଥା॑ ନଃ ସୁ॒ଭଗାସ॑ସି॒ ଯଥା॑ ନଃ ସୁ॒ଫଲାସ॑ସି ॥ ୪।୦୫୭।୦୬, ୩।୮।୯।୬

ଇନ୍ଦ୍ରଃ॒ ସୀତାଂ॒ ନି ଗୃ॑ହ୍ଣାତୁ॒ ତାଂ ପୂ॒ଷାନୁ॑ ଯଚ୍ଛତୁ । ସା ନଃ॒ ପୟ॑ସ୍ୱତୀ ଦୁହା॒ମୁତ୍ତ॑ରାମୁତ୍ତରାଂ॒ ସମା॑ମ୍ ॥ ୪।୦୫୭।୦୭, ୩।୮।୯।୭

ଶୁ॒ନଂ ନଃ॒ ଫାଲା॒ ବି କୃ॑ଷନ୍ତୁ॒ ଭୂମିଂ॑ ଶୁ॒ନଂ କୀ॒ନାଶା॑ ଅ॒ଭି ଯ॑ନ୍ତୁ ବା॒ହୈଃ । ଶୁ॒ନଂ ପ॒ର୍ଜନ୍ୟୋ॒ ମଧୁ॑ନା॒ ପୟୋ॑ଭିଃ॒ ଶୁନା॑ସୀରା ଶୁ॒ନମ॒ସ୍ମାସୁ॑ ଧତ୍ତମ୍ ॥ ୪।୦୫୭।୦୮, ୩।୮।୯।୮

୮୪। ଯେ ଯଜ୍ଞେନେତି ସୂକ୍ତଂ

ଯେୟଜ୍ଞେନେତ୍ୟେକାଦଶର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ମାନବୋନାଭାନେଦିଷ୍ଠୋ ବିଶ୍ୱେଦେବାଃ ପ୍ରନୂନମିତ୍ୟାଦିଚତସୃଣାଂ ସାବର୍ଣିର୍ଜଗତୀ ପଞ୍ଚମ୍ୟଷ୍ଟମୀନବମ୍ୟୋନୁଷ୍ଟୁଭଃ ଷଷ୍ଟୀ ବୃହତୀ ସପ୍ତମୀସତୋବୃହତୀ ଦଶମୀଗାୟତ୍ରୀ ଅନ୍ତ୍ୟାତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍ (ଭେଦପକ୍ଷେ - ଅଙ୍ଗିରସଃ ୬ ବିଶ୍ୱେଦେବାଃ ୧ ସାବର୍ଣିଃ ୪ ଏବଂ ୧୧ । ଅଙ୍ଗିରସୋନୁକ୍ରମଣ୍ୟାମ୍ପାକ୍ଷିକାଉକ୍ତାଃ) । ଯେୟଜ୍ଞେନେତିଚତସୃଣାଂ ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍ ଛନ୍ଦସ୍ତ୍ୱଂ କଶ୍ଚିଦ୍ଭୂତେତଦ୍ବହୁବିରୁଦ୍ଧଂ । ବିରୋଧାସ୍ତୁ - ଷଳଙ୍ଗିରସାଂ ସ୍ତୁତିର୍ୱାନ୍ତ୍ୟାତ୍ରିଷ୍ଟୁବିତ୍ୟନୁକ୍ରମାଚ୍ଛେଷ ଜଗତ୍ୟଇତି ପରିଭାଷାବ୍ୟାଘାତ ଏକଃ । ତାସାଂ ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍ ଛନ୍ଦସ୍ତ୍ୱେନାଦେଶପରିଭାଷୟାତାସାମନ୍ତ୍ୟାୟାଶ୍ଚତ୍ରିଷ୍ଟୁବ୍ୱେ ସିଦ୍ଧେତ୍ୟାତ୍ରିଷ୍ଟୁବିତି ସିଦ୍ଧାନୁବାଦଲକ୍ଷଣଦୋଷା ବିଷ୍କରଣଦ୍ୱିତୀୟଃ । ଦଶମୀତ୍ୱସ୍ୟ ଗାୟତ୍ରୀ ଜଗତ୍ୟନ୍ୟାବିନୋତ୍ତମାମିତି ଶୌନକବଚନାଜ୍ଞାନେନସ୍ୱେଚ୍ଛୟାବ୍ୟାଖ୍ୟାନମିତି ତୃତୀୟଶ୍ଚେତି) ।

ଯେ ଯ॒ଜ୍ଞେନ॒ ଦକ୍ଷି॑ଣୟା॒ ସମ॑କ୍ତା॒ ଇନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ୟ ସ॒ଖ୍ୟମ॑ମୃତ॒ତ୍ୱମା॑ନ॒ଶ । ତେଭ୍ୟୋ॑ ଭ॒ଦ୍ରମ॑ଙ୍ଗିରସୋ ବୋ ଅସ୍ତୁ॒ ପ୍ରତି॑ ଗୃଭ୍ଣୀତ ମାନ॒ବଂ ସୁ॑ମେଧସଃ ॥ ୧୦।୦୬୨।୦୧, ୮।୨।୧।୧

ଯ ଉ॒ଦାଜ॑ନ୍ପି॒ତରୋ॑ ଗୋ॒ମୟଂ॒ ବସ୍ୱୃ॒ତେନାଭି॑ନ୍ଦନ୍ପରିବତ୍ସ॒ରେ ବ॒ଲମ୍ । ଦୀ॒ର୍ଘା॒ୟୁ॒ତ୍ୱମ॑ଙ୍ଗିରସୋ ବୋ ଅସ୍ତୁ॒ ପ୍ରତି॑ ଗୃଭ୍ଣୀତ ମାନ॒ବଂ ସୁ॑ମେଧସଃ ॥ ୧୦।୦୬୨।୦୨, ୮।୨।୧।୨

ଯ ଋ॒ତେନ॒ ସୂର୍ୟ॒ମାରୋ॑ହୟନ୍ଦି॒ବ୍ୟପ୍ର॑ଥୟନ୍ପୃଥି॒ବୀଂ ମା॒ତରଂ॒ ବି । ସୁ॒ପ୍ର॒ଜା॒ସ୍ତ୍ୱମ॑ଙ୍ଗିରସୋ ବୋ ଅସ୍ତୁ॒ ପ୍ରତି॑ ଗୃଭ୍ଣୀତ ମାନ॒ବଂ ସୁ॑ମେଧସଃ ॥ ୧୦।୦୬୨।୦୩, ୮।୨।୧।୩

ଅ॒ୟଂ ନାଭା॑ ବଦତି ବ॒ଲ୍ଗୁ ବୋ॑ ଗୃ॒ହେ ଦେବ॑ପୁତ୍ରା ଋଷୟ॒ସ୍ତଚ୍ଛୃ॑ଣୋତନ । ସୁ॒ବ୍ର॒ହ୍ମ॒ଣ୍ୟମ॑ଙ୍ଗିରସୋ ବୋ ଅସ୍ତୁ॒ ପ୍ରତି॑ ଗୃଭ୍ଣୀତ ମାନ॒ବଂ ସୁ॑ମେଧସଃ ॥ ୧୦।୦୬୨।୦୪, ୮।୨।୧।୪

ବିରୂ॑ପାସ॒ ଇଦୃଷ॑ୟ॒ସ୍ତ ଇଦ୍ଗ॑ମ୍ଭୀ॒ରବେ॑ପସଃ । ତେ ଅଙ୍ଗି॑ରସଃ ସୂ॒ନବ॒ସ୍ତେ ଅ॒ଗ୍ନେଃ ପରି॑ ଜଜ୍ଞିରେ ॥ ୧୦।୦୬୨।୦୫, ୮।୨।୧।୫

ଯେ ଅ॒ଗ୍ନେଃ ପରି॑ ଜଜ୍ଞି॒ରେ ବିରୂ॑ପାସୋ ଦି॒ବସ୍ପରି॑ । ନବ॑ଗ୍ୱୋ॒ ନୁ ଦଶ॑ଗ୍ୱୋ॒ ଅଙ୍ଗି॑ରସ୍ତମଃ॒ ସଚା॑ ଦେ॒ବେଷୁ॑ ମଂହତେ ॥ ୧୦।୦୬୨।୦୬, ୮।୨।୨।୧

ଇନ୍ଦ୍ରେ॑ଣ ଯୁ॒ଜା ନିଃ ସୃ॑ଜନ୍ତ ବା॒ଘତୋ॑ ବ୍ର॒ଜଂ ଗୋମ॑ନ୍ତମ॒ଶ୍ୱିନ॑ମ୍ । ସ॒ହସ୍ରଂ॑ ମେ॒ ଦଦ॑ତୋ ଅଷ୍ଟକ॒ର୍ଣ୍ୟ୧॒॑ଃ ଶ୍ରବୋ॑ ଦେ॒ବେଷ୍ୱ॑କ୍ରତ ॥ ୧୦।୦୬୨।୦୭, ୮।୨।୨।୨

ପ୍ର ନୂ॒ନଂ ଜା॑ୟତାମ॒ୟଂ ମନୁ॒ସ୍ତୋକ୍ମେ॑ବ ରୋହତୁ । ଯଃ ସ॒ହସ୍ରଂ॑ ଶ॒ତାଶ୍ୱଂ॑ ସ॒ଦ୍ୟୋ ଦା॒ନାୟ॒ ମଂହ॑ତେ ॥ ୧୦।୦୬୨।୦୮, ୮।୨।୨।୩

ନ ତମ॑ଶ୍ନୋତି॒ କଶ୍ଚ॒ନ ଦି॒ବ ଇ॑ବ॒ ସାନ୍ୱା॒ରଭ॑ମ୍ । ସା॒ବ॒ର୍ଣ୍ୟସ୍ୟ॒ ଦକ୍ଷି॑ଣା॒ ବି ସିନ୍ଧୁ॑ରିବ ପପ୍ରଥେ ॥ ୧୦।୦୬୨।୦୯, ୮।୨।୨।୪

ଉ॒ତ ଦା॒ସା ପ॑ରି॒ବିଷେ॒ ସ୍ମଦ୍ଦି॑ଷ୍ଟୀ॒ ଗୋପ॑ରୀଣସା । ଯଦୁ॑ସ୍ତୁ॒ର୍ୱଶ୍ଚ॑ ମାମହେ ॥ ୧୦।୦୬୨।୧୦, ୮।୨।୨।୫

ସ॒ହ॒ସ୍ର॒ଦା ଗ୍ରା॑ମ॒ଣୀର୍ମା ରି॑ଷ॒ନ୍ମନୁଃ॒ ସୂର୍ୟେ॑ଣାସ୍ୟ॒ ଯତ॑ମାନୈତୁ॒ ଦକ୍ଷି॑ଣା । ସାବ॑ର୍ଣେର୍ଦେ॒ବାଃ ପ୍ର ତି॑ର॒ନ୍ତ୍ୱାୟୁ॒ର୍ୟସ୍ମି॒ନ୍ନଶ୍ରା॑ନ୍ତା॒ ଅସ॑ନାମ॒ ବାଜ॑ମ୍ ॥ ୧୦।୦୬୨।୧୧, ୮।୨।୨।୬

୮୫। ମୃତ୍ୟୁ ସୂକ୍ତଂ

ପରଂମୃତ୍ୟୋଇତି ଚତୁର୍ଦଶର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ଯାମାୟନଃ ସଙ୍କୁସୁକଃ ଆଦ୍ୟାନାଞ୍ଚତସୃଣାଂମୃତ୍ୟୁଃ ପଞ୍ଚମ୍ୟାଧାତା ଷଷ୍ଠ୍ୟାସ୍ତ୍ୱଷ୍ଟା ଶିଷ୍ଟାନାଂ ପିତୃମେଧାସ୍ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍ ଏକାଦଶୀପ୍ରସ୍ତାରପଙ୍କ୍ତିଃ ତ୍ରୟୋଦଶୀଜଗତ୍ୟନ୍ତ୍ୟେନୁଷ୍ଟୁଭୌ (ଅନ୍ତ୍ୟାୟାଃ ପ୍ରଜାପତିର୍ୱାଦେବତା) ।

ପରଂ॑ ମୃତ୍ୟୋ॒ ଅନୁ॒ ପରେ॑ହି॒ ପନ୍ଥାଂ॒ ଯସ୍ତେ॒ ସ୍ୱ ଇତ॑ରୋ ଦେବ॒ୟାନା॑ତ୍ । ଚକ୍ଷୁ॑ଷ୍ମତେ ଶୃଣ୍ୱ॒ତେ ତେ॑ ବ୍ରବୀମି॒ ମା ନଃ॑ ପ୍ର॒ଜାଂ ରୀ॑ରିଷୋ॒ ମୋତ ବୀ॒ରାନ୍ ॥ ୧୦।୦୧୮।୦୧, ୭।୬।୦୨୬।୦୧

ମୃ॒ତ୍ୟୋଃ ପ॒ଦଂ ଯୋ॒ପୟ॑ନ୍ତୋ॒ ଯଦୈତ॒ ଦ୍ରାଘୀ॑ୟ॒ ଆୟୁଃ॑ ପ୍ରତ॒ରଂ ଦଧା॑ନାଃ । ଆ॒ପ୍ୟାୟ॑ମାନାଃ ପ୍ର॒ଜୟା॒ ଧନେ॑ନ ଶୁ॒ଦ୍ଧାଃ ପୂ॒ତା ଭ॑ବତ ଯଜ୍ଞିୟାସଃ ॥ ୧୦।୦୧୮।୦୨, ୭।୬।୦୨୬।୦୨

ଇ॒ମେ ଜୀ॒ବା ବି ମୃ॒ତୈରାବ॑ବୃତ୍ର॒ନ୍ନଭୂ॑ଦ୍ଭ॒ଦ୍ରା ଦେ॒ବହୂ॑ତିର୍ନୋ ଅ॒ଦ୍ୟ । ପ୍ରାଞ୍ଚୋ॑ ଅଗାମ ନୃ॒ତୟେ॒ ହସା॑ୟ॒ ଦ୍ରାଘୀ॑ୟ॒ ଆୟୁଃ॑ ପ୍ରତ॒ରଂ ଦଧା॑ନାଃ ॥ ୧୦।୦୧୮।୦୩, ୭।୬।୦୨୬।୦୩

ଇ॒ମଂ ଜୀ॒ବେଭ୍ୟଃ॑ ପରି॒ଧିଂ ଦ॑ଧାମି॒ ମୈଷାଂ॒ ନୁ ଗା॒ଦପ॑ରୋ॒ ଅର୍ଥ॑ମେ॒ତମ୍ । ଶ॒ତଂ ଜୀ॑ବନ୍ତୁ ଶ॒ରଦଃ॑ ପୁରୂ॒ଚୀର॒ନ୍ତର୍ମୃ॒ତ୍ୟୁଂ ଦ॑ଧତାଂ॒ ପର୍ୱ॑ତେନ ॥ ୧୦।୦୧୮।୦୪, ୭।୬।୦୨୬।୦୪

ଯଥାହା॑ନ୍ୟନୁପୂ॒ର୍ୱଂ ଭବ॑ନ୍ତି॒ ଯଥ॑ ଋ॒ତବ॑ ଋ॒ତୁଭି॒ର୍ୟନ୍ତି॑ ସା॒ଧୁ । ଯଥା॒ ନ ପୂର୍ୱ॒ମପ॑ରୋ॒ ଜହା॑ତ୍ୟେ॒ବା ଧା॑ତ॒ରାୟୂଂ॑ଷି କଲ୍ପୟୈଷାମ୍ ॥ ୧୦।୦୧୮।୦୫, ୭।୬।୦୨୬।୦୫

ଆ ରୋ॑ହ॒ତାୟୁ॑ର୍ଜ॒ରସଂ॑ ବୃଣା॒ନା ଅ॑ନୁପୂ॒ର୍ୱଂ ଯତ॑ମାନା॒ ଯତି॒ ଷ୍ଠ । ଇ॒ହ ତ୍ୱଷ୍ଟା॑ ସୁ॒ଜନି॑ମା ସ॒ଜୋଷା॑ ଦୀ॒ର୍ଘମାୟୁଃ॑ କରତି ଜୀ॒ବସେ॑ ବଃ ॥ ୧୦।୦୧୮।୦୬, ୭।୬।୦୨୭।୦୧

ଇ॒ମା ନାରୀ॑ରବିଧ॒ବାଃ ସୁ॒ପତ୍ନୀ॒ରାଞ୍ଜ॑ନେନ ସ॒ର୍ପିଷା॒ ସଂ ବି॑ଶନ୍ତୁ । ଅ॒ନ॒ଶ୍ରବୋ॑ଽନମୀ॒ବାଃ ସୁ॒ରତ୍ନା॒ ଆ ରୋ॑ହନ୍ତୁ॒ ଜନ॑ୟୋ॒ ଯୋନି॒ମଗ୍ରେ॑ ॥ ୧୦।୦୧୮।୦୭, ୭।୬।୦୨୭।୦୨

ଉଦୀ॑ର୍ଷ୍ୱ ନାର୍ୟ॒ଭି ଜୀ॑ବଲୋ॒କଂ ଗ॒ତାସୁ॑ମେ॒ତମୁପ॑ ଶେଷ॒ ଏହି॑ । ହ॒ସ୍ତ॒ଗ୍ରା॒ଭସ୍ୟ॑ ଦିଧି॒ଷୋସ୍ତବେ॒ଦଂ ପତ୍ୟୁ॑ର୍ଜନି॒ତ୍ୱମ॒ଭି ସଂ ବ॑ଭୂଥ ॥ ୧୦।୦୧୮।୦୮, ୭।୬।୦୨୭।୦୩

ଧନୁ॒ର୍ହସ୍ତା॑ଦା॒ଦଦା॑ନୋ ମୃ॒ତସ୍ୟା॒ସ୍ମେ କ୍ଷ॒ତ୍ରାୟ॒ ବର୍ଚ॑ସେ॒ ବଲା॑ୟ । ଅତ୍ରୈ॒ବ ତ୍ୱମି॒ହ ବ॒ୟଂ ସୁ॒ବୀରା॒ ବିଶ୍ୱାଃ॒ ସ୍ପୃଧୋ॑ ଅ॒ଭିମା॑ତୀର୍ଜୟେମ ॥ ୧୦।୦୧୮।୦୯, ୭।୬।୦୨୭।୦୪

ଉପ॑ ସର୍ପ ମା॒ତରଂ॒ ଭୂମି॑ମେ॒ତାମୁ॑ରୁ॒ବ୍ୟଚ॑ସଂ ପୃଥି॒ବୀଂ ସୁ॒ଶେବା॑ମ୍ । ଊର୍ଣ॑ମ୍ରଦା ଯୁବ॒ତିର୍ଦକ୍ଷି॑ଣାବତ ଏ॒ଷା ତ୍ୱା॑ ପାତୁ॒ ନିର୍ଋ॑ତେରୁ॒ପସ୍ଥା॑ତ୍ ॥ ୧୦।୦୧୮।୧୦, ୭।୬।୦୨୭।୦୫

ଉଚ୍ଛ୍ୱ॑ଞ୍ଚସ୍ୱ ପୃଥିବି॒ ମା ନି ବା॑ଧଥାଃ ସୂପାୟ॒ନାସ୍ମୈ॑ ଭବ ସୂପବଞ୍ଚ॒ନା । ମା॒ତା ପୁ॒ତ୍ରଂ ଯଥା॑ ସି॒ଚାଭ୍ୟେ॑ନଂ ଭୂମ ଊର୍ଣୁହି ॥ ୧୦।୦୧୮।୧୧, ୭।୬।୦୨୮।୦୧

ଉ॒ଚ୍ଛ୍ୱଞ୍ଚ॑ମାନା ପୃଥି॒ବୀ ସୁ ତି॑ଷ୍ଠତୁ ସ॒ହସ୍ରଂ॒ ମିତ॒ ଉପ॒ ହି ଶ୍ରୟ॑ନ୍ତାମ୍ । ତେ ଗୃ॒ହାସୋ॑ ଘୃତ॒ଶ୍ଚୁତୋ॑ ଭବନ୍ତୁ ବି॒ଶ୍ୱାହା॑ସ୍ମୈ ଶର॒ଣାଃ ସ॒ନ୍ତ୍ୱତ୍ର॑ ॥ ୧୦।୦୧୮।୧୨, ୭।୬।୦୨୮।୦୨

ଉତ୍ତେ॑ ସ୍ତଭ୍ନାମି ପୃଥି॒ବୀଂ ତ୍ୱତ୍ପରୀ॒ମଂ ଲୋ॒ଗଂ ନି॒ଦଧ॒ନ୍ମୋ ଅ॒ହଂ ରି॑ଷମ୍ । ଏ॒ତାଂ ସ୍ଥୂଣାଂ॑ ପି॒ତରୋ॑ ଧାରୟନ୍ତୁ॒ ତେଽତ୍ରା॑ ଯ॒ମଃ ସାଦ॑ନା ତେ ମିନୋତୁ ॥ ୧୦।୦୧୮।୧୩, ୭।୬।୦୨୮।୦୩

ପ୍ର॒ତୀ॒ଚୀନେ॒ ମାମହ॒ନୀଷ୍ୱାଃ॑ ପ॒ର୍ଣମି॒ବା ଦ॑ଧୁଃ । ପ୍ର॒ତୀଚୀଂ॑ ଜଗ୍ରଭା॒ ବାଚ॒ମଶ୍ୱଂ॑ ରଶ॒ନୟା॑ ଯଥା ॥ ୧୦।୦୧୮।୧୪, ୭।୬।୦୨୮।୦୪

୮୬। ପୈତୃକଂ ସୂକ୍ତଂ

ଉଦୀରତାମିତି ଚତୁର୍ଦଶର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ଯାମାୟନଃ ଶଙ୍ଖଃ ପିତରସ୍ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍ ଏକାଦଶୀଜଗତୀ ।

ଉଦୀ॑ରତା॒ମବ॑ର॒ ଉତ୍ପରା॑ସ॒ ଉନ୍ମ॑ଧ୍ୟ॒ମାଃ ପି॒ତରଃ॑ ସୋ॒ମ୍ୟାସଃ॑ । ଅସୁଂ॒ ଯ ଈ॒ୟୁର॑ବୃ॒କା ଋ॑ତ॒ଜ୍ଞାସ୍ତେ ନୋ॑ଽବନ୍ତୁ ପି॒ତରୋ॒ ହବେ॑ଷୁ ॥ ୧୦।୦୧୫।୦୧, ୭।୬।୦୧୭।୦୧

ଇ॒ଦଂ ପି॒ତୃଭ୍ୟୋ॒ ନମୋ॑ ଅସ୍ତ୍ୱ॒ଦ୍ୟ ଯେ ପୂର୍ୱା॑ସୋ॒ ଯ ଉପ॑ରାସ ଈ॒ୟୁଃ । ଯେ ପାର୍ଥି॑ବେ॒ ରଜ॒ସ୍ୟା ନିଷ॑ତ୍ତା॒ ଯେ ବା॑ ନୂ॒ନଂ ସୁ॑ବୃ॒ଜନା॑ସୁ ବି॒କ୍ଷୁ ॥ ୧୦।୦୧୫।୦୨, ୭।୬।୦୧୭।୦୨

ଆହଂ ପି॒ତୄନ୍ତ୍ସୁ॑ବି॒ଦତ୍ରାଁ॑ ଅବିତ୍ସି॒ ନପା॑ତଂ ଚ ବି॒କ୍ରମ॑ଣଂ ଚ॒ ବିଷ୍ଣୋଃ॑ । ବ॒ର୍ହି॒ଷଦୋ॒ ଯେ ସ୍ୱ॒ଧୟା॑ ସୁ॒ତସ୍ୟ॒ ଭଜ॑ନ୍ତ ପି॒ତ୍ୱସ୍ତ ଇ॒ହାଗ॑ମିଷ୍ଠାଃ ॥ ୧୦।୦୧୫।୦୩, ୭।୬।୦୧୭।୦୩

ବର୍ହି॑ଷଦଃ ପିତର ଊ॒ତ୍ୟ୧॒॑ର୍ୱାଗି॒ମା ବୋ॑ ହ॒ବ୍ୟା ଚ॑କୃମା ଜୁ॒ଷଧ୍ୱ॑ମ୍ । ତ ଆ ଗ॒ତାବ॑ସା॒ ଶନ୍ତ॑ମେ॒ନାଥା॑ ନଃ॒ ଶଂ ଯୋର॑ର॒ପୋ ଦ॑ଧାତ ॥ ୧୦।୦୧୫।୦୪, ୭।୬।୦୧୭।୦୪

ଉପ॑ହୂତାଃ ପି॒ତରଃ॑ ସୋ॒ମ୍ୟାସୋ॑ ବର୍ହି॒ଷ୍ୟେ॑ଷୁ ନି॒ଧିଷୁ॑ ପ୍ରି॒ୟେଷୁ॑ । ତ ଆ ଗ॑ମନ୍ତୁ॒ ତ ଇ॒ହ ଶ୍ରୁ॑ବ॒ନ୍ତ୍ୱଧି॑ ବ୍ରୁବନ୍ତୁ॒ ତେ॑ଽବନ୍ତ୍ୱ॒ସ୍ମାନ୍ ॥ ୧୦।୦୧୫।୦୫, ୭।୬।୦୧୭।୦୫

ଆଚ୍ୟା॒ ଜାନୁ॑ ଦକ୍ଷିଣ॒ତୋ ନି॒ଷଦ୍ୟେ॒ମଂ ଯ॒ଜ୍ଞମ॒ଭି ଗୃ॑ଣୀତ॒ ବିଶ୍ୱେ॑ । ମା ହିଂ॑ସିଷ୍ଟ ପିତରଃ॒ କେନ॑ ଚିନ୍ନୋ॒ ଯଦ୍ୱ॒ ଆଗଃ॑ ପୁରୁ॒ଷତା॒ କରା॑ମ ॥ ୧୦।୦୧୫।୦୬, ୭।୬।୦୧୮।୦୧

ଆସୀ॑ନାସୋ ଅରୁ॒ଣୀନା॑ମୁ॒ପସ୍ଥେ॑ ର॒ୟିଂ ଧ॑ତ୍ତ ଦା॒ଶୁଷେ॒ ମର୍ତ୍ୟା॑ୟ । ପୁ॒ତ୍ରେଭ୍ୟଃ॑ ପିତର॒ସ୍ତସ୍ୟ॒ ବସ୍ୱଃ॒ ପ୍ର ଯ॑ଚ୍ଛତ॒ ତ ଇ॒ହୋର୍ଜଂ॑ ଦଧାତ ॥ ୧୦।୦୧୫।୦୭, ୭।୬।୦୧୮।୦୨

ଯେ ନଃ॒ ପୂର୍ୱେ॑ ପି॒ତରଃ॑ ସୋ॒ମ୍ୟାସୋ॑ଽନୂହି॒ରେ ସୋ॑ମପୀ॒ଥଂ ବସି॑ଷ୍ଠାଃ । ତେଭି॑ର୍ୟ॒ମଃ ସଂ॑ରରା॒ଣୋ ହ॒ବୀଂଷ୍ୟୁ॒ଶନ୍ନୁ॒ଶଦ୍ଭିଃ॑ ପ୍ରତିକା॒ମମ॑ତ୍ତୁ ॥ ୧୦।୦୧୫।୦୮, ୭।୬।୦୧୮।୦୩

ଯେ ତା॑ତୃ॒ଷୁର୍ଦେ॑ବ॒ତ୍ରା ଜେହ॑ମାନା ହୋତ୍ରା॒ବିଦଃ॒ ସ୍ତୋମ॑ତଷ୍ଟାସୋ ଅ॒ର୍କୈଃ । ଆଗ୍ନେ॑ ଯାହି ସୁବି॒ଦତ୍ରେ॑ଭିର॒ର୍ୱାଙ୍ସ॒ତ୍ୟୈଃ କ॒ବ୍ୟୈଃ ପି॒ତୃଭି॑ର୍ଘର୍ମ॒ସଦ୍ଭିଃ॑ ॥ ୧୦।୦୧୫।୦୯, ୭।୬।୦୧୮।୦୪

ଯେ ସ॒ତ୍ୟାସୋ॑ ହବି॒ରଦୋ॑ ହବି॒ଷ୍ପା ଇନ୍ଦ୍ରେ॑ଣ ଦେ॒ବୈଃ ସ॒ରଥଂ॒ ଦଧା॑ନାଃ । ଆଗ୍ନେ॑ ଯାହି ସ॒ହସ୍ରଂ॑ ଦେବବ॒ନ୍ଦୈଃ ପରୈଃ॒ ପୂର୍ୱୈଃ॑ ପି॒ତୃଭି॑ର୍ଘର୍ମ॒ସଦ୍ଭିଃ॑ ॥ ୧୦।୦୧୫।୧୦, ୭।୬।୦୧୮।୦୫

ଅଗ୍ନି॑ଷ୍ୱାତ୍ତାଃ ପିତର॒ ଏହ ଗ॑ଚ୍ଛତ॒ ସଦଃ॑ସଦଃ ସଦତ ସୁପ୍ରଣୀତୟଃ । ଅ॒ତ୍ତା ହ॒ବୀଂଷି॒ ପ୍ରୟ॑ତାନି ବ॒ର୍ହିଷ୍ୟଥା॑ ର॒ୟିଂ ସର୍ୱ॑ବୀରଂ ଦଧାତନ ॥ ୧୦।୦୧୫।୧୧, ୭।୬।୦୧୯।୦୧

ତ୍ୱମ॑ଗ୍ନ ଈଳି॒ତୋ ଜା॑ତବେ॒ଦୋଽବା॑ଡ୍ଢ॒ବ୍ୟାନି॑ ସୁର॒ଭୀଣି॑ କୃ॒ତ୍ୱୀ । ପ୍ରାଦାଃ॑ ପି॒ତୃଭ୍ୟଃ॑ ସ୍ୱ॒ଧୟା॒ ତେ ଅ॑କ୍ଷନ୍ନ॒ଦ୍ଧି ତ୍ୱଂ ଦେ॑ବ॒ ପ୍ରୟ॑ତା ହ॒ବୀଂଷି॑ ॥ ୧୦।୦୧୫।୧୨, ୭।୬।୦୧୯।୦୨

ଯେ ଚେ॒ହ ପି॒ତରୋ॒ ଯେ ଚ॒ ନେହ ଯାଁଶ୍ଚ॑ ବି॒ଦ୍ମ ଯାଁ ଉ॑ ଚ॒ ନ ପ୍ର॑ବି॒ଦ୍ମ । ତ୍ୱଂ ବେ॑ତ୍ଥ॒ ଯତି॒ ତେ ଜା॑ତବେଦଃ ସ୍ୱ॒ଧାଭି॑ର୍ୟ॒ଜ୍ଞଂ ସୁକୃ॑ତଂ ଜୁଷସ୍ୱ ॥ ୧୦।୦୧୫।୧୩, ୭।୬।୦୧୯।୦୩

ଯେ ଅ॑ଗ୍ନିଦ॒ଗ୍ଧା ଯେ ଅନ॑ଗ୍ନିଦଗ୍ଧା॒ ମଧ୍ୟେ॑ ଦି॒ବଃ ସ୍ୱ॒ଧୟା॑ ମା॒ଦୟ॑ନ୍ତେ । ତେଭିଃ॑ ସ୍ୱ॒ରାଳସୁ॑ନୀତିମେ॒ତାଂ ଯ॑ଥାବ॒ଶଂ ତ॒ନ୍ୱଂ॑ କଲ୍ପୟସ୍ୱ ॥ ୧୦।୦୧୫।୧୪, ୭।୬।୦୧୯।୦୪

୮୭। ଅରଣ୍ୟ ସୂକ୍ତଂ

ଅରଣ୍ୟାନୀତି ଷଡୃଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟୈରଂମଦୋଦେବମୁନିରରଣ୍ୟାନ୍ୟନୁଷ୍ଟୁପ୍ ।

ଅର॑ଣ୍ୟା॒ନ୍ୟର॑ଣ୍ୟାନ୍ୟ॒ସୌ ଯା ପ୍ରେବ॒ ନଶ୍ୟ॑ସି । କ॒ଥା ଗ୍ରାମଂ॒ ନ ପୃ॑ଚ୍ଛସି॒ ନ ତ୍ୱା॒ ଭୀରି॑ବ ବିନ୍ଦତୀଁ୩ ॥ ୧୦।୧୪୬।୦୧, ୮।୮।୪।୧

ବୃ॒ଷା॒ର॒ବାୟ॒ ବଦ॑ତେ॒ ଯଦୁ॒ପାବ॑ତି ଚିଚ୍ଚି॒କଃ । ଆ॒ଘା॒ଟିଭି॑ରିବ ଧା॒ବୟ॑ନ୍ନରଣ୍ୟା॒ନିର୍ମ॑ହୀୟତେ ॥ ୧୦।୧୪୬।୦୨, ୮।୮।୪।୨

ଉ॒ତ ଗାବ॑ ଇବାଦନ୍ତ୍ୟୁ॒ତ ବେଶ୍ମେ॑ବ ଦୃଶ୍ୟତେ । ଉ॒ତୋ ଅ॑ରଣ୍ୟା॒ନିଃ ସା॒ୟଂ ଶ॑କ॒ଟୀରି॑ବ ସର୍ଜତି ॥ ୧୦।୧୪୬।୦୩, ୮।୮।୪।୩

ଗାମ॒ଙ୍ଗୈଷ ଆ ହ୍ୱ॑ୟତି॒ ଦାର୍ୱ॒ଙ୍ଗୈଷୋ ଅପା॑ବଧୀତ୍ । ବସ॑ନ୍ନରଣ୍ୟା॒ନ୍ୟାଂ ସା॒ୟମକ୍ରୁ॑କ୍ଷ॒ଦିତି॑ ମନ୍ୟତେ ॥ ୧୦।୧୪୬।୦୪, ୮।୮।୪।୪

ନ ବା ଅ॑ରଣ୍ୟା॒ନିର୍ହ॑ନ୍ତ୍ୟ॒ନ୍ୟଶ୍ଚେନ୍ନାଭି॒ଗଚ୍ଛ॑ତି । ସ୍ୱା॒ଦୋଃ ଫଲ॑ସ୍ୟ ଜ॒ଗ୍ଧ୍ୱାୟ॑ ଯଥା॒କାମଂ॒ ନି ପ॑ଦ୍ୟତେ ॥ ୧୦।୧୪୬।୦୫, ୮।୮।୪।୫

ଆଞ୍ଜ॑ନଗନ୍ଧିଂ ସୁର॒ଭିଂ ବ॑ହ୍ୱ॒ନ୍ନାମକୃ॑ଷୀବଲାମ୍ । ପ୍ରାହଂ ମୃ॒ଗାଣାଂ॑ ମା॒ତର॑ମରଣ୍ୟା॒ନିମ॑ଶଂସିଷମ୍ ॥ ୧୦।୧୪୬।୦୬, ୮।୮।୪।୬

୮୮। ମନ ଆବର୍ତନ ସୂକ୍ତଂ

ଯତ୍ତେୟମମିତି ଦ୍ୱାଦଶର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ଗୌପାୟନାବନ୍ଧୁଃ ଶ୍ରୁତବନ୍ଧୁର୍ୱିପ୍ରବନ୍ଧୁର୍ମନୋନୁଷ୍ଟୁପ୍ ।

ଯତ୍ତେ॑ ଯ॒ମଂ ବୈ॑ବସ୍ୱ॒ତଂ ମନୋ॑ ଜ॒ଗାମ॑ ଦୂର॒କମ୍ । ତତ୍ତ॒ ଆ ବ॑ର୍ତୟାମସୀ॒ହ କ୍ଷୟା॑ୟ ଜୀ॒ବସେ॑ ॥ ୧୦।୦୫୮।୦୧, ୮।୧।୦୨୦।୦୧

ଯତ୍ତେ॒ ଦିବଂ॒ ଯତ୍ପୃ॑ଥି॒ବୀଂ ମନୋ॑ ଜ॒ଗାମ॑ ଦୂର॒କମ୍ । ତତ୍ତ॒ ଆ ବ॑ର୍ତୟାମସୀ॒ହ କ୍ଷୟା॑ୟ ଜୀ॒ବସେ॑ ॥ ୧୦।୦୫୮।୦୨, ୮।୧।୦୨୦।୦୨

ଯତ୍ତେ॒ ଭୂମିଂ॒ ଚତୁ॑ର୍ଭୃଷ୍ଟିଂ॒ ମନୋ॑ ଜ॒ଗାମ॑ ଦୂର॒କମ୍ । ତତ୍ତ॒ ଆ ବ॑ର୍ତୟାମସୀ॒ହ କ୍ଷୟା॑ୟ ଜୀ॒ବସେ॑ ॥ ୧୦।୦୫୮।୦୩, ୮।୧।୦୨୦।୦୩

ଯତ୍ତେ॒ ଚତ॑ସ୍ରଃ ପ୍ର॒ଦିଶୋ॒ ମନୋ॑ ଜ॒ଗାମ॑ ଦୂର॒କମ୍ । ତତ୍ତ॒ ଆ ବ॑ର୍ତୟାମସୀ॒ହ କ୍ଷୟା॑ୟ ଜୀ॒ବସେ॑ ॥ ୧୦।୦୫୮।୦୪, ୮।୧।୦୨୦।୦୪

