వేదపారాయణ ఆరంభ మంత్రాణి

గ॒ణానాం॑ త్వా గ॒ణప॑తిం హవామహే క॒విం క॑వీ॒నాము॑ప॒మశ్ర॑వస్తమం . జ్యే॒ష్ఠ॒రాజం॒ బ్రహ్మ॑ణాం బ్రహ్మణస్పత॒ ఆ నః॑ శృ॒ణ్వన్నూ॒తిభిః॑ సీద॒ సాద॑నం .. 2.023.01, 2.6.029.01 {శౌనకో గృత్సమదః . బ్రహ్మణస్పతిః . జగతీ}

బృహ॑స్పతే ప్రథ॒మం వా॒చో అగ్రం॒ యత్ప్రైర॑త నామ॒ధేయం॒ దధా॑నాః . యదే॑షాం॒ శ్రేష్ఠం॒ యద॑రి॒ప్రమాసీ॑త్ప్రే॒ణా తదే॑షాం॒ నిహి॑తం॒ గుహా॒విః .. 10.071.01, 8.2.023.01 {బృహస్పతిః . జ్ఞానం . త్రిష్టుప్}

ని షు సీ॑ద గణపతే గ॒ణేషు॒ త్వామా॑హు॒ర్విప్ర॑తమం కవీ॒నాం . న ఋ॒తే త్వత్క్రి॑యతే॒ కిం చ॒నారే మ॒హామ॒ర్కం మ॑ఘవంచి॒త్రమ॑ర్చ .. 10.112.09, 8.6.013.04 {వైరూపో నభ ప్రభేదనః . ఇంద్రః . త్రిష్టుప్}

ప్ర ణో॑ దే॒వీ సర॑స్వతీ॒ వాజే॑భిర్వా॒జినీ॑వతీ . ధీ॒నామ॑వి॒త్ర్య॑వతు .. 6.061.04, 4.8.030.04 {బార్హస్పత్యో భరద్వాజః . సరస్వతీ . గాయత్రీ}

ఆ నో॑ ది॒వో బృ॑హ॒తః పర్వ॑తా॒దా సర॑స్వతీ యజ॒తా గం॑తు య॒జ్ఞం . హవం॑ దే॒వీ జు॑జుషా॒ణా ఘృ॒తాచీ॑ శ॒గ్మాం నో॒ వాచ॑ముశ॒తీ శృ॑ణోతు .. 5.043.11, 4.2.022.01 {భౌమోత్రిః . విశ్వదేవాః . త్రిష్టుప్}

వేద॒ వాత॑స్య వర్త॒నిము॒రోర్ఋ॒ష్వస్య॑ బృహ॒తః . వేదా॒ యే అ॒ధ్యాస॑తే .. 1.025.09, 1.2.017.04 {ఆజీగర్తిః శునఃశేపః . వరుణః . గాయత్రీ}

శ॒తధా॑ర॒ముత్స॒మక్షీ॑యమాణం విప॒శ్చితం॑ పి॒తరం॒ వక్త్వా॑నాం . మే॒ళిం మదం॑తం పి॒త్రోరు॒పస్థే॒ తం రో॑దసీ పిపృతం సత్య॒వాచం॑ .. 3.026.09, 3.1.027.04 {గాథినో విశ్వామిత్రః . ఉపాధ్యాయః . త్రిష్టుప్}

ఋ॒చో అ॒క్షరే॑ పర॒మే వ్యో॑మ॒న్యస్మిం॑దే॒వా అధి॒ విశ్వే॑ నిషే॒దుః . యస్తన్న వేద॒ కిమృ॒చా క॑రిష్యతి॒ య ఇత్తద్వి॒దుస్త ఇ॒మే సమా॑సతే .. 1.164.39, 2.3.021.04 {ఔచథ్యో దీర్ఘతమాః . విశ్వదేవాః . త్రిష్టుప్}

సాక్షాన్మూల ప్రమాణాయ విష్ణోరమిత తేజసే . ఆద్యాయ సర్వ వేదానాం ఋగ్వేదాయ నమోనమః ..

ఋగ్వేదః శ్వేతవర్ణశ్చ ద్విభుజో రాసభాననః. అక్షమాలాంబుపాత్రం చ బిభ్రన్ స్వాధ్యయనే రతః..

1. గణేశ సూక్తం

ఆతూనఇతి నవర్చస్య సూక్తస్య కాణ్వః కుసీదీంద్రో గాయత్రీ .

ఆ తూ న॑ ఇంద్ర క్షు॒మంతం॑ చి॒త్రం గ్రా॒భం సం గృ॑భాయ . మ॒హా॒హ॒స్తీ దక్షి॑ణేన .. 8.081.01, 6.5.037.01

వి॒ద్మా హి త్వా॑ తువికూ॒ర్మిం తు॒విదే॑ష్ణం తు॒వీమ॑ఘం . తు॒వి॒మా॒త్రమవో॑భిః .. 8.081.02, 6.5.037.02

న॒హి త్వా॑ శూర దే॒వా న మర్తా॑సో॒ దిత్సం॑తం . భీ॒మం న గాం వా॒రయం॑తే .. 8.081.03, 6.5.037.03

ఏతో॒ న్వింద్రం॒ స్తవా॒మేశా॑నం॒ వస్వః॑ స్వ॒రాజం॑ . న రాధ॑సా మర్ధిషన్నః .. 8.081.04, 6.5.037.04

ప్ర స్తో॑ష॒దుప॑ గాసిష॒చ్ఛ్రవ॒త్సామ॑ గీ॒యమా॑నం . అ॒భి రాధ॑సా జుగురత్ .. 8.081.05, 6.5.037.05

ఆ నో॑ భర॒ దక్షి॑ణేనా॒భి స॒వ్యేన॒ ప్ర మృ॑శ . ఇంద్ర॒ మా నో॒ వసో॒ర్నిర్భా॑క్ .. 8.081.06, 6.5.038.01

ఉప॑ క్రమ॒స్వా భ॑ర ధృష॒తా ధృ॑ష్ణో॒ జనా॑నాం . అదా॑శూష్టరస్య॒ వేదః॑ .. 8.081.07, 6.5.038.02

ఇంద్ర॒ య ఉ॒ ను తే॒ అస్తి॒ వాజో॒ విప్రే॑భిః॒ సని॑త్వః . అ॒స్మాభిః॒ సు తం స॑నుహి .. 8.081.08, 6.5.038.03

స॒ద్యో॒జువ॑స్తే॒ వాజా॑ అ॒స్మభ్యం॑ వి॒శ్వశ్చం॑ద్రాః . వశై॑శ్చ మ॒క్షూ జ॑రంతే .. 8.081.09, 6.5.038.04

గ॒ణానాం॑ త్వా గ॒ణప॑తిం హవామహే క॒విం క॑వీ॒నాము॑ప॒మశ్ర॑వస్తమం . జ్యే॒ష్ఠ॒రాజం॒ బ్రహ్మ॑ణాం బ్రహ్మణస్పత॒ ఆ నః॑ శృ॒ణ్వన్నూ॒తిభిః॑ సీద॒ సాద॑నం .. 2.023.01, 2.6.029.01 {శౌనకో గృత్సమదః . బ్రహ్మణస్పతిః . జగతీ}

ని షు సీ॑ద గణపతే గ॒ణేషు॒ త్వామా॑హు॒ర్విప్ర॑తమం కవీ॒నాం . న ఋ॒తే త్వత్క్రి॑యతే॒ కిం చ॒నారే మ॒హామ॒ర్కం మ॑ఘవంచి॒త్రమ॑ర్చ .. 10.112.09, 8.6.013.04 {వైరూపో నభ ప్రభేదనః . ఇంద్రః . త్రిష్టుప్}

అ॒భి॒ఖ్యా నో॑ మఘవ॒న్నాధ॑మానాం॒త్సఖే॑ బో॒ధి వ॑సుపతే॒ సఖీ॑నాం . రణం॑ కృధి రణకృత్సత్యశు॒ష్మాభ॑క్తే చి॒దా భ॑జా రా॒యే అ॒స్మాన్ .. 10.112.10, 8.6.013.05 {వైరూపో నభ ప్రభేదనః . ఇంద్రః . త్రిష్టుప్}

2. పురుష సూక్తం

సహస్రశీర్షేతి షోళశర్చస్య సూక్తస్య నారాయణః పురుషోనుష్టుబంత్యాత్రిష్టుప్ .

స॒హస్ర॑శీర్షా॒ పురు॑షః సహస్రా॒క్షః స॒హస్ర॑పాత్ . స భూమిం॑ వి॒శ్వతో॑ వృ॒త్వాత్య॑తిష్ఠద్దశాంగు॒లం .. 10.090.01, 8.4.017.01

పురు॑ష ఏ॒వేదం సర్వం॒ యద్భూ॒తం యచ్చ॒ భవ్యం॑ . ఉ॒తామృ॑త॒త్వస్యేశా॑నో॒ యదన్నే॑నాతి॒రోహ॑తి .. 10.090.02, 8.4.017.02

ఏ॒తావా॑నస్య మహి॒మాతో॒ జ్యాయాఀ॑శ్చ॒ పూరు॑షః . పాదో॑ఽస్య॒ విశ్వా॑ భూ॒తాని॑ త్రి॒పాద॑స్యా॒మృతం॑ ది॒వి .. 10.090.03, 8.4.017.03

త్రి॒పాదూ॒ర్ధ్వ ఉదై॒త్పురు॑షః॒ పాదో॑ఽస్యే॒హాభ॑వ॒త్పునః॑ . తతో॒ విష్వ॒ఙ్వ్య॑క్రామత్సాశనానశ॒నే అ॒భి .. 10.090.04, 8.4.017.04

తస్మా॑ద్వి॒రాళ॑జాయత వి॒రాజో॒ అధి॒ పూరు॑షః . స జా॒తో అత్య॑రిచ్యత ప॒శ్చాద్భూమి॒మథో॑ పు॒రః .. 10.090.05, 8.4.017.05

యత్పురు॑షేణ హ॒విషా॑ దే॒వా య॒జ్ఞమత॑న్వత . వ॒సం॒తో అ॑స్యాసీ॒దాజ్యం॑ గ్రీ॒ష్మ ఇ॒ధ్మః శ॒రద్ధ॒విః .. 10.090.06, 8.4.018.01

తం య॒జ్ఞం బ॒ర్హిషి॒ ప్రౌక్ష॒న్పురు॑షం జా॒తమ॑గ్ర॒తః . తేన॑ దే॒వా అ॑యజంత సా॒ధ్యా ఋష॑యశ్చ॒ యే .. 10.090.07, 8.4.018.02

తస్మా॑ద్య॒జ్ఞాత్స॑ర్వ॒హుతః॒ సంభృ॑తం పృషదా॒జ్యం . ప॒శూంతాఀశ్చ॑క్రే వాయ॒వ్యా॑నార॒ణ్యాన్గ్రా॒మ్యాశ్చ॒ యే .. 10.090.08, 8.4.018.03

తస్మా॑ద్య॒జ్ఞాత్స॑ర్వ॒హుత॒ ఋచః॒ సామా॑ని జజ్ఞిరే . ఛందాం॑సి జజ్ఞిరే॒ తస్మా॒ద్యజు॒స్తస్మా॑దజాయత .. 10.090.09, 8.4.018.04

తస్మా॒దశ్వా॑ అజాయంత॒ యే కే చో॑భ॒యాద॑తః . గావో॑ హ జజ్ఞిరే॒ తస్మా॒త్తస్మా॑జ్జా॒తా అ॑జా॒వయః॑ .. 10.090.10, 8.4.018.05

యత్పురు॑షం॒ వ్యద॑ధుః కతి॒ధా వ్య॑కల్పయన్ . ముఖం॒ కిమ॑స్య॒ కౌ బా॒హూ కా ఊ॒రూ పాదా॑ ఉచ్యేతే .. 10.090.11, 8.4.019.01

బ్రా॒హ్మ॒ణో॑ఽస్య॒ ముఖ॑మాసీద్బా॒హూ రా॑జ॒న్యః॑ కృ॒తః . ఊ॒రూ తద॑స్య॒ యద్వైశ్యః॑ ప॒ద్భ్యాం శూ॒ద్రో అ॑జాయత .. 10.090.12, 8.4.019.02

చం॒ద్రమా॒ మన॑సో జా॒తశ్చక్షోః॒ సూర్యో॑ అజాయత . ముఖా॒దింద్ర॑శ్చా॒గ్నిశ్చ॑ ప్రా॒ణాద్వా॒యుర॑జాయత .. 10.090.13, 8.4.019.03

నాభ్యా॑ ఆసీదం॒తరి॑క్షం శీ॒ర్ష్ణో ద్యౌః సమ॑వర్తత . ప॒ద్భ్యాం భూమి॒ర్దిశః॒ శ్రోత్రా॒త్తథా॑ లో॒కాఀ అ॑కల్పయన్ .. 10.090.14, 8.4.019.04

స॒ప్తాస్యా॑సన్పరి॒ధయ॒స్త్రిః స॒ప్త స॒మిధః॑ కృ॒తాః . దే॒వా యద్య॒జ్ఞం త॑న్వా॒నా అబ॑ధ్న॒న్పురు॑షం ప॒శుం .. 10.090.15, 8.4.019.05

య॒జ్ఞేన॑ య॒జ్ఞమ॑యజంత దే॒వాస్తాని॒ ధర్మా॑ణి ప్రథ॒మాన్యా॑సన్ . తే హ॒ నాకం॑ మహి॒మానః॑ సచంత॒ యత్ర॒ పూర్వే॑ సా॒ధ్యాః సంతి॑ దే॒వాః .. 10.090.16, 8.4.019.06

3. విష్ణు సూక్తం

అతో॑ దే॒వా అ॑వంతు నో॒ యతో॒ విష్ణు॑ర్విచక్ర॒మే . పృ॒థి॒వ్యాః స॒ప్త ధామ॑భిః .. 1.022.16, 1.2.7.1 {కాణ్వో మేధాతిథి . విష్ణుర్దేవో వా . గాయత్రీ}

ఇ॒దం విష్ణు॒ర్వి చ॑క్రమే త్రే॒ధా ని ద॑ధే ప॒దం . సమూ॑ళ్హమస్య పాంసు॒రే .. 1.022.17, 1.2.7.2 {కాణ్వో మేధాతిథి . విష్ణుః . గాయత్రీ}

త్రీణి॑ ప॒దా వి చ॑క్రమే॒ విష్ణు॑ర్గో॒పా అదా॑భ్యః . అతో॒ ధర్మా॑ణి ధా॒రయ॑న్ .. 1.022.18, 1.2.7.3 {కాణ్వో మేధాతిథి . విష్ణుః . గాయత్రీ}

విష్ణోః॒ కర్మా॑ణి పశ్యత॒ యతో॑ వ్ర॒తాని॑ పస్ప॒శే . ఇంద్ర॑స్య॒ యుజ్యః॒ సఖా॑ .. 1.022.19, 1.2.7.4 {కాణ్వో మేధాతిథి . విష్ణుః . గాయత్రీ}

తద్విష్ణోః॑ పర॒మం ప॒దం సదా॑ పశ్యంతి సూ॒రయః॑ . ది॒వీ॑వ॒ చక్షు॒రాత॑తం .. 1.022.20, 1.2.7.5 {కాణ్వో మేధాతిథి . విష్ణుః . గాయత్రీ}

తద్విప్రా॑సో విప॒న్యవో॑ జాగృ॒వాంసః॒ సమిం॑ధతే . విష్ణో॒ర్యత్ప॑ర॒మం ప॒దం .. 1.022.21, 1.2.7.6 {కాణ్వో మేధాతిథి . విష్ణుః . గాయత్రీ}

విష్ణోర్నుకమితి షడృచస్య సూక్తస్యౌచధ్యోదీర్ఘతమా విష్ణుస్త్రిష్టుప్ .

విష్ణో॒ర్ను కం॑ వీ॒ర్యా॑ణి॒ ప్ర వో॑చం॒ యః పార్థి॑వాని విమ॒మే రజాం॑సి . యో అస్క॑భాయ॒దుత్త॑రం స॒ధస్థం॑ విచక్రమా॒ణస్త్రే॒ధోరు॑గా॒యః .. 1.154.01, 2.2.024.01

ప్ర తద్విష్ణుః॑ స్తవతే వీ॒ర్యే॑ణ మృ॒గో న భీ॒మః కు॑చ॒రో గి॑రి॒ష్ఠాః . యస్యో॒రుషు॑ త్రి॒షు వి॒క్రమ॑ణేష్వధిక్షి॒యంతి॒ భువ॑నాని॒ విశ్వా॑ .. 1.154.02, 2.2.024.02

ప్ర విష్ణ॑వే శూ॒షమే॑తు॒ మన్మ॑ గిరి॒క్షిత॑ ఉరుగా॒యాయ॒ వృష్ణే॑ . య ఇ॒దం దీ॒ర్ఘం ప్రయ॑తం స॒ధస్థ॒మేకో॑ విమ॒మే త్రి॒భిరిత్ప॒దేభిః॑ .. 1.154.03, 2.2.024.03

యస్య॒ త్రీ పూ॒ర్ణా మధు॑నా ప॒దాన్యక్షీ॑యమాణా స్వ॒ధయా॒ మదం॑తి . య ఉ॑ త్రి॒ధాతు॑ పృథి॒వీము॒త ద్యామేకో॑ దా॒ధార॒ భువ॑నాని॒ విశ్వా॑ .. 1.154.04, 2.2.024.04

తద॑స్య ప్రి॒యమ॒భి పాథో॑ అశ్యాం॒ నరో॒ యత్ర॑ దేవ॒యవో॒ మదం॑తి . ఉ॒రు॒క్ర॒మస్య॒ స హి బంధు॑రి॒త్థా విష్ణోః॑ ప॒దే ప॑ర॒మే మధ్వ॒ ఉత్సః॑ .. 1.154.05, 2.2.024.05

తా వాం॒ వాస్తూ॑న్యుశ్మసి॒ గమ॑ధ్యై॒ యత్ర॒ గావో॒ భూరి॑శృంగా అ॒యాసః॑ . అత్రాహ॒ తదు॑రుగా॒యస్య॒ వృష్ణః॑ పర॒మం ప॒దమవ॑ భాతి॒ భూరి॑ .. 1.154.06, 2.2.024.06

ప్రవఃపాంతమితి షడృచస్య సూక్తస్యౌచథ్యోదీర్ఘతమా ఆద్యానాంతిసృణామింద్రావిష్ణూ తతస్తిసృణాంవిష్ణుర్జగతీ .

ప్ర వః॒ పాంత॒మంధ॑సో ధియాయ॒తే మ॒హే శూరా॑య॒ విష్ణ॑వే చార్చత . యా సాను॑ని॒ పర్వ॑తానా॒మదా॑భ్యా మ॒హస్త॒స్థతు॒రర్వ॑తేవ సా॒ధునా॑ .. 1.155.01, 2.2.025.01

త్వే॒షమి॒త్థా స॒మర॑ణం॒ శిమీ॑వతో॒రింద్రా॑విష్ణూ సుత॒పా వా॑మురుష్యతి . యా మర్త్యా॑య ప్రతిధీ॒యమా॑న॒మిత్కృ॒శానో॒రస్తు॑రస॒నాము॑రు॒ష్యథః॑ .. 1.155.02, 2.2.025.02

తా ఈం॑ వర్ధంతి॒ మహ్య॑స్య॒ పౌంస్యం॒ ని మా॒తరా॑ నయతి॒ రేత॑సే భు॒జే . దధా॑తి పు॒త్రోఽవ॑రం॒ పరం॑ పి॒తుర్నామ॑ తృ॒తీయ॒మధి॑ రోచ॒నే ది॒వః .. 1.155.03, 2.2.025.03

తత్త॒దిద॑స్య॒ పౌంస్యం॑ గృణీమసీ॒నస్య॑ త్రా॒తుర॑వృ॒కస్య॑ మీ॒ళ్హుషః॑ . యః పార్థి॑వాని త్రి॒భిరిద్విగా॑మభిరు॒రు క్రమి॑ష్టోరుగా॒యాయ॑ జీ॒వసే॑ .. 1.155.04, 2.2.025.04

ద్వే ఇద॑స్య॒ క్రమ॑ణే స్వ॒ర్దృశో॑ఽభి॒ఖ్యాయ॒ మర్త్యో॑ భురణ్యతి . తృ॒తీయ॑మస్య॒ నకి॒రా ద॑ధర్షతి॒ వయ॑శ్చ॒న ప॒తయం॑తః పత॒త్రిణః॑ .. 1.155.05, 2.2.025.05

చ॒తుర్భిః॑ సా॒కం న॑వ॒తిం చ॒ నామ॑భిశ్చ॒క్రం న వృ॒త్తం వ్యతీఀ॑రవీవిపత్ . బృ॒హచ్ఛ॑రీరో వి॒మిమా॑న॒ ఋక్వ॑భి॒ర్యువాకు॑మారః॒ ప్రత్యే॑త్యాహ॒వం .. 1.155.06, 2.2.025.06

భవామిత్రఇతి పంచర్చస్య సూక్తస్యౌచథ్యోదీర్ఘతమావిష్ణుర్జగతీ .

భవా॑ మి॒త్రో న శేవ్యో॑ ఘృ॒తాసు॑తి॒ర్విభూ॑తద్యుమ్న ఏవ॒యా ఉ॑ స॒ప్రథాః॑ . అధా॑ తే విష్ణో వి॒దుషా॑ చి॒దర్ధ్యః॒ స్తోమో॑ య॒జ్ఞశ్చ॒ రాధ్యో॑ హ॒విష్మ॑తా .. 1.156.01, 2.2.026.01

యః పూ॒ర్వ్యాయ॑ వే॒ధసే॒ నవీ॑యసే సు॒మజ్జా॑నయే॒ విష్ణ॑వే॒ దదా॑శతి . యో జా॒తమ॑స్య మహ॒తో మహి॒ బ్రవ॒త్సేదు॒ శ్రవో॑భి॒ర్యుజ్యం॑ చిద॒భ్య॑సత్ .. 1.156.02, 2.2.026.02

తము॑ స్తోతారః పూ॒ర్వ్యం యథా॑ వి॒ద ఋ॒తస్య॒ గర్భం॑ జ॒నుషా॑ పిపర్తన . ఆస్య॑ జా॒నంతో॒ నామ॑ చిద్వివక్తన మ॒హస్తే॑ విష్ణో సుమ॒తిం భ॑జామహే .. 1.156.03, 2.2.026.03

తమ॑స్య॒ రాజా॒ వరు॑ణ॒స్తమ॒శ్వినా॒ క్రతుం॑ సచంత॒ మారు॑తస్య వే॒ధసః॑ . దా॒ధార॒ దక్ష॑ముత్త॒మమ॑హ॒ర్విదం॑ వ్ర॒జం చ॒ విష్ణుః॒ సఖి॑వాఀ అపోర్ణు॒తే .. 1.156.04, 2.2.026.04

ఆ యో వి॒వాయ॑ స॒చథా॑య॒ దైవ్య॒ ఇంద్రా॑య॒ విష్ణుః॑ సు॒కృతే॑ సు॒కృత్త॑రః . వే॒ధా అ॑జిన్వత్త్రిషధ॒స్థ ఆర్య॑మృ॒తస్య॑ భా॒గే యజ॑మాన॒మాభ॑జత్ .. 1.156.05, 2.2.026.05

సంవామిత్యష్టర్చస్య సూక్తస్య బార్హస్పత్యోభరద్వాజఇంద్రావిష్ణూత్రిష్టుప్ .

సం వాం॒ కర్మ॑ణా॒ సమి॒షా హి॑నో॒మీంద్రా॑విష్ణూ॒ అప॑సస్పా॒రే అ॒స్య . జు॒షేథాం॑ య॒జ్ఞం ద్రవి॑ణం చ ధత్త॒మరి॑ష్టైర్నః ప॒థిభిః॑ పా॒రయం॑తా .. 6.069.01, 5.1.013.01

యా విశ్వా॑సాం జని॒తారా॑ మతీ॒నామింద్రా॒విష్ణూ॑ క॒లశా॑ సోమ॒ధానా॑ . ప్ర వాం॒ గిరః॑ శ॒స్యమా॑నా అవంతు॒ ప్ర స్తోమా॑సో గీ॒యమా॑నాసో అ॒ర్కైః .. 6.069.02, 5.1.013.02

ఇంద్రా॑విష్ణూ మదపతీ మదానా॒మా సోమం॑ యాతం॒ ద్రవి॑ణో॒ దధా॑నా . సం వా॑మంజంత్వ॒క్తుభి॑ర్మతీ॒నాం సం స్తోమా॑సః శ॒స్యమా॑నాస ఉ॒క్థైః .. 6.069.03, 5.1.013.03

ఆ వా॒మశ్వా॑సో అభిమాతి॒షాహ॒ ఇంద్రా॑విష్ణూ సధ॒మాదో॑ వహంతు . జు॒షేథాం॒ విశ్వా॒ హవ॑నా మతీ॒నాముప॒ బ్రహ్మా॑ణి శృణుతం॒ గిరో॑ మే .. 6.069.04, 5.1.013.04

ఇంద్రా॑విష్ణూ॒ తత్ప॑న॒యాయ్యం॑ వాం॒ సోమ॑స్య॒ మద॑ ఉ॒రు చ॑క్రమాథే . అకృ॑ణుతమం॒తరి॑క్షం॒ వరీ॒యోఽప్ర॑థతం జీ॒వసే॑ నో॒ రజాం॑సి .. 6.069.05, 5.1.013.05

ఇంద్రా॑విష్ణూ హ॒విషా॑ వావృధా॒నాగ్రా॑ద్వానా॒ నమ॑సా రాతహవ్యా . ఘృతా॑సుతీ॒ ద్రవి॑ణం ధత్తమ॒స్మే స॑ము॒ద్రః స్థః॑ క॒లశః॑ సోమ॒ధానః॑ .. 6.069.06, 5.1.013.06

ఇంద్రా॑విష్ణూ॒ పిబ॑తం॒ మధ్వో॑ అ॒స్య సోమ॑స్య దస్రా జ॒ఠరం॑ పృణేథాం . ఆ వా॒మంధాం॑సి మది॒రాణ్య॑గ్మ॒న్నుప॒ బ్రహ్మా॑ణి శృణుతం॒ హవం॑ మే .. 6.069.07, 5.1.013.07

ఉ॒భా జి॑గ్యథు॒ర్న పరా॑ జయేథే॒ న పరా॑ జిగ్యే కత॒రశ్చ॒నైనోః॑ . ఇంద్ర॑శ్చ విష్ణో॒ యదప॑స్పృధేథాం త్రే॒ధా స॒హస్రం॒ వి తదై॑రయేథాం .. 6.069.08, 5.1.013.08

పరోమాత్రయేతి సప్తర్చస్య సూక్తస్య మైత్రావరుణిర్వసిష్టోవిష్ణుః ఉరుంయజ్ఞాయేతితిసృణామింద్రావిష్ణూత్రిష్టుప్ .

ప॒రో మాత్ర॑యా త॒న్వా॑ వృధాన॒ న తే॑ మహి॒త్వమన్వ॑శ్నువంతి . ఉ॒భే తే॑ విద్మ॒ రజ॑సీ పృథి॒వ్యా విష్ణో॑ దేవ॒ త్వం ప॑ర॒మస్య॑ విత్సే .. 7.099.01, 5.6.024.01

న తే॑ విష్ణో॒ జాయ॑మానో॒ న జా॒తో దేవ॑ మహి॒మ్నః పర॒మంత॑మాప . ఉద॑స్తభ్నా॒ నాక॑మృ॒ష్వం బృ॒హంతం॑ దా॒ధర్థ॒ ప్రాచీం॑ క॒కుభం॑ పృథి॒వ్యాః .. 7.099.02, 5.6.024.02

ఇరా॑వతీ ధేను॒మతీ॒ హి భూ॒తం సూ॑యవ॒సినీ॒ మను॑షే దశ॒స్యా . వ్య॑స్తభ్నా॒ రోద॑సీ విష్ణవే॒తే దా॒ధర్థ॑ పృథి॒వీమ॒భితో॑ మ॒యూఖైః॑ .. 7.099.03, 5.6.024.03

ఉ॒రుం య॒జ్ఞాయ॑ చక్రథురు లో॒కం జ॒నయం॑తా॒ సూర్య॑ము॒షాస॑మ॒గ్నిం . దాస॑స్య చిద్వృషశి॒ప్రస్య॑ మా॒యా జ॒ఘ్నథు॑ర్నరా పృత॒నాజ్యే॑షు .. 7.099.04, 5.6.024.04

ఇంద్రా॑విష్ణూ దృంహి॒తాః శంబ॑రస్య॒ నవ॒ పురో॑ నవ॒తిం చ॑ శ్నథిష్టం . శ॒తం వ॒ర్చినః॑ స॒హస్రం॑ చ సా॒కం హ॒థో అ॑ప్ర॒త్యసు॑రస్య వీ॒రాన్ .. 7.099.05, 5.6.024.05

ఇ॒యం మ॑నీ॒షా బృ॑హ॒తీ బృ॒హంతో॑రుక్ర॒మా త॒వసా॑ వ॒ర్ధయం॑తీ . ర॒రే వాం॒ స్తోమం॑ వి॒దథే॑షు విష్ణో॒ పిన్వ॑త॒మిషో॑ వృ॒జనే॑ష్వింద్ర .. 7.099.06, 5.6.024.06

వష॑ట్ తే విష్ణవా॒స ఆ కృ॑ణోమి॒ తన్మే॑ జుషస్వ శిపివిష్ట హ॒వ్యం . వర్ధం॑తు త్వా సుష్టు॒తయో॒ గిరో॑ మే యూ॒యం పా॑త స్వ॒స్తిభిః॒ సదా॑ నః .. 7.099.07, 5.6.024.07

నూమర్తఇతి సప్తర్చస్య సూక్తస్య మైత్రావరుణిర్వసిష్ఠోవిష్ణుస్త్రిష్టుప్ .

నూ మర్తో॑ దయతే సని॒ష్యన్యో విష్ణ॑వ ఉరుగా॒యాయ॒ దాశ॑త్ . ప్ర యః స॒త్రాచా॒ మన॑సా॒ యజా॑త ఏ॒తావం॑తం॒ నర్య॑మా॒వివా॑సాత్ .. 7.100.01, 5.6.025.01

త్వం వి॑ష్ణో సుమ॒తిం వి॒శ్వజ॑న్యా॒మప్ర॑యుతామేవయావో మ॒తిం దాః॑ . పర్చో॒ యథా॑ నః సువి॒తస్య॒ భూరే॒రశ్వా॑వతః పురుశ్చం॒ద్రస్య॑ రా॒యః .. 7.100.02, 5.6.025.02

త్రిర్దే॒వః పృ॑థి॒వీమే॒ష ఏ॒తాం వి చ॑క్రమే శ॒తర్చ॑సం మహి॒త్వా . ప్ర విష్ణు॑రస్తు త॒వస॒స్తవీ॑యాంత్వే॒షం హ్య॑స్య॒ స్థవి॑రస్య॒ నామ॑ .. 7.100.03, 5.6.025.03

వి చ॑క్రమే పృథి॒వీమే॒ష ఏ॒తాం క్షేత్రా॑య॒ విష్ణు॒ర్మను॑షే దశ॒స్యన్ . ధ్రు॒వాసో॑ అస్య కీ॒రయో॒ జనా॑స ఉరుక్షి॒తిం సు॒జని॑మా చకార .. 7.100.04, 5.6.025.04

ప్ర తత్తే॑ అ॒ద్య శి॑పివిష్ట॒ నామా॒ర్యః శం॑సామి వ॒యునా॑ని వి॒ద్వాన్ . తం త్వా॑ గృణామి త॒వస॒మత॑వ్యా॒న్క్షయం॑తమ॒స్య రజ॑సః పరా॒కే .. 7.100.05, 5.6.025.05

కిమిత్తే॑ విష్ణో పరి॒చక్ష్యం॑ భూ॒త్ప్ర యద్వ॑వ॒క్షే శి॑పివి॒ష్టో అ॑స్మి . మా వర్పో॑ అ॒స్మదప॑ గూహ ఏ॒తద్యద॒న్యరూ॑పః సమి॒థే బ॒భూథ॑ .. 7.100.06, 5.6.025.06

వష॑ట్ తే విష్ణవా॒స ఆ కృ॑ణోమి॒ తన్మే॑ జుషస్వ శిపివిష్ట హ॒వ్యం . వర్ధం॑తు త్వా సుష్టు॒తయో॒ గిరో॑ మే యూ॒యం పా॑త స్వ॒స్తిభిః॒ సదా॑ నః .. 7.100.07, 5.6.025.07

4. పంచరుద్ర సూక్తం

కద్రుద్రాయేతినవర్చస్య సూక్తస్య ఘౌరః కణ్వోరుద్రస్తృతీయాయామిత్రావరుణౌచసప్తమ్యాదితృచస్య సోమో గాయత్ర్యంత్యానుష్టుప్ .

కద్రు॒ద్రాయ॒ ప్రచే॑తసే మీ॒ళ్హుష్ట॑మాయ॒ తవ్య॑సే . వో॒చేమ॒ శంత॑మం హృ॒దే .. 1.043.01, 1.3.026.01

యథా॑ నో॒ అది॑తిః॒ కర॒త్పశ్వే॒ నృభ్యో॒ యథా॒ గవే॑ . యథా॑ తో॒కాయ॑ రు॒ద్రియం॑ .. 1.043.02, 1.3.026.02

యథా॑ నో మి॒త్రో వరు॑ణో॒ యథా॑ రు॒ద్రశ్చికే॑తతి . యథా॒ విశ్వే॑ స॒జోష॑సః .. 1.043.03, 1.3.026.03

గా॒థప॑తిం మే॒ధప॑తిం రు॒ద్రం జలా॑షభేషజం . తచ్ఛం॒యోః సు॒మ్నమీ॑మహే .. 1.043.04, 1.3.026.04

యః శు॒క్ర ఇ॑వ॒ సూర్యో॒ హిర॑ణ్యమివ॒ రోచ॑తే . శ్రేష్ఠో॑ దే॒వానాం॒ వసుః॑ .. 1.043.05, 1.3.026.05

శం నః॑ కర॒త్యర్వ॑తే సు॒గం మే॒షాయ॑ మే॒ష్యే॑ . నృభ్యో॒ నారి॑భ్యో॒ గవే॑ .. 1.043.06, 1.3.027.01

అ॒స్మే సో॑మ॒ శ్రియ॒మధి॒ ని ధే॑హి శ॒తస్య॑ నృ॒ణాం . మహి॒ శ్రవ॑స్తువినృ॒మ్ణం .. 1.043.07, 1.3.027.02

మా నః॑ సోమపరి॒బాధో॒ మారా॑తయో జుహురంత . ఆ న॑ ఇందో॒ వాజే॑ భజ .. 1.043.08, 1.3.027.03

యాస్తే॑ ప్ర॒జా అ॒మృత॑స్య॒ పర॑స్మిం॒ధామ॑న్నృ॒తస్య॑ . మూ॒ర్ధా నాభా॑ సోమ వేన ఆ॒భూషం॑తీః సోమ వేదః .. 1.043.09, 1.3.027.04

ఇమారుద్రాయేత్యేకాదశర్చస్య సూక్తస్య కుత్సోరుద్రోజగతీఅంత్యేద్వేత్రిష్టుభౌ .

ఇ॒మా రు॒ద్రాయ॑ త॒వసే॑ కప॒ర్దినే॑ క్ష॒యద్వీ॑రాయ॒ ప్ర భ॑రామహే మ॒తీః . యథా॒ శమస॑ద్ద్వి॒పదే॒ చతు॑ష్పదే॒ విశ్వం॑ పు॒ష్టం గ్రామే॑ అ॒స్మిన్న॑నాతు॒రం .. 1.114.01, 1.8.5.1

మృ॒ళా నో॑ రుద్రో॒త నో॒ మయ॑స్కృధి క్ష॒యద్వీ॑రాయ॒ నమ॑సా విధేమ తే . యచ్ఛం చ॒ యోశ్చ॒ మను॑రాయే॒జే పి॒తా తద॑శ్యామ॒ తవ॑ రుద్ర॒ ప్రణీ॑తిషు .. 1.114.02, 1.8.5.2

అ॒శ్యామ॑ తే సుమ॒తిం దే॑వయ॒జ్యయా॑ క్ష॒యద్వీ॑రస్య॒ తవ॑ రుద్ర మీఢ్వః . సు॒మ్నా॒యన్నిద్విశో॑ అ॒స్మాక॒మా చ॒రారి॑ష్టవీరా జుహవామ తే హ॒విః .. 1.114.03, 1.8.5.3

త్వే॒షం వ॒యం రు॒ద్రం య॑జ్ఞ॒సాధం॑ వం॒కుం క॒విమవ॑సే॒ ని హ్వ॑యామహే . ఆ॒రే అ॒స్మద్దైవ్యం॒ హేళో॑ అస్యతు సుమ॒తిమిద్వ॒యమ॒స్యా వృ॑ణీమహే .. 1.114.04, 1.8.5.4

ది॒వో వ॑రా॒హమ॑రు॒షం క॑ప॒ర్దినం॑ త్వే॒షం రూ॒పం నమ॑సా॒ ని హ్వ॑యామహే . హస్తే॒ బిభ్ర॑ద్భేష॒జా వార్యా॑ణి॒ శర్మ॒ వర్మ॑ చ్ఛ॒ర్దిర॒స్మభ్యం॑ యంసత్ .. 1.114.05, 1.8.5.5

ఇ॒దం పి॒త్రే మ॒రుతా॑ముచ్యతే॒ వచః॑ స్వా॒దోః స్వాదీ॑యో రు॒ద్రాయ॒ వర్ధ॑నం . రాస్వా॑ చ నో అమృత మర్త॒భోజ॑నం॒ త్మనే॑ తో॒కాయ॒ తన॑యాయ మృళ .. 1.114.06, 1.8.6.1

మా నో॑ మ॒హాంత॑ము॒త మా నో॑ అర్భ॒కం మా న॒ ఉక్షం॑తము॒త మా న॑ ఉక్షి॒తం . మా నో॑ వధీః పి॒తరం॒ మోత మా॒తరం॒ మా నః॑ ప్రి॒యాస్త॒న్వో॑ రుద్ర రీరిషః .. 1.114.07, 1.8.6.2

మా న॑స్తో॒కే తన॑యే॒ మా న॑ ఆ॒యౌ మా నో॒ గోషు॒ మా నో॒ అశ్వే॑షు రీరిషః . వీ॒రాన్మా నో॑ రుద్ర భామి॒తో వ॑ధీర్హ॒విష్మం॑తః॒ సద॒మిత్త్వా॑ హవామహే .. 1.114.08, 1.8.6.3

ఉప॑ తే॒ స్తోమా॑న్పశు॒పా ఇ॒వాక॑రం॒ రాస్వా॑ పితర్మరుతాం సు॒మ్నమ॒స్మే . భ॒ద్రా హి తే॑ సుమ॒తిర్మృ॑ళ॒యత్త॒మాథా॑ వ॒యమవ॒ ఇత్తే॑ వృణీమహే .. 1.114.09, 1.8.6.4

ఆ॒రే తే॑ గో॒ఘ్నము॒త పూ॑రుష॒ఘ్నం క్షయ॑ద్వీర సు॒మ్నమ॒స్మే తే॑ అస్తు . మృ॒ళా చ॑ నో॒ అధి॑ చ బ్రూహి దే॒వాధా॑ చ నః॒ శర్మ॑ యచ్ఛ ద్వి॒బర్హాః॑ .. 1.114.10, 1.8.6.5

అవో॑చామ॒ నమో॑ అస్మా అవ॒స్యవః॑ శృ॒ణోతు॑ నో॒ హవం॑ రు॒ద్రో మ॒రుత్వా॑న్ . తన్నో॑ మి॒త్రో వరు॑ణో మామహంతా॒మది॑తిః॒ సింధుః॑ పృథి॒వీ ఉ॒త ద్యౌః .. 1.114.11, 1.8.6.6

ఆతేపితరితి పంచదశర్చస్య సూక్తస్య శౌనకో గృత్సమదోరుద్రోజగత్యంత్యాత్రిష్టుప్ .

ఆ తే॑ పితర్మరుతాం సు॒మ్నమే॑తు॒ మా నః॒ సూర్య॑స్య సం॒దృశో॑ యుయోథాః . అ॒భి నో॑ వీ॒రో అర్వ॑తి క్షమేత॒ ప్ర జా॑యేమహి రుద్ర ప్ర॒జాభిః॑ .. 2.033.01, 2.7.016.01

త్వాద॑త్తేభీ రుద్ర॒ శంత॑మేభిః శ॒తం హిమా॑ అశీయ భేష॒జేభిః॑ . వ్య1॒॑స్మద్ద్వేషో॑ విత॒రం వ్యంహో॒ వ్యమీ॑వాశ్చాతయస్వా॒ విషూ॑చీః .. 2.033.02, 2.7.016.02

శ్రేష్ఠో॑ జా॒తస్య॑ రుద్ర శ్రి॒యాసి॑ త॒వస్త॑మస్త॒వసాం॑ వజ్రబాహో . పర్షి॑ ణః పా॒రమంహ॑సః స్వ॒స్తి విశ్వా॑ అ॒భీ॑తీ॒ రప॑సో యుయోధి .. 2.033.03, 2.7.016.03

మా త్వా॑ రుద్ర చుక్రుధామా॒ నమో॑భి॒ర్మా దుష్టు॑తీ వృషభ॒ మా సహూ॑తీ . ఉన్నో॑ వీ॒రాఀ అ॑ర్పయ భేష॒జేభి॑ర్భి॒షక్త॑మం త్వా భి॒షజాం॑ శృణోమి .. 2.033.04, 2.7.016.04

హవీ॑మభి॒ర్హవ॑తే॒ యో హ॒విర్భి॒రవ॒ స్తోమే॑భీ రు॒ద్రం ది॑షీయ . ఋ॒దూ॒దరః॑ సు॒హవో॒ మా నో॑ అ॒స్యై బ॒భ్రుః సు॒శిప్రో॑ రీరధన్మ॒నాయై॑ .. 2.033.05, 2.7.016.05

ఉన్మా॑ మమంద వృష॒భో మ॒రుత్వాం॒త్వక్షీ॑యసా॒ వయ॑సా॒ నాధ॑మానం . ఘృణీ॑వ చ్ఛా॒యామ॑ర॒పా అ॑శీ॒యా వి॑వాసేయం రు॒ద్రస్య॑ సు॒మ్నం .. 2.033.06, 2.7.017.01

క్వ1॒॑ స్య తే॑ రుద్ర మృళ॒యాకు॒ర్హస్తో॒ యో అస్తి॑ భేష॒జో జలా॑షః . అ॒ప॒భ॒ర్తా రప॑సో॒ దైవ్య॑స్యా॒భీ ను మా॑ వృషభ చక్షమీథాః .. 2.033.07, 2.7.017.02

ప్ర బ॒భ్రవే॑ వృష॒భాయ॑ శ్వితీ॒చే మ॒హో మ॒హీం సు॑ష్టు॒తిమీ॑రయామి . న॒మ॒స్యా క॑ల్మలీ॒కినం॒ నమో॑భిర్గృణీ॒మసి॑ త్వే॒షం రు॒ద్రస్య॒ నామ॑ .. 2.033.08, 2.7.017.03

స్థి॒రేభి॒రంగైః॑ పురు॒రూప॑ ఉ॒గ్రో బ॒భ్రుః శు॒క్రేభిః॑ పిపిశే॒ హిర॑ణ్యైః . ఈశా॑నాద॒స్య భువ॑నస్య॒ భూరే॒ర్న వా ఉ॑ యోషద్రు॒ద్రాద॑సు॒ర్యం॑ .. 2.033.09, 2.7.017.04

అర్హ॑న్బిభర్షి॒ సాయ॑కాని॒ ధన్వార్హ॑న్ని॒ష్కం య॑జ॒తం వి॒శ్వరూ॑పం . అర్హ॑న్ని॒దం ద॑యసే॒ విశ్వ॒మభ్వం॒ న వా ఓజీ॑యో రుద్ర॒ త్వద॑స్తి .. 2.033.10, 2.7.017.05

స్తు॒హి శ్రు॒తం గ॑ర్త॒సదం॒ యువా॑నం మృ॒గం న భీ॒మము॑పహ॒త్నుము॒గ్రం . మృ॒ళా జ॑రి॒త్రే రు॑ద్ర॒ స్తవా॑నో॒ఽన్యం తే॑ అ॒స్మన్ని వ॑పంతు॒ సేనాః॑ .. 2.033.11, 2.7.018.01

కు॒మా॒రశ్చి॑త్పి॒తరం॒ వంద॑మానం॒ ప్రతి॑ నానామ రుద్రోప॒యంతం॑ . భూరే॑ర్దా॒తారం॒ సత్ప॑తిం గృణీషే స్తు॒తస్త్వం భే॑ష॒జా రా॑స్య॒స్మే .. 2.033.12, 2.7.018.02

యా వో॑ భేష॒జా మ॑రుతః॒ శుచీ॑ని॒ యా శంత॑మా వృషణో॒ యా మ॑యో॒భు . యాని॒ మను॒రవృ॑ణీతా పి॒తా న॒స్తా శం చ॒ యోశ్చ॑ రు॒ద్రస్య॑ వశ్మి .. 2.033.13, 2.7.018.03

పరి॑ ణో హే॒తీ రు॒ద్రస్య॑ వృజ్యాః॒ పరి॑ త్వే॒షస్య॑ దుర్మ॒తిర్మ॒హీ గా॑త్ . అవ॑ స్థి॒రా మ॒ఘవ॑ద్భ్యస్తనుష్వ॒ మీఢ్వ॑స్తో॒కాయ॒ తన॑యాయ మృళ .. 2.033.14, 2.7.018.04

ఏ॒వా బ॑భ్రో వృషభ చేకితాన॒ యథా॑ దేవ॒ న హృ॑ణీ॒షే న హంసి॑ . హ॒వ॒న॒శ్రున్నో॑ రుద్రే॒హ బో॑ధి బృ॒హద్వ॑దేమ వి॒దథే॑ సు॒వీరాః॑ .. 2.033.15, 2.7.018.05

సోమారుద్రేతి చతురృచస్య సూక్తస్య బార్హస్పత్యోభరద్వాజః సోమారుద్రౌత్రిష్టుప్ .

సోమా॑రుద్రా ధా॒రయే॑థామసు॒ర్యం1॒॑ ప్ర వా॑మి॒ష్టయోఽర॑మశ్నువంతు . దమే॑దమే స॒ప్త రత్నా॒ దధా॑నా॒ శం నో॑ భూతం ద్వి॒పదే॒ శం చతు॑ష్పదే .. 6.074.01, 5.1.018.01

సోమా॑రుద్రా॒ వి వృ॑హతం॒ విషూ॑చీ॒మమీ॑వా॒ యా నో॒ గయ॑మావి॒వేశ॑ . ఆ॒రే బా॑ధేథాం॒ నిర్ఋ॑తిం పరా॒చైర॒స్మే భ॒ద్రా సౌ॑శ్రవ॒సాని॑ సంతు .. 6.074.02, 5.1.018.02

సోమా॑రుద్రా యు॒వమే॒తాన్య॒స్మే విశ్వా॑ త॒నూషు॑ భేష॒జాని॑ ధత్తం . అవ॑ స్యతం ముం॒చతం॒ యన్నో॒ అస్తి॑ త॒నూషు॑ బ॒ద్ధం కృ॒తమేనో॑ అ॒స్మత్ .. 6.074.03, 5.1.018.03

తి॒గ్మాయు॑ధౌ తి॒గ్మహే॑తీ సు॒శేవౌ॒ సోమా॑రుద్రావి॒హ సు మృ॑ళతం నః . ప్ర నో॑ ముంచతం॒ వరు॑ణస్య॒ పాశా॑ద్గోపా॒యతం॑ నః సుమన॒స్యమా॑నా .. 6.074.04, 5.1.018.04

ఇమారుద్రాయేతి చతురృచస్యసూక్తస్య మైత్రావరుణిర్వసిష్ఠో రుద్రోజగత్యంత్యాత్రిష్టుప్ .

ఇ॒మా రు॒ద్రాయ॑ స్థి॒రధ॑న్వనే॒ గిరః॑ క్షి॒ప్రేష॑వే దే॒వాయ॑ స్వ॒ధావ్నే॑ . అషా॑ళ్హాయ॒ సహ॑మానాయ వే॒ధసే॑ తి॒గ్మాయు॑ధాయ భరతా శృ॒ణోతు॑ నః .. 7.046.01, 5.4.013.01

స హి క్షయే॑ణ॒ క్షమ్య॑స్య॒ జన్మ॑నః॒ సామ్రా॑జ్యేన ది॒వ్యస్య॒ చేత॑తి . అవ॒న్నవం॑తీ॒రుప॑ నో॒ దుర॑శ్చరానమీ॒వో రు॑ద్ర॒ జాసు॑ నో భవ .. 7.046.02, 5.4.013.02

యా తే॑ ది॒ద్యుదవ॑సృష్టా ది॒వస్పరి॑ క్ష్మ॒యా చర॑తి॒ పరి॒ సా వృ॑ణక్తు నః . స॒హస్రం॑ తే స్వపివాత భేష॒జా మా న॑స్తో॒కేషు॒ తన॑యేషు రీరిషః .. 7.046.03, 5.4.013.03

మా నో॑ వధీ రుద్ర॒ మా పరా॑ దా॒ మా తే॑ భూమ॒ ప్రసి॑తౌ హీళి॒తస్య॑ . ఆ నో॑ భజ బ॒ర్హిషి॑ జీవశం॒సే యూ॒యం పా॑త స్వ॒స్తిభిః॒ సదా॑ నః .. 7.046.04, 5.4.013.04

త్వమ॑గ్నే రు॒ద్రో అసు॑రో మ॒హో ది॒వస్త్వం శర్ధో॒ మారు॑తం పృ॒క్ష ఈ॑శిషే . త్వం వాతై॑రరు॒ణైర్యా॑సి శంగ॒యస్త్వం పూ॒షా వి॑ధ॒తః పా॑సి॒ ను త్మనా॑ .. 2.001.06, 2.5.018.01 {శౌనకో గృత్సమదః . అగ్నిః . జగతీ}

ఆ వో॒ రాజా॑నమధ్వ॒రస్య॑ రు॒ద్రం హోతా॑రం సత్య॒యజం॒ రోద॑స్యోః . అ॒గ్నిం పు॒రా త॑నయి॒త్నోర॒చిత్తా॒ద్ధిర॑ణ్యరూప॒మవ॑సే కృణుధ్వం .. 4.003.01, 3.4.020.01 {గౌతమో వామదేవః . రుద్రః, అగ్నిః . త్రిష్టుప్}

తవ॑ శ్రి॒యే మ॒రుతో॑ మర్జయంత॒ రుద్ర॒ యత్తే॒ జని॑మ॒ చారు॑ చి॒త్రం . ప॒దం యద్విష్ణో॑రుప॒మం ని॒ధాయి॒ తేన॑ పాసి॒ గుహ్యం॒ నామ॒ గోనాం॑ .. 5.003.03, 3.8.016.03 {ఆత్రేయో వసుశ్రుతః . మరుద్రుద్రవిష్ణవః . త్రిష్టుప్}

తము॑ ష్టుహి॒ యః స్వి॒షుః సు॒ధన్వా॒ యో విశ్వ॑స్య॒ క్షయ॑తి భేష॒జస్య॑ . యక్ష్వా॑ మ॒హే సౌ॑మన॒సాయ॑ రు॒ద్రం నమో॑భిర్దే॒వమసు॑రం దువస్య .. 5.042.11, 4.2.019.01 {భౌమోత్రిః . రుద్రః . త్రిష్టుప్}

భువ॑నస్య పి॒తరం॑ గీ॒ర్భిరా॒భీ రు॒ద్రం దివా॑ వ॒ర్ధయా॑ రు॒ద్రమ॒క్తౌ . బృ॒హంత॑మృ॒ష్వమ॒జరం॑ సుషు॒మ్నమృధ॑గ్ఘువేమ క॒వినే॑షి॒తాసః॑ .. 6.049.10, 4.8.6.5 {భారద్వాజ ఋజిశ్వా . విశ్వదేవాః . త్రిష్టుప్}

అ॒యం మే॒ హస్తో॒ భగ॑వాన॒యం మే॒ భగ॑వత్తరః . అ॒యం మే॑ వి॒శ్వభే॑షజో॒ఽయం శి॒వాభి॑మర్శనః .. 10.060.12, 8.1.025.06 {గౌపాయనా బంధ్వాదయః . హస్తః . అనుష్టుప్}

త్ర్యం॑బకం యజామహే సు॒గంధిం॑ పుష్టి॒వర్ధ॑నం . ఉ॒ర్వా॒రు॒కమి॑వ॒ బంధ॑నాన్మృ॒త్యోర్ము॑క్షీయ॒ మామృతా॑త్ .. 7.059.12, 5.4.030.06 {మైత్రావరుణిర్వసిష్ఠః . రుద్రః . అనుష్టుప్}

నమో॑ మ॒హద్భ్యో॒ నమో॑ అర్భ॒కేభ్యో॒ నమో॒ యువ॑భ్యో॒ నమ॑ ఆశి॒నేభ్యః॑ . యజా॑మ దే॒వాన్యది॑ శ॒క్నవా॑మ॒ మా జ్యాయ॑సః॒ శంస॒మా వృ॑క్షి దేవాః .. 1.027.13, 1.2.024.03 {ఆజీగర్తిః శునఃశేపః . విశ్వదేవాః . త్రిష్టుప్}

5. శ్రీ సూక్తం (పరిశిష్టం)

[ఆనంద కర్దమ చిక్లీతాః శ్రీపుత్రాః శ్రీరగ్నిశ్చ ఆద్యాః తిస్రో, అనుష్టుభః, చతుర్థీ బృహతీ, పంచమీ షష్థ్యౌ త్రిష్టుభౌ, తతో, అష్టౌ అనుష్టుభః, అంత్యా, ఆస్తారపంక్తిః] [ఋగ్వేద మండల 5.087 సూక్తస్యానంతరం][ఋగ్వేద అష్టక 4.04.34 వర్గానంతరం]

హిర॑ణ్యవర్ణాం॒ హరి॑ణీం సు॒వర్ణ॑రజ॒తస్ర॑జాం . చం॒ద్రాం హి॒రణ్మ॑యీం ల॒క్ష్మీం జాత॑వేదో మ॒ ఆవ॑హ ..

తాం మ॒ ఆ వ॑హ॒ జాతవేదో ల॒క్ష్మీమన॑పగా॒మినీం॑ . యస్యాం॒ హిర॑ణ్యం విం॒దేయం॒ గామశ్వం॒ పురు॑షాన॒హం ..

అ॒శ్వ॒పూ॒ర్వాం ర॑థమ॒ధ్యాం హ॒స్తినా॑ద ప్ర॒బోధి॑నీం . శ్రియం॑ దే॒వీముప॑ హ్వయే॒ శ్రీర్మా॑ దే॒వీ జు॑షతాం ..

కాం॒ సో॒స్మి॒తాం హిర॑ణ్యప్రా॒కారా॑ మా॒ర్ద్రాం జ్వలం॑తీం తృ॒ప్తాం త॒ర్పయం॑తీం . ప॒ద్మే॒ స్థి॒తాం ప॒ద్మవ॑ర్ణాం॒ తామి॒హోప॑ హ్వయే॒ శ్రియం॑ ..

చం॒ద్రాం ప్ర॑భా॒సాం య॒శసా॒ జ్వలం॑తీం॒ శ్రియం॑ లో॒కే దే॒వజు॑ష్టాముదా॒రాం . తాం ప॒ద్మినీ॑మీం॒ శర॑ణమ॒హం ప్ర ప॑ద్యేఽల॒క్ష్మీర్మే॑ నశ్యతాం॒ త్వాం వృ॑ణే ..

ఆ॒ది॒త్యవ॑ర్ణే॒ తప॒సోఽధి॑ జా॒తో వన॒స్పతి॒స్తవ॑ వృ॒క్షోఽథ బి॒ల్వః . తస్య॒ ఫలా॑ని॒ తప॒సా ను॑దంతు మా॒యా న్త॑రా॒ యాశ్చ॑ బా॒హ్యా, అ॑ల॒క్ష్మీః ..

ఉపై॑తు॒ మాం దే॑వస॒ఖః కీ॒ర్తిశ్చ॒ మణి॑నా స॒హ . ప్రా॒దు॒ర్భూ॒తోఽస్మి॑ రాష్ట్రే॒ఽస్మిన్ కీ॒ర్తిమృ॑ద్ధిం ద॒దాతు॑ మే ..

క్షుత్పి॑పా॒సామ॑లాం జ్యే॒ష్ఠామ॑ల॒క్ష్మీం నా॑శయా॒మ్యహం॑ . అభూ॑తి॒మస॑మృద్ధిం॒ చ సర్వాం॒ నిర్ణు॑ద మే॒ గృహా॑త్ ..

గంధ॑ద్వా॒రాం దు॑రాధ॒ర్షాం ని॒త్యపు॑ష్టాం కరీ॒షిణీం॑ . ఈ॒శ్వరీం॑ సర్వ॑భూతా॒నాం తామి॒హోప॑ హ్వయే॒ శ్రియం॑ ..

మన॑సః॒ కామ॒మాకూ॑తిం వా॒చః స॒త్యమ॑శీమహి . ప॒శూ॒నాం రూప॑మన్న॒స్య మయి॒ శ్రీః శ్ర॑యతాం॒ యశః॑ ..

కర్ద॑మే॒న ప్ర॑జా భూ॒తా మ॒యి సం॑భవ॒ కర్ద॑మ . శ్రియం॑ వా॒సయ॑ మే కు॒లే మా॒తరం॑ పద్మ॒మాలి॑నీం ..

ఆపః॒ సృజం॑తు॒ స్నిగ్ధా॑ని॒ చిక్లీ॑త॒ వస॑ మే గృ॒హే . ని చ॑ దే॒వీం మా॒తరం॒ శ్రియం॑ వా॒సయ॑ మే కు॒లే ..

ఆ॒ర్ద్రాం పు॒ష్కరి॑ణీం పు॒ష్టిం సు॒వర్ణా॑ హేమ॒మాలి॑నీం . సూ॒ర్యాం హి॒రణ్మ॑యీం లక్ష్మీం॒ జాత॑వేదో మ॒ ఆవహ ..

ఆ॒ర్ద్రాం యః॒ కరి॑ణీం య॒ష్టిం పిం॒గలాం॑ పద్మ॒మాలి॑నీం . చం॒ద్రాం హి॒రణ్మ॑యీం ల॒క్ష్మీం జాత॑వేదో మ॒ ఆవ॑హ ..

తాం మ॒ ఆవ॑హ జాతవేదో ల॒క్ష్మీమన॑పగా॒మినీం॑ . యస్యాం॒ హిర॑ణ్యం॒ ప్రభూ॑తం॒ గావో॑ దా॒స్యోఽశ్వా॑న్ విం॒దేయం॒ పురు॑షాన॒హం ..

యః శుచిః॒ ప్రయ॑తో భూ॒త్వా జు॒హుయా॑దాజ్య॒ మన్వ॑హం . శ్రియః॑ పం॒చద॑శర్చం॒ చ శ్రీ॒కామః॑ సత॒తం జ॑పేత్ ..

పద్మా॑న॒నే ప॑ద్మ॒విప॑ద్మప॒త్రే పద్మ॑ప్రియే॒ పద్మ॒దలా॑యతా॒క్షి . విశ్వ॑ప్రియే॒ విష్ణుమనో॑నుకూ॒లే త్వత్పా॑దప॒ద్మం మయి॒సం ని॑ ధత్స్వ ..

ప॒ద్మా॒న॒నే ప॑ద్మ ఊ॒రూ ప॒ద్మాక్షీ॑ పద్మ॒సంభ॑వే . తన్మే॑ భ॒జసి॑ పద్మా॒క్షీ॒ యే॒న సౌ॑ఖ్యం ల॒భామ్య॑హం ..

అశ్వ॑దా॒యీ గో॑దా॒యీ ధ॒నదా॑యీ మ॒హాధ॑నే . ధనం॑ మే॒ జుష॑తాం దే॒వి స॒ర్వకా॑మాంశ్చ॒ దేహి॑ మే ..

పుత్రపౌ॒త్ర ధ॑నం ధా॒న్యం హ॒స్త్యశ్వా॑దిగ॒వే ర॑థం . ప్ర॒జా॒నాం భ॑వసి మా॒తా॒, ఆ॒యుష్మం॑తం క॒రోతు॑ మే ..

ధన॑మ॒గ్నిర్ధ॑నం వా॒యుర్ధనం॒ సూర్యో॑ ధనం॒ వసుః॑ . ధన॒మింద్రో॒ బృహ॒స్పతి॒ర్వరు॑ణం॒ ధన॒మస్తు॑ తే ..

వైన॑తేయ॒ సోమం॑ పిబ॒ సోమం॑ పిబతు వృత్ర॒హా . సోమం॒ ధన॑స్య సో॒మినో॒ మహ్యం॒ దదా॑తు సో॒మినః॑ ..

న క్రోధో న చ॑ మాత్స॒ర్యం॒ న॒ లోభో॑ నాశు॒భా మ॑తిః . భవం॑తి॒ కృత॑పుణ్యా॒నాం భ॒క్త్యా శ్రీసూ॑క్త॒ జాపి॑నాం ..

సరసిజనిలయే సరో॑జహ॒స్తే ధవలతరాంశుక గం॒ధమా॑ల్యశో॒భే . భగవతి హరివ॒ల్లభే॑ మనో॒జ్ఞే త్రిభువనభూతికరి ప్ర॑ సీద మ॒హ్యం ..

విష్ణు॑ప॒త్నీం క్ష॑మాం దే॒వీం మా॒ధవీం॑ మాధ॒వప్రి॑యాం . లక్ష్మీం॑ ప్రి॒యస॑ఖీం దే॒వీం న॒మామ్య॑చ్యుత॒వల్ల॑భాం ..

మ॒హా॒ల॒క్ష్మ్యై చ॑ వి॒ద్మహే॑ విష్ణుప॒త్నీ చ॑ ధీమహి . తన్నో॑ లక్ష్మీః ప్రచో॒దయా॑త్ ..

శ్రీ॒వర్చ॑స్వ॒మాయు॑ష్య॒మారో॑గ్య॒మావి॑ధా॒చ్చోభ॑మానం మహీ॒యతే॑ . ధ॒నం ధా॒న్యం ప॒శుం బ॒హుపు॑త్రలా॒భం శ॒తసం॑వత్స॒రం దీ॒ర్ఘమాయుః॑ ..

6. దేవీ సూక్తం

అహంరుద్రేభిరిత్యష్టర్చస్య సూక్తస్యాంభృణిర్వాగాంభృణిర్వాక్త్రిష్టుప్ద్వితీయాజగతీ .

అ॒హం రు॒ద్రేభి॒ర్వసు॑భిశ్చరామ్య॒హమా॑ది॒త్యైరు॒త వి॒శ్వదే॑వైః . అ॒హం మి॒త్రావరు॑ణో॒భా బి॑భర్మ్య॒హమిం॑ద్రా॒గ్నీ అ॒హమ॒శ్వినో॒భా .. 10.125.01, 8.7.011.01

అ॒హం సోమ॑మాహ॒నసం॑ బిభర్మ్య॒హం త్వష్టా॑రము॒త పూ॒షణం॒ భగం॑ . అ॒హం ద॑ధామి॒ ద్రవి॑ణం హ॒విష్మ॑తే సుప్రా॒వ్యే॒3॒॑ యజ॑మానాయ సున్వ॒తే .. 10.125.02, 8.7.011.02

అ॒హం రాష్ట్రీ॑ సం॒గమ॑నీ॒ వసూ॑నాం చికి॒తుషీ॑ ప్రథ॒మా య॒జ్ఞియా॑నాం . తాం మా॑ దే॒వా వ్య॑దధుః పురు॒త్రా భూరి॑స్థాత్రాం॒ భూర్యా॑వే॒శయం॑తీం .. 10.125.03, 8.7.011.03

మయా॒ సో అన్న॑మత్తి॒ యో వి॒పశ్య॑తి॒ యః ప్రాణి॑తి॒ య ఈం॑ శృ॒ణోత్యు॒క్తం . అ॒మం॒తవో॒ మాం త ఉప॑ క్షియంతి శ్రు॒ధి శ్రు॑త శ్రద్ధి॒వం తే॑ వదామి .. 10.125.04, 8.7.011.04

అ॒హమే॒వ స్వ॒యమి॒దం వ॑దామి॒ జుష్టం॑ దే॒వేభి॑రు॒త మాను॑షేభిః . యం కా॒మయే॒ తంత॑ము॒గ్రం కృ॑ణోమి॒ తం బ్ర॒హ్మాణం॒ తమృషిం॒ తం సు॑మే॒ధాం .. 10.125.05, 8.7.011.05

అ॒హం రు॒ద్రాయ॒ ధను॒రా త॑నోమి బ్రహ్మ॒ద్విషే॒ శర॑వే॒ హంత॒వా ఉ॑ . అ॒హం జనా॑య స॒మదం॑ కృణోమ్య॒హం ద్యావా॑పృథి॒వీ ఆ వి॑వేశ .. 10.125.06, 8.7.012.01

అ॒హం సు॑వే పి॒తర॑మస్య మూ॒ర్ధన్మమ॒ యోని॑ర॒ప్స్వ1॒॑న్తః స॑ము॒ద్రే . తతో॒ వి తి॑ష్ఠే॒ భువ॒నాను॒ విశ్వో॒తామూం ద్యాం వ॒ర్ష్మణోప॑ స్పృశామి .. 10.125.07, 8.7.012.02

అ॒హమే॒వ వాత॑ ఇవ॒ ప్ర వా॑మ్యా॒రభ॑మాణా॒ భువ॑నాని॒ విశ్వా॑ . ప॒రో ది॒వా ప॒ర ఏ॒నా పృ॑థి॒వ్యైతావ॑తీ మహి॒నా సం బ॑భూవ .. 10.125.08, 8.7.012.03

7. సరస్వతి సూక్తం

ఇయమదదాదితి చతుర్దశర్చస్య సూక్తస్య బార్హస్పత్యోభరద్వాజః సరస్వతీగాయత్రీ ఆద్యాస్తిస్రత్రయోదశీచజగత్యోంత్యాత్రిష్టుప్ .

ఇ॒యమ॑దదాద్రభ॒సమృ॑ణ॒చ్యుతం॒ దివో॑దాసం వధ్ర్య॒శ్వాయ॑ దా॒శుషే॑ . యా శశ్వం॑తమాచ॒ఖాదా॑వ॒సం ప॒ణిం తా తే॑ దా॒త్రాణి॑ తవి॒షా స॑రస్వతి .. 6.061.01, 4.8.030.01

ఇ॒యం శుష్మే॑భిర్బిస॒ఖా ఇ॑వారుజ॒త్సాను॑ గిరీ॒ణాం త॑వి॒షేభి॑రూ॒ర్మిభిః॑ . పా॒రా॒వ॒త॒ఘ్నీమవ॑సే సువృ॒క్తిభిః॒ సర॑స్వతీ॒మా వి॑వాసేమ ధీ॒తిభిః॑ .. 6.061.02, 4.8.030.02

సర॑స్వతి దేవ॒నిదో॒ ని బ॑ర్హయ ప్ర॒జాం విశ్వ॑స్య॒ బృస॑యస్య మా॒యినః॑ . ఉ॒త క్షి॒తిభ్యో॒ఽవనీ॑రవిందో వి॒షమే॑భ్యో అస్రవో వాజినీవతి .. 6.061.03, 4.8.030.03

ప్ర ణో॑ దే॒వీ సర॑స్వతీ॒ వాజే॑భిర్వా॒జినీ॑వతీ . ధీ॒నామ॑వి॒త్ర్య॑వతు .. 6.061.04, 4.8.030.04

యస్త్వా॑ దేవి సరస్వత్యుపబ్రూ॒తే ధనే॑ హి॒తే . ఇంద్రం॒ న వృ॑త్ర॒తూర్యే॑ .. 6.061.05, 4.8.030.05

త్వం దే॑వి సరస్వ॒త్యవా॒ వాజే॑షు వాజిని . రదా॑ పూ॒షేవ॑ నః స॒నిం .. 6.061.06, 4.8.031.01

ఉ॒త స్యా నః॒ సర॑స్వతీ ఘో॒రా హిర॑ణ్యవర్తనిః . వృ॒త్ర॒ఘ్నీ వ॑ష్టి సుష్టు॒తిం .. 6.061.07, 4.8.031.02

యస్యా॑ అనం॒తో అహ్రు॑తస్త్వే॒షశ్చ॑రి॒ష్ణుర॑ర్ణ॒వః . అమ॒శ్చర॑తి॒ రోరు॑వత్ .. 6.061.08, 4.8.031.03

సా నో॒ విశ్వా॒ అతి॒ ద్విషః॒ స్వసౄ॑ర॒న్యా ఋ॒తావ॑రీ . అత॒న్నహే॑వ॒ సూర్యః॑ .. 6.061.09, 4.8.031.04

ఉ॒త నః॑ ప్రి॒యా ప్రి॒యాసు॑ స॒ప్తస్వ॑సా॒ సుజు॑ష్టా . సర॑స్వతీ॒ స్తోమ్యా॑ భూత్ .. 6.061.10, 4.8.031.05

ఆ॒ప॒ప్రుషీ॒ పార్థి॑వాన్యు॒రు రజో॑ అం॒తరి॑క్షం . సర॑స్వతీ ని॒దస్పా॑తు .. 6.061.11, 4.8.032.01

త్రి॒ష॒ధస్థా॑ స॒ప్తధా॑తుః॒ పంచ॑ జా॒తా వ॒ర్ధయం॑తీ . వాజే॑వాజే॒ హవ్యా॑ భూత్ .. 6.061.12, 4.8.032.02

ప్ర యా మ॑హి॒మ్నా మ॒హినా॑సు॒ చేకి॑తే ద్యు॒మ్నేభి॑ర॒న్యా అ॒పసా॑మ॒పస్త॑మా . రథ॑ ఇవ బృహ॒తీ వి॒భ్వనే॑ కృ॒తోప॒స్తుత్యా॑ చికి॒తుషా॒ సర॑స్వతీ .. 6.061.13, 4.8.032.03

సర॑స్వత్య॒భి నో॑ నేషి॒ వస్యో॒ మాప॑ స్ఫరీః॒ పయ॑సా॒ మా న॒ ఆ ధ॑క్ . జు॒షస్వ॑ నః స॒ఖ్యా వే॒శ్యా॑ చ॒ మా త్వత్క్షేత్రా॒ణ్యర॑ణాని గన్మ .. 6.061.14, 4.8.032.04

ప్రక్షోదసేతి షడృచస్య సూక్తస్య మైత్రావరుణిర్వసిష్ఠః సరస్వతీతృతీయాయాః సరస్వాంస్త్రిష్టుప్ .

ప్ర క్షోద॑సా॒ ధాయ॑సా సస్ర ఏ॒షా సర॑స్వతీ ధ॒రుణ॒మాయ॑సీ॒ పూః . ప్ర॒బాబ॑ధానా ర॒థ్యే॑వ యాతి॒ విశ్వా॑ అ॒పో మ॑హి॒నా సింధు॑ర॒న్యాః .. 7.095.01, 5.6.019.01 {మైత్రావరుణిర్వసిష్ఠః . సరస్వతీ . త్రిష్టుప్}

ఏకా॑చేత॒త్సర॑స్వతీ న॒దీనాం॒ శుచి॑ర్య॒తీ గి॒రిభ్య॒ ఆ స॑ము॒ద్రాత్ . రా॒యశ్చేతం॑తీ॒ భువ॑నస్య॒ భూరే॑ర్ఘృ॒తం పయో॑ దుదుహే॒ నాహు॑షాయ .. 7.095.02, 5.6.019.02 {మైత్రావరుణిర్వసిష్ఠః . సరస్వతీ . త్రిష్టుప్}

స వా॑వృధే॒ నర్యో॒ యోష॑ణాసు॒ వృషా॒ శిశు॑ర్వృష॒భో య॒జ్ఞియా॑సు . స వా॒జినం॑ మ॒ఘవ॑ద్భ్యో దధాతి॒ వి సా॒తయే॑ త॒న్వం॑ మామృజీత .. 7.095.03, 5.6.019.03 {మైత్రావరుణిర్వసిష్ఠః . సరస్వాన్ . త్రిష్టుప్}

ఉ॒త స్యా నః॒ సర॑స్వతీ జుషా॒ణోప॑ శ్రవత్సు॒భగా॑ య॒జ్ఞే అ॒స్మిన్ . మి॒తజ్ఞు॑భిర్నమ॒స్యై॑రియా॒నా రా॒యా యు॒జా చి॒దుత్త॑రా॒ సఖి॑భ్యః .. 7.095.04, 5.6.019.04 {మైత్రావరుణిర్వసిష్ఠః . సరస్వతీ . త్రిష్టుప్}

ఇ॒మా జుహ్వా॑నా యు॒ష్మదా నమో॑భిః॒ ప్రతి॒ స్తోమం॑ సరస్వతి జుషస్వ . తవ॒ శర్మ॑న్ప్రి॒యత॑మే॒ దధా॑నా॒ ఉప॑ స్థేయామ శర॒ణం న వృ॒క్షం .. 7.095.05, 5.6.019.05 {మైత్రావరుణిర్వసిష్ఠః . సరస్వతీ . త్రిష్టుప్}

అ॒యము॑ తే సరస్వతి॒ వసి॑ష్ఠో॒ ద్వారా॑వృ॒తస్య॑ సుభగే॒ వ్యా॑వః . వర్ధ॑ శుభ్రే స్తువ॒తే రా॑సి॒ వాజా॑న్యూ॒యం పా॑త స్వ॒స్తిభిః॒ సదా॑ నః .. 7.095.06, 5.6.019.06 {మైత్రావరుణిర్వసిష్ఠః . సరస్వతీ . త్రిష్టుప్}

బృహదుగాయిషఇతి షడృచస్య సూక్తస్య మైత్రావరుణిర్వసిష్ఠః సరస్వతీ అంత్యానాంతిసృణాంసరస్వాన్ ఆద్యాబృహతీ ద్వితీయాసతో బృహతీ తృతీయాప్రస్తారపంక్తిః అంత్యాస్తిస్రోగాయత్ర్యః .

బృ॒హదు॑ గాయిషే॒ వచో॑ఽసు॒ర్యా॑ న॒దీనాం॑ . సర॑స్వతీ॒మిన్మ॑హయా సువృ॒క్తిభిః॒ స్తోమై॑ర్వసిష్ఠ॒ రోద॑సీ .. 7.096.01, 5.6.020.01

ఉ॒భే యత్తే॑ మహి॒నా శు॑భ్రే॒ అంధ॑సీ అధిక్షి॒యంతి॑ పూ॒రవః॑ . సా నో॑ బోధ్యవి॒త్రీ మ॒రుత్స॑ఖా॒ చోద॒ రాధో॑ మ॒ఘోనాం॑ .. 7.096.02, 5.6.020.02

భ॒ద్రమిద్భ॒ద్రా కృ॑ణవ॒త్సర॑స్వ॒త్యక॑వారీ చేతతి వా॒జినీ॑వతీ . గృ॒ణా॒నా జ॑మదగ్ని॒వత్స్తు॑వా॒నా చ॑ వసిష్ఠ॒వత్ .. 7.096.03, 5.6.020.03

జ॒నీ॒యంతో॒ న్వగ్ర॑వః పుత్రీ॒యంతః॑ సు॒దాన॑వః . సర॑స్వంతం హవామహే .. 7.096.04, 5.6.020.04

యే తే॑ సరస్వ ఊ॒ర్మయో॒ మధు॑మంతో ఘృత॒శ్చుతః॑ . తేభి॑ర్నోఽవి॒తా భ॑వ .. 7.096.05, 5.6.020.05

పీ॒పి॒వాంసం॒ సర॑స్వతః॒ స్తనం॒ యో వి॒శ్వద॑ర్శతః . భ॒క్షీ॒మహి॑ ప్ర॒జామిషం॑ .. 7.096.06, 5.6.020.06

అంబి॑తమే॒ నదీ॑తమే॒ దేవి॑తమే॒ సర॑స్వతి . అ॒ప్ర॒శ॒స్తా ఇ॑వ స్మసి॒ ప్రశ॑స్తిమంబ నస్కృధి .. 2.041.16, 2.8.010.01 {శౌనకో గృత్సమదః . సరస్వతీ . అనుష్టుప్}

త్వే విశ్వా॑ సరస్వతి శ్రి॒తాయూం॑షి దే॒వ్యాం . శు॒నహో॑త్రేషు మత్స్వ ప్ర॒జాం దే॑వి దిదిడ్ఢి నః .. 2.041.17, 2.8.010.02 {శౌనకో గృత్సమదః . సరస్వతీ . అనుష్టుప్}

ఇ॒మా బ్రహ్మ॑ సరస్వతి జు॒షస్వ॑ వాజినీవతి . యా తే॒ మన్మ॑ గృత్సమ॒దా ఋ॑తావరి ప్రి॒యా దే॒వేషు॒ జుహ్వ॑తి .. 2.041.18, 2.8.010.03 {శౌనకో గృత్సమదః . సరస్వతీ . బృహతీ}

పా॒వ॒కా నః॒ సర॑స్వతీ॒ వాజే॑భిర్వా॒జినీ॑వతీ . య॒జ్ఞం వ॑ష్టు ధి॒యావ॑సుః .. 1.003.10, 1.1.6.4 {వైశ్వామిత్రో మధుచ్ఛందాః . సరస్వతీ . గాయత్రీ}

చో॒ద॒యి॒త్రీ సూ॒నృతా॑నాం॒ చేతం॑తీ సుమతీ॒నాం . య॒జ్ఞం ద॑ధే॒ సర॑స్వతీ .. 1.003.11, 1.1.6.5 {వైశ్వామిత్రో మధుచ్ఛందాః . సరస్వతీ . గాయత్రీ}

మ॒హో అర్ణః॒ సర॑స్వతీ॒ ప్ర చే॑తయతి కే॒తునా॑ . ధియో॒ విశ్వా॒ వి రా॑జతి .. 1.003.12, 1.1.6.6 {వైశ్వామిత్రో మధుచ్ఛందాః . సరస్వతీ . గాయత్రీ}

సర॑స్వతీం దేవ॒యంతో॑ హవంతే॒ సర॑స్వతీమధ్వ॒రే తా॒యమా॑నే . సర॑స్వతీం సు॒కృతో॑ అహ్వయంత॒ సర॑స్వతీ దా॒శుషే॒ వార్యం॑ దాత్ .. 10.017.07, 7.6.024.02 {యామాయనో వేదశ్రవాః . సరస్వతీ . త్రిష్టుప్}

సర॑స్వతి॒ యా స॒రథం॑ య॒యాథ॑ స్వ॒ధాభి॑ర్దేవి పి॒తృభి॒ర్మదం॑తీ . ఆ॒సద్యా॒స్మిన్బ॒ర్హిషి॑ మాదయస్వానమీ॒వా ఇష॒ ఆ ధే॑హ్య॒స్మే .. 10.017.08, 7.6.024.03 {యామాయనో వేదశ్రవాః . సరస్వతీ . త్రిష్టుప్}

సర॑స్వతీం॒ యాం పి॒తరో॒ హవం॑తే దక్షి॒ణా య॒జ్ఞమ॑భి॒నక్ష॑మాణాః . స॒హ॒స్రా॒ర్ఘమి॒ళో అత్ర॑ భా॒గం రా॒యస్పోషం॒ యజ॑మానేషు ధేహి .. 10.017.09, 7.6.024.04 {యామాయనో వేదశ్రవాః . సరస్వతీ . త్రిష్టుప్}

ఆ నో॑ ది॒వో బృ॑హ॒తః పర్వ॑తా॒దా సర॑స్వతీ యజ॒తా గం॑తు య॒జ్ఞం . హవం॑ దే॒వీ జు॑జుషా॒ణా ఘృ॒తాచీ॑ శ॒గ్మాం నో॒ వాచ॑ముశ॒తీ శృ॑ణోతు .. 5.043.11, 4.2.022.01 {భౌమోత్రిః . విశ్వదేవాః . త్రిష్టుప్}

రా॒కామ॒హం సు॒హవాం॑ సుష్టు॒తీ హు॑వే శృ॒ణోతు॑ నః సు॒భగా॒ బోధ॑తు॒ త్మనా॑ . సీవ్య॒త్వపః॑ సూ॒చ్యాచ్ఛి॑ద్యమానయా॒ దదా॑తు వీ॒రం శ॒తదా॑యము॒క్థ్యం॑ .. 2.032.04, 2.7.015.04 {శౌనకో గృత్సమదః . రాకా . జగతీ}

యాస్తే॑ రాకే సుమ॒తయః॑ సు॒పేశ॑సో॒ యాభి॒ర్దదా॑సి దా॒శుషే॒ వసూ॑ని . తాభి॑ర్నో అ॒ద్య సు॒మనా॑ ఉ॒పాగ॑హి సహస్రపో॒షం సు॑భగే॒ రరా॑ణా .. 2.032.05, 2.7.015.05 {శౌనకో గృత్సమదః . రాకా . జగతీ}

అస్తి॒ హి వః॑ సజా॒త్యం॑ రిశాదసో॒ దేవా॑సో॒ అస్త్యాప్యం॑ . ప్ర ణః॒ పూర్వ॑స్మై సువి॒తాయ॑ వోచత మ॒క్షూ సు॒మ్నాయ॒ నవ్య॑సే .. 8.027.10, 6.2.032.05 {వైవస్వతోమనుః . విశ్వదేవాః . సతోబృహతీ}

సినీ॑వాలి॒ పృథు॑ష్టుకే॒ యా దే॒వానా॒మసి॒ స్వసా॑ . జు॒షస్వ॑ హ॒వ్యమాహు॑తం ప్ర॒జాం దే॑వి దిదిడ్ఢి నః .. 2.032.06, 2.7.015.06 {శౌనకో గృత్సమదః . సినీవాలీ . అనుష్టుప్}

యా సు॑బా॒హుః స్వం॑గు॒రిః సు॒షూమా॑ బహు॒సూవ॑రీ . తస్యై॑ వి॒శ్పత్న్యై॑ హ॒విః సి॑నీవా॒ల్యై జు॑హోతన .. 2.032.07, 2.7.015.07 {శౌనకో గృత్సమదః . సినీవాలీ . అనుష్టుప్}

యా గుం॒గూర్యా సి॑నీవా॒లీ యా రా॒కా యా సర॑స్వతీ . ఇం॒ద్రా॒ణీమ॑హ్వ ఊ॒తయే॑ వరుణా॒నీం స్వ॒స్తయే॑ .. 2.032.08, 2.7.015.08 {శౌనకో గృత్సమదః . లింగోక్తాః . అనుష్టుప్}

యస్తే॒ స్తనః॑ శశ॒యో యో మ॑యో॒భూర్యేన॒ విశ్వా॒ పుష్య॑సి॒ వార్యా॑ణి . యో ర॑త్న॒ధా వ॑సు॒విద్యః సు॒దత్రః॒ సర॑స్వతి॒ తమి॒హ ధాత॑వే కః .. 1.164.49, 2.3.023.03 {ఔచథ్యో దీర్ఘతమాః . సరస్వతీ . త్రిష్టుప్}

8. మేధా సూక్తం (పరిశిష్టం)

మే॒ధాం మహ్య॒మంగి॑రసో మే॒ధాం స॒ప్త ఋష॑యో దదుః . మే॒ధామింద్ర॑శ్చా॒గ్నిశ్చ॑ మే॒ధాం ధా॒తా ద॑దాతు తే ..1..