ଯତ୍ତେ॑ ସମୁ॒ଦ୍ରମ॑ର୍ଣ॒ବଂ ମନୋ॑ ଜ॒ଗାମ॑ ଦୂର॒କମ୍ । ତତ୍ତ॒ ଆ ବ॑ର୍ତୟାମସୀ॒ହ କ୍ଷୟା॑ୟ ଜୀ॒ବସେ॑ ॥ ୧୦।୦୫୮।୦୫, ୮।୧।୦୨୦।୦୫

ଯତ୍ତେ॒ ମରୀ॑ଚୀଃ ପ୍ର॒ବତୋ॒ ମନୋ॑ ଜ॒ଗାମ॑ ଦୂର॒କମ୍ । ତତ୍ତ॒ ଆ ବ॑ର୍ତୟାମସୀ॒ହ କ୍ଷୟା॑ୟ ଜୀ॒ବସେ॑ ॥ ୧୦।୦୫୮।୦୬, ୮।୧।୦୨୦।୦୬

ଯତ୍ତେ॑ ଅ॒ପୋ ଯଦୋଷ॑ଧୀ॒ର୍ମନୋ॑ ଜ॒ଗାମ॑ ଦୂର॒କମ୍ । ତତ୍ତ॒ ଆ ବ॑ର୍ତୟାମସୀ॒ହ କ୍ଷୟା॑ୟ ଜୀ॒ବସେ॑ ॥ ୧୦।୦୫୮।୦୭, ୮।୧।୦୨୧।୦୧

ଯତ୍ତେ॒ ସୂର୍ୟଂ॒ ଯଦୁ॒ଷସଂ॒ ମନୋ॑ ଜ॒ଗାମ॑ ଦୂର॒କମ୍ । ତତ୍ତ॒ ଆ ବ॑ର୍ତୟାମସୀ॒ହ କ୍ଷୟା॑ୟ ଜୀ॒ବସେ॑ ॥ ୧୦।୦୫୮।୦୮, ୮।୧।୦୨୧।୦୨

ଯତ୍ତେ॒ ପର୍ୱ॑ତାନ୍ବୃହ॒ତୋ ମନୋ॑ ଜ॒ଗାମ॑ ଦୂର॒କମ୍ । ତତ୍ତ॒ ଆ ବ॑ର୍ତୟାମସୀ॒ହ କ୍ଷୟା॑ୟ ଜୀ॒ବସେ॑ ॥ ୧୦।୦୫୮।୦୯, ୮।୧।୦୨୧।୦୩

ଯତ୍ତେ॒ ବିଶ୍ୱ॑ମି॒ଦଂ ଜଗ॒ନ୍ମନୋ॑ ଜ॒ଗାମ॑ ଦୂର॒କମ୍ । ତତ୍ତ॒ ଆ ବ॑ର୍ତୟାମସୀ॒ହ କ୍ଷୟା॑ୟ ଜୀ॒ବସେ॑ ॥ ୧୦।୦୫୮।୧୦, ୮।୧।୦୨୧।୦୪

ଯତ୍ତେ॒ ପରାଃ॑ ପରା॒ବତୋ॒ ମନୋ॑ ଜ॒ଗାମ॑ ଦୂର॒କମ୍ । ତତ୍ତ॒ ଆ ବ॑ର୍ତୟାମସୀ॒ହ କ୍ଷୟା॑ୟ ଜୀ॒ବସେ॑ ॥ ୧୦।୦୫୮।୧୧, ୮।୧।୦୨୧।୦୫

ଯତ୍ତେ॑ ଭୂ॒ତଂ ଚ॒ ଭବ୍ୟଂ॑ ଚ॒ ମନୋ॑ ଜ॒ଗାମ॑ ଦୂର॒କମ୍ । ତତ୍ତ॒ ଆ ବ॑ର୍ତୟାମସୀ॒ହ କ୍ଷୟା॑ୟ ଜୀ॒ବସେ॑ ॥ ୧୦।୦୫୮।୧୨, ୮।୧।୦୨୧।୦୬

୮୯। ମାୟା ସୂକ୍ତଂ

ପତଙ୍ଗମିତି ତୃଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ପ୍ରାଜାପତ୍ୟଃ ପତଙ୍ଗୋମାୟାଭେଦସ୍ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍ ଆଦ୍ୟାଜଗତୀ ।

ପ॒ତଙ୍॒ଗମ॒କ୍ତମସୁ॑ରସ୍ୟ ମା॒ୟଯା॑ ହୃ॒ଦା ପ॑ଶ୍ୟନ୍ତି॒ ମନ॑ସା ବିପ॒ଶ୍ଚିତଃ॑ । ସ॒ମୁ॒ଦ୍ରେ ଅ॒ନ୍ତଃ କ॒ବୟୋ॒ ବି ଚ॑କ୍ଷତେ॒ ମରୀ॑ଚୀନାଂ ପ॒ଦମି॑ଚ୍ଛନ୍ତି ବେ॒ଧସଃ॑ ॥ ୧୦।୧୭୭।୦୧, ୮।୮।୦୩୫।୦୧

ପ॒ତଙ୍॒ଗୋ ବାଚଂ॒ ମନ॑ସା ବିଭର୍ତି॒ ତାଂ ଗ॑ନ୍ଧ॒ର୍ୱୋ॑ଽବଦ॒ଦ୍ଗର୍ଭେ॑ ଅ॒ନ୍ତଃ । ତାଂ ଦ୍ୟୋତ॑ମାନାଂ ସ୍ୱ॒ର୍ୟଂ॑ ମନୀ॒ଷାମୃ॒ତସ୍ୟ॑ ପ॒ଦେ କ॒ବୟୋ॒ ନି ପା॑ନ୍ତି ॥ ୧୦।୧୭୭।୦୨, ୮।୮।୦୩୫।୦୨

ଅପ॑ଶ୍ୟଂ ଗୋ॒ପାମନି॑ପଦ୍ୟମାନ॒ମା ଚ॒ ପରା॑ ଚ ପ॒ଥିଭି॒ଶ୍ଚର॑ନ୍ତମ୍ । ସ ସ॒ଧ୍ରୀଚୀଃ॒ ସ ବିଷୂ॑ଚୀ॒ର୍ୱସା॑ନ॒ ଆ ବ॑ରୀବର୍ତି॒ ଭୁବ॑ନେଷ୍ୱ॒ନ୍ତଃ ॥ ୧୦।୧୭୭।୦୩, ୮।୮।୦୩୫।୦୩

୯୦। ଦକ୍ଷିଣା ସୂକ୍ତଂ

ଆବିରିତ୍ୟେକା ଦଶର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟାଙ୍ଗିରସୋଦିବ୍ୟୋଦକ୍ଷିଣାତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍ ଚତୁର୍ଥୀଜଗତୀ । (ପ୍ରାଜାପତ୍ୟାଦକ୍ଷିଣାନାମଗ୍ନିରୃଷିକା ବା ଦକ୍ଷିଣାଦାତାରୋବା ଦେବତା) ।

ଆ॒ବିର॑ଭୂ॒ନ୍ମହି॒ ମାଘୋ॑ନମେଷାଂ॒ ବିଶ୍ୱଂ॑ ଜୀ॒ବଂ ତମ॑ସୋ॒ ନିର॑ମୋଚି । ମହି॒ ଜ୍ୟୋତିଃ॑ ପି॒ତୃଭି॑ର୍ଦ॒ତ୍ତମାଗା॑ଦୁ॒ରୁଃ ପନ୍ଥା॒ ଦକ୍ଷି॑ଣାୟା ଅଦର୍ଶି ॥ ୧୦।୧୦୭।୦୧, ୮।୬।୩।୧

ଉ॒ଚ୍ଚା ଦି॒ବି ଦକ୍ଷି॑ଣାବନ୍ତୋ ଅସ୍ଥୁ॒ର୍ୟେ ଅ॑ଶ୍ୱ॒ଦାଃ ସ॒ହ ତେ ସୂର୍ୟେ॑ଣ । ହି॒ର॒ଣ୍ୟ॒ଦା ଅ॑ମୃତ॒ତ୍ୱଂ ଭ॑ଜନ୍ତେ ବାସୋ॒ଦାଃ ସୋ॑ମ॒ ପ୍ର ତି॑ରନ୍ତ॒ ଆୟୁଃ॑ ॥ ୧୦।୧୦୭।୦୨, ୮।୬।୩।୨

ଦୈବୀ॑ ପୂ॒ର୍ତିର୍ଦକ୍ଷି॑ଣା ଦେବୟ॒ଜ୍ୟା ନ କ॑ବା॒ରିଭ୍ୟୋ॑ ନ॒ହି ତେ ପୃ॒ଣନ୍ତି॑ । ଅଥା॒ ନରଃ॒ ପ୍ରୟ॑ତଦକ୍ଷିଣାସୋଽବଦ୍ୟଭି॒ୟା ବ॒ହବଃ॑ ପୃଣନ୍ତି ॥ ୧୦।୧୦୭।୦୩, ୮।୬।୩।୩

ଶ॒ତଧା॑ରଂ ବା॒ୟୁମ॒ର୍କଂ ସ୍ୱ॒ର୍ୱିଦଂ॑ ନୃ॒ଚକ୍ଷ॑ସ॒ସ୍ତେ ଅ॒ଭି ଚ॑କ୍ଷତେ ହ॒ବିଃ । ଯେ ପୃ॒ଣନ୍ତି॒ ପ୍ର ଚ॒ ଯଚ୍ଛ॑ନ୍ତି ସଙ୍ଗ॒ମେ ତେ ଦକ୍ଷି॑ଣାଂ ଦୁହତେ ସ॒ପ୍ତମା॑ତରମ୍ ॥ ୧୦।୧୦୭।୦୪, ୮।୬।୩।୪

ଦକ୍ଷି॑ଣାବାନ୍ପ୍ରଥ॒ମୋ ହୂ॒ତ ଏ॑ତି॒ ଦକ୍ଷି॑ଣାବାନ୍ଗ୍ରାମ॒ଣୀରଗ୍ର॑ମେତି । ତମେ॒ବ ମ॑ନ୍ୟେ ନୃ॒ପତିଂ॒ ଜନା॑ନାଂ॒ ଯଃ ପ୍ର॑ଥ॒ମୋ ଦକ୍ଷି॑ଣାମାବି॒ବାୟ॑ ॥ ୧୦।୧୦୭।୦୫, ୮।୬।୩।୫

ତମେ॒ବ ଋଷିଂ॒ ତମୁ॑ ବ୍ର॒ହ୍ମାଣ॑ମାହୁର୍ୟଜ୍ଞ॒ନ୍ୟଂ॑ ସାମ॒ଗାମୁ॑କ୍ଥ॒ଶାସ॑ମ୍ । ସ ଶୁ॒କ୍ରସ୍ୟ॑ ତ॒ନ୍ୱୋ॑ ବେଦ ତି॒ସ୍ରୋ ଯଃ ପ୍ର॑ଥ॒ମୋ ଦକ୍ଷି॑ଣୟା ର॒ରାଧ॑ ॥ ୧୦।୧୦୭।୦୬, ୮।୬।୪।୧

ଦକ୍ଷି॒ଣାଶ୍ୱଂ॒ ଦକ୍ଷି॑ଣା॒ ଗାଂ ଦ॑ଦାତି॒ ଦକ୍ଷି॑ଣା ଚ॒ନ୍ଦ୍ରମୁ॒ତ ଯଦ୍ଧିର॑ଣ୍ୟମ୍ । ଦକ୍ଷି॒ଣାନ୍ନଂ॑ ବନୁତେ॒ ଯୋ ନ॑ ଆ॒ତ୍ମା ଦକ୍ଷି॑ଣାଂ॒ ବର୍ମ॑ କୃଣୁତେ ବିଜା॒ନନ୍ ॥ ୧୦।୧୦୭।୦୭, ୮।୬।୪।୨

ନ ଭୋ॒ଜା ମ॑ମ୍ରୁ॒ର୍ନ ନ୍ୟ॒ର୍ଥମୀ॑ୟୁ॒ର୍ନ ରି॑ଷ୍ୟନ୍ତି॒ ନ ବ୍ୟ॑ଥନ୍ତେ ହ ଭୋ॒ଜାଃ । ଇ॒ଦଂ ଯଦ୍ୱିଶ୍ୱଂ॒ ଭୁବ॑ନଂ॒ ସ୍ୱ॑ଶ୍ଚୈ॒ତତ୍ସର୍ୱଂ॒ ଦକ୍ଷି॑ଣୈଭ୍ୟୋ ଦଦାତି ॥ ୧୦।୧୦୭।୦୮, ୮।୬।୪।୩

ଭୋ॒ଜା ଜି॑ଗ୍ୟୁଃ ସୁର॒ଭିଂ ଯୋନି॒ମଗ୍ରେ॑ ଭୋ॒ଜା ଜି॑ଗ୍ୟୁର୍ୱ॒ଧ୍ୱଂ୧॒॑ ଯା ସୁ॒ବାସାଃ॑ । ଭୋ॒ଜା ଜି॑ଗ୍ୟୁରନ୍ତଃ॒ପେୟଂ॒ ସୁରା॑ୟା ଭୋ॒ଜା ଜି॑ଗ୍ୟୁ॒ର୍ୟେ ଅହୂ॑ତାଃ ପ୍ର॒ୟନ୍ତି॑ ॥ ୧୦।୧୦୭।୦୯, ୮।୬।୪।୪

ଭୋ॒ଜାୟାଶ୍ୱଂ॒ ସଂ ମୃ॑ଜନ୍ତ୍ୟା॒ଶୁଂ ଭୋ॒ଜାୟା॑ସ୍ତେ କ॒ନ୍ୟା॒୩॒॑ ଶୁମ୍ଭ॑ମାନା । ଭୋ॒ଜସ୍ୟେ॒ଦଂ ପୁ॑ଷ୍କ॒ରିଣୀ॑ବ॒ ବେଶ୍ମ॒ ପରି॑ଷ୍କୃତଂ ଦେବମା॒ନେବ॑ ଚି॒ତ୍ରମ୍ ॥ ୧୦।୧୦୭।୧୦, ୮।୬।୪।୫

ଭୋ॒ଜମଶ୍ୱାଃ॑ ସୁଷ୍ଠୁ॒ବାହୋ॑ ବହନ୍ତି ସୁ॒ବୃଦ୍ରଥୋ॑ ବର୍ତତେ॒ ଦକ୍ଷି॑ଣାୟାଃ । ଭୋ॒ଜଂ ଦେ॑ବାସୋଽବତା॒ ଭରେ॑ଷୁ ଭୋ॒ଜଃ ଶତ୍ରୂ॑ନ୍ତ୍ସମନୀ॒କେଷୁ॒ ଜେତା॑ ॥ ୧୦।୧୦୭।୧୧, ୮।୬।୪।୬

୯୧। ଇନ୍ଦ୍ରଂ ମିତ୍ରମିତି ସୂକ୍ତଂ

ଇନ୍ଦ୍ରଂମିତ୍ରମିତି ସପ୍ତର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ କୁତ୍ସୋ ବିଶ୍ୱେଦେବାଜଗତୀଅନ୍ତ୍ୟାତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍ ।

ଇନ୍ଦ୍ରଂ॑ ମି॒ତ୍ରଂ ବରୁ॑ଣମ॒ଗ୍ନିମୂ॒ତୟେ॒ ମାରୁ॑ତଂ॒ ଶର୍ଧୋ॒ ଅଦି॑ତିଂ ହବାମହେ । ରଥଂ॒ ନ ଦୁ॒ର୍ଗାଦ୍ୱ॑ସବଃ ସୁଦାନବୋ॒ ବିଶ୍ୱ॑ସ୍ମାନ୍ନୋ॒ ଅଂହ॑ସୋ॒ ନିଷ୍ପି॑ପର୍ତନ ॥ ୧।୧୦୬।୦୧, ୧।୭।୦୨୪।୦୧

ତ ଆ॑ଦିତ୍ୟା॒ ଆ ଗ॑ତା ସ॒ର୍ୱତା॑ତୟେ ଭୂ॒ତ ଦେ॑ବା ବୃତ୍ର॒ତୂର୍ୟେ॑ଷୁ ଶ॒ମ୍ଭୁବଃ॑ । ରଥଂ॒ ନ ଦୁ॒ର୍ଗାଦ୍ୱ॑ସବଃ ସୁଦାନବୋ॒ ବିଶ୍ୱ॑ସ୍ମାନ୍ନୋ॒ ଅଂହ॑ସୋ॒ ନିଷ୍ପି॑ପର୍ତନ ॥ ୧।୧୦୬।୦୨, ୧।୭।୦୨୪।୦୨

ଅବ॑ନ୍ତୁ ନଃ ପି॒ତରଃ॑ ସୁପ୍ରବାଚ॒ନା ଉ॒ତ ଦେ॒ବୀ ଦେ॒ବପୁ॑ତ୍ରେ ଋତା॒ବୃଧା॑ । ରଥଂ॒ ନ ଦୁ॒ର୍ଗାଦ୍ୱ॑ସବଃ ସୁଦାନବୋ॒ ବିଶ୍ୱ॑ସ୍ମାନ୍ନୋ॒ ଅଂହ॑ସୋ॒ ନିଷ୍ପି॑ପର୍ତନ ॥ ୧।୧୦୬।୦୩, ୧।୭।୦୨୪।୦୩

ନରା॒ଶଂସଂ॑ ବା॒ଜିନଂ॑ ବା॒ଜୟ॑ନ୍ନି॒ହ କ୍ଷ॒ୟଦ୍ୱୀ॑ରଂ ପୂ॒ଷଣଂ॑ ସୁ॒ମ୍ନୈରୀ॑ମହେ । ରଥଂ॒ ନ ଦୁ॒ର୍ଗାଦ୍ୱ॑ସବଃ ସୁଦାନବୋ॒ ବିଶ୍ୱ॑ସ୍ମାନ୍ନୋ॒ ଅଂହ॑ସୋ॒ ନିଷ୍ପି॑ପର୍ତନ ॥ ୧।୧୦୬।୦୪, ୧।୭।୦୨୪।୦୪

ବୃହ॑ସ୍ପତେ॒ ସଦ॒ମିନ୍ନଃ॑ ସୁ॒ଗଂ କୃ॑ଧି॒ ଶଂ ଯୋର୍ୟତ୍ତେ॒ ମନୁ॑ର୍ହିତଂ॒ ତଦୀ॑ମହେ । ରଥଂ॒ ନ ଦୁ॒ର୍ଗାଦ୍ୱ॑ସବଃ ସୁଦାନବୋ॒ ବିଶ୍ୱ॑ସ୍ମାନ୍ନୋ॒ ଅଂହ॑ସୋ॒ ନିଷ୍ପି॑ପର୍ତନ ॥ ୧।୧୦୬।୦୫, ୧।୭।୦୨୪।୦୫

ଇନ୍ଦ୍ରଂ॒ କୁତ୍ସୋ॑ ବୃତ୍ର॒ହଣଂ॒ ଶଚୀ॒ପତିଂ॑ କା॒ଟେ ନିବା॑ଳ୍ହ॒ ଋଷି॑ରହ୍ୱଦୂ॒ତୟେ॑ । ରଥଂ॒ ନ ଦୁ॒ର୍ଗାଦ୍ୱ॑ସବଃ ସୁଦାନବୋ॒ ବିଶ୍ୱ॑ସ୍ମାନ୍ନୋ॒ ଅଂହ॑ସୋ॒ ନିଷ୍ପି॑ପର୍ତନ ॥ ୧।୧୦୬।୦୬, ୧।୭।୦୨୪।୦୬

ଦେ॒ବୈର୍ନୋ॑ ଦେ॒ବ୍ୟଦି॑ତି॒ର୍ନି ପା॑ତୁ ଦେ॒ବସ୍ତ୍ରା॒ତା ତ୍ରା॑ୟତା॒ମପ୍ର॑ୟୁଚ୍ଛନ୍ । ତନ୍ନୋ॑ ମି॒ତ୍ରୋ ବରୁ॑ଣୋ ମାମହନ୍ତା॒ମଦି॑ତିଃ॒ ସିନ୍ଧୁଃ॑ ପୃଥି॒ବୀ ଉ॒ତ ଦ୍ୟୌଃ ॥ ୧।୧୦୬।୦୭, ୧।୭।୦୨୪।୦୭

୯୨। ବିଜୟପ୍ରଦ ସୂକ୍ତଂ

ଜୀମୂତସ୍ୟେବେତ୍ୟେକୋନବିଂଶତ୍ୟୃଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ଭାରଦ୍ୱାଜଃ ପାୟୁଃ ଆଦ୍ୟାନାଂନବାନାଙ୍କ୍ରମେଣ ବର୍ମଧନୁର୍ଜ୍ୟା ଧନୁଷ୍କୋଟୀଷୁଧିଃ ସାରଥୀ ରଶ୍ମୟୋଽଶ୍ୱାରଥୋରଥଗୋପାଃ ଦଶମ୍ୟାବ୍ରାହ୍ମଣପିତୃସୋମପୃଥିବୀପୂଷାଣଃ ଏକାଦଶ୍ୟାଦିଦ୍ୱୟୋରିଷବଃ ତ୍ରୟୋଦଶ୍ୟାଃ ପ୍ରତୋଦଃ ଚତୁର୍ଦଶ୍ୟାହସ୍ତତ୍ରାଣଂ ପଞ୍ଚଦଶୀଷୋଡଶ୍ୟୋରିଷବଃ ସପ୍ତଦଶ୍ୟାୟୁଦ୍ଧଭୂମିକବଚ ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତ୍ୟଦିତ୍ୟଃ ଅଷ୍ଟାଦଶ୍ୟାବର୍ମସୋମବରୁଣାଃ ଅନ୍ତ୍ୟାୟାଦେବବ୍ରହ୍ମାଣିତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍ । ଷଷ୍ଠୀଦଶମ୍ୟୌଜଗତ୍ୟୌ ଦ୍ୱାଦଶୀତ୍ରୟୋଦଶୀପଞ୍ଚଦଶୀଷୋଳଶ୍ୟନ୍ତ୍ୟାନୁଷ୍ଟୁଭଃ ସପ୍ତଦଶୀପଙ୍କ୍ତିଃ ।(ତ୍ରୟୋଦଶ୍ୟାଃ ପ୍ରତୋଦଇତ୍ୟତ୍ରାଶ୍ୱୋଦେବତେତିକେଚିତ୍ । ଚତୁର୍ଦଶ୍ୟାହସ୍ତଘ୍ନମିତ୍ୟତ୍ରହସ୍ତତ୍ରାଣଂ ଚତୁର୍ଦଶ୍ୟାମିତିଶୌନକୋକ୍ତେର୍ହସ୍ତତ୍ରାଣମେବୟୁକ୍ତଂ । ପରାଃ ପଙ୍କ୍ତ୍ୟାଦୟୋଲିଙ୍ଗୋକ୍ତଦେବତା ଇତ୍ୟେବମନୁକ୍ରମଣ୍ୟାଂସତ୍ୟାମନ୍ତ୍ୟଯୋର୍ଦ୍ୱୟୋର୍ୱିଶ୍ୱେଦେବା ଇତି କେଚିନ୍ମନ୍ୟନ୍ତେବହୁଦୈବତତ୍ୱାତ୍ । ପଞ୍ଚଦଶ୍ୟାଦିଦ୍ୱୟୋର୍ୱିଷାକ୍ତମୁଖବାଣ ଇତିଶୌନକଃ)।

ଜୀ॒ମୂତ॑ସ୍ୟେବ ଭବତି॒ ପ୍ରତୀ॑କଂ॒ ଯଦ୍ୱ॒ର୍ମୀ ଯାତି॑ ସ॒ମଦା॑ମୁ॒ପସ୍ଥେ॑ । ଅନା॑ବିଦ୍ଧୟା ତ॒ନ୍ୱା॑ ଜୟ॒ ତ୍ୱଂ ସ ତ୍ୱା॒ ବର୍ମ॑ଣୋ ମହି॒ମା ପି॑ପର୍ତୁ ॥ ୬।୦୭୫।୦୧, ୫।୧।୦୧୯।୦୧

ଧନ୍ୱ॑ନା॒ ଗା ଧନ୍ୱ॑ନା॒ଜିଂ ଜ॑ୟେମ॒ ଧନ୍ୱ॑ନା ତୀ॒ବ୍ରାଃ ସ॒ମଦୋ॑ ଜୟେମ । ଧନୁଃ॒ ଶତ୍ରୋ॑ରପକା॒ମଂ କୃ॑ଣୋତି॒ ଧନ୍ୱ॑ନା॒ ସର୍ୱାଃ॑ ପ୍ର॒ଦିଶୋ॑ ଜୟେମ ॥ ୬।୦୭୫।୦୨, ୫।୧।୦୧୯।୦୨

ବ॒କ୍ଷ୍ୟନ୍ତୀ॒ବେଦା ଗ॑ନୀଗନ୍ତି॒ କର୍ଣଂ॑ ପ୍ରି॒ୟଂ ସଖା॑ୟଂ ପରିଷସ୍ୱଜା॒ନା । ଯୋଷେ॑ବ ଶିଙ୍କ୍ତେ॒ ବିତ॒ତାଧି॒ ଧନ୍ୱ॒ଞ୍ଜ୍ୟା ଇ॒ୟଂ ସମ॑ନେ ପା॒ରୟ॑ନ୍ତୀ ॥ ୬।୦୭୫।୦୩, ୫।୧।୦୧୯।୦୩

ତେ ଆ॒ଚର॑ନ୍ତୀ॒ ସମ॑ନେବ॒ ଯୋଷା॑ ମା॒ତେବ॑ ପୁ॒ତ୍ରଂ ବି॑ଭୃତାମୁ॒ପସ୍ଥେ॑ । ଅପ॒ ଶତ୍ରୂ॑ନ୍ୱିଧ୍ୟତାଂ ସଂବିଦା॒ନେ ଆର୍ତ୍ନୀ॑ ଇ॒ମେ ବି॑ଷ୍ଫୁ॒ରନ୍ତୀ॑ ଅ॒ମିତ୍ରା॑ନ୍ ॥ ୬।୦୭୫।୦୪, ୫।୧।୦୧୯।୦୪

ବ॒ହ୍ୱୀ॒ନାଂ ପି॒ତା ବ॒ହୁର॑ସ୍ୟ ପୁ॒ତ୍ରଶ୍ଚି॒ଶ୍ଚା କୃ॑ଣୋତି॒ ସମ॑ନାବ॒ଗତ୍ୟ॑ । ଇ॒ଷୁ॒ଧିଃ ସଙ୍କାଃ॒ ପୃତ॑ନାଶ୍ଚ॒ ସର୍ୱାଃ॑ ପୃ॒ଷ୍ଠେ ନିନ॑ଦ୍ଧୋ ଜୟତି॒ ପ୍ରସୂ॑ତଃ ॥ ୬।୦୭୫।୦୫, ୫।୧।୦୧୯।୦୫

ରଥେ॒ ତିଷ୍ଠ॑ନ୍ନୟତି ବା॒ଜିନଃ॑ ପୁ॒ରୋ ଯତ୍ର॑ୟତ୍ର କା॒ମୟ॑ତେ ସୁଷାର॒ଥିଃ । ଅ॒ଭୀଶୂ॑ନାଂ ମହି॒ମାନଂ॑ ପନାୟତ॒ ମନଃ॑ ପ॒ଶ୍ଚାଦନୁ॑ ଯଚ୍ଛନ୍ତି ର॒ଶ୍ମୟଃ॑ ॥ ୬।୦୭୫।୦୬, ୫।୧।୦୨୦।୦୧

ତୀ॒ବ୍ରାନ୍ଘୋଷା॑ନ୍କୃଣ୍ୱତେ॒ ବୃଷ॑ପାଣ॒ୟୋଽଶ୍ୱା॒ ରଥେ॑ଭିଃ ସ॒ହ ବା॒ଜୟ॑ନ୍ତଃ । ଅ॒ବ॒କ୍ରାମ॑ନ୍ତଃ॒ ପ୍ରପ॑ଦୈର॒ମିତ୍ରା॑ନ୍କ୍ଷି॒ଣନ୍ତି॒ ଶତ୍ରୂଁ॒ରନ॑ପବ୍ୟଯନ୍ତଃ ॥ ୬।୦୭୫।୦୭, ୫।୧।୦୨୦।୦୨

ର॒ଥ॒ବାହ॑ନଂ ହ॒ବିର॑ସ୍ୟ॒ ନାମ॒ ଯତ୍ରାୟୁ॑ଧଂ॒ ନିହି॑ତମସ୍ୟ॒ ବର୍ମ॑ । ତତ୍ରା॒ ରଥ॒ମୁପ॑ ଶ॒ଗ୍ମଂ ସ॑ଦେମ ବି॒ଶ୍ୱାହା॑ ବ॒ୟଂ ସୁ॑ମନ॒ସ୍ୟମା॑ନାଃ ॥ ୬।୦୭୫।୦୮, ୫।୧।୦୨୦।୦୩

ସ୍ୱା॒ଦୁ॒ଷଂ॒ସଦଃ॑ ପି॒ତରୋ॑ ବୟୋ॒ଧାଃ କୃ॑ଚ୍ଛ୍ରେ॒ଶ୍ରିତଃ॒ ଶକ୍ତୀ॑ବନ୍ତୋ ଗଭୀ॒ରାଃ । ଚି॒ତ୍ରସେ॑ନା॒ ଇଷୁ॑ବଲା॒ ଅମୃ॑ଧ୍ରାଃ ସ॒ତୋବୀ॑ରା ଉ॒ରବୋ॑ ବ୍ରାତସା॒ହାଃ ॥ ୬।୦୭୫।୦୯, ୫।୧।୦୨୦।୦୪

ବ୍ରାହ୍ମ॑ଣାସଃ॒ ପିତ॑ରଃ॒ ସୋମ୍ୟା॑ସଃ ଶି॒ବେ ନୋ॒ ଦ୍ୟାବା॑ପୃଥି॒ବୀ ଅ॑ନେ॒ହସା॑ । ପୂ॒ଷା ନଃ॑ ପାତୁ ଦୁରି॒ତାଦୃ॑ତାବୃଧୋ॒ ରକ୍ଷା॒ ମାକି॑ର୍ନୋ ଅ॒ଘଶଂ॑ସ ଈଶତ ॥ ୬।୦୭୫।୧୦, ୫।୧।୦୨୦।୦୫

ସୁ॒ପ॒ର୍ଣଂ ବ॑ସ୍ତେ ମୃ॒ଗୋ ଅ॑ସ୍ୟା॒ ଦନ୍ତୋ॒ ଗୋଭିଃ॒ ସଂନ॑ଦ୍ଧା ପତତି॒ ପ୍ରସୂ॑ତା । ଯତ୍ରା॒ ନରଃ॒ ସଂ ଚ॒ ବି ଚ॒ ଦ୍ରବ॑ନ୍ତି॒ ତତ୍ରା॒ସ୍ମଭ୍ୟ॒ମିଷ॑ବଃ॒ ଶର୍ମ॑ ଯଂସନ୍ ॥ ୬।୦୭୫।୧୧, ୫।୧।୦୨୧।୦୧

ଋଜୀ॑ତେ॒ ପରି॑ ବୃଙ୍ଧି॒ ନୋଽଶ୍ମା॑ ଭବତୁ ନସ୍ତ॒ନୂଃ । ସୋମୋ॒ ଅଧି॑ ବ୍ରବୀତୁ॒ ନୋଽଦି॑ତିଃ॒ ଶର୍ମ॑ ଯଚ୍ଛତୁ ॥ ୬।୦୭୫।୧୨, ୫।୧।୦୨୧।୦୨

ଆ ଜ॑ଙ୍ଘନ୍ତି॒ ସାନ୍ୱେ॑ଷାଂ ଜ॒ଘନାଁ॒ ଉପ॑ ଜିଘ୍ନତେ । ଅଶ୍ୱା॑ଜନି॒ ପ୍ରଚେ॑ତ॒ସୋଽଶ୍ୱା॑ନ୍ତ୍ସ॒ମତ୍ସୁ॑ ଚୋଦୟ ॥ ୬।୦୭୫।୧୩, ୫।୧।୦୨୧।୦୩

ଅହି॑ରିବ ଭୋ॒ଗୈଃ ପର୍ୟେ॑ତି ବା॒ହୁଂ ଜ୍ୟାୟା॑ ହେ॒ତିଂ ପ॑ରି॒ବାଧ॑ମାନଃ । ହ॒ସ୍ତ॒ଘ୍ନୋ ବିଶ୍ୱା॑ ବ॒ୟୁନା॑ନି ବି॒ଦ୍ୱାନ୍ପୁମା॒ନ୍ପୁମାଂ॑ସଂ॒ ପରି॑ ପାତୁ ବି॒ଶ୍ୱତଃ॑ ॥ ୬।୦୭୫।୧୪, ୫।୧।୦୨୧।୦୪

ଆଲା॑କ୍ତା॒ ଯା ରୁରୁ॑ଶୀ॒ର୍ଷ୍ଣ୍ୟଥୋ॒ ଯସ୍ୟା॒ ଅୟୋ॒ ମୁଖ॑ମ୍ । ଇ॒ଦଂ ପ॒ର୍ଜନ୍ୟ॑ରେତସ॒ ଇଷ୍ୱୈ॑ ଦେ॒ବ୍ୟୈ ବୃ॒ହନ୍ନମଃ॑ ॥ ୬।୦୭୫।୧୫, ୫।୧।୦୨୧।୦୫

ଅବ॑ସୃଷ୍ଟା॒ ପରା॑ ପତ॒ ଶର॑ବ୍ୟେ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ସଂଶିତେ । ଗଚ୍ଛା॒ମିତ୍ରା॒ନ୍ପ୍ର ପ॑ଦ୍ୟସ୍ୱ॒ ମାମୀଷାଂ॒ କଂ ଚ॒ନୋଚ୍ଛି॑ଷଃ ॥ ୬।୦୭୫।୧୬, ୫।୧।୦୨୨।୦୧

ଯତ୍ର॑ ବା॒ଣାଃ ସ॒ମ୍ପତ॑ନ୍ତି କୁମା॒ରା ବି॑ଶି॒ଖା ଇ॑ବ । ତତ୍ରା॑ ନୋ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣ॒ସ୍ପତି॒ରଦି॑ତିଃ॒ ଶର୍ମ॑ ଯଚ୍ଛତୁ ବି॒ଶ୍ୱାହା॒ ଶର୍ମ॑ ଯଚ୍ଛତୁ ॥ ୬।୦୭୫।୧୭, ୫।୧।୦୨୨।୦୨

ମର୍ମା॑ଣି ତେ॒ ବର୍ମ॑ଣା ଛାଦୟାମି॒ ସୋମ॑ସ୍ତ୍ୱା॒ ରାଜା॒ମୃତେ॒ନାନୁ॑ ବସ୍ତାମ୍ । ଉ॒ରୋର୍ୱରୀ॑ୟୋ॒ ବରୁ॑ଣସ୍ତେ କୃଣୋତୁ॒ ଜୟ॑ନ୍ତଂ॒ ତ୍ୱାନୁ॑ ଦେ॒ବା ମ॑ଦନ୍ତୁ ॥ ୬।୦୭୫।୧୮, ୫।୧।୦୨୨।୦୩

ଯୋ ନଃ॒ ସ୍ୱୋ ଅର॑ଣୋ॒ ଯଶ୍ଚ॒ ନିଷ୍ଟ୍ୟୋ॒ ଜିଘାଂ॑ସତି । ଦେ॒ବାସ୍ତଂ ସର୍ୱେ॑ ଧୂର୍ୱନ୍ତୁ॒ ବ୍ରହ୍ମ॒ ବର୍ମ॒ ମମାନ୍ତ॑ରମ୍ ॥ ୬।୦୭୫।୧୯, ୫।୧।୦୨୨।୦୪

୯୩। ରାଜ ସୂକ୍ତଂ

ଆତ୍ୱେତି ଷଡୃଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟାଙ୍ଗିରସୋଧ୍ରୁବୋରାଜାନୁଷ୍ଟୁପ୍ ।

ଆ ତ୍ୱା॑ହାର୍ଷମ॒ନ୍ତରେ॑ଧି ଧ୍ରୁ॒ବସ୍ତି॒ଷ୍ଠାବି॑ଚାଚଲିଃ । ବିଶ॑ସ୍ତ୍ୱା॒ ସର୍ୱା॑ ବାଞ୍ଛନ୍ତୁ॒ ମା ତ୍ୱଦ୍ରା॒ଷ୍ଟ୍ରମଧି॑ ଭ୍ରଶତ୍ ॥ ୧୦।୧୭୩।୦୧, ୮।୮।୦୩୧।୦୧

ଇ॒ହୈବୈଧି॒ ମାପ॑ ଚ୍ୟୋଷ୍ଠାଃ॒ ପର୍ୱ॑ତ ଇ॒ବାବି॑ଚାଚଲିଃ । ଇନ୍ଦ୍ର॑ ଇବେ॒ହ ଧ୍ରୁ॒ବସ୍ତି॑ଷ୍ଠେ॒ହ ରା॒ଷ୍ଟ୍ରମୁ॑ ଧାରୟ ॥ ୧୦।୧୭୩।୦୨, ୮।୮।୦୩୧।୦୨

ଇ॒ମମିନ୍ଦ୍ରୋ॑ ଅଦୀଧରଦ୍ଧ୍ରୁ॒ବଂ ଧ୍ରୁ॒ବେଣ॑ ହ॒ବିଷା॑ । ତସ୍ମୈ॒ ସୋମୋ॒ ଅଧି॑ ବ୍ରବ॒ତ୍ତସ୍ମା॑ ଉ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣ॒ସ୍ପତିଃ॑ ॥ ୧୦।୧୭୩।୦୩, ୮।୮।୦୩୧।୦୩