మే॒ధాం తే॒ వరు॑ణో రా॒జా మే॒ధాం దే॒వీ సర॑స్వతీ . మే॒ధాం తే॑, అ॒శ్వినౌ॑ దే॒వావా ధ॑త్తాం॒ పుష్క॑రస్రజా ..2..

యా మే॒ధా, అ॑ప్స॒రస్సు॑ గంధ॒ర్వేషు॑ చ॒ యన్మనః॑ . దైవీ॒ యా మాను॑షీ మే॒ధా సా మా॒మా వి॑శతాది॒మాం ..3..

యన్మే॒ నోక్తం॒ తద్ర॑మతాం॒ శకే॑యం॒ యద॑ను॒బ్రువే॑ . నిశా॑మతం॒ ని శా॑మహై॒ మయి॑ వ్ర॒తం స॒హ వ్ర॒తేషు భూయాసం॒ బ్రహ్మ॑ణా॒ సం గ॑మేమహి ..4..

శరీ॑రం మే॒ విచ॑క్షణం॒ వాఙ్ మే॒ మధు॑మ॒ద్ దుహాం॑ . ఆవృ॑ద్ధమ॒హమ॒సౌ సూర్యో॒ బ్రహ్మ॑ణా॒ని స్థః॑ శ్రు॒తం మే॒ మా ప్ర హా॑సీః ..5..[వ:1]

మే॒ధాం దే॒వీం మన॑సా॒ రేజ॑మానాం గంధ॒ర్వజు॑ష్టాం॒ ప్రతి॑ నో జుషస్వ . మహ్యం॒ మేధాం॑ వద॒ మహ్యం॒ శ్రియం॑ వద మేధా॒వీ భూ॑యాసమ॒జరా॑జరి॒ష్ణు ..6..

సద॑స॒స్పతి॒మద్భు॑తం ప్రి॒యమింద్ర॑స్య॒ కామ్యం॑ . స॒నిం మే॒ధామ॑యాసిషం ..7..

యాం మే॒ధాం దే॒వగ॑ణాః పి॒తర॑శ్చో॒పాస॑తే . తయా॒ మామద్యమే॒ధయా॑ఽగ్నే మేధా॒వినం॑ కురు ..8..

మేధా॒వ్య1॑(అ॒)హం సు॒మనాః॑ సు॒ప్రతీ॑కః శ్ర॒ద్ధామ॑నాః స॒త్యమ॑తిః సు॒శేవః॑ . మ॒హా॒య॒శా ధా॒రయిష్ణుః॑ ప్రవ॒క్తా భూ॒యాస॑మస్మై శ॒రయా॑ ప్రయో॒గే ..9..

నా॒శా॒యి॒త్రీ ప॑లాశ॒స్యారుష॑సౌ పథి॒కామ॑సు . అథో॑ త॒తస్య॒ యక్ష్మా॑ణ॒మపాపా॑ రోగ॒నాశి॑నీ ..10..

బ్ర॒హ్మ॒వృ॒క్ష ప॑లాశ॒ త్వం శ్ర॒ద్ధాం మే॑ధాం చ॒ దేహి॑ మే . వృ॒క్షా॒ధి॒ప న॑మస్తే॒ఽస్తు అ॒త్ర త్వం॑ సన్ని॒ధౌ భ॒వ ..11..[వ:2]

9. సూర్య సూక్తం

ఉదుత్యమితి త్రయోదశర్చస్య సూక్తస్య కాణ్వఃప్రస్కణ్వః సూర్యో గాయత్రీ అంత్యాశ్చతస్రోనుష్టుభః (అంత్యస్తృచోరోగఘ్నఉపనిషదంత్యోర్థర్చోద్విషన్న ఇతిగుణః) .

ఉదు॒ త్యం జా॒తవే॑దసం దే॒వం వ॑హంతి కే॒తవః॑ . దృ॒శే విశ్వా॑య॒ సూర్యం॑ .. 1.050.01, 1.4.7.1

అప॒ త్యే తా॒యవో॑ యథా॒ నక్ష॑త్రా యంత్య॒క్తుభిః॑ . సూరా॑య వి॒శ్వచ॑క్షసే .. 1.050.02, 1.4.7.2

అదృ॑శ్రమస్య కే॒తవో॒ వి ర॒శ్మయో॒ జనాఀ॒ అను॑ . భ్రాజం॑తో అ॒గ్నయో॑ యథా .. 1.050.03, 1.4.7.3

త॒రణి॑ర్వి॒శ్వద॑ర్శతో జ్యోతి॒ష్కృద॑సి సూర్య . విశ్వ॒మా భా॑సి రోచ॒నం .. 1.050.04, 1.4.7.4

ప్ర॒త్యఙ్దే॒వానాం॒ విశః॑ ప్ర॒త్యఙ్ఙుదే॑షి॒ మాను॑షాన్ . ప్ర॒త్యఙ్విశ్వం॒ స్వ॑ర్దృ॒శే .. 1.050.05, 1.4.7.5

యేనా॑ పావక॒ చక్ష॑సా భుర॒ణ్యంతం॒ జనాఀ॒ అను॑ . త్వం వ॑రుణ॒ పశ్య॑సి .. 1.050.06, 1.4.8.1

వి ద్యామే॑షి॒ రజ॑స్పృ॒థ్వహా॒ మిమా॑నో అ॒క్తుభిః॑ . పశ్యం॒జన్మా॑ని సూర్య .. 1.050.07, 1.4.8.2

స॒ప్త త్వా॑ హ॒రితో॒ రథే॒ వహం॑తి దేవ సూర్య . శో॒చిష్కే॑శం విచక్షణ .. 1.050.08, 1.4.8.3

అయు॑క్త స॒ప్త శుం॒ధ్యువః॒ సూరో॒ రథ॑స్య న॒ప్త్యః॑ . తాభి॑ర్యాతి॒ స్వయు॑క్తిభిః .. 1.050.09, 1.4.8.4

ఉద్వ॒యం తమ॑స॒స్పరి॒ జ్యోతి॒ష్పశ్యం॑త॒ ఉత్త॑రం . దే॒వం దే॑వ॒త్రా సూర్య॒మగ॑న్మ॒ జ్యోతి॑రుత్త॒మం .. 1.050.10, 1.4.8.5

ఉ॒ద్యన్న॒ద్య మి॑త్రమహ ఆ॒రోహ॒న్నుత్త॑రాం॒ దివం॑ . హృ॒ద్రో॒గం మమ॑ సూర్య హరి॒మాణం॑ చ నాశయ .. 1.050.11, 1.4.8.6

శుకే॑షు మే హరి॒మాణం॑ రోప॒ణాకా॑సు దధ్మసి . అథో॑ హారిద్ర॒వేషు॑ మే హరి॒మాణం॒ ని ద॑ధ్మసి .. 1.050.12, 1.4.8.7

ఉద॑గాద॒యమా॑ది॒త్యో విశ్వే॑న॒ సహ॑సా స॒హ . ద్వి॒షంతం॒ మహ్యం॑ రం॒ధయ॒న్మో అ॒హం ద్వి॑ష॒తే ర॑ధం .. 1.050.13, 1.4.8.8

చిత్రందేవానామితిషడృచస్య సూక్తస్య కుత్సః సూర్యస్త్రిష్టుప్ .

చి॒త్రం దే॒వానా॒ముద॑గా॒దనీ॑కం॒ చక్షు॑ర్మి॒త్రస్య॒ వరు॑ణస్యా॒గ్నేః . ఆప్రా॒ ద్యావా॑పృథి॒వీ అం॒తరి॑క్షం॒ సూర్య॑ ఆ॒త్మా జగ॑తస్త॒స్థుష॑శ్చ .. 1.115.01, 1.8.7.1

సూర్యో॑ దే॒వీము॒షసం॒ రోచ॑మానాం॒ మర్యో॒ న యోషా॑మ॒భ్యే॑తి ప॒శ్చాత్ . యత్రా॒ నరో॑ దేవ॒యంతో॑ యు॒గాని॑ వితన్వ॒తే ప్రతి॑ భ॒ద్రాయ॑ భ॒ద్రం .. 1.115.02, 1.8.7.2

భ॒ద్రా అశ్వా॑ హ॒రితః॒ సూర్య॑స్య చి॒త్రా ఏత॑గ్వా అను॒మాద్యా॑సః . న॒మ॒స్యంతో॑ ది॒వ ఆ పృ॒ష్ఠమ॑స్థుః॒ పరి॒ ద్యావా॑పృథి॒వీ యం॑తి స॒ద్యః .. 1.115.03, 1.8.7.3

తత్సూర్య॑స్య దేవ॒త్వం తన్మ॑హి॒త్వం మ॒ధ్యా కర్తో॒ర్విత॑తం॒ సం జ॑భార . య॒దేదయు॑క్త హ॒రితః॑ స॒ధస్థా॒దాద్రాత్రీ॒ వాస॑స్తనుతే సి॒మస్మై॑ .. 1.115.04, 1.8.7.4

తన్మి॒త్రస్య॒ వరు॑ణస్యాభి॒చక్షే॒ సూర్యో॑ రూ॒పం కృ॑ణుతే॒ ద్యోరు॒పస్థే॑ . అ॒నం॒తమ॒న్యద్రుశ॑దస్య॒ పాజః॑ కృ॒ష్ణమ॒న్యద్ధ॒రితః॒ సం భ॑రంతి .. 1.115.05, 1.8.7.5

అ॒ద్యా దే॑వా॒ ఉది॑తా॒ సూర్య॑స్య॒ నిరంహ॑సః పిపృ॒తా నిర॑వ॒ద్యాత్ . తన్నో॑ మి॒త్రో వరు॑ణో మామహంతా॒మది॑తిః॒ సింధుః॑ పృథి॒వీ ఉ॒త ద్యౌః .. 1.115.06, 1.8.7.6

ఇంద్రం॑ మి॒త్రం వరు॑ణమ॒గ్నిమా॑హు॒రథో॑ ది॒వ్యః స సు॑ప॒ర్ణో గ॒రుత్మా॑న్ . ఏకం॒ సద్విప్రా॑ బహు॒ధా వ॑దంత్య॒గ్నిం య॒మం మా॑త॒రిశ్వా॑నమాహుః .. 1.164.46, 2.3.022.06 {ఔచథ్యో దీర్ఘతమాః . సూర్యః . త్రిష్టుప్}

కృ॒ష్ణం ని॒యానం॒ హర॑యః సుప॒ర్ణా అ॒పో వసా॑నా॒ దివ॒ముత్ప॑తంతి . త ఆవ॑వృత్రం॒త్సద॑నాదృ॒తస్యాదిద్ఘృ॒తేన॑ పృథి॒వీ వ్యు॑ద్యతే .. 1.164.47, 2.3.023.01 {ఔచథ్యో దీర్ఘతమాః . సూర్యః . త్రిష్టుప్}

హం॒సః శు॑చి॒షద్వసు॑రంతరిక్ష॒సద్ధోతా॑ వేది॒షదతి॑థిర్దురోణ॒సత్ . నృ॒షద్వ॑ర॒సదృ॑త॒సద్వ్యో॑మ॒సద॒బ్జా గో॒జా ఋ॑త॒జా అ॑ద్రి॒జా ఋ॒తం .. 4.040.05, 3.7.014.05 {గౌతమో వామదేవః . సూర్యః . జగతీ}

యత్త్వా॑ సూర్య॒ స్వ॑ర్భాను॒స్తమ॒సావి॑ధ్యదాసు॒రః . అక్షే॑త్రవి॒ద్యథా॑ ము॒గ్ధో భువ॑నాన్యదీధయుః .. 5.040.05, 4.2.011.05 {భౌమోత్రిః . సూర్యః . అనుష్టుప్}

యద॒ద్య సూ॑ర్య॒ బ్రవోఽనా॑గా ఉ॒ద్యన్మి॒త్రాయ॒ వరు॑ణాయ స॒త్యం . వ॒యం దే॑వ॒త్రాది॑తే స్యామ॒ తవ॑ ప్రి॒యాసో॑ అర్యమన్గృ॒ణంతః॑ .. 7.060.01, 5.5.1.1 {మైత్రావరుణిర్వసిష్ఠః . సూర్యః . త్రిష్టుప్}

ఉత్సూర్యో॑ బృ॒హద॒ర్చీంష్య॑శ్రేత్పు॒రు విశ్వా॒ జని॑మ॒ మాను॑షాణాం . స॒మో ది॒వా ద॑దృశే॒ రోచ॑మానః॒ క్రత్వా॑ కృ॒తః సుకృ॑తః క॒ర్తృభి॑ర్భూత్ .. 7.062.01, 5.5.4.1 {మైత్రావరుణిర్వసిష్ఠః . సూర్యః . త్రిష్టుప్}

స సూ॑ర్య॒ ప్రతి॑ పు॒రో న॒ ఉద్గా॑ ఏ॒భిః స్తోమే॑భిరేత॒శేభి॒రేవైః॑ . ప్ర నో॑ మి॒త్రాయ॒ వరు॑ణాయ వో॒చోఽనా॑గసో అర్య॒మ్ణే అ॒గ్నయే॑ చ .. 7.062.02, 5.5.4.2 {మైత్రావరుణిర్వసిష్ఠః . సూర్యః . త్రిష్టుప్}

వి నః॑ స॒హస్రం॑ శు॒రుధో॑ రదంత్వృ॒తావా॑నో॒ వరు॑ణో మి॒త్రో అ॒గ్నిః . యచ్ఛం॑తు చం॒ద్రా ఉ॑ప॒మం నో॑ అ॒ర్కమా నః॒ కామం॑ పూపురంతు॒ స్తవా॑నాః .. 7.062.03, 5.5.4.3 {మైత్రావరుణిర్వసిష్ఠః . సూర్యః . త్రిష్టుప్}

ఉద్వేతీతి షడృచస్య సూక్తస్య మైత్రావరుణిర్వసిష్ఠః ఆద్యానాంసార్ధంచతసృణాం సూర్యస్తతోమిత్రావరుణౌత్రిష్టుప్ .

ఉద్వే॑తి సు॒భగో॑ వి॒శ్వచ॑క్షాః॒ సాధా॑రణః॒ సూర్యో॒ మాను॑షాణాం . చక్షు॑ర్మి॒త్రస్య॒ వరు॑ణస్య దే॒వశ్చర్మే॑వ॒ యః స॒మవి॑వ్య॒క్తమాం॑సి .. 7.063.01, 5.5.5.1

ఉద్వే॑తి ప్రసవీ॒తా జనా॑నాం మ॒హాన్కే॒తుర॑ర్ణ॒వః సూర్య॑స్య . స॒మా॒నం చ॒క్రం ప॑ర్యా॒వివృ॑త్స॒న్యదే॑త॒శో వహ॑తి ధూ॒ర్షు యు॒క్తః .. 7.063.02, 5.5.5.2

వి॒భ్రాజ॑మాన ఉ॒షసా॑ము॒పస్థా॑ద్రే॒భైరుదే॑త్యనుమ॒ద్యమా॑నః . ఏ॒ష మే॑ దే॒వః స॑వి॒తా చ॑చ్ఛంద॒ యః స॑మా॒నం న ప్ర॑మి॒నాతి॒ ధామ॑ .. 7.063.03, 5.5.5.3

ది॒వో రు॒క్మ ఉ॑రు॒చక్షా॒ ఉదే॑తి దూ॒రేఅ॑ర్థస్త॒రణి॒ర్భ్రాజ॑మానః . నూ॒నం జనాః॒ సూర్యే॑ణ॒ ప్రసూ॑తా॒ అయ॒న్నర్థా॑ని కృ॒ణవ॒న్నపాం॑సి .. 7.063.04, 5.5.5.4

యత్రా॑ చ॒క్రుర॒మృతా॑ గా॒తుమ॑స్మై శ్యే॒నో న దీయ॒న్నన్వే॑తి॒ పాథః॑ . ప్రతి॑ వాం॒ సూర॒ ఉది॑తే విధేమ॒ నమో॑భిర్మిత్రావరుణో॒త హ॒వ్యైః .. 7.063.05, 5.5.5.5

నూ మి॒త్రో వరు॑ణో అర్య॒మా న॒స్త్మనే॑ తో॒కాయ॒ వరి॑వో దధంతు . సు॒గా నో॒ విశ్వా॑ సు॒పథా॑ని సంతు యూ॒యం పా॑త స్వ॒స్తిభిః॒ సదా॑ నః .. 7.063.06, 5.5.5.6

ఉదు॒ త్యద్ద॑ర్శ॒తం వపు॑ర్ది॒వ ఏ॑తి ప్రతిహ్వ॒రే . యదీ॑మా॒శుర్వహ॑తి దే॒వ ఏత॑శో॒ విశ్వ॑స్మై॒ చక్ష॑సే॒ అరం॑ .. 7.066.14, 5.5.010.04 {మైత్రావరుణిర్వసిష్ఠః . సూర్యః . బృహతి}

శీ॒ర్ష్ణఃశీ॑ర్ష్ణో॒ జగ॑తస్త॒స్థుష॒స్పతిం॑ స॒మయా॒ విశ్వ॒మా రజః॑ . స॒ప్త స్వసా॑రః సువి॒తాయ॒ సూర్యం॒ వహం॑తి హ॒రితో॒ రథే॑ .. 7.066.15, 5.5.010.05 {మైత్రావరుణిర్వసిష్ఠః . సూర్యః . సతో బృహతి}

తచ్చక్షు॑ర్దే॒వహి॑తం శు॒క్రము॒చ్చర॑త్ . పశ్యే॑మ శ॒రదః॑ శ॒తం జీవే॑మ శ॒రదః॑ శ॒తం .. 7.066.16, 5.5.011.01 {మైత్రావరుణిర్వసిష్ఠః . సూర్యః . పుర ఉష్ణిక్}

బణ్మ॒హాఀ అ॑సి సూర్య॒ బళా॑దిత్య మ॒హాఀ అ॑సి . మ॒హస్తే॑ స॒తో మ॑హి॒మా ప॑నస్యతే॒ఽద్ధా దే॑వ మ॒హాఀ అ॑సి .. 8.101.11, 6.7.8.1 {భార్గవో జమదగ్నిః . సూర్యః . బృహతీ}

బట్ సూ॑ర్య॒ శ్రవ॑సా మ॒హాఀ అ॑సి స॒త్రా దే॑వ మ॒హాఀ అ॑సి . మ॒హ్నా దే॒వానా॑మసు॒ర్యః॑ పు॒రోహి॑తో వి॒భు జ్యోతి॒రదా॑భ్యం .. 8.101.12, 6.7.8.2 {భార్గవో జమదగ్నిః . సూర్యః . సతోబృహతీ}

నమోమిత్రస్యేతి ద్వాదశర్చస్య సూక్తస్య సౌర్యోభితపాః సూర్యోజగతీ దశమీ త్రిష్టుప్ .

నమో॑ మి॒త్రస్య॒ వరు॑ణస్య॒ చక్ష॑సే మ॒హో దే॒వాయ॒ తదృ॒తం స॑పర్యత . దూ॒రే॒దృశే॑ దే॒వజా॑తాయ కే॒తవే॑ ది॒వస్పు॒త్రాయ॒ సూర్యా॑య శంసత .. 10.037.01, 7.8.012.01

సా మా॑ స॒త్యోక్తిః॒ పరి॑ పాతు వి॒శ్వతో॒ ద్యావా॑ చ॒ యత్ర॑ త॒తన॒న్నహా॑ని చ . విశ్వ॑మ॒న్యన్ని వి॑శతే॒ యదేజ॑తి వి॒శ్వాహాపో॑ వి॒శ్వాహోదే॑తి॒ సూర్యః॑ .. 10.037.02, 7.8.012.02

న తే॒ అదే॑వః ప్ర॒దివో॒ ని వా॑సతే॒ యదే॑త॒శేభిః॑ పత॒రై ర॑థ॒ర్యసి॑ . ప్రా॒చీన॑మ॒న్యదను॑ వర్తతే॒ రజ॒ ఉద॒న్యేన॒ జ్యోతి॑షా యాసి సూర్య .. 10.037.03, 7.8.012.03

యేన॑ సూర్య॒ జ్యోతి॑షా॒ బాధ॑సే॒ తమో॒ జగ॑చ్చ॒ విశ్వ॑ముది॒యర్షి॑ భా॒నునా॑ . తేనా॒స్మద్విశ్వా॒మని॑రా॒మనా॑హుతి॒మపామీ॑వా॒మప॑ దు॒ష్ష్వప్న్యం॑ సువ .. 10.037.04, 7.8.012.04

విశ్వ॑స్య॒ హి ప్రేషి॑తో॒ రక్ష॑సి వ్ర॒తమహే॑ళయన్ను॒చ్చర॑సి స్వ॒ధా అను॑ . యద॒ద్య త్వా॑ సూర్యోప॒బ్రవా॑మహై॒ తం నో॑ దే॒వా అను॑ మంసీరత॒ క్రతుం॑ .. 10.037.05, 7.8.012.05

తం నో॒ ద్యావా॑పృథి॒వీ తన్న॒ ఆప॒ ఇంద్రః॑ శృణ్వంతు మ॒రుతో॒ హవం॒ వచః॑ . మా శూనే॑ భూమ॒ సూర్య॑స్య సం॒దృశి॑ భ॒ద్రం జీవం॑తో జర॒ణామ॑శీమహి .. 10.037.06, 7.8.012.06

వి॒శ్వాహా॑ త్వా సు॒మన॑సః సు॒చక్ష॑సః ప్ర॒జావం॑తో అనమీ॒వా అనా॑గసః . ఉ॒ద్యంతం॑ త్వా మిత్రమహో ది॒వేది॑వే॒ జ్యోగ్జీ॒వాః ప్రతి॑ పశ్యేమ సూర్య .. 10.037.07, 7.8.013.01

మహి॒ జ్యోతి॒ర్బిభ్ర॑తం త్వా విచక్షణ॒ భాస్వం॑తం॒ చక్షు॑షేచక్షుషే॒ మయః॑ . ఆ॒రోహం॑తం బృహ॒తః పాజ॑స॒స్పరి॑ వ॒యం జీ॒వాః ప్రతి॑ పశ్యేమ సూర్య .. 10.037.08, 7.8.013.02

యస్య॑ తే॒ విశ్వా॒ భువ॑నాని కే॒తునా॒ ప్ర చేర॑తే॒ ని చ॑ వి॒శంతే॑ అ॒క్తుభిః॑ . అ॒నా॒గా॒స్త్వేన॑ హరికేశ సూ॒ర్యాహ్నా॑హ్నా నో॒ వస్య॑సావస్య॒సోది॑హి .. 10.037.09, 7.8.013.03

శం నో॑ భవ॒ చక్ష॑సా॒ శం నో॒ అహ్నా॒ శం భా॒నునా॒ శం హి॒మా శం ఘృ॒ణేన॑ . యథా॒ శమధ్వం॒ఛమస॑ద్దురో॒ణే తత్సూ॑ర్య॒ ద్రవి॑ణం ధేహి చి॒త్రం .. 10.037.10, 7.8.013.04

అ॒స్మాకం॑ దేవా ఉ॒భయా॑య॒ జన్మ॑నే॒ శర్మ॑ యచ్ఛత ద్వి॒పదే॒ చతు॑ష్పదే . అ॒దత్పిబ॑దూ॒ర్జయ॑మాన॒మాశి॑తం॒ తద॒స్మే శం యోర॑ర॒పో ద॑ధాతన .. 10.037.11, 7.8.013.05

యద్వో॑ దేవాశ్చకృ॒మ జి॒హ్వయా॑ గు॒రు మన॑సో వా॒ ప్రయు॑తీ దేవ॒హేళ॑నం . అరా॑వా॒ యో నో॑ అ॒భి దు॑చ్ఛునా॒యతే॒ తస్మిం॒తదేనో॑ వసవో॒ ని ధే॑తన .. 10.037.12, 7.8.013.06

సూర్యోన ఇతి పంచర్చస్య సూక్తస్య సౌర్యశ్చక్షుర్మానవః సూర్యో గాయత్రీ .

సూర్యో॑ నో ది॒వస్పా॑తు॒ వాతో॑ అం॒తరి॑క్షాత్ . అ॒గ్నిర్నః॒ పార్థి॑వేభ్యః .. 10.158.01, 8.8.016.01

జోషా॑ సవిత॒ర్యస్య॑ తే॒ హరః॑ శ॒తం స॒వాఀ అర్హ॑తి . పా॒హి నో॑ ది॒ద్యుతః॒ పతం॑త్యాః .. 10.158.02, 8.8.016.02

చక్షు॑ర్నో దే॒వః స॑వి॒తా చక్షు॑ర్న ఉ॒త పర్వ॑తః . చక్షు॑ర్ధా॒తా ద॑ధాతు నః .. 10.158.03, 8.8.016.03

చక్షు॑ర్నో ధేహి॒ చక్షు॑షే॒ చక్షు॑ర్వి॒ఖ్యై త॒నూభ్యః॑ . సం చే॒దం వి చ॑ పశ్యేమ .. 10.158.04, 8.8.016.04

సు॒సం॒దృశం॑ త్వా వ॒యం ప్రతి॑ పశ్యేమ సూర్య . వి ప॑శ్యేమ నృ॒చక్ష॑సః .. 10.158.05, 8.8.016.05

విభ్రాడితి చతురృచస్య సూక్తస్య సౌర్యో విభ్రాట్ సూర్యోజగత్యంయాస్తారపంక్తిః .

వి॒భ్రాడ్బృ॒హత్పి॑బతు సో॒మ్యం మధ్వాయు॒ర్దధ॑ద్య॒జ్ఞప॑తా॒వవి॑హ్రుతం . వాత॑జూతో॒ యో అ॑భి॒రక్ష॑తి॒ త్మనా॑ ప్ర॒జాః పు॑పోష పురు॒ధా వి రా॑జతి .. 10.170.01, 8.8.028.01

వి॒భ్రాడ్బృ॒హత్సుభృ॑తం వాజ॒సాత॑మం॒ ధర్మం॑ది॒వో ధ॒రుణే॑ స॒త్యమర్పి॑తం . అ॒మి॒త్ర॒హా వృ॑త్ర॒హా ద॑స్యు॒హంత॑మం॒ జ్యోతి॑ర్జజ్ఞే అసుర॒హా స॑పత్న॒హా .. 10.170.02, 8.8.028.02

ఇ॒దం శ్రేష్ఠం॒ జ్యోతి॑షాం॒ జ్యోతి॑రుత్త॒మం వి॑శ్వ॒జిద్ధ॑న॒జిదు॑చ్యతే బృ॒హత్ . వి॒శ్వ॒భ్రాడ్భ్రా॒జో మహి॒ సూర్యో॑ దృ॒శ ఉ॒రు ప॑ప్రథే॒ సహ॒ ఓజో॒ అచ్యు॑తం .. 10.170.03, 8.8.028.03

వి॒భ్రాజం॒జ్యోతి॑షా॒ స్వ1॒॑రగ॑చ్ఛో రోచ॒నం ది॒వః . యేనే॒మా విశ్వా॒ భువ॑నా॒న్యాభృ॑తా వి॒శ్వక॑ర్మణా వి॒శ్వదే॑వ్యావతా .. 10.170.04, 8.8.028.04

ఆయంగౌరితి తృచస్య సూక్తస్య సార్పరాజ్ఞీ సూర్యగాయత్రీ . (అత్రయద్యపి సార్పరాజ్ఞ్యాత్మదైవతమిత్యనేనప్రకృతాసార్పరాజ్ఞీదేవతాప్రాప్నోతి తథాపి ప్రయోక్తృభిః సూర్యస్యగ్రహణాత్పాక్షికోపిసూర్యోస్మాభి రుపాక్తః

ఆయం గౌః పృశ్ని॑రక్రమీ॒దస॑దన్మా॒తరం॑ పు॒రః . పి॒తరం॑ చ ప్ర॒యంత్స్వః॑ .. 10.189.01, 8.8.047.01

అం॒తశ్చ॑రతి రోచ॒నాస్య ప్రా॒ణాద॑పాన॒తీ . వ్య॑ఖ్యన్మహి॒షో దివం॑ .. 10.189.02, 8.8.047.02

త్రిం॒శద్ధామ॒ వి రా॑జతి॒ వాక్ప॑తం॒గాయ॑ ధీయతే . ప్రతి॒ వస్తో॒రహ॒ ద్యుభిః॑ .. 10.189.03, 8.8.047.03

ఋతంచేతి తృచస్య సూక్తస్య మాధుచ్ఛందసోఘమర్షణోభావవృత్తిరనుష్టుప్ .

ఋ॒తం చ॑ స॒త్యం చా॒భీ॑ద్ధా॒త్తప॒సోఽధ్య॑జాయత . తతో॒ రాత్ర్య॑జాయత॒ తతః॑ సము॒ద్రో అ॑ర్ణ॒వః .. 10.190.01, 8.8.048.01

స॒ము॒ద్రాద॑ర్ణ॒వాదధి॑ సంవత్స॒రో అ॑జాయత . అ॒హో॒రా॒త్రాణి॑ వి॒దధ॒ద్విశ్వ॑స్య మిష॒తో వ॒శీ .. 10.190.02, 8.8.048.02

సూ॒ర్యా॒చం॒ద్ర॒మసౌ॑ ధా॒తా య॑థాపూ॒ర్వమ॑కల్పయత్ . దివం॑ చ పృథి॒వీం చాం॒తరి॑క్ష॒మథో॒ స్వః॑ .. 10.190.03, 8.8.048.03

10. శ్రద్ధా సూక్తం

శ్రద్ధయేతి పంచర్చస్య సూక్తస్య శ్రద్ధాకామాయనీశ్రద్ధానుష్టుప్ .

శ్ర॒ద్ధయా॒గ్నిః సమి॑ధ్యతే శ్ర॒ద్ధయా॑ హూయతే హ॒విః . శ్ర॒ద్ధాం భగ॑స్య మూ॒ర్ధని॒ వచ॒సా వే॑దయామసి .. 10.151.01, 8.8.9.1

ప్రి॒యం శ్ర॑ద్ధే॒ దద॑తః ప్రి॒యం శ్ర॑ద్ధే॒ దిదా॑సతః . ప్రి॒యం భో॒జేషు॒ యజ్వ॑స్వి॒దం మ॑ ఉది॒తం కృ॑ధి .. 10.151.02, 8.8.9.2

యథా॑ దే॒వా అసు॑రేషు శ్ర॒ద్ధాము॒గ్రేషు॑ చక్రి॒రే . ఏ॒వం భో॒జేషు॒ యజ్వ॑స్వ॒స్మాక॑ముది॒తం కృ॑ధి .. 10.151.03, 8.8.9.3

శ్ర॒ద్ధాం దే॒వా యజ॑మానా వా॒యుగో॑పా॒ ఉపా॑సతే . శ్ర॒ద్ధాం హృ॑ద॒య్య1॒॑యాకూ॑త్యా శ్ర॒ద్ధయా॑ విందతే॒ వసు॑ .. 10.151.04, 8.8.9.4

శ్ర॒ద్ధాం ప్రా॒తర్హ॑వామహే శ్ర॒ద్ధాం మ॒ధ్యంది॑నం॒ పరి॑ . శ్ర॒ద్ధాం సూర్య॑స్య ని॒మ్రుచి॒ శ్రద్ధే॒ శ్రద్ధా॑పయే॒హ నః॑ .. 10.151.05, 8.8.9.5

11. బ్రహ్మణస్పతి సూక్తం

సో॒మానం॒ స్వర॑ణం కృణు॒హి బ్ర॑హ్మణస్పతే . క॒క్షీవం॑తం॒ య ఔ॑శి॒జః .. 1.018.01, 1.1.034.01 {కాణ్వో మేధాతిథి . బ్రహ్మణస్పతిః . గాయత్రీ}

యో రే॒వాన్యో అ॑మీవ॒హా వ॑సు॒విత్పు॑ష్టి॒వర్ధ॑నః . స నః॑ సిషక్తు॒ యస్తు॒రః .. 1.018.02, 1.1.034.02 {కాణ్వో మేధాతిథి . బ్రహ్మణస్పతిః . గాయత్రీ}

మా నః॒ శంసో॒ అర॑రుషో ధూ॒ర్తిః ప్రణ॒ఙ్మర్త్య॑స్య . రక్షా॑ ణో బ్రహ్మణస్పతే .. 1.018.03, 1.1.034.03 {కాణ్వో మేధాతిథి . బ్రహ్మణస్పతిః . గాయత్రీ}

స ఘా॑ వీ॒రో న రి॑ష్యతి॒ యమింద్రో॒ బ్రహ్మ॑ణ॒స్పతిః॑ . సోమో॑ హి॒నోతి॒ మర్త్యం॑ .. 1.018.04, 1.1.034.04 {కాణ్వో మేధాతిథి . ఇంద్ర సోమ బ్రహ్మణస్పతిః . గాయత్రీ}

త్వం తం బ్ర॑హ్మణస్పతే॒ సోమ॒ ఇంద్ర॑శ్చ॒ మర్త్యం॑ . దక్షి॑ణా పా॒త్వంహ॑సః .. 1.018.05, 1.1.034.05 {కాణ్వో మేధాతిథి . ఇంద్ర సోమ బ్రహ్మణస్పతయో దక్షిణా . గాయత్రీ}

ఉత్తిష్ఠేత్యష్టర్చస్య సూక్తస్య ఘౌరః కణ్వోబ్రహ్మణస్పతిః ప్రగాథః (అయుజోబృహత్యః యుజః సతోబృహత్యః) .

ఉత్తి॑ష్ఠ బ్రహ్మణస్పతే దేవ॒యంత॑స్త్వేమహే . ఉప॒ ప్ర యం॑తు మ॒రుతః॑ సు॒దాన॑వ॒ ఇంద్ర॑ ప్రా॒శూర్భ॑వా॒ సచా॑ .. 1.040.01, 1.3.020.01

త్వామిద్ధి స॑హసస్పుత్ర॒ మర్త్య॑ ఉపబ్రూ॒తే ధనే॑ హి॒తే . సు॒వీర్యం॑ మరుత॒ ఆ స్వశ్వ్యం॒ దధీ॑త॒ యో వ॑ ఆచ॒కే .. 1.040.02, 1.3.020.02

ప్రైతు॒ బ్రహ్మ॑ణ॒స్పతిః॒ ప్ర దే॒వ్యే॑తు సూ॒నృతా॑ . అచ్ఛా॑ వీ॒రం నర్యం॑ పం॒క్తిరా॑ధసం దే॒వా య॒జ్ఞం న॑యంతు నః .. 1.040.03, 1.3.020.03

యో వా॒ఘతే॒ దదా॑తి సూ॒నరం॒ వసు॒ స ధ॑త్తే॒ అక్షి॑తి॒ శ్రవః॑ . తస్మా॒ ఇళాం॑ సు॒వీరా॒మా య॑జామహే సు॒ప్రతూ॑ర్తిమనే॒హసం॑ .. 1.040.04, 1.3.020.04

ప్ర నూ॒నం బ్రహ్మ॑ణ॒స్పతి॒ర్మంత్రం॑ వదత్యు॒క్థ్యం॑ . యస్మి॒న్నింద్రో॒ వరు॑ణో మి॒త్రో అ॑ర్య॒మా దే॒వా ఓకాం॑సి చక్రి॒రే .. 1.040.05, 1.3.020.05

తమిద్వో॑చేమా వి॒దథే॑షు శం॒భువం॒ మంత్రం॑ దేవా అనే॒హసం॑ . ఇ॒మాం చ॒ వాచం॑ ప్రతి॒హర్య॑థా నరో॒ విశ్వేద్వా॒మా వో॑ అశ్నవత్ .. 1.040.06, 1.3.021.01

కో దే॑వ॒యంత॑మశ్నవ॒జ్జనం॒ కో వృ॒క్తబ॑ర్హిషం . ప్రప్ర॑ దా॒శ్వాన్ప॒స్త్యా॑భిరస్థితాంత॒ర్వావ॒త్క్షయం॑ దధే .. 1.040.07, 1.3.021.02

ఉప॑ క్ష॒త్రం పృం॑చీ॒త హంతి॒ రాజ॑భిర్భ॒యే చి॑త్సుక్షి॒తిం ద॑ధే . నాస్య॑ వ॒ర్తా న త॑రు॒తా మ॑హాధ॒నే నార్భే॑ అస్తి వ॒జ్రిణః॑ .. 1.040.08, 1.3.021.03

గణానామిత్యేకోన వింశత్యృచస్య సూక్తస్య శౌనకోగృత్సమదః ఆద్యాపంచమీనవమ్యేకాదశీసప్తదశ్యంత్యానాం బ్రహ్మణస్పతిః శిష్టానాం బృహస్పతిర్జగతీ పంచదశ్యంత్యేత్రిష్టుభౌ .

గ॒ణానాం॑ త్వా గ॒ణప॑తిం హవామహే క॒విం క॑వీ॒నాము॑ప॒మశ్ర॑వస్తమం . జ్యే॒ష్ఠ॒రాజం॒ బ్రహ్మ॑ణాం బ్రహ్మణస్పత॒ ఆ నః॑ శృ॒ణ్వన్నూ॒తిభిః॑ సీద॒ సాద॑నం .. 2.023.01, 2.6.029.01

దే॒వాశ్చి॑త్తే అసుర్య॒ ప్రచే॑తసో॒ బృహ॑స్పతే య॒జ్ఞియం॑ భా॒గమా॑నశుః . ఉ॒స్రా ఇ॑వ॒ సూర్యో॒ జ్యోతి॑షా మ॒హో విశ్వే॑షా॒మిజ్జ॑ని॒తా బ్రహ్మ॑ణామసి .. 2.023.02, 2.6.029.02

ఆ వి॒బాధ్యా॑ పరి॒రాప॒స్తమాం॑సి చ॒ జ్యోతి॑ష్మంతం॒ రథ॑మృ॒తస్య॑ తిష్ఠసి . బృహ॑స్పతే భీ॒మమ॑మిత్ర॒దంభ॑నం రక్షో॒హణం॑ గోత్ర॒భిదం॑ స్వ॒ర్విదం॑ .. 2.023.03, 2.6.029.03

సు॒నీ॒తిభి॑ర్నయసి॒ త్రాయ॑సే॒ జనం॒ యస్తుభ్యం॒ దాశా॒న్న తమంహో॑ అశ్నవత్ . బ్ర॒హ్మ॒ద్విష॒స్తప॑నో మన్యు॒మీర॑సి॒ బృహ॑స్పతే॒ మహి॒ తత్తే॑ మహిత్వ॒నం .. 2.023.04, 2.6.029.04

న తమంహో॒ న దు॑రి॒తం కుత॑శ్చ॒న నారా॑తయస్తితిరు॒ర్న ద్వ॑యా॒వినః॑ . విశ్వా॒ ఇద॑స్మాద్ధ్వ॒రసో॒ వి బా॑ధసే॒ యం సు॑గో॒పా రక్ష॑సి బ్రహ్మణస్పతే .. 2.023.05, 2.6.029.05

త్వం నో॑ గో॒పాః ప॑థి॒కృద్వి॑చక్ష॒ణస్తవ॑ వ్ర॒తాయ॑ మ॒తిభి॑ర్జరామహే . బృహ॑స్పతే॒ యో నో॑ అ॒భి హ్వరో॑ ద॒ధే స్వా తం మ॑ర్మర్తు దు॒చ్ఛునా॒ హర॑స్వతీ .. 2.023.06, 2.6.030.01

ఉ॒త వా॒ యో నో॑ మ॒ర్చయా॒దనా॑గసోఽరాతీ॒వా మర్తః॑ సాను॒కో వృకః॑ . బృహ॑స్పతే॒ అప॒ తం వ॑ర్తయా ప॒థః సు॒గం నో॑ అ॒స్యై దే॒వవీ॑తయే కృధి .. 2.023.07, 2.6.030.02

త్రా॒తారం॑ త్వా త॒నూనాం॑ హవామ॒హేఽవ॑స్పర్తరధివ॒క్తార॑మస్మ॒యుం . బృహ॑స్పతే దేవ॒నిదో॒ ని బ॑ర్హయ॒ మా దు॒రేవా॒ ఉత్త॑రం సు॒మ్నమున్న॑శన్ .. 2.023.08, 2.6.030.03

త్వయా॑ వ॒యం సు॒వృధా॑ బ్రహ్మణస్పతే స్పా॒ర్హా వసు॑ మను॒ష్యా ద॑దీమహి . యా నో॑ దూ॒రే త॒ళితో॒ యా అరా॑తయో॒ఽభి సంతి॑ జం॒భయా॒ తా అ॑న॒ప్నసః॑ .. 2.023.09, 2.6.030.04

త్వయా॑ వ॒యము॑త్త॒మం ధీ॑మహే॒ వయో॒ బృహ॑స్పతే॒ పప్రి॑ణా॒ సస్ని॑నా యు॒జా . మా నో॑ దుః॒శంసో॑ అభిది॒ప్సురీ॑శత॒ ప్ర సు॒శంసా॑ మ॒తిభి॑స్తారిషీమహి .. 2.023.10, 2.6.030.05

అ॒నా॒ను॒దో వృ॑ష॒భో జగ్మి॑రాహ॒వం నిష్ట॑ప్తా॒ శత్రుం॒ పృత॑నాసు సాస॒హిః . అసి॑ స॒త్య ఋ॑ణ॒యా బ్ర॑హ్మణస్పత ఉ॒గ్రస్య॑ చిద్దమి॒తా వీ॑ళుహ॒ర్షిణః॑ .. 2.023.11, 2.6.031.01

అదే॑వేన॒ మన॑సా॒ యో రి॑ష॒ణ్యతి॑ శా॒సాము॒గ్రో మన్య॑మానో॒ జిఘాం॑సతి . బృహ॑స్పతే॒ మా ప్రణ॒క్తస్య॑ నో వ॒ధో ని క॑ర్మ మ॒న్యుం దు॒రేవ॑స్య॒ శర్ధ॑తః .. 2.023.12, 2.6.031.02

భరే॑షు॒ హవ్యో॒ నమ॑సోప॒సద్యో॒ గంతా॒ వాజే॑షు॒ సని॑తా॒ ధనం॑ధనం . విశ్వా॒ ఇద॒ర్యో అ॑భిది॒ప్స్వో॒3॒॑ మృధో॒ బృహ॒స్పతి॒ర్వి వ॑వర్హా॒ రథాఀ॑ ఇవ .. 2.023.13, 2.6.031.03

తేజి॑ష్ఠయా తప॒నీ ర॒క్షస॑స్తప॒ యే త్వా॑ ని॒దే ద॑ధి॒రే దృ॒ష్టవీ॑ర్యం . ఆ॒విస్తత్కృ॑ష్వ॒ యదస॑త్త ఉ॒క్థ్యం1॒॑ బృహ॑స్పతే॒ వి ప॑రి॒రాపో॑ అర్దయ .. 2.023.14, 2.6.031.04

బృహ॑స్పతే॒ అతి॒ యద॒ర్యో అర్హా॑ద్ద్యు॒మద్వి॒భాతి॒ క్రతు॑మ॒జ్జనే॑షు . యద్దీ॒దయ॒చ్ఛవ॑స ఋతప్రజాత॒ తద॒స్మాసు॒ ద్రవి॑ణం ధేహి చి॒త్రం .. 2.023.15, 2.6.031.05

మా నః॑ స్తే॒నేభ్యో॒ యే అ॒భి ద్రు॒హస్ప॒దే ని॑రా॒మిణో॑ రి॒పవోఽన్నే॑షు జాగృ॒ధుః . ఆ దే॒వానా॒మోహ॑తే॒ వి వ్రయో॑ హృ॒ది బృహ॑స్పతే॒ న ప॒రః సామ్నో॑ విదుః .. 2.023.16, 2.6.032.01

విశ్వే॑భ్యో॒ హి త్వా॒ భువ॑నేభ్య॒స్పరి॒ త్వష్టాజ॑న॒త్సామ్నః॑సామ్నః క॒విః . స ఋ॑ణ॒చిదృ॑ణ॒యా బ్రహ్మ॑ణ॒స్పతి॑ర్ద్రు॒హో హం॒తా మ॒హ ఋ॒తస్య॑ ధ॒ర్తరి॑ .. 2.023.17, 2.6.032.02

తవ॑ శ్రి॒యే వ్య॑జిహీత॒ పర్వ॑తో॒ గవాం॑ గో॒త్రము॒దసృ॑జో॒ యదం॑గిరః . ఇంద్రే॑ణ యు॒జా తమ॑సా॒ పరీ॑వృతం॒ బృహ॑స్పతే॒ నిర॒పామౌ॑బ్జో అర్ణ॒వం .. 2.023.18, 2.6.032.03

బ్రహ్మ॑ణస్పతే॒ త్వమ॒స్య యం॒తా సూ॒క్తస్య॑ బోధి॒ తన॑యం చ జిన్వ . విశ్వం॒ తద్భ॒ద్రం యదవం॑తి దే॒వా బృ॒హద్వ॑దేమ వి॒దథే॑ సు॒వీరాః॑ .. 2.023.19, 2.6.032.04

సేమామితి షోళశర్చస్య సూక్తస్య శౌనకోగృత్సమదోబ్రహ్మణస్పతిః ప్రథమాదశమ్యోబృహస్పతిర్ద్వాదశ్యైంద్రాబ్రహ్మణస్పతీ జగతీద్వాదశ్యంత్యేత్రిష్టుభౌ .

సేమామ॑విడ్ఢి॒ ప్రభృ॑తిం॒ య ఈశి॑షే॒ఽయా వి॑ధేమ॒ నవ॑యా మ॒హా గి॒రా . యథా॑ నో మీ॒ఢ్వాంత్స్తవ॑తే॒ సఖా॒ తవ॒ బృహ॑స్పతే॒ సీష॑ధః॒ సోత నో॑ మ॒తిం .. 2.024.01, 2.7.1.1

యో నంత్వా॒న్యన॑మ॒న్న్యోజ॑సో॒తాద॑ర్దర్మ॒న్యునా॒ శంబ॑రాణి॒ వి . ప్రాచ్యా॑వయ॒దచ్యు॑తా॒ బ్రహ్మ॑ణ॒స్పతి॒రా చావి॑శ॒ద్వసు॑మంతం॒ వి పర్వ॑తం .. 2.024.02, 2.7.1.2

తద్దే॒వానాం॑ దే॒వత॑మాయ॒ కర్త్వ॒మశ్ర॑థ్నందృ॒ళ్హావ్ర॑దంత వీళి॒తా . ఉద్గా ఆ॑జ॒దభి॑న॒ద్బ్రహ్మ॑ణా వ॒లమగూ॑హ॒త్తమో॒ వ్య॑చక్షయ॒త్స్వః॑ .. 2.024.03, 2.7.1.3

అశ్మా॑స్యమవ॒తం బ్రహ్మ॑ణ॒స్పతి॒ర్మధు॑ధారమ॒భి యమోజ॒సాతృ॑ణత్ . తమే॒వ విశ్వే॑ పపిరే స్వ॒ర్దృశో॑ బ॒హు సా॒కం సి॑సిచు॒రుత్స॑ము॒ద్రిణం॑ .. 2.024.04, 2.7.1.4

సనా॒ తా కా చి॒ద్భువ॑నా॒ భవీ॑త్వా మా॒ద్భిః శ॒రద్భి॒ర్దురో॑ వరంత వః . అయ॑తంతా చరతో అ॒న్యద॑న్య॒దిద్యా చ॒కార॑ వ॒యునా॒ బ్రహ్మ॑ణ॒స్పతిః॑ .. 2.024.05, 2.7.1.5

అ॒భి॒నక్షం॑తో అ॒భి యే తమా॑న॒శుర్ని॒ధిం ప॑ణీ॒నాం ప॑ర॒మం గుహా॑ హి॒తం . తే వి॒ద్వాంసః॑ ప్రతి॒చక్ష్యానృ॑తా॒ పున॒ర్యత॑ ఉ॒ ఆయం॒తదుదీ॑యురా॒విశం॑ .. 2.024.06, 2.7.2.1

ఋ॒తావా॑నః ప్రతి॒చక్ష్యానృ॑తా॒ పున॒రాత॒ ఆ త॑స్థుః క॒వయో॑ మ॒హస్ప॒థః . తే బా॒హుభ్యాం॑ ధమి॒తమ॒గ్నిమశ్మ॑ని॒ నకిః॒ షో అ॒స్త్యర॑ణో జ॒హుర్హి తం .. 2.024.07, 2.7.2.2

ఋ॒తజ్యే॑న క్షి॒ప్రేణ॒ బ్రహ్మ॑ణ॒స్పతి॒ర్యత్ర॒ వష్టి॒ ప్ర తద॑శ్నోతి॒ ధన్వ॑నా . తస్య॑ సా॒ధ్వీరిష॑వో॒ యాభి॒రస్య॑తి నృ॒చక్ష॑సో దృ॒శయే॒ కర్ణ॑యోనయః .. 2.024.08, 2.7.2.3

స సం॑న॒యః స వి॑న॒యః పు॒రోహి॑తః॒ స సుష్టు॑తః॒ స యు॒ధి బ్రహ్మ॑ణ॒స్పతిః॑ . చా॒క్ష్మో యద్వాజం॒ భర॑తే మ॒తీ ధనాదిత్సూర్య॑స్తపతి తప్య॒తుర్వృథా॑ .. 2.024.09, 2.7.2.4

వి॒భు ప్ర॒భు ప్ర॑థ॒మం మే॒హనా॑వతో॒ బృహ॒స్పతేః॑ సువి॒దత్రా॑ణి॒ రాధ్యా॑ . ఇ॒మా సా॒తాని॑ వే॒న్యస్య॑ వా॒జినో॒ యేన॒ జనా॑ ఉ॒భయే॑ భుంజ॒తే విశః॑ .. 2.024.10, 2.7.2.5

యోఽవ॑రే వృ॒జనే॑ వి॒శ్వథా॑ వి॒భుర్మ॒హాము॑ ర॒ణ్వః శవ॑సా వ॒వక్షి॑థ . స దే॒వో దే॒వాన్ప్రతి॑ పప్రథే పృ॒థు విశ్వేదు॒ తా ప॑రి॒భూర్బ్రహ్మ॑ణ॒స్పతిః॑ .. 2.024.11, 2.7.3.1

విశ్వం॑ స॒త్యం మ॑ఘవానా యు॒వోరిదాప॑శ్చ॒న ప్ర మి॑నంతి వ్ర॒తం వాం॑ . అచ్ఛేం॑ద్రాబ్రహ్మణస్పతీ హ॒విర్నోఽన్నం॒ యుజే॑వ వా॒జినా॑ జిగాతం .. 2.024.12, 2.7.3.2

ఉ॒తాశి॑ష్ఠా॒ అను॑ శృణ్వంతి॒ వహ్న॑యః స॒భేయో॒ విప్రో॑ భరతే మ॒తీ ధనా॑ . వీ॒ళు॒ద్వేషా॒ అను॒ వశ॑ ఋ॒ణమా॑ద॒దిః స హ॑ వా॒జీ స॑మి॒థే బ్రహ్మ॑ణ॒స్పతిః॑ .. 2.024.13, 2.7.3.3

బ్రహ్మ॑ణ॒స్పతే॑రభవద్యథావ॒శం స॒త్యో మ॒న్యుర్మహి॒ కర్మా॑ కరిష్య॒తః . యో గా ఉ॒దాజ॒త్స ది॒వే వి చా॑భజన్మ॒హీవ॑ రీ॒తిః శవ॑సాసర॒త్పృథ॑క్ .. 2.024.14, 2.7.3.4

బ్రహ్మ॑ణస్పతే సు॒యమ॑స్య వి॒శ్వహా॑ రా॒యః స్యా॑మ ర॒థ్యో॒3॒॑ వయ॑స్వతః . వీ॒రేషు॑ వీ॒రాఀ ఉప॑ పృఙ్ధి న॒స్త్వం యదీశా॑నో॒ బ్రహ్మ॑ణా॒ వేషి॑ మే॒ హవం॑ .. 2.024.15, 2.7.3.5

బ్రహ్మ॑ణస్పతే॒ త్వమ॒స్య యం॒తా సూ॒క్తస్య॑ బోధి॒ తన॑యం చ జిన్వ . విశ్వం॒ తద్భ॒ద్రం యదవం॑తి దే॒వా బృ॒హద్వ॑దేమ వి॒దథే॑ సు॒వీరాః॑ .. 2.024.16, 2.7.3.6

ఇంధానఇతి పంచర్చస్య సూక్తస్య శౌనకోగృత్సమదోబ్రహ్మణస్పతిర్జగతీ .

ఇంధా॑నో అ॒గ్నిం వ॑నవద్వనుష్య॒తః కృ॒తబ్ర॑హ్మా శూశువద్రా॒తహ॑వ్య॒ ఇత్ . జా॒తేన॑ జా॒తమతి॒ స ప్ర స॑ర్సృతే॒ యంయం॒ యుజం॑ కృణు॒తే బ్రహ్మ॑ణ॒స్పతిః॑ .. 2.025.01, 2.7.4.1

వీ॒రేభి॑ర్వీ॒రాన్వ॑నవద్వనుష్య॒తో గోభీ॑ ర॒యిం ప॑ప్రథ॒ద్బోధ॑తి॒ త్మనా॑ . తో॒కం చ॒ తస్య॒ తన॑యం చ వర్ధతే॒ యంయం॒ యుజం॑ కృణు॒తే బ్రహ్మ॑ణ॒స్పతిః॑ .. 2.025.02, 2.7.4.2

సింధు॒ర్న క్షోదః॒ శిమీ॑వాఀ ఋఘాయ॒తో వృషే॑వ॒ వధ్రీఀ॑ర॒భి వ॒ష్ట్యోజ॑సా . అ॒గ్నేరి॑వ॒ ప్రసి॑తి॒ర్నాహ॒ వర్త॑వే॒ యంయం॒ యుజం॑ కృణు॒తే బ్రహ్మ॑ణ॒స్పతిః॑ .. 2.025.03, 2.7.4.3

తస్మా॑ అర్షంతి ది॒వ్యా అ॑స॒శ్చతః॒ స సత్వ॑భిః ప్రథ॒మో గోషు॑ గచ్ఛతి . అని॑భృష్టతవిషిర్హం॒త్యోజ॑సా॒ యంయం॒ యుజం॑ కృణు॒తే బ్రహ్మ॑ణ॒స్పతిః॑ .. 2.025.04, 2.7.4.4

తస్మా॒ ఇద్విశ్వే॑ ధునయంత॒ సింధ॒వోఽచ్ఛి॑ద్రా॒ శర్మ॑ దధిరే పు॒రూణి॑ . దే॒వానాం॑ సు॒మ్నే సు॒భగః॒ స ఏ॑ధతే॒ యంయం॒ యుజం॑ కృణు॒తే బ్రహ్మ॑ణ॒స్పతిః॑ .. 2.025.05, 2.7.4.5

ఋజురిదితి చతురృచస్య సూక్తస్య శౌనకోగృత్సమదోబ్రహ్మణస్పతిర్జగతీ .

ఋ॒జురిచ్ఛంసో॑ వనవద్వనుష్య॒తో దే॑వ॒యన్నిదదే॑వయంతమ॒భ్య॑సత్ . సు॒ప్రా॒వీరిద్వ॑నవత్పృ॒త్సు దు॒ష్టరం॒ యజ్వేదయ॑జ్యో॒ర్వి భ॑జాతి॒ భోజ॑నం .. 2.026.01, 2.7.5.1

యజ॑స్వ వీర॒ ప్ర వి॑హి మనాయ॒తో భ॒ద్రం మనః॑ కృణుష్వ వృత్ర॒తూర్యే॑ . హ॒విష్కృ॑ణుష్వ సు॒భగో॒ యథాస॑సి॒ బ్రహ్మ॑ణ॒స్పతే॒రవ॒ ఆ వృ॑ణీమహే .. 2.026.02, 2.7.5.2

స ఇజ్జనే॑న॒ స వి॒శా స జన్మ॑నా॒ స పు॒త్రైర్వాజం॑ భరతే॒ ధనా॒ నృభిః॑ . దే॒వానాం॒ యః పి॒తర॑మా॒వివా॑సతి శ్ర॒ద్ధామ॑నా హ॒విషా॒ బ్రహ్మ॑ణ॒స్పతిం॑ .. 2.026.03, 2.7.5.3

యో అ॑స్మై హ॒వ్యైర్ఘృ॒తవ॑ద్భి॒రవి॑ధ॒త్ప్ర తం ప్రా॒చా న॑యతి॒ బ్రహ్మ॑ణ॒స్పతిః॑ . ఉ॒రు॒ష్యతీ॒మంహ॑సో॒ రక్ష॑తీ రి॒షోం॒3॒॑ఽహోశ్చి॑దస్మా ఉరు॒చక్రి॒రద్భు॑తః .. 2.026.04, 2.7.5.4

చ॒త్తో ఇ॒తశ్చ॒త్తాముతః॒ సర్వా॑ భ్రూ॒ణాన్యా॒రుషీ॑ . అ॒రా॒య్యం॑ బ్రహ్మణస్పతే॒ తీక్ష్ణ॑శృంగోదృ॒షన్ని॑హి .. 10.155.02, 8.8.013.02 {భారద్వాజో శిరింబిఠః . బ్రహ్మణస్పతిః . అనుష్టుప్}

అ॒దో యద్దారు॒ ప్లవ॑తే॒ సింధోః॑ పా॒రే అ॑పూరు॒షం . తదా ర॑భస్వ దుర్హణో॒ తేన॑ గచ్ఛ పరస్త॒రం .. 10.155.03, 8.8.013.03 {భారద్వాజో శిరింబిఠః . బ్రహ్మణస్పతిః . అనుష్టుప్}

అచ్ఛా॑ వదా॒ తనా॑ గి॒రా జ॒రాయై॒ బ్రహ్మ॑ణ॒స్పతిం॑ . అ॒గ్నిం మి॒త్రం న ద॑ర్శ॒తం .. 1.038.13, 1.3.017.03 {ఘౌరః కణ్వః . మరుతః . గాయత్రీ}

త్వమ॑గ్న॒ ఇంద్రో॑ వృష॒భః స॒తామ॑సి॒ త్వం విష్ణు॑రురుగా॒యో న॑మ॒స్యః॑ . త్వం బ్ర॒హ్మా ర॑యి॒విద్బ్ర॑హ్మణస్పతే॒ త్వం వి॑ధర్తః సచసే॒ పురం॑ధ్యా .. 2.001.03, 2.5.017.03 {శౌనకో గృత్సమదః . అగ్నిః . జగతీ}

ఇం॒ద్రా॒గ్నీ మి॒త్రావరు॒ణాది॑తిం॒ స్వః॑ పృథి॒వీం ద్యాం మ॒రుతః॒ పర్వ॑తాఀ అ॒పః . హు॒వే విష్ణుం॑ పూ॒షణం॒ బ్రహ్మ॑ణ॒స్పతిం॒ భగం॒ ను శంసం॑ సవి॒తార॑మూ॒తయే॑ .. 5.046.03, 4.2.028.03 {ఆత్రేయః ప్రతిక్షత్రః . విశ్వదేవాః . జగతీ}

పరిశిష్టం [ఋగ్వేద మండల 10.128 సూక్తస్యానంతరం][ఋగ్వేద అష్టక 8, అధ్యాయ 7, 16 వర్గానంతరం]

ప్రి॒యం మా॑ కురు దే॒వేషు॑ ప్రి॒యం రాజ॑సు మా కురు . ప్రి॒యం విశ్వే॑షు గో॒ప్త్రేషు॒ మయి॑ ధేహి రు॒చా రుచం॑ .. 11..

అ॒గ్నిర్యేన॑ వి॒రాజ॑తి॒ సూర్యో॒ యేన॑ వి॒రాజ॑తి ..12..

వి॒రాడ్యేన॒ విరా॑జతి॒ తేనా॒స్మాన్ బ్ర॑హ్మణస్పతే॒ విరా॑జ స॒మిధం॑ కురు ..

యత్ర॑ బా॒ణాః సం॒పతం॑తి కుమా॒రా వి॑శి॒ఖా ఇ॑వ . తత్రా॑ నో॒ బ్రహ్మ॑ణ॒స్పతి॒రది॑తిః॒ శర్మ॑ యచ్ఛతు వి॒శ్వాహా॒ శర్మ॑ యచ్ఛతు .. 6.075.17, 5.1.022.02 {భారద్వాజః పాయుః . యుద్ధభూమికవచ బ్రహ్మణస్పత్యదిత్యః . పంక్తిః}

ప్రా॒తర॒గ్నిం ప్రా॒తరింద్రం॑ హవామహే ప్రా॒తర్మి॒త్రావరు॑ణా ప్రా॒తర॒శ్వినా॑ . ప్రా॒తర్భగం॑ పూ॒షణం॒ బ్రహ్మ॑ణ॒స్పతిం॑ ప్రా॒తః సోమ॑ము॒త రు॒ద్రం హు॑వేమ .. 7.041.01, 5.4.8.1 {మైత్రావరుణిర్వసిష్ఠః . అగ్నీంద్ర మిత్రావరుణాశ్విభగపూషత్రహ్మణస్పతిసోమరుద్రాదేవతాః . జగతీ}

ద॒ధి॒క్రాం వః॑ ప్రథ॒మమ॒శ్వినో॒షస॑మ॒గ్నిం సమి॑ద్ధం॒ భగ॑మూ॒తయే॑ హువే . ఇంద్రం॒ విష్ణుం॑ పూ॒షణం॒ బ్రహ్మ॑ణ॒స్పతి॑మాది॒త్యాంద్యావా॑పృథి॒వీ అ॒పః స్వః॑ .. 7.044.01, 5.4.011.01 {మైత్రావరుణిర్వసిష్ఠః . దధిక్రావ్యుషోగ్నిభగేంద్ర విష్ణుపూషబ్రహ్మణస్పత్యాదిత్యద్యావాపృథివ్యాప . జగతీ}

తము॒ జ్యేష్ఠం॒ నమ॑సా హ॒విర్భిః॑ సు॒శేవం॒ బ్రహ్మ॑ణ॒స్పతిం॑ గృణీషే . ఇంద్రం॒ శ్లోకో॒ మహి॒ దైవ్యః॑ సిషక్తు॒ యో బ్రహ్మ॑ణో దే॒వకృ॑తస్య॒ రాజా॑ .. 7.097.03, 5.6.021.03 {మైత్రావరుణిర్వసిష్ఠః . ఇంద్రాబ్రహ్మణస్పతీ . త్రిష్టుప్}

ఇ॒యం వాం॑ బ్రహ్మణస్పతే సువృ॒క్తిర్బ్రహ్మేంద్రా॑య వ॒జ్రిణే॑ అకారి . అ॒వి॒ష్టం ధియో॑ జిగృ॒తం పురం॑ధీర్జజ॒స్తమ॒ర్యో వ॒నుషా॒మరా॑తీః .. 7.097.09, 5.6.022.04 {మైత్రావరుణిర్వసిష్ఠః . ఇంద్రాబ్రహ్మణస్పతీ . త్రిష్టుప్}

అ॒గ్నిరు॒క్థే పు॒రోహి॑తో॒ గ్రావా॑ణో బ॒ర్హిర॑ధ్వ॒రే . ఋ॒చా యా॑మి మ॒రుతో॒ బ్రహ్మ॑ణ॒స్పతిం॑ దే॒వాఀ అవో॒ వరే॑ణ్యం .. 8.027.01, 6.2.031.01 {వైవస్వతోమనుః . విశ్వదేవాః . బృహతీ}

ప॒విత్రం॑ తే॒ విత॑తం బ్రహ్మణస్పతే ప్ర॒భుర్గాత్రా॑ణి॒ పర్యే॑షి వి॒శ్వతః॑ . అత॑ప్తతనూ॒ర్న తదా॒మో అ॑శ్నుతే శృ॒తాస॒ ఇద్వహం॑త॒స్తత్సమా॑శత .. 9.083.01, 7.3.8.1 {ఆంగిరసః పవిత్రః . పవమానః సోమః . జగతీ}

త్వష్టా॑ మా॒యా వే॑ద॒పసా॑మ॒పస్త॑మో॒ బిభ్ర॒త్పాత్రా॑ దేవ॒పానా॑ని॒ శంత॑మా . శిశీ॑తే నూ॒నం ప॑ర॒శుం స్వా॑య॒సం యేన॑ వృ॒శ్చాదేత॑శో॒ బ్రహ్మ॑ణ॒స్పతిః॑ .. 10.053.09, 8.1.014.04 {దేవాః . అగ్నిః . జగతీ}

అ॒గ్నిరింద్రో॒ వరు॑ణో మి॒త్రో అ॑ర్య॒మా వా॒యుః పూ॒షా సర॑స్వతీ స॒జోష॑సః . ఆ॒ది॒త్యా విష్ణు॑ర్మ॒రుతః॒ స్వ॑ర్బృ॒హత్సోమో॑ రు॒ద్రో అది॑తి॒ర్బ్రహ్మ॑ణ॒స్పతిః॑ .. 10.065.01, 8.2.9.1 {వసుకర్ణో వాసుక్రః . విశ్వదేవాః . జగతీ}

స ఈం॑ స॒త్యేభిః॒ సఖి॑భిః శు॒చద్భి॒ర్గోధా॑యసం॒ వి ధ॑న॒సైర॑దర్దః . బ్రహ్మ॑ణ॒స్పతి॒ర్వృష॑భిర్వ॒రాహై॑ర్ఘ॒ర్మస్వే॑దేభి॒ర్ద్రవి॑ణం॒ వ్యా॑నట్ .. 10.067.07, 8.2.016.01 {ఆంగిరసో యాస్యః . బృహస్పతిః . త్రిష్టుప్}

బ్రహ్మ॑ణ॒స్పతి॑రే॒తా సం క॒ర్మార॑ ఇవాధమత్ . దే॒వానాం॑ పూ॒ర్వ్యే యు॒గేఽస॑తః॒ సద॑జాయత .. 10.072.02, 8.3.1.2 {లౌక్యో బృహస్పతిః . దేవాః . అనుష్టుప్}

యదిం॑ద్ర బ్రహ్మణస్పతేఽభిద్రో॒హం చరా॑మసి . ప్రచే॑తా న ఆంగిర॒సో ద్వి॑ష॒తాం పా॒త్వంహ॑సః .. 10.164.04, 8.8.022.04 {ఆంగిరసః ప్రచేతాదుః . దుఃస్వప్ననాశనః . అనుష్టుప్}

ఇ॒మమింద్రో॑ అదీధరద్ధ్రు॒వం ధ్రు॒వేణ॑ హ॒విషా॑ . తస్మై॒ సోమో॒ అధి॑ బ్రవ॒త్తస్మా॑ ఉ॒ బ్రహ్మ॑ణ॒స్పతిః॑ .. 10.173.03, 8.8.031.03 {ఆంగిరసో ధ్రువః . రాజాః . అనుష్టుప్}

అ॒భీ॒వ॒ర్తేన॑ హ॒విషా॒ యేనేంద్రో॑ అభివావృ॒తే . తేనా॒స్మాన్బ్ర॑హ్మణస్పతే॒ఽభి రా॒ష్ట్రాయ॑ వర్తయ .. 10.174.01, 8.8.032.01 {ఆంగిరసో భీవర్తః . రాజాః . అనుష్టుప్}

పరిశిష్టం [ఋగ్వేద మండల 10, 128 సూక్తస్యానంతరం][ఋగ్వేద అష్టక 8, అధ్యాయ 7, 16 వర్గానంతరం]

అ॒గ్నిర్యేన॑ వి॒రాజ॑తి॒ సూర్యో॒ యేన॑ వి॒రాజ॑తి ..12..

వి॒రాడ్యేన॒ విరా॑జతి॒ తేనా॒స్మాన్ బ్ర॑హ్మణస్పతే॒ విరా॑జ స॒మిధం॑ కురు ..

ని షు సీ॑ద గణపతే గ॒ణేషు॒ త్వామా॑హు॒ర్విప్ర॑తమం కవీ॒నాం . న ఋ॒తే త్వత్క్రి॑యతే॒ కిం చ॒నారే మ॒హామ॒ర్కం మ॑ఘవంచి॒త్రమ॑ర్చ .. 10.112.09, 8.6.013.04 {వైరూపో నభ ప్రభేదనః . ఇంద్రః . త్రిష్టుప్}

అ॒యం మే॒ హస్తో॒ భగ॑వాన॒యం మే॒ భగ॑వత్తరః . అ॒యం మే॑ వి॒శ్వభే॑షజో॒ఽయం శి॒వాభి॑మర్శనః .. 10.060.12, 8.1.025.06 {గౌపాయనా బంధ్వాదయః . హస్తః . అనుష్టుప్}

12. గో సూక్తం

ఆగావఇత్యష్టర్చస్య సూక్తస్య బార్హస్పత్యోభరద్వాజోగౌస్త్రిష్టుప్ (ద్వితీయాయా ఇంద్రశ్చాంత్యపాదస్యచ) ద్వితీయాధ్యాస్తిస్రోజగత్యోంత్యానుష్టుప్ .

ఆ గావో॑ అగ్మన్ను॒త భ॒ద్రమ॑క్రం॒త్సీదం॑తు గో॒ష్ఠే ర॒ణయం॑త్వ॒స్మే . ప్ర॒జావ॑తీః పురు॒రూపా॑ ఇ॒హ స్యు॒రింద్రా॑య పూ॒ర్వీరు॒షసో॒ దుహా॑నాః .. 6.028.01, 4.6.025.01

ఇంద్రో॒ యజ్వ॑నే పృణ॒తే చ॑ శిక్ష॒త్యుపేద్ద॑దాతి॒ న స్వం ము॑షాయతి . భూయో॑భూయో ర॒యిమిద॑స్య వ॒ర్ధయ॒న్నభి॑న్నే ఖి॒ల్యే ని ద॑ధాతి దేవ॒యుం .. 6.028.02, 4.6.025.02

న తా న॑శంతి॒ న ద॑భాతి॒ తస్క॑రో॒ నాసా॑మామి॒త్రో వ్యథి॒రా ద॑ధర్షతి . దే॒వాఀశ్చ॒ యాభి॒ర్యజ॑తే॒ దదా॑తి చ॒ జ్యోగిత్తాభిః॑ సచతే॒ గోప॑తిః స॒హ .. 6.028.03, 4.6.025.03

న తా అర్వా॑ రే॒ణుక॑కాటో అశ్నుతే॒ న సం॑స్కృత॒త్రముప॑ యంతి॒ తా అ॒భి . ఉ॒రు॒గా॒యమభ॑యం॒ తస్య॒ తా అను॒ గావో॒ మర్త॑స్య॒ వి చ॑రంతి॒ యజ్వ॑నః .. 6.028.04, 4.6.025.04

గావో॒ భగో॒ గావ॒ ఇంద్రో॑ మే అచ్ఛా॒న్గావః॒ సోమ॑స్య ప్రథ॒మస్య॑ భ॒క్షః . ఇ॒మా యా గావః॒ స జ॑నాస॒ ఇంద్ర॑ ఇ॒చ్ఛామీద్ధృ॒దా మన॑సా చి॒దింద్రం॑ .. 6.028.05, 4.6.025.05

యూ॒యం గా॑వో మేదయథా కృ॒శం చి॑దశ్రీ॒రం చి॑త్కృణుథా సు॒ప్రతీ॑కం . భ॒ద్రం గృ॒హం కృ॑ణుథ భద్రవాచో బృ॒హద్వో॒ వయ॑ ఉచ్యతే స॒భాసు॑ .. 6.028.06, 4.6.025.06

ప్ర॒జావ॑తీః సూ॒యవ॑సం రి॒శంతీః॑ శు॒ద్ధా అ॒పః సు॑ప్రపా॒ణే పిబం॑తీః . మా వః॑ స్తే॒న ఈ॑శత॒ మాఘశం॑సః॒ పరి॑ వో హే॒తీ రు॒ద్రస్య॑ వృజ్యాః .. 6.028.07, 4.6.025.07

ఉపే॒దము॑ప॒పర్చ॑నమా॒సు గోషూప॑ పృచ్యతాం . ఉప॑ ఋష॒భస్య॒ రేత॒స్యుపేం॑ద్ర॒ తవ॑ వీ॒ర్యే॑ .. 6.028.08, 4.6.025.08

మా॒తా రు॒ద్రాణాం॑ దుహి॒తా వసూ॑నాం॒ స్వసా॑ది॒త్యానా॑మ॒మృత॑స్య॒ నాభిః॑ . ప్ర ను వో॑చం చికి॒తుషే॒ జనా॑య॒ మా గామనా॑గా॒మది॑తిం వధిష్ట .. 8.101.15, 6.7.8.5 {భార్గవో జమదగ్నిః . గౌః . త్రిష్టుప్}

వ॒చో॒విదం॒ వాచ॑ముదీ॒రయం॑తీం॒ విశ్వా॑భిర్ధీ॒భిరు॑ప॒తిష్ఠ॑మానాం . దే॒వీం దే॒వేభ్యః॒ పర్యే॒యుషీం॒ గామా మా॑వృక్త॒ మర్త్యో॑ ద॒భ్రచే॑తాః .. 8.101.16, 6.7.8.6 {భార్గవో జమదగ్నిః . గౌః . త్రిష్టుప్}

మయోభూరితి చతురృచస్య సూక్తస్య కాక్షీవతః శంబరోగావస్త్రిష్టుప్ .

మ॒యో॒భూర్వాతో॑ అ॒భి వా॑తూ॒స్రా ఊర్జ॑స్వతీ॒రోష॑ధీ॒రా రి॑శంతాం . పీవ॑స్వతీర్జీ॒వధ॑న్యాః పిబంత్వవ॒సాయ॑ ప॒ద్వతే॑ రుద్ర మృళ .. 10.169.01, 8.8.027.01

యాః సరూ॑పా॒ విరూ॑పా॒ ఏక॑రూపా॒ యాసా॑మ॒గ్నిరిష్ట్యా॒ నామా॑ని॒ వేద॑ . యా అంగి॑రస॒స్తప॑సే॒హ చ॒క్రుస్తాభ్యః॑ పర్జన్య॒ మహి॒ శర్మ॑ యచ్ఛ .. 10.169.02, 8.8.027.02

యా దే॒వేషు॑ త॒న్వ1॒॑మైర॑యంత॒ యాసాం॒ సోమో॒ విశ్వా॑ రూ॒పాణి॒ వేద॑ . తా అ॒స్మభ్యం॒ పయ॑సా॒ పిన్వ॑మానాః ప్ర॒జావ॑తీరింద్ర గో॒ష్ఠే రి॑రీహి .. 10.169.03, 8.8.027.03

ప్ర॒జాప॑తి॒ర్మహ్య॑మే॒తా రరా॑ణో॒ విశ్వై॑ర్దే॒వైః పి॒తృభిః॑ సంవిదా॒నః . శి॒వాః స॒తీరుప॑ నో గో॒ష్ఠమాక॒స్తాసాం॑ వ॒యం ప్ర॒జయా॒ సం స॑దేమ .. 10.169.04, 8.8.027.04

13. ఐకమత్య సూక్తం

సంసమితి చతురృచస్య సూక్తస్యాంగిరసః సంవననః ఆద్యాయా అగ్నిస్తతస్తిసృణాం సంజ్ఞానమనుష్టుప్ తృతీయాత్రిష్టుప్ .

సంస॒మిద్యు॑వసే వృష॒న్నగ్నే॒ విశ్వా॑న్య॒ర్య ఆ . ఇ॒ళస్ప॒దే సమి॑ధ్యసే॒ స నో॒ వసూ॒న్యా భ॑ర .. 10.191.01, 8.8.049.01

సం గ॑చ్ఛధ్వం॒ సం వ॑దధ్వం॒ సం వో॒ మనాం॑సి జానతాం . దే॒వా భా॒గం యథా॒ పూర్వే॑ సంజానా॒నా ఉ॒పాస॑తే .. 10.191.02, 8.8.049.02

స॒మా॒నో మంత్రః॒ సమి॑తిః సమా॒నీ స॑మా॒నం మనః॑ స॒హ చి॒త్తమే॑షాం . స॒మా॒నం మంత్ర॑మ॒భి మం॑త్రయే వః సమా॒నేన॑ వో హ॒విషా॑ జుహోమి .. 10.191.03, 8.8.049.03

స॒మా॒నీ వ॒ ఆకూ॑తిః సమా॒నా హృద॑యాని వః . స॒మా॒నమ॑స్తు వో॒ మనో॒ యథా॑ వః॒ సుస॒హాస॑తి .. 10.191.04, 8.8.049.04

14. అగ్నిసూక్తం (ఋగ్వేద 1.1)

అగ్నిమీళ ఇతి నవర్చస్య సూక్తస్య వైశ్వామిత్రోమధుచ్ఛందాఅగ్నిర్గాయత్రీ .

అ॒గ్నిమీ॑ళే పు॒రోహి॑తం య॒జ్ఞస్య॑ దే॒వమృ॒త్విజం॑ . హోతా॑రం రత్న॒ధాత॑మం .. 1.001.01, 1.1.1.1

అ॒గ్నిః పూర్వే॑భి॒ర్ఋషి॑భి॒రీడ్యో॒ నూత॑నైరు॒త . స దే॒వాఀ ఏహ వ॑క్షతి .. 1.001.02, 1.1.1.2

అ॒గ్నినా॑ ర॒యిమ॑శ్నవ॒త్పోష॑మే॒వ ది॒వేది॑వే . య॒శసం॑ వీ॒రవ॑త్తమం .. 1.001.03, 1.1.1.3

అగ్నే॒ యం య॒జ్ఞమ॑ధ్వ॒రం వి॒శ్వతః॑ పరి॒భూరసి॑ . స ఇద్దే॒వేషు॑ గచ్ఛతి .. 1.001.04, 1.1.1.4

అ॒గ్నిర్హోతా॑ క॒విక్ర॑తుః స॒త్యశ్చి॒త్రశ్ర॑వస్తమః . దే॒వో దే॒వేభి॒రా గ॑మత్ .. 1.001.05, 1.1.1.5

యదం॒గ దా॒శుషే॒ త్వమగ్నే॑ భ॒ద్రం క॑రి॒ష్యసి॑ . తవేత్తత్స॒త్యమం॑గిరః .. 1.001.06, 1.1.2.1

ఉప॑ త్వాగ్నే ది॒వేది॑వే॒ దోషా॑వస్తర్ధి॒యా వ॒యం . నమో॒ భరం॑త॒ ఏమ॑సి .. 1.001.07, 1.1.2.2

రాజం॑తమధ్వ॒రాణాం॑ గో॒పామృ॒తస్య॒ దీది॑విం . వర్ధ॑మానం॒ స్వే దమే॑ .. 1.001.08, 1.1.2.3

స నః॑ పి॒తేవ॑ సూ॒నవేఽగ్నే॑ సూపాయ॒నో భ॑వ . సచ॑స్వా నః స్వ॒స్తయే॑ .. 1.001.09, 1.1.2.4

15. ఆ నో భద్రాః సూక్తం

ఆనోభద్రాఇతి దశర్చస్య సూక్తస్య రాహూగణోగోతమో విశ్వేదేవాస్త్రిష్టుప్ ఆద్యాః పంచసప్తమీచ జగత్యః షష్ఠీవిరాట్స్థానా (సూక్తభేదప్రయోగపక్షేతుఆద్యానాంచతసృణాం విశ్వేదేవాః తతఏకస్యాఇంద్రాపూషణౌతతశ్చతసృణాం విశ్వేదేవాఃతతఏకస్యాఅదితిః ఏవందశ) .

ఆ నో॑ భ॒ద్రాః క్రత॑వో యంతు వి॒శ్వతోఽద॑బ్ధాసో॒ అప॑రీతాస ఉ॒ద్భిదః॑ . దే॒వా నో॒ యథా॒ సద॒మిద్వృ॒ధే అస॒న్నప్రా॑యువో రక్షి॒తారో॑ ది॒వేది॑వే .. 1.089.01, 1.6.015.01

దే॒వానాం॑ భ॒ద్రా సు॑మ॒తిర్ఋ॑జూయ॒తాం దే॒వానాం॑ రా॒తిర॒భి నో॒ ని వ॑ర్తతాం . దే॒వానాం॑ స॒ఖ్యముప॑ సేదిమా వ॒యం దే॒వా న॒ ఆయుః॒ ప్ర తి॑రంతు జీ॒వసే॑ .. 1.089.02, 1.6.015.02

తాన్పూర్వ॑యా ని॒విదా॑ హూమహే వ॒యం భగం॑ మి॒త్రమది॑తిం॒ దక్ష॑మ॒స్రిధం॑ . అ॒ర్య॒మణం॒ వరు॑ణం॒ సోమ॑మ॒శ్వినా॒ సర॑స్వతీ నః సు॒భగా॒ మయ॑స్కరత్ .. 1.089.03, 1.6.015.03

తన్నో॒ వాతో॑ మయో॒భు వా॑తు భేష॒జం తన్మా॒తా పృ॑థి॒వీ తత్పి॒తా ద్యౌః . తద్గ్రావా॑ణః సోమ॒సుతో॑ మయో॒భువ॒స్తద॑శ్వినా శృణుతం ధిష్ణ్యా యు॒వం .. 1.089.04, 1.6.015.04

తమీశా॑నం॒ జగ॑తస్త॒స్థుష॒స్పతిం॑ ధియంజి॒న్వమవ॑సే హూమహే వ॒యం . పూ॒షా నో॒ యథా॒ వేద॑సా॒మస॑ద్వృ॒ధే ర॑క్షి॒తా పా॒యురద॑బ్ధః స్వ॒స్తయే॑ .. 1.089.05, 1.6.015.05

స్వ॒స్తి న॒ ఇంద్రో॑ వృ॒ద్ధశ్ర॑వాః స్వ॒స్తి నః॑ పూ॒షా వి॒శ్వవే॑దాః . స్వ॒స్తి న॒స్తార్క్ష్యో॒ అరి॑ష్టనేమిః స్వ॒స్తి నో॒ బృహ॒స్పతి॑ర్దధాతు .. 1.089.06, 1.6.016.01

పృష॑దశ్వా మ॒రుతః॒ పృశ్ని॑మాతరః శుభం॒యావా॑నో వి॒దథే॑షు॒ జగ్మ॑యః . అ॒గ్ని॒జి॒హ్వా మన॑వః॒ సూర॑చక్షసో॒ విశ్వే॑ నో దే॒వా అవ॒సా గ॑మన్ని॒హ .. 1.089.07, 1.6.016.02

భ॒ద్రం కర్ణే॑భిః శృణుయామ దేవా భ॒ద్రం ప॑శ్యేమా॒క్షభి॑ర్యజత్రాః . స్థి॒రైరంగై॑స్తుష్టు॒వాంస॑స్త॒నూభి॒ర్వ్య॑శేమ దే॒వహి॑తం॒ యదాయుః॑ .. 1.089.08, 1.6.016.03

శ॒తమిన్ను శ॒రదో॒ అంతి॑ దేవా॒ యత్రా॑ నశ్చ॒క్రా జ॒రసం॑ త॒నూనాం॑ . పు॒త్రాసో॒ యత్ర॑ పి॒తరో॒ భవం॑తి॒ మా నో॑ మ॒ధ్యా రీ॑రిష॒తాయు॒ర్గంతోః॑ .. 1.089.09, 1.6.016.04

అది॑తి॒ర్ద్యౌరది॑తిరం॒తరి॑క్ష॒మది॑తిర్మా॒తా స పి॒తా స పు॒త్రః . విశ్వే॑ దే॒వా అది॑తిః॒ పంచ॒ జనా॒ అది॑తిర్జా॒తమది॑తి॒ర్జని॑త్వం .. 1.089.10, 1.6.016.05

16. ఓషధీ సూక్తం

యాఓషధీరితి త్రయోవింశత్యృచస్య సూక్తస్యాథర్వణోభిషగోషధయోనుష్టుప్ .