ଧ୍ରୁ॒ବା ଦ୍ୟୌର୍ଧ୍ରୁ॒ବା ପୃ॑ଥି॒ବୀ ଧ୍ରୁ॒ବାସଃ॒ ପର୍ୱ॑ତା ଇ॒ମେ । ଧ୍ରୁ॒ବଂ ବିଶ୍ୱ॑ମି॒ଦଂ ଜଗ॑ଦ୍ଧ୍ରୁ॒ବୋ ରାଜା॑ ବି॒ଶାମ॒ୟମ୍ ॥ ୧୦।୧୭୩।୦୪, ୮।୮।୦୩୧।୦୪

ଧ୍ରୁ॒ବଂ ତେ॒ ରାଜା॒ ବରୁ॑ଣୋ ଧ୍ରୁ॒ବଂ ଦେ॒ବୋ ବୃହ॒ସ୍ପତିଃ॑ । ଧ୍ରୁ॒ବଂ ତ॒ ଇନ୍ଦ୍ର॑ଶ୍ଚା॒ଗ୍ନିଶ୍ଚ॑ ରା॒ଷ୍ଟ୍ରଂ ଧା॑ରୟତାଂ ଧ୍ରୁ॒ବମ୍ ॥ ୧୦।୧୭୩।୦୫, ୮।୮।୦୩୧।୦୫

ଧ୍ରୁ॒ବଂ ଧ୍ରୁ॒ବେଣ॑ ହ॒ବିଷା॒ଭି ସୋମଂ॑ ମୃଶାମସି । ଅଥୋ॑ ତ॒ ଇନ୍ଦ୍ରଃ॒ କେବ॑ଲୀ॒ର୍ୱିଶୋ॑ ବଲି॒ହୃତ॑ସ୍କରତ୍ ॥ ୧୦।୧୭୩।୦୬, ୮।୮।୦୩୧।୦୬

ଅଭୀବର୍ତେନେତି ପଞ୍ଚର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟାଙ୍ଗିରସୋଭୀବର୍ତୋ ରାଜାନୁଷ୍ଟୁପ୍ ।

ଅ॒ଭୀ॒ବ॒ର୍ତେନ॑ ହ॒ବିଷା॒ ଯେନେନ୍ଦ୍ରୋ॑ ଅଭିବାବୃ॒ତେ । ତେନା॒ସ୍ମାନ୍ବ୍ର॑ହ୍ମଣସ୍ପତେ॒ଽଭି ରା॒ଷ୍ଟ୍ରାୟ॑ ବର୍ତୟ ॥ ୧୦।୧୭୪।୦୧, ୮।୮।୦୩୨।୦୧

ଅ॒ଭି॒ବୃତ୍ୟ॑ ସ॒ପତ୍ନା॑ନ॒ଭି ଯା ନୋ॒ ଅରା॑ତୟଃ । ଅ॒ଭି ପୃ॑ତ॒ନ୍ୟନ୍ତଂ॑ ତିଷ୍ଠା॒ଭି ଯୋ ନ॑ ଇର॒ସ୍ୟତି॑ ॥ ୧୦।୧୭୪।୦୨, ୮।୮।୦୩୨।୦୨

ଅ॒ଭି ତ୍ୱା॑ ଦେ॒ବଃ ସ॑ବି॒ତାଭି ସୋମୋ॑ ଅବୀବୃତତ୍ । ଅ॒ଭି ତ୍ୱା॒ ବିଶ୍ୱା॑ ଭୂ॒ତାନ୍ୟ॑ଭୀବ॒ର୍ତୋ ଯଥାସ॑ସି ॥ ୧୦।୧୭୪।୦୩, ୮।୮।୦୩୨।୦୩

ଯେନେନ୍ଦ୍ରୋ॑ ହ॒ବିଷା॑ କୃ॒ତ୍ୱ୍ୟଭ॑ବଦ୍ଦ୍ୟୁ॒ମ୍ନ୍ୟୁ॑ତ୍ତ॒ମଃ । ଇ॒ଦଂ ତଦ॑କ୍ରି ଦେବା ଅସପ॒ତ୍ନଃ କିଲା॑ଭୁବମ୍ ॥ ୧୦।୧୭୪।୦୪, ୮।୮।୦୩୨।୦୪

ଅ॒ସ॒ପ॒ତ୍ନଃ ସ॑ପତ୍ନ॒ହାଭିରା॑ଷ୍ଟ୍ରୋ ବିଷାସ॒ହିଃ । ଯଥା॒ହମେ॑ଷାଂ ଭୂ॒ତାନାଂ॑ ବି॒ରାଜା॑ନି॒ ଜନ॑ସ୍ୟ ଚ ॥ ୧୦।୧୭୪।୦୫, ୮।୮।୦୩୨।୦୫

୯୪। ରତି ସୂକ୍ତଂ

ପୂର୍ୱୀରମିତି ଷଡୃଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ମୈତ୍ରାବରୁଣିରଗସ୍ତ୍ୟଃ ଆଦ୍ୟଯୋର୍ଦ୍ୱୟୋର୍ଲୋପାମୁଦ୍ରାଋଷିକା ଅନ୍ତ୍ୟଯୋର୍ଦ୍ୱୟୋରଗସ୍ତ୍ୟାନ୍ତେବାସୀବ୍ରହ୍ମଚାରୀଋଷିଃ ସର୍ୱାସାଂରତିର୍ଦେବତା ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍ ପଞ୍ଚମୀ ବୃହତୀ ।

ପୂ॒ର୍ୱୀର॒ହଂ ଶ॒ରଦଃ॑ ଶଶ୍ରମା॒ଣା ଦୋ॒ଷା ବସ୍ତୋ॑ରୁ॒ଷସୋ॑ ଜ॒ରୟ॑ନ୍ତୀଃ । ମି॒ନାତି॒ ଶ୍ରିୟଂ॑ ଜରି॒ମା ତ॒ନୂନା॒ମପ୍ୟୂ॒ ନୁ ପତ୍ନୀ॒ର୍ୱୃଷ॑ଣୋ ଜଗମ୍ୟୁଃ ॥ ୧।୧୭୯।୦୧, ୨।୪।୦୨୨।୦୧

ଯେ ଚି॒ଦ୍ଧି ପୂର୍ୱ॑ ଋତ॒ସାପ॒ ଆସ॑ନ୍ତ୍ସା॒କଂ ଦେ॒ବେଭି॒ରବ॑ଦନ୍ନୃ॒ତାନି॑ । ତେ ଚି॒ଦବା॑ସୁର୍ନ॒ହ୍ୟନ୍ତ॑ମା॒ପୁଃ ସମୂ॒ ନୁ ପତ୍ନୀ॒ର୍ୱୃଷ॑ଭିର୍ଜଗମ୍ୟୁଃ ॥ ୧।୧୭୯।୦୨, ୨।୪।୦୨୨।୦୨

ନ ମୃଷା॑ ଶ୍ରା॒ନ୍ତଂ ଯଦବ॑ନ୍ତି ଦେ॒ବା ବିଶ୍ୱା॒ ଇତ୍ସ୍ପୃଧୋ॑ ଅ॒ଭ୍ୟ॑ଶ୍ନବାବ । ଜୟା॒ବେଦତ୍ର॑ ଶ॒ତନୀ॑ଥମା॒ଜିଂ ଯତ୍ସ॒ମ୍ୟଞ୍ଚା॑ ମିଥୁ॒ନାବ॒ଭ୍ୟଜା॑ବ ॥ ୧।୧୭୯।୦୩, ୨।୪।୦୨୨।୦୩

ନ॒ଦସ୍ୟ॑ ମା ରୁଧ॒ତଃ କାମ॒ ଆଗ॑ନ୍ନି॒ତ ଆଜା॑ତୋ ଅ॒ମୁତଃ॒ କୁତ॑ଶ୍ଚିତ୍ । ଲୋପା॑ମୁଦ୍ରା॒ ବୃଷ॑ଣଂ॒ ନୀ ରି॑ଣାତି॒ ଧୀର॒ମଧୀ॑ରା ଧୟତି ଶ୍ୱ॒ସନ୍ତ॑ମ୍ ॥ ୧।୧୭୯।୦୪, ୨।୪।୦୨୨।୦୪

ଇ॒ମଂ ନୁ ସୋମ॒ମନ୍ତି॑ତୋ ହୃ॒ତ୍ସୁ ପୀ॒ତମୁପ॑ ବ୍ରୁବେ । ଯତ୍ସୀ॒ମାଗ॑ଶ୍ଚକୃ॒ମା ତତ୍ସୁ ମୃ॑ଳତୁ ପୁଲୁ॒କାମୋ॒ ହି ମର୍ତ୍ୟଃ॑ ॥ ୧।୧୭୯।୦୫, ୨।୪।୦୨୨।୦୫

ଅ॒ଗସ୍ତ୍ୟଃ॒ ଖନ॑ମାନଃ ଖ॒ନିତ୍ରୈଃ॑ ପ୍ର॒ଜାମପ॑ତ୍ୟଂ॒ ବଲ॑ମି॒ଚ୍ଛମା॑ନଃ । ଉ॒ଭୌ ବର୍ଣା॒ବୃଷି॑ରୁ॒ଗ୍ରଃ ପୁ॑ପୋଷ ସ॒ତ୍ୟା ଦେ॒ବେଷ୍ୱା॒ଶିଷୋ॑ ଜଗାମ ॥ ୧।୧୭୯।୦୬, ୨।୪।୦୨୨।୦୬

୯୫। ଯମୟମୀ ସୂକ୍ତଂ

ଓଚିଦିତି ଚତୁର୍ଦଶର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ନବମୀ ବର୍ଜ୍ୟାନାମୟୁଜାଂ ଷଷ୍ଠ୍ୟାଶ୍ଚ ବୈବସ୍ୱତୀୟମୀ ଋଷିକା ଯମୋଦେବତା ଷଷ୍ଠୀବର୍ଜ୍ୟାନାଂୟୁଜାଂ ନବମ୍ୟାଶ୍ଚ ବୈବସ୍ୱତୋୟମୀତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍ ।

ଓ ଚି॒ତ୍ସଖା॑ୟଂ ସ॒ଖ୍ୟା ବ॑ବୃତ୍ୟାଂ ତି॒ରଃ ପୁ॒ରୂ ଚି॑ଦର୍ଣ॒ବଂ ଜ॑ଗ॒ନ୍ୱାନ୍ । ପି॒ତୁର୍ନପା॑ତ॒ମା ଦ॑ଧୀତ ବେ॒ଧା ଅଧି॒ କ୍ଷମି॑ ପ୍ରତ॒ରଂ ଦୀଧ୍ୟା॑ନଃ ॥ ୧୦।୦୧୦।୦୧, ୭।୬।୬।୧

ନ ତେ॒ ସଖା॑ ସ॒ଖ୍ୟଂ ବ॑ଷ୍ଟ୍ୟେ॒ତତ୍ସଲ॑କ୍ଷ୍ମା॒ ଯଦ୍ୱିଷୁ॑ରୂପା॒ ଭବା॑ତି । ମ॒ହସ୍ପୁ॒ତ୍ରାସୋ॒ ଅସୁ॑ରସ୍ୟ ବୀ॒ରା ଦି॒ବୋ ଧ॒ର୍ତାର॑ ଉର୍ୱି॒ୟା ପରି॑ ଖ୍ୟନ୍ ॥ ୧୦।୦୧୦।୦୨, ୭।୬।୬।୨

ଉ॒ଶନ୍ତି॑ ଘା॒ ତେ ଅ॒ମୃତା॑ସ ଏ॒ତଦେକ॑ସ୍ୟ ଚିତ୍ତ୍ୟ॒ଜସଂ॒ ମର୍ତ୍ୟ॑ସ୍ୟ । ନି ତେ॒ ମନୋ॒ ମନ॑ସି ଧାୟ୍ୟ॒ସ୍ମେ ଜନ୍ୟୁଃ॒ ପତି॑ସ୍ତ॒ନ୍ୱ୧॒॑ମା ବି॑ବିଶ୍ୟାଃ ॥ ୧୦।୦୧୦।୦୩, ୭।୬।୬।୩

ନ ଯତ୍ପୁ॒ରା ଚ॑କୃ॒ମା କଦ୍ଧ॑ ନୂ॒ନମୃ॒ତା ବଦ॑ନ୍ତୋ॒ ଅନୃ॑ତଂ ରପେମ । ଗ॒ନ୍ଧ॒ର୍ୱୋ ଅ॒ପ୍ସ୍ୱପ୍ୟା॑ ଚ॒ ଯୋଷା॒ ସା ନୋ॒ ନାଭିଃ॑ ପର॒ମଂ ଜା॒ମି ତନ୍ନୌ॑ ॥ ୧୦।୦୧୦।୦୪, ୭।୬।୬।୪

ଗର୍ଭେ॒ ନୁ ନୌ॑ ଜନି॒ତା ଦମ୍ପ॑ତୀ କର୍ଦେ॒ବସ୍ତ୍ୱଷ୍ଟା॑ ସବି॒ତା ବି॒ଶ୍ୱରୂ॑ପଃ । ନକି॑ରସ୍ୟ॒ ପ୍ର ମି॑ନନ୍ତି ବ୍ର॒ତାନି॒ ବେଦ॑ ନାବ॒ସ୍ୟ ପୃ॑ଥି॒ବୀ ଉ॒ତ ଦ୍ୟୌଃ ॥ ୧୦।୦୧୦।୦୫, ୭।୬।୬।୫

କୋ ଅ॒ସ୍ୟ ବେ॑ଦ ପ୍ରଥ॒ମସ୍ୟାହ୍ନଃ॒ କ ଈଂ॑ ଦଦର୍ଶ॒ କ ଇ॒ହ ପ୍ର ବୋ॑ଚତ୍ । ବୃ॒ହନ୍ମି॒ତ୍ରସ୍ୟ॒ ବରୁ॑ଣସ୍ୟ॒ ଧାମ॒ କଦୁ॑ ବ୍ରବ ଆହନୋ॒ ବୀଚ୍ୟା॒ ନୄନ୍ ॥ ୧୦।୦୧୦।୦୬, ୭।୬।୭।୧

ଯ॒ମସ୍ୟ॑ ମା ଯ॒ମ୍ୟଂ୧॒॑ କାମ॒ ଆଗ॑ନ୍ତ୍ସମା॒ନେ ଯୋନୌ॑ ସହ॒ଶେୟ୍ୟା॑ୟ । ଜା॒ୟେବ॒ ପତ୍ୟେ॑ ତ॒ନ୍ୱଂ॑ ରିରିଚ୍ୟାଂ॒ ବି ଚି॑ଦ୍ୱୃହେବ॒ ରଥ୍ୟେ॑ବ ଚ॒କ୍ରା ॥ ୧୦।୦୧୦।୦୭, ୭।୬।୭।୨

ନ ତି॑ଷ୍ଠନ୍ତି॒ ନ ନି ମି॑ଷନ୍ତ୍ୟେ॒ତେ ଦେ॒ବାନାଂ॒ ସ୍ପଶ॑ ଇ॒ହ ଯେ ଚର॑ନ୍ତି । ଅ॒ନ୍ୟେନ॒ ମଦା॑ହନୋ ଯାହି॒ ତୂୟଂ॒ ତେନ॒ ବି ବୃ॑ହ॒ ରଥ୍ୟେ॑ବ ଚ॒କ୍ରା ॥ ୧୦।୦୧୦।୦୮, ୭।୬।୭।୩

ରାତ୍ରୀ॑ଭିରସ୍ମା॒ ଅହ॑ଭିର୍ଦଶସ୍ୟେ॒ତ୍ସୂର୍ୟ॑ସ୍ୟ॒ ଚକ୍ଷୁ॒ର୍ମୁହୁ॒ରୁନ୍ମି॑ମୀୟାତ୍ । ଦି॒ବା ପୃ॑ଥି॒ବ୍ୟା ମି॑ଥୁ॒ନା ସବ॑ନ୍ଧୂ ଯ॒ମୀର୍ୟ॒ମସ୍ୟ॑ ବିଭୃୟା॒ଦଜା॑ମି ॥ ୧୦।୦୧୦।୦୯, ୭।୬।୭।୪

ଆ ଘା॒ ତା ଗ॑ଚ୍ଛା॒ନୁତ୍ତ॑ରା ଯୁ॒ଗାନି॒ ଯତ୍ର॑ ଜା॒ମୟଃ॑ କୃ॒ଣବ॒ନ୍ନଜା॑ମି । ଉପ॑ ବର୍ବୃହି ବୃଷ॒ଭାୟ॑ ବା॒ହୁମ॒ନ୍ୟମି॑ଚ୍ଛସ୍ୱ ସୁଭଗେ॒ ପତିଂ॒ ମତ୍ ॥ ୧୦।୦୧୦।୧୦, ୭।୬।୭।୫

କିଂ ଭ୍ରାତା॑ସ॒ଦ୍ୟଦ॑ନା॒ଥଂ ଭବା॑ତି॒ କିମୁ॒ ସ୍ୱସା॒ ଯନ୍ନିର୍ଋ॑ତିର୍ନି॒ଗଚ୍ଛା॑ତ୍ । କାମ॑ମୂତା ବ॒ହ୍ୱେ॒୩॒॑ତଦ୍ର॑ପାମି ତ॒ନ୍ୱା॑ ମେ ତ॒ନ୍ୱଂ୧॒॑ ସଂ ପି॑ପୃଗ୍ଧି ॥ ୧୦।୦୧୦।୧୧, ୭।୬।୮।୧

ନ ବା ଉ॑ ତେ ତ॒ନ୍ୱା॑ ତ॒ନ୍ୱଂ୧॒॑ ସଂ ପ॑ପୃଚ୍ୟାଂ ପା॒ପମା॑ହୁ॒ର୍ୟଃ ସ୍ୱସା॑ରଂ ନି॒ଗଚ୍ଛା॑ତ୍ । ଅ॒ନ୍ୟେନ॒ ମତ୍ପ୍ର॒ମୁଦଃ॑ କଲ୍ପୟସ୍ୱ॒ ନ ତେ॒ ଭ୍ରାତା॑ ସୁଭଗେ ବଷ୍ଟ୍ୟେ॒ତତ୍ ॥ ୧୦।୦୧୦।୧୨, ୭।୬।୮।୨

ବ॒ତୋ ବ॑ତାସି ଯମ॒ ନୈବ ତେ॒ ମନୋ॒ ହୃଦ॑ୟଂ ଚାବିଦାମ । ଅ॒ନ୍ୟା କିଲ॒ ତ୍ୱାଂ କ॒କ୍ଷ୍ୟେ॑ବ ଯୁ॒କ୍ତଂ ପରି॑ ଷ୍ୱଜାତେ॒ ଲିବୁ॑ଜେବ ବୃ॒କ୍ଷମ୍ ॥ ୧୦।୦୧୦।୧୩, ୭।୬।୮।୩

ଅ॒ନ୍ୟମୂ॒ ଷୁ ତ୍ୱଂ ଯ॑ମ୍ୟ॒ନ୍ୟ ଉ॒ ତ୍ୱାଂ ପରି॑ ଷ୍ୱଜାତେ॒ ଲିବୁ॑ଜେବ ବୃ॒କ୍ଷମ୍ । ତସ୍ୟ॑ ବା॒ ତ୍ୱଂ ମନ॑ ଇ॒ଚ୍ଛା ସ ବା॒ ତବାଧା॑ କୃଣୁଷ୍ୱ ସଂ॒ବିଦଂ॒ ସୁଭ॑ଦ୍ରାମ୍ ॥ ୧୦।୦୧୦।୧୪, ୭।୬।୮।୪

୯୬। ତନ୍ତୁବେଷ୍ଟନ ସୂକ୍ତଂ

ପରି॑ ତ୍ୱା ଗିର୍ୱଣୋ॒ ଗିର॑ ଇ॒ମା ଭ॑ବନ୍ତୁ ବି॒ଶ୍ୱତଃ॑ । ବୃ॒ଦ୍ଧାୟୁ॒ମନୁ॒ ବୃଦ୍ଧ॑ୟୋ॒ ଜୁଷ୍ଟା॑ ଭବନ୍ତୁ॒ ଜୁଷ୍ଟ॑ୟଃ ॥ ୧।୦୧୦।୧୨, ୧।୧।୦୨୦।୦୬ {ବୈଶ୍ୱାମିତ୍ରୋ ମଧୁଚ୍ଛନ୍ଦାଃ । ଇନ୍ଦ୍ରଃ । ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍}

ଦଶା॑ବନିଭ୍ୟୋ॒ ଦଶ॑କକ୍ଷ୍ୟେଭ୍ୟୋ॒ ଦଶ॑ୟୋକ୍ତ୍ରେଭ୍ୟୋ॒ ଦଶ॑ୟୋଜନେଭ୍ୟଃ । ଦଶା॑ଭୀଶୁଭ୍ୟୋ ଅର୍ଚତା॒ଜରେ॑ଭ୍ୟୋ॒ ଦଶ॒ ଧୁରୋ॒ ଦଶ॑ ଯୁ॒କ୍ତା ବହ॑ଦ୍ଭ୍ୟଃ ॥ ୧୦।୦୯୪।୦୭, ୮।୪।୦୩୦।୦୨ {କାଦ୍ରବେୟୋର୍ବୁଦଃ ସର୍ପଃ । ଗ୍ରାବାଣଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ତେ ଅଦ୍ର॑ୟୋ॒ ଦଶ॑ୟନ୍ତ୍ରାସ ଆ॒ଶବ॒ସ୍ତେଷା॑ମା॒ଧାନଂ॒ ପର୍ୟେ॑ତି ହର୍ୟ॒ତମ୍ । ତ ଊ॑ ସୁ॒ତସ୍ୟ॑ ସୋ॒ମ୍ୟସ୍ୟାନ୍ଧ॑ସୋଂ॒ଽଶୋଃ ପୀ॒ୟୂଷଂ॑ ପ୍ରଥ॒ମସ୍ୟ॑ ଭେଜିରେ ॥ ୧୦।୦୯୪।୦୮, ୮।୪।୦୩୦।୦୩ {କାଦ୍ରବେୟୋର୍ବୁଦଃ ସର୍ପଃ । ଗ୍ରାବାଣଃ । ଜଗତୀ}

ତେ ସୋ॒ମାଦୋ॒ ହରୀ॒ ଇନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ୟ ନିଂସତେଂ॒ଽଶୁଂ ଦୁ॒ହନ୍ତୋ॒ ଅଧ୍ୟା॑ସତେ॒ ଗବି॑ । ତେଭି॑ର୍ଦୁ॒ଗ୍ଧଂ ପ॑ପି॒ବାନ୍ତ୍ସୋ॒ମ୍ୟଂ ମଧ୍ୱିନ୍ଦ୍ରୋ॑ ବର୍ଧତେ॒ ପ୍ରଥ॑ତେ ବୃଷା॒ୟତେ॑ ॥ ୧୦।୦୯୪।୦୯, ୮।୪।୦୩୦।୦୪ {କାଦ୍ରବେୟୋର୍ବୁଦଃ ସର୍ପଃ । ଗ୍ରାବାଣଃ । ଜଗତୀ}

ବୃଷା॑ ବୋ ଅଂ॒ଶୁର୍ନ କିଲା॑ ରିଷାଥ॒ନେଳା॑ବନ୍ତଃ॒ ସଦ॒ମିତ୍ସ୍ଥ॒ନାଶି॑ତାଃ । ରୈ॒ବ॒ତ୍ୟେବ॒ ମହ॑ସା॒ ଚାର॑ବଃ ସ୍ଥନ॒ ଯସ୍ୟ॑ ଗ୍ରାବାଣୋ॒ ଅଜୁ॑ଷଧ୍ୱମଧ୍ୱ॒ରମ୍ ॥ ୧୦।୦୯୪।୧୦, ୮।୪।୦୩୦।୦୫ {କାଦ୍ରବେୟୋର୍ବୁଦଃ ସର୍ପଃ । ଗ୍ରାବାଣଃ । ଜଗତୀ}

ସୁ॒ତେ ଅ॑ଧ୍ୱ॒ରେ ଅଧି॒ ବାଚ॑ମକ୍ର॒ତା କ୍ରୀ॒ଳୟୋ॒ ନ ମା॒ତରଂ॑ ତୁ॒ଦନ୍ତଃ॑ । ବି ଷୂ ମୁ॑ଞ୍ଚା ସୁଷୁ॒ବୁଷୋ॑ ମନୀ॒ଷାଂ ବି ବ॑ର୍ତନ୍ତା॒ମଦ୍ର॑ୟ॒ଶ୍ଚାୟ॑ମାନାଃ ॥ ୧୦।୦୯୪।୧୪, ୮।୪।୦୩୧।୦୪ {କାଦ୍ରବେୟୋର୍ବୁଦଃ ସର୍ପଃ । ଗ୍ରାବାଣଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

୯୭। ସୂର୍ୟବୈଶ୍ୱାନର ସୂକ୍ତଂ

ହନିଷ୍ପାନ୍ତମିତ୍ୟେକୋନ ବିଂଶତ୍ୟୃଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟାଙ୍ଗିରସୋମୂର୍ଧନ୍ୱାନ୍ସୂର୍ୟବୈଶ୍ୱାନରୌତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍ । (ମରୀଚିଃ - ହବିଷ୍ପାନ୍ତଦ୍ୱିଦୈବତ୍ୟଂ ସୌର୍ୟବୈଶ୍ୱାନରୀ ଯକମିତିଦ୍ୱେଦେବତେଅତ୍ର । ତେନସୂର୍ୟବୈଶ୍ୱାନରଇତ୍ୟଗ୍ନେର୍ଗୁଣଇତିବଦନ୍ତଃ ପରାସ୍ତାଃ ) ।

ହ॒ବିଷ୍ପାନ୍ତ॑ମ॒ଜରଂ॑ ସ୍ୱ॒ର୍ୱିଦି॑ ଦିବି॒ସ୍ପୃଶ୍ୟାହୁ॑ତଂ॒ ଜୁଷ୍ଟ॑ମ॒ଗ୍ନୌ । ତସ୍ୟ॒ ଭର୍ମ॑ଣେ॒ ଭୁବ॑ନାୟ ଦେ॒ବା ଧର୍ମ॑ଣେ॒ କଂ ସ୍ୱ॒ଧୟା॑ ପପ୍ରଥନ୍ତ ॥ ୧୦।୦୮୮।୦୧, ୮।୪।୦୧୦।୦୧

ଗୀ॒ର୍ଣଂ ଭୁବ॑ନଂ॒ ତମ॒ସାପ॑ଗୂଳ୍ହମା॒ବିଃ ସ୍ୱ॑ରଭବଜ୍ଜା॒ତେ ଅ॒ଗ୍ନୌ । ତସ୍ୟ॑ ଦେ॒ବାଃ ପୃ॑ଥି॒ବୀ ଦ୍ୟୌରୁ॒ତାପୋଽର॑ଣୟ॒ନ୍ନୋଷ॑ଧୀଃ ସ॒ଖ୍ୟେ ଅ॑ସ୍ୟ ॥ ୧୦।୦୮୮।୦୨, ୮।୪।୦୧୦।୦୨

ଦେ॒ବେଭି॒ର୍ନ୍ୱି॑ଷି॒ତୋ ଯ॒ଜ୍ଞିୟେ॑ଭିର॒ଗ୍ନିଂ ସ୍ତୋ॑ଷାଣ୍ୟ॒ଜରଂ॑ ବୃ॒ହନ୍ତ॑ମ୍ । ଯୋ ଭା॒ନୁନା॑ ପୃଥି॒ବୀଂ ଦ୍ୟାମୁ॒ତେମାମା॑ତ॒ତାନ॒ ରୋଦ॑ସୀ ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷମ୍ ॥ ୧୦।୦୮୮।୦୩, ୮।୪।୦୧୦।୦୩

ଯୋ ହୋତାସୀ॑ତ୍ପ୍ରଥ॒ମୋ ଦେ॒ବଜୁ॑ଷ୍ଟୋ॒ ଯଂ ସ॒ମାଞ୍ଜ॒ନ୍ନାଜ୍ୟେ॑ନା ବୃଣା॒ନାଃ । ସ ପ॑ତ॒ତ୍ରୀ॑ତ୍ୱ॒ରଂ ସ୍ଥା ଜଗ॒ଦ୍ୟଚ୍ଛ୍ୱା॒ତ୍ରମ॒ଗ୍ନିର॑କୃଣୋଜ୍ଜା॒ତବେ॑ଦାଃ ॥ ୧୦।୦୮୮।୦୪, ୮।୪।୦୧୦।୦୪

ଯଜ୍ଜା॑ତବେଦୋ॒ ଭୁବ॑ନସ୍ୟ ମୂ॒ର୍ଧନ୍ନତି॑ଷ୍ଠୋ ଅଗ୍ନେ ସ॒ହ ରୋ॑ଚ॒ନେନ॑ । ତଂ ତ୍ୱା॑ହେମ ମ॒ତିଭି॑ର୍ଗୀ॒ର୍ଭିରୁ॒କ୍ଥୈଃ ସ ଯ॒ଜ୍ଞିୟୋ॑ ଅଭବୋ ରୋଦସି॒ପ୍ରାଃ ॥ ୧୦।୦୮୮।୦୫, ୮।୪।୦୧୦।୦୫

ମୂ॒ର୍ଧା ଭୁ॒ବୋ ଭ॑ବତି॒ ନକ୍ତ॑ମ॒ଗ୍ନିସ୍ତତଃ॒ ସୂର୍ୟୋ॑ ଜାୟତେ ପ୍ରା॒ତରୁ॒ଦ୍ୟନ୍ । ମା॒ୟାମୂ॒ ତୁ ଯ॒ଜ୍ଞିୟା॑ନାମେ॒ତାମପୋ॒ ଯତ୍ତୂର୍ଣି॒ଶ୍ଚର॑ତି ପ୍ରଜା॒ନନ୍ ॥ ୧୦।୦୮୮।୦୬, ୮।୪।୦୧୧।୦୧

ଦୃ॒ଶେନ୍ୟୋ॒ ଯୋ ମ॑ହି॒ନା ସମି॒ଦ୍ଧୋଽରୋ॑ଚତ ଦି॒ବିୟୋ॑ନିର୍ୱି॒ଭାବା॑ । ତସ୍ମି॑ନ୍ନ॒ଗ୍ନୌ ସୂ॑କ୍ତବା॒କେନ॑ ଦେ॒ବା ହ॒ବିର୍ୱିଶ୍ୱ॒ ଆଜୁ॑ହବୁସ୍ତନୂ॒ପାଃ ॥ ୧୦।୦୮୮।୦୭, ୮।୪।୦୧୧।୦୨

ସୂ॒କ୍ତ॒ବା॒କଂ ପ୍ର॑ଥ॒ମମାଦିଦ॒ଗ୍ନିମାଦିଦ୍ଧ॒ବିର॑ଜନୟନ୍ତ ଦେ॒ବାଃ । ସ ଏ॑ଷାଂ ଯ॒ଜ୍ଞୋ ଅ॑ଭବତ୍ତନୂ॒ପାସ୍ତଂ ଦ୍ୟୌର୍ୱେ॑ଦ॒ ତଂ ପୃ॑ଥି॒ବୀ ତମାପଃ॑ ॥ ୧୦।୦୮୮।୦୮, ୮।୪।୦୧୧।୦୩

ଯଂ ଦେ॒ବାସୋଽଜ॑ନୟନ୍ତା॒ଗ୍ନିଂ ଯସ୍ମି॒ନ୍ନାଜୁ॑ହବୁ॒ର୍ଭୁବ॑ନାନି॒ ବିଶ୍ୱା॑ । ସୋ ଅ॒ର୍ଚିଷା॑ ପୃଥି॒ବୀଂ ଦ୍ୟାମୁ॒ତେମାମୃ॑ଜୂ॒ୟମା॑ନୋ ଅତପନ୍ମହି॒ତ୍ୱା ॥ ୧୦।୦୮୮।୦୯, ୮।୪।୦୧୧।୦୪

ସ୍ତୋମେ॑ନ॒ ହି ଦି॒ବି ଦେ॒ବାସୋ॑ ଅ॒ଗ୍ନିମଜୀ॑ଜନ॒ଞ୍ଛକ୍ତି॑ଭୀ ରୋଦସି॒ପ୍ରାମ୍ । ତମୂ॑ ଅକୃଣ୍ୱନ୍ତ୍ରେ॒ଧା ଭୁ॒ବେ କଂ ସ ଓଷ॑ଧୀଃ ପଚତି ବି॒ଶ୍ୱରୂ॑ପାଃ ॥ ୧୦।୦୮୮।୧୦, ୮।୪।୦୧୧।୦୫

ଯ॒ଦେଦେ॑ନ॒ମଦ॑ଧୁର୍ୟ॒ଜ୍ଞିୟା॑ସୋ ଦି॒ବି ଦେ॒ବାଃ ସୂର୍ୟ॑ମାଦିତେ॒ୟମ୍ । ଯ॒ଦା ଚ॑ରି॒ଷ୍ଣୂ ମି॑ଥୁ॒ନାବଭୂ॑ତା॒ମାଦିତ୍ପ୍ରାପ॑ଶ୍ୟ॒ନ୍ଭୁବ॑ନାନି॒ ବିଶ୍ୱା॑ ॥ ୧୦।୦୮୮।୧୧, ୮।୪।୦୧୨।୦୧

ବିଶ୍ୱ॑ସ୍ମା ଅ॒ଗ୍ନିଂ ଭୁବ॑ନାୟ ଦେ॒ବା ବୈ॑ଶ୍ୱାନ॒ରଂ କେ॒ତୁମହ୍ନା॑ମକୃଣ୍ୱନ୍ । ଆ ଯସ୍ତ॒ତାନୋ॒ଷସୋ॑ ବିଭା॒ତୀରପୋ॑ ଊର୍ଣୋତି॒ ତମୋ॑ ଅ॒ର୍ଚିଷା॒ ଯନ୍ ॥ ୧୦।୦୮୮।୧୨, ୮।୪।୦୧୨।୦୨

ବୈ॒ଶ୍ୱା॒ନ॒ରଂ କ॒ବୟୋ॑ ଯ॒ଜ୍ଞିୟା॑ସୋ॒ଽଗ୍ନିଂ ଦେ॒ବା ଅ॑ଜନୟନ୍ନଜୁ॒ର୍ୟମ୍ । ନକ୍ଷ॑ତ୍ରଂ ପ୍ର॒ତ୍ନମମି॑ନଚ୍ଚରି॒ଷ୍ଣୁ ଯ॒କ୍ଷସ୍ୟାଧ୍ୟ॑କ୍ଷଂ ତବି॒ଷଂ ବୃ॒ହନ୍ତ॑ମ୍ ॥ ୧୦।୦୮୮।୧୩, ୮।୪।୦୧୨।୦୩

ବୈ॒ଶ୍ୱା॒ନ॒ରଂ ବି॒ଶ୍ୱହା॑ ଦୀଦି॒ବାଂସଂ॒ ମନ୍ତ୍ରୈ॑ର॒ଗ୍ନିଂ କ॒ବିମଚ୍ଛା॑ ବଦାମଃ । ଯୋ ମ॑ହି॒ମ୍ନା ପ॑ରିବ॒ଭୂବୋ॒ର୍ୱୀ ଉ॒ତାବସ୍ତା॑ଦୁ॒ତ ଦେ॒ବଃ ପ॒ରସ୍ତା॑ତ୍ ॥ ୧୦।୦୮୮।୧୪, ୮।୪।୦୧୨।୦୪

ଦ୍ୱେ ସ୍ରୁ॒ତୀ ଅ॑ଶୃଣବଂ ପିତୄ॒ଣାମ॒ହଂ ଦେ॒ବାନା॑ମୁ॒ତ ମର୍ତ୍ୟା॑ନାମ୍ । ତାଭ୍ୟା॑ମି॒ଦଂ ବିଶ୍ୱ॒ମେଜ॒ତ୍ସମେ॑ତି॒ ଯଦ॑ନ୍ତ॒ରା ପି॒ତରଂ॑ ମା॒ତରଂ॑ ଚ ॥ ୧୦।୦୮୮।୧୫, ୮।୪।୦୧୨।୦୫

ଦ୍ୱେ ସ॑ମୀ॒ଚୀ ବି॑ଭୃତ॒ଶ୍ଚର॑ନ୍ତଂ ଶୀର୍ଷ॒ତୋ ଜା॒ତଂ ମନ॑ସା॒ ବିମୃ॑ଷ୍ଟମ୍ । ସ ପ୍ର॒ତ୍ୟଙ୍ୱିଶ୍ୱା॒ ଭୁବ॑ନାନି ତସ୍ଥା॒ବପ୍ର॑ୟୁଚ୍ଛନ୍ତ॒ରଣି॒ର୍ଭ୍ରାଜ॑ମାନଃ ॥ ୧୦।୦୮୮।୧୬, ୮।୪।୦୧୩।୦୧

ଯତ୍ରା॒ ବଦେ॑ତେ॒ ଅବ॑ରଃ॒ ପର॑ଶ୍ଚ ଯଜ୍ଞ॒ନ୍ୟୋଃ॑ କତ॒ରୋ ନୌ॒ ବି ବେ॑ଦ । ଆ ଶେ॑କୁ॒ରିତ୍ସ॑ଧ॒ମାଦଂ॒ ସଖା॑ୟୋ॒ ନକ୍ଷ॑ନ୍ତ ଯ॒ଜ୍ଞଂ କ ଇ॒ଦଂ ବି ବୋ॑ଚତ୍ ॥ ୧୦।୦୮୮।୧୭, ୮।୪।୦୧୩।୦୨