యా ఓష॑ధీః॒ పూర్వా॑ జా॒తా దే॒వేభ్య॑స్త్రియు॒గం పు॒రా . మనై॒ ను బ॒భ్రూణా॑మ॒హం శ॒తం ధామా॑ని స॒ప్త చ॑ .. 10.097.01, 8.5.8.1

శ॒తం వో॑ అంబ॒ ధామా॑ని స॒హస్ర॑ము॒త వో॒ రుహః॑ . అధా॑ శతక్రత్వో యూ॒యమి॒మం మే॑ అగ॒దం కృ॑త .. 10.097.02, 8.5.8.2

ఓష॑ధీః॒ ప్రతి॑ మోదధ్వం॒ పుష్ప॑వతీః ప్ర॒సూవ॑రీః . అశ్వా॑ ఇవ స॒జిత్వ॑రీర్వీ॒రుధః॑ పారయి॒ష్ణ్వః॑ .. 10.097.03, 8.5.8.3

ఓష॑ధీ॒రితి॑ మాతర॒స్తద్వో॑ దేవీ॒రుప॑ బ్రువే . స॒నేయ॒మశ్వం॒ గాం వాస॑ ఆ॒త్మానం॒ తవ॑ పూరుష .. 10.097.04, 8.5.8.4

అ॒శ్వ॒త్థే వో॑ ని॒షద॑నం ప॒ర్ణే వో॑ వస॒తిష్కృ॒తా . గో॒భాజ॒ ఇత్కిలా॑సథ॒ యత్స॒నవ॑థ॒ పూరు॑షం .. 10.097.05, 8.5.8.5

యత్రౌష॑ధీః స॒మగ్మ॑త॒ రాజా॑నః॒ సమి॑తావివ . విప్రః॒ స ఉ॑చ్యతే భి॒షగ్ర॑క్షో॒హామీ॑వ॒చాత॑నః .. 10.097.06, 8.5.9.1

అ॒శ్వా॒వ॒తీం సో॑మావ॒తీమూ॒ర్జయం॑తీ॒ముదో॑జసం . ఆవి॑త్సి॒ సర్వా॒ ఓష॑ధీర॒స్మా అ॑రి॒ష్టతా॑తయే .. 10.097.07, 8.5.9.2

ఉచ్ఛుష్మా॒ ఓష॑ధీనాం॒ గావో॑ గో॒ష్ఠాది॑వేరతే . ధనం॑ సని॒ష్యంతీ॑నామా॒త్మానం॒ తవ॑ పూరుష .. 10.097.08, 8.5.9.3

ఇష్కృ॑తి॒ర్నామ॑ వో మా॒తాథో॑ యూ॒యం స్థ॒ నిష్కృ॑తీః . సీ॒రాః ప॑త॒త్రిణీః॑ స్థన॒ యదా॒మయ॑తి॒ నిష్కృ॑థ .. 10.097.09, 8.5.9.4

అతి॒ విశ్వాః॑ పరి॒ష్ఠాః స్తే॒న ఇ॑వ వ్ర॒జమ॑క్రముః . ఓష॑ధీః॒ ప్రాచు॑చ్యవు॒ర్యత్కిం చ॑ త॒న్వో॒3॒॑ రపః॑ .. 10.097.10, 8.5.9.5

యది॒మా వా॒జయ॑న్న॒హమోష॑ధీ॒ర్హస్త॑ ఆద॒ధే . ఆ॒త్మా యక్ష్మ॑స్య నశ్యతి పు॒రా జీ॑వ॒గృభో॑ యథా .. 10.097.11, 8.5.010.01

యస్యౌ॑షధీః ప్ర॒సర్ప॒థాంగ॑మంగం॒ పరు॑ష్పరుః . తతో॒ యక్ష్మం॒ వి బా॑ధధ్వ ఉ॒గ్రో మ॑ధ్యమ॒శీరి॑వ .. 10.097.12, 8.5.010.02

సా॒కం య॑క్ష్మ॒ ప్ర ప॑త॒ చాషే॑ణ కికిదీ॒వినా॑ . సా॒కం వాత॑స్య॒ ధ్రాజ్యా॑ సా॒కం న॑శ్య ని॒హాక॑యా .. 10.097.13, 8.5.010.03

అ॒న్యా వో॑ అ॒న్యామ॑వత్వ॒న్యాన్యస్యా॒ ఉపా॑వత . తాః సర్వాః॑ సంవిదా॒నా ఇ॒దం మే॒ ప్రావ॑తా॒ వచః॑ .. 10.097.14, 8.5.010.04

యాః ఫ॒లినీ॒ర్యా అ॑ఫ॒లా అ॑పు॒ష్పా యాశ్చ॑ పు॒ష్పిణీః॑ . బృహ॒స్పతి॑ప్రసూతా॒స్తా నో॑ ముంచం॒త్వంహ॑సః .. 10.097.15, 8.5.010.05

ముం॒చంతు॑ మా శప॒థ్యా॒3॒॑దథో॑ వరు॒ణ్యా॑దు॒త . అథో॑ య॒మస్య॒ పడ్బీ॑శా॒త్సర్వ॑స్మాద్దేవకిల్బి॒షాత్ .. 10.097.16, 8.5.011.01

అ॒వ॒పతం॑తీరవదంది॒వ ఓష॑ధయ॒స్పరి॑ . యం జీ॒వమ॒శ్నవా॑మహై॒ న స రి॑ష్యాతి॒ పూరు॑షః .. 10.097.17, 8.5.011.02

యా ఓష॑ధీః॒ సోమ॑రాజ్ఞీర్బ॒హ్వీః శ॒తవి॑చక్షణాః . తాసాం॒ త్వమ॑స్యుత్త॒మారం॒ కామా॑య॒ శం హృ॒దే .. 10.097.18, 8.5.011.03

యా ఓష॑ధీః॒ సోమ॑రాజ్ఞీ॒ర్విష్ఠి॑తాః పృథి॒వీమను॑ . బృహ॒స్పతి॑ప్రసూతా అ॒స్యై సం ద॑త్త వీ॒ర్యం॑ .. 10.097.19, 8.5.011.04

మా వో॑ రిషత్ఖని॒తా యస్మై॑ చా॒హం ఖనా॑మి వః . ద్వి॒పచ్చతు॑ష్పద॒స్మాకం॒ సర్వ॑మస్త్వనాతు॒రం .. 10.097.20, 8.5.011.05

యాశ్చే॒దము॑పశృ॒ణ్వంతి॒ యాశ్చ॑ దూ॒రం పరా॑గతాః . సర్వాః॑ సం॒గత్య॑ వీరుధో॒ఽస్యై సం ద॑త్త వీ॒ర్యం॑ .. 10.097.21, 8.5.011.06

ఓష॑ధయః॒ సం వ॑దంతే॒ సోమే॑న స॒హ రాజ్ఞా॑ . యస్మై॑ కృ॒ణోతి॑ బ్రాహ్మ॒ణస్తం రా॑జన్పారయామసి .. 10.097.22, 8.5.011.07

త్వము॑త్త॒మాస్యో॑షధే॒ తవ॑ వృ॒క్షా ఉప॑స్తయః . ఉప॑స్తిరస్తు॒ సో॒3॒॑ఽస్మాకం॒ యో అ॒స్మాఀ అ॑భి॒దాస॑తి .. 10.097.23, 8.5.011.08

17. కుమార సూక్తం

అగ్నిహోతేతి దశర్చస్య సూక్తస్య గౌతమోవామదేవోగ్నిః సప్తమ్యష్టమ్యోఃసాహదేవ్యఃసోమకః అంత్యయోరశ్వినౌగాయత్రీ .

అ॒గ్నిర్హోతా॑ నో అధ్వ॒రే వా॒జీ సన్పరి॑ ణీయతే . దే॒వో దే॒వేషు॑ య॒జ్ఞియః॑ .. 4.015.01, 3.5.015.01

పరి॑ త్రివి॒ష్ట్య॑ధ్వ॒రం యాత్య॒గ్నీ ర॒థీరి॑వ . ఆ దే॒వేషు॒ ప్రయో॒ దధ॑త్ .. 4.015.02, 3.5.015.02

పరి॒ వాజ॑పతిః క॒విర॒గ్నిర్హ॒వ్యాన్య॑క్రమీత్ . దధ॒ద్రత్నా॑ని దా॒శుషే॑ .. 4.015.03, 3.5.015.03

అ॒యం యః సృంజ॑యే పు॒రో దై॑వవా॒తే స॑మి॒ధ్యతే॑ . ద్యు॒మాఀ అ॑మిత్ర॒దంభ॑నః .. 4.015.04, 3.5.015.04

అస్య॑ ఘా వీ॒ర ఈవ॑తో॒ఽగ్నేరీ॑శీత॒ మర్త్యః॑ . తి॒గ్మజం॑భస్య మీ॒ళ్హుషః॑ .. 4.015.05, 3.5.015.05

తమర్వం॑తం॒ న సా॑న॒సిమ॑రు॒షం న ది॒వః శిశుం॑ . మ॒ర్మృ॒జ్యంతే॑ ది॒వేది॑వే .. 4.015.06, 3.5.016.01

బోధ॒ద్యన్మా॒ హరి॑భ్యాం కుమా॒రః సా॑హదే॒వ్యః . అచ్ఛా॒ న హూ॒త ఉద॑రం .. 4.015.07, 3.5.016.02

ఉ॒త త్యా య॑జ॒తా హరీ॑ కుమా॒రాత్సా॑హదే॒వ్యాత్ . ప్రయ॑తా స॒ద్య ఆ ద॑దే .. 4.015.08, 3.5.016.03

ఏ॒ష వాం॑ దేవావశ్వినా కుమా॒రః సా॑హదే॒వ్యః . దీ॒ర్ఘాయు॑రస్తు॒ సోమ॑కః .. 4.015.09, 3.5.016.04

తం యు॒వం దే॑వావశ్వినా కుమా॒రం సా॑హదే॒వ్యం . దీ॒ర్ఘాయు॑షం కృణోతన .. 4.015.10, 3.5.016.05

కుమారమితి ద్వాదశర్చస్య సూక్తస్య ఆత్రేయఃకుమారః కమేతంవిజ్యోతిషేత్యనయోర్జానోవృశోగ్నిస్త్రిష్టుప్ అంత్యాశక్వరీ ( పాక్షికోజరోవృశః సర్వసూక్తేపి . అత్రసర్వానుక్రమభాష్యేజననామ్నఋషేః పుత్రోజానఇత్యేవనిర్ణీతం . జరనాగ్నఋషేః పుత్రోజారోవృశఇతితుసాయనభాష్యం . )

కు॒మా॒రం మా॒తా యు॑వ॒తిః సము॑బ్ధం॒ గుహా॑ బిభర్తి॒ న ద॑దాతి పి॒త్రే . అనీ॑కమస్య॒ న మి॒నజ్జనా॑సః పు॒రః ప॑శ్యంతి॒ నిహి॑తమర॒తౌ .. 5.002.01, 3.8.014.01

కమే॒తం త్వం యు॑వతే కుమా॒రం పేషీ॑ బిభర్షి॒ మహి॑షీ జజాన . పూ॒ర్వీర్హి గర్భః॑ శ॒రదో॑ వ॒వర్ధాప॑శ్యం జా॒తం యదసూ॑త మా॒తా .. 5.002.02, 3.8.014.02

హిర॑ణ్యదంతం॒ శుచి॑వర్ణమా॒రాత్క్షేత్రా॑దపశ్య॒మాయు॑ధా॒ మిమా॑నం . ద॒దా॒నో అ॑స్మా అ॒మృతం॑ వి॒పృక్వ॒త్కిం మామ॑నిం॒ద్రాః కృ॑ణవన్నను॒క్థాః .. 5.002.03, 3.8.014.03

క్షేత్రా॑దపశ్యం సను॒తశ్చరం॑తం సు॒మద్యూ॒థం న పు॒రు శోభ॑మానం . న తా అ॑గృభ్ర॒న్నజ॑నిష్ట॒ హి షః పలి॑క్నీ॒రిద్యు॑వ॒తయో॑ భవంతి .. 5.002.04, 3.8.014.04

కే మే॑ మర్య॒కం వి య॑వంత॒ గోభి॒ర్న యేషాం॑ గో॒పా అర॑ణశ్చి॒దాస॑ . య ఈం॑ జగృ॒భురవ॒ తే సృ॑జం॒త్వాజా॑తి ప॒శ్వ ఉప॑ నశ్చికి॒త్వాన్ .. 5.002.05, 3.8.014.05

వ॒సాం రాజా॑నం వస॒తిం జనా॑నా॒మరా॑తయో॒ ని ద॑ధు॒ర్మర్త్యే॑షు . బ్రహ్మా॒ణ్యత్రే॒రవ॒ తం సృ॑జంతు నింది॒తారో॒ నింద్యా॑సో భవంతు .. 5.002.06, 3.8.014.06

శున॑శ్చి॒చ్ఛేపం॒ నిది॑తం స॒హస్రా॒ద్యూపా॑దముంచో॒ అశ॑మిష్ట॒ హి షః . ఏ॒వాస్మద॑గ్నే॒ వి ము॑ముగ్ధి॒ పాశా॒న్హోత॑శ్చికిత్వ ఇ॒హ తూ ని॒షద్య॑ .. 5.002.07, 3.8.015.01

హృ॒ణీ॒యమా॑నో॒ అప॒ హి మదైయేః॒ ప్ర మే॑ దే॒వానాం॑ వ్రత॒పా ఉ॑వాచ . ఇంద్రో॑ వి॒ద్వాఀ అను॒ హి త్వా॑ చ॒చక్ష॒ తేనా॒హమ॑గ్నే॒ అను॑శిష్ట॒ ఆగాం॑ .. 5.002.08, 3.8.015.02

వి జ్యోతి॑షా బృహ॒తా భా॑త్య॒గ్నిరా॒విర్విశ్వా॑ని కృణుతే మహి॒త్వా . ప్రాదే॑వీర్మా॒యాః స॑హతే దు॒రేవాః॒ శిశీ॑తే॒ శృంగే॒ రక్ష॑సే వి॒నిక్షే॑ .. 5.002.09, 3.8.015.03

ఉ॒త స్వా॒నాసో॑ ది॒వి షం॑త్వ॒గ్నేస్తి॒గ్మాయు॑ధా॒ రక్ష॑సే॒ హంత॒వా ఉ॑ . మదే॑ చిదస్య॒ ప్ర రు॑జంతి॒ భామా॒ న వ॑రంతే పరి॒బాధో॒ అదే॑వీః .. 5.002.10, 3.8.015.04

ఏ॒తం తే॒ స్తోమం॑ తువిజాత॒ విప్రో॒ రథం॒ న ధీరః॒ స్వపా॑ అతక్షం . యదీద॑గ్నే॒ ప్రతి॒ త్వం దే॑వ॒ హర్యాః॒ స్వ॑ర్వతీర॒ప ఏ॑నా జయేమ .. 5.002.11, 3.8.015.05

తు॒వి॒గ్రీవో॑ వృష॒భో వా॑వృధా॒నో॑ఽశ॒త్ర్వ1॒॑ర్యః సమ॑జాతి॒ వేదః॑ . ఇతీ॒మమ॒గ్నిమ॒మృతా॑ అవోచన్బ॒ర్హిష్మ॑తే॒ మన॑వే॒ శర్మ॑ యంసద్ధ॒విష్మ॑తే॒ మన॑వే॒ శర్మ॑ యంసత్ .. 5.002.12, 3.8.015.06

యం కు॑మార॒ నవం॒ రథ॑మచ॒క్రం మన॒సాకృ॑ణోః . ఏకే॑షం వి॒శ్వతః॒ ప్రాంచ॒మప॑శ్య॒న్నధి॑ తిష్ఠసి .. 10.135.03, 8.7.023.03 {యామాయనః కుమారః . యమః . అనుష్టుప్}

యం కు॑మార॒ ప్రావ॑ర్తయో॒ రథం॒ విప్రే॑భ్య॒స్పరి॑ . తం సామాను॒ ప్రావ॑ర్తత॒ సమి॒తో నా॒వ్యాహి॑తం .. 10.135.04, 8.7.023.04 {యామాయనః కుమారః . యమః . అనుష్టుప్}

కః కు॑మా॒రమ॑జనయ॒ద్రథం॒ కో నిర॑వర్తయత్ . కః స్వి॒త్తద॒ద్య నో॑ బ్రూయాదను॒దేయీ॒ యథాభ॑వత్ .. 10.135.05, 8.7.023.05 {యామాయనః కుమారః . యమః . అనుష్టుప్}

యేయజ్ఞేనేత్యేకాదశర్చస్య సూక్తస్య మానవోనాభానేదిష్ఠో విశ్వేదేవాః ప్రనూనమిత్యాదిచతసృణాం సావర్ణిర్జగతీ పంచమ్యష్టమీనవమ్యోనుష్టుభః షష్టీ బృహతీ సప్తమీసతోబృహతీ దశమీగాయత్రీ అంత్యాత్రిష్టుప్ (భేదపక్షే - అంగిరసః 6 విశ్వేదేవాః 1 సావర్ణిః 4 ఏవం 11 . అంగిరసోనుక్రమణ్యాంపాక్షికాఉక్తాః) . యేయజ్ఞేనేతిచతసృణాం త్రిష్టుప్ ఛందస్త్వం కశ్చిద్భూతేతద్బహువిరుద్ధం . విరోధాస్తు - షళంగిరసాం స్తుతిర్వాంత్యాత్రిష్టుబిత్యనుక్రమాచ్ఛేష జగత్యఇతి పరిభాషావ్యాఘాత ఏకః . తాసాం త్రిష్టుప్ ఛందస్త్వేనాదేశపరిభాషయాతాసామంత్యాయాశ్చత్రిష్టుబ్వే సిద్ధేత్యాత్రిష్టుబితి సిద్ధానువాదలక్షణదోషా విష్కరణద్వితీయః . దశమీత్వస్య గాయత్రీ జగత్యన్యావినోత్తమామితి శౌనకవచనాజ్ఞానేనస్వేచ్ఛయావ్యాఖ్యానమితి తృతీయశ్చేతి) .

యే య॒జ్ఞేన॒ దక్షి॑ణయా॒ సమ॑క్తా॒ ఇంద్ర॑స్య స॒ఖ్యమ॑మృత॒త్వమా॑న॒శ . తేభ్యో॑ భ॒ద్రమం॑గిరసో వో అస్తు॒ ప్రతి॑ గృభ్ణీత మాన॒వం సు॑మేధసః .. 10.062.01, 8.2.1.1

య ఉ॒దాజ॑న్పి॒తరో॑ గో॒మయం॒ వస్వృ॒తేనాభిం॑దన్పరివత్స॒రే వ॒లం . దీ॒ర్ఘా॒యు॒త్వమం॑గిరసో వో అస్తు॒ ప్రతి॑ గృభ్ణీత మాన॒వం సు॑మేధసః .. 10.062.02, 8.2.1.2

య ఋ॒తేన॒ సూర్య॒మారో॑హయంది॒వ్యప్ర॑థయన్పృథి॒వీం మా॒తరం॒ వి . సు॒ప్ర॒జా॒స్త్వమం॑గిరసో వో అస్తు॒ ప్రతి॑ గృభ్ణీత మాన॒వం సు॑మేధసః .. 10.062.03, 8.2.1.3

అ॒యం నాభా॑ వదతి వ॒ల్గు వో॑ గృ॒హే దేవ॑పుత్రా ఋషయ॒స్తచ్ఛృ॑ణోతన . సు॒బ్ర॒హ్మ॒ణ్యమం॑గిరసో వో అస్తు॒ ప్రతి॑ గృభ్ణీత మాన॒వం సు॑మేధసః .. 10.062.04, 8.2.1.4

విరూ॑పాస॒ ఇదృష॑య॒స్త ఇద్గం॑భీ॒రవే॑పసః . తే అంగి॑రసః సూ॒నవ॒స్తే అ॒గ్నేః పరి॑ జజ్ఞిరే .. 10.062.05, 8.2.1.5

యే అ॒గ్నేః పరి॑ జజ్ఞి॒రే విరూ॑పాసో ది॒వస్పరి॑ . నవ॑గ్వో॒ ను దశ॑గ్వో॒ అంగి॑రస్తమః॒ సచా॑ దే॒వేషు॑ మంహతే .. 10.062.06, 8.2.2.1

ఇంద్రే॑ణ యు॒జా నిః సృ॑జంత వా॒ఘతో॑ వ్ర॒జం గోమం॑తమ॒శ్వినం॑ . స॒హస్రం॑ మే॒ దద॑తో అష్టక॒ర్ణ్య1॒॑ః శ్రవో॑ దే॒వేష్వ॑క్రత .. 10.062.07, 8.2.2.2

ప్ర నూ॒నం జా॑యతామ॒యం మను॒స్తోక్మే॑వ రోహతు . యః స॒హస్రం॑ శ॒తాశ్వం॑ స॒ద్యో దా॒నాయ॒ మంహ॑తే .. 10.062.08, 8.2.2.3

న తమ॑శ్నోతి॒ కశ్చ॒న ది॒వ ఇ॑వ॒ సాన్వా॒రభం॑ . సా॒వ॒ర్ణ్యస్య॒ దక్షి॑ణా॒ వి సింధు॑రివ పప్రథే .. 10.062.09, 8.2.2.4

ఉ॒త దా॒సా ప॑రి॒విషే॒ స్మద్ది॑ష్టీ॒ గోప॑రీణసా . యదు॑స్తు॒ర్వశ్చ॑ మామహే .. 10.062.10, 8.2.2.5

స॒హ॒స్ర॒దా గ్రా॑మ॒ణీర్మా రి॑ష॒న్మనుః॒ సూర్యే॑ణాస్య॒ యత॑మానైతు॒ దక్షి॑ణా . సావ॑ర్ణేర్దే॒వాః ప్ర తి॑రం॒త్వాయు॒ర్యస్మి॒న్నశ్రాం॑తా॒ అస॑నామ॒ వాజం॑ .. 10.062.11, 8.2.2.6

18. ప్రాతః సూక్తం

ప్రాతరగ్నిమితి సప్తర్చస్య సూకస్య మైత్రావరుణిర్వసిష్ఠోభగః ఆద్యాయాఅగ్నీంద్ర మిత్రావరుణాశ్విభగపూషబ్రహ్మణస్పతిసోమరుద్రాదేవతాః అంత్యాయాఉషా ఆద్యాజగతీ శేషాస్త్రిష్టుభః .

ప్రా॒తర॒గ్నిం ప్రా॒తరింద్రం॑ హవామహే ప్రా॒తర్మి॒త్రావరు॑ణా ప్రా॒తర॒శ్వినా॑ . ప్రా॒తర్భగం॑ పూ॒షణం॒ బ్రహ్మ॑ణ॒స్పతిం॑ ప్రా॒తః సోమ॑ము॒త రు॒ద్రం హు॑వేమ .. 7.041.01, 5.4.8.1

ప్రా॒త॒ర్జితం॒ భగ॑ము॒గ్రం హు॑వేమ వ॒యం పు॒త్రమది॑తే॒ర్యో వి॑ధ॒ర్తా . ఆ॒ధ్రశ్చి॒ద్యం మన్య॑మానస్తు॒రశ్చి॒ద్రాజా॑ చి॒ద్యం భగం॑ భ॒క్షీత్యాహ॑ .. 7.041.02, 5.4.8.2

భగ॒ ప్రణే॑త॒ర్భగ॒ సత్య॑రాధో॒ భగే॒మాం ధియ॒ముద॑వా॒ దద॑న్నః . భగ॒ ప్ర ణో॑ జనయ॒ గోభి॒రశ్వై॒ర్భగ॒ ప్ర నృభి॑ర్నృ॒వంతః॑ స్యామ .. 7.041.03, 5.4.8.3

ఉ॒తేదానీం॒ భగ॑వంతః స్యామో॒త ప్ర॑పి॒త్వ ఉ॒త మధ్యే॒ అహ్నాం॑ . ఉ॒తోది॑తా మఘవం॒త్సూర్య॑స్య వ॒యం దే॒వానాం॑ సుమ॒తౌ స్యా॑మ .. 7.041.04, 5.4.8.4

భగ॑ ఏ॒వ భగ॑వాఀ అస్తు దేవా॒స్తేన॑ వ॒యం భగ॑వంతః స్యామ . తం త్వా॑ భగ॒ సర్వ॒ ఇజ్జో॑హవీతి॒ స నో॑ భగ పురఏ॒తా భ॑వే॒హ .. 7.041.05, 5.4.8.5

సమ॑ధ్వ॒రాయో॒షసో॑ నమంత దధి॒క్రావే॑వ॒ శుచ॑యే ప॒దాయ॑ . అ॒ర్వా॒చీ॒నం వ॑సు॒విదం॒ భగం॑ నో॒ రథ॑మి॒వాశ్వా॑ వా॒జిన॒ ఆ వ॑హంతు .. 7.041.06, 5.4.8.6

అశ్వా॑వతీ॒ర్గోమ॑తీర్న ఉ॒షాసో॑ వీ॒రవ॑తీః॒ సద॑ముచ్ఛంతు భ॒ద్రాః . ఘృ॒తం దుహా॑నా వి॒శ్వతః॒ ప్రపీ॑తా యూ॒యం పా॑త స్వ॒స్తిభిః॒ సదా॑ నః .. 7.041.07, 5.4.8.7

19. మన్యు సూక్తం

యస్తేమన్యవితి సప్తర్చస్య సూక్తస్య తాపసో మన్యుర్మన్యుస్త్రిష్టుబాద్యాజగతీ .

యస్తే॑ మ॒న్యోఽవి॑ధద్వజ్ర సాయక॒ సహ॒ ఓజః॑ పుష్యతి॒ విశ్వ॑మాను॒షక్ . సా॒హ్యామ॒ దాస॒మార్యం॒ త్వయా॑ యు॒జా సహ॑స్కృతేన॒ సహ॑సా॒ సహ॑స్వతా .. 10.083.01, 8.3.018.01

మ॒న్యురింద్రో॑ మ॒న్యురే॒వాస॑ దే॒వో మ॒న్యుర్హోతా॒ వరు॑ణో జా॒తవే॑దాః . మ॒న్యుం విశ॑ ఈళతే॒ మాను॑షీ॒ర్యాః పా॒హి నో॑ మన్యో॒ తప॑సా స॒జోషాః॑ .. 10.083.02, 8.3.018.02

అ॒భీ॑హి మన్యో త॒వస॒స్తవీ॑యాం॒తప॑సా యు॒జా వి జ॑హి॒ శత్రూ॑న్ . అ॒మి॒త్ర॒హా వృ॑త్ర॒హా ద॑స్యు॒హా చ॒ విశ్వా॒ వసూ॒న్యా భ॑రా॒ త్వం నః॑ .. 10.083.03, 8.3.018.03

త్వం హి మ॑న్యో అ॒భిభూ॑త్యోజాః స్వయం॒భూర్భామో॑ అభిమాతిషా॒హః . వి॒శ్వచ॑ర్షణిః॒ సహు॑రిః॒ సహా॑వాన॒స్మాస్వోజః॒ పృత॑నాసు ధేహి .. 10.083.04, 8.3.018.04

అ॒భా॒గః సన్నప॒ పరే॑తో అస్మి॒ తవ॒ క్రత్వా॑ తవి॒షస్య॑ ప్రచేతః . తం త్వా॑ మన్యో అక్ర॒తుర్జి॑హీళా॒హం స్వా త॒నూర్బ॑ల॒దేయా॑య॒ మేహి॑ .. 10.083.05, 8.3.018.05

అ॒యం తే॑ అ॒స్మ్యుప॒ మేహ్య॒ర్వాఙ్ప్ర॑తీచీ॒నః స॑హురే విశ్వధాయః . మన్యో॑ వజ్రిన్న॒భి మామా వ॑వృత్స్వ॒ హనా॑వ॒ దస్యూఀ॑రు॒త బో॑ధ్యా॒పేః .. 10.083.06, 8.3.018.06

అ॒భి ప్రేహి॑ దక్షిణ॒తో భ॑వా॒ మేఽధా॑ వృ॒త్రాణి॑ జంఘనావ॒ భూరి॑ . జు॒హోమి॑ తే ధ॒రుణం॒ మధ్వో॒ అగ్ర॑ము॒భా ఉ॑పాం॒శు ప్ర॑థ॒మా పి॑బావ .. 10.083.07, 8.3.018.07

త్వయామన్యవితి సప్తర్చస్య సూక్తస్య తాపసో మన్యుర్మన్యుర్జగతీ ఆద్యాస్తిస్రస్త్రిష్టుభః .

త్వయా॑ మన్యో స॒రథ॑మారు॒జంతో॒ హర్ష॑మాణాసో ధృషి॒తా మ॑రుత్వః . తి॒గ్మేష॑వ॒ ఆయు॑ధా సం॒శిశా॑నా అ॒భి ప్ర యం॑తు॒ నరో॑ అ॒గ్నిరూ॑పాః .. 10.084.01, 8.3.019.01

అ॒గ్నిరి॑వ మన్యో త్విషి॒తః స॑హస్వ సేనా॒నీర్నః॑ సహురే హూ॒త ఏ॑ధి . హ॒త్వాయ॒ శత్రూ॒న్వి భ॑జస్వ॒ వేద॒ ఓజో॒ మిమా॑నో॒ వి మృధో॑ నుదస్వ .. 10.084.02, 8.3.019.02

సహ॑స్వ మన్యో అ॒భిమా॑తిమ॒స్మే రు॒జన్మృ॒ణన్ప్ర॑మృ॒ణన్ప్రేహి॒ శత్రూ॑న్ . ఉ॒గ్రం తే॒ పాజో॑ న॒న్వా రు॑రుధ్రే వ॒శీ వశం॑ నయస ఏకజ॒ త్వం .. 10.084.03, 8.3.019.03

ఏకో॑ బహూ॒నామ॑సి మన్యవీళి॒తో విశం॑విశం యు॒ధయే॒ సం శి॑శాధి . అకృ॑త్తరు॒క్త్వయా॑ యు॒జా వ॒యం ద్యు॒మంతం॒ ఘోషం॑ విజ॒యాయ॑ కృణ్మహే .. 10.084.04, 8.3.019.04

వి॒జే॒ష॒కృదింద్ర॑ ఇవానవబ్ర॒వో॒3॒॑ఽస్మాకం॑ మన్యో అధి॒పా భ॑వే॒హ . ప్రి॒యం తే॒ నామ॑ సహురే గృణీమసి వి॒ద్మా తముత్సం॒ యత॑ ఆబ॒భూథ॑ .. 10.084.05, 8.3.019.05

ఆభూ॑త్యా సహ॒జా వ॑జ్ర సాయక॒ సహో॑ బిభర్ష్యభిభూత॒ ఉత్త॑రం . క్రత్వా॑ నో మన్యో స॒హ మే॒ద్యే॑ధి మహాధ॒నస్య॑ పురుహూత సం॒సృజి॑ .. 10.084.06, 8.3.019.06

సంసృ॑ష్టం॒ ధన॑ము॒భయం॑ స॒మాకృ॑తమ॒స్మభ్యం॑ దత్తాం॒ వరు॑ణశ్చ మ॒న్యుః . భియం॒ దధా॑నా॒ హృద॑యేషు॒ శత్ర॑వః॒ పరా॑జితాసో॒ అప॒ ని ల॑యంతాం .. 10.084.07, 8.3.019.07

20. రక్షోఘ్నసూక్తం

కృణుష్వేతి పంచదశర్చస్య సూక్తస్య గౌతమోవామదేవోరక్షోహాగ్నిస్త్రిష్టుప్ .

కృ॒ణు॒ష్వ పాజః॒ ప్రసి॑తిం॒ న పృ॒థ్వీం యా॒హి రాజే॒వామ॑వాఀ॒ ఇభే॑న . తృ॒ష్వీమను॒ ప్రసి॑తిం ద్రూణా॒నోఽస్తా॑సి॒ విధ్య॑ ర॒క్షస॒స్తపి॑ష్ఠైః .. 4.004.01, 3.4.023.01

తవ॑ భ్ర॒మాస॑ ఆశు॒యా ప॑తం॒త్యను॑ స్పృశ ధృష॒తా శోశు॑చానః . తపూం॑ష్యగ్నే జు॒హ్వా॑ పతం॒గానసం॑దితో॒ వి సృ॑జ॒ విష్వ॑గు॒ల్కాః .. 4.004.02, 3.4.023.02

ప్రతి॒ స్పశో॒ వి సృ॑జ॒ తూర్ణి॑తమో॒ భవా॑ పా॒యుర్వి॒శో అ॒స్యా అద॑బ్ధః . యో నో॑ దూ॒రే అ॒ఘశం॑సో॒ యో అంత్యగ్నే॒ మాకి॑ష్టే॒ వ్యథి॒రా ద॑ధర్షీత్ .. 4.004.03, 3.4.023.03

ఉద॑గ్నే తిష్ఠ॒ ప్రత్యా త॑నుష్వ॒ న్య1॒॑మిత్రాఀ॑ ఓషతాత్తిగ్మహేతే . యో నో॒ అరా॑తిం సమిధాన చ॒క్రే నీ॒చా తం ధ॑క్ష్యత॒సం న శుష్కం॑ .. 4.004.04, 3.4.023.04

ఊ॒ర్ధ్వో భ॑వ॒ ప్రతి॑ వి॒ధ్యాధ్య॒స్మదా॒విష్కృ॑ణుష్వ॒ దైవ్యా॑న్యగ్నే . అవ॑ స్థి॒రా త॑నుహి యాతు॒జూనాం॑ జా॒మిమజా॑మిం॒ ప్ర మృ॑ణీహి॒ శత్రూ॑న్ .. 4.004.05, 3.4.023.05

స తే॑ జానాతి సుమ॒తిం య॑విష్ఠ॒ య ఈవ॑తే॒ బ్రహ్మ॑ణే గా॒తుమైర॑త్ . విశ్వా॑న్యస్మై సు॒దినా॑ని రా॒యో ద్యు॒మ్నాన్య॒ర్యో వి దురో॑ అ॒భి ద్యౌ॑త్ .. 4.004.06, 3.4.024.01

సేద॑గ్నే అస్తు సు॒భగః॑ సు॒దాను॒ర్యస్త్వా॒ నిత్యే॑న హ॒విషా॒ య ఉ॒క్థైః . పిప్రీ॑షతి॒ స్వ ఆయు॑షి దురో॒ణే విశ్వేద॑స్మై సు॒దినా॒ సాస॑ది॒ష్టిః .. 4.004.07, 3.4.024.02

అర్చా॑మి తే సుమ॒తిం ఘోష్య॒ర్వాక్సం తే॑ వా॒వాతా॑ జరతామి॒యం గీః . స్వశ్వా॑స్త్వా సు॒రథా॑ మర్జయేమా॒స్మే క్ష॒త్రాణి॑ ధారయే॒రను॒ ద్యూన్ .. 4.004.08, 3.4.024.03

ఇ॒హ త్వా॒ భూర్యా చ॑రే॒దుప॒ త్మందోషా॑వస్తర్దీది॒వాంస॒మను॒ ద్యూన్ . క్రీళం॑తస్త్వా సు॒మన॑సః సపేమా॒భి ద్యు॒మ్నా త॑స్థి॒వాంసో॒ జనా॑నాం .. 4.004.09, 3.4.024.04

యస్త్వా॒ స్వశ్వః॑ సుహిర॒ణ్యో అ॑గ్న ఉప॒యాతి॒ వసు॑మతా॒ రథే॑న . తస్య॑ త్రా॒తా భ॑వసి॒ తస్య॒ సఖా॒ యస్త॑ ఆతి॒థ్యమా॑ను॒షగ్జుజో॑షత్ .. 4.004.10, 3.4.024.05

మ॒హో రు॑జామి బం॒ధుతా॒ వచో॑భి॒స్తన్మా॑ పి॒తుర్గోత॑మా॒దన్వి॑యాయ . త్వం నో॑ అ॒స్య వచ॑సశ్చికిద్ధి॒ హోత॑ర్యవిష్ఠ సుక్రతో॒ దమూ॑నాః .. 4.004.11, 3.4.025.01

అస్వ॑ప్నజస్త॒రణ॑యః సు॒శేవా॒ అతం॑ద్రాసోఽవృ॒కా అశ్ర॑మిష్ఠాః . తే పా॒యవః॑ స॒ధ్ర్యం॑చో ని॒షద్యాగ్నే॒ తవ॑ నః పాంత్వమూర .. 4.004.12, 3.4.025.02

యే పా॒యవో॑ మామతే॒యం తే॑ అగ్నే॒ పశ్యం॑తో అం॒ధం దు॑రి॒తాదర॑క్షన్ . ర॒రక్ష॒ తాంత్సు॒కృతో॑ వి॒శ్వవే॑దా॒ దిప్సం॑త॒ ఇద్రి॒పవో॒ నాహ॑ దేభుః .. 4.004.13, 3.4.025.03

త్వయా॑ వ॒యం స॑ధ॒న్య1॒॑స్త్వోతా॒స్తవ॒ ప్రణీ॑త్యశ్యామ॒ వాజా॑న్ . ఉ॒భా శంసా॑ సూదయ సత్యతాతేఽనుష్ఠు॒యా కృ॑ణుహ్యహ్రయాణ .. 4.004.14, 3.4.025.04

అ॒యా తే॑ అగ్నే స॒మిధా॑ విధేమ॒ ప్రతి॒ స్తోమం॑ శ॒స్యమా॑నం గృభాయ . దహా॒శసో॑ ర॒క్షసః॑ పా॒హ్య1॒॑స్మాంద్రు॒హో ని॒దో మి॑త్రమహో అవ॒ద్యాత్ .. 4.004.15, 3.4.025.05

ఇంద్రాసోమేతి పంచవింశత్యృచస్య సూక్తస్య మైత్రావరుణిర్వసిష్ఠఇంద్రాసోమౌ అష్టమీషోడశ్యేకోనవింశీ వింశ్యేకవింశీ ద్వావింశీ చతుర్వింశీనామింద్రః నవమీ ద్వాదశీ త్రయోదశీనాంసోమః దశమీచతుర్దశ్యోరగ్నిః ఏకాదశ్యా విశ్వేదేవాః సప్తదశ్యాగ్రావాణః అష్టాదశ్యామరుతః త్రయోవింశ్యావసిష్ఠాశీః పృథివ్యంతరిక్షాణి ఆద్యాః షడష్టాదశీ ద్వావింశీ త్రయోవింశ్యోజగత్యోంత్యానుష్టుప్ శిష్టాస్త్రిష్టుభః. (అస్మిన్సూక్తే రక్షోఘ్నత్వంగుణః సర్వాసాందేవతానాంవక్తవ్యః) .

ఇంద్రా॑సోమా॒ తప॑తం॒ రక్ష॑ ఉ॒బ్జతం॒ న్య॑ర్పయతం వృషణా తమో॒వృధః॑ . పరా॑ శృణీతమ॒చితో॒ న్యో॑షతం హ॒తం ను॒దేథాం॒ ని శి॑శీతమ॒త్రిణః॑ .. 7.104.01, 5.7.5.1

ఇంద్రా॑సోమా॒ సమ॒ఘశం॑సమ॒భ్య1॒॑ఘం తపు॑ర్యయస్తు చ॒రుర॑గ్ని॒వాఀ ఇ॑వ . బ్ర॒హ్మ॒ద్విషే॑ క్ర॒వ్యాదే॑ ఘో॒రచ॑క్షసే॒ ద్వేషో॑ ధత్తమనవా॒యం కి॑మీ॒దినే॑ .. 7.104.02, 5.7.5.2

ఇంద్రా॑సోమా దు॒ష్కృతో॑ వ॒వ్రే అం॒తర॑నారంభ॒ణే తమ॑సి॒ ప్ర వి॑ధ్యతం . యథా॒ నాతః॒ పున॒రేక॑శ్చ॒నోదయ॒త్తద్వా॑మస్తు॒ సహ॑సే మన్యు॒మచ్ఛవః॑ .. 7.104.03, 5.7.5.3

ఇంద్రా॑సోమా వ॒ర్తయ॑తం ది॒వో వ॒ధం సం పృ॑థి॒వ్యా అ॒ఘశం॑సాయ॒ తర్హ॑ణం . ఉత్త॑క్షతం స్వ॒ర్యం1॒॑ పర్వ॑తేభ్యో॒ యేన॒ రక్షో॑ వావృధా॒నం ని॒జూర్వ॑థః .. 7.104.04, 5.7.5.4

ఇంద్రా॑సోమా వ॒ర్తయ॑తం ది॒వస్పర్య॑గ్నిత॒ప్తేభి॑ర్యు॒వమశ్మ॑హన్మభిః . తపు॑ర్వధేభిర॒జరే॑భిర॒త్రిణో॒ ని పర్శా॑నే విధ్యతం॒ యంతు॑ నిస్వ॒రం .. 7.104.05, 5.7.5.5

ఇంద్రా॑సోమా॒ పరి॑ వాం భూతు వి॒శ్వత॑ ఇ॒యం మ॒తిః క॒క్ష్యాశ్వే॑వ వా॒జినా॑ . యాం వాం॒ హోత్రాం॑ పరిహి॒నోమి॑ మే॒ధయే॒మా బ్రహ్మా॑ణి నృ॒పతీ॑వ జిన్వతం .. 7.104.06, 5.7.6.1

ప్రతి॑ స్మరేథాం తు॒జయ॑ద్భి॒రేవై॑ర్హ॒తం ద్రు॒హో ర॒క్షసో॑ భంగు॒రావ॑తః . ఇంద్రా॑సోమా దు॒ష్కృతే॒ మా సు॒గం భూ॒ద్యో నః॑ క॒దా చి॑దభి॒దాస॑తి ద్రు॒హా .. 7.104.07, 5.7.6.2

యో మా॒ పాకే॑న॒ మన॑సా॒ చరం॑తమభి॒చష్టే॒ అనృ॑తేభి॒ర్వచో॑భిః . ఆప॑ ఇవ కా॒శినా॒ సంగృ॑భీతా॒ అస॑న్న॒స్త్వాస॑త ఇంద్ర వ॒క్తా .. 7.104.08, 5.7.6.3

యే పా॑కశం॒సం వి॒హరం॑త॒ ఏవై॒ర్యే వా॑ భ॒ద్రం దూ॒షయం॑తి స్వ॒ధాభిః॑ . అహ॑యే వా॒ తాన్ప్ర॒దదా॑తు॒ సోమ॒ ఆ వా॑ దధాతు॒ నిర్ఋ॑తేరు॒పస్థే॑ .. 7.104.09, 5.7.6.4

యో నో॒ రసం॒ దిప్స॑తి పి॒త్వో అ॑గ్నే॒ యో అశ్వా॑నాం॒ యో గవాం॒ యస్త॒నూనాం॑ . రి॒పుః స్తే॒నః స్తే॑య॒కృద్ద॒భ్రమే॑తు॒ ని ష హీ॑యతాం త॒న్వా॒3॒॑ తనా॑ చ .. 7.104.10, 5.7.6.5

ప॒రః సో అ॑స్తు త॒న్వా॒3॒॑ తనా॑ చ తి॒స్రః పృ॑థి॒వీర॒ధో అ॑స్తు॒ విశ్వాః॑ . ప్రతి॑ శుష్యతు॒ యశో॑ అస్య దేవా॒ యో నో॒ దివా॒ దిప్స॑తి॒ యశ్చ॒ నక్తం॑ .. 7.104.11, 5.7.7.1

సు॒వి॒జ్ఞా॒నం చి॑కి॒తుషే॒ జనా॑య॒ సచ్చాస॑చ్చ॒ వచ॑సీ పస్పృధాతే . తయో॒ర్యత్స॒త్యం య॑త॒రదృజీ॑య॒స్తదిత్సోమో॑ఽవతి॒ హంత్యాస॑త్ .. 7.104.12, 5.7.7.2

న వా ఉ॒ సోమో॑ వృజి॒నం హి॑నోతి॒ న క్ష॒త్రియం॑ మిథు॒యా ధా॒రయం॑తం . హంతి॒ రక్షో॒ హంత్యాస॒ద్వదం॑తము॒భావింద్ర॑స్య॒ ప్రసి॑తౌ శయాతే .. 7.104.13, 5.7.7.3

యది॑ వా॒హమనృ॑తదేవ॒ ఆస॒ మోఘం॑ వా దే॒వాఀ అ॑ప్యూ॒హే అ॑గ్నే . కిమ॒స్మభ్యం॑ జాతవేదో హృణీషే ద్రోఘ॒వాచ॑స్తే నిర్ఋ॒థం స॑చంతాం .. 7.104.14, 5.7.7.4

అ॒ద్యా ము॑రీయ॒ యది॑ యాతు॒ధానో॒ అస్మి॒ యది॒ వాయు॑స్త॒తప॒ పూరు॑షస్య . అధా॒ స వీ॒రైర్ద॒శభి॒ర్వి యూ॑యా॒ యో మా॒ మోఘం॒ యాతు॑ధా॒నేత్యాహ॑ .. 7.104.15, 5.7.7.5

యో మాయా॑తుం॒ యాతు॑ధా॒నేత్యాహ॒ యో వా॑ ర॒క్షాః శుచి॑ర॒స్మీత్యాహ॑ . ఇంద్ర॒స్తం హం॑తు మహ॒తా వ॒ధేన॒ విశ్వ॑స్య జం॒తోర॑ధ॒మస్ప॑దీష్ట .. 7.104.16, 5.7.8.1

ప్ర యా జిగా॑తి ఖ॒ర్గలే॑వ॒ నక్త॒మప॑ ద్రు॒హా త॒న్వం1॒॑ గూహ॑మానా . వ॒వ్రాఀ అ॑నం॒తాఀ అవ॒ సా ప॑దీష్ట॒ గ్రావా॑ణో ఘ్నంతు ర॒క్షస॑ ఉప॒బ్దైః .. 7.104.17, 5.7.8.2

వి తి॑ష్ఠధ్వం మరుతో వి॒క్ష్వి1॒॑చ్ఛత॑ గృభా॒యత॑ ర॒క్షసః॒ సం పి॑నష్టన . వయో॒ యే భూ॒త్వీ ప॒తయం॑తి న॒క్తభి॒ర్యే వా॒ రిపో॑ దధి॒రే దే॒వే అ॑ధ్వ॒రే .. 7.104.18, 5.7.8.3

ప్ర వ॑ర్తయ ది॒వో అశ్మా॑నమింద్ర॒ సోమ॑శితం మఘవం॒త్సం శి॑శాధి . ప్రాక్తా॒దపా॑క్తాదధ॒రాదుద॑క్తాద॒భి జ॑హి ర॒క్షసః॒ పర్వ॑తేన .. 7.104.19, 5.7.8.4

ఏ॒త ఉ॒ త్యే ప॑తయంతి॒ శ్వయా॑తవ॒ ఇంద్రం॑ దిప్సంతి ది॒ప్సవోఽదా॑భ్యం . శిశీ॑తే శ॒క్రః పిశు॑నేభ్యో వ॒ధం నూ॒నం సృ॑జద॒శనిం॑ యాతు॒మద్భ్యః॑ .. 7.104.20, 5.7.8.5

ఇంద్రో॑ యాతూ॒నామ॑భవత్పరాశ॒రో హ॑వి॒ర్మథీ॑నామ॒భ్యా॒3॒॑వివా॑సతాం . అ॒భీదు॑ శ॒క్రః ప॑ర॒శుర్యథా॒ వనం॒ పాత్రే॑వ భిం॒దంత్స॒త ఏ॑తి ర॒క్షసః॑ .. 7.104.21, 5.7.9.1

ఉలూ॑కయాతుం శుశు॒లూక॑యాతుం జ॒హి శ్వయా॑తుము॒త కోక॑యాతుం . సు॒ప॒ర్ణయా॑తుము॒త గృధ్ర॑యాతుం దృ॒షదే॑వ॒ ప్ర మృ॑ణ॒ రక్ష॑ ఇంద్ర .. 7.104.22, 5.7.9.2

మా నో॒ రక్షో॑ అ॒భి న॑డ్యాతు॒మావ॑తా॒మపో॑చ్ఛతు మిథు॒నా యా కి॑మీ॒దినా॑ . పృ॒థి॒వీ నః॒ పార్థి॑వాత్పా॒త్వంహ॑సో॒ఽన్తరి॑క్షం ది॒వ్యాత్పా॑త్వ॒స్మాన్ .. 7.104.23, 5.7.9.3

ఇంద్ర॑ జ॒హి పుమాం॑సం యాతు॒ధాన॑ము॒త స్త్రియం॑ మా॒యయా॒ శాశ॑దానాం . విగ్రీ॑వాసో॒ మూర॑దేవా ఋదంతు॒ మా తే దృ॑శం॒త్సూర్య॑ము॒చ్చరం॑తం .. 7.104.24, 5.7.9.4

ప్రతి॑ చక్ష్వ॒ వి చ॒క్ష్వేంద్ర॑శ్చ సోమ జాగృతం . రక్షో॑భ్యో వ॒ధమ॑స్యతమ॒శనిం॑ యాతు॒మద్భ్యః॑ .. 7.104.25, 5.7.9.5

రక్షోహణమితి పంచవింశత్యృచస్య సూక్తస్య భారద్వాజఃపాయూరక్షోహాగ్నిస్త్రిష్టుప్ అంత్యాశ్చతస్రోనుష్టుభః .

ర॒క్షో॒హణం॑ వా॒జిన॒మా జి॑ఘర్మి మి॒త్రం ప్రథి॑ష్ఠ॒ముప॑ యామి॒ శర్మ॑ . శిశా॑నో అ॒గ్నిః క్రతు॑భిః॒ సమి॑ద్ధః॒ స నో॒ దివా॒ స రి॒షః పా॑తు॒ నక్తం॑ .. 10.087.01, 8.4.5.1

అయో॑దంష్ట్రో అ॒ర్చిషా॑ యాతు॒ధానా॒నుప॑ స్పృశ జాతవేదః॒ సమి॑ద్ధః . ఆ జి॒హ్వయా॒ మూర॑దేవాన్రభస్వ క్ర॒వ్యాదో॑ వృ॒క్త్వ్యపి॑ ధత్స్వా॒సన్ .. 10.087.02, 8.4.5.2

ఉ॒భోభ॑యావి॒న్నుప॑ ధేహి॒ దంష్ట్రా॑ హిం॒స్రః శిశా॒నోఽవ॑రం॒ పరం॑ చ . ఉ॒తాంతరి॑క్షే॒ పరి॑ యాహి రాజం॒జంభైః॒ సం ధే॑హ్య॒భి యా॑తు॒ధానా॑న్ .. 10.087.03, 8.4.5.3

య॒జ్ఞైరిషూః॑ సం॒నమ॑మానో అగ్నే వా॒చా శ॒ల్యాఀ అ॒శని॑భిర్దిహా॒నః . తాభి॑ర్విధ్య॒ హృద॑యే యాతు॒ధానా॑న్ప్రతీ॒చో బా॒హూన్ప్రతి॑ భఙ్ధ్యేషాం .. 10.087.04, 8.4.5.4

అగ్నే॒ త్వచం॑ యాతు॒ధాన॑స్య భింధి హిం॒స్రాశని॒ర్హర॑సా హంత్వేనం . ప్ర పర్వా॑ణి జాతవేదః శృణీహి క్ర॒వ్యాత్క్ర॑వి॒ష్ణుర్వి చి॑నోతు వృ॒క్ణం .. 10.087.05, 8.4.5.5

యత్రే॒దానీం॒ పశ్య॑సి జాతవేద॒స్తిష్ఠం॑తమగ్న ఉ॒త వా॒ చరం॑తం . యద్వాం॒తరి॑క్షే ప॒థిభిః॒ పతం॑తం॒ తమస్తా॑ విధ్య॒ శర్వా॒ శిశా॑నః .. 10.087.06, 8.4.6.1

ఉ॒తాల॑బ్ధం స్పృణుహి జాతవేద ఆలేభా॒నాదృ॒ష్టిభి॑ర్యాతు॒ధానా॑త్ . అగ్నే॒ పూర్వో॒ ని జ॑హి॒ శోశు॑చాన ఆ॒మాదః॒ క్ష్వింకా॒స్తమ॑దం॒త్వేనీః॑ .. 10.087.07, 8.4.6.2

ఇ॒హ ప్ర బ్రూ॑హి యత॒మః సో అ॑గ్నే॒ యో యా॑తు॒ధానో॒ య ఇ॒దం కృ॒ణోతి॑ . తమా ర॑భస్వ స॒మిధా॑ యవిష్ఠ నృ॒చక్ష॑స॒శ్చక్షు॑షే రంధయైనం .. 10.087.08, 8.4.6.3

తీ॒క్ష్ణేనా॑గ్నే॒ చక్షు॑షా రక్ష య॒జ్ఞం ప్రాంచం॒ వసు॑భ్యః॒ ప్ర ణ॑య ప్రచేతః . హిం॒స్రం రక్షాం॑స్య॒భి శోశు॑చానం॒ మా త్వా॑ దభన్యాతు॒ధానా॑ నృచక్షః .. 10.087.09, 8.4.6.4

నృ॒చక్షా॒ రక్షః॒ పరి॑ పశ్య వి॒క్షు తస్య॒ త్రీణి॒ ప్రతి॑ శృణీ॒హ్యగ్రా॑ . తస్యా॑గ్నే పృ॒ష్టీర్హర॑సా శృణీహి త్రే॒ధా మూలం॑ యాతు॒ధాన॑స్య వృశ్చ .. 10.087.10, 8.4.6.5

త్రిర్యా॑తు॒ధానః॒ ప్రసి॑తిం త ఏత్వృ॒తం యో అ॑గ్నే॒ అనృ॑తేన॒ హంతి॑ . తమ॒ర్చిషా॑ స్ఫూ॒ర్జయం॑జాతవేదః సమ॒క్షమే॑నం గృణ॒తే ని వృ॑ఙ్ధి .. 10.087.11, 8.4.7.1

తద॑గ్నే॒ చక్షుః॒ ప్రతి॑ ధేహి రే॒భే శ॑ఫా॒రుజం॒ యేన॒ పశ్య॑సి యాతు॒ధానం॑ . అ॒థ॒ర్వ॒వజ్జ్యోతి॑షా॒ దైవ్యే॑న స॒త్యం ధూర్వం॑తమ॒చితం॒ న్యో॑ష .. 10.087.12, 8.4.7.2

యద॑గ్నే అ॒ద్య మి॑థు॒నా శపా॑తో॒ యద్వా॒చస్తృ॒ష్టం జ॒నయం॑త రే॒భాః . మ॒న్యోర్మన॑సః శర॒వ్యా॒3॒॑ జాయ॑తే॒ యా తయా॑ విధ్య॒ హృద॑యే యాతు॒ధానా॑న్ .. 10.087.13, 8.4.7.3

పరా॑ శృణీహి॒ తప॑సా యాతు॒ధానా॒న్పరా॑గ్నే॒ రక్షో॒ హర॑సా శృణీహి . పరా॒ర్చిషా॒ మూర॑దేవాంఛృణీహి॒ పరా॑సు॒తృపో॑ అ॒భి శోశు॑చానః .. 10.087.14, 8.4.7.4

పరా॒ద్య దే॒వా వృ॑జి॒నం శృ॑ణంతు ప్ర॒త్యగే॑నం శ॒పథా॑ యంతు తృ॒ష్టాః . వా॒చాస్తే॑నం॒ శర॑వ ఋచ్ఛంతు॒ మర్మ॒న్విశ్వ॑స్యైతు॒ ప్రసి॑తిం యాతు॒ధానః॑ .. 10.087.15, 8.4.7.5

యః పౌరు॑షేయేణ క్ర॒విషా॑ సమం॒క్తే యో అశ్వ్యే॑న ప॒శునా॑ యాతు॒ధానః॑ . యో అ॒ఘ్న్యాయా॒ భర॑తి క్షీ॒రమ॑గ్నే॒ తేషాం॑ శీ॒ర్షాణి॒ హర॒సాపి॑ వృశ్చ .. 10.087.16, 8.4.8.1

సం॒వ॒త్స॒రీణం॒ పయ॑ ఉ॒స్రియా॑యా॒స్తస్య॒ మాశీ॑ద్యాతు॒ధానో॑ నృచక్షః . పీ॒యూష॑మగ్నే యత॒మస్తితృ॑ప్సా॒త్తం ప్ర॒త్యంచ॑మ॒ర్చిషా॑ విధ్య॒ మర్మ॑న్ .. 10.087.17, 8.4.8.2

వి॒షం గవాం॑ యాతు॒ధానాః॑ పిబం॒త్వా వృ॑శ్చ్యంతా॒మది॑తయే దు॒రేవాః॑ . పరై॑నాందే॒వః స॑వి॒తా ద॑దాతు॒ పరా॑ భా॒గమోష॑ధీనాం జయంతాం .. 10.087.18, 8.4.8.3

స॒నాద॑గ్నే మృణసి యాతు॒ధానా॒న్న త్వా॒ రక్షాం॑సి॒ పృత॑నాసు జిగ్యుః . అను॑ దహ స॒హమూ॑రాన్క్ర॒వ్యాదో॒ మా తే॑ హే॒త్యా ము॑క్షత॒ దైవ్యా॑యాః .. 10.087.19, 8.4.8.4

త్వం నో॑ అగ్నే అధ॒రాదుద॑క్తా॒త్త్వం ప॒శ్చాదు॒త ర॑క్షా పు॒రస్తా॑త్ . ప్రతి॒ తే తే॑ అ॒జరా॑స॒స్తపి॑ష్ఠా అ॒ఘశం॑సం॒ శోశు॑చతో దహంతు .. 10.087.20, 8.4.8.5

ప॒శ్చాత్పు॒రస్తా॑దధ॒రాదుద॑క్తాత్క॒విః కావ్యే॑న॒ పరి॑ పాహి రాజన్ . సఖే॒ సఖా॑యమ॒జరో॑ జరి॒మ్ణేఽగ్నే॒ మర్తాఀ॒ అమ॑ర్త్య॒స్త్వం నః॑ .. 10.087.21, 8.4.9.1

పరి॑ త్వాగ్నే॒ పురం॑ వ॒యం విప్రం॑ సహస్య ధీమహి . ధృ॒షద్వ॑ర్ణం ది॒వేది॑వే హం॒తారం॑ భంగు॒రావ॑తాం .. 10.087.22, 8.4.9.2

వి॒షేణ॑ భంగు॒రావ॑తః॒ ప్రతి॑ ష్మ ర॒క్షసో॑ దహ . అగ్నే॑ తి॒గ్మేన॑ శో॒చిషా॒ తపు॑రగ్రాభిర్ఋ॒ష్టిభిః॑ .. 10.087.23, 8.4.9.3

ప్రత్య॑గ్నే మిథు॒నా ద॑హ యాతు॒ధానా॑ కిమీ॒దినా॑ . సం త్వా॑ శిశామి జాగృ॒హ్యద॑బ్ధం విప్ర॒ మన్మ॑భిః .. 10.087.24, 8.4.9.4

ప్రత్య॑గ్నే॒ హర॑సా॒ హరః॑ శృణీ॒హి వి॒శ్వతః॒ ప్రతి॑ . యా॒తు॒ధాన॑స్య ర॒క్షసో॒ బలం॒ వి రు॑జ వీ॒ర్యం॑ .. 10.087.25, 8.4.9.5

అగ్నేహంసీతి నవర్చస్య సూక్తస్యామహీయవ ఉరుక్షయోరక్షోహాగ్నిర్గాయత్రీ .

అగ్నే॒ హంసి॒ న్య1॒॑త్రిణం॒ దీద్య॒న్మర్త్యే॒ష్వా . స్వే క్షయే॑ శుచివ్రత .. 10.118.01, 8.6.024.01

ఉత్తి॑ష్ఠసి॒ స్వా॑హుతో ఘృ॒తాని॒ ప్రతి॑ మోదసే . యత్త్వా॒ స్రుచః॑ స॒మస్థి॑రన్ .. 10.118.02, 8.6.024.02

స ఆహు॑తో॒ వి రో॑చతే॒ఽగ్నిరీ॒ళేన్యో॑ గి॒రా . స్రు॒చా ప్రతీ॑కమజ్యతే .. 10.118.03, 8.6.024.03

ఘృ॒తేనా॒గ్నిః సమ॑జ్యతే॒ మధు॑ప్రతీక॒ ఆహు॑తః . రోచ॑మానో వి॒భావ॑సుః .. 10.118.04, 8.6.024.04

జర॑మాణః॒ సమి॑ధ్యసే దే॒వేభ్యో॑ హవ్యవాహన . తం త్వా॑ హవంత॒ మర్త్యాః॑ .. 10.118.05, 8.6.024.05

తం మ॑ర్తా॒ అమ॑ర్త్యం ఘృ॒తేనా॒గ్నిం స॑పర్యత . అదా॑భ్యం గృ॒హప॑తిం .. 10.118.06, 8.6.025.01

అదా॑భ్యేన శో॒చిషాగ్నే॒ రక్ష॒స్త్వం ద॑హ . గో॒పా ఋ॒తస్య॑ దీదిహి .. 10.118.07, 8.6.025.02

స త్వమ॑గ్నే॒ ప్రతీ॑కేన॒ ప్రత్యో॑ష యాతుధా॒న్యః॑ . ఉ॒రు॒క్షయే॑షు॒ దీద్య॑త్ .. 10.118.08, 8.6.025.03

తం త్వా॑ గీ॒ర్భిరు॑రు॒క్షయా॑ హవ్య॒వాహం॒ సమీ॑ధిరే . యజి॑ష్ఠం॒ మాను॑షే॒ జనే॑ .. 10.118.09, 8.6.025.04

బ్రహ్మణాగ్రిరితి షడృచస్య సూక్తస్య బ్రాహ్మోరక్షోహా ప్రజాపతిరనుష్టుప్ . (అత్రసూక్తేఽనుక్రమణ్యవష్టంభేనదేవతానిర్ణయోనభవతి . యతస్తత్ర గర్భస్రావే ప్రాయశ్చిత్తిరిత్యుక్తం తేనసూక్తస్య ప్రభావమాత్రంద్యోత్యతేనతుదేవతా . అతోత్రప్రజాపతిర్దేవతాగ్రాహ్యా . తథాచ శౌనకః 'మంత్రేషుహ్యనిరుక్తేషు దేవతాంకర్మతోవదేత్ . మంత్రతః కర్మణాచైవ ప్రజాపతిరసంభవే' ఇతి . భాష్యకారైరపిప్రజాపతిరేవోక్తః . బృహద్దేవతాయాంతు రాక్షోఘ్నాగ్నేయమిత్యుక్తం తత్రయుక్తాయుక్తంసద్భిర్విచారణీయం ) .

బ్రహ్మ॑ణా॒గ్నిః సం॑విదా॒నో ర॑క్షో॒హా బా॑ధతామి॒తః . అమీ॑వా॒ యస్తే॒ గర్భం॑ దు॒ర్ణామా॒ యోని॑మా॒శయే॑ .. 10.162.01, 8.8.020.01

యస్తే॒ గర్భ॒మమీ॑వా దు॒ర్ణామా॒ యోని॑మా॒శయే॑ . అ॒గ్నిష్టం బ్రహ్మ॑ణా స॒హ నిష్క్ర॒వ్యాద॑మనీనశత్ .. 10.162.02, 8.8.020.02

యస్తే॒ హంతి॑ ప॒తయం॑తం నిష॒త్స్నుం యః స॑రీసృ॒పం . జా॒తం యస్తే॒ జిఘాం॑సతి॒ తమి॒తో నా॑శయామసి .. 10.162.03, 8.8.020.03

యస్త॑ ఊ॒రూ వి॒హర॑త్యంత॒రా దంప॑తీ॒ శయే॑ . యోనిం॒ యో అం॒తరా॒రేళ్హి॒ తమి॒తో నా॑శయామసి .. 10.162.04, 8.8.020.04

యస్త్వా॒ భ్రాతా॒ పతి॑ర్భూ॒త్వా జా॒రో భూ॒త్వా ని॒పద్య॑తే . ప్ర॒జాం యస్తే॒ జిఘాం॑సతి॒ తమి॒తో నా॑శయామసి .. 10.162.05, 8.8.020.05

యస్త్వా॒ స్వప్నే॑న॒ తమ॑సా మోహయి॒త్వా ని॒పద్య॑తే . ప్ర॒జాం యస్తే॒ జిఘాం॑సతి॒ తమి॒తో నా॑శయామసి .. 10.162.06, 8.8.020.06

21. రాత్రి సూక్తం

రాత్రీత్యష్టర్చస్య సూక్తస్య సౌభరః కుశికోరాత్రిర్గాయత్రీ (అత్రభారద్వాజీరాత్రిఋషికాపాక్షికీ) .

రాత్రీ॒ వ్య॑ఖ్యదాయ॒తీ పు॑రు॒త్రా దే॒వ్య1॒॑క్షభిః॑ . విశ్వా॒ అధి॒ శ్రియో॑ఽధిత .. 10.127.01, 8.7.014.01

ఓర్వ॑ప్రా॒ అమ॑ర్త్యా ని॒వతో॑ దే॒వ్యు1॒॑ద్వతః॑ . జ్యోతి॑షా బాధతే॒ తమః॑ .. 10.127.02, 8.7.014.02

నిరు॒ స్వసా॑రమస్కృతో॒షసం॑ దే॒వ్యా॑య॒తీ . అపేదు॑ హాసతే॒ తమః॑ .. 10.127.03, 8.7.014.03

సా నో॑ అ॒ద్య యస్యా॑ వ॒యం ని తే॒ యామ॒న్నవి॑క్ష్మహి . వృ॒క్షే న వ॑స॒తిం వయః॑ .. 10.127.04, 8.7.014.04

ని గ్రామా॑సో అవిక్షత॒ ని ప॒ద్వంతో॒ ని ప॒క్షిణః॑ . ని శ్యే॒నాస॑శ్చిద॒ర్థినః॑ .. 10.127.05, 8.7.014.05

యా॒వయా॑ వృ॒క్యం1॒॑ వృకం॑ య॒వయ॑ స్తే॒నమూ॑ర్మ్యే . అథా॑ నః సు॒తరా॑ భవ .. 10.127.06, 8.7.014.06

ఉప॑ మా॒ పేపి॑శ॒త్తమః॑ కృ॒ష్ణం వ్య॑క్తమస్థిత . ఉష॑ ఋ॒ణేవ॑ యాతయ .. 10.127.07, 8.7.014.07

ఉప॑ తే॒ గా ఇ॒వాక॑రం వృణీ॒ష్వ దు॑హితర్దివః . రాత్రి॒ స్తోమం॒ న జి॒గ్యుషే॑ .. 10.127.08, 8.7.014.08

పరిశిష్టం [ఋగ్వేద మండల 10.127 సూక్తస్యానంతరం][ఋగ్వేద అష్టక 8, అధ్యాయ 7, 14 వర్గానంతరం]

ఆ రా॑త్రి॒ పార్థి॑వం॒ రజ॑:- పి॒తర॑: ప్రాయు॒ ధామ॑భిః. ది॒వ. స్సదాం॑సి బృహ॒తీ వి తి॑ష్ఠస॒- ఆ త్వే॒షం వ॑ర్తతే॒ తమః॑..

యే తే॑ రాత్రి నృ॒చక్ష॑సో- యు॒క్తాసో॑ నవ॒తి. ర్నవ॑. అ॒శీతి॑. స్స.న్వ॒ష్టా- ఉ॒తో~ తే॑ స॒ప్త స॑ప్త॒తీః..

రాత్రీం॒ ప్రప॑ద్యే జ॒న॒నీం॒- స॒ర్వభూ॑తని॒వేశ॑నీం. భ॒ద్రాం భ॒గవ॑తీ.ఙ్కృ॒ష్ణాం॒- వి॒శ్వస్య॑ జగ॒తో ని॑శాం..

సం॒వే॒శి॒నీం సం॑యమి॒నీ॒.-ఙ్గ్ర॒హన॑క్షత్ర॒మాలి॑నీం. ప్రప॑న్నో॒ఽహం శి॑వాం రా॒త్రీం॒- భ॒ద్రే పా॑ర. మ॒శీమ॑హి.. [భ॒ద్రే॒ పా॒ర॒ మ॒శీ॒మ॒.హ్యో.న్నమః॑]

స్తో॒ష్యా॒మి॒ ప్ర॒య॒తో॒ దేవీం॑- శ॒రణ్యాం॑ బహ్వృ॒చప్రి॑యాం. స॒హ॒స్ర॒సంమి॑తా. న్దు॒ర్గా॒.-ఞ్జా॒తవే॑దసే సునవామ॒ సోమం॑..

శాం॒త్య॒ర్థ॒. న్త॒ద్ద్వి॒జా॒తీనా॑.-మృ॒షిభి॑. స్సోమ॒పాశ్రి॑తాం. ఋగ్వే॑దే॒ త్వం స॑ముత్ప॒న్నా॒-ఽరా॒తీ॒య॒తో ని ద॑హాతి॒ వేదః॑..

యే త్వా॑.న్దేవి ప్ర॒పద్యం॑తి- బ్రాహ్మ॒ణా హ॑వ్య॒వాహ॑నీం. అ॒వి॒ద్యా॒ బహు॑విద్యా॒ వా॒- స నః॑ పర్ష.॒ దతి॑ దు॒ర్గాణి॒ విశ్వా॑..

యే అ॑గ్నివ॒ర్ణాం శు॑భాం సౌ॒మ్యా॒.-ఙ్కీ॒ర్తయి॑ష్యంతి॒ యే ద్వి॑జాః. తాం॒.స్తా॒ర॒య॒తి॒ దుర్గా॑ణి- నా॒వేవ॒ సింధు॑. న్దురి॒తాఽత్య॒గ్నిః..

దు॒ర్గే॒షు॒ వి॒ష॒మే॒ ఘోరే॑- సం॒గ్రామే॑ రిపు॒సంక॑టే. అగ్ని॑చో॒రని॑పాతే॒షు॒- దు॒ష్టగ్ర॑హని॒వారి॑ణి.. (దు॒ష్ట॒గ్ర॒హ॒ని॒వా॒రి॒.ణ్యో.న్నమః॑).

దు॒ర్గే॒షు॒ వి॒ష॒మే॒షు త్వం॑- సం॒గ్రామే॑షు వ॒నేషు॑ చ. మో॒హ॒యి॒త్వా ప్ర॑పద్యం॒తే॒- తే॒షాం మే॑ అభ॒య.ఙ్కు॑రు.. [తే॒షాం॒ మే॒ అ॒భ॒య॒.ఙ్కు॒ర్వో.న్నమః॑]..

కే॒శి॒నీం॒ సర్వ॑భూతా॒నాం॒- పం॒చమీ॑తి చ॒ నామ॑ చ. సా॒ మాం॒ స॒మా॒ ని॒శా॒ దేవీ॑- స॒ర్వత॑: పరి॒ రక్ష॑తు.. [స॒ర్వ॒త॒: ప॒రి॒ ర॒క్ష॒.త్వో.న్నమః॑]..

తా. మ॒గ్నివ॑ర్ణా॒. న్తప॑సా జ్వలం॒తీం- వై॑రోచ॒నీ.ఙ్క॑ర్మఫ॒లేషు॒ జుష్టాం॑. దు॒ర్గా. న్దే॒వీం శర॑ణ. మ॒హం ప్రప॑ద్యే- సు॒తర॑సి తరసే॒ నమ॑.-స్సు॒తర॑సి తరసే॒ నమః॑..

దుర్గా॑ దు॒ర్గేషు॑ స్థానే॒షు॒- శ॒.న్నో దే॑వీ. ర॒భిష్ట॑యే. య ఇ॒మ. న్దు॒ర్గాస్త॑వం పు॒ణ్యం॒-రా॒త్రౌరా॑త్రౌ స॒దా ప॑ఠేత్..

రాత్రి॒: కుశి॑క. స్సౌభ॒రో- రాత్రి॒.ర్వా భా॑రద్వా॒జీ రాత్రి॒స్తవ॑.ఙ్గాయ॒త్రం.. రాత్రీ॑సూ॒క్త.ఞ్జ॑పే. న్ని॒త్య॒.-న్త॒త్కాల॑. ముప॒పద్య॑తే. న యోనిం॒ పున॑ రాయా॒తి॒- స॒ర్వపా॑పైః ప్ర॒ముచ్య॑తే..

క్షీ॒రేణ॒ స్నాపి॑తా- దు॒ర్గా చం॒దనే॑న వి॒లేపి॑తా. బిల్వ॑ప॒త్రకృ॑తాఽఽపీ॒డా- న॒మో దు॑ర్గే న॒మో న॑మః..

సర్వ॑భూ॒తపి॑శాచే॒భ్య॒.-స్స॒ర్వస॑ర్పస॒రీసృ॑పైః. దైవే॑భ్యో॒ మాను॑షేభ్య॒శ్చ॒-ఉ॒భయే॑భ్యోఽభి॒రక్ష॑ మాం..

యా ఋ॑గ్వే॒దే స్తు॑తా దే॒వీ॒- కా॒శ్యపే॑న ఉ॒దాహృ॑తా. జా॒తవే॑దప్ర॑భా గౌ॒రీ॒- జా॒తవే॑దసే సునవామ॒ సోమం॑..

సురా॑సు॒రై. ర్ద్వి॑జవ॒రై॒:- పి॒శాచో॑రగ॒రాక్ష॑సైః. అరా॑తి॒భయ॑. ఉత్ప॒న్నే॒- అ॒రా॒తీ॒య॒తో ని ద॑హాతి॒ వేదః॑..

గజ॑ద్వా॒రేఽప॑థే ఘో॒రే॒- సం॒గ్రామే॑షు చ॒ గౌత॑మీ. సర్వం॑ రక్షతు దురి॒తం- స న॑:పర్ష॒.దతి॑ దు॒ర్గాణి॒ విశ్వా॑..

మహా॑భ॒యే స॑ముత్ప॒న్నే- స్మరం॑తి చ జ॒పంతి॑ చ. సర్వ॑.న్తా॒రయ॑తే దు॒ర్గా॒- నా॒వేవ॒ సింధు॑.న్దురి॒తాఽత్య॒గ్నిః..

య ఇ॒మ. న్దు॒ర్గాస్త॑వం పు॒ణ్యం॒- శృ॒ణ్వంతి॑ చ జ॒పంతి॑ చ. త్రిషు॑ లో॒కేషు॑ విఖ్యా॒త॒.-న్త్రి॒షు లో॑కేషు॒ పూజి॑తం..

అపు॑త్రో॒ లభ॑తే పు॒త్రా॒.-న్ధ॒నహీ॑నో ధ॒నం ల॑భేత్. అచ॑క్షు॒. ర్లభ॑తే చ॒క్షు॒.- ర్బ॒ద్ధో-ము॑చ్యేత॒ బంధ॑నాత్..

వ్యాధి॑తో॒ ముచ్య॑తే రో॒గా॒.-ద॒రోగీ॑ శ్రియ॒. మాప్ను॑యాత్. దదా॑తి॒ కామి॑తం స॒ర్వ॒.-ఙ్కాత్యా॑యని న॒మోఽస్తు॑ తే..

ఉలూ॑కయాతుం శుశు॒లూక॑యాతు.-ఞ్జ॒హి శ్వయా॑తు. ము॒త కోక॑యాతుం. సు॒ప॒ర్ణయా॑తు. ము॒త గృధ్ర॑యాతు.-న్దృ॒షదే॑వ॒ ప్రమృ॑ణ॒ రక్ష॑ ఇంద్ర..

పి॒శంగ॑భృష్టి. మంభృ॒ణం- పి॒శాచి॑. మింద్ర॒ సం మృ॑ణ. సర్వం॒ రక్షో॒ ని బ॑ర్హయ..

పరిశిష్టం [ఋగ్వేద మండల 10. 142 సూక్తస్యానంతరం][ఋగ్వేద అష్టక 8, అధ్యాయ 7, 30 వర్గానంతరం]

హి॒మస్య॑ త్వా జ॒రాయు॑ణా॒- శాలే॒ పరి॑ వ్యయామసి. ఉ॒త హ్ర॒దో హి నో॒ ధియో॒-ఽగ్ని. ర్ద॑దాతు భేష॒జం..

శీ॒త॒హ్ర॒దో హి నో॒ ధియో॒-ఽగ్ని. ర్ద॑దాతు భేష॒జం. అంతి॒కా. మ॒గ్ని. మ॒జన॑య॒.-దూర్వా॑ద॒. శ్శశ॒హాఽగ॑మత్..

అ॒జా॒త॒పు॒త్ర॒ప॒క్షాయా॑ హృ॒దయం॒ మమ॑ దూయతే. విపు॑లఀ॒ వనం॑ బ॒హ్వాకా॑శ॒.-ఞ్చర॑ జాతవేద॒: కామా॑య..

మాం॒చ॒ ర॒క్ష॒ పుత్రాం॑.శ్చ॒- శర॑ణ. మభూ॒. త్తవ॑. పిం॒గా॒క్ష॒ లో॒హి॒తగ్రీ॑వ- కృ॒ష్ణవ॑ర్ణ న॒మోఽస్తు॑తే..

అ॒స్మా.న్ని॒ బర్హ॑స్యేనాం- సా॒గర॑స్యోర్మ॒యో య॑థా. ఇంద్రః॑ క్ష॒త్ర.న్ద॑దాతు॒- వరు॑ణ. మ॒భి షిం॑చతు..

శ॒త్ర॒వో॒ నిధ॑నం యాం॒తు॒- జ॒య త్వం॑ బ్రహ్మ॒తేజ॑సా. క॒పి॒ల॒జ॒టీం స॒ర్వభ॑క్ష.ఞ్చా॒-ఽగ్నిం ప్ర॑త్యక్ష॒దైవ॑తం. వ॒రు॒ణం॒చ॒ వ॒శా॒.మ్యగ్రే॑- మ॒మ పు॑త్రాంశ్చ॒ రక్ష॑తు.. (మ॒మ॒ పు॒త్రాం॒శ్చ॒ ర॒క్ష॒. త్వో.న్నమః॑).

సాఽగ్రం॑ వ॒ర్షశ॒త.ఞ్జీ॑వ- పి॒బ ఖా॑ద చ॒ మోద॑ చ. దు॒:ఖి॒తాం॒శ్చ ద్వి॑జాం.శ్చై॒వ॒- ప్ర॒జా.ఞ్చ॑ పశు॒ పాల॑య..

యావ॑.దాది॒త్య. స్త॑పతి॒- యావ॑.ద్భ్రాజతి॒ చం॒ద్రమాః॑. యా॒వ॒.ద్వా॒యుః ప్లవా॑యతి॒-తావ॑.జ్జీవ॒ జయా॑ జయ..

యేన॑ కే॒న ప్ర॑కారే॒ణ॒- కో॒ హి నా॑మ ను॒ జీవ॑తి. పరే॑షా॒. ముప॑కారా॒ర్థం॒- య॒జ్జీవ॑తి స॒ జీవ॑తి..

ఏ॒తాఀ॒ వై॒శ్వా॒నరీం॑- స॒ర్వదే॑వా.న్న॒మోఽస్తు॑ తే..

న చో॑ర॒భయ॒.న్న చ॑ సర్ప॒భయ.-॒న్న చ॑ వ్యాఘ్ర॒భయ॒.న్న చ॑ మృత్యు॒భయం॑. య॒స్యా॒ఽప॒మృ॒త్యు.ర్న॑ చ మృ॒త్యు॒.-స్సర్వం॑ లభతే॒ సర్వ॑.ఞ్జయతే..

22. స్వస్తి సూక్తం

స్వ॒స్తి నో॑ మిమీతామ॒శ్వినా॒ భగః॑ స్వ॒స్తి దే॒వ్యది॑తిరన॒ర్వణః॑ . స్వ॒స్తి పూ॒షా అసు॑రో దధాతు నః స్వ॒స్తి ద్యావా॑పృథి॒వీ సు॑చే॒తునా॑ .. 5.051.11, 4.3.7.1 {స్వస్త్యాత్రేయః . విశ్వదేవాః . జగతీ త్రిష్టుభోవా}

స్వ॒స్తయే॑ వా॒యుముప॑ బ్రవామహై॒ సోమం॑ స్వ॒స్తి భువ॑నస్య॒ యస్పతిః॑ . బృహ॒స్పతిం॒ సర్వ॑గణం స్వ॒స్తయే॑ స్వ॒స్తయ॑ ఆది॒త్యాసో॑ భవంతు నః .. 5.051.12, 4.3.7.2 {స్వస్త్యాత్రేయః . విశ్వదేవాః . జగతీ త్రిష్టుభోవా}

విశ్వే॑ దే॒వా నో॑ అ॒ద్యా స్వ॒స్తయే॑ వైశ్వాన॒రో వసు॑ర॒గ్నిః స్వ॒స్తయే॑ . దే॒వా అ॑వంత్వృ॒భవః॑ స్వ॒స్తయే॑ స్వ॒స్తి నో॑ రు॒ద్రః పా॒త్వంహ॑సః .. 5.051.13, 4.3.7.3 {స్వస్త్యాత్రేయః . విశ్వదేవాః . జగతీ త్రిష్టుభోవా}

స్వ॒స్తి మి॑త్రావరుణా స్వ॒స్తి ప॑థ్యే రేవతి . స్వ॒స్తి న॒ ఇంద్ర॑శ్చా॒గ్నిశ్చ॑ స్వ॒స్తి నో॑ అదితే కృధి .. 5.051.14, 4.3.7.4 {స్వస్త్యాత్రేయః . విశ్వదేవాః . అనుష్టుప్}

స్వ॒స్తి పంథా॒మను॑ చరేమ సూర్యాచంద్ర॒మసా॑వివ . పున॒ర్దద॒తాఘ్న॑తా జాన॒తా సం గ॑మేమహి .. 5.051.15, 4.3.7.5 {స్వస్త్యాత్రేయః . విశ్వదేవాః . అనుష్టుప్}

పరిశిష్టం [ఋగ్వేద మండల 5, 51 సూక్తస్యానంతరం][ఋగ్వేద అష్టక 4, అధ్యాయ 3, 7 వర్గానంతరం]

స్వ॒స్త్యయ॑నం॒ తార్క్ష్య॒మరి॑ష్టనేమిం మ॒హద్భూ॑తం వాయ॒సం దే॒వతా॑నాం . అ॒సు॒ర॒ఘ్నమింద్ర॑సఖం స॒మత్సు॑ బృ॒హద్యశో॒ నావ॑మి॒వా రు॑హేమ ..1..

అం॒హో॒ముచ॑మాం॒గిర॑సం॒ గయం॑ చ స్వ॒స్త్యా॑త్రే॒యం మన॑సా చ॒ తార్క్ష్యం॑ . ప్రయ॑తపాణిః శర॒ణం ప్ర ప॑ద్యే స్వ॒స్తి సం॑బా॒ధేష్వభ॑యం నో, అస్తు ..2..

23. హిరణ్యగర్భ సూక్తం

హిరణ్యగర్భఇతి దశర్చస్య సూక్తస్య ప్రాజాపత్యోహిరణ్యగర్భః ప్రజాపతిస్త్రిష్టుప్ .