କତ୍ୟ॒ଗ୍ନୟଃ॒ କତି॒ ସୂର୍ୟା॑ସଃ॒ କତ୍ୟୁ॒ଷାସଃ॒ କତ୍ୟୁ॑ ସ୍ୱି॒ଦାପଃ॑ । ନୋପ॒ସ୍ପିଜଂ॑ ବଃ ପିତରୋ ବଦାମି ପୃ॒ଚ୍ଛାମି॑ ବଃ କବୟୋ ବି॒ଦ୍ମନେ॒ କମ୍ ॥ ୧୦।୦୮୮।୧୮, ୮।୪।୦୧୩।୦୩

ଯା॒ବ॒ନ୍ମା॒ତ୍ରମୁ॒ଷସୋ॒ ନ ପ୍ରତୀ॑କଂ ସୁପ॒ର୍ଣ୍ୟୋ॒୩॒॑ ବସ॑ତେ ମାତରିଶ୍ୱଃ । ତାବ॑ଦ୍ଦଧା॒ତ୍ୟୁପ॑ ଯ॒ଜ୍ଞମା॒ୟନ୍ବ୍ରା॑ହ୍ମ॒ଣୋ ହୋତୁ॒ରବ॑ରୋ ନି॒ଷୀଦ॑ନ୍ ॥ ୧୦।୦୮୮।୧୯, ୮।୪।୦୧୩।୦୪

୯୮। ବସୂରୁଦ୍ରା ପୁରୁମନ୍ତୂ ଇତି ସୂକ୍ତଂ

ବସୂରୁଦ୍ରାଇତି ଷଡୃଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟୌଚଥ୍ୟୋଦୀର୍ଘତମାଅଶ୍ୱିନୌତ୍ରିଷ୍ଟୁବନ୍ତ୍ୟାନୁଷ୍ଟୁପ୍ ।

ବସୂ॑ ରୁ॒ଦ୍ରା ପୁ॑ରୁ॒ମନ୍ତୂ॑ ବୃ॒ଧନ୍ତା॑ ଦଶ॒ସ୍ୟତଂ॑ ନୋ ବୃଷଣାବ॒ଭିଷ୍ଟୌ॑ । ଦସ୍ରା॑ ହ॒ ଯଦ୍ରେକ୍ଣ॑ ଔଚ॒ଥ୍ୟୋ ବାଂ॒ ପ୍ର ଯତ୍ସ॒ସ୍ରାଥେ॒ ଅକ॑ବାଭିରୂ॒ତୀ ॥ ୧।୧୫୮।୦୧, ୨।୩।୧।୧

କୋ ବାଂ॑ ଦାଶତ୍ସୁମ॒ତୟେ॑ ଚିଦ॒ସ୍ୟୈ ବସୂ॒ ଯଦ୍ଧେଥେ॒ ନମ॑ସା ପ॒ଦେ ଗୋଃ । ଜି॒ଗୃ॒ତମ॒ସ୍ମେ ରେ॒ବତୀଃ॒ ପୁରନ୍॑ଧୀଃ କାମ॒ପ୍ରେଣେ॑ବ॒ ମନ॑ସା॒ ଚର॑ନ୍ତା ॥ ୧।୧୫୮।୦୨, ୨।୩।୧।୨

ଯୁ॒କ୍ତୋ ହ॒ ଯଦ୍ୱାଂ॑ ତୌ॒ଗ୍ର୍ୟାୟ॑ ପେ॒ରୁର୍ୱି ମଧ୍ୟେ॒ ଅର୍ଣ॑ସୋ॒ ଧାୟି॑ ପ॒ଜ୍ରଃ । ଉପ॑ ବା॒ମବଃ॑ ଶର॒ଣଂ ଗ॑ମେୟଂ॒ ଶୂରୋ॒ ନାଜ୍ମ॑ ପ॒ତୟ॑ଦ୍ଭି॒ରେବୈଃ॑ ॥ ୧।୧୫୮।୦୩, ୨।୩।୧।୩

ଉପ॑ସ୍ତୁତିରୌଚ॒ଥ୍ୟମୁ॑ରୁଷ୍ୟେ॒ନ୍ମା ମାମି॒ମେ ପ॑ତ॒ତ୍ରିଣୀ॒ ବି ଦୁ॑ଗ୍ଧାମ୍ । ମା ମାମେଧୋ॒ ଦଶ॑ତୟଶ୍ଚି॒ତୋ ଧା॒କ୍ପ୍ର ଯଦ୍ୱାଂ॑ ବ॒ଦ୍ଧସ୍ତ୍ମନି॒ ଖାଦ॑ତି॒ କ୍ଷାମ୍ ॥ ୧।୧୫୮।୦୪, ୨।୩।୧।୪

ନ ମା॑ ଗରନ୍ନ॒ଦ୍ୟୋ॑ ମା॒ତୃତ॑ମା ଦା॒ସା ଯଦୀଂ॒ ସୁସ॑ମୁବ୍ଧମ॒ବାଧୁଃ॑ । ଶିରୋ॒ ଯଦ॑ସ୍ୟ ତ୍ରୈତ॒ନୋ ବି॒ତକ୍ଷ॑ତ୍ସ୍ୱ॒ୟଂ ଦା॒ସ ଉରୋ॒ ଅଂସା॒ବପି॑ ଗ୍ଧ ॥ ୧।୧୫୮।୦୫, ୨।୩।୧।୫

ଦୀ॒ର୍ଘତ॑ମା ମାମତେ॒ୟୋ ଜୁ॑ଜୁ॒ର୍ୱାନ୍ଦ॑ଶ॒ମେ ଯୁ॒ଗେ । ଅ॒ପାମର୍ଥଂ॑ ଯ॒ତୀନାଂ॑ ବ୍ର॒ହ୍ମା ଭ॑ବତି॒ ସାର॑ଥିଃ ॥ ୧।୧୫୮।୦୬, ୨।୩।୧।୬

୯୯। ପବିତ୍ରଂ ତେ ଇତି ସୂକ୍ତଂ

ପବିତ୍ରନ୍ତଇତି ପଞ୍ଚର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟାଙ୍ଗିରସଃ ପବିତ୍ରଃ ପବମାନଃ ସୋମୋଜଗତୀ ।

ପ॒ବିତ୍ରଂ॑ ତେ॒ ବିତ॑ତଂ ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତେ ପ୍ର॒ଭୁର୍ଗାତ୍ରା॑ଣି॒ ପର୍ୟେ॑ଷି ବି॒ଶ୍ୱତଃ॑ । ଅତ॑ପ୍ତତନୂ॒ର୍ନ ତଦା॒ମୋ ଅ॑ଶ୍ନୁତେ ଶୃ॒ତାସ॒ ଇଦ୍ୱହ॑ନ୍ତ॒ସ୍ତତ୍ସମା॑ଶତ ॥ ୯।୦୮୩।୦୧, ୭।୩।୮।୧

ତପୋ॑ଷ୍ପ॒ବିତ୍ରଂ॒ ବିତ॑ତଂ ଦି॒ବସ୍ପ॒ଦେ ଶୋଚ॑ନ୍ତୋ ଅସ୍ୟ॒ ତନ୍ତ॑ବୋ॒ ବ୍ୟ॑ସ୍ଥିରନ୍ । ଅବ॑ନ୍ତ୍ୟସ୍ୟ ପବୀ॒ତାର॑ମା॒ଶବୋ॑ ଦି॒ବସ୍ପୃ॒ଷ୍ଠମଧି॑ ତିଷ୍ଠନ୍ତି॒ ଚେତ॑ସା ॥ ୯।୦୮୩।୦୨, ୭।୩।୮।୨

ଅରୂ॑ରୁଚଦୁ॒ଷସଃ॒ ପୃଶ୍ନି॑ରଗ୍ରି॒ୟ ଉ॒କ୍ଷା ବି॑ଭର୍ତି॒ ଭୁବ॑ନାନି ବାଜ॒ୟୁଃ । ମା॒ୟା॒ବିନୋ॑ ମମିରେ ଅସ୍ୟ ମା॒ୟଯା॑ ନୃ॒ଚକ୍ଷ॑ସଃ ପି॒ତରୋ॒ ଗର୍ଭ॒ମା ଦ॑ଧୁଃ ॥ ୯।୦୮୩।୦୩, ୭।୩।୮।୩

ଗ॒ନ୍ଧ॒ର୍ୱ ଇ॒ତ୍ଥା ପ॒ଦମ॑ସ୍ୟ ରକ୍ଷତି॒ ପାତି॑ ଦେ॒ବାନାଂ॒ ଜନି॑ମା॒ନ୍ୟଦ୍ଭୁ॑ତଃ । ଗୃ॒ଭ୍ଣାତି॑ ରି॒ପୁଂ ନି॒ଧୟା॑ ନି॒ଧାପ॑ତିଃ ସୁ॒କୃତ୍ତ॑ମା॒ ମଧୁ॑ନୋ ଭ॒କ୍ଷମା॑ଶତ ॥ ୯।୦୮୩।୦୪, ୭।୩।୮।୪

ହ॒ବିର୍ହ॑ବିଷ୍ମୋ॒ ମହି॒ ସଦ୍ମ॒ ଦୈବ୍ୟଂ॒ ନଭୋ॒ ବସା॑ନଃ॒ ପରି॑ ଯାସ୍ୟଧ୍ୱ॒ରମ୍ । ରାଜା॑ ପ॒ବିତ୍ର॑ରଥୋ॒ ବାଜ॒ମାରୁ॑ହଃ ସ॒ହସ୍ର॑ଭୃଷ୍ଟିର୍ଜୟସି॒ ଶ୍ରବୋ॑ ବୃ॒ହତ୍ ॥ ୯।୦୮୩।୦୫, ୭।୩।୮।୫

୧୦୦। ଉତଦେବା ଅବହିତମିତି ସୂକ୍ତଂ

ଉତେତି ସପ୍ତର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ଭରଦ୍ୱାଜଃ କଶ୍ୟପୋଗୌତମୋତ୍ରିର୍ୱିଶ୍ୱାମିତ୍ରୋଜମଦଗ୍ନିର୍ୱସିଷ୍ଠ ଇତିକ୍ରମେଣୈକର୍ଚାଋଷୟୋ ବିଶ୍ୱେଦେବା ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍ (ଭେଦପକ୍ଷେ-ଦେବାଃ ୧ ବାତଃ ୩ ବିଶ୍ୱେଦେବାଃ ୧ ଆପଃ ୨ ଏବଂ ୭) ।

ଉ॒ତ ଦେ॑ବା॒ ଅବ॑ହିତଂ॒ ଦେବା॒ ଉନ୍ନ॑ୟଥା॒ ପୁନଃ॑ । ଉ॒ତାଗ॑ଶ୍ଚ॒କ୍ରୁଷଂ॑ ଦେବା॒ ଦେବା॑ ଜୀ॒ବୟ॑ଥା॒ ପୁନଃ॑ ॥ ୧୦।୧୩୭।୦୧, ୮।୭।୦୨୫।୦୧

ଦ୍ୱାବି॒ମୌ ବାତୌ॑ ବାତ॒ ଆ ସିନ୍ଧୋ॒ରା ପ॑ରା॒ବତଃ॑ । ଦକ୍ଷଂ॑ ତେ ଅ॒ନ୍ୟ ଆ ବା॑ତୁ॒ ପରା॒ନ୍ୟୋ ବା॑ତୁ॒ ଯଦ୍ରପଃ॑ ॥ ୧୦।୧୩୭।୦୨, ୮।୭।୦୨୫।୦୨

ଆ ବା॑ତ ବାହି ଭେଷ॒ଜଂ ବି ବା॑ତ ବାହି॒ ଯଦ୍ରପଃ॑ । ତ୍ୱଂ ହି ବି॒ଶ୍ୱଭେ॑ଷଜୋ ଦେ॒ବାନାଂ॑ ଦୂ॒ତ ଈୟ॑ସେ ॥ ୧୦।୧୩୭।୦୩, ୮।୭।୦୨୫।୦୩

ଆ ତ୍ୱା॑ଗମଂ॒ ଶନ୍ତା॑ତିଭି॒ରଥୋ॑ ଅରି॒ଷ୍ଟତା॑ତିଭିଃ । ଦକ୍ଷଂ॑ ତେ ଭ॒ଦ୍ରମାଭା॑ର୍ଷଂ॒ ପରା॒ ଯକ୍ଷ୍ମଂ॑ ସୁବାମି ତେ ॥ ୧୦।୧୩୭।୦୪, ୮।୭।୦୨୫।୦୪

ତ୍ରାୟ॑ନ୍ତାମି॒ହ ଦେ॒ବାସ୍ତ୍ରାୟ॑ତାଂ ମ॒ରୁତାଂ॑ ଗ॒ଣଃ । ତ୍ରାୟ॑ନ୍ତାଂ॒ ବିଶ୍ୱା॑ ଭୂ॒ତାନି॒ ଯଥା॒ୟମ॑ର॒ପା ଅସ॑ତ୍ ॥ ୧୦।୧୩୭।୦୫, ୮।୭।୦୨୫।୦୫

ଆପ॒ ଇଦ୍ୱା ଉ॑ ଭେଷ॒ଜୀରାପୋ॑ ଅମୀବ॒ଚାତ॑ନୀଃ । ଆପଃ॒ ସର୍ୱ॑ସ୍ୟ ଭେଷ॒ଜୀସ୍ତାସ୍ତେ॑ କୃଣ୍ୱନ୍ତୁ ଭେଷ॒ଜମ୍ ॥ ୧୦।୧୩୭।୦୬, ୮।୭।୦୨୫।୦୬

ହସ୍ତା॑ଭ୍ୟାଂ॒ ଦଶ॑ଶାଖାଭ୍ୟାଂ ଜି॒ହ୍ୱା ବା॒ଚଃ ପୁ॑ରୋଗ॒ବୀ । ଅ॒ନା॒ମ॒ୟି॒ତ୍ନୁଭ୍ୟାଂ॑ ତ୍ୱା॒ ତାଭ୍ୟାଂ॒ ତ୍ୱୋପ॑ ସ୍ପୃଶାମସି ॥ ୧୦।୧୩୭।୦୭, ୮।୭।୦୨୫।୦୭

୧୦୧। ନକ୍ଷତ୍ର ସୂକ୍ତଂ (ନକ୍ଷତ୍ରଦେବତାମନ୍ତ୍ରାଃ)

[୧] ଅଶ୍ୱିନୀ

ସ॒ତ୍ୟମିଦ୍ୱା ଉ॑ ଅଶ୍ୱିନା ଯୁ॒ବାମା॑ହୁର୍ମୟୋ॒ଭୁବା॑ । ତା ଯାମ॑ନ୍ୟାମ॒ହୂତ॑ମା॒ ଯାମ॒ନ୍ନା ମୃ॑ଳ॒ୟତ୍ତ॑ମା ॥ ୫।୦୭୩।୦୯, ୪।୪।୦୧୨।୦୪ {ଆତ୍ରେୟଃ ପୌରଃ । ଅଶ୍ୱିନୌ । ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍}

ଇ॒ମା ବ୍ରହ୍ମା॑ଣି॒ ବର୍ଧ॑ନା॒ଶ୍ୱିଭ୍ୟାଂ॑ ସନ୍ତୁ॒ ଶନ୍ତ॑ମା । ଯା ତକ୍ଷା॑ମ॒ ରଥାଁ॑ ଇ॒ବାବୋ॑ଚାମ ବୃ॒ହନ୍ନମଃ॑ ॥ ୫।୦୭୩।୧୦, ୪।୪।୦୧୨।୦୫ {ଆତ୍ରେୟଃ ପୌରଃ । ଅଶ୍ୱିନୌ । ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍}

ଅଶ୍ୱି॑ନା ବ॒ର୍ତିର॒ସ୍ମଦା ଗୋମ॑ଦ୍ଦସ୍ରା॒ ହିର॑ଣ୍ୟବତ୍ । ଅ॒ର୍ୱାଗ୍ରଥଂ॒ ସମ॑ନସା॒ ନି ଯ॑ଚ୍ଛତମ୍ ॥ ୧।୦୯୨।୧୬, ୧।୬।୦୨୭।୦୧ {ରହୂଗଣୋ ଗୋତମଃ । ଅଶ୍ୱିନୌ । ଉଷ୍ଣିକ୍}

[୨] ଭରଣୀ

ଯ॒ମାୟ॑ ଘୃ॒ତବ॑ଦ୍ଧ॒ବିର୍ଜୁ॒ହୋତ॒ ପ୍ର ଚ॑ ତିଷ୍ଠତ । ସ ନୋ॑ ଦେ॒ବେଷ୍ୱା ଯ॑ମଦ୍ଦୀ॒ର୍ଘମାୟୁଃ॒ ପ୍ର ଜୀ॒ବସେ॑ ॥ ୧୦।୦୧୪।୧୪, ୭।୬।୦୧୬।୦୪ {ବୈବସ୍ୱତୋ ଯମଃ । ଯମଃ । ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍}

ଯ॒ମାୟ॒ ମଧୁ॑ମତ୍ତମଂ॒ ରାଜ୍ଞେ॑ ହ॒ବ୍ୟଂ ଜୁ॑ହୋତନ । ଇ॒ଦଂ ନମ॒ ଋଷି॑ଭ୍ୟଃ ପୂର୍ୱ॒ଜେଭ୍ୟଃ॒ ପୂର୍ୱେ॑ଭ୍ୟଃ ପଥି॒କୃଦ୍ଭ୍ୟଃ॑ ॥ ୧୦।୦୧୪।୧୫, ୭।୬।୦୧୬।୦୫ {ବୈବସ୍ୱତୋ ଯମଃ । ଯମଃ । ବୃହତୀ}

ଯ॒ମାୟ॒ ସୋମଂ॑ ସୁନୁତ ଯ॒ମାୟ॑ ଜୁହୁତା ହ॒ବିଃ । ଯ॒ମଂ ହ॑ ଯ॒ଜ୍ଞୋ ଗ॑ଚ୍ଛତ୍ୟ॒ଗ୍ନିଦୂ॑ତୋ॒ ଅରଙ୍॑କୃତଃ ॥ ୧୦।୦୧୪।୧୩, ୭।୬।୦୧୬।୦୩ {ବୈବସ୍ୱତୋ ଯମଃ । ଯମଃ । ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍}

[୩] କୃତ୍ତିକା

ଉ॒ତ ନୋ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ନ୍ନବିଷ ଉ॒କ୍ଥେଷୁ॑ ଦେବ॒ହୂତ॑ମଃ । ଶଂ ନଃ॑ ଶୋଚା ମ॒ରୁଦ୍ୱୃ॒ଧୋଽଗ୍ନେ॑ ସହସ୍ର॒ସାତ॑ମଃ ॥ ୩।୦୧୩।୦୬, ୩।୧।୦୧୩।୦୬ {ବୈଶ୍ୱାମିତ୍ର ଋଷଭଃ । ଅଗ୍ନିଃ । ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍}

ନୂ ନୋ॑ ରାସ୍ୱ ସ॒ହସ୍ର॑ବତ୍ତୋ॒କବ॑ତ୍ପୁଷ୍ଟି॒ମଦ୍ୱସୁ॑ । ଦ୍ୟୁ॒ମଦ॑ଗ୍ନେ ସୁ॒ବୀର୍ୟଂ॒ ବର୍ଷି॑ଷ୍ଠ॒ମନୁ॑ପକ୍ଷିତମ୍ ॥ ୩।୦୧୩।୦୭, ୩।୧।୦୧୩।୦୭ {ବୈଶ୍ୱାମିତ୍ର ଋଷଭଃ । ଅଗ୍ନିଃ । ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍}

ଅ॒ଗ୍ନିସ୍ତୁ॒ବିଶ୍ର॑ବସ୍ତମଂ ତୁ॒ବିବ୍ର॑ହ୍ମାଣମୁତ୍ତ॒ମମ୍ । ଅ॒ତୂର୍ତଂ॑ ଶ୍ରାବ॒ୟତ୍ପ॑ତିଂ ପୁ॒ତ୍ରଂ ଦ॑ଦାତି ଦା॒ଶୁଷେ॑ ॥ ୫।୦୨୫।୦୫, ୪।୧।୦୧୭।୦୫ {ଆତ୍ରେୟୋ ବସୂୟବଃ । ଅଗ୍ନିଃ । ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍}

[୪] ରୋହିଣୀ

ସ ଇତ୍କ୍ଷେ॑ତି॒ ସୁଧି॑ତ॒ ଓକ॑ସି॒ ସ୍ୱେ ତସ୍ମା॒ ଇଳା॑ ପିନ୍ୱତେ ବିଶ୍ୱ॒ଦାନୀ॑ମ୍ । ତସ୍ମୈ॒ ବିଶଃ॑ ସ୍ୱ॒ୟମେ॒ବା ନ॑ମନ୍ତେ॒ ଯସ୍ମି॑ନ୍ବ୍ର॒ହ୍ମା ରାଜ॑ନି॒ ପୂର୍ୱ॒ ଏତି॑ ॥ ୪।୦୫୦।୦୮, ୩।୭।୦୨୭।୦୩ {ଗୌତମୋ ବାମଦେବଃ । ବୃହସ୍ପତିଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ଅପ୍ର॑ତୀତୋ ଜୟତି॒ ସଂ ଧନା॑ନି॒ ପ୍ରତି॑ଜନ୍ୟାନ୍ୟୁ॒ତ ଯା ସଜ॑ନ୍ୟା । ଅ॒ବ॒ସ୍ୟବେ॒ ଯୋ ବରି॑ବଃ କୃ॒ଣୋତି॑ ବ୍ର॒ହ୍ମଣେ॒ ରାଜା॒ ତମ॑ବନ୍ତି ଦେ॒ବାଃ ॥ ୪।୦୫୦।୦୯, ୩।୭।୦୨୭।୦୪ {ଗୌତମୋ ବାମଦେବଃ । ବୃହସ୍ପତିଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ପ୍ରଜା॑ପତେ॒ ନ ତ୍ୱଦେ॒ତାନ୍ୟ॒ନ୍ୟୋ ବିଶ୍ୱା॑ ଜା॒ତାନି॒ ପରି॒ ତା ବ॑ଭୂବ । ଯତ୍କା॑ମାସ୍ତେ ଜୁହୁ॒ମସ୍ତନ୍ନୋ॑ ଅସ୍ତୁ ବ॒ୟଂ ସ୍ୟା॑ମ॒ ପତ॑ୟୋ ରୟୀ॒ଣାମ୍ ॥ ୧୦।୧୨୧।୧୦, ୮।୭।୪।୫ {ପ୍ରାଜାପତ୍ୟୋ ହିରଣ୍ୟଗର୍ଭଃ । ପ୍ରଜାପତି । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

[୫] ମୃଗଶିର

ଯା ତେ॒ ଧାମା॑ନି ହ॒ବିଷା॒ ଯଜ॑ନ୍ତି॒ ତା ତେ॒ ବିଶ୍ୱା॑ ପରି॒ଭୂର॑ସ୍ତୁ ଯ॒ଜ୍ଞମ୍ । ଗ॒ୟ॒ସ୍ଫାନଃ॑ ପ୍ର॒ତର॑ଣଃ ସୁ॒ବୀରୋଽବୀ॑ରହା॒ ପ୍ର ଚ॑ରା ସୋମ॒ ଦୁର୍ୟା॑ନ୍ ॥ ୧।୦୯୧।୧୯, ୧।୬।୦୨୨।୦୪ {ରହୂଗଣୋ ଗୋତମଃ । ସୋମଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ସୋମୋ॑ ଧେ॒ନୁଂ ସୋମୋ॒ ଅର୍ୱ॑ନ୍ତମା॒ଶୁଂ ସୋମୋ॑ ବୀ॒ରଂ କ॑ର୍ମ॒ଣ୍ୟଂ॑ ଦଦାତି । ସା॒ଦ॒ନ୍ୟଂ॑ ବିଦ॒ଥ୍ୟଂ॑ ସ॒ଭେୟଂ॑ ପିତୃ॒ଶ୍ରବ॑ଣଂ॒ ଯୋ ଦଦା॑ଶଦସ୍ମୈ ॥ ୧।୦୯୧।୨୦, ୧।୬।୦୨୨।୦୫ {ରହୂଗଣୋ ଗୋତମଃ । ସୋମଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

[୬] ଆର୍ଦ୍ରା

ଇ॒ମା ରୁ॒ଦ୍ରାୟ॑ ତ॒ବସେ॑ କପ॒ର୍ଦିନେ॑ କ୍ଷ॒ୟଦ୍ୱୀ॑ରାୟ॒ ପ୍ର ଭ॑ରାମହେ ମ॒ତୀଃ । ଯଥା॒ ଶମସ॑ଦ୍ଦ୍ୱି॒ପଦେ॒ ଚତୁ॑ଷ୍ପଦେ॒ ବିଶ୍ୱଂ॑ ପୁ॒ଷ୍ଟଂ ଗ୍ରାମେ॑ ଅ॒ସ୍ମିନ୍ନ॑ନାତୁ॒ରମ୍ ॥ ୧।୧୧୪।୦୧, ୧।୮।୫।୧ {କୁତ୍ସଃ । ରୁଦ୍ରଃ । ଜଗତୀ}

ମୃ॒ଳା ନୋ॑ ରୁଦ୍ରୋ॒ତ ନୋ॒ ମୟ॑ସ୍କୃଧି କ୍ଷ॒ୟଦ୍ୱୀ॑ରାୟ॒ ନମ॑ସା ବିଧେମ ତେ । ଯଚ୍ଛଂ ଚ॒ ଯୋଶ୍ଚ॒ ମନୁ॑ରାୟେ॒ଜେ ପି॒ତା ତଦ॑ଶ୍ୟାମ॒ ତବ॑ ରୁଦ୍ର॒ ପ୍ରଣୀ॑ତିଷୁ ॥ ୧।୧୧୪।୦୨, ୧।୮।୫।୨ {କୁତ୍ସଃ । ରୁଦ୍ରଃ । ଜଗତୀ}

[୭] ପୁନର୍ୱସୂ

ଭୂର୍ଜ॑ଜ୍ଞ ଉତ୍ତା॒ନପ॑ଦୋ ଭୁ॒ବ ଆଶା॑ ଅଜାୟନ୍ତ । ଅଦି॑ତେ॒ର୍ଦକ୍ଷୋ॑ ଅଜାୟତ॒ ଦକ୍ଷା॒ଦ୍ୱଦି॑ତିଃ॒ ପରି॑ ॥ ୧୦।୦୭୨।୦୪, ୮।୩।୧।୪ {ଲୌକ୍ୟୋ ବୃହସ୍ପତିଃ । ଦେବାଃ । ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍}

ଅଦି॑ତି॒ର୍ହ୍ୟଜ॑ନିଷ୍ଟ॒ ଦକ୍ଷ॒ ଯା ଦୁ॑ହି॒ତା ତବ॑ । ତାଂ ଦେ॒ବା ଅନ୍ୱ॑ଜାୟନ୍ତ ଭ॒ଦ୍ରା ଅ॒ମୃତ॑ବନ୍ଧବଃ ॥ ୧୦।୦୭୨।୦୫, ୮।୩।୧।୫ {ଲୌକ୍ୟୋ ବୃହସ୍ପତିଃ । ଦେବାଃ । ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍}

ଅଦି॑ତିର୍ନୋ॒ ଦିବା॑ ପ॒ଶୁମଦି॑ତି॒ର୍ନକ୍ତ॒ମଦ୍ୱ॑ୟାଃ । ଅଦି॑ତିଃ ପା॒ତ୍ୱଂହ॑ସଃ ସ॒ଦାବୃ॑ଧା ॥ ୮।୦୧୮।୦୬, ୬।୧।୦୨୬।୦୧ {କାଣ୍ୱଃ ଇରିମ୍ବିଠିଃ । ଅଦିତିଃ । ଉଷ୍ଣିକ୍}

[୮] ପୁଷ୍ୟମି

ଏ॒ବା ପି॒ତ୍ରେ ବି॒ଶ୍ୱଦେ॑ବାୟ॒ ବୃଷ୍ଣେ॑ ଯ॒ଜ୍ଞୈର୍ୱି॑ଧେମ॒ ନମ॑ସା ହ॒ବିର୍ଭିଃ॑ । ବୃହ॑ସ୍ପତେ ସୁପ୍ର॒ଜା ବୀ॒ରବ॑ନ୍ତୋ ବ॒ୟଂ ସ୍ୟା॑ମ॒ ପତ॑ୟୋ ରୟୀ॒ଣାମ୍ ॥ ୪।୦୫୦।୦୬, ୩।୭।୦୨୭।୦୧ {ଗୌତମୋ ବାମଦେବଃ । ବୃହସ୍ପତିଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ସ ଇଦ୍ରାଜା॒ ପ୍ରତି॑ଜନ୍ୟାନି॒ ବିଶ୍ୱା॒ ଶୁଷ୍ମେ॑ଣ ତସ୍ଥାବ॒ଭି ବୀ॒ର୍ୟେ॑ଣ । ବୃହ॒ସ୍ପତିଂ॒ ଯଃ ସୁଭୃ॑ତଂ ବି॒ଭର୍ତି॑ ବଲ୍ଗୂ॒ୟତି॒ ବନ୍ଦ॑ତେ ପୂର୍ୱ॒ଭାଜ॑ମ୍ ॥ ୪।୦୫୦।୦୭, ୩।୭।୦୨୭।୦୨ {ଗୌତମୋ ବାମଦେବଃ । ବୃହସ୍ପତିଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ବୃହ॑ସ୍ପତେ॒ ଅତି॒ ଯଦ॒ର୍ୟୋ ଅର୍ହା॑ଦ୍ଦ୍ୟୁ॒ମଦ୍ୱି॒ଭାତି॒ କ୍ରତୁ॑ମ॒ଜ୍ଜନେ॑ଷୁ । ଯଦ୍ଦୀ॒ଦୟ॒ଚ୍ଛବ॑ସ ଋତପ୍ରଜାତ॒ ତଦ॒ସ୍ମାସୁ॒ ଦ୍ରବି॑ଣଂ ଧେହି ଚି॒ତ୍ରମ୍ ॥ ୨।୦୨୩।୧୫, ୨।୬।୦୩୧।୦୫ {ଶୌନକୋ ଗୃତ୍ସମଦଃ । ବୃହସ୍ପତିଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

[୯] ଆଶ୍ଲେଷା

ସ୍ୱ॒ପ୍ନ ସ୍ୱ॒ପ୍ନାଧି॒କର॑ଣେ॒- ସର୍ୱ॒।ନ୍ନିଷ୍ୱା॑ପୟା॒ ଜନ॑ମ୍। ଆ ସୂର୍ୟ॑ ମ॒ନ୍ୟା।ନ୍ତ୍ସ୍ୱା॒ପୟା॒- ବ୍ୟୁ॑୧(ଉ॒)ଷ।ଞ୍ଜା॑ଗ୍ରିୟା। ମ॒ହମ୍॥

କା॒ଳି॒କୋ ନା॑ମ ସ॒ର୍ପୋ॒- ନ॒ବନା॑ଗ। ସ॒ହସ୍ର॑ବଲଃ। ଯ॒ମୁ॒ନ॒ହ୍ର॒ଦେ ହ॑ ସୋ ଜା॒ତୋ॒୩(ଓ॒)- ଯୋ ନା॑ରାୟଣ॒ବାହ॑ନଃ॥

ନମୋ॑ ଅସ୍ତୁ ସ॒ର୍ପେଭ୍ୟୋ॒- ଯେ କେ ଚ॑ ପୃଥି॒ବୀ। ମନୁ॑। ଯେ ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷେ॒ ଯେ ଦି॒ବି- ତେଭ୍ୟ॑। ସ୍ସ॒ର୍ପେଭ୍ୟୋ॒ ନମଃ॑॥

[୧୦] ମଘା

ତ୍ୱମ॑ଗ୍ନ ଈଳି॒ତୋ ଜା॑ତବେ॒ଦୋଽବା॑ଡ୍ଢ॒ବ୍ୟାନି॑ ସୁର॒ଭୀଣି॑ କୃ॒ତ୍ୱୀ । ପ୍ରାଦାଃ॑ ପି॒ତୃଭ୍ୟଃ॑ ସ୍ୱ॒ଧୟା॒ ତେ ଅ॑କ୍ଷନ୍ନ॒ଦ୍ଧି ତ୍ୱଂ ଦେ॑ବ॒ ପ୍ରୟ॑ତା ହ॒ବୀଂଷି॑ ॥ ୧୦।୦୧୫।୧୨, ୭।୬।୦୧୯।୦୨ {ଯାମାୟନଃ ଶଙ୍ଖଃ । ପିତରଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ଯେ ଚେ॒ହ ପି॒ତରୋ॒ ଯେ ଚ॒ ନେହ ଯାଁଶ୍ଚ॑ ବି॒ଦ୍ମ ଯାଁ ଉ॑ ଚ॒ ନ ପ୍ର॑ବି॒ଦ୍ମ । ତ୍ୱଂ ବେ॑ତ୍ଥ॒ ଯତି॒ ତେ ଜା॑ତବେଦଃ ସ୍ୱ॒ଧାଭି॑ର୍ୟ॒ଜ୍ଞଂ ସୁକୃ॑ତଂ ଜୁଷସ୍ୱ ॥ ୧୦।୦୧୫।୧୩, ୭।୬।୦୧୯।୦୩ {ଯାମାୟନଃ ଶଙ୍ଖଃ । ପିତରଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ଆହଂ ପି॒ତୄନ୍ତ୍ସୁ॑ବି॒ଦତ୍ରାଁ॑ ଅବିତ୍ସି॒ ନପା॑ତଂ ଚ ବି॒କ୍ରମ॑ଣଂ ଚ॒ ବିଷ୍ଣୋଃ॑ । ବ॒ର୍ହି॒ଷଦୋ॒ ଯେ ସ୍ୱ॒ଧୟା॑ ସୁ॒ତସ୍ୟ॒ ଭଜ॑ନ୍ତ ପି॒ତ୍ୱସ୍ତ ଇ॒ହାଗ॑ମିଷ୍ଠାଃ ॥ ୧୦।୦୧୫।୦୩, ୭।୬।୦୧୭।୦୩ {ଯାମାୟନଃ ଶଙ୍ଖଃ । ପିତରଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

[୧୧] ପୂର୍ୱ ଫଲ୍ଗୁନୀ

ଉ॒ତେଦାନୀଂ॒ ଭଗ॑ବନ୍ତଃ ସ୍ୟାମୋ॒ତ ପ୍ର॑ପି॒ତ୍ୱ ଉ॒ତ ମଧ୍ୟେ॒ ଅହ୍ନା॑ମ୍ । ଉ॒ତୋଦି॑ତା ମଘବ॒ନ୍ତ୍ସୂର୍ୟ॑ସ୍ୟ ବ॒ୟଂ ଦେ॒ବାନାଂ॑ ସୁମ॒ତୌ ସ୍ୟା॑ମ ॥ ୭।୦୪୧।୦୪, ୫।୪।୮।୪ {ମୈତ୍ରାବରୁଣିର୍ୱସିଷ୍ଠଃ । ଭଗଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ଭଗ॑ ଏ॒ବ ଭଗ॑ବାଁ ଅସ୍ତୁ ଦେବା॒ସ୍ତେନ॑ ବ॒ୟଂ ଭଗ॑ବନ୍ତଃ ସ୍ୟାମ । ତଂ ତ୍ୱା॑ ଭଗ॒ ସର୍ୱ॒ ଇଜ୍ଜୋ॑ହବୀତି॒ ସ ନୋ॑ ଭଗ ପୁରଏ॒ତା ଭ॑ବେ॒ହ ॥ ୭।୦୪୧।୦୫, ୫।୪।୮।୫ {ମୈତ୍ରାବରୁଣିର୍ୱସିଷ୍ଠଃ । ଭଗଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ଅ॒ର୍ୟ॒ମା ଣୋ॒ ଅଦି॑ତିର୍ୟ॒ଜ୍ଞିୟା॒ସୋଽଦ॑ବ୍ଧାନି॒ ବରୁ॑ଣସ୍ୟ ବ୍ର॒ତାନି॑ । ଯୁ॒ୟୋତ॑ ନୋ ଅନପ॒ତ୍ୟାନି॒ ଗନ୍ତୋଃ॑ ପ୍ର॒ଜାବା॑ନ୍ନଃ ପଶୁ॒ମାଁ ଅ॑ସ୍ତୁ ଗା॒ତୁଃ ॥ ୩।୦୫୪।୧୮, ୩।୩।୦୨୭।୦୩ {ବୈଶ୍ୱାମିତ୍ରୋ ପ୍ରଜାପତିଃ । ବିଶ୍ୱଦେବାଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

[୧୨] ଉତ୍ତରଫଲ୍ଗୂନୀ

ତ୍ୱମ॑ଗ୍ନେ॒ ବରୁ॑ଣୋ॒ ଜାୟ॑ସେ॒ ଯତ୍ତ୍ୱଂ ମି॒ତ୍ରୋ ଭ॑ବସି॒ ଯତ୍ସମି॑ଦ୍ଧଃ । ତ୍ୱେ ବିଶ୍ୱେ॑ ସହସସ୍ପୁତ୍ର ଦେ॒ବାସ୍ତ୍ୱମିନ୍ଦ୍ରୋ॑ ଦା॒ଶୁଷେ॒ ମର୍ତ୍ୟା॑ୟ ॥ ୫।୦୦୩।୦୧, ୩।୮।୦୧୬।୦୧ {ଆତ୍ରେୟୋ ବସୁଶ୍ରୁତଃ । ଅଗ୍ନିଃ । ବିରାଟ୍}

ତ୍ୱମ॑ର୍ୟ॒ମା ଭ॑ବସି॒ ଯତ୍କ॒ନୀନାଂ॒ ନାମ॑ ସ୍ୱଧାବ॒ନ୍ଗୁହ୍ୟଂ॑ ବିଭର୍ଷି । ଅ॒ଞ୍ଜନ୍ତି॑ ମି॒ତ୍ରଂ ସୁଧି॑ତଂ॒ ନ ଗୋଭି॒ର୍ୟଦ୍ଦମ୍ପ॑ତୀ॒ ସମ॑ନସା କୃ॒ଣୋଷି॑ ॥ ୫।୦୦୩।୦୨, ୩।୮।୦୧୬।୦୨ {ଆତ୍ରେୟୋ ବସୁଶ୍ରୁତଃ । ଅଗ୍ନିଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

[୧୩] ହସ୍ତ

ଶଂ ନୋ॑ ଭବ॒ ଚକ୍ଷ॑ସା॒ ଶଂ ନୋ॒ ଅହ୍ନା॒ ଶଂ ଭା॒ନୁନା॒ ଶଂ ହି॒ମା ଶଂ ଘୃ॒ଣେନ॑ । ଯଥା॒ ଶମଧ୍ୱ॒ଞ୍ଛମସ॑ଦ୍ଦୁରୋ॒ଣେ ତତ୍ସୂ॑ର୍ୟ॒ ଦ୍ରବି॑ଣଂ ଧେହି ଚି॒ତ୍ରମ୍ ॥ ୧୦।୦୩୭।୧୦, ୭।୮।୦୧୩।୦୪ {ସୌର୍ୟୋଭିତପାଃ । ସୂର୍ୟଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ଅ॒ସ୍ମାକଂ॑ ଦେବା ଉ॒ଭୟା॑ୟ॒ ଜନ୍ମ॑ନେ॒ ଶର୍ମ॑ ଯଚ୍ଛତ ଦ୍ୱି॒ପଦେ॒ ଚତୁ॑ଷ୍ପଦେ । ଅ॒ଦତ୍ପିବ॑ଦୂ॒ର୍ଜୟ॑ମାନ॒ମାଶି॑ତଂ॒ ତଦ॒ସ୍ମେ ଶଂ ଯୋର॑ର॒ପୋ ଦ॑ଧାତନ ॥ ୧୦।୦୩୭।୧୧, ୭।୮।୦୧୩।୦୫ {ସୌର୍ୟୋଭିତପାଃ । ସୂର୍ୟଃ । ଜଗତୀ}

ଉଦୁ॒ ତ୍ୟଂ ଜା॒ତବେ॑ଦସଂ ଦେ॒ବଂ ବ॑ହନ୍ତି କେ॒ତବଃ॑ । ଦୃ॒ଶେ ବିଶ୍ୱା॑ୟ॒ ସୂର୍ୟ॑ମ୍ ॥ ୧।୦୫୦।୦୧, ୧।୪।୭।୧ {କାଣ୍ୱଃ ପ୍ରସ୍କଣ୍ୱଃ । ସୂର୍ୟଃ । ଗାୟତ୍ରୀ}

[୧୪] ଚିତ୍ତ

ପ୍ରତି॑ ନଃ॒ ସ୍ତୋମଂ॒ ତ୍ୱଷ୍ଟା॑ ଜୁଷେତ॒ ସ୍ୟାଦ॒ସ୍ମେ ଅ॒ରମ॑ତିର୍ୱସୂ॒ୟୁଃ ॥ {ମୈତ୍ରାବରୁଣିର୍ୱସିଷ୍ଠଃ । ବିଶ୍ୱଦେବାଃ । ଦ୍ୱିପଦାବିରାଟ୍} ୭।୦୩୪।୨୧, ୫।୩।୦୨୭।୦୧

ତା ନୋ॑ ରାସନ୍ରାତି॒ଷାଚୋ॒ ବସୂ॒ନ୍ୟା ରୋଦ॑ସୀ ବରୁଣା॒ନୀ ଶୃ॑ଣୋତୁ । ବରୂ॑ତ୍ରୀଭିଃ ସୁଶର॒ଣୋ ନୋ॑ ଅସ୍ତୁ॒ ତ୍ୱଷ୍ଟା॑ ସୁ॒ଦତ୍ରୋ॒ ବି ଦ॑ଧାତୁ॒ ରାୟଃ॑ ॥ ୭।୦୩୪।୨୨, ୫।୩।୦୨୭।୦୨ {ମୈତ୍ରାବରୁଣିର୍ୱସିଷ୍ଠଃ । ବିଶ୍ୱଦେବାଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ଚି॒ତ୍ରଂ ଦେ॒ବାନା॒ମୁଦ॑ଗା॒ଦନୀ॑କଂ॒ ଚକ୍ଷୁ॑ର୍ମି॒ତ୍ରସ୍ୟ॒ ବରୁ॑ଣସ୍ୟା॒ଗ୍ନେଃ । ଆପ୍ରା॒ ଦ୍ୟାବା॑ପୃଥି॒ବୀ ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷଂ॒ ସୂର୍ୟ॑ ଆ॒ତ୍ମା ଜଗ॑ତସ୍ତ॒ସ୍ଥୁଷ॑ଶ୍ଚ ॥ ୧।୧୧୫।୦୧, ୧।୮।୭।୧ {କୁତ୍ସଃ । ସୂର୍ୟଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

[୧୫] ସ୍ୱାତୀ

ବାୟୋ॑ ଶୁ॒କ୍ରୋ ଅ॑ୟାମି ତେ॒ ମଧ୍ୱୋ॒ ଅଗ୍ରଂ॒ ଦିବି॑ଷ୍ଟିଷୁ । ଆ ଯା॑ହି॒ ସୋମ॑ପୀତୟେ ସ୍ପା॒ର୍ହୋ ଦେ॑ବ ନି॒ୟୁତ୍ୱ॑ତା ॥ ୪।୦୪୭।୦୧, ୩।୭।୦୨୩।୦୧ {ଗୌତମୋ ବାମଦେବଃ । ବାୟୁଃ । ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍}

ଇନ୍ଦ୍ର॑ଶ୍ଚ ବାୟବେଷାଂ॒ ସୋମା॑ନାଂ ପୀ॒ତିମ॑ର୍ହଥଃ । ଯୁ॒ବାଂ ହି ଯନ୍ତୀନ୍ଦ॑ବୋ ନି॒ମ୍ନମାପୋ॒ ନ ସ॒ଧ୍ର୍ୟ॑କ୍ ॥ ୪।୦୪୭।୦୨, ୩।୭।୦୨୩।୦୨ {ଗୌତମୋ ବାମଦେବଃ । ଇନ୍ଦ୍ରବାୟୂ । ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍}

ବାୟ॒ବା ଯା॑ହି ଦର୍ଶତେ॒ମେ ସୋମା॒ ଅରଙ୍॑କୃତାଃ । ତେଷାଂ॑ ପାହି ଶ୍ରୁ॒ଧୀ ହବ॑ମ୍ ॥ ୧।୦୦୨।୦୧, ୧।୧।୩।୧ {ବୈଶ୍ୱାମିତ୍ରୋ ମଧୁଚ୍ଛନ୍ଦାଃ । ବାୟୁଃ । ଗାୟତ୍ରୀ}

[୧୬] ବିଶାଖା

ଇନ୍ଦ୍ରା॑ଗ୍ନୀ ଅ॒ପାଦି॒ୟଂ ପୂର୍ୱାଗା॑ତ୍ପ॒ଦ୍ୱତୀ॑ଭ୍ୟଃ । ହି॒ତ୍ୱୀ ଶିରୋ॑ ଜି॒ହ୍ୱୟା॒ ବାବ॑ଦ॒ଚ୍ଚର॑ତ୍ତ୍ରିଂ॒ଶତ୍ପ॒ଦା ନ୍ୟ॑କ୍ରମୀତ୍ ॥ ୬।୦୫୯।୦୬, ୪।୮।୦୨୬।୦୧ {ବାର୍ହସ୍ପତ୍ୟୋ ଭରଦ୍ୱାଜଃ । ଇନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନୀ । ବୃହତୀ}

ଇନ୍ଦ୍ରା॑ଗ୍ନୀ॒ ଆ ହି ତ॑ନ୍ୱ॒ତେ ନରୋ॒ ଧନ୍ୱା॑ନି ବା॒ହ୍ୱୋଃ । ମା ନୋ॑ ଅ॒ସ୍ମିନ୍ମ॑ହାଧ॒ନେ ପରା॑ ବର୍କ୍ତଂ॒ ଗବି॑ଷ୍ଟିଷୁ ॥ ୬।୦୫୯।୦୭, ୪।୮।୦୨୬।୦୨ {ବାର୍ହସ୍ପତ୍ୟୋ ଭରଦ୍ୱାଜଃ । ଇନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନୀ । ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍}

ଇନ୍ଦ୍ରା॑ଗ୍ନୀ॒ ଆ ଗ॑ତଂ ସୁ॒ତଂ ଗୀ॒ର୍ଭିର୍ନଭୋ॒ ବରେ॑ଣ୍ୟମ୍ । ଅ॒ସ୍ୟ ପା॑ତଂ ଧି॒ୟେଷି॒ତା ॥ ୩।୦୧୨।୦୧, ୩।୧।୦୧୧।୦୧ {ଗାଥିନୋ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଃ । ଇନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନୀ । ଗାୟତ୍ରୀ}

[୧୭] ଅନୂରାଧା

ଅ॒ୟଂ ମି॒ତ୍ରୋ ନ॑ମ॒ସ୍ୟଃ॑ ସୁ॒ଶେବୋ॒ ରାଜା॑ ସୁକ୍ଷ॒ତ୍ରୋ ଅ॑ଜନିଷ୍ଟ ବେ॒ଧାଃ । ତସ୍ୟ॑ ବ॒ୟଂ ସୁ॑ମ॒ତୌ ଯ॒ଜ୍ଞିୟ॒ସ୍ୟାପି॑ ଭ॒ଦ୍ରେ ସୌ॑ମନ॒ସେ ସ୍ୟା॑ମ ॥ ୩।୦୫୯।୦୪, ୩।୪।୫।୪ {ଗାଥିନୋ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଃ । ମିତ୍ରଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ମ॒ହାଁ ଆ॑ଦି॒ତ୍ୟୋ ନମ॑ସୋପ॒ସଦ୍ୟୋ॑ ଯାତ॒ୟଜ୍ଜ॑ନୋ ଗୃଣ॒ତେ ସୁ॒ଶେବଃ॑ । ତସ୍ମା॑ ଏ॒ତତ୍ପନ୍ୟ॑ତମାୟ॒ ଜୁଷ୍ଟ॑ମ॒ଗ୍ନୌ ମି॒ତ୍ରାୟ॑ ହ॒ବିରା ଜୁ॑ହୋତ ॥ ୩।୦୫୯।୦୫, ୩।୪।୫।୫ {ଗାଥିନୋ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଃ । ମିତ୍ରଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ମି॒ତ୍ରୋ ଜନା॑ନ୍ୟାତୟତି ବ୍ରୁବା॒ଣୋ ମି॒ତ୍ରୋ ଦା॑ଧାର ପୃଥି॒ବୀମୁ॒ତ ଦ୍ୟାମ୍ । ମି॒ତ୍ରଃ କୃ॒ଷ୍ଟୀରନି॑ମିଷା॒ଭି ଚ॑ଷ୍ଟେ ମି॒ତ୍ରାୟ॑ ହ॒ବ୍ୟଂ ଘୃ॒ତବ॑ଜ୍ଜୁହୋତ ॥ ୩।୦୫୯।୦୧, ୩।୪।୫।୧ {ଗାଥିନୋ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଃ । ମିତ୍ରଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

[୧୮] ଜ୍ୟେଷ୍ଠା

ପିବା॒ ସୋମ॑ମ॒ଭି ଯମୁ॑ଗ୍ର॒ ତର୍ଦ॑ ଊ॒ର୍ୱଂ ଗବ୍ୟଂ॒ ମହି॑ ଗୃଣା॒ନ ଇ॑ନ୍ଦ୍ର । ବି ଯୋ ଧୃ॑ଷ୍ଣୋ॒ ବଧି॑ଷୋ ବଜ୍ରହସ୍ତ॒ ବିଶ୍ୱା॑ ବୃ॒ତ୍ରମ॑ମି॒ତ୍ରିୟା॒ ଶବୋ॑ଭିଃ ॥ ୬।୦୧୭।୦୧, ୪।୬।୧।୧ {ବାର୍ହସ୍ପତ୍ୟୋ ଭରଦ୍ୱାଜଃ । ଇନ୍ଦ୍ରଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ସ ଈଂ॑ ପାହି॒ ଯ ଋ॑ଜୀ॒ଷୀ ତରୁ॑ତ୍ରୋ॒ ଯଃ ଶିପ୍ର॑ବାନ୍ୱୃଷ॒ଭୋ ଯୋ ମ॑ତୀ॒ନାମ୍ । ଯୋ ଗୋ॑ତ୍ର॒ଭିଦ୍ୱ॑ଜ୍ର॒ଭୃଦ୍ୟୋ ହ॑ରି॒ଷ୍ଠାଃ ସ ଇ॑ନ୍ଦ୍ର ଚି॒ତ୍ରାଁ ଅ॒ଭି ତୃ॑ନ୍ଧି॒ ବାଜା॑ନ୍ ॥ ୬।୦୧୭।୦୨, ୪।୬।୧।୨ {ବାର୍ହସ୍ପତ୍ୟୋ ଭରଦ୍ୱାଜଃ । ଇନ୍ଦ୍ରଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ଇନ୍ଦ୍ର॒ ଶ୍ରେଷ୍ଠା॑ନି॒ ଦ୍ରବି॑ଣାନି ଧେହି॒ ଚିତ୍ତିଂ॒ ଦକ୍ଷ॑ସ୍ୟ ସୁଭଗ॒ତ୍ୱମ॒ସ୍ମେ । ପୋଷଂ॑ ରୟୀ॒ଣାମରି॑ଷ୍ଟିଂ ତ॒ନୂନାଂ॑ ସ୍ୱା॒ଦ୍ମାନଂ॑ ବା॒ଚଃ ସୁ॑ଦିନ॒ତ୍ୱମହ୍ନା॑ମ୍ ॥ ୨।୦୨୧।୦୬, ୨।୬।୦୨୭।୦୬ {ଶୌନକୋ ଗୃତ୍ସମଦଃ । ଇନ୍ଦ୍ରଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

[୧୯] ମୂଲ

ପ୍ର ତା॒ର୍ୟାୟୁଃ॑ ପ୍ରତ॒ରଂ ନବୀ॑ୟଃ॒ ସ୍ଥାତା॑ରେବ॒ କ୍ରତୁ॑ମତା॒ ରଥ॑ସ୍ୟ । ଅଧ॒ ଚ୍ୟବା॑ନ॒ ଉତ୍ତ॑ବୀ॒ତ୍ୟର୍ଥଂ॑ ପରାତ॒ରଂ ସୁ ନିର୍ଋ॑ତିର୍ଜିହୀତାମ୍ ॥ ୧୦।୦୫୯।୦୧, ୮।୧।୦୨୨।୦୧ {ଗୌପାୟନା ବନ୍ଧ୍ୱାଦୟଃ । ନିରୃତିଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ସାମ॒ନ୍ନୁ ରା॒ୟେ ନି॑ଧି॒ମନ୍ନ୍ୱନ୍ନଂ॒ କରା॑ମହେ॒ ସୁ ପୁ॑ରୁ॒ଧ ଶ୍ରବାଂ॑ସି । ତା ନୋ॒ ବିଶ୍ୱା॑ନି ଜରି॒ତା ମ॑ମତ୍ତୁ ପରାତ॒ରଂ ସୁ ନିର୍ଋ॑ତିର୍ଜିହୀତାମ୍ ॥ ୧୦।୦୫୯।୦୨, ୮।୧।୦୨୨।୦୨ {ଗୌପାୟନା ବନ୍ଧ୍ୱାଦୟଃ । ନିରୃତିଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ମୋ ଷୁ ଣଃ॒ ପରା॑ପରା॒ ନିର୍ଋ॑ତିର୍ଦୁ॒ର୍ହଣା॑ ବଧୀତ୍ । ପ॒ଦୀ॒ଷ୍ଟ ତୃଷ୍ଣ॑ୟା ସ॒ହ ॥ ୧।୦୩୮।୦୬, ୧।୩।୦୧୬।୦୧ {ଘୌରଃ କଣ୍ୱଃ । ମରୁତଃ । ଗାୟତ୍ରୀ}

[୨୦] ପୂର୍ୱାଷାଢା

ଇ॒ଦମା॑ପଃ॒ ପ୍ର ବ॑ହତ॒ ଯତ୍କିଂ ଚ॑ ଦୁରି॒ତଂ ମୟି॑ । ଯଦ୍ୱା॒ହମ॑ଭିଦୁ॒ଦ୍ରୋହ॒ ଯଦ୍ୱା॑ ଶେ॒ପ ଉ॒ତାନୃ॑ତମ୍ ॥ ୧୦।୦୦୯।୦୮, ୭।୬।୫।୮ {ଆମ୍ବରୀଷଃ ସିନ୍ଧୁଦ୍ୱୀପଃ । ଆପଃ । ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍}

ଆପୋ॑ ଅ॒ଦ୍ୟାନ୍ୱ॑ଚାରିଷଂ॒ ରସେ॑ନ॒ ସମ॑ଗସ୍ମହି । ପୟ॑ସ୍ୱାନଗ୍ନ॒ ଆ ଗ॑ହି॒ ତଂ ମା॒ ସଂ ସୃ॑ଜ॒ ବର୍ଚ॑ସା ॥ ୧୦।୦୦୯।୦୯, ୭।୬।୫।୯ {ଆମ୍ବରୀଷଃ ସିନ୍ଧୁଦ୍ୱୀପଃ । ଆପଃ । ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍}

ଆପୋ॒ ହି ଷ୍ଠା ମ॑ୟୋ॒ଭୁବ॒ସ୍ତା ନ॑ ଊ॒ର୍ଜେ ଦ॑ଧାତନ । ମ॒ହେ ରଣା॑ୟ॒ ଚକ୍ଷ॑ସେ ॥ ୧୦।୦୦୯।୦୧, ୭।୬।୫।୧ {ଆମ୍ବରୀଷଃ ସିନ୍ଧୁଦ୍ୱୀପଃ । ଆପଃ । ଗାୟତ୍ରୀ}

[୨୧] ଉତ୍ତରାଷାଢା

ଦେ॒ବଂ ବୋ॑ ଅ॒ଦ୍ୟ ସ॑ବି॒ତାର॒ମେଷେ॒ ଭଗଂ॑ ଚ॒ ରତ୍ନଂ॑ ବି॒ଭଜ॑ନ୍ତମା॒ୟୋଃ । ଆ ବାଂ॑ ନରା ପୁରୁଭୁଜା ବବୃତ୍ୟାଂ ଦି॒ବେଦି॑ବେ ଚିଦଶ୍ୱିନା ସଖୀ॒ୟନ୍ ॥ ୫।୦୪୯।୦୧, ୪।୩।୩।୧ {ଆତ୍ରେୟଃ ପ୍ରତିପ୍ରଭୁଃ । ବିଶ୍ୱଦେବାଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ପ୍ରତି॑ ପ୍ର॒ୟାଣ॒ମସୁ॑ରସ୍ୟ ବି॒ଦ୍ୱାନ୍ତ୍ସୂ॒କ୍ତୈର୍ଦେ॒ବଂ ସ॑ବି॒ତାରଂ॑ ଦୁବସ୍ୟ । ଉପ॑ ବ୍ରୁବୀତ॒ ନମ॑ସା ବିଜା॒ନଞ୍ଜ୍ୟେଷ୍ଠଂ॑ ଚ॒ ରତ୍ନଂ॑ ବି॒ଭଜ॑ନ୍ତମା॒ୟୋଃ ॥ ୫।୦୪୯।୦୨, ୪।୩।୩।୨ {ଆତ୍ରେୟଃ ପ୍ରତିପ୍ରଭୁଃ । ବିଶ୍ୱଦେବାଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ବିଶ୍ୱେ॑ ଦେବାଃ ଶୃଣୁ॒ତେମଂ ହବଂ॑ ମେ॒ ଯେ ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷେ॒ ଯ ଉପ॒ ଦ୍ୟବି॒ ଷ୍ଠ । ଯେ ଅ॑ଗ୍ନିଜି॒ହ୍ୱା ଉ॒ତ ବା॒ ଯଜ॑ତ୍ରା ଆ॒ସଦ୍ୟା॒ସ୍ମିନ୍ବ॒ର୍ହିଷି॑ ମାଦୟଧ୍ୱମ୍ ॥ ୬।୦୫୨।୧୩, ୪।୮।୦୧୬।୦୩ {ଭାରଦ୍ୱାଜ ଋଜିଶ୍ୱା । ବିଶ୍ୱଦେବାଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

[୨୨] ଶ୍ରବଣା

ପ୍ର ବିଷ୍ଣ॑ବେ ଶୂ॒ଷମେ॑ତୁ॒ ମନ୍ମ॑ ଗିରି॒କ୍ଷିତ॑ ଉରୁଗା॒ୟାୟ॒ ବୃଷ୍ଣେ॑ । ଯ ଇ॒ଦଂ ଦୀ॒ର୍ଘଂ ପ୍ରୟ॑ତଂ ସ॒ଧସ୍ଥ॒ମେକୋ॑ ବିମ॒ମେ ତ୍ରି॒ଭିରିତ୍ପ॒ଦେଭିଃ॑ ॥ ୧।୧୫୪।୦୩, ୨।୨।୦୨୪।୦୩ {ଔଚଥ୍ୟୋ ଦୀର୍ଘତମାଃ । ବିଷ୍ଣୁଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ଯସ୍ୟ॒ ତ୍ରୀ ପୂ॒ର୍ଣା ମଧୁ॑ନା ପ॒ଦାନ୍ୟକ୍ଷୀ॑ୟମାଣା ସ୍ୱ॒ଧୟା॒ ମଦ॑ନ୍ତି । ଯ ଉ॑ ତ୍ରି॒ଧାତୁ॑ ପୃଥି॒ବୀମୁ॒ତ ଦ୍ୟାମେକୋ॑ ଦା॒ଧାର॒ ଭୁବ॑ନାନି॒ ବିଶ୍ୱା॑ ॥ ୧।୧୫୪।୦୪, ୨।୨।୦୨୪।୦୪ {ଔଚଥ୍ୟୋ ଦୀର୍ଘତମାଃ । ବିଷ୍ଣୁଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ବଷ॑ଟ୍ ତେ ବିଷ୍ଣବା॒ସ ଆ କୃ॑ଣୋମି॒ ତନ୍ମେ॑ ଜୁଷସ୍ୱ ଶିପିବିଷ୍ଟ ହ॒ବ୍ୟମ୍ । ବର୍ଧ॑ନ୍ତୁ ତ୍ୱା ସୁଷ୍ଟୁ॒ତୟୋ॒ ଗିରୋ॑ ମେ ଯୂ॒ୟଂ ପା॑ତ ସ୍ୱ॒ସ୍ତିଭିଃ॒ ସଦା॑ ନଃ ॥ ୭।୧୦୦।୦୭, ୫।୬।୦୨୫।୦୭ {ମୈତ୍ରାବରୁଣିର୍ୱସିଷ୍ଠଃ । ବିଷ୍ଣୁଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

[୨୩] ଧନିଷ୍ଠା

ଜନି॑ଷ୍ଠା ଉ॒ଗ୍ରଃ ସହ॑ସେ ତୁ॒ରାୟ॑ ମ॒ନ୍ଦ୍ର ଓଜି॑ଷ୍ଠୋ ବହୁ॒ଲାଭି॑ମାନଃ । ଅବ॑ର୍ଧ॒ନ୍ନିନ୍ଦ୍ରଂ॑ ମ॒ରୁତ॑ଶ୍ଚି॒ଦତ୍ର॑ ମା॒ତା ଯଦ୍ୱୀ॒ରଂ ଦ॒ଧନ॒ଦ୍ଧନି॑ଷ୍ଠା ॥ ୧୦।୦୭୩।୦୧, ୮।୩।୩।୧ {ଶାକ୍ତ୍ୟୋ ଗୌରିବୀତିଃ । ଇନ୍ଦ୍ରଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ଦ୍ରୁ॒ହୋ ନିଷ॑ତ୍ତା ପୃଶ॒ନୀ ଚି॒ଦେବୈଃ॑ ପୁ॒ରୂ ଶଂସେ॑ନ ବାବୃଧୁ॒ଷ୍ଟ ଇନ୍ଦ୍ର॑ମ୍ । ଅ॒ଭୀବୃ॑ତେବ॒ ତା ମ॑ହାପ॒ଦେନ॑ ଧ୍ୱା॒ନ୍ତାତ୍ପ୍ର॑ପି॒ତ୍ୱାଦୁଦ॑ରନ୍ତ॒ ଗର୍ଭାଃ॑ ॥ ୧୦।୦୭୩।୦୨, ୮।୩।୩।୨ {ଶାକ୍ତ୍ୟୋ ଗୌରିବୀତିଃ । ଇନ୍ଦ୍ରଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ଯଥା॑ ହ॒ ତ୍ୟଦ୍ୱ॑ସବୋ ଗୌ॒ର୍ୟଂ॑ ଚିତ୍ପ॒ଦି ଷି॒ତାମମୁ॑ଞ୍ଚତା ଯଜତ୍ରାଃ । ଏ॒ବୋ ଷ୍ୱ୧॒॑ସ୍ମନ୍ମୁ॑ଞ୍ଚତା॒ ବ୍ୟଂହଃ॒ ପ୍ର ତା॑ର୍ୟଗ୍ନେ ପ୍ରତ॒ରଂ ନ॒ ଆୟୁଃ॑ ॥ ୪।୦୧୨।୦୬, ୩।୫।୦୧୨।୦୬ {ଗୌତମୋ ବାମଦେବଃ । ଅଗ୍ନିଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ଇ॒ମଂ ମେ॑ ବରୁଣ ଶ୍ରୁଧୀ॒ ହବ॑ମ॒ଦ୍ୟା ଚ॑ ମୃଳୟ । ତ୍ୱାମ॑ବ॒ସ୍ୟୁରା ଚ॑କେ ॥ ୧।୦୨୫।୧୯, ୧।୨।୦୧୯।୦୪ {ଆଜୀଗର୍ତିଃ ଶୁନଃଶେପଃ । ବରୁଣଃ । ଗାୟତ୍ରୀ}

[୨୪] ଶତଭିଷଂ

ଅବ॑ ତେ॒ ହେଳୋ॑ ବରୁଣ॒ ନମୋ॑ଭି॒ରବ॑ ଯ॒ଜ୍ଞେଭି॑ରୀମହେ ହ॒ବିର୍ଭିଃ॑ । କ୍ଷୟ॑ନ୍ନ॒ସ୍ମଭ୍ୟ॑ମସୁର ପ୍ରଚେତା॒ ରାଜ॒ନ୍ନେନାଂ॑ସି ଶିଶ୍ରଥଃ କୃ॒ତାନି॑ ॥ ୧।୦୨୪।୧୪, ୧।୨।୦୧୫।୦୪ {ଆଜୀଗର୍ତିଃ ଶୁନଃଶେପଃ ସ କୃତ୍ରିମୋ ବୈଶ୍ୱାମିତ୍ରୋ ଦେବରାତଃ । ବରୁଣଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ଉଦୁ॑ତ୍ତ॒ମଂ ବ॑ରୁଣ॒ ପାଶ॑ମ॒ସ୍ମଦବା॑ଧ॒ମଂ ବି ମ॑ଧ୍ୟ॒ମଂ ଶ୍ର॑ଥାୟ । ଅଥା॑ ବ॒ୟମା॑ଦିତ୍ୟ ବ୍ର॒ତେ ତବାନା॑ଗସୋ॒ ଅଦି॑ତୟେ ସ୍ୟାମ ॥ ୧।୦୨୪।୧୫, ୧।୨।୦୧୫।୦୫ {ଆଜୀଗର୍ତିଃ ଶୁନଃଶେପଃ ସ କୃତ୍ରିମୋ ବୈଶ୍ୱାମିତ୍ରୋ ଦେବରାତଃ । ବରୁଣଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ସ॒ମୁ॒ଦ୍ରଃ ସିନ୍ଧୂ॒ ରଜୋ॑ ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷମ॒ଜ ଏକ॑ପାତ୍ତନୟି॒ତ୍ନୁର॑ର୍ଣ॒ବଃ । ଅହି॑ର୍ବୁ॒ଧ୍ନ୍ୟଃ॑ ଶୃଣବ॒ଦ୍ୱଚାଂ॑ସି ମେ॒ ବିଶ୍ୱେ॑ ଦେ॒ବାସ॑ ଉ॒ତ ସୂ॒ରୟୋ॒ ମମ॑ ॥ ୧୦।୦୬୬।୧୧, ୮।୨।୦୧୪।୦୧ {ବସୁକର୍ଣୋ ବାସୁକ୍ରଃ । ବିଶ୍ୱଦେବାଃ । ଜଗତୀ}

[୨୫] ପୂର୍ୱାଭାଦ୍ରା

ଉ॒ତ ନୋଽହି॑ର୍ବୁ॒ଧ୍ନ୍ୟଃ॑ ଶୃଣୋତ୍ୱ॒ଜ ଏକ॑ପାତ୍ପୃଥି॒ବୀ ସ॑ମୁ॒ଦ୍ରଃ । ବିଶ୍ୱେ॑ ଦେ॒ବା ଋ॑ତା॒ବୃଧୋ॑ ହୁବା॒ନାଃ ସ୍ତୁ॒ତା ମନ୍ତ୍ରାଃ॑ କବିଶ॒ସ୍ତା ଅ॑ବନ୍ତୁ ॥ ୬।୦୫୦।୧୪, ୪।୮।୦୧୦।୦୪ {ଭାରଦ୍ୱାଜ ଋଜିଶ୍ୱା । ବିଶ୍ୱଦେବାଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ଏ॒ବା ନପା॑ତୋ॒ ମମ॒ ତସ୍ୟ॑ ଧୀ॒ଭିର୍ଭ॒ରଦ୍ୱା॑ଜା ଅ॒ଭ୍ୟ॑ର୍ଚନ୍ତ୍ୟ॒ର୍କୈଃ । ଗ୍ନା ହୁ॒ତାସୋ॒ ବସ॒ବୋଽଧୃ॑ଷ୍ଟା॒ ବିଶ୍ୱେ॑ ସ୍ତୁ॒ତାସୋ॑ ଭୂତା ଯଜତ୍ରାଃ ॥ ୬।୦୫୦।୧୫, ୪।୮।୦୧୦।୦୫ {ଭାରଦ୍ୱାଜ ଋଜିଶ୍ୱା । ବିଶ୍ୱଦେବାଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ଉ॒ତ ନୋ॒ ନକ୍ତ॑ମ॒ପାଂ ବୃ॑ଷଣ୍ୱସୂ॒ ସୂର୍ୟା॒ମାସା॒ ସଦ॑ନାୟ ସଧ॒ନ୍ୟା॑ । ସଚା॒ ଯତ୍ସାଦ୍ୟେ॑ଷା॒ମହି॑ର୍ବୁ॒ଧ୍ନେଷୁ॑ ବୁ॒ଧ୍ନ୍ୟଃ॑ ॥ ୧୦।୦୯୩।୦୫, ୮।୪।୦୨୬।୦୫ {ପାର୍ଥ୍ୟସ୍ତାନ୍ୱଃ । ବିଶ୍ୱଦେବାଃ । ପ୍ରସ୍ତାର ପଙ୍କ୍ତି}

[୨୬] ଉତ୍ତରାଭାଦ୍ରା

ସ॒ଜୂର୍ଦେ॒ବେଭି॑ର॒ପାଂ ନପା॑ତଂ॒ ସଖା॑ୟଂ କୃଧ୍ୱଂ ଶି॒ବୋ ନୋ॑ ଅସ୍ତୁ ॥ {ମୈତ୍ରାବରୁଣିର୍ୱସିଷ୍ଠଃ । ବିଶ୍ୱଦେବାଃ । ଦ୍ୱିପଦାବିରାଟ୍} ୭।୦୩୪।୧୫, ୫।୩।୦୨୬।୦୫

ଅ॒ବ୍ଜାମୁ॒କ୍ଥୈରହିଂ॑ ଗୃଣୀଷେ ବୁ॒ଧ୍ନେ ନ॒ଦୀନାଂ॒ ରଜଃ॑ସୁ॒ ଷୀଦ॑ନ୍ ॥ {ମୈତ୍ରାବରୁଣିର୍ୱସିଷ୍ଠଃ । ଅହ୍ନିଃ । ଦ୍ୱିପଦାବିରାଟ୍} ୭।୦୩୪।୧୬, ୫।୩।୦୨୬।୦୬

ମା ନୋଽହି॑ର୍ବୁ॒ଧ୍ନ୍ୟୋ॑ ରି॒ଷେ ଧା॒ନ୍ମା ଯ॒ଜ୍ଞୋ ଅ॑ସ୍ୟ ସ୍ରିଧଦୃତା॒ୟୋଃ ॥ {ମୈତ୍ରାବରୁଣିର୍ୱସିଷ୍ଠଃ । ଅହିର୍ବୁଧ୍ନ୍ୟଃ । ଦ୍ୱିପଦାବିରାଟ୍} ୭।୦୩୪।୧୭, ୫।୩।୦୨୬।୦୭

ପୂ॒ଷା ଗା ଅନ୍ୱେ॑ତୁ ନଃ ପୂ॒ଷା ର॑କ୍ଷ॒ତ୍ୱର୍ୱ॑ତଃ । ପୂ॒ଷା ବାଜଂ॑ ସନୋତୁ ନଃ ॥ ୬।୦୫୪।୦୫, ୪।୮।୦୧୯।୦୫ {ବାର୍ହସ୍ପତ୍ୟୋ ଭରଦ୍ୱାଜଃ । ପୂଷା । ଗାୟତ୍ରୀ}

[୨୭] ରେବତୀ

ଯାସ୍ତେ॑ ପୂଷ॒ନ୍ନାବୋ॑ ଅ॒ନ୍ତଃ ସ॑ମୁ॒ଦ୍ରେ ହି॑ର॒ଣ୍ୟଯୀ॑ର॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷେ॒ ଚର॑ନ୍ତି । ତାଭି॑ର୍ୟାସି ଦୂ॒ତ୍ୟାଂ ସୂର୍ୟ॑ସ୍ୟ॒ କାମେ॑ନ କୃତ॒ ଶ୍ରବ॑ ଇ॒ଚ୍ଛମା॑ନଃ ॥ ୬।୦୫୮।୦୩, ୪।୮।୦୨୪।୦୩ {ବାର୍ହସ୍ପତ୍ୟୋ ଭରଦ୍ୱାଜଃ । ପୂଷା । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ପୂ॒ଷା ସୁ॒ବନ୍ଧୁ॑ର୍ଦି॒ବ ଆ ପୃ॑ଥି॒ବ୍ୟା ଇ॒ଳସ୍ପତି॑ର୍ମ॒ଘବା॑ ଦ॒ସ୍ମବ॑ର୍ଚାଃ । ଯଂ ଦେ॒ବାସୋ॒ ଅଦ॑ଦୁଃ ସୂ॒ର୍ୟାୟୈ॒ କାମେ॑ନ କୃ॒ତଂ ତ॒ବସଂ॒ ସ୍ୱଞ୍ଚ॑ମ୍ ॥ ୬।୦୫୮।୦୪, ୪।୮।୦୨୪।୦୪ {ବାର୍ହସ୍ପତ୍ୟୋ ଭରଦ୍ୱାଜଃ । ପୂଷା । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ରେ॒ବତୀ॑ର୍ନଃ ସଧ॒ମାଦ॒ ଇନ୍ଦ୍ରେ॑ ସନ୍ତୁ ତୁ॒ବିବା॑ଜାଃ । କ୍ଷୁ॒ମନ୍ତୋ॒ ଯାଭି॒ର୍ମଦେ॑ମ ॥ ୧।୦୩୦।୧୩, ୧।୨।୦୩୦।୦୩ {ଆଜୀଗର୍ତିଃ ଶୁନଃଶେପଃ । ଇନ୍ଦ୍ରଃ । ଗାୟତ୍ରୀ}

[୨୮] ଅଭିଜିତ୍

ବ୍ରହ୍ମ॑ଣା ତେ ବ୍ରହ୍ମ॒ୟୁଜା॑ ଯୁନଜ୍ମି॒ ହରୀ॒ ସଖା॑ୟା ସଧ॒ମାଦ॑ ଆ॒ଶୂ । ସ୍ଥି॒ରଂ ରଥଂ॑ ସୁ॒ଖମି॑ନ୍ଦ୍ରାଧି॒ତିଷ୍ଠ॑ନ୍ପ୍ରଜା॒ନନ୍ୱି॒ଦ୍ୱାଁ ଉପ॑ ଯାହି॒ ସୋମ॑ମ୍ ॥ ୩।୦୩୫।୦୪, ୩।୨।୦୧୭।୦୪ {ଗାଥିନୋ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଃ । ଇନ୍ଦ୍ରଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