హి॒ర॒ణ్య॒గ॒ర్భః సమ॑వర్త॒తాగ్రే॑ భూ॒తస్య॑ జా॒తః పతి॒రేక॑ ఆసీత్ . స దా॑ధార పృథి॒వీం ద్యాము॒తేమాం కస్మై॑ దే॒వాయ॑ హ॒విషా॑ విధేమ .. 10.121.01, 8.7.3.1

య ఆ॑త్మ॒దా బ॑ల॒దా యస్య॒ విశ్వ॑ ఉ॒పాస॑తే ప్ర॒శిషం॒ యస్య॑ దే॒వాః . యస్య॑ ఛా॒యామృతం॒ యస్య॑ మృ॒త్యుః కస్మై॑ దే॒వాయ॑ హ॒విషా॑ విధేమ .. 10.121.02, 8.7.3.2

యః ప్రా॑ణ॒తో ని॑మిష॒తో మ॑హి॒త్వైక॒ ఇద్రాజా॒ జగ॑తో బ॒భూవ॑ . య ఈశే॑ అ॒స్య ద్వి॒పద॒శ్చతు॑ష్పదః॒ కస్మై॑ దే॒వాయ॑ హ॒విషా॑ విధేమ .. 10.121.03, 8.7.3.3

యస్యే॒మే హి॒మవం॑తో మహి॒త్వా యస్య॑ సము॒ద్రం ర॒సయా॑ స॒హాహుః . యస్యే॒మాః ప్ర॒దిశో॒ యస్య॑ బా॒హూ కస్మై॑ దే॒వాయ॑ హ॒విషా॑ విధేమ .. 10.121.04, 8.7.3.4

యేన॒ ద్యౌరు॒గ్రా పృ॑థి॒వీ చ॑ దృ॒ళ్హా యేన॒ స్వః॑ స్తభి॒తం యేన॒ నాకః॑ . యో అం॒తరి॑క్షే॒ రజ॑సో వి॒మానః॒ కస్మై॑ దే॒వాయ॑ హ॒విషా॑ విధేమ .. 10.121.05, 8.7.3.5

యం క్రంద॑సీ॒ అవ॑సా తస్తభా॒నే అ॒భ్యైక్షే॑తాం॒ మన॑సా॒ రేజ॑మానే . యత్రాధి॒ సూర॒ ఉది॑తో వి॒భాతి॒ కస్మై॑ దే॒వాయ॑ హ॒విషా॑ విధేమ .. 10.121.06, 8.7.4.1

ఆపో॑ హ॒ యద్బృ॑హ॒తీర్విశ్వ॒మాయ॒న్గర్భం॒ దధా॑నా జ॒నయం॑తీర॒గ్నిం . తతో॑ దే॒వానాం॒ సమ॑వర్త॒తాసు॒రేకః॒ కస్మై॑ దే॒వాయ॑ హ॒విషా॑ విధేమ .. 10.121.07, 8.7.4.2

యశ్చి॒దాపో॑ మహి॒నా ప॒ర్యప॑శ్య॒ద్దక్షం॒ దధా॑నా జ॒నయం॑తీర్య॒జ్ఞం . యో దే॒వేష్వధి॑ దే॒వ ఏక॒ ఆసీ॒త్కస్మై॑ దే॒వాయ॑ హ॒విషా॑ విధేమ .. 10.121.08, 8.7.4.3

మా నో॑ హింసీజ్జని॒తా యః పృ॑థి॒వ్యా యో వా॒ దివం॑ స॒త్యధ॑ర్మా జ॒జాన॑ . యశ్చా॒పశ్చం॒ద్రా బృ॑హ॒తీర్జ॒జాన॒ కస్మై॑ దే॒వాయ॑ హ॒విషా॑ విధేమ .. 10.121.09, 8.7.4.4

ప్రజా॑పతే॒ న త్వదే॒తాన్య॒న్యో విశ్వా॑ జా॒తాని॒ పరి॒ తా బ॑భూవ . యత్కా॑మాస్తే జుహు॒మస్తన్నో॑ అస్తు వ॒యం స్యా॑మ॒ పత॑యో రయీ॒ణాం .. 10.121.10, 8.7.4.5

24. సత్యేనోత్తభితా సూక్తం

సత్యేనేతి సప్తచత్వారింశదృచస్య సూక్తస్య సూర్యాసావిత్రీఋషికా పంచానాంసోమోదేవతా తతఏకాదశానాం సూర్యావివాహః సప్తదశ్యాదేవాః అష్టాదశ్యాః సోమార్కౌ ఏకోనవింశ్యాశ్చంద్రమాః తతోనవానాంనృణాం వివాహ మంత్రాఆశీః ప్రాయాః తతోద్వయోర్వధూర్వాసోదేవతా ఏకత్రింశ్యాయక్ష్మహా శిష్టానామృచసూర్యాంసావిత్రీ అనుష్టుప్చతుర్దశీఏకోనవింశ్యాది తిస్రస్రయోవింశీ చతుర్వింశీషడ్వింశీ షట్త్రింశీ సప్తత్రింశీ చతుశ్చత్వారింశ్యశ్చత్రిష్టుభః అష్టాదశీ సప్తవింశీత్రిచత్వారింశ్యశ్చ జగత్యః చతుస్త్రింశ్యురోబృహతీ .

స॒త్యేనోత్త॑భితా॒ భూమిః॒ సూర్యే॒ణోత్త॑భితా॒ ద్యౌః . ఋ॒తేనా॑ది॒త్యాస్తి॑ష్ఠంతి ది॒వి సోమో॒ అధి॑ శ్రి॒తః .. 10.085.01, 8.3.020.01

సోమే॑నాది॒త్యా బ॒లినః॒ సోమే॑న పృథి॒వీ మ॒హీ . అథో॒ నక్ష॑త్రాణామే॒షాము॒పస్థే॒ సోమ॒ ఆహి॑తః .. 10.085.02, 8.3.020.02

సోమం॑ మన్యతే పపి॒వాన్యత్సం॑పిం॒షంత్యోష॑ధిం . సోమం॒ యం బ్ర॒హ్మాణో॑ వి॒దుర్న తస్యా॑శ్నాతి॒ కశ్చ॒న .. 10.085.03, 8.3.020.03

ఆ॒చ్ఛద్వి॑ధానైర్గుపి॒తో బార్హ॑తైః సోమ రక్షి॒తః . గ్రావ్ణా॒మిచ్ఛృ॒ణ్వంతి॑ష్ఠసి॒ న తే॑ అశ్నాతి॒ పార్థి॑వః .. 10.085.04, 8.3.020.04

యత్త్వా॑ దేవ ప్ర॒పిబం॑తి॒ తత॒ ఆ ప్యా॑యసే॒ పునః॑ . వా॒యుః సోమ॑స్య రక్షి॒తా సమా॑నాం॒ మాస॒ ఆకృ॑తిః .. 10.085.05, 8.3.020.05

రైభ్యా॑సీదను॒దేయీ॑ నారాశం॒సీ న్యోచ॑నీ . సూ॒ర్యాయా॑ భ॒ద్రమిద్వాసో॒ గాథ॑యైతి॒ పరి॑ష్కృతం .. 10.085.06, 8.3.021.01

చిత్తి॑రా ఉప॒బర్హ॑ణం॒ చక్షు॑రా అ॒భ్యంజ॑నం . ద్యౌర్భూమిః॒ కోశ॑ ఆసీ॒ద్యదయా॑త్సూ॒ర్యా పతిం॑ .. 10.085.07, 8.3.021.02

స్తోమా॑ ఆసన్ప్రతి॒ధయః॑ కు॒రీరం॒ ఛంద॑ ఓప॒శః . సూ॒ర్యాయా॑ అ॒శ్వినా॑ వ॒రాగ్నిరా॑సీత్పురోగ॒వః .. 10.085.08, 8.3.021.03

సోమో॑ వధూ॒యుర॑భవద॒శ్వినా॑స్తాము॒భా వ॒రా . సూ॒ర్యాం యత్పత్యే॒ శంసం॑తీం॒ మన॑సా సవి॒తాద॑దాత్ .. 10.085.09, 8.3.021.04

మనో॑ అస్యా॒ అన॑ ఆసీ॒ద్ద్యౌరా॑సీదు॒త చ్ఛ॒దిః . శు॒క్రావ॑న॒డ్వాహా॑వాస్తాం॒ యదయా॑త్సూ॒ర్యా గృ॒హం .. 10.085.10, 8.3.021.05

ఋ॒క్సా॒మాభ్యా॑మ॒భిహి॑తౌ॒ గావౌ॑ తే సామ॒నావి॑తః . శ్రోత్రం॑ తే చ॒క్రే ఆ॑స్తాం ది॒వి పంథా॑శ్చరాచా॒రః .. 10.085.11, 8.3.022.01

శుచీ॑ తే చ॒క్రే యా॒త్యా వ్యా॒నో అక్ష॒ ఆహ॑తః . అనో॑ మన॒స్మయం॑ సూ॒ర్యారో॑హత్ప్రయ॒తీ పతిం॑ .. 10.085.12, 8.3.022.02

సూ॒ర్యాయా॑ వహ॒తుః ప్రాగా॑త్సవి॒తా యమ॒వాసృ॑జత్ . అ॒ఘాసు॑ హన్యంతే॒ గావోఽర్జు॑న్యోః॒ పర్యు॑హ్యతే .. 10.085.13, 8.3.022.03

యద॑శ్వినా పృ॒చ్ఛమా॑నా॒వయా॑తం త్రిచ॒క్రేణ॑ వహ॒తుం సూ॒ర్యాయాః॑ . విశ్వే॑ దే॒వా అను॒ తద్వా॑మజానన్పు॒త్రః పి॒తరా॑వవృణీత పూ॒షా .. 10.085.14, 8.3.022.04

యదయా॑తం శుభస్పతీ వరే॒యం సూ॒ర్యాముప॑ . క్వైకం॑ చ॒క్రం వా॑మాసీ॒త్క్వ॑ దే॒ష్ట్రాయ॑ తస్థథుః .. 10.085.15, 8.3.022.05

ద్వే తే॑ చ॒క్రే సూ॑ర్యే బ్ర॒హ్మాణ॑ ఋతు॒థా వి॑దుః . అథైకం॑ చ॒క్రం యద్గుహా॒ తద॑ద్ధా॒తయ॒ ఇద్వి॑దుః .. 10.085.16, 8.3.023.01

సూ॒ర్యాయై॑ దే॒వేభ్యో॑ మి॒త్రాయ॒ వరు॑ణాయ చ . యే భూ॒తస్య॒ ప్రచే॑తస ఇ॒దం తేభ్యో॑ఽకరం॒ నమః॑ .. 10.085.17, 8.3.023.02

పూ॒ర్వా॒ప॒రం చ॑రతో మా॒యయై॒తౌ శిశూ॒ క్రీళం॑తౌ॒ పరి॑ యాతో అధ్వ॒రం . విశ్వా॑న్య॒న్యో భువ॑నాభి॒చష్ట॑ ఋ॒తూఀర॒న్యో వి॒దధ॑జ్జాయతే॒ పునః॑ .. 10.085.18, 8.3.023.03

నవో॑నవో భవతి॒ జాయ॑మా॒నోఽహ్నాం॑ కే॒తురు॒షసా॑మే॒త్యగ్రం॑ . భా॒గం దే॒వేభ్యో॒ వి ద॑ధాత్యా॒యన్ప్ర చం॒ద్రమా॑స్తిరతే దీ॒ర్ఘమాయుః॑ .. 10.085.19, 8.3.023.04

సు॒కిం॒శు॒కం శ॑ల్మ॒లిం వి॒శ్వరూ॑పం॒ హిర॑ణ్యవర్ణం సు॒వృతం॑ సుచ॒క్రం . ఆ రో॑హ సూర్యే అ॒మృత॑స్య లో॒కం స్యో॒నం పత్యే॑ వహ॒తుం కృ॑ణుష్వ .. 10.085.20, 8.3.023.05

ఉదీ॒ర్ష్వాతః॒ పతి॑వతీ॒ హ్యే॒3॒॑షా వి॒శ్వావ॑సుం॒ నమ॑సా గీ॒ర్భిరీ॑ళే . అ॒న్యామి॑చ్ఛ పితృ॒షదం॒ వ్య॑క్తాం॒ స తే॑ భా॒గో జ॒నుషా॒ తస్య॑ విద్ధి .. 10.085.21, 8.3.024.01

ఉదీ॒ర్ష్వాతో॑ విశ్వావసో॒ నమ॑సేళా మహే త్వా . అ॒న్యామి॑చ్ఛ ప్రఫ॒ర్వ్యం1॒॑ సం జా॒యాం పత్యా॑ సృజ .. 10.085.22, 8.3.024.02

అ॒నృ॒క్ష॒రా ఋ॒జవః॑ సంతు॒ పంథా॒ యేభిః॒ సఖా॑యో॒ యంతి॑ నో వరే॒యం . సమ॑ర్య॒మా సం భగో॑ నో నినీయా॒త్సం జా॑స్ప॒త్యం సు॒యమ॑మస్తు దేవాః .. 10.085.23, 8.3.024.03

ప్ర త్వా॑ ముంచామి॒ వరు॑ణస్య॒ పాశా॒ద్యేన॒ త్వాబ॑ధ్నాత్సవి॒తా సు॒శేవః॑ . ఋ॒తస్య॒ యోనౌ॑ సుకృ॒తస్య॑ లో॒కేఽరి॑ష్టాం త్వా స॒హ పత్యా॑ దధామి .. 10.085.24, 8.3.024.04

ప్రేతో ముం॒చామి॒ నాముతః॑ సుబ॒ద్ధామ॒ముత॑స్కరం . యథే॒యమిం॑ద్ర మీఢ్వః సుపు॒త్రా సు॒భగాస॑తి .. 10.085.25, 8.3.024.05

పూ॒షా త్వే॒తో న॑యతు హస్త॒గృహ్యా॒శ్వినా॑ త్వా॒ ప్ర వ॑హతాం॒ రథే॑న . గృ॒హాన్గ॑చ్ఛ గృ॒హప॑త్నీ॒ యథాసో॑ వ॒శినీ॒ త్వం వి॒దథ॒మా వ॑దాసి .. 10.085.26, 8.3.025.01

ఇ॒హ ప్రి॒యం ప్ర॒జయా॑ తే॒ సమృ॑ధ్యతామ॒స్మిన్గృ॒హే గార్హ॑పత్యాయ జాగృహి . ఏ॒నా పత్యా॑ త॒న్వం1॒॑ సం సృ॑జ॒స్వాధా॒ జివ్రీ॑ వి॒దథ॒మా వ॑దాథః .. 10.085.27, 8.3.025.02

నీ॒ల॒లో॒హి॒తం భ॑వతి కృ॒త్యాస॒క్తిర్వ్య॑జ్యతే . ఏధం॑తే అస్యా జ్ఞా॒తయః॒ పతి॑ర్బం॒ధేషు॑ బధ్యతే .. 10.085.28, 8.3.025.03

పరా॑ దేహి శాము॒ల్యం॑ బ్ర॒హ్మభ్యో॒ వి భ॑జా॒ వసు॑ . కృ॒త్యైషా ప॒ద్వతీ॑ భూ॒త్వ్యా జా॒యా వి॑శతే॒ పతిం॑ .. 10.085.29, 8.3.025.04

అ॒శ్రీ॒రా త॒నూర్భ॑వతి॒ రుశ॑తీ పా॒పయా॑ము॒యా . పతి॒ర్యద్వ॒ధ్వో॒3॒॑ వాస॑సా॒ స్వమంగ॑మభి॒ధిత్స॑తే .. 10.085.30, 8.3.025.05

యే వ॒ధ్వ॑శ్చం॒ద్రం వ॑హ॒తుం యక్ష్మా॒ యంతి॒ జనా॒దను॑ . పున॒స్తాన్య॒జ్ఞియా॑ దే॒వా నయం॑తు॒ యత॒ ఆగ॑తాః .. 10.085.31, 8.3.026.01

మా వి॑దన్పరిపం॒థినో॒ య ఆ॒సీదం॑తి॒ దంప॑తీ . సు॒గేభి॑ర్దు॒ర్గమతీ॑తా॒మప॑ ద్రాం॒త్వరా॑తయః .. 10.085.32, 8.3.026.02

సు॒మం॒గ॒లీరి॒యం వ॒ధూరి॒మాం స॒మేత॒ పశ్య॑త . సౌభా॑గ్యమస్యై ద॒త్త్వాయాథాస్తం॒ వి పరే॑తన .. 10.085.33, 8.3.026.03

తృ॒ష్టమే॒తత్కటు॑కమే॒తద॑పా॒ష్ఠవ॑ద్వి॒షవ॒న్నైతదత్త॑వే . సూ॒ర్యాం యో బ్ర॒హ్మా వి॒ద్యాత్స ఇద్వాధూ॑యమర్హతి .. 10.085.34, 8.3.026.04

ఆ॒శస॑నం వి॒శస॑న॒మథో॑ అధివి॒కర్త॑నం . సూ॒ర్యాయాః॑ పశ్య రూ॒పాణి॒ తాని॑ బ్ర॒హ్మా తు శుం॑ధతి .. 10.085.35, 8.3.026.05

గృ॒భ్ణామి॑ తే సౌభగ॒త్వాయ॒ హస్తం॒ మయా॒ పత్యా॑ జ॒రద॑ష్టి॒ర్యథాసః॑ . భగో॑ అర్య॒మా స॑వి॒తా పురం॑ధి॒ర్మహ్యం॑ త్వాదు॒ర్గార్హ॑పత్యాయ దే॒వాః .. 10.085.36, 8.3.027.01

తాం పూ॑షంఛి॒వత॑మా॒మేర॑యస్వ॒ యస్యాం॒ బీజం॑ మను॒ష్యా॒3॒॑ వపం॑తి . యా న॑ ఊ॒రూ ఉ॑శ॒తీ వి॒శ్రయా॑తే॒ యస్యా॑ము॒శంతః॑ ప్ర॒హరా॑మ॒ శేపం॑ .. 10.085.37, 8.3.027.02

తుభ్య॒మగ్రే॒ పర్య॑వహంత్సూ॒ర్యాం వ॑హ॒తునా॑ స॒హ . పునః॒ పతి॑భ్యో జా॒యాం దా అ॑గ్నే ప్ర॒జయా॑ స॒హ .. 10.085.38, 8.3.027.03

పునః॒ పత్నీ॑మ॒గ్నిర॑దా॒దాయు॑షా స॒హ వర్చ॑సా . దీ॒ర్ఘాయు॑రస్యా॒ యః పతి॒ర్జీవా॑తి శ॒రదః॑ శ॒తం .. 10.085.39, 8.3.027.04

సోమః॑ ప్రథ॒మో వి॑విదే గంధ॒ర్వో వి॑విద॒ ఉత్త॑రః . తృ॒తీయో॑ అ॒గ్నిష్టే॒ పతి॑స్తు॒రీయ॑స్తే మనుష్య॒జాః .. 10.085.40, 8.3.027.05

సోమో॑ దదద్గంధ॒ర్వాయ॑ గంధ॒ర్వో ద॑దద॒గ్నయే॑ . ర॒యిం చ॑ పు॒త్రాఀశ్చా॑దాద॒గ్నిర్మహ్య॒మథో॑ ఇ॒మాం .. 10.085.41, 8.3.028.01

ఇ॒హైవ స్తం॒ మా వి యౌ॑ష్టం॒ విశ్వ॒మాయు॒ర్వ్య॑శ్నుతం . క్రీళం॑తౌ పు॒త్రైర్నప్తృ॑భి॒ర్మోద॑మానౌ॒ స్వే గృ॒హే .. 10.085.42, 8.3.028.02

ఆ నః॑ ప్ర॒జాం జ॑నయతు ప్ర॒జాప॑తిరాజర॒సాయ॒ సమ॑నక్త్వర్య॒మా . అదు॑ర్మంగలీః పతిలో॒కమా వి॑శ॒ శం నో॑ భవ ద్వి॒పదే॒ శం చతు॑ష్పదే .. 10.085.43, 8.3.028.03

అఘో॑రచక్షు॒రప॑తిఘ్న్యేధి శి॒వా ప॒శుభ్యః॑ సు॒మనాః॑ సు॒వర్చాః॑ . వీ॒ర॒సూర్దే॒వకా॑మా స్యో॒నా శం నో॑ భవ ద్వి॒పదే॒ శం చతు॑ష్పదే .. 10.085.44, 8.3.028.04

ఇ॒మాం త్వమిం॑ద్ర మీఢ్వః సుపు॒త్రాం సు॒భగాం॑ కృణు . దశా॑స్యాం పు॒త్రానా ధే॑హి॒ పతి॑మేకాద॒శం కృ॑ధి .. 10.085.45, 8.3.028.05

స॒మ్రాజ్ఞీ॒ శ్వశు॑రే భవ స॒మ్రాజ్ఞీ॑ శ్వ॒శ్ర్వాం భ॑వ . ననాం॑దరి స॒మ్రాజ్ఞీ॑ భవ స॒మ్రాజ్ఞీ॒ అధి॑ దే॒వృషు॑ .. 10.085.46, 8.3.028.06

సమం॑జంతు॒ విశ్వే॑ దే॒వాః సమాపో॒ హృద॑యాని నౌ . సం మా॑త॒రిశ్వా॒ సం ధా॒తా సము॒ దేష్ట్రీ॑ దధాతు నౌ .. 10.085.47, 8.3.028.07

పరిశిష్టం [ఋగ్వేద మండల 10.085 సూక్తస్యానంతరం][ఋగ్వేద అష్టక 8, అధ్యాయ 3, 28 వర్గానంతరం]

అ॒వి॒ధ॒వా భవ॑ వర్షా॒ణి॒- శ॒తం సా॑గ్ర.న్తు॒ సవ్ర॑తా. తే॒జ॒స్వీ॒ చ య॑శస్వీ॒ చ॒-ధ॒ర్మప॑త్నీ ప॒తివ్ర॑తా..

జ॒న॒య॒. ద్బహు॑పుత్రా॒ణి॒- మా॒ చ దు॑:ఖం ల॒భే. త్క్వ॑చిత్. భ॒ర్తా తే॒ సోమ॑పా ని॒త్యం॒-భ॒వే. ద్ధ॑ర్మప॒రాయ॑ణః..

అ॒ష్ట॒పు॒త్రా భ॑వ త్వ॒.ఞ్చ॒- సు॒భగా॑ చ ప॒తివ్ర॑తా. భర్తు॑.శ్చై॒వ పి॑తు. ర్భ్రా॒తు॒.-ర్హృ॒దయా॑ఽఽనంది॒నీ స॑దా..

ఇం॒ద్ర॒స్య॒ తు॒ య॒థేం॒ద్రాణీ॑- శ్రీ॒ధర॑స్య య॒థా శ్రి॑యా. శం॒క॒ర॒స్య॒ య॒థా॒ గౌరీ॑- త॒ద్భర్తు॑. రపి॒ భర్త॑రి..

అత్రే॑. ర్య॒థాఽను॑సూయా॒ స్యా॒.-ద్వ॒సిష్ఠ॑స్యాఽప్య॒రుంధ॑తీ. కౌ॒శి॒క॒స్య॒ య॒థా॒ సతీ॑- త॒థా త్వ॑.మపి॒ భర్త॑రి..

ధ్రు॒వైధి॒ పో॑ష్యా॒ మయి॒- మహ్య॑. న్త్వాఽదా॒. ద్బృహ॒స్పతిః॑. మయా॒ పత్యా॑ ప్ర॒జావ॑తీ॒-స.ఞ్జీ॑వ శ॒రద॑. శ్శ॒తం..

25. శకుంతక సూక్తం

కనిక్రదదితి తృచస్య సూక్తస్య శౌనకోగృత్సమదఃశకుంతస్త్రిష్టుప్ .

కని॑క్రదజ్జ॒నుషం॑ ప్రబ్రువా॒ణ ఇయ॑ర్తి॒ వాచ॑మరి॒తేవ॒ నావం॑ . సు॒మం॒గల॑శ్చ శకునే॒ భవా॑సి॒ మా త్వా॒ కా చి॑దభి॒భా విశ్వ్యా॑ విదత్ .. 2.042.01, 2.8.011.01

మా త్వా॑ శ్యే॒న ఉద్వ॑ధీ॒న్మా సు॑ప॒ర్ణో మా త్వా॑ విద॒దిషు॑మాన్వీ॒రో అస్తా॑ . పిత్ర్యా॒మను॑ ప్ర॒దిశం॒ కని॑క్రదత్సుమం॒గలో॑ భద్రవా॒దీ వ॑దే॒హ .. 2.042.02, 2.8.011.02

అవ॑ క్రంద దక్షిణ॒తో గృ॒హాణాం॑ సుమం॒గలో॑ భద్రవా॒దీ శ॑కుంతే . మా నః॑ స్తే॒న ఈ॑శత॒ మాఘశం॑సో బృ॒హద్వ॑దేమ వి॒దథే॑ సు॒వీరాః॑ .. 2.042.03, 2.8.011.03

ప్రదక్షిణిదితి తృచస్య సూక్తస్య శౌనకోగృత్సమదః శకుంతోజగతీ ద్వితీయాతిశక్వరీ అష్టిర్వా .

ప్ర॒ద॒క్షి॒ణిద॒భి గృ॑ణంతి కా॒రవో॒ వయో॒ వదం॑త ఋతు॒థా శ॒కుంత॑యః . ఉ॒భే వాచౌ॑ వదతి సామ॒గా ఇ॑వ గాయ॒త్రం చ॒ త్రైష్టు॑భం॒ చాను॑ రాజతి .. 2.043.01, 2.8.012.01

ఉ॒ద్గా॒తేవ॑ శకునే॒ సామ॑ గాయసి బ్రహ్మపు॒త్ర ఇ॑వ॒ సవ॑నేషు శంససి . వృషే॑వ వా॒జీ శిశు॑మతీర॒పీత్యా॑ స॒ర్వతో॑ నః శకునే భ॒ద్రమా వ॑ద వి॒శ్వతో॑ నః శకునే॒ పుణ్య॒మా వ॑ద .. 2.043.02, 2.8.012.02

ఆ॒వదం॒స్త్వం శ॑కునే భ॒ద్రమా వ॑ద తూ॒ష్ణీమాసీ॑నః సుమ॒తిం చి॑కిద్ధి నః . యదు॒త్పత॒న్వద॑సి కర్క॒రిర్య॑థా బృ॒హద్వ॑దేమ వి॒దథే॑ సు॒వీరాః॑ .. 2.043.03, 2.8.012.03

పరిశిష్టం [ఋగ్వేద మండల 2.043 సూక్తస్యానంతరం][ఋగ్వేద అష్టక 2, అధ్యాయ 8, 12 వర్గానంతరం]

భ॒ద్రం వ॑ద దక్షిణ॒తో- భ॒ద్ర.ము॑త్తర॒తో వ॑ద. భ॒ద్రం పు॒రస్తా॑.న్నో వద- భ॒ద్రం ప॑శ్చా.త్క॒పింజ॑ల..

భ॒ద్రం వ॑ద పు॒త్రై.-ర్భ॒ద్రం వ॑ద గృ॒హేషు॑ చ. భ॒ద్ర.మ॒స్మాక॑. న్నో వద- భ॒ద్ర.న్నో॒ అభ॑య.ఙ్కృధి..

భ॒ద్ర. మ॒ధస్తా॑. న్నో వద- భ॒ద్ర.ము॒పరి॑ష్టా.న్నో వద. భ॒ద్రంభ॑ద్ర.న్న॒ ఆ వ॑ద- భ॒ద్రన్న॑. స్సర్వ॒తో వ॑ద..

అ॒స॒ప॒త్నః పు॒రస్తా॑.న్న.-శ్శి॒వ.న్ద॑క్షిణ॒త.స్కృ॑ధి. అభ॑యం॒ సత॑తం ప॒శ్చా.-ద్భ॒ద్ర.ము॑త్తర॒తో గృ॒హే..

యౌ॒వనా॑ని మ॒హయ॑సి- జి॒గ్యుషా॑.మివ॒ దుందు॑భిః. శకుం॑త॒క ప్ర॑దక్షి॒ణం-శ॒తప॑త్రా॒ఽభి నో॑ వద..

ఆ॒వదం॒.స్త్వం శ॑కునే భ॒ద్ర.మా వ॑ద- తూ॒ష్ణీ.మాసీ॑న.స్సుమ॒తి.ఞ్చి॑కిద్ధి నః. యదు॒త్పత॒.న్వద॑సి కర్క॒రి. ర్య॑థా-బృ॒హ. ద్వ॑దేమ వి॒దథే॑ సు॒వీరాః॑..

26. అస్య వామీయ సూక్తం

అస్యవామస్యేతి ద్విపంచాశదృచస్య సూక్తస్య ఔచథ్యోదీర్ఘతమా ఆద్యానామేకచత్వారింశటృచాం విశ్వేదేవాస్తస్యాః సముద్రాఇత్యస్యావాక్సముద్రాక్షరాపః శకమయమిత్యస్యాఃశకధూమసోమౌత్రయః కేశినఇత్యస్యాఅగ్నిసూర్యవాయవో (కేశినఇతిగుణః) చత్వారివాగిత్యస్యావాక్ఇంద్రంమిత్రమితిద్వయోః సూర్యోద్వాదశప్రధయఇత్యస్యాః కాలచక్రం (అత్రసంవత్సరసంస్థంకాలచక్రవర్ణనం) యస్తఇత్యస్యాః సరస్వతీయజ్ఞేనేత్యస్యాః సాధ్యాఃసమానమిత్యస్యాః సూర్యః (పర్జన్యాగ్నీవా) దివ్యంసుపర్ణమిత్యస్యాః సరస్వాన్ (సూర్యోవా) త్రిష్టుప్ ద్వాదశీ పంచదశీ త్రయోవింశీ ఏకోనత్రింశీ షట్త్రింశ్యేకచత్వారిం- శీచజగత్యః ద్విచత్వారింశీ ప్రస్తారపంక్తిః ఏకపంచాశ్యనుష్టుప్ .

అ॒స్య వా॒మస్య॑ పలి॒తస్య॒ హోతు॒స్తస్య॒ భ్రాతా॑ మధ్య॒మో అ॒స్త్యశ్నః॑ . తృ॒తీయో॒ భ్రాతా॑ ఘృ॒తపృ॑ష్ఠో అ॒స్యాత్రా॑పశ్యం వి॒శ్పతిం॑ స॒ప్తపు॑త్రం .. 1.164.01, 2.3.014.01

స॒ప్త యుం॑జంతి॒ రథ॒మేక॑చక్ర॒మేకో॒ అశ్వో॑ వహతి స॒ప్తనా॑మా . త్రి॒నాభి॑ చ॒క్రమ॒జర॑మన॒ర్వం యత్రే॒మా విశ్వా॒ భువ॒నాధి॑ త॒స్థుః .. 1.164.02, 2.3.014.02

ఇ॒మం రథ॒మధి॒ యే స॒ప్త త॒స్థుః స॒ప్తచ॑క్రం స॒ప్త వ॑హం॒త్యశ్వాః॑ . స॒ప్త స్వసా॑రో అ॒భి సం న॑వంతే॒ యత్ర॒ గవాం॒ నిహి॑తా స॒ప్త నామ॑ .. 1.164.03, 2.3.014.03

కో ద॑దర్శ ప్రథ॒మం జాయ॑మానమస్థ॒న్వంతం॒ యద॑న॒స్థా బిభ॑ర్తి . భూమ్యా॒ అసు॒రసృ॑గా॒త్మా క్వ॑ స్వి॒త్కో వి॒ద్వాంస॒ముప॑ గా॒త్ప్రష్టు॑మే॒తత్ .. 1.164.04, 2.3.014.04

పాకః॑ పృచ్ఛామి॒ మన॒సావి॑జానందే॒వానా॑మే॒నా నిహి॑తా ప॒దాని॑ . వ॒త్సే బ॒ష్కయేఽధి॑ స॒ప్త తంతూ॒న్వి త॑త్నిరే క॒వయ॒ ఓత॒వా ఉ॑ .. 1.164.05, 2.3.014.05

అచి॑కిత్వాంచికి॒తుష॑శ్చి॒దత్ర॑ క॒వీన్పృ॑చ్ఛామి వి॒ద్మనే॒ న వి॒ద్వాన్ . వి యస్త॒స్తంభ॒ షళి॒మా రజాం॑స్య॒జస్య॑ రూ॒పే కిమపి॑ స్వి॒దేకం॑ .. 1.164.06, 2.3.015.01

ఇ॒హ బ్ర॑వీతు॒ య ఈ॑మం॒గ వేదా॒స్య వా॒మస్య॒ నిహి॑తం ప॒దం వేః . శీ॒ర్ష్ణః క్షీ॒రం దు॑హ్రతే॒ గావో॑ అస్య వ॒వ్రిం వసా॑నా ఉద॒కం ప॒దాపుః॑ .. 1.164.07, 2.3.015.02

మా॒తా పి॒తర॑మృ॒త ఆ బ॑భాజ ధీ॒త్యగ్రే॒ మన॑సా॒ సం హి జ॒గ్మే . సా బీ॑భ॒త్సుర్గర్భ॑రసా॒ నివి॑ద్ధా॒ నమ॑స్వంత॒ ఇదు॑పవా॒కమీ॑యుః .. 1.164.08, 2.3.015.03

యు॒క్తా మా॒తాసీ॑ద్ధు॒రి దక్షి॑ణాయా॒ అతి॑ష్ఠ॒ద్గర్భో॑ వృజ॒నీష్వం॒తః . అమీ॑మేద్వ॒త్సో అను॒ గామ॑పశ్యద్విశ్వరూ॒ప్యం॑ త్రి॒షు యోజ॑నేషు .. 1.164.09, 2.3.015.04

తి॒స్రో మా॒తౄస్త్రీన్పి॒తౄన్బిభ్ర॒దేక॑ ఊ॒ర్ధ్వస్త॑స్థౌ॒ నేమవ॑ గ్లాపయంతి . మం॒త్రయం॑తే ది॒వో అ॒ముష్య॑ పృ॒ష్ఠే వి॑శ్వ॒విదం॒ వాచ॒మవి॑శ్వమిన్వాం .. 1.164.10, 2.3.015.05

ద్వాద॑శారం న॒హి తజ్జరా॑య॒ వర్వ॑ర్తి చ॒క్రం పరి॒ ద్యామృ॒తస్య॑ . ఆ పు॒త్రా అ॑గ్నే మిథు॒నాసో॒ అత్ర॑ స॒ప్త శ॒తాని॑ వింశ॒తిశ్చ॑ తస్థుః .. 1.164.11, 2.3.016.01

పంచ॑పాదం పి॒తరం॒ ద్వాద॑శాకృతిం ది॒వ ఆ॑హుః॒ పరే॒ అర్ధే॑ పురీ॒షిణం॑ . అథే॒మే అ॒న్య ఉప॑రే విచక్ష॒ణం స॒ప్తచ॑క్రే॒ షళ॑ర ఆహు॒రర్పి॑తం .. 1.164.12, 2.3.016.02

పంచా॑రే చ॒క్రే ప॑రి॒వర్త॑మానే॒ తస్మి॒న్నా త॑స్థు॒ర్భువ॑నాని॒ విశ్వా॑ . తస్య॒ నాక్ష॑స్తప్యతే॒ భూరి॑భారః స॒నాదే॒వ న శీ॑ర్యతే॒ సనా॑భిః .. 1.164.13, 2.3.016.03

సనే॑మి చ॒క్రమ॒జరం॒ వి వా॑వృత ఉత్తా॒నాయాం॒ దశ॑ యు॒క్తా వ॑హంతి . సూర్య॑స్య॒ చక్షూ॒ రజ॑సై॒త్యావృ॑తం॒ తస్మి॒న్నార్పి॑తా॒ భువ॑నాని॒ విశ్వా॑ .. 1.164.14, 2.3.016.04

సా॒కం॒జానాం॑ స॒ప్తథ॑మాహురేక॒జం షళిద్య॒మా ఋష॑యో దేవ॒జా ఇతి॑ . తేషా॑మి॒ష్టాని॒ విహి॑తాని ధామ॒శః స్థా॒త్రే రే॑జంతే॒ వికృ॑తాని రూప॒శః .. 1.164.15, 2.3.016.05

స్త్రియః॑ స॒తీస్తాఀ ఉ॑ మే పుం॒స ఆ॑హుః॒ పశ్య॑దక్ష॒ణ్వాన్న వి చే॑తదం॒ధః . క॒విర్యః పు॒త్రః స ఈ॒మా చి॑కేత॒ యస్తా వి॑జా॒నాత్స పి॒తుష్పి॒తాస॑త్ .. 1.164.16, 2.3.017.01

అ॒వః పరే॑ణ ప॒ర ఏ॒నావ॑రేణ ప॒దా వ॒త్సం బిభ్ర॑తీ॒ గౌరుద॑స్థాత్ . సా క॒ద్రీచీ॒ కం స్వి॒దర్ధం॒ పరా॑గా॒త్క్వ॑ స్విత్సూతే న॒హి యూ॒థే అం॒తః .. 1.164.17, 2.3.017.02

అ॒వః పరే॑ణ పి॒తరం॒ యో అ॑స్యాను॒వేద॑ ప॒ర ఏ॒నావ॑రేణ . క॒వీ॒యమా॑నః॒ క ఇ॒హ ప్ర వో॑చద్దే॒వం మనః॒ కుతో॒ అధి॒ ప్రజా॑తం .. 1.164.18, 2.3.017.03

యే అ॒ర్వాంచ॒స్తాఀ ఉ॒ పరా॑చ ఆహు॒ర్యే పరాం॑చ॒స్తాఀ ఉ॑ అ॒ర్వాచ॑ ఆహుః . ఇంద్ర॑శ్చ॒ యా చ॒క్రథుః॑ సోమ॒ తాని॑ ధు॒రా న యు॒క్తా రజ॑సో వహంతి .. 1.164.19, 2.3.017.04

ద్వా సు॑ప॒ర్ణా స॒యుజా॒ సఖా॑యా సమా॒నం వృ॒క్షం పరి॑ షస్వజాతే . తయో॑ర॒న్యః పిప్ప॑లం స్వా॒ద్వత్త్యన॑శ్నన్న॒న్యో అ॒భి చా॑కశీతి .. 1.164.20, 2.3.017.05

యత్రా॑ సుప॒ర్ణా అ॒మృత॑స్య భా॒గమని॑మేషం వి॒దథా॑భి॒స్వరం॑తి . ఇ॒నో విశ్వ॑స్య॒ భువ॑నస్య గో॒పాః స మా॒ ధీరః॒ పాక॒మత్రా వి॑వేశ .. 1.164.21, 2.3.018.01

యస్మి॑న్వృ॒క్షే మ॒ధ్వదః॑ సుప॒ర్ణా ని॑వి॒శంతే॒ సువ॑తే॒ చాధి॒ విశ్వే॑ . తస్యేదా॑హుః॒ పిప్ప॑లం స్వా॒ద్వగ్రే॒ తన్నోన్న॑శ॒ద్యః పి॒తరం॒ న వేద॑ .. 1.164.22, 2.3.018.02

యద్గా॑య॒త్రే అధి॑ గాయ॒త్రమాహి॑తం॒ త్రైష్టు॑భాద్వా॒ త్రైష్టు॑భం ని॒రత॑క్షత . యద్వా॒ జగ॒జ్జగ॒త్యాహి॑తం ప॒దం య ఇత్తద్వి॒దుస్తే అ॑మృత॒త్వమా॑నశుః .. 1.164.23, 2.3.018.03

గా॒య॒త్రేణ॒ ప్రతి॑ మిమీతే అ॒ర్కమ॒ర్కేణ॒ సామ॒ త్రైష్టు॑భేన వా॒కం . వా॒కేన॑ వా॒కం ద్వి॒పదా॒ చతు॑ష్పదా॒క్షరే॑ణ మిమతే స॒ప్త వాణీః॑ .. 1.164.24, 2.3.018.04

జగ॑తా॒ సింధుం॑ ది॒వ్య॑స్తభాయద్రథంత॒రే సూర్యం॒ పర్య॑పశ్యత్ . గా॒య॒త్రస్య॑ స॒మిధ॑స్తి॒స్ర ఆ॑హు॒స్తతో॑ మ॒హ్నా ప్ర రి॑రిచే మహి॒త్వా .. 1.164.25, 2.3.018.05

ఉప॑ హ్వయే సు॒దుఘాం॑ ధే॒నుమే॒తాం సు॒హస్తో॑ గో॒ధుగు॒త దో॑హదేనాం . శ్రేష్ఠం॑ స॒వం స॑వి॒తా సా॑విషన్నో॒ఽభీ॑ద్ధో ఘ॒ర్మస్తదు॒ షు ప్ర వో॑చం .. 1.164.26, 2.3.019.01

హిం॒కృ॒ణ్వ॒తీ వ॑సు॒పత్నీ॒ వసూ॑నాం వ॒త్సమి॒చ్ఛంతీ॒ మన॑సా॒భ్యాగా॑త్ . దు॒హామ॒శ్విభ్యాం॒ పయో॑ అ॒ఘ్న్యేయం సా వ॑ర్ధతాం మహ॒తే సౌభ॑గాయ .. 1.164.27, 2.3.019.02

గౌర॑మీమే॒దను॑ వ॒త్సం మి॒షంతం॑ మూ॒ర్ధానం॒ హిఙ్ఙ॑కృణో॒న్మాత॒వా ఉ॑ . సృక్వా॑ణం ఘ॒ర్మమ॒భి వా॑వశా॒నా మిమా॑తి మా॒యుం పయ॑తే॒ పయో॑భిః .. 1.164.28, 2.3.019.03