୧୦୨। ମଣ୍ଡଲାଦ୍ୟନ୍ତମନ୍ତ୍ରାଃ

ଅ॒ଗ୍ନିମୀ॑ଳେ ପୁ॒ରୋହି॑ତଂ ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ୟ॑ ଦେ॒ବମୃ॒ତ୍ୱିଜ॑ମ୍ । ହୋତା॑ରଂ ରତ୍ନ॒ଧାତ॑ମମ୍ ॥ ୧।୦୦୧।୦୧, ୧।୧।୧।୧ {ବୈଶ୍ୱାମିତ୍ରୋ ମଧୁଚ୍ଛନ୍ଦାଃ । ଅଗ୍ନିଃ । ଗାୟତ୍ରୀ}

କୁ॒ଷୁ॒ମ୍ଭ॒କସ୍ତଦ॑ବ୍ରବୀଦ୍ଗି॒ରେଃ ପ୍ର॑ବର୍ତମାନ॒କଃ । ବୃଶ୍ଚି॑କସ୍ୟାର॒ସଂ ବି॒ଷମ॑ର॒ସଂ ବୃ॑ଶ୍ଚିକ ତେ ବି॒ଷମ୍ ॥ ୧।୧୯୧।୧୬, ୨।୫।୦୧୬।୦୬ {ମୈତ୍ରାବରୁଣିରଗସ୍ତ୍ୟଃ । ଅପ୍ତୃଣସୂର୍ୟାଃ । ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍}

ତ୍ୱମ॑ଗ୍ନେ॒ ଦ୍ୟୁଭି॒ସ୍ତ୍ୱମା॑ଶୁଶୁ॒କ୍ଷଣି॒ସ୍ତ୍ୱମ॒ଦ୍ଭ୍ୟସ୍ତ୍ୱମଶ୍ମ॑ନ॒ସ୍ପରି॑ । ତ୍ୱଂ ବନେ॑ଭ୍ୟ॒ସ୍ତ୍ୱମୋଷ॑ଧୀଭ୍ୟ॒ସ୍ତ୍ୱଂ ନୃ॒ଣାଂ ନୃ॑ପତେ ଜାୟସେ॒ ଶୁଚିଃ॑ ॥ ୨।୦୦୧।୦୧, ୨।୫।୦୧୭।୦୧ {ଶୌନକୋ ଗୃତ୍ସମଦଃ । ଅଗ୍ନିଃ । ଜଗତୀ}

ଆ॒ବଦଂ॒ସ୍ତ୍ୱଂ ଶ॑କୁନେ ଭ॒ଦ୍ରମା ବ॑ଦ ତୂ॒ଷ୍ଣୀମାସୀ॑ନଃ ସୁମ॒ତିଂ ଚି॑କିଦ୍ଧି ନଃ । ଯଦୁ॒ତ୍ପତ॒ନ୍ୱଦ॑ସି କର୍କ॒ରିର୍ୟ॑ଥା ବୃ॒ହଦ୍ୱ॑ଦେମ ବି॒ଦଥେ॑ ସୁ॒ବୀରାଃ॑ ॥ ୨।୦୪୩।୦୩, ୨।୮।୦୧୨।୦୩ {ଶୌନକୋ ଗୃତ୍ସମଦଃ । ଶକୁନ୍ତଃ (କପିଞ୍ଜଲରୂପୀନ୍ଦ୍ରଃ) । ଜଗତୀ}

ସୋମ॑ସ୍ୟ ମା ତ॒ବସଂ॒ ବକ୍ଷ୍ୟ॑ଗ୍ନେ॒ ବହ୍ନିଂ॑ ଚକର୍ଥ ବି॒ଦଥେ॒ ଯଜ॑ଧ୍ୟୈ । ଦେ॒ବାଁ ଅଚ୍ଛା॒ ଦୀଦ୍ୟ॑ଦ୍ୟୁ॒ଞ୍ଜେ ଅଦ୍ରିଂ॑ ଶମା॒ୟେ ଅ॑ଗ୍ନେ ତ॒ନ୍ୱଂ॑ ଜୁଷସ୍ୱ ॥ ୩।୦୦୧।୦୧, ୨।୮।୦୧୩।୦୧ {ଗାଥିନୋ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଃ । ଅଗ୍ନିଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ଗୃ॒ଣା॒ନା ଜ॒ମଦ॑ଗ୍ନିନା॒ ଯୋନା॑ବୃ॒ତସ୍ୟ॑ ସୀଦତମ୍ । ପା॒ତଂ ସୋମ॑ମୃତାବୃଧା ॥ ୩।୦୬୨।୧୮, ୩।୪।୦୧୧।୦୮ {ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରୋ ଜମଦଗ୍ନିର୍ୱା । ମିତ୍ରାବରୁଣୌ । ଗାୟତ୍ରୀ}

ତ୍ୱାଂ ହ୍ୟ॑ଗ୍ନେ॒ ସଦ॒ମିତ୍ସ॑ମ॒ନ୍ୟବୋ॑ ଦେ॒ବାସୋ॑ ଦେ॒ବମ॑ର॒ତିଂ ନ୍ୟେ॑ରି॒ର ଇତି॒ କ୍ରତ୍ୱା॑ ନ୍ୟେରି॒ରେ । ଅମ॑ର୍ତ୍ୟଂ ଯଜତ॒ ମର୍ତ୍ୟେ॒ଷ୍ୱା ଦେ॒ବମାଦେ॑ବଂ ଜନତ॒ ପ୍ରଚେ॑ତସଂ॒ ବିଶ୍ୱ॒ମାଦେ॑ବଂ ଜନତ॒ ପ୍ରଚେ॑ତସମ୍ ॥ ୪।୦୦୧।୦୧, ୩।୪।୦୧୨।୦୧ {ଗୌତମୋ ବାମଦେବଃ । ଅଗ୍ନିଃ । ଅଷ୍ଟିଃ}

ଧାମ॑ନ୍ତେ॒ ବିଶ୍ୱଂ॒ ଭୁବ॑ନ॒ମଧି॑ ଶ୍ରି॒ତମ॒ନ୍ତଃ ସ॑ମୁ॒ଦ୍ରେ ହୃ॒ଦ୍ୟ୧॒॑ନ୍ତରାୟୁ॑ଷି । ଅ॒ପାମନୀ॑କେ ସମି॒ଥେ ଯ ଆଭୃ॑ତ॒ସ୍ତମ॑ଶ୍ୟାମ॒ ମଧୁ॑ମନ୍ତଂ ତ ଊ॒ର୍ମିମ୍ ॥ ୪।୦୫୮।୧୧, ୩।୮।୦୧୧।୦୬ {ଗୌତମୋ ବାମଦେବଃ । ସୂର୍ୟୋବାପୋବାଗାବୋବାଘୃତସ୍ତୁତିର୍ୱାଦେବତା । ଜଗତୀ}

ଅବୋ॑ଧ୍ୟ॒ଗ୍ନିଃ ସ॒ମିଧା॒ ଜନା॑ନାଂ॒ ପ୍ରତି॑ ଧେ॒ନୁମି॑ବାୟ॒ତୀମୁ॒ଷାସ॑ମ୍ । ଯ॒ହ୍ୱା ଇ॑ବ॒ ପ୍ର ବ॒ୟାମୁ॒ଜ୍ଜିହା॑ନାଃ॒ ପ୍ର ଭା॒ନବଃ॑ ସିସ୍ରତେ॒ ନାକ॒ମଚ୍ଛ॑ ॥ ୫।୦୦୧।୦୧, ୩।୮।୦୧୨।୦୧ {ଅତ୍ରେୟୌ ବୁଧଗବିଷ୍ଠିରା । ଅଗ୍ନିଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ଗନ୍ତା॑ ନୋ ଯ॒ଜ୍ଞଂ ଯ॑ଜ୍ଞିୟାଃ ସୁ॒ଶମି॒ ଶ୍ରୋତା॒ ହବ॑ମର॒କ୍ଷ ଏ॑ବ॒ୟାମ॑ରୁତ୍ । ଜ୍ୟେଷ୍ଠା॑ସୋ॒ ନ ପର୍ୱ॑ତାସୋ॒ ବ୍ୟୋ॑ମନି ଯୂ॒ୟଂ ତସ୍ୟ॑ ପ୍ରଚେତସଃ॒ ସ୍ୟାତ॑ ଦୁ॒ର୍ଧର୍ତ॑ବୋ ନି॒ଦଃ ॥ ୫।୦୮୭।୦୯, ୪।୪।୦୩୪।୦୪ {ଏବୟାମରୁଦାତ୍ରେୟଃ । ମରୁତଃ । ଅତିଜଗତୀ}

ତ୍ୱଂ ହ୍ୟ॑ଗ୍ନେ ପ୍ରଥ॒ମୋ ମ॒ନୋତା॒ସ୍ୟା ଧି॒ୟୋ ଅଭ॑ବୋ ଦସ୍ମ॒ ହୋତା॑ । ତ୍ୱଂ ସୀଂ॑ ବୃଷନ୍ନକୃଣୋର୍ଦୁ॒ଷ୍ଟରୀ॑ତୁ॒ ସହୋ॒ ବିଶ୍ୱ॑ସ୍ମୈ॒ ସହ॑ସେ॒ ସହ॑ଧ୍ୟୈ ॥ ୬।୦୦୧।୦୧, ୪।୪।୦୩୫।୦୧ {ବାର୍ହସ୍ପତ୍ୟୋ ଭରଦ୍ୱାଜଃ । ଅଗ୍ନିଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ଯୋ ନଃ॒ ସ୍ୱୋ ଅର॑ଣୋ॒ ଯଶ୍ଚ॒ ନିଷ୍ଟ୍ୟୋ॒ ଜିଘାଂ॑ସତି । ଦେ॒ବାସ୍ତଂ ସର୍ୱେ॑ ଧୂର୍ୱନ୍ତୁ॒ ବ୍ରହ୍ମ॒ ବର୍ମ॒ ମମାନ୍ତ॑ରମ୍ ॥ ୬।୦୭୫।୧୯, ୫।୧।୦୨୨।୦୪ {ଭାରଦ୍ୱାଜଃ ପାୟୁଃ । ଏବବ୍ରହ୍ମାଣି । ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍}

ଅ॒ଗ୍ନିଂ ନରୋ॒ ଦୀଧି॑ତିଭିର॒ରଣ୍ୟୋ॒ର୍ହସ୍ତ॑ଚ୍ୟୁତୀ ଜନୟନ୍ତ ପ୍ରଶ॒ସ୍ତମ୍ । ଦୂ॒ରେ॒ଦୃଶଂ॑ ଗୃ॒ହପ॑ତିମଥ॒ର୍ୟୁମ୍ ॥ ୭।୦୦୧।୦୧, ୫।୧।୦୨୩।୦୧ {ମୈତ୍ରାବରୁଣିର୍ୱସିଷ୍ଠଃ । ଅଗ୍ନିଃ । ବିରାଟ୍}

ପ୍ରତି॑ ଚକ୍ଷ୍ୱ॒ ବି ଚ॒କ୍ଷ୍ୱେନ୍ଦ୍ର॑ଶ୍ଚ ସୋମ ଜାଗୃତମ୍ । ରକ୍ଷୋ॑ଭ୍ୟୋ ବ॒ଧମ॑ସ୍ୟତମ॒ଶନିଂ॑ ଯାତୁ॒ମଦ୍ଭ୍ୟଃ॑ ॥ ୭।୧୦୪।୨୫, ୫।୭।୯।୫ {ମୈତ୍ରାବରୁଣିର୍ୱସିଷ୍ଠଃ । ଇନ୍ଦ୍ରାସୋମୌ ରକ୍ଷୋହଣୀ । ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍}

ମା ଚି॑ଦ॒ନ୍ୟଦ୍ୱି ଶଂ॑ସତ॒ ସଖା॑ୟୋ॒ ମା ରି॑ଷଣ୍ୟତ । ଇନ୍ଦ୍ର॒ମିତ୍ସ୍ତୋ॑ତା॒ ବୃଷ॑ଣଂ॒ ସଚା॑ ସୁ॒ତେ ମୁହୁ॑ରୁ॒କ୍ଥା ଚ॑ ଶଂସତ ॥ ୮।୦୦୧।୦୧, ୫।୭।୦୧୦।୦୧ {ପ୍ରଗାଥୋ ଘୌରଃ କାଣ୍ୱୋ ବା । ଇନ୍ଦ୍ରଃ । ବୃହତୀ}

ଆଗ୍ନେ॑ ଯାହି ମ॒ରୁତ୍ସ॑ଖା ରୁ॒ଦ୍ରେଭିଃ॒ ସୋମ॑ପୀତୟେ । ସୋଭ॑ର୍ୟା॒ ଉପ॑ ସୁଷ୍ଟୁ॒ତିଂ ମା॒ଦୟ॑ସ୍ୱ॒ ସ୍ୱ॑ର୍ଣରେ ॥ ୮।୧୦୩।୧୪, ୬।୭।୦୧୫।୦୪ {କାଣ୍ୱଃ ସୋଭରିଃ । ଅଗ୍ନାମରୁତଃ । ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍}

ସ୍ୱାଦି॑ଷ୍ଠୟା॒ ମଦି॑ଷ୍ଠୟା॒ ପବ॑ସ୍ୱ ସୋମ॒ ଧାର॑ୟା । ଇନ୍ଦ୍ରା॑ୟ॒ ପାତ॑ବେ ସୁ॒ତଃ ॥ ୯।୦୦୧।୦୧, ୬।୭।୦୧୬।୦୧ {ବୈଶ୍ୱାମିତ୍ରୋ ମଧୁଚ୍ଛନ୍ଦାଃ । ପବମାନଃ ସୋମଃ । ଗାୟତ୍ରୀ}

ଯତ୍ତେ॑ ରାଜଞ୍ଛୃ॒ତଂ ହ॒ବିସ୍ତେନ॑ ସୋମା॒ଭି ର॑କ୍ଷ ନଃ । ଅ॒ରା॒ତୀ॒ବା ମା ନ॑ସ୍ତାରୀ॒ନ୍ମୋ ଚ॑ ନଃ॒ କିଂ ଚ॒ନାମ॑ମ॒ଦିନ୍ଦ୍ରା॑ୟେନ୍ଦୋ॒ ପରି॑ ସ୍ରବ ॥ ୯।୧୧୪।୦୪, ୭।୫।୦୨୮।୦୪ {ମାରୀଚଃ କଶ୍ୟପଃ । ପବମାନଃ ସୋମଃ । ପଙ୍କ୍ତିଃ}

ଅଗ୍ରେ॑ ବୃ॒ହନ୍ନୁ॒ଷସା॑ମୂ॒ର୍ଧ୍ୱୋ ଅ॑ସ୍ଥାନ୍ନିର୍ଜଗ॒ନ୍ୱାନ୍ତମ॑ସୋ॒ ଜ୍ୟୋତି॒ଷାଗା॑ତ୍ । ଅ॒ଗ୍ନିର୍ଭା॒ନୁନା॒ ରୁଶ॑ତା॒ ସ୍ୱଙ୍ଗ॒ ଆ ଜା॒ତୋ ବିଶ୍ୱା॒ ସଦ୍ମା॑ନ୍ୟପ୍ରାଃ ॥ ୧୦।୦୦୧।୦୧, ୭।୫।୦୨୯।୦୧ {ଅପ୍ତ୍ୟସ୍ତ୍ରିତଃ । ଅଗ୍ନିଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ସ॒ମା॒ନୀ ବ॒ ଆକୂ॑ତିଃ ସମା॒ନା ହୃଦ॑ୟାନି ବଃ । ସ॒ମା॒ନମ॑ସ୍ତୁ ବୋ॒ ମନୋ॒ ଯଥା॑ ବଃ॒ ସୁସ॒ହାସ॑ତି ॥ ୧୦।୧୯୧।୦୪, ୮।୮।୦୪୯।୦୪ {ଆଙ୍ଗିରସଃ ସଂବନନଃ । ସଞ୍ଜ୍ଞାନଂ । ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍}

୧୦୩। ଦେବ ଋଚଃ

ନମୋ॑ ମ॒ହଦ୍ଭ୍ୟୋ॒ ନମୋ॑ ଅର୍ଭ॒କେଭ୍ୟୋ॒ ନମୋ॒ ଯୁବ॑ଭ୍ୟୋ॒ ନମ॑ ଆଶି॒ନେଭ୍ୟଃ॑ । ଯଜା॑ମ ଦେ॒ବାନ୍ୟଦି॑ ଶ॒କ୍ନବା॑ମ॒ ମା ଜ୍ୟାୟ॑ସଃ॒ ଶଂସ॒ମା ବୃ॑କ୍ଷି ଦେବାଃ ॥ ୧।୦୨୭।୧୩, ୧।୨।୦୨୪।୦୩ {ଆଜୀଗର୍ତିଃ ଶୁନଃଶେପଃ । ବିଶ୍ୱଦେବାଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ମ॒ମତ୍ତୁ॑ ନଃ॒ ପରି॑ଜ୍ମା ବସ॒ର୍ହା ମ॒ମତ୍ତୁ॒ ବାତୋ॑ ଅ॒ପାଂ ବୃଷ॑ଣ୍ୱାନ୍ । ଶି॒ଶୀ॒ତମି॑ନ୍ଦ୍ରାପର୍ୱତା ଯୁ॒ବଂ ନ॒ସ୍ତନ୍ନୋ॒ ବିଶ୍ୱେ॑ ବରିବସ୍ୟନ୍ତୁ ଦେ॒ବାଃ ॥ ୧।୧୨୨।୦୩, ୨।୧।୧।୩ {ଦୈର୍ଘତମସଃ କକ୍ଷୀବାନ୍ । ବିଶ୍ୱଦେବାଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

କ॒ଥା ତେ॑ ଅଗ୍ନେ ଶୁ॒ଚୟ॑ନ୍ତ ଆ॒ୟୋର୍ଦ॑ଦା॒ଶୁର୍ୱାଜେ॑ଭିରାଶୁଷା॒ଣାଃ । ଉ॒ଭେ ଯତ୍ତୋ॒କେ ତନ॑ୟେ॒ ଦଧା॑ନା ଋ॒ତସ୍ୟ॒ ସାମ॑ନ୍ର॒ଣୟ॑ନ୍ତ ଦେ॒ବାଃ ॥ ୧।୧୪୭।୦୧, ୨।୨।୦୧୬।୦୧ {ଔଚଥ୍ୟୋ ଦୀର୍ଘତମାଃ । ଅଗ୍ନିଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ଯ॒ଜ୍ଞେନ॑ ଯ॒ଜ୍ଞମ॑ୟଜନ୍ତ ଦେ॒ବାସ୍ତାନି॒ ଧର୍ମା॑ଣି ପ୍ରଥ॒ମାନ୍ୟା॑ସନ୍ । ତେ ହ॒ ନାକଂ॑ ମହି॒ମାନଃ॑ ସଚନ୍ତ॒ ଯତ୍ର॒ ପୂର୍ୱେ॑ ସା॒ଧ୍ୟାଃ ସନ୍ତି॑ ଦେ॒ବାଃ ॥ ୧।୧୬୪।୫୦, ୨।୩।୦୨୩।୦୪ {ଔଚଥ୍ୟୋ ଦୀର୍ଘତମାଃ । ସାଧ୍ୟାଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ପରା॑ ଶୁ॒ଭ୍ରା ଅ॒ୟାସୋ॑ ଯ॒ବ୍ୟା ସା॑ଧାର॒ଣ୍ୟେବ॑ ମ॒ରୁତୋ॑ ମିମିକ୍ଷୁଃ । ନ ରୋ॑ଦ॒ସୀ ଅପ॑ ନୁଦନ୍ତ ଘୋ॒ରା ଜୁ॒ଷନ୍ତ॒ ବୃଧଂ॑ ସ॒ଖ୍ୟାୟ॑ ଦେ॒ବାଃ ॥ ୧।୧୬୭।୦୪, ୨।୪।୪।୪ {ମୈତ୍ରାବରୁଣିରଗସ୍ତ୍ୟଃ । ମରୁତଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ତ୍ୱେ ରାୟ॑ ଇନ୍ଦ୍ର ତୋ॒ଶତ॑ମାଃ ପ୍ରଣେ॒ତାରଃ॒ କସ୍ୟ॑ ଚିଦୃତା॒ୟୋଃ । ତେ ଷୁ ଣୋ॑ ମ॒ରୁତୋ॑ ମୃଳୟନ୍ତୁ॒ ଯେ ସ୍ମା॑ ପୁ॒ରା ଗା॑ତୂ॒ୟନ୍ତୀ॑ବ ଦେ॒ବାଃ ॥ ୧।୧୬୯।୦୫, ୨।୪।୮।୫ {ମୈତ୍ରାବରୁଣିରଗସ୍ତ୍ୟଃ । ଇନ୍ଦ୍ରଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ଉ॒ଭା ଶଂସା॒ ନର୍ୟା॒ ମାମ॑ବିଷ୍ଟାମୁ॒ଭେ ମାମୂ॒ତୀ ଅବ॑ସା ସଚେତାମ୍ । ଭୂରି॑ ଚିଦ॒ର୍ୟଃ ସୁ॒ଦାସ୍ତ॑ରାୟେ॒ଷା ମଦ॑ନ୍ତ ଇଷୟେମ ଦେବାଃ ॥ ୧।୧୮୫।୦୯, ୨।୫।୩।୪ {ମୈତ୍ରାବରୁଣିରଗସ୍ତ୍ୟଃ । ଦ୍ୟାବାପୃଥିବ୍ୟୌ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ଉ॒ତ ନ॑ ଈଂ ମ॒ରୁତୋ॑ ବୃ॒ଦ୍ଧସେ॑ନାଃ॒ ସ୍ମଦ୍ରୋଦ॑ସୀ॒ ସମ॑ନସଃ ସଦନ୍ତୁ । ପୃଷ॑ଦଶ୍ୱାସୋ॒ଽବନ॑ୟୋ॒ ନ ରଥା॑ ରି॒ଶାଦ॑ସୋ ମିତ୍ର॒ୟୁଜୋ॒ ନ ଦେ॒ବାଃ ॥ ୧।୧୮୬।୦୮, ୨।୫।୫।୩ {ମୈତ୍ରାବରୁଣିରଗସ୍ତ୍ୟଃ । ବିଶ୍ୱଦେବାଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ତବ॑ ସ୍ୟାମ ପୁରୁ॒ବୀର॑ସ୍ୟ॒ ଶର୍ମ॑ନ୍ନୁରୁ॒ଶଂସ॑ସ୍ୟ ବରୁଣ ପ୍ରଣେତଃ । ଯୂ॒ୟଂ ନଃ॑ ପୁତ୍ରା ଅଦିତେରଦବ୍ଧା ଅ॒ଭି କ୍ଷ॑ମଧ୍ୱଂ॒ ଯୁଜ୍ୟା॑ୟ ଦେବାଃ ॥ ୨।୦୨୮।୦୩, ୨।୭।୯।୩ {ଗାର୍ତ୍ସମଦଃ କୂର୍ମଃ । ବରୁଣଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ଦି॒ବଶ୍ଚି॒ଦା ତେ॑ ରୁଚୟନ୍ତ ରୋ॒କା ଉ॒ଷୋ ବି॑ଭା॒ତୀରନୁ॑ ଭାସି ପୂ॒ର୍ୱୀଃ । ଅ॒ପୋ ଯଦ॑ଗ୍ନ ଉ॒ଶଧ॒ଗ୍ୱନେ॑ଷୁ॒ ହୋତୁ॑ର୍ମ॒ନ୍ଦ୍ରସ୍ୟ॑ ପ॒ନୟ॑ନ୍ତ ଦେ॒ବାଃ ॥ ୩।୦୦୬।୦୭, ୨।୮।୦୨୭।୦୨ {ଗାଥିନୋ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଃ । ଅଗ୍ନିଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ଶଂସା॑ ମ॒ହାମିନ୍ଦ୍ରଂ॒ ଯସ୍ମି॒ନ୍ୱିଶ୍ୱା॒ ଆ କୃ॒ଷ୍ଟୟଃ॑ ସୋମ॒ପାଃ କାମ॒ମବ୍ୟ॑ନ୍ । ଯଂ ସୁ॒କ୍ରତୁଂ॑ ଧି॒ଷଣେ॑ ବିଭ୍ୱତ॒ଷ୍ଟଂ ଘ॒ନଂ ବୃ॒ତ୍ରାଣାଂ॑ ଜ॒ନୟ॑ନ୍ତ ଦେ॒ବାଃ ॥ ୩।୦୪୯।୦୧, ୩।୩।୦୧୩।୦୧ {ଗାଥିନୋ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଃ । ଇନ୍ଦ୍ରଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ନାପା॑ଭୂତ॒ ନ ବୋ॑ଽତୀତୃଷା॒ମାନିଃ॑ଶସ୍ତା ଋଭବୋ ଯ॒ଜ୍ଞେ ଅ॒ସ୍ମିନ୍ । ସମିନ୍ଦ୍ରେ॑ଣ॒ ମଦ॑ଥ॒ ସଂ ମ॒ରୁଦ୍ଭିଃ॒ ସଂ ରାଜ॑ଭୀ ରତ୍ନ॒ଧେୟା॑ୟ ଦେବାଃ ॥ ୪।୦୩୪।୧୧, ୩।୭।୪।୬ {ଗୌତମୋ ବାମଦେବଃ । ଋଭବଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ଅପ୍ର॑ତୀତୋ ଜୟତି॒ ସଂ ଧନା॑ନି॒ ପ୍ରତି॑ଜନ୍ୟାନ୍ୟୁ॒ତ ଯା ସଜ॑ନ୍ୟା । ଅ॒ବ॒ସ୍ୟବେ॒ ଯୋ ବରି॑ବଃ କୃ॒ଣୋତି॑ ବ୍ର॒ହ୍ମଣେ॒ ରାଜା॒ ତମ॑ବନ୍ତି ଦେ॒ବାଃ ॥ ୪।୦୫୦।୦୯, ୩।୭।୦୨୭।୦୪ {ଗୌତମୋ ବାମଦେବଃ । ବୃହସ୍ପତିଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

କୋ ବ॑ସ୍ତ୍ରା॒ତା ବ॑ସବଃ॒ କୋ ବ॑ରୂ॒ତା ଦ୍ୟାବା॑ଭୂମୀ ଅଦିତେ॒ ତ୍ରାସୀ॑ଥାଂ ନଃ । ସହୀ॑ୟସୋ ବରୁଣ ମିତ୍ର॒ ମର୍ତା॒ତ୍କୋ ବୋ॑ଽଧ୍ୱ॒ରେ ବରି॑ବୋ ଧାତି ଦେବାଃ ॥ ୪।୦୫୫।୦୧, ୩।୮।୬।୧ {ଗୌତମୋ ବାମଦେବଃ । ବିଶ୍ୱଦେବାଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ତ୍ୱମ॒ପୋ ଯଦ॑ବେ ତୁ॒ର୍ୱଶା॒ୟାର॑ମୟଃ ସୁ॒ଦୁଘାଃ॑ ପା॒ର ଇ॑ନ୍ଦ୍ର । ଉ॒ଗ୍ରମ॑ୟାତ॒ମବ॑ହୋ ହ॒ କୁତ୍ସଂ॒ ସଂ ହ॒ ଯଦ୍ୱା॑ମୁ॒ଶନାର॑ନ୍ତ ଦେ॒ବାଃ ॥ ୫।୦୩୧।୦୮, ୪।୧।୦୩୦।୦୩ {ଆତ୍ରେୟୋ ବସ୍ୟୁଃ । ୧/୨:ଇନ୍ଦ୍ରଃ, ୨/୨:ଇନ୍ଦ୍ର କୁତ୍ସୋ ବା, ଇନ୍ଦ୍ର ଉଶନା ବା । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ମୂ॒ର୍ଧାନଂ॑ ଦି॒ବୋ ଅ॑ର॒ତିଂ ପୃ॑ଥି॒ବ୍ୟା ବୈ॑ଶ୍ୱାନ॒ରମୃ॒ତ ଆ ଜା॒ତମ॒ଗ୍ନିମ୍ । କ॒ବିଂ ସ॒ମ୍ରାଜ॒ମତି॑ଥିଂ॒ ଜନା॑ନାମା॒ସନ୍ନା ପାତ୍ରଂ॑ ଜନୟନ୍ତ ଦେ॒ବାଃ ॥ ୬।୦୦୭।୦୧, ୪।୫।୯।୧ {ବାର୍ହସ୍ପତ୍ୟୋ ଭରଦ୍ୱାଜଃ । ବୈଶ୍ୱାନରୋଗ୍ନିଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ନାଭିଂ॑ ଯ॒ଜ୍ଞାନାଂ॒ ସଦ॑ନଂ ରୟୀ॒ଣାଂ ମ॒ହାମା॑ହା॒ବମ॒ଭି ସଂ ନ॑ବନ୍ତ । ବୈ॒ଶ୍ୱା॒ନ॒ରଂ ର॒ଥ୍ୟ॑ମଧ୍ୱ॒ରାଣାଂ॑ ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ୟ॑ କେ॒ତୁଂ ଜ॑ନୟନ୍ତ ଦେ॒ବାଃ ॥ ୬।୦୦୭।୦୨, ୪।୫।୯।୨ {ବାର୍ହସ୍ପତ୍ୟୋ ଭରଦ୍ୱାଜଃ । ବୈଶ୍ୱାନରୋଗ୍ନିଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ତେ ନୋ॑ ରା॒ୟୋ ଦ୍ୟୁ॒ମତୋ॒ ବାଜ॑ବତୋ ଦା॒ତାରୋ॑ ଭୂତ ନୃ॒ବତଃ॑ ପୁରୁ॒କ୍ଷୋଃ । ଦ॒ଶ॒ସ୍ୟନ୍ତୋ॑ ଦି॒ବ୍ୟାଃ ପାର୍ଥି॑ବାସୋ॒ ଗୋଜା॑ତା॒ ଅପ୍ୟା॑ ମୃ॒ଳତା॑ ଚ ଦେବାଃ ॥ ୬।୦୫୦।୧୧, ୪।୮।୦୧୦।୦୧ {ଭାରଦ୍ୱାଜ ଋଜିଶ୍ୱା । ବିଶ୍ୱଦେବାଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ଯେ କେ ଚ॒ ଜ୍ମା ମ॒ହିନୋ॒ ଅହି॑ମାୟା ଦି॒ବୋ ଜ॑ଜ୍ଞି॒ରେ ଅ॒ପାଂ ସ॒ଧସ୍ଥେ॑ । ତେ ଅ॒ସ୍ମଭ୍ୟ॑ମି॒ଷୟେ॒ ବିଶ୍ୱ॒ମାୟୁଃ॒ କ୍ଷପ॑ ଉ॒ସ୍ରା ବ॑ରିବସ୍ୟନ୍ତୁ ଦେ॒ବାଃ ॥ ୬।୦୫୨।୧୫, ୪।୮।୦୧୬।୦୫ {ଭାରଦ୍ୱାଜ ଋଜିଶ୍ୱା । ବିଶ୍ୱଦେବାଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ଅ॒ସ୍ମେ ରୁ॒ଦ୍ରା ମେ॒ହନା॒ ପର୍ୱ॑ତାସୋ ବୃତ୍ର॒ହତ୍ୟେ॒ ଭର॑ହୂତୌ ସ॒ଜୋଷାଃ॑ । ଯଃ ଶଂସ॑ତେ ସ୍ତୁବ॒ତେ ଧାୟି॑ ପ॒ଜ୍ର ଇନ୍ଦ୍ର॑ଜ୍ୟେଷ୍ଠା ଅ॒ସ୍ମାଁ ଅ॑ବନ୍ତୁ ଦେ॒ବାଃ ॥ ୮।୦୬୩।୧୨, ୬।୪।୦୪୩।୦୬ {କାଣ୍ୱଃ ପ୍ରଗାଥଃ । ଦେବାଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍} ॑

ପରି॒ ପ୍ର ଧ॒ନ୍ୱେନ୍ଦ୍ରା॑ୟ ସୋମ ସ୍ୱା॒ଦୁର୍ମି॒ତ୍ରାୟ॑ ପୂ॒ଷ୍ଣେ ଭଗା॑ୟ ॥ ୯।୧୦୯।୧, ୭।୫।୨୦।୧

{ଐଶ୍ୱରୟୋ ଧିଷ୍ଣ୍ୟାଗ୍ନୟଃ । ପବମାନଃ ସୋମଃ । ଦ୍ୱିପଦାବିରାଟ୍}

ଇନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ତେ ସୋମ ସୁ॒ତସ୍ୟ॑ ପେୟାଃ॒ କ୍ରତ୍ୱେ॒ ଦକ୍ଷା॑ୟ॒ ବିଶ୍ୱେ॑ ଚ ଦେ॒ବାଃ ॥ ୯।୧୦୯।୨, ୭।୫।୨୦।୨ {ଐଶ୍ୱରୟୋ ଧିଷ୍ଣ୍ୟାଗ୍ନୟଃ । ପବମାନଃ ସୋମଃ । ଦ୍ୱିପଦାବିରାଟ୍}

ପ୍ର॒ୟା॒ଜାନ୍ମେ॑ ଅନୁୟା॒ଜାଁଶ୍ଚ॒ କେବ॑ଲା॒ନୂର୍ଜ॑ସ୍ୱନ୍ତଂ ହ॒ବିଷୋ॑ ଦତ୍ତ ଭା॒ଗମ୍ । ଘୃ॒ତଂ ଚା॒ପାଂ ପୁରୁ॑ଷଂ॒ ଚୌଷ॑ଧୀନାମ॒ଗ୍ନେଶ୍ଚ॑ ଦୀ॒ର୍ଘମାୟୁ॑ରସ୍ତୁ ଦେବାଃ ॥ ୧୦।୦୫୧।୦୮, ୮।୧।୦୧୧।୦୩ {ସୌଚୀକୋଗ୍ନିଃ । ଦେବାଃ । ଭୁରିକ୍ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ଐଭି॑ର୍ଦଦେ॒ ବୃଷ୍ଣ୍ୟା॒ ପୌଂସ୍ୟା॑ନି॒ ଯେଭି॒ରୌକ୍ଷ॑ଦ୍ୱୃତ୍ର॒ହତ୍ୟା॑ୟ ବ॒ଜ୍ରୀ । ଯେ କର୍ମ॑ଣଃ କ୍ରି॒ୟମା॑ଣସ୍ୟ ମ॒ହ୍ନ ଋ॑ତେକ॒ର୍ମମୁ॒ଦଜା॑ୟନ୍ତ ଦେ॒ବାଃ ॥ ୧୦।୦୫୫।୦୭, ୮।୧।୦୧୭।୦୨ {ବାମଦେବ୍ୟୋ ବୃହଦୁକ୍ଥଃ । ଇନ୍ଦ୍ରଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ଅ॒ନୃ॒କ୍ଷ॒ରା ଋ॒ଜବଃ॑ ସନ୍ତୁ॒ ପନ୍ଥା॒ ଯେଭିଃ॒ ସଖା॑ୟୋ॒ ଯନ୍ତି॑ ନୋ ବରେ॒ୟମ୍ । ସମ॑ର୍ୟ॒ମା ସଂ ଭଗୋ॑ ନୋ ନିନୀୟା॒ତ୍ସଂ ଜା॑ସ୍ପ॒ତ୍ୟଂ ସୁ॒ୟମ॑ମସ୍ତୁ ଦେବାଃ ॥ ୧୦।୦୮୫।୨୩, ୮।୩।୦୨୪।୦୩ {ସୂର୍ୟା ସାବିତ୍ରୀ । ନୃଣାଂ ବିବାହ ମନ୍ତ୍ରାଆଶୀଃ ପ୍ରାୟାଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ଗୃ॒ଭ୍ଣାମି॑ ତେ ସୌଭଗ॒ତ୍ୱାୟ॒ ହସ୍ତଂ॒ ମୟା॒ ପତ୍ୟା॑ ଜ॒ରଦ॑ଷ୍ଟି॒ର୍ୟଥାସଃ॑ । ଭଗୋ॑ ଅର୍ୟ॒ମା ସ॑ବି॒ତା ପୁରନ୍॑ଧି॒ର୍ମହ୍ୟଂ॑ ତ୍ୱାଦୁ॒ର୍ଗାର୍ହ॑ପତ୍ୟାୟ ଦେ॒ବାଃ ॥ ୧୦।୦୮୫।୩୬, ୮।୩।୦୨୭।୦୧ {ସୂର୍ୟା ସାବିତ୍ରୀ । ସୂର୍ୟା । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ସମ॑ସ୍ମି॒ଞ୍ଜାୟ॑ମାନ ଆସତ॒ ଗ୍ନା ଉ॒ତେମ॑ବର୍ଧନ୍ନ॒ଦ୍ୟ୧॒॑ଃ ସ୍ୱଗୂ॑ର୍ତାଃ । ମ॒ହେ ଯତ୍ତ୍ୱା॑ ପୁରୂରବୋ॒ ରଣା॒ୟାବ॑ର୍ଧୟନ୍ଦସ୍ୟୁ॒ହତ୍ୟା॑ୟ ଦେ॒ବାଃ ॥ ୧୦।୦୯୫।୦୭, ୮।୫।୨।୨ {ଉର୍ୱଶୀ । ପୁରୁରବା ଐଳଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ବ୍ର॒ହ୍ମ॒ଚା॒ରୀ ଚ॑ରତି॒ ବେବି॑ଷ॒ଦ୍ୱିଷଃ॒ ସ ଦେ॒ବାନାଂ॑ ଭବ॒ତ୍ୟେକ॒ମଙ୍ଗ॑ମ୍ । ତେନ॑ ଜା॒ୟାମନ୍ୱ॑ବିନ୍ଦ॒ଦ୍ବୃହ॒ସ୍ପତିଃ॒ ସୋମେ॑ନ ନୀ॒ତାଂ ଜୁ॒ହ୍ୱଂ୧॒॑ ନ ଦେ॑ବାଃ ॥ ୧୦।୧୦୯।୦୫, ୮।୬।୭।୫ {ବ୍ରହ୍ମଜାୟାଜୁହୂ । ବିଶ୍ୱଦେବାଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ସ॒ଦ୍ୟୋ ଜା॒ତୋ ବ୍ୟ॑ମିମୀତ ଯ॒ଜ୍ଞମ॒ଗ୍ନିର୍ଦେ॒ବାନା॑ମଭବତ୍ପୁରୋ॒ଗାଃ । ଅ॒ସ୍ୟ ହୋତୁଃ॑ ପ୍ର॒ଦିଶ୍ୟୃ॒ତସ୍ୟ॑ ବା॒ଚି ସ୍ୱାହା॑କୃତଂ ହ॒ବିର॑ଦନ୍ତୁ ଦେ॒ବାଃ ॥ ୧୦।୧୧୦।୧୧, ୮।୬।୯।୬ {ଭାର୍ଗବୋ ଜମଦଗ୍ନିଃ । ସ୍ୱାହାକୃତୟଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ଇ॒ଦଂ ତେ॒ ପାତ୍ରଂ॒ ସନ॑ବିତ୍ତମିନ୍ଦ୍ର॒ ପିବା॒ ସୋମ॑ମେ॒ନା ଶ॑ତକ୍ରତୋ । ପୂ॒ର୍ଣ ଆ॑ହା॒ବୋ ମ॑ଦି॒ରସ୍ୟ॒ ମଧ୍ୱୋ॒ ଯଂ ବିଶ୍ୱ॒ ଇଦ॑ଭି॒ହର୍ୟ॑ନ୍ତି ଦେ॒ବାଃ ॥ ୧୦।୧୧୨।୦୬, ୮।୬।୦୧୩।୦୧ {ବୈରୂପୋ ନଭ ପ୍ରଭେଦନଃ । ଇନ୍ଦ୍ରଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ନମୋ ମହଦ୍ଭ୍ୟୋ ମମତ୍ତୁ ନଃ କଥାତେ ଯଜ୍ଞେନ ଯଜ୍ଞଂ ପରାଶୁଭ୍ରା ତ୍ୱେ ରାୟ ଇନ୍ଦ୍ର ଉଭା ଶଂସା ଉତନ ଈଂ ତବସ୍ୟାମ

ଦିବଶ୍ଚିଦାତେ ଶଂସାମହାମିନ୍ଦ୍ରଂ ତ୍ରିରୁତ୍ତମା ନାପାଭୂ ତ ଅପ୍ରତୀତୋ କୋବସ୍ତ୍ରାତା ତ୍ୱମପୋ ମୂର୍ଧାନଂ ନାଭିଂ ଯଜ୍ଞାନାଂ

ତେନୋ ରାୟୋ ଯେ କେ ଚଜ୍ମା ଅସ୍ମେ ରୁଦ୍ରା ପରି ପ୍ରଧନ୍ୱା ପ୍ରୟଜାନ୍ମେ ଐଭିର୍ଦଧେ ଅନୃକ୍ଷରା ଗୃଭ୍ଣାମିତେ ସମସ୍ମିନ୍ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ସଦ୍ୟୋ ଜାତ

ଇଦଂ ତେ ପାତ୍ରମିତି ତ୍ରିଂଶଦ୍ଦେବ ଋଚଃ

୧୦୪। ସୌଭାଗ୍ୟ ଋଚଃ

ହି॒ଙ୍କୃ॒ଣ୍ୱ॒ତୀ ବ॑ସୁ॒ପତ୍ନୀ॒ ବସୂ॑ନାଂ ବ॒ତ୍ସମି॒ଚ୍ଛନ୍ତୀ॒ ମନ॑ସା॒ଭ୍ୟାଗା॑ତ୍ । ଦୁ॒ହାମ॒ଶ୍ୱିଭ୍ୟାଂ॒ ପୟୋ॑ ଅ॒ଘ୍ନ୍ୟେୟଂ ସା ବ॑ର୍ଧତାଂ ମହ॒ତେ ସୌଭ॑ଗାୟ ॥ ୧।୧୬୪।୨୭, ୨।୩।୦୧୯।୦୨ {ଔଚଥ୍ୟୋ ଦୀର୍ଘତମାଃ । ବିଶ୍ୱଦେବାଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ସମି॑ଦ୍ଧସ୍ୟ॒ ଶ୍ରୟ॑ମାଣଃ ପୁ॒ରସ୍ତା॒ଦ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ ବନ୍ୱା॒ନୋ ଅ॒ଜରଂ॑ ସୁ॒ବୀର॑ମ୍ । ଆ॒ରେ ଅ॒ସ୍ମଦମ॑ତିଂ॒ ବାଧ॑ମାନ॒ ଉଚ୍ଛ୍ର॑ୟସ୍ୱ ମହ॒ତେ ସୌଭ॑ଗାୟ ॥ ୩।୦୦୮।୦୨, ୩।୧।୩।୨ {ଗାଥିନୋ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଃ । ଯୂପଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ବନ॑ସ୍ପତେ ଶ॒ତବ॑ଲ୍ଶୋ॒ ବି ରୋ॑ହ ସ॒ହସ୍ର॑ବଲ୍ଶା॒ ବି ବ॒ୟଂ ରୁ॑ହେମ । ଯଂ ତ୍ୱାମ॒ୟଂ ସ୍ୱଧି॑ତି॒ସ୍ତେଜ॑ମାନଃ ପ୍ରଣି॒ନାୟ॑ ମହ॒ତେ ସୌଭ॑ଗାୟ ॥ ୩।୦୦୮।୧୧, ୩।୧।୪।୬ {ଗାଥିନୋ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଃ । ବ୍ରଶ୍ଚନଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ଇନ୍ଦୁ॑ର୍ଦେ॒ବାନା॒ମୁପ॑ ସ॒ଖ୍ୟମା॒ୟନ୍ତ୍ସ॒ହସ୍ର॑ଧାରଃ ପବତେ॒ ମଦା॑ୟ । ନୃଭିଃ॒ ସ୍ତବା॑ନୋ॒ ଅନୁ॒ ଧାମ॒ ପୂର୍ୱ॒ମଗ॒ନ୍ନିନ୍ଦ୍ରଂ॑ ମହ॒ତେ ସୌଭ॑ଗାୟ ॥ ୯।୦୯୭।୦୫, ୭।୪।୦୧୧।୦୫ {ବାସିଷ୍ଠଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରମତିଃ । ପବମାନଃ ସୋମଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ଅ॒ସ୍ୟ ପି॑ବ କ୍ଷୁ॒ମତଃ॒ ପ୍ରସ୍ଥି॑ତ॒ସ୍ୟେନ୍ଦ୍ର॒ ସୋମ॑ସ୍ୟ॒ ବର॒ମା ସୁ॒ତସ୍ୟ॑ । ସ୍ୱ॒ସ୍ତି॒ଦା ମନ॑ସା ମାଦୟସ୍ୱାର୍ୱାଚୀ॒ନୋ ରେ॒ବତେ॒ ସୌଭ॑ଗାୟ ॥ ୧୦।୧୧୬।୦୨, ୮।୬।୦୨୦।୦୨ {ସ୍ଥୌରୋଗ୍ନିୟୁତୋଗ୍ନିୟୂପୋ ବା । ଇନ୍ଦ୍ରଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ପରିଶିଷ୍ଟମ୍ [ଋଗ୍ୱେଦ ମଣ୍ଡଲ ୧୦, ୧୨୮ ସୂକ୍ତସ୍ୟାନନ୍ତରଂ][ଋଗ୍ୱେଦ ଅଷ୍ଟକ ୮, ଅଧ୍ୟାୟ ୭, ୧୬ ବର୍ଗାନନ୍ତରଂ]

ଘୃ॒ତା।ଦୁଲ୍ଲୁ॑ପ୍ତଂ॒ ମଧୁ॑ମ। ତ୍ସୁ॒ବର୍ଣ॑।-ନ୍ଧନଞ୍ଜ॒ୟ। ନ୍ଧ॒ରୁଣ॑। ନ୍ଧାରୟି॒ଷ୍ଣୁ। ଋ॒ଣ।କ୍ସ॒ପତ୍ନା॒। ଦଧ॑ରାଂ।ଶ୍ଚ କୃ॒ଣ୍ୱ।-ଦା ରୋ॑ହ ମାଂ ମହ॒ତେ ସୌଭ॑ଗାୟ॥

ହିଙ୍କୃଣ୍ୱତୀ ସମିଦ୍ଧସ୍ୟ ବନସ୍ପତେ ଇନ୍ଦୁର୍ଦେବାନାଂ ଅସ୍ୟ ପିବ ଘୃତାଦୁର୍ଲୁପ୍ତମିତି ଷଟ୍ ସୌଭାଗ୍ୟ ଋଚଃ

୧୦୫। ଆୟୁର୍ ଋଚଃ

ଭ॒ଦ୍ରଂ କର୍ଣେ॑ଭିଃ ଶୃଣୁୟାମ ଦେବା ଭ॒ଦ୍ରଂ ପ॑ଶ୍ୟେମା॒କ୍ଷଭି॑ର୍ୟଜତ୍ରାଃ । ସ୍ଥି॒ରୈରଙ୍ଗୈ॑ସ୍ତୁଷ୍ଟୁ॒ବାଂସ॑ସ୍ତ॒ନୂଭି॒ର୍ୱ୍ୟ॑ଶେମ ଦେ॒ବହି॑ତଂ॒ ଯଦାୟୁଃ॑ ॥ ୧।୦୮୯।୦୮, ୧।୬।୦୧୬।୦୩ {ରହୂଗଣୋ ଗୋତମଃ । ବିଶ୍ୱଦେବାଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ପୁନଃ॑ପୁନ॒ର୍ଜାୟ॑ମାନା ପୁରା॒ଣୀ ସ॑ମା॒ନଂ ବର୍ଣ॑ମ॒ଭି ଶୁମ୍ଭ॑ମାନା । ଶ୍ୱ॒ଘ୍ନୀବ॑ କୃ॒ତ୍ନୁର୍ୱିଜ॑ ଆମିନା॒ନା ମର୍ତ॑ସ୍ୟ ଦେ॒ବୀ ଜ॒ରୟ॒ନ୍ତ୍ୟାୟୁଃ॑ ॥ ୧।୦୯୨।୧୦, ୧।୬।୦୨୫।୦୫ {ରହୂଗଣୋ ଗୋତମଃ । ଉଷାଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ଦ୍ର॒ବି॒ଣୋ॒ଦା ଦ୍ରବି॑ଣସସ୍ତୁ॒ରସ୍ୟ॑ ଦ୍ରବିଣୋ॒ଦାଃ ସନ॑ରସ୍ୟ॒ ପ୍ର ଯଂ॑ସତ୍ । ଦ୍ର॒ବି॒ଣୋ॒ଦା ବୀ॒ରବ॑ତୀ॒ମିଷଂ॑ ନୋ ଦ୍ରବିଣୋ॒ଦା ରା॑ସତେ ଦୀ॒ର୍ଘମାୟୁଃ॑ ॥ ୧।୦୯୬।୦୮, ୧।୭।୪।୩ {କୁତ୍ସଃ । ଦ୍ରବିଣୋଦା ଅଗ୍ନିର୍ୱା । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ଉଦୀ॑ର୍ଧ୍ୱଂ ଜୀ॒ବୋ ଅସୁ॑ର୍ନ॒ ଆଗା॒ଦପ॒ ପ୍ରାଗା॒ତ୍ତମ॒ ଆ ଜ୍ୟୋତି॑ରେତି । ଆରୈ॒କ୍ପନ୍ଥାଂ॒ ଯାତ॑ବେ॒ ସୂର୍ୟା॒ୟାଗ॑ନ୍ମ॒ ଯତ୍ର॑ ପ୍ରତି॒ରନ୍ତ॒ ଆୟୁଃ॑ ॥ ୧।୧୧୩।୧୬, ୧।୮।୪।୧ {କୁତ୍ସଃ । ଉଷାଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ଦକ୍ଷି॑ଣାବତା॒ମିଦି॒ମାନି॑ ଚି॒ତ୍ରା ଦକ୍ଷି॑ଣାବତାଂ ଦି॒ବି ସୂର୍ୟା॑ସଃ । ଦକ୍ଷି॑ଣାବନ୍ତୋ ଅ॒ମୃତଂ॑ ଭଜନ୍ତେ॒ ଦକ୍ଷି॑ଣାବନ୍ତଃ॒ ପ୍ର ତି॑ରନ୍ତ॒ ଆୟୁଃ॑ ॥ ୧।୧୨୫।୦୬, ୨।୧।୦୧୦।୦୬ {ଦୈର୍ଘତମସଃ କକ୍ଷୀବାନ୍ । ସ୍ୱନୟସ୍ୟଦାନସ୍ତୁତିଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ଇ॒ମେ ଭୋ॒ଜା ଅଙ୍ଗି॑ରସୋ॒ ବିରୂ॑ପା ଦି॒ବସ୍ପୁ॒ତ୍ରାସୋ॒ ଅସୁ॑ରସ୍ୟ ବୀ॒ରାଃ । ବି॒ଶ୍ୱାମି॑ତ୍ରାୟ॒ ଦଦ॑ତୋ ମ॒ଘାନି॑ ସହସ୍ରସା॒ବେ ପ୍ର ତି॑ରନ୍ତ॒ ଆୟୁଃ॑ ॥ ୩।୦୫୩।୦୭, ୩।୩।୦୨୦।୦୨ {ଗାଥିନୋ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଃ । ଇନ୍ଦ୍ରଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ଯଥା॑ ହ॒ ତ୍ୟଦ୍ୱ॑ସବୋ ଗୌ॒ର୍ୟଂ॑ ଚିତ୍ପ॒ଦି ଷି॒ତାମମୁ॑ଞ୍ଚତା ଯଜତ୍ରାଃ । ଏ॒ବୋ ଷ୍ୱ୧॒॑ସ୍ମନ୍ମୁ॑ଞ୍ଚତା॒ ବ୍ୟଂହଃ॒ ପ୍ର ତା॑ର୍ୟଗ୍ନେ ପ୍ରତ॒ରଂ ନ॒ ଆୟୁଃ॑ ॥ ୪।୦୧୨।୦୬, ୩।୫।୦୧୨।୦୬ {ଗୌତମୋ ବାମଦେବଃ । ଅଗ୍ନିଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ଗୋମା॑ୟୁରଦାଦ॒ଜମା॑ୟୁରଦା॒ତ୍ପୃଶ୍ନି॑ରଦା॒ଦ୍ଧରି॑ତୋ ନୋ॒ ବସୂ॑ନି । ଗବାଂ॑ ମ॒ଣ୍ଡୂକା॒ ଦଦ॑ତଃ ଶ॒ତାନି॑ ସହସ୍ରସା॒ବେ ପ୍ର ତି॑ରନ୍ତ॒ ଆୟୁଃ॑ ॥ ୭।୧୦୩।୧୦, ୫।୭।୪।୫ {ମୈତ୍ରାବରୁଣିର୍ୱସିଷ୍ଠଃ । ମଣ୍ଡୂକାଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ଋ॒ଦୂ॒ଦରେ॑ଣ॒ ସଖ୍ୟା॑ ସଚେୟ॒ ଯୋ ମା॒ ନ ରିଷ୍ୟେ॑ଦ୍ଧର୍ୟଶ୍ୱ ପୀ॒ତଃ । ଅ॒ୟଂ ଯଃ ସୋମୋ॒ ନ୍ୟଧା॑ୟ୍ୟ॒ସ୍ମେ ତସ୍ମା॒ ଇନ୍ଦ୍ରଂ॑ ପ୍ର॒ତିର॑ମେ॒ମ୍ୟାୟୁଃ॑ ॥ ୮।୦୪୮।୧୦, ୬।୪।୦୧୨।୦୫ {କାଣ୍ୱଃ ପ୍ରଗାଥଃ । ସୋମଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ଅପ॒ ତ୍ୟା ଅ॑ସ୍ଥୁ॒ରନି॑ରା॒ ଅମୀ॑ବା॒ ନିର॑ତ୍ରସ॒ନ୍ତମି॑ଷୀଚୀ॒ରଭୈ॑ଷୁଃ । ଆ ସୋମୋ॑ ଅ॒ସ୍ମାଁ ଅ॑ରୁହ॒ଦ୍ୱିହା॑ୟା॒ ଅଗ॑ନ୍ମ॒ ଯତ୍ର॑ ପ୍ରତି॒ରନ୍ତ॒ ଆୟୁଃ॑ ॥ ୮।୦୪୮।୧୧, ୬।୪।୦୧୩।୦୧ {କାଣ୍ୱଃ ପ୍ରଗାଥଃ । ସୋମଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ବୃ॒ଷ୍ଟିଂ ଦି॒ବଃ ଶ॒ତଧା॑ରଃ ପବସ୍ୱ ସହସ୍ର॒ସା ବା॑ଜ॒ୟୁର୍ଦେ॒ବବୀ॑ତୌ । ସଂ ସିନ୍ଧୁ॑ଭିଃ କ॒ଲଶେ॑ ବାବଶା॒ନଃ ସମୁ॒ସ୍ରିୟା॑ଭିଃ ପ୍ରତି॒ରନ୍ନ॒ ଆୟୁଃ॑ ॥ ୯।୦୯୬।୧୪, ୭।୪।୮।୪ {ଦୈବୋଦାସିଃ ପ୍ରତର୍ଦନଃ । ପବମାନଃ ସୋମଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ସ॒ବି॒ତା ପ॒ଶ୍ଚାତା॑ତ୍ସବି॒ତା ପୁ॒ରସ୍ତା॑ତ୍ସବି॒ତୋତ୍ତ॒ରାତ୍ତା॑ତ୍ସବି॒ତାଧ॒ରାତ୍ତା॑ତ୍ । ସ॒ବି॒ତା ନଃ॑ ସୁବତୁ ସ॒ର୍ୱତା॑ତିଂ ସବି॒ତା ନୋ॑ ରାସତାଂ ଦୀ॒ର୍ଘମାୟୁଃ॑ ॥ ୧୦।୦୩୬।୧୪, ୭।୮।୦୧୧।୦୪ {ଧାନାକୋଲୁଶଃ । ବିଶ୍ୱଦେବାଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ନବୋ॑ନବୋ ଭବତି॒ ଜାୟ॑ମା॒ନୋଽହ୍ନାଂ॑ କେ॒ତୁରୁ॒ଷସା॑ମେ॒ତ୍ୟଗ୍ର॑ମ୍ । ଭା॒ଗଂ ଦେ॒ବେଭ୍ୟୋ॒ ବି ଦ॑ଧାତ୍ୟା॒ୟନ୍ପ୍ର ଚ॒ନ୍ଦ୍ରମା॑ସ୍ତିରତେ ଦୀ॒ର୍ଘମାୟୁଃ॑ ॥ ୧୦।୦୮୫।୧୯, ୮।୩।୦୨୩।୦୪ {ସୂର୍ୟା ସାବିତ୍ରୀ । ଚନ୍ଦ୍ରମାଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ବି॒ଦ୍ୟୁନ୍ନ ଯା ପତ॑ନ୍ତୀ॒ ଦବି॑ଦ୍ୟୋ॒ଦ୍ଭର॑ନ୍ତୀ ମେ॒ ଅପ୍ୟା॒ କାମ୍ୟା॑ନି । ଜନି॑ଷ୍ଟୋ ଅ॒ପୋ ନର୍ୟଃ॒ ସୁଜା॑ତଃ॒ ପ୍ରୋର୍ୱଶୀ॑ ତିରତ ଦୀ॒ର୍ଘମାୟୁଃ॑ ॥ ୧୦।୦୯୫।୧୦, ୮।୫।୨।୫ {ଇଳଃ ପୁରୂରବାଃ । ଉର୍ୱଶୀ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ଉ॒ଚ୍ଚା ଦି॒ବି ଦକ୍ଷି॑ଣାବନ୍ତୋ ଅସ୍ଥୁ॒ର୍ୟେ ଅ॑ଶ୍ୱ॒ଦାଃ ସ॒ହ ତେ ସୂର୍ୟେ॑ଣ । ହି॒ର॒ଣ୍ୟ॒ଦା ଅ॑ମୃତ॒ତ୍ୱଂ ଭ॑ଜନ୍ତେ ବାସୋ॒ଦାଃ ସୋ॑ମ॒ ପ୍ର ତି॑ରନ୍ତ॒ ଆୟୁଃ॑ ॥ ୧୦।୧୦୭।୦୨, ୮।୬।୩।୨ {ଆଙ୍ଗିରସୋ ଦିବ୍ୟଃ । ଦକ୍ଷିଣାଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ପରିଶିଷ୍ଟମ୍ [ଋଗ୍ୱେଦ ମଣ୍ଡଲ ୭, ୫୫ ସୂକ୍ତସ୍ୟାନନ୍ତରଂ][ଋଗ୍ୱେଦ ଅଷ୍ଟକ ୫, ଅଧ୍ୟାୟ ୪, ୨୨ ବର୍ଗାନନ୍ତରଂ]

ଯ॒ଶସ୍କ॑ରଂ॒ ବଲ॑ବନ୍ତଂ ପ୍ର॒ଭୁତ୍ୱ॑।-ନ୍ତମେ॒ବ ରା॑ଜାଽଧି॒ପତି॑। ର୍ବଭୂବ। ସ॒ଙ୍କୀ॒ର୍ଣନା॑ଗାଽଶ୍ୱ॒ପତି॑। ର୍ନରା॒ଣାଂ- ସୁ॑ମ॒ଙ୍ଗଲ୍ୟଂ॑ ସତତ। ନ୍ଦୀ॒ର୍ଘ।ମାୟୁଃ॑॥

ଇନ୍ଦ୍ରା॑ବରୁଣା ସୌମନ॒ସମଦୃ॑ପ୍ତଂ ରା॒ୟସ୍ପୋଷଂ॒ ଯଜ॑ମାନେଷୁ ଧତ୍ତମ୍ । ପ୍ର॒ଜାଂ ପୁ॒ଷ୍ଟିଂ ଭୂ॑ତିମ॒ସ୍ମାସୁ॑ ଧତ୍ତଂ ଦୀର୍ଘାୟୁ॒ତ୍ୱାୟ॒ ପ୍ର ତି॑ରତଂ ନ॒ ଆୟୁଃ॑ ॥ ୮।୦୫୯।୦୭, ୬।୪।୦୩୧।୦୩ {ସୁପର୍ଣଃ । ଇନ୍ଦ୍ରାବରୁଣୌ । ଜଗତୀ}

ପରିଶିଷ୍ଟମ୍ [ଋଗ୍ୱେଦ ମଣ୍ଡଲ ୧୦, ୧୨୮ ସୂକ୍ତସ୍ୟାନନ୍ତରଂ][ଋଗ୍ୱେଦ ଅଷ୍ଟକ ୮, ଅଧ୍ୟାୟ ୭, ୧୬ ବର୍ଗାନନ୍ତରଂ]

ନ ତ।ଦ୍ରକ୍ଷାଂ॑ସି॒ ନ ପି॑ଶା॒ଚା। ଶ୍ଚ॑ରନ୍ତି- ଦେ॒ବାନା॒। ମୋଜ॑: ପ୍ରଥମ॒ଜଂ ହ୍ୟେ॒୩(ଏ॒)ତତ୍। ଯୋ ବି॒ଭର୍ତି॑ ଦାକ୍ଷାୟ॒ଣା ହିର॑ଣ୍ୟଂ॒- ସ ଦେ॒ବେଷୁ॑ କୃଣୁତେ ଦୀ॒ର୍ଘ। ମାୟୁ॒।-ସ୍ସ ମ॑ନୁ॒ଷ୍ୟେ॑ଷୁ କୃଣୁତେ ଦୀ॒ର୍ଘ। ମାୟୁଃ॑॥

ଭଦ୍ରଂ କର୍ଣେଭିଃ ପୁନଃ ପୁନର୍ ଦ୍ରବିଣୋଦା ଉଦୀର୍ଧ୍ୱଂ ଦକ୍ଷିଣାବତାଂ ଇମେ ଭୋଜା ଯଥାହତ୍ୟଦ୍ ଗୋମାୟୁର୍ ଋଦୂରେଣ ଅପତ୍ୟା

ଅସ୍ଥୁର ବୃଷ୍ଟିଂ ଦିବଃ ସବିତା ପଶ୍ଚାତାନ୍ ନବୋନବୋ ବିଦ୍ୟୁନ୍ନ ଯୋଚ୍ଚା ଦିବି ଇନ୍ଦ୍ରାବରୁଣା ଯଶସ୍କରଂ ନତଦ୍ରକ୍ଷାଂସି ଇତି ଅଷ୍ଟାଦଶ ଆୟୁରୃଚଃ

୧୦୬। ସ୍ୱସ୍ତି ଋଚଃ

ହି॒ମେନା॒ଗ୍ନିଂ ଘ୍ରଂ॒ସମ॑ବାରୟେଥାଂ ପିତୁ॒ମତୀ॒ମୂର୍ଜ॑ମସ୍ମା ଅଧତ୍ତମ୍ । ଋ॒ବୀସେ॒ ଅତ୍ରି॑ମଶ୍ୱି॒ନାବ॑ନୀତ॒ମୁନ୍ନି॑ନ୍ୟଥୁଃ॒ ସର୍ୱ॑ଗଣଂ ସ୍ୱ॒ସ୍ତି ॥ ୧।୧୧୬।୦୮, ୧।୮।୯।୩ {ଦୈର୍ଘତମସଃ କକ୍ଷୀବାନ୍ । ଅଶ୍ୱିନୌ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ଅଜୋ॑ହବୀଦଶ୍ୱିନା ତୌ॒ଗ୍ର୍ୟୋ ବାଂ॒ ପ୍ରୋଳ୍ହଃ॑ ସମୁ॒ଦ୍ରମ॑ବ୍ୟ॒ଥିର୍ଜ॑ଗ॒ନ୍ୱାନ୍ । ନିଷ୍ଟମୂ॑ହଥୁଃ ସୁ॒ୟୁଜା॒ ରଥେ॑ନ॒ ମନୋ॑ଜବସା ବୃଷଣା ସ୍ୱ॒ସ୍ତି ॥ ୧।୧୧୭।୧୫, ୧।୮।୦୧୫।୦୫ {ଦୈର୍ଘତମସଃ କକ୍ଷୀବାନ୍ । ଅଶ୍ୱିନୌ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ତ୍ୱଂ ଧୁନି॑ରିନ୍ଦ୍ର॒ ଧୁନି॑ମତୀର୍ଋ॒ଣୋର॒ପଃ ସୀ॒ରା ନ ସ୍ରବ॑ନ୍ତୀଃ । ପ୍ର ଯତ୍ସ॑ମୁ॒ଦ୍ରମତି॑ ଶୂର॒ ପର୍ଷି॑ ପା॒ରୟା॑ ତୁ॒ର୍ୱଶଂ॒ ଯଦୁଂ॑ ସ୍ୱ॒ସ୍ତି ॥ ୧।୧୭୪।୦୯, ୨।୪।୦୧୭।୦୪ {ମୈତ୍ରାବରୁଣିରଗସ୍ତ୍ୟଃ । ଇନ୍ଦ୍ରଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ଆ॒ରେ ଅ॒ସ୍ମଦମ॑ତିମା॒ରେ ଅଂହ॑ ଆ॒ରେ ବିଶ୍ୱାଂ॑ ଦୁର୍ମ॒ତିଂ ଯନ୍ନି॒ପାସି॑ । ଦୋ॒ଷା ଶି॒ବଃ ସ॑ହସଃ ସୂନୋ ଅଗ୍ନେ॒ ଯଂ ଦେ॒ବ ଆ ଚି॒ତ୍ସଚ॑ସେ ସ୍ୱ॒ସ୍ତି ॥ ୪।୦୧୧।୦୬, ୩।୫।୦୧୧।୦୬ {ଗୌତମୋ ବାମଦେବଃ । ଅଗ୍ନିଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ଯସ୍ମୈ॒ ତ୍ୱଂ ସୁ॒କୃତେ॑ ଜାତବେଦ ଉ ଲୋ॒କମ॑ଗ୍ନେ କୃ॒ଣବଃ॑ ସ୍ୟୋ॒ନମ୍ । ଅ॒ଶ୍ୱିନଂ॒ ସ ପୁ॒ତ୍ରିଣଂ॑ ବୀ॒ରବ॑ନ୍ତଂ॒ ଗୋମ॑ନ୍ତଂ ର॒ୟିଂ ନ॑ଶତେ ସ୍ୱ॒ସ୍ତି ॥ ୫।୦୦୪।୧୧, ୩।୮।୦୧୯।୦୬ {ଆତ୍ରେୟୋ ବସୁଶ୍ରୁତଃ । ଅଗ୍ନିଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ପ୍ର ଶ୍ୟେ॒ନୋ ନ ମ॑ଦି॒ରମଂ॒ଶୁମ॑ସ୍ମୈ॒ ଶିରୋ॑ ଦା॒ସସ୍ୟ॒ ନମୁ॑ଚେର୍ମଥା॒ୟନ୍ । ପ୍ରାବ॒ନ୍ନମୀଂ॑ ସା॒ପ୍ୟଂ ସ॒ସନ୍ତଂ॑ ପୃ॒ଣଗ୍ରା॒ୟା ସମି॒ଷା ସଂ ସ୍ୱ॒ସ୍ତି ॥ ୬।୦୨୦।୦୬, ୪।୬।୦୧୦।୦୧ {ବାର୍ହସ୍ପତ୍ୟୋ ଭରଦ୍ୱାଜଃ । ଇନ୍ଦ୍ରଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ଅସୁ॑ନୀତେ॒ ପୁନ॑ର॒ସ୍ମାସୁ॒ ଚକ୍ଷୁଃ॒ ପୁନଃ॑ ପ୍ରା॒ଣମି॒ହ ନୋ॑ ଧେହି॒ ଭୋଗ॑ମ୍ । ଜ୍ୟୋକ୍ପ॑ଶ୍ୟେମ॒ ସୂର୍ୟ॑ମୁ॒ଚ୍ଚର॑ନ୍ତ॒ମନୁ॑ମତେ ମୃ॒ଳୟା॑ ନଃ ସ୍ୱ॒ସ୍ତି ॥ ୧୦।୦୫୯।୦୬, ୮।୧।୦୨୩।୦୧ {ଗୌପାୟନା ବନ୍ଧ୍ୱାଦୟଃ । ଅସୁନୀତିଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

୧୦୭। କ୍ରତୁସାଦ୍ଗୁଣ୍ୟ-କ୍ରତୁସଂରକ୍ଷକଦେବତା ମନ୍ତ୍ରାଃ

ଆ ତୂ ନ॑ ଇନ୍ଦ୍ର କ୍ଷୁ॒ମନ୍ତଂ॑ ଚି॒ତ୍ରଂ ଗ୍ରା॒ଭଂ ସଂ ଗୃ॑ଭାୟ । ମ॒ହା॒ହ॒ସ୍ତୀ ଦକ୍ଷି॑ଣେନ ॥ ୮।୦୮୧।୦୧, ୬।୫।୦୩୭।୦୧ {କାଣ୍ୱଃ କୁସୀଦୀଃ । ଇନ୍ଦ୍ରଃ । ଗାୟତ୍ରୀ}

ଜା॒ତବେ॑ଦସେ ସୁନବାମ॒ ସୋମ॑ମରାତୀୟ॒ତୋ ନି ଦ॑ହାତି॒ ବେଦଃ॑ । ସ ନଃ॑ ପର୍ଷ॒ଦତି॑ ଦୁ॒ର୍ଗାଣି॒ ବିଶ୍ୱା॑ ନା॒ବେବ॒ ସିନ୍ଧୁଂ॑ ଦୁରି॒ତାତ୍ୟ॒ଗ୍ନିଃ ॥ ୧।୦୯୯।୦୧, ୧।୭।୭।୧ {ମାରୀଚଃ କଶ୍ୟପଃ । ଜାତବେଦାଗ୍ନିର୍ୱା । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

କ୍ଷେତ୍ର॑ସ୍ୟ॒ ପତି॑ନା ବ॒ୟଂ ହି॒ତେନେ॑ବ ଜୟାମସି । ଗାମଶ୍ୱଂ॑ ପୋଷୟି॒ତ୍ନ୍ୱା ସ ନୋ॑ ମୃଳାତୀ॒ଦୃଶେ॑ ॥ ୪।୦୫୭।୦୧, ୩।୮।୯।୧ {ଗୌତମୋ ବାମଦେବଃ । କ୍ଷେତ୍ରପତିଃ । ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍}

କ୍ରା॒ଣା ଶିଶୁ॑ର୍ମ॒ହୀନାଂ॑ ହି॒ନ୍ୱନ୍ନୃ॒ତସ୍ୟ॒ ଦୀଧି॑ତିମ୍ । ବିଶ୍ୱା॒ ପରି॑ ପ୍ରି॒ୟା ଭୁ॑ବ॒ଦଧ॑ ଦ୍ୱି॒ତା ॥ ୯।୧୦୨।୦୧, ୭।୫।୪।୧ {ଅପ୍ତ୍ୟସ୍ତ୍ରିତଃ । ପବମାନଃ ସୋମଃ । ଉଷ୍ଣିକ୍}

ଆଦିତ୍ପ୍ର॒ତ୍ନସ୍ୟ॒ ରେତ॑ସୋ॒ ଜ୍ୟୋତି॑ଷ୍ପଶ୍ୟନ୍ତି ବାସ॒ରମ୍ । ପ॒ରୋ ଯଦି॒ଧ୍ୟତେ॑ ଦି॒ବା ॥ ୮।୦୦୬।୩୦, ୫।୮।୦୧୪।୦୫ {କାଣ୍ୱୋ ବତ୍ସଃ । ଇନ୍ଦ୍ରଃ । ଗାୟତ୍ରୀ}

ଅଶ୍ୱି॑ନା ବ॒ର୍ତିର॒ସ୍ମଦା ଗୋମ॑ଦ୍ଦସ୍ରା॒ ହିର॑ଣ୍ୟବତ୍ । ଅ॒ର୍ୱାଗ୍ରଥଂ॒ ସମ॑ନସା॒ ନି ଯ॑ଚ୍ଛତମ୍ ॥ ୧।୦୯୨।୧୬, ୧।୬।୦୨୭।୦୧ {ରହୂଗଣୋ ଗୋତମଃ । ଅଶ୍ୱିନୌ । ଉଷ୍ଣିକ୍}

ଇନ୍ଦ୍ରଂ॑ ବୋ ବି॒ଶ୍ୱତ॒ସ୍ପରି॒ ହବା॑ମହେ॒ ଜନେ॑ଭ୍ୟଃ । ଅ॒ସ୍ମାକ॑ମସ୍ତୁ॒ କେବ॑ଲଃ ॥ ୧।୦୦୭।୧୦, ୧।୧।୦୧୪।୦୫ {ବୈଶ୍ୱାମିତ୍ରୋ ମଧୁଚ୍ଛନ୍ଦାଃ । ଇନ୍ଦ୍ରଃ । ଗାୟତ୍ରୀ}

ଅ॒ଗ୍ନିଂ ଦୂ॒ତଂ ବୃ॑ଣୀମହେ॒ ହୋତା॑ରଂ ବି॒ଶ୍ୱବେ॑ଦସମ୍ । ଅ॒ସ୍ୟ ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ୟ॑ ସୁ॒କ୍ରତୁ॑ମ୍ ॥ ୧।୦୧୨।୦୧, ୧।୧।୦୨୨।୦୧ {କାଣ୍ୱୋ ମେଧାତିଥି । ଅଗ୍ନିଃ । ଗାୟତ୍ରୀ}

ଯ॒ମାୟ॒ ସୋମଂ॑ ସୁନୁତ ଯ॒ମାୟ॑ ଜୁହୁତା ହ॒ବିଃ । ଯ॒ମଂ ହ॑ ଯ॒ଜ୍ଞୋ ଗ॑ଚ୍ଛତ୍ୟ॒ଗ୍ନିଦୂ॑ତୋ॒ ଅରଙ୍॑କୃତଃ ॥ ୧୦।୦୧୪।୧୩, ୭।୬।୦୧୬।୦୩ {ବୈବସ୍ୱତୋ ଯମଃ । ଯମଃ । ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍}

ମୋ ଷୁ ଣଃ॒ ପରା॑ପରା॒ ନିର୍ଋ॑ତିର୍ଦୁ॒ର୍ହଣା॑ ବଧୀତ୍ । ପ॒ଦୀ॒ଷ୍ଟ ତୃଷ୍ଣ॑ୟା ସ॒ହ ॥ ୧।୦୩୮।୦୬, ୧।୩।୦୧୬।୦୧ {ଘୌରଃ କଣ୍ୱଃ । ମରୁତଃ । ଗାୟତ୍ରୀ}

ଇ॒ମଂ ମେ॑ ବରୁଣ ଶ୍ରୁଧୀ॒ ହବ॑ମ॒ଦ୍ୟା ଚ॑ ମୃଳୟ । ତ୍ୱାମ॑ବ॒ସ୍ୟୁରା ଚ॑କେ ॥ ୧।୦୨୫।୧୯, ୧।୨।୦୧୯।୦୪ {ଆଜୀଗର୍ତିଃ ଶୁନଃଶେପଃ । ବରୁଣଃ । ଗାୟତ୍ରୀ}

ତବ॑ ବାୟବୃତସ୍ପତେ॒ ତ୍ୱଷ୍ଟୁ॑ର୍ଜାମାତରଦ୍ଭୁତ । ଅବାଂ॒ସ୍ୟା ବୃ॑ଣୀମହେ ॥ ୮।୦୨୬।୨୧, ୬।୨।୦୩୦।୦୧ {ଆଙ୍ଗିରସୋବ୍ୟଶ୍ୱଃ । ବାୟୁଃ । ଗାୟତ୍ରୀ}

ସୋମୋ॑ ଧେ॒ନୁଂ ସୋମୋ॒ ଅର୍ୱ॑ନ୍ତମା॒ଶୁଂ ସୋମୋ॑ ବୀ॒ରଂ କ॑ର୍ମ॒ଣ୍ୟଂ॑ ଦଦାତି । ସା॒ଦ॒ନ୍ୟଂ॑ ବିଦ॒ଥ୍ୟଂ॑ ସ॒ଭେୟଂ॑ ପିତୃ॒ଶ୍ରବ॑ଣଂ॒ ଯୋ ଦଦା॑ଶଦସ୍ମୈ ॥ ୧।୦୯୧।୨୦, ୧।୬।୦୨୨।୦୫ {ରହୂଗଣୋ ଗୋତମଃ । ସୋମଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ତମୀଶା॑ନଂ॒ ଜଗ॑ତସ୍ତ॒ସ୍ଥୁଷ॒ସ୍ପତିଂ॑ ଧିୟଞ୍ଜି॒ନ୍ୱମବ॑ସେ ହୂମହେ ବ॒ୟମ୍ । ପୂ॒ଷା ନୋ॒ ଯଥା॒ ବେଦ॑ସା॒ମସ॑ଦ୍ୱୃ॒ଧେ ର॑କ୍ଷି॒ତା ପା॒ୟୁରଦ॑ବ୍ଧଃ ସ୍ୱ॒ସ୍ତୟେ॑ ॥ ୧।୦୮୯।୦୫, ୧।୬।୦୧୫।୦୫ {ରହୂଗଣୋ ଗୋତମଃ । ବିଶ୍ୱଦେବାଃ । ଜଗତୀ}

୧୦୮। ସପ୍ତଋଷି ମନ୍ତ୍ରାଃ

ଋଷେ॑ ମନ୍ତ୍ର॒କୃତାଂ॒ ସ୍ତୋମୈଃ॒ କଶ୍ୟ॑ପୋଦ୍ୱ॒ର୍ଧୟ॒ନ୍ଗିରଃ॑ । ସୋମଂ॑ ନମସ୍ୟ॒ ରାଜା॑ନଂ॒ ଯୋ ଜ॒ଜ୍ଞେ ବୀ॒ରୁଧାଂ॒ ପତି॒ରିନ୍ଦ୍ରା॑ୟେନ୍ଦୋ॒ ପରି॑ ସ୍ରବ ॥ ୯।୧୧୪।୦୨, ୭।୫।୦୨୮।୦୨ {ମାରୀଚଃ କଶ୍ୟପଃ । ପବମାନଃ ସୋମଃ । ପଙ୍କ୍ତିଃ}

ସ୍ୱ॑ର୍ଭାନୋ॒ରଧ॒ ଯଦି॑ନ୍ଦ୍ର ମା॒ୟା ଅ॒ବୋ ଦି॒ବୋ ବର୍ତ॑ମାନା ଅ॒ବାହ॑ନ୍ । ଗୂ॒ଳ୍ହଂ ସୂର୍ୟଂ॒ ତମ॒ସାପ॑ବ୍ରତେନ ତୁ॒ରୀୟେ॑ଣ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣାବିନ୍ଦ॒ଦତ୍ରିଃ॑ ॥ ୫।୦୪୦।୦୬, ୪।୨।୦୧୨।୦୧ {ଭୌମୋତ୍ରିଃ । ଅତ୍ରିଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ଅବି॑ନ୍ଦ॒ନ୍ତେ ଅତି॑ହିତଂ॒ ଯଦାସୀ॑ଦ୍ୟ॒ଜ୍ଞସ୍ୟ॒ ଧାମ॑ ପର॒ମଂ ଗୁହା॒ ଯତ୍ । ଧା॒ତୁର୍ଦ୍ୟୁତା॑ନାତ୍ସବି॒ତୁଶ୍ଚ॒ ବିଷ୍ଣୋ॑ର୍ଭ॒ରଦ୍ୱା॑ଜୋ ବୃ॒ହଦା ଚ॑କ୍ରେ ଅ॒ଗ୍ନେଃ ॥ ୧୦।୧୮୧।୦୨, ୮।୮।୦୩୯।୦୨ {ସପ୍ରଥୋ ଭାରଦ୍ୱାଜଃ । ବିଶ୍ୱଦେବାଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ଇ॒ମେ ଭୋ॒ଜା ଅଙ୍ଗି॑ରସୋ॒ ବିରୂ॑ପା ଦି॒ବସ୍ପୁ॒ତ୍ରାସୋ॒ ଅସୁ॑ରସ୍ୟ ବୀ॒ରାଃ । ବି॒ଶ୍ୱାମି॑ତ୍ରାୟ॒ ଦଦ॑ତୋ ମ॒ଘାନି॑ ସହସ୍ରସା॒ବେ ପ୍ର ତି॑ରନ୍ତ॒ ଆୟୁଃ॑ ॥ ୩।୦୫୩।୦୭, ୩।୩।୦୨୦।୦୨ {ଗାଥିନୋ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଃ । ଇନ୍ଦ୍ରଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ଅ॒ଭି ତ୍ୱା॒ ଗୋତ॑ମା ଗି॒ରା ଜାତ॑ବେଦୋ॒ ବିଚ॑ର୍ଷଣେ । ଦ୍ୟୁ॒ମ୍ନୈର॒ଭି ପ୍ର ଣୋ॑ନୁମଃ ॥ ୧।୦୭୮।୦୧, ୧।୫।୦୨୬।୦୧ {ରହୂଗଣୋ ଗୋତମଃ । ଅଗ୍ନିଃ । ଗାୟତ୍ରୀ}

ପ୍ରସୂ॑ତୋ ଭ॒କ୍ଷମ॑କରଂ ଚ॒ରାବପି॒ ସ୍ତୋମଂ॑ ଚେ॒ମଂ ପ୍ର॑ଥ॒ମଃ ସୂ॒ରିରୁନ୍ମୃ॑ଜେ । ସୁ॒ତେ ସା॒ତେନ॒ ଯଦ୍ୟାଗ॑ମଂ ବାଂ॒ ପ୍ରତି॑ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଜମଦଗ୍ନୀ॒ ଦମେ॑ ॥ ୧୦।୧୬୭।୦୪, ୮।୮।୦୨୫।୦୪ {ଗାଥିଭାର୍ଗବୌ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଜମଦଗ୍ନୀ । ଇନ୍ଦ୍ରଃ । ଜଗତୀ}

ଉ॒ତାସି॑ ମୈତ୍ରାବରୁ॒ଣୋ ବ॑ସିଷ୍ଠୋ॒ର୍ୱଶ୍ୟା॑ ବ୍ରହ୍ମ॒ନ୍ମନ॒ସୋଽଧି॑ ଜା॒ତଃ । ଦ୍ର॒ପ୍ସଂ ସ୍କ॒ନ୍ନଂ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣା॒ ଦୈବ୍ୟେ॑ନ॒ ବିଶ୍ୱେ॑ ଦେ॒ବାଃ ପୁଷ୍କ॑ରେ ତ୍ୱାଦଦନ୍ତ ॥ ୭।୦୩୩।୧୧, ୫।୩।୦୨୪।୦୧ {ମୈତ୍ରାବରୁଣିର୍ୱସିଷ୍ଠଃ । ବସିଷ୍ଟୋଦେବତା । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

(ଶ୍ୱି॒ତ୍ୟଞ୍ଚୋ॑ ମା ଦକ୍ଷିଣ॒ତସ୍କ॑ପର୍ଦା ଧିୟଞ୍ଜି॒ନ୍ୱାସୋ॑ ଅ॒ଭି ହି ପ୍ର॑ମ॒ନ୍ଦୁଃ । ଉ॒ତ୍ତିଷ୍ଠ॑ନ୍ୱୋଚେ॒ ପରି॑ ବ॒ର୍ହିଷୋ॒ ନୄନ୍ନ ମେ॑ ଦୂ॒ରାଦବି॑ତବେ॒ ବସି॑ଷ୍ଠାଃ ॥ ୭।୦୩୩।୦୧, ୫।୩।୦୨୨।୦୧ {ବସିଷ୍ଠପୁତ୍ରାଃ । ଇନ୍ଦ୍ରଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍} )

ଦେ॒ବା ଏ॒ତସ୍ୟା॑ମବଦନ୍ତ॒ ପୂର୍ୱେ॑ ସପ୍ତଋ॒ଷୟ॒ସ୍ତପ॑ସେ॒ ଯେ ନି॑ଷେ॒ଦୁଃ । ଭୀ॒ମା ଜା॒ୟା ବ୍ରା॑ହ୍ମ॒ଣସ୍ୟୋପ॑ନୀତା ଦୁ॒ର୍ଧାଂ ଦ॑ଧାତି ପର॒ମେ ବ୍ୟୋ॑ମନ୍ ॥ ୧୦।୧୦୯।୦୪, ୮।୬।୭।୪ {ବ୍ରହ୍ମଜାୟାଜୁହୂ । ବିଶ୍ୱଦେବାଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ସ॒ହସ୍ତୋ॑ମାଃ ସ॒ହଛ॑ନ୍ଦସ ଆ॒ବୃତଃ॑ ସ॒ହପ୍ର॑ମା॒ ଋଷ॑ୟଃ ସ॒ପ୍ତ ଦୈବ୍ୟାଃ॑ । ପୂର୍ୱେ॑ଷାଂ॒ ପନ୍ଥା॑ମନୁ॒ଦୃଶ୍ୟ॒ ଧୀରା॑ ଅ॒ନ୍ୱାଲେ॑ଭିରେ ର॒ଥ୍ୟୋ॒୩॒॑ ନ ର॒ଶ୍ମୀନ୍ ॥ ୧୦।୧୩୦।୦୭, ୮।୭।୦୧୮।୦୭ {ପ୍ରାଜାପତ୍ୟୋ ଯଜ୍ଞଃ । ଭାବବୃତ୍ତିଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

୧୦୯। ଶାନ୍ତି ମନ୍ତ୍ରାଃ

ଆନୋଭଦ୍ର ସୂକ୍ତଂ ॥ ସ୍ୱସ୍ତିସୂକ୍ତଂ ॥ ଶଂବତୀସୂକ୍ତଂ ॥

ଯତ॑ ଇନ୍ଦ୍ର॒ ଭୟା॑ମହେ॒ ତତୋ॑ ନୋ॒ ଅଭ॑ୟଂ କୃଧି । ମଘ॑ବଞ୍ଛ॒ଗ୍ଧି ତବ॒ ତନ୍ନ॑ ଊ॒ତିଭି॒ର୍ୱି ଦ୍ୱିଷୋ॒ ବି ମୃଧୋ॑ ଜହି ॥ ୮।୦୬୧।୧୩, ୬।୪।୦୩୮।୦୩ {ପ୍ରାଗାଥୋ ଭର୍ଗଃ । ଇନ୍ଦ୍ରଃ । ବୃହତୀ}

ତ୍ୱଂ ହି ରା॑ଧସ୍ପତେ॒ ରାଧ॑ସୋ ମ॒ହଃ କ୍ଷୟ॒ସ୍ୟାସି॑ ବିଧ॒ତଃ । ତଂ ତ୍ୱା॑ ବ॒ୟଂ ମ॑ଘବନ୍ନିନ୍ଦ୍ର ଗିର୍ୱଣଃ ସୁ॒ତାବ॑ନ୍ତୋ ହବାମହେ ॥ ୮।୦୬୧।୧୪, ୬।୪।୦୩୮।୦୪ {ପ୍ରାଗାଥୋ ଭର୍ଗଃ । ଇନ୍ଦ୍ରଃ । ସତୋବୃହତୀ}

ଇନ୍ଦ୍ରଃ॒ ସ୍ପଳୁ॒ତ ବୃ॑ତ୍ର॒ହା ପ॑ର॒ସ୍ପା ନୋ॒ ବରେ॑ଣ୍ୟଃ । ସ ନୋ॑ ରକ୍ଷିଷଚ୍ଚର॒ମଂ ସ ମ॑ଧ୍ୟ॒ମଂ ସ ପ॒ଶ୍ଚାତ୍ପା॑ତୁ ନଃ ପୁ॒ରଃ ॥ ୮।୦୬୧।୧୫, ୬।୪।୦୩୮।୦୫ {ପ୍ରାଗାଥୋ ଭର୍ଗଃ । ଇନ୍ଦ୍ରଃ । ବୃହତୀ}

ତ୍ୱଂ ନଃ॑ ପ॒ଶ୍ଚାଦ॑ଧ॒ରାଦୁ॑ତ୍ତ॒ରାତ୍ପୁ॒ର ଇନ୍ଦ୍ର॒ ନି ପା॑ହି ବି॒ଶ୍ୱତଃ॑ । ଆ॒ରେ ଅ॒ସ୍ମତ୍କୃ॑ଣୁହି॒ ଦୈବ୍ୟଂ॑ ଭ॒ୟମା॒ରେ ହେ॒ତୀରଦେ॑ବୀଃ ॥ ୮।୦୬୧।୧୬, ୬।୪।୦୩୯।୦୧ {ପ୍ରାଗାଥୋ ଭର୍ଗଃ । ଇନ୍ଦ୍ରଃ । ସତୋବୃହତୀ}

ଅ॒ଦ୍ୟାଦ୍ୟା॒ ଶ୍ୱଃଶ୍ୱ॒ ଇନ୍ଦ୍ର॒ ତ୍ରାସ୍ୱ॑ ପ॒ରେ ଚ॑ ନଃ । ବିଶ୍ୱା॑ ଚ ନୋ ଜରି॒ତୄନ୍ତ୍ସ॑ତ୍ପତେ॒ ଅହା॒ ଦିବା॒ ନକ୍ତଂ॑ ଚ ରକ୍ଷିଷଃ ॥ ୮।୦୬୧।୧୭, ୬।୪।୦୩୯।୦୨ {ପ୍ରାଗାଥୋ ଭର୍ଗଃ । ଇନ୍ଦ୍ରଃ । ବୃହତୀ}

ପ୍ର॒ଭ॒ଙ୍ଗୀ ଶୂରୋ॑ ମ॒ଘବା॑ ତୁ॒ବୀମ॑ଘଃ॒ ସମ୍ମି॑ଶ୍ଲୋ ବି॒ର୍ୟା॑ୟ॒ କମ୍ । ଉ॒ଭା ତେ॑ ବା॒ହୂ ବୃଷ॑ଣା ଶତକ୍ରତୋ॒ ନି ଯା ବଜ୍ରଂ॑ ମିମି॒କ୍ଷତୁଃ॑ ॥ ୮।୦୬୧।୧୮, ୬।୪।୦୩୯।୦୩ {ପ୍ରାଗାଥୋ ଭର୍ଗଃ । ଇନ୍ଦ୍ରଃ । ସତୋବୃହତୀ}

ଭ॒ଦ୍ରଂ ନୋ॒ ଅପି॑ ବାତୟ॒ ମନଃ॑ ॥ {ଐନ୍ଦ୍ରୋ ବିମଦଃ । ଅଗ୍ନିଃ । ଏକପଦା ବିରାଟ୍} ୧୦।୦୨୦।୦୧, ୭।୭।୨।୧

ଅପ୍ରତିରଥ ସୂକ୍ତଂ ॥ ମୁଞ୍ଚାମିତ୍ୱା ସୂକ୍ତଂ ॥ ତାର୍କ୍ଷ୍ୟ ସୂକ୍ତଂ ॥

ମହୀତି ତୃଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ବାରୁଣିଃ ସତ୍ୟଧୃତିରାଦିତ୍ୟା ଗାୟତ୍ରୀ । (ମହି ସତ୍ୟଧୃତିର୍ୱାରୁଣିରାଦିତ୍ୟଂ ସ୍ୱସ୍ତ୍ୟଯନମିତ୍ୟନୁକ୍ରମଣ୍ୟା ଅଦିତିର୍ଦେବତାୟସ୍ୟେତ୍ୟାଦିତ୍ୟଂ ଆଦିତ୍ୟୋଦେବତାୟସ୍ୟେତ୍ୟାଦିତ୍ୟମିତି ଦ୍ୱୈବିଧ୍ୟେନପ୍ରାପ୍ତା ବପ୍ୟତ୍ରାଦିତ୍ୟାନାମେବଦେବତାତ୍ୱଂନାଦିତେଃ 'ମାହିତ୍ରଂୟନ୍ମହିତ୍ରୀଣାମାଦିତ୍ୟାନାଂସ୍ତୁତିର୍ୱିଦୁଃ' ଇତିଶୌନକୋକ୍ତେଃ)।

ମହି॑ ତ୍ରୀ॒ଣାମବୋ॑ଽସ୍ତୁ ଦ୍ୟୁ॒କ୍ଷଂ ମି॒ତ୍ରସ୍ୟା॑ର୍ୟ॒ମ୍ଣଃ । ଦୁ॒ରା॒ଧର୍ଷଂ॒ ବରୁ॑ଣସ୍ୟ ॥ ୧୦।୧୮୫।୦୧, ୮।୮।୦୪୩।୦୧

ନ॒ହି ତେଷା॑ମ॒ମା ଚ॒ନ ନାଧ୍ୱ॑ସୁ ବାର॒ଣେଷୁ॑ । ଈଶେ॑ ରି॒ପୁର॒ଘଶଂ॑ସଃ ॥ ୧୦।୧୮୫।୦୨, ୮।୮।୦୪୩।୦୨

ଯସ୍ମୈ॑ ପୁ॒ତ୍ରାସୋ॒ ଅଦି॑ତେଃ॒ ପ୍ର ଜୀ॒ବସେ॒ ମର୍ତ୍ୟା॑ୟ । ଜ୍ୟୋତି॒ର୍ୟଚ୍ଛ॒ନ୍ତ୍ୟଜ॑ସ୍ରମ୍ ॥ ୧୦।୧୮୫।୦୩, ୮।୮।୦୪୩।୦୩

ରାତ୍ରୀସୂକ୍ତଂ ॥ ସର୍ପ ସୂକ୍ତଂ ॥

ରକ୍ଷା॑ ଣୋ ଅଗ୍ନେ॒ ତବ॒ ରକ୍ଷ॑ଣେଭୀ ରାରକ୍ଷା॒ଣଃ ସୁ॑ମଖ ପ୍ରୀଣା॒ନଃ । ପ୍ରତି॑ ଷ୍ଫୁର॒ ବି ରୁ॑ଜ ବୀ॒ଡ୍ୱଂହୋ॑ ଜ॒ହି ରକ୍ଷୋ॒ ମହି॑ ଚିଦ୍ୱାବୃଧା॒ନମ୍ ॥ ୪।୦୦୩।୧୪, ୩।୪।୦୨୨।୦୪ {ଗୌତମୋ ବାମଦେବଃ । ଅଗ୍ନିଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ବ୍ରହ୍ମ॑ ଚ ତେ ଜାତବେଦୋ॒ ନମ॑ଶ୍ଚେ॒ୟଂ ଚ॒ ଗୀଃ ସଦ॒ମିଦ୍ୱର୍ଧ॑ନୀ ଭୂତ୍ । ରକ୍ଷା॑ ଣୋ ଅଗ୍ନେ॒ ତନ॑ୟାନି ତୋ॒କା ରକ୍ଷୋ॒ତ ନ॑ସ୍ତ॒ନ୍ୱୋ॒୩॒॑ ଅପ୍ର॑ୟୁଚ୍ଛନ୍ ॥ ୧୦।୦୦୪।୦୭, ୭।୫।୦୩୨।୦୭ {ଅପ୍ତ୍ୟସ୍ତ୍ରିତଃ । ଅଗ୍ନିଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ଗ୍ରହଦେବତାମନ୍ତ୍ରାଃ ॥ କ୍ରତୁ ସଦ୍ଗୁଣ୍ୟ -କ୍ରତୁ ସଂରକ୍ଷକଦେବତା ମନ୍ତ୍ରାଃ ॥

(ଓଁ ଭୂମିମୁପସ୍ପୃଶେତ୍। ଅଗ୍ନ ଇଳା ନମ ଇଳା ନମ ଋଷିଭ୍ୟୋ ମନ୍ତ୍ରକୃ ଦ୍ଭ୍ୟୋ ମନ୍ତ୍ରପତିଭ୍ୟୋ ନମୋ ବୋ ଅସ୍ତୁ ଦେବେଭ୍ୟଃ।

ଶି॒ବାନଃ॒ ଶନ୍ତ॑ମା ଭବ ସୁମୃଳୀ॒କା ସର॑ସ୍ୱ ତି । ମାତେ॒ ବ୍ୟୋ॑ମ ସନ୍॒ଦୃଶି॑ ।

ଭଦ୍ରଂ କର୍ଣେଭିଃ ---ଯଦାୟୁଃ ॥ ଶଂ ନ ଇଂ ଦ୍ରାଗ୍ନୀ ----ବାଜସାତୌ ॥

ସ୍ତୁ॒ଷେ ଜନଂ॑ ସୁବ୍ର॒ତଂ ନବ୍ୟ॑ସୀଭିର୍ଗୀ॒ର୍ଭିର୍ମି॒ତ୍ରାବରୁ॑ଣା ସୁମ୍ନ॒ୟନ୍ତା॑ । ତ ଆ ଗ॑ମନ୍ତୁ॒ ତ ଇ॒ହ ଶ୍ରୁ॑ବନ୍ତୁ ସୁକ୍ଷ॒ତ୍ରାସୋ॒ ବରୁ॑ଣୋ ମି॒ତ୍ରୋ ଅ॒ଗ୍ନିଃ ॥ ୬।୦୪୯।୦୧, ୪।୮।୫।୧ {ଭାରଦ୍ୱାଜ ଋଜିଶ୍ୱା । ବିଶ୍ୱଦେବାଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

କୟା॑ ନଶ୍ଚି॒ତ୍ର ଆ ଭୁ॑ବଦୂ॒ତୀ ସ॒ଦାବୃ॑ଧଃ॒ ସଖା॑ । କୟା॒ ଶଚି॑ଷ୍ଠୟା ବୃ॒ତା ॥ ୪।୦୩୧।୦୧, ୩।୬।୦୨୪।୦୧ {ଗୌତମୋ ବାମଦେବଃ । ଇନ୍ଦ୍ରଃ । ଗାୟତ୍ରୀ}

କସ୍ତ୍ୱା॑ ସ॒ତ୍ୟୋ ମଦା॑ନାଂ॒ ମଂହି॑ଷ୍ଠୋ ମତ୍ସ॒ଦନ୍ଧ॑ସଃ । ଦୃ॒ଳ୍ହା ଚି॑ଦା॒ରୁଜେ॒ ବସୁ॑ ॥ ୪।୦୩୧।୦୨, ୩।୬।୦୨୪।୦୨ {ଗୌତମୋ ବାମଦେବଃ । ଇନ୍ଦ୍ରଃ । ଗାୟତ୍ରୀ}

ଅ॒ଭୀ ଷୁ ଣଃ॒ ସଖୀ॑ନାମବି॒ତା ଜ॑ରିତୄ॒ଣାମ୍ । ଶ॒ତଂ ଭ॑ବାସ୍ୟୂ॒ତିଭିଃ॑ ॥ ୪।୦୩୧।୦୩, ୩।୬।୦୨୪।୦୩ {ଗୌତମୋ ବାମଦେବଃ । ଇନ୍ଦ୍ରଃ । ଗାୟତ୍ରୀ}

ଋଜୁନୀତୀନଇତିନବର୍ଚସ୍ୟ ସୂକ୍ତସ୍ୟ ରାହୂଗଣୋଗୋତମୋ ବିଶ୍ୱେଦେବାଗାୟତ୍ରୀ ଅନ୍ତ୍ୟାନୁଷ୍ଟୁପ୍ (ବୈଶ୍ୱଦେବସୂକ୍ତେପ୍ୟସ୍ମିନ୍ଭେଦପ୍ରୟୋଗକରଣାଶକ୍ୟତ୍ୱାନ୍ନବାନାମପିବିଶ୍ୱେଦେବାଏବ) ।

ଋ॒ଜୁ॒ନୀ॒ତୀ ନୋ॒ ବରୁ॑ଣୋ ମି॒ତ୍ରୋ ନ॑ୟତୁ ବି॒ଦ୍ୱାନ୍ । ଅ॒ର୍ୟ॒ମା ଦେ॒ବୈଃ ସ॒ଜୋଷାଃ॑ ॥ ୧।୦୯୦।୦୧, ୧।୬।୦୧୭।୦୧

ତେ ହି ବସ୍ୱୋ॒ ବସ॑ବାନା॒ସ୍ତେ ଅପ୍ର॑ମୂରା॒ ମହୋ॑ଭିଃ । ବ୍ର॒ତା ର॑କ୍ଷନ୍ତେ ବି॒ଶ୍ୱାହା॑ ॥ ୧।୦୯୦।୦୨, ୧।୬।୦୧୭।୦୨

ତେ ଅ॒ସ୍ମଭ୍ୟଂ॒ ଶର୍ମ॑ ଯଂସନ୍ନ॒ମୃତା॒ ମର୍ତ୍ୟେ॑ଭ୍ୟଃ । ବାଧ॑ମାନା॒ ଅପ॒ ଦ୍ୱିଷଃ॑ ॥ ୧।୦୯୦।୦୩, ୧।୬।୦୧୭।୦୩

ବି ନଃ॑ ପ॒ଥଃ ସୁ॑ବି॒ତାୟ॑ ଚି॒ୟନ୍ତ୍ୱିନ୍ଦ୍ରୋ॑ ମ॒ରୁତଃ॑ । ପୂ॒ଷା ଭଗୋ॒ ବନ୍ଦ୍ୟା॑ସଃ ॥ ୧।୦୯୦।୦୪, ୧।୬।୦୧୭।୦୪

ଉ॒ତ ନୋ॒ ଧିୟୋ॒ ଗୋଅ॑ଗ୍ରାଃ॒ ପୂଷ॒ନ୍ୱିଷ୍ଣ॒ବେବ॑ୟାବଃ । କର୍ତା॑ ନଃ ସ୍ୱସ୍ତି॒ମତଃ॑ ॥ ୧।୦୯୦।୦୫, ୧।୬।୦୧୭।୦୫

ମଧୁ॒ ବାତା॑ ଋତାୟ॒ତେ ମଧୁ॑ କ୍ଷରନ୍ତି॒ ସିନ୍ଧ॑ବଃ । ମାଧ୍ୱୀ॑ର୍ନଃ ସ॒ନ୍ତ୍ୱୋଷ॑ଧୀଃ ॥ ୧।୦୯୦।୦୬, ୧।୬।୦୧୮।୦୧

ମଧୁ॒ ନକ୍ତ॑ମୁ॒ତୋଷସୋ॒ ମଧୁ॑ମ॒ତ୍ପାର୍ଥି॑ବଂ॒ ରଜଃ॑ । ମଧୁ॒ ଦ୍ୟୌର॑ସ୍ତୁ ନଃ ପି॒ତା ॥ ୧।୦୯୦।୦୭, ୧।୬।୦୧୮।୦୨

ମଧୁ॑ମାନ୍ନୋ॒ ବନ॒ସ୍ପତି॒ର୍ମଧୁ॑ମାଁ ଅସ୍ତୁ॒ ସୂର୍ୟଃ॑ । ମାଧ୍ୱୀ॒ର୍ଗାବୋ॑ ଭବନ୍ତୁ ନଃ ॥ ୧।୦୯୦।୦୮, ୧।୬।୦୧୮।୦୩

ଶଂ ନୋ॑ ମି॒ତ୍ରଃ ଶଂ ବରୁ॑ଣଃ॒ ଶଂ ନୋ॑ ଭବତ୍ୱର୍ୟ॒ମା । ଶଂ ନ॒ ଇନ୍ଦ୍ରୋ॒ ବୃହ॒ସ୍ପତିଃ॒ ଶଂ ନୋ॒ ବିଷ୍ଣୁ॑ରୁରୁକ୍ର॒ମଃ ॥ ୧।୦୯୦।୦୯, ୧।୬।୦୧୮।୦୪

ଓଷ୍ଠା ପିଧାନା ନକୁଲୀ ଦନ୍ତୈଃପରୁବ୍ରତା ପବିଃ ।

ଉଦି॑ତଶ୍ଶୁ॒କ୍ରିୟନ୍॑ଦଧେ। ତମ॒ହମା॒ତ୍ମନି॑ ଦଧେ। ଅନୁ॒ ମାମୈ॑ତ୍ୱିନ୍ଦ୍ରି॒ୟଂ । ମୟି॒ ଶ୍ରୀର୍ମ ଯି॒ ଯଶଃ॑ । ସର୍ୱ॑ସ୍ସପ୍ରା॒ଣ ସ୍ସ॑ବଲଃ ।

ଉତ୍ତି॑ଷ୍ଠା॒ମ୍ୟନୁ॑ ମା॒ ଶ୍ରୀଃ ।

ଉତ୍ତି॑ଷ୍ଠ॒ତ୍ୱନୁ॑ ମା ଯଂ ତୁ ଦେ॒ବତାଃ॑ । ଅଦ॑ବ୍ଧଂ ଚ॒କ୍ଷୁରି॑ଷି॒ତଂ ମନଃ॑ । ସୂର୍ୟୋ॒ ଜ୍ୟୋତି॑ଷାଂ॒ ଶ୍ରେଷ୍ଠୋ॒- ଦୀକ୍ଷେ॒ ମା ମା॑ ହିଂସୀଃ ॥

ତଚ୍ଚକ୍ଷୁ॑ର୍ଦେ॒ବହି॑ତଂ - ଶୁ॒କ୍ର ମୁ॒ଚ୍ଚର॑ତ୍। ପଶ୍ୟେ॑ ମ ଶ॒ରଦ॑ଶ୍ଶ॒ ତ- ଞ୍ଜୀବେ॑ମ ଶ॒ରଦ॑ ଶ୍ଶ॒ ତଂ ॥

ତ୍ୱମ॑ଗ୍ନେ ରୁ॒ଦ୍ରୋ ଅସୁ॑ରୋ ମ॒ହୋ ଦି॒ବ-ସ୍ତ୍ୱଂ ଶର୍ଧୋ॒ ମାରୁ॑ତଂ ପୃ॒କ୍ଷ ଈ॑ଶିଷେ। ତ୍ୱଂ ବାତୈ॑ ରରୁ॒ଣୈର୍ୟା॑ସି ଶଙ୍ଗ॒ୟ-ସ୍ତ୍ୱଂ ପୂ॒ଷା ବି॑ଧ॒ତଃ ପା॑ସି॒ନୁ ତ୍ମନା॑॥

ଭ॒ଦ୍ରନ୍ନୋ॒ ଅପି॑ ବାତୟ॒ ମନଃ॑ ॥

ଋଗ୍ୱେଦ ଐତରେୟୋପନିଷତ୍।

ଓଁ ବାଙ୍ମେ॒ ମନ॑ସି॒ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତା॒ ମନୋ॑ ମେ॒ ବାଚି॒ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତମା॒ବିରା॒ବୀର୍ମ॑ ଏଧି ବେ॒ଦସ୍ୟ ମ॒ ଆଣୀ॑ସ୍ଥଃ ଶ୍ରୁ॒ତଂ ମେ॒ ମା ପ୍ରହା॑ସୀର॒ନେନା॒ଧୀତେ॑ନାହୋରା॒ତ୍ରାନ୍ ସନ୍ଦ॑ଧାମ୍ୟୃ॒ତଂ ବ॑ଦିଷ୍ୟାମି ସ॒ତ୍ୟଂ ବ॑ଦିଷ୍ୟାମି॒ ତନ୍ମାମ॑ବତୁ॒ ତଦ୍ୱ॒କ୍ତାର॑ମବ॒ତ୍ୱବ॑ତୁ॒ ମାମବ॑ତୁ ବ॒କ୍ତାର॒ମବ॑ତୁ ବ॒କ୍ତାରଂ॑

ଓଁ ଶାନ୍ତିଶ୍ଶାନ୍ତିଶ୍ଶାନ୍ତିଃ ॥

ମା ନ॒ ଏକ॑ସ୍ମି॒ନ୍ନାଗ॑ସି॒ ମା ଦ୍ୱୟୋ॑ରୁ॒ତ ତ୍ରି॒ଷୁ । ବଧୀ॒ର୍ମା ଶୂ॑ର॒ ଭୂରି॑ଷୁ ॥ ୮।୦୪୫।୩୪, ୬।୩।୦୪୮।୦୪ {କାଣ୍ୱଃ ତ୍ରିଶୋକଃ । ଇନ୍ଦ୍ରଃ । ଗାୟତ୍ରୀ}

ବିଶ୍ୱା॑ନି ଦେବ ସବିତର୍ଦୁରି॒ତାନି॒ ପରା॑ ସୁବ । ଯଦ୍ଭ॒ଦ୍ରଂ ତନ୍ନ॒ ଆ ସୁ॑ବ ॥ ୫।୦୮୨।୦୫, ୪।୪।୦୨୫।୦୫ {ଆତ୍ରେୟଃ ଶ୍ୟାବାଶ୍ୱଃ । ସବିତା । ଗାୟତ୍ରୀ}

ଶ॒ତଧା॑ର॒ମୁତ୍ସ॒ମକ୍ଷୀ॑ୟମାଣଂ ବିପ॒ଶ୍ଚିତଂ॑ ପି॒ତରଂ॒ ବକ୍ତ୍ୱା॑ନାମ୍ । ମେ॒ଳିଂ ମଦ॑ନ୍ତଂ ପି॒ତ୍ରୋରୁ॒ପସ୍ଥେ॒ ତଂ ରୋ॑ଦସୀ ପିପୃତଂ ସତ୍ୟ॒ବାଚ॑ମ୍ ॥ ୩।୦୨୬।୦୯, ୩।୧।୦୨୭।୦୪ {ଗାଥିନୋ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଃ । ଉପାଧ୍ୟାୟଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ଋ॒ଚୋ ଅ॒କ୍ଷରେ॑ ପର॒ମେ ବ୍ୟୋ॑ମ॒ନ୍ୟସ୍ମି॑ନ୍ଦେ॒ବା ଅଧି॒ ବିଶ୍ୱେ॑ ନିଷେ॒ଦୁଃ । ଯସ୍ତନ୍ନ ବେଦ॒ କିମୃ॒ଚା କ॑ରିଷ୍ୟତି॒ ଯ ଇତ୍ତଦ୍ୱି॒ଦୁସ୍ତ ଇ॒ମେ ସମା॑ସତେ ॥ ୧।୧୬୪।୩୯, ୨।୩।୦୨୧।୦୪ {ଔଚଥ୍ୟୋ ଦୀର୍ଘତମାଃ । ବିଶ୍ୱଦେବାଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍}

ତଚ୍ଛଂ॒ୟୋ।ରା ବୃ॑ଣୀମହେ- ଗା॒ତୁଂ ଯ॒ଜ୍ଞାୟ॑- ଗା॒ତୁଂ ଯ॒ଜ୍ଞପ॑ତୟେ। ଦୈବୀ॑ ସ୍ୱ॒ସ୍ତି। ର॑ସ୍ତୁ ନ।-ସ୍ସ୍ୱ॒ସ୍ତି। ର୍ମାନୁ॑ଷେଭ୍ୟଃ। ଊ॒ର୍ଧ୍ୱ।ଞ୍ଜି॑ଗାତୁ ଭେଷ॒ଜଂ- ଶନ୍ନୋ॑ ଅସ୍ତୁ ଦ୍ୱି॒ପଦେ॒ ଶ।ଞ୍ଚତୁ॑ଷ୍ପଦେ॥

ଶାନ୍ତା॑ ପୃଥି॒ବୀ ଶି॒ବମନ୍॒ତରି॑କ୍ଷଂ॒ ଦ୍ୟୌନୌ॑ ଦେ॒ବ୍ୟ ଭ॑ୟଂ ନୋ ଅସ୍ତୁ ॥

ନମୋ ବ୍ରହ୍ମଣେ ନମୋଽସ୍ତ୍ୱଗ୍ନୟେ ନମଃ ପୃଥିବ୍ୟୈ ନମ ଓଷଧୀଭ୍ୟଃ । ନମୋ ବାଚେ ନମୋ ବାଚସ୍ପତୟେ ନମୋ ବିଷ୍ଣବେ ମହତେ କରୋମି ॥