అ॒యం స శిం॑క్తే॒ యేన॒ గౌర॒భీవృ॑తా॒ మిమా॑తి మా॒యుం ధ్వ॒సనా॒వధి॑ శ్రి॒తా . సా చి॒త్తిభి॒ర్ని హి చ॒కార॒ మర్త్యం॑ వి॒ద్యుద్భవం॑తీ॒ ప్రతి॑ వ॒వ్రిమౌ॑హత .. 1.164.29, 2.3.019.04

అ॒నచ్ఛ॑యే తు॒రగా॑తు జీ॒వమేజ॑ద్ధ్రు॒వం మధ్య॒ ఆ ప॒స్త్యా॑నాం . జీ॒వో మృ॒తస్య॑ చరతి స్వ॒ధాభి॒రమ॑ర్త్యో॒ మర్త్యే॑నా॒ సయో॑నిః .. 1.164.30, 2.3.019.05

అప॑శ్యం గో॒పామని॑పద్యమాన॒మా చ॒ పరా॑ చ ప॒థిభి॒శ్చరం॑తం . స స॒ధ్రీచీః॒ స విషూ॑చీ॒ర్వసా॑న॒ ఆ వ॑రీవర్తి॒ భువ॑నేష్వం॒తః .. 1.164.31, 2.3.020.01

య ఈం॑ చ॒కార॒ న సో అ॒స్య వే॑ద॒ య ఈం॑ ద॒దర్శ॒ హిరు॒గిన్ను తస్మా॑త్ . స మా॒తుర్యోనా॒ పరి॑వీతో అం॒తర్బ॑హుప్ర॒జా నిర్ఋ॑తి॒మా వి॑వేశ .. 1.164.32, 2.3.020.02

ద్యౌర్మే॑ పి॒తా జ॑ని॒తా నాభి॒రత్ర॒ బంధు॑ర్మే మా॒తా పృ॑థి॒వీ మ॒హీయం . ఉ॒త్తా॒నయో॑శ్చ॒మ్వో॒3॒॑ర్యోని॑రం॒తరత్రా॑ పి॒తా దు॑హి॒తుర్గర్భ॒మాధా॑త్ .. 1.164.33, 2.3.020.03

పృ॒చ్ఛామి॑ త్వా॒ పర॒మంతం॑ పృథి॒వ్యాః పృ॒చ్ఛామి॒ యత్ర॒ భువ॑నస్య॒ నాభిః॑ . పృ॒చ్ఛామి॑ త్వా॒ వృష్ణో॒ అశ్వ॑స్య॒ రేతః॑ పృ॒చ్ఛామి॑ వా॒చః ప॑ర॒మం వ్యో॑మ .. 1.164.34, 2.3.020.04

ఇ॒యం వేదిః॒ పరో॒ అంతః॑ పృథి॒వ్యా అ॒యం య॒జ్ఞో భువ॑నస్య॒ నాభిః॑ . అ॒యం సోమో॒ వృష్ణో॒ అశ్వ॑స్య॒ రేతో॑ బ్ర॒హ్మాయం వా॒చః ప॑ర॒మం వ్యో॑మ .. 1.164.35, 2.3.020.05

స॒ప్తార్ధ॑గ॒ర్భా భువ॑నస్య॒ రేతో॒ విష్ణో॑స్తిష్ఠంతి ప్ర॒దిశా॒ విధ॑ర్మణి . తే ధీ॒తిభి॒ర్మన॑సా॒ తే వి॑ప॒శ్చితః॑ పరి॒భువః॒ పరి॑ భవంతి వి॒శ్వతః॑ .. 1.164.36, 2.3.021.01

న వి జా॑నామి॒ యది॑వే॒దమస్మి॑ ని॒ణ్యః సంన॑ద్ధో॒ మన॑సా చరామి . య॒దా మాగ॑న్ప్రథమ॒జా ఋ॒తస్యాదిద్వా॒చో అ॑శ్నువే భా॒గమ॒స్యాః .. 1.164.37, 2.3.021.02

అపా॒ఙ్ప్రాఙే॑తి స్వ॒ధయా॑ గృభీ॒తోఽమ॑ర్త్యో॒ మర్త్యే॑నా॒ సయో॑నిః . తా శశ్వం॑తా విషూ॒చీనా॑ వి॒యంతా॒ న్య1॒॑న్యం చి॒క్యుర్న ని చి॑క్యుర॒న్యం .. 1.164.38, 2.3.021.03

ఋ॒చో అ॒క్షరే॑ పర॒మే వ్యో॑మ॒న్యస్మిం॑దే॒వా అధి॒ విశ్వే॑ నిషే॒దుః . యస్తన్న వేద॒ కిమృ॒చా క॑రిష్యతి॒ య ఇత్తద్వి॒దుస్త ఇ॒మే సమా॑సతే .. 1.164.39, 2.3.021.04

సూ॒య॒వ॒సాద్భగ॑వతీ॒ హి భూ॒యా అథో॑ వ॒యం భగ॑వంతః స్యామ . అ॒ద్ధి తృణ॑మఘ్న్యే విశ్వ॒దానీం॒ పిబ॑ శు॒ద్ధము॑ద॒కమా॒చరం॑తీ .. 1.164.40, 2.3.021.05

గౌ॒రీర్మి॑మాయ సలి॒లాని॒ తక్ష॒త్యేక॑పదీ ద్వి॒పదీ॒ సా చతు॑ష్పదీ . అ॒ష్టాప॑దీ॒ నవ॑పదీ బభూ॒వుషీ॑ స॒హస్రా॑క్షరా పర॒మే వ్యో॑మన్ .. 1.164.41, 2.3.022.01

తస్యాః॑ సము॒ద్రా అధి॒ వి క్ష॑రంతి॒ తేన॑ జీవంతి ప్ర॒దిశ॒శ్చత॑స్రః . తతః॑ క్షరత్య॒క్షరం॒ తద్విశ్వ॒ముప॑ జీవతి .. 1.164.42, 2.3.022.02

శ॒క॒మయం॑ ధూ॒మమా॒రాద॑పశ్యం విషూ॒వతా॑ ప॒ర ఏ॒నావ॑రేణ . ఉ॒క్షాణం॒ పృశ్ని॑మపచంత వీ॒రాస్తాని॒ ధర్మా॑ణి ప్రథ॒మాన్యా॑సన్ .. 1.164.43, 2.3.022.03

త్రయః॑ కే॒శిన॑ ఋతు॒థా వి చ॑క్షతే సంవత్స॒రే వ॑పత॒ ఏక॑ ఏషాం . విశ్వ॒మేకో॑ అ॒భి చ॑ష్టే॒ శచీ॑భి॒ర్ధ్రాజి॒రేక॑స్య దదృశే॒ న రూ॒పం .. 1.164.44, 2.3.022.04

చ॒త్వారి॒ వాక్పరి॑మితా ప॒దాని॒ తాని॑ విదుర్బ్రాహ్మ॒ణా యే మ॑నీ॒షిణః॑ . గుహా॒ త్రీణి॒ నిహి॑తా॒ నేంగ॑యంతి తు॒రీయం॑ వా॒చో మ॑ను॒ష్యా॑ వదంతి .. 1.164.45, 2.3.022.05

ఇంద్రం॑ మి॒త్రం వరు॑ణమ॒గ్నిమా॑హు॒రథో॑ ది॒వ్యః స సు॑ప॒ర్ణో గ॒రుత్మా॑న్ . ఏకం॒ సద్విప్రా॑ బహు॒ధా వ॑దంత్య॒గ్నిం య॒మం మా॑త॒రిశ్వా॑నమాహుః .. 1.164.46, 2.3.022.06

కృ॒ష్ణం ని॒యానం॒ హర॑యః సుప॒ర్ణా అ॒పో వసా॑నా॒ దివ॒ముత్ప॑తంతి . త ఆవ॑వృత్రం॒త్సద॑నాదృ॒తస్యాదిద్ఘృ॒తేన॑ పృథి॒వీ వ్యు॑ద్యతే .. 1.164.47, 2.3.023.01

ద్వాద॑శ ప్ర॒ధయ॑శ్చ॒క్రమేకం॒ త్రీణి॒ నభ్యా॑ని॒ క ఉ॒ తచ్చి॑కేత . తస్మిం॑త్సా॒కం త్రి॑శ॒తా న శం॒కవో॑ఽర్పి॒తాః ష॒ష్టిర్న చ॑లాచ॒లాసః॑ .. 1.164.48, 2.3.023.02

యస్తే॒ స్తనః॑ శశ॒యో యో మ॑యో॒భూర్యేన॒ విశ్వా॒ పుష్య॑సి॒ వార్యా॑ణి . యో ర॑త్న॒ధా వ॑సు॒విద్యః సు॒దత్రః॒ సర॑స్వతి॒ తమి॒హ ధాత॑వే కః .. 1.164.49, 2.3.023.03

య॒జ్ఞేన॑ య॒జ్ఞమ॑యజంత దే॒వాస్తాని॒ ధర్మా॑ణి ప్రథ॒మాన్యా॑సన్ . తే హ॒ నాకం॑ మహి॒మానః॑ సచంత॒ యత్ర॒ పూర్వే॑ సా॒ధ్యాః సంతి॑ దే॒వాః .. 1.164.50, 2.3.023.04

స॒మా॒నమే॒తదు॑ద॒కముచ్చైత్యవ॒ చాహ॑భిః . భూమిం॑ ప॒ర్జన్యా॒ జిన్వం॑తి॒ దివం॑ జిన్వంత్య॒గ్నయః॑ .. 1.164.51, 2.3.023.05

ది॒వ్యం సు॑ప॒ర్ణం వా॑య॒సం బృ॒హంత॑మ॒పాం గర్భం॑ దర్శ॒తమోష॑ధీనాం . అ॒భీ॒ప॒తో వృ॒ష్టిభి॑స్త॒ర్పయం॑తం॒ సర॑స్వంత॒మవ॑సే జోహవీమి .. 1.164.52, 2.3.023.06

27. పవమాన సూక్తం

పవమాన పారాయణ ప్రథమోధ్యాయః

[1] స్వాదిష్ఠయేతి దశర్చస్య సూక్తస్య వైశ్వామిత్రోమధుచ్ఛందాః పవమానః సోమో గాయత్రీ .

స్వాది॑ష్ఠయా॒ మది॑ష్ఠయా॒ పవ॑స్వ సోమ॒ ధార॑యా . ఇంద్రా॑య॒ పాత॑వే సు॒తః .. 9.001.01, 6.7.016.01

ర॒క్షో॒హా వి॒శ్వచ॑ర్షణిర॒భి యోని॒మయో॑హతం . ద్రుణా॑ స॒ధస్థ॒మాస॑దత్ .. 9.001.02, 6.7.016.02

వ॒రి॒వో॒ధాత॑మో భవ॒ మంహి॑ష్ఠో వృత్ర॒హంత॑మః . పర్షి॒ రాధో॑ మ॒ఘోనాం॑ .. 9.001.03, 6.7.016.03

అ॒భ్య॑ర్ష మ॒హానాం॑ దే॒వానాం॑ వీ॒తిమంధ॑సా . అ॒భి వాజ॑ము॒త శ్రవః॑ .. 9.001.04, 6.7.016.04

త్వామచ్ఛా॑ చరామసి॒ తదిదర్థం॑ ది॒వేది॑వే . ఇందో॒ త్వే న॑ ఆ॒శసః॑ .. 9.001.05, 6.7.016.05

పు॒నాతి॑ తే పరి॒స్రుతం॒ సోమం॒ సూర్య॑స్య దుహి॒తా . వారే॑ణ॒ శశ్వ॑తా॒ తనా॑ .. 9.001.06, 6.7.017.01

తమీ॒మణ్వీః॑ సమ॒ర్య ఆ గృ॒భ్ణంతి॒ యోష॑ణో॒ దశ॑ . స్వసా॑రః॒ పార్యే॑ ది॒వి .. 9.001.07, 6.7.017.02

తమీం॑ హిన్వంత్య॒గ్రువో॒ ధమం॑తి బాకు॒రం దృతిం॑ . త్రి॒ధాతు॑ వార॒ణం మధు॑ .. 9.001.08, 6.7.017.03

అ॒భీ॒3॒॑మమఘ్న్యా॑ ఉ॒త శ్రీ॒ణంతి॑ ధే॒నవః॒ శిశుం॑ . సోమ॒మింద్రా॑య॒ పాత॑వే .. 9.001.09, 6.7.017.04

అ॒స్యేదింద్రో॒ మదే॒ష్వా విశ్వా॑ వృ॒త్రాణి॑ జిఘ్నతే . శూరో॑ మ॒ఘా చ॑ మంహతే .. 9.001.10, 6.7.017.05

[2] పవస్వేతి దశర్చస్య సూక్తస్య కాణ్వోమేధాతిథిః పవమానః సోమోగాయత్రీ .

పవ॑స్వ దేవ॒వీరతి॑ ప॒విత్రం॑ సోమ॒ రంహ్యా॑ . ఇంద్ర॑మిందో॒ వృషా వి॑శ .. 9.002.01, 6.7.018.01

ఆ వ॑చ్యస్వ॒ మహి॒ ప్సరో॒ వృషేం॑దో ద్యు॒మ్నవ॑త్తమః . ఆ యోనిం॑ ధర్ణ॒సిః స॑దః .. 9.002.02, 6.7.018.02

అధు॑క్షత ప్రి॒యం మధు॒ ధారా॑ సు॒తస్య॑ వే॒ధసః॑ . అ॒పో వ॑సిష్ట సు॒క్రతుః॑ .. 9.002.03, 6.7.018.03

మ॒హాంతం॑ త్వా మ॒హీరన్వాపో॑ అర్షంతి॒ సింధ॑వః . యద్గోభి॑ర్వాసయి॒ష్యసే॑ .. 9.002.04, 6.7.018.04

స॒ము॒ద్రో అ॒ప్సు మా॑మృజే విష్టం॒భో ధ॒రుణో॑ ది॒వః . సోమః॑ ప॒విత్రే॑ అస్మ॒యుః .. 9.002.05, 6.7.018.05

అచి॑క్రద॒ద్వృషా॒ హరి॑ర్మ॒హాన్మి॒త్రో న ద॑ర్శ॒తః . సం సూర్యే॑ణ రోచతే .. 9.002.06, 6.7.019.01

గిర॑స్త ఇంద॒ ఓజ॑సా మర్మృ॒జ్యంతే॑ అప॒స్యువః॑ . యాభి॒ర్మదా॑య॒ శుంభ॑సే .. 9.002.07, 6.7.019.02

తం త్వా॒ మదా॑య॒ ఘృష్వ॑య ఉ లోకకృ॒త్నుమీ॑మహే . తవ॒ ప్రశ॑స్తయో మ॒హీః .. 9.002.08, 6.7.019.03

అ॒స్మభ్య॑మిందవింద్ర॒యుర్మధ్వః॑ పవస్వ॒ ధార॑యా . ప॒ర్జన్యో॑ వృష్టి॒మాఀ ఇ॑వ .. 9.002.09, 6.7.019.04

గో॒షా ఇం॑దో నృ॒షా అ॑స్యశ్వ॒సా వా॑జ॒సా ఉ॒త . ఆ॒త్మా య॒జ్ఞస్య॑ పూ॒ర్వ్యః .. 9.002.10, 6.7.019.05

[3] ఏషదేవ ఇతి దశర్చస్య సూక్తస్యాజీగర్తిః శునఃశేపః సకృత్రిమోవైశ్వామిత్రోదేవరాతః పవమానః సోమో గాయత్రీ.

ఏ॒ష దే॒వో అమ॑ర్త్యః పర్ణ॒వీరి॑వ దీయతి . అ॒భి ద్రోణా॑న్యా॒సదం॑ .. 9.003.01, 6.7.020.01

ఏ॒ష దే॒వో వి॒పా కృ॒తోఽతి॒ హ్వరాం॑సి ధావతి . పవ॑మానో॒ అదా॑భ్యః .. 9.003.02, 6.7.020.02

ఏ॒ష దే॒వో వి॑ప॒న్యుభిః॒ పవ॑మాన ఋతా॒యుభిః॑ . హరి॒ర్వాజా॑య మృజ్యతే .. 9.003.03, 6.7.020.03

ఏ॒ష విశ్వా॑ని॒ వార్యా॒ శూరో॒ యన్ని॑వ॒ సత్వ॑భిః . పవ॑మానః సిషాసతి .. 9.003.04, 6.7.020.04

ఏ॒ష దే॒వో ర॑థర్యతి॒ పవ॑మానో దశస్యతి . ఆ॒విష్కృ॑ణోతి వగ్వ॒నుం .. 9.003.05, 6.7.020.05

ఏ॒ష విప్రై॑ర॒భిష్టు॑తో॒ఽపో దే॒వో వి గా॑హతే . దధ॒ద్రత్నా॑ని దా॒శుషే॑ .. 9.003.06, 6.7.021.01

ఏ॒ష దివం॒ వి ధా॑వతి తి॒రో రజాం॑సి॒ ధార॑యా . పవ॑మానః॒ కని॑క్రదత్ .. 9.003.07, 6.7.021.02

ఏ॒ష దివం॒ వ్యాస॑రత్తి॒రో రజాం॒స్యస్పృ॑తః . పవ॑మానః స్వధ్వ॒రః .. 9.003.08, 6.7.021.03

ఏ॒ష ప్ర॒త్నేన॒ జన్మ॑నా దే॒వో దే॒వేభ్యః॑ సు॒తః . హరిః॑ ప॒విత్రే॑ అర్షతి .. 9.003.09, 6.7.021.04

ఏ॒ష ఉ॒ స్య పు॑రువ్ర॒తో జ॑జ్ఞా॒నో జ॒నయ॒న్నిషః॑ . ధార॑యా పవతే సు॒తః .. 9.003.10, 6.7.021.05

[4] సనాచేతి దశర్చస్య సూక్తస్యాంగిరసో హిరణ్యస్తూపః పవమానః సోమో గాయత్రీ

సనా॑ చ సోమ॒ జేషి॑ చ॒ పవ॑మాన॒ మహి॒ శ్రవః॑ . అథా॑ నో॒ వస్య॑సస్కృధి .. 9.004.01, 6.7.022.01

సనా॒ జ్యోతిః॒ సనా॒ స్వ1॒॑ర్విశ్వా॑ చ సోమ॒ సౌభ॑గా . అథా॑ నో॒ వస్య॑సస్కృధి .. 9.004.02, 6.7.022.02

సనా॒ దక్ష॑ము॒త క్రతు॒మప॑ సోమ॒ మృధో॑ జహి . అథా॑ నో॒ వస్య॑సస్కృధి .. 9.004.03, 6.7.022.03

పవీ॑తారః పునీ॒తన॒ సోమ॒మింద్రా॑య॒ పాత॑వే . అథా॑ నో॒ వస్య॑సస్కృధి .. 9.004.04, 6.7.022.04

త్వం సూర్యే॑ న॒ ఆ భ॑జ॒ తవ॒ క్రత్వా॒ తవో॒తిభిః॑ . అథా॑ నో॒ వస్య॑సస్కృధి .. 9.004.05, 6.7.022.05

తవ॒ క్రత్వా॒ తవో॒తిభి॒ర్జ్యోక్ప॑శ్యేమ॒ సూర్యం॑ . అథా॑ నో॒ వస్య॑సస్కృధి .. 9.004.06, 6.7.023.01

అ॒భ్య॑ర్ష స్వాయుధ॒ సోమ॑ ద్వి॒బర్హ॑సం ర॒యిం . అథా॑ నో॒ వస్య॑సస్కృధి .. 9.004.07, 6.7.023.02

అ॒భ్య1॒॑ర్షాన॑పచ్యుతో ర॒యిం స॒మత్సు॑ సాస॒హిః . అథా॑ నో॒ వస్య॑సస్కృధి .. 9.004.08, 6.7.023.03

త్వాం య॒జ్ఞైర॑వీవృధ॒న్పవ॑మాన॒ విధ॑ర్మణి . అథా॑ నో॒ వస్య॑సస్కృధి .. 9.004.09, 6.7.023.04

ర॒యిం న॑శ్చి॒త్రమ॒శ్విన॒మిందో॑ వి॒శ్వాయు॒మా భ॑ర . అథా॑ నో॒ వస్య॑సస్కృధి .. 9.004.10, 6.7.023.05

[5] సమిద్ధఇత్యేకాదశర్చస్య సూక్తస్య కాశ్యపోసితః క్రమేణేధ్మస్తనూనపాదిళోబర్హిర్దేవీర్ద్వార ఉషాసానక్తా దైవ్యౌహోతారౌ తిస్రోదేవ్యః సరస్వతీళాభారత్యస్త్వష్టా వనస్పతిః స్వాహాకృతయోగాయత్రీ అంత్యాశ్చతస్రోనుష్టుభః . (ఇతఆరభ్యవింశతిసూక్తేషుకాశ్యపోదేవలోఽసితేన సహవికల్పతే) .

సమి॑ద్ధో వి॒శ్వత॒స్పతిః॒ పవ॑మానో॒ వి రా॑జతి . ప్రీ॒ణన్వృషా॒ కని॑క్రదత్ .. 9.005.01, 6.7.024.01

తనూ॒నపా॒త్పవ॑మానః॒ శృంగే॒ శిశా॑నో అర్షతి . అం॒తరి॑క్షేణ॒ రార॑జత్ .. 9.005.02, 6.7.024.02

ఈ॒ళేన్యః॒ పవ॑మానో ర॒యిర్వి రా॑జతి ద్యు॒మాన్ . మధో॒ర్ధారా॑భి॒రోజ॑సా .. 9.005.03, 6.7.024.03

బ॒ర్హిః ప్రా॒చీన॒మోజ॑సా॒ పవ॑మానః స్తృ॒ణన్హరిః॑ . దే॒వేషు॑ దే॒వ ఈ॑యతే .. 9.005.04, 6.7.024.04

ఉదాతై॑ర్జిహతే బృ॒హద్ద్వారో॑ దే॒వీర్హి॑ర॒ణ్యయీః॑ . పవ॑మానేన॒ సుష్టు॑తాః .. 9.005.05, 6.7.024.05

సు॒శి॒ల్పే బృ॑హ॒తీ మ॒హీ పవ॑మానో వృషణ్యతి . నక్తో॒షాసా॒ న ద॑ర్శ॒తే .. 9.005.06, 6.7.025.01

ఉ॒భా దే॒వా నృ॒చక్ష॑సా॒ హోతా॑రా॒ దైవ్యా॑ హువే . పవ॑మాన॒ ఇంద్రో॒ వృషా॑ .. 9.005.07, 6.7.025.02

భార॑తీ॒ పవ॑మానస్య॒ సర॑స్వ॒తీళా॑ మ॒హీ . ఇ॒మం నో॑ య॒జ్ఞమా గ॑మంతి॒స్రో దే॒వీః సు॒పేశ॑సః .. 9.005.08, 6.7.025.03

త్వష్టా॑రమగ్ర॒జాం గో॒పాం పు॑రో॒యావా॑న॒మా హు॑వే . ఇందు॒రింద్రో॒ వృషా॒ హరిః॒ పవ॑మానః ప్ర॒జాప॑తిః .. 9.005.09, 6.7.025.04

వన॒స్పతిం॑ పవమాన॒ మధ్వా॒ సమం॑గ్ధి॒ ధార॑యా . స॒హస్ర॑వల్శం॒ హరి॑తం॒ భ్రాజ॑మానం హిర॒ణ్యయం॑ .. 9.005.10, 6.7.025.05

విశ్వే॑ దేవాః॒ స్వాహా॑కృతిం॒ పవ॑మాన॒స్యా గ॑త . వా॒యుర్బృహ॒స్పతిః॒ సూర్యో॒ఽగ్నిరింద్రః॑ స॒జోష॑సః .. 9.005.11, 6.7.025.06

[6] మంద్రయేతి నవర్చస్య సూక్తస్య కాశ్యపోసితః పవమానః సోమో గాయత్రీ

మం॒ద్రయా॑ సోమ॒ ధార॑యా॒ వృషా॑ పవస్వ దేవ॒యుః . అవ్యో॒ వారే॑ష్వస్మ॒యుః .. 9.006.01, 6.7.026.01

అ॒భి త్యం మద్యం॒ మద॒మింద॒వింద్ర॒ ఇతి॑ క్షర . అ॒భి వా॒జినో॒ అర్వ॑తః .. 9.006.02, 6.7.026.02

అ॒భి త్యం పూ॒ర్వ్యం మదం॑ సువా॒నో అ॑ర్ష ప॒విత్ర॒ ఆ . అ॒భి వాజ॑ము॒త శ్రవః॑ .. 9.006.03, 6.7.026.03

అను॑ ద్ర॒ప్సాస॒ ఇంద॑వ॒ ఆపో॒ న ప్ర॒వతా॑సరన్ . పు॒నా॒నా ఇంద్ర॑మాశత .. 9.006.04, 6.7.026.04

యమత్య॑మివ వా॒జినం॑ మృ॒జంతి॒ యోష॑ణో॒ దశ॑ . వనే॒ క్రీళం॑త॒మత్య॑విం .. 9.006.05, 6.7.026.05

తం గోభి॒ర్వృష॑ణం॒ రసం॒ మదా॑య దే॒వవీ॑తయే . సు॒తం భరా॑య॒ సం సృ॑జ .. 9.006.06, 6.7.027.01

దే॒వో దే॒వాయ॒ ధార॒యేంద్రా॑య పవతే సు॒తః . పయో॒ యద॑స్య పీ॒పయ॑త్ .. 9.006.07, 6.7.027.02

ఆ॒త్మా య॒జ్ఞస్య॒ రంహ్యా॑ సుష్వా॒ణః ప॑వతే సు॒తః . ప్ర॒త్నం ని పా॑తి॒ కావ్యం॑ .. 9.006.08, 6.7.027.03

ఏ॒వా పు॑నా॒న ఇం॑ద్ర॒యుర్మదం॑ మదిష్ఠ వీ॒తయే॑ . గుహా॑ చిద్దధిషే॒ గిరః॑ .. 9.006.09, 6.7.027.04

[7] అసృగ్రమితి నవర్చస్య సూక్తస్య కాశ్యపోఽసితః పవమానః సోమో గాయత్రీ .

అసృ॑గ్ర॒మింద॑వః ప॒థా ధర్మ॑న్నృ॒తస్య॑ సు॒శ్రియః॑ . వి॒దా॒నా అ॑స్య॒ యోజ॑నం .. 9.007.01, 6.7.028.01

ప్ర ధారా॒ మధ్వో॑ అగ్రి॒యో మ॒హీర॒పో వి గా॑హతే . హ॒విర్హ॒విష్షు॒ వంద్యః॑ .. 9.007.02, 6.7.028.02

ప్ర యు॒జో వా॒చో అ॑గ్రి॒యో వృషావ॑ చక్రద॒ద్వనే॑ . సద్మా॒భి స॒త్యో అ॑ధ్వ॒రః .. 9.007.03, 6.7.028.03

పరి॒ యత్కావ్యా॑ క॒విర్నృ॒మ్ణా వసా॑నో॒ అర్ష॑తి . స్వ॑ర్వా॒జీ సి॑షాసతి .. 9.007.04, 6.7.028.04

పవ॑మానో అ॒భి స్పృధో॒ విశో॒ రాజే॑వ సీదతి . యదీ॑మృ॒ణ్వంతి॑ వే॒ధసః॑ .. 9.007.05, 6.7.028.05

అవ్యో॒ వారే॒ పరి॑ ప్రి॒యో హరి॒ర్వనే॑షు సీదతి . రే॒భో వ॑నుష్యతే మ॒తీ .. 9.007.06, 6.7.029.01

స వా॒యుమింద్ర॑మ॒శ్వినా॑ సా॒కం మదే॑న గచ్ఛతి . రణా॒ యో అ॑స్య॒ ధర్మ॑భిః .. 9.007.07, 6.7.029.02

ఆ మి॒త్రావరు॑ణా॒ భగం॒ మధ్వః॑ పవంత ఊ॒ర్మయః॑ . వి॒దా॒నా అ॑స్య॒ శక్మ॑భిః .. 9.007.08, 6.7.029.03

అ॒స్మభ్యం॑ రోదసీ ర॒యిం మధ్వో॒ వాజ॑స్య సా॒తయే॑ . శ్రవో॒ వసూ॑ని॒ సం జి॑తం .. 9.007.09, 6.7.029.04

[8] ఏతేసోమా ఇతి నవర్చస్య సూక్తస్య కాశ్యపోసితః పవమానః సోమో గాయత్రీ .

ఏ॒తే సోమా॑ అ॒భి ప్రి॒యమింద్ర॑స్య॒ కామ॑మక్షరన్ . వర్ధం॑తో అస్య వీ॒ర్యం॑ .. 9.008.01, 6.7.030.01

పు॒నా॒నాస॑శ్చమూ॒షదో॒ గచ్ఛం॑తో వా॒యుమ॒శ్వినా॑ . తే నో॑ ధాంతు సు॒వీర్యం॑ .. 9.008.02, 6.7.030.02

ఇంద్ర॑స్య సోమ॒ రాధ॑సే పునా॒నో హార్ది॑ చోదయ . ఋ॒తస్య॒ యోని॑మా॒సదం॑ .. 9.008.03, 6.7.030.03

మృ॒జంతి॑ త్వా॒ దశ॒ క్షిపో॑ హి॒న్వంతి॑ స॒ప్త ధీ॒తయః॑ . అను॒ విప్రా॑ అమాదిషుః .. 9.008.04, 6.7.030.04

దే॒వేభ్య॑స్త్వా॒ మదా॑య॒ కం సృ॑జా॒నమతి॑ మే॒ష్యః॑ . సం గోభి॑ర్వాసయామసి .. 9.008.05, 6.7.030.05

పు॒నా॒నః క॒లశే॒ష్వా వస్త్రా॑ణ్యరు॒షో హరిః॑ . పరి॒ గవ్యా॑న్యవ్యత .. 9.008.06, 6.7.031.01

మ॒ఘోన॒ ఆ ప॑వస్వ నో జ॒హి విశ్వా॒ అప॒ ద్విషః॑ . ఇందో॒ సఖా॑య॒మా వి॑శ .. 9.008.07, 6.7.031.02

వృ॒ష్టిం ది॒వః పరి॑ స్రవ ద్యు॒మ్నం పృ॑థి॒వ్యా అధి॑ . సహో॑ నః సోమ పృ॒త్సు ధాః॑ .. 9.008.08, 6.7.031.03

నృ॒చక్ష॑సం త్వా వ॒యమింద్ర॑పీతం స్వ॒ర్విదం॑ . భ॒క్షీ॒మహి॑ ప్ర॒జామిషం॑ .. 9.008.09, 6.7.031.04

[9] పరిప్రియేతి నవర్చస్య సూక్తస్య కాశ్యపోసితః పవమానః సోమో గాయత్రీ

పరి॑ ప్రి॒యా ది॒వః క॒విర్వయాం॑సి న॒ప్త్యో॑ర్హి॒తః . సు॒వా॒నో యా॑తి క॒విక్ర॑తుః .. 9.009.01, 6.7.032.01

ప్రప్ర॒ క్షయా॑య॒ పన్య॑సే॒ జనా॑య॒ జుష్టో॑ అ॒ద్రుహే॑ . వీ॒త్య॑ర్ష॒ చని॑ష్ఠయా .. 9.009.02, 6.7.032.02

స సూ॒నుర్మా॒తరా॒ శుచి॑ర్జా॒తో జా॒తే అ॑రోచయత్ . మ॒హాన్మ॒హీ ఋ॑తా॒వృధా॑ .. 9.009.03, 6.7.032.03

స స॒ప్త ధీ॒తిభి॑ర్హి॒తో న॒ద్యో॑ అజిన్వద॒ద్రుహః॑ . యా ఏక॒మక్షి॑ వావృ॒ధుః .. 9.009.04, 6.7.032.04

తా అ॒భి సంత॒మస్తృ॑తం మ॒హే యువా॑న॒మా ద॑ధుః . ఇందు॑మింద్ర॒ తవ॑ వ్ర॒తే .. 9.009.05, 6.7.032.05

అ॒భి వహ్ని॒రమ॑ర్త్యః స॒ప్త ప॑శ్యతి॒ వావ॑హిః . క్రివి॑ర్దే॒వీర॑తర్పయత్ .. 9.009.06, 6.7.033.01

అవా॒ కల్పే॑షు నః పుమ॒స్తమాం॑సి సోమ॒ యోధ్యా॑ . తాని॑ పునాన జంఘనః .. 9.009.07, 6.7.033.02

నూ నవ్య॑సే॒ నవీ॑యసే సూ॒క్తాయ॑ సాధయా ప॒థః . ప్ర॒త్న॒వద్రో॑చయా॒ రుచః॑ .. 9.009.08, 6.7.033.03

పవ॑మాన॒ మహి॒ శ్రవో॒ గామశ్వం॑ రాసి వీ॒రవ॑త్ . సనా॑ మే॒ధాం సనా॒ స్వః॑ .. 9.009.09, 6.7.033.04

[10] ప్రస్వానాస ఇతి నవర్చస్య సూక్తస్య కాశ్యపోసితః పవమానః సోమో గాయత్రీ .

ప్ర స్వా॒నాసో॒ రథా॑ ఇ॒వార్వం॑తో॒ న శ్ర॑వ॒స్యవః॑ . సోమా॑సో రా॒యే అ॑క్రముః .. 9.010.01, 6.7.034.01

హి॒న్వా॒నాసో॒ రథా॑ ఇవ దధన్వి॒రే గభ॑స్త్యోః . భరా॑సః కా॒రిణా॑మివ .. 9.010.02, 6.7.034.02

రాజా॑నో॒ న ప్రశ॑స్తిభిః॒ సోమా॑సో॒ గోభి॑రంజతే . య॒జ్ఞో న స॒ప్త ధా॒తృభిః॑ .. 9.010.03, 6.7.034.03

పరి॑ సువా॒నాస॒ ఇంద॑వో॒ మదా॑య బ॒ర్హణా॑ గి॒రా . సు॒తా అ॑ర్షంతి॒ ధార॑యా .. 9.010.04, 6.7.034.04

ఆ॒పా॒నాసో॑ వి॒వస్వ॑తో॒ జనం॑త ఉ॒షసో॒ భగం॑ . సూరా॒ అణ్వం॒ వి త॑న్వతే .. 9.010.05, 6.7.034.05

అప॒ ద్వారా॑ మతీ॒నాం ప్ర॒త్నా ఋ॑ణ్వంతి కా॒రవః॑ . వృష్ణో॒ హర॑స ఆ॒యవః॑ .. 9.010.06, 6.7.035.01

స॒మీ॒చీ॒నాస॑ ఆసతే॒ హోతా॑రః స॒ప్తజా॑మయః . ప॒దమేక॑స్య॒ పిప్ర॑తః .. 9.010.07, 6.7.035.02

నాభా॒ నాభిం॑ న॒ ఆ ద॑దే॒ చక్షు॑శ్చి॒త్సూర్యే॒ సచా॑ . క॒వేరప॑త్య॒మా దు॑హే .. 9.010.08, 6.7.035.03

అ॒భి ప్రి॒యా ది॒వస్ప॒దమ॑ధ్వ॒ర్యుభి॒ర్గుహా॑ హి॒తం . సూరః॑ పశ్యతి॒ చక్ష॑సా .. 9.010.09, 6.7.035.04

[11] ఉపాస్మాఇతి నవర్చస్య సూక్తస్య కాశ్యపోసితః పవమానః సోమో గాయత్రీ .

ఉపా॑స్మై గాయతా నరః॒ పవ॑మానా॒యేంద॑వే . అ॒భి దే॒వాఀ ఇయ॑క్షతే .. 9.011.01, 6.7.036.01

అ॒భి తే॒ మధు॑నా॒ పయోఽథ॑ర్వాణో అశిశ్రయుః . దే॒వం దే॒వాయ॑ దేవ॒యు .. 9.011.02, 6.7.036.02

స నః॑ పవస్వ॒ శం గవే॒ శం జనా॑య॒ శమర్వ॑తే . శం రా॑జ॒న్నోష॑ధీభ్యః .. 9.011.03, 6.7.036.03

బ॒భ్రవే॒ ను స్వత॑వసేఽరు॒ణాయ॑ దివి॒స్పృశే॑ . సోమా॑య గా॒థమ॑ర్చత .. 9.011.04, 6.7.036.04

హస్త॑చ్యుతేభి॒రద్రి॑భిః సు॒తం సోమం॑ పునీతన . మధా॒వా ధా॑వతా॒ మధు॑ .. 9.011.05, 6.7.036.05

నమ॒సేదుప॑ సీదత ద॒ధ్నేద॒భి శ్రీ॑ణీతన . ఇందు॒మింద్రే॑ దధాతన .. 9.011.06, 6.7.037.01

అ॒మి॒త్ర॒హా విచ॑ర్షణిః॒ పవ॑స్వ సోమ॒ శం గవే॑ . దే॒వేభ్యో॑ అనుకామ॒కృత్ .. 9.011.07, 6.7.037.02

ఇంద్రా॑య సోమ॒ పాత॑వే॒ మదా॑య॒ పరి॑ షిచ్యసే . మ॒న॒శ్చిన్మన॑స॒స్పతిః॑ .. 9.011.08, 6.7.037.03

పవ॑మాన సు॒వీర్యం॑ ర॒యిం సో॑మ రిరీహి నః . ఇంద॒వింద్రే॑ణ నో యు॒జా .. 9.011.09, 6.7.037.04

[12] సోమాఅసృగ్రమితి నవర్చస్య సూక్తస్య కాశ్యపోసితఃపవమానః సోమో గాయత్రీ .

సోమా॑ అసృగ్ర॒మింద॑వః సు॒తా ఋ॒తస్య॒ సాద॑నే . ఇంద్రా॑య॒ మధు॑మత్తమాః .. 9.012.01, 6.7.038.01

అ॒భి విప్రా॑ అనూషత॒ గావో॑ వ॒త్సం న మా॒తరః॑ . ఇంద్రం॒ సోమ॑స్య పీ॒తయే॑ .. 9.012.02, 6.7.038.02

మ॒ద॒చ్యుత్క్షే॑తి॒ సాద॑నే॒ సింధో॑రూ॒ర్మా వి॑ప॒శ్చిత్ . సోమో॑ గౌ॒రీ అధి॑ శ్రి॒తః .. 9.012.03, 6.7.038.03

ది॒వో నాభా॑ విచక్ష॒ణోఽవ్యో॒ వారే॑ మహీయతే . సోమో॒ యః సు॒క్రతుః॑ క॒విః .. 9.012.04, 6.7.038.04

యః సోమః॑ క॒లశే॒ష్వాఀ అం॒తః ప॒విత్ర॒ ఆహి॑తః . తమిందుః॒ పరి॑ షస్వజే .. 9.012.05, 6.7.038.05

ప్ర వాచ॒మిందు॑రిష్యతి సము॒ద్రస్యాధి॑ వి॒ష్టపి॑ . జిన్వ॒న్కోశం॑ మధు॒శ్చుతం॑ .. 9.012.06, 6.7.039.01

నిత్య॑స్తోత్రో॒ వన॒స్పతి॑ర్ధీ॒నామం॒తః స॑బ॒ర్దుఘః॑ . హి॒న్వా॒నో మాను॑షా యు॒గా .. 9.012.07, 6.7.039.02

అ॒భి ప్రి॒యా ది॒వస్ప॒దా సోమో॑ హిన్వా॒నో అ॑ర్షతి . విప్ర॑స్య॒ ధార॑యా క॒విః .. 9.012.08, 6.7.039.03

ఆ ప॑వమాన ధారయ ర॒యిం స॒హస్ర॑వర్చసం . అ॒స్మే ఇం॑దో స్వా॒భువం॑ .. 9.012.09, 6.7.039.04

పవమాన పారాయణ ద్వితీయోధ్యాయః

[13] సోమః పునానఇతి నవర్చస్య సూక్తస్య కాశ్యపోఽసితః పవమానః సోమో గాయత్రీ .

సోమః॑ పునా॒నో అ॑ర్షతి స॒హస్ర॑ధారో॒ అత్య॑విః . వా॒యోరింద్ర॑స్య నిష్కృ॒తం .. 9.013.01, 6.8.1.1

పవ॑మానమవస్యవో॒ విప్ర॑మ॒భి ప్ర గా॑యత . సు॒ష్వా॒ణం దే॒వవీ॑తయే .. 9.013.02, 6.8.1.2

పవం॑తే॒ వాజ॑సాతయే॒ సోమాః॑ స॒హస్ర॑పాజసః . గృ॒ణా॒నా దే॒వవీ॑తయే .. 9.013.03, 6.8.1.3

ఉ॒త నో॒ వాజ॑సాతయే॒ పవ॑స్వ బృహ॒తీరిషః॑ . ద్యు॒మదిం॑దో సు॒వీర్యం॑ .. 9.013.04, 6.8.1.4

తే నః॑ సహ॒స్రిణం॑ ర॒యిం పవం॑తా॒మా సు॒వీర్యం॑ . సు॒వా॒నా దే॒వాస॒ ఇంద॑వః .. 9.013.05, 6.8.1.5

అత్యా॑ హియా॒నా న హే॒తృభి॒రసృ॑గ్రం॒ వాజ॑సాతయే . వి వార॒మవ్య॑మా॒శవః॑ .. 9.013.06, 6.8.2.1

వా॒శ్రా అ॑ర్షం॒తీంద॑వో॒ఽభి వ॒త్సం న ధే॒నవః॑ . ద॒ధ॒న్వి॒రే గభ॑స్త్యోః .. 9.013.07, 6.8.2.2

జుష్ట॒ ఇంద్రా॑య మత్స॒రః పవ॑మాన॒ కని॑క్రదత్ . విశ్వా॒ అప॒ ద్విషో॑ జహి .. 9.013.08, 6.8.2.3

అ॒ప॒ఘ్నంతో॒ అరా॑వ్ణః॒ పవ॑మానాః స్వ॒ర్దృశః॑ . యోనా॑వృ॒తస్య॑ సీదత .. 9.013.09, 6.8.2.4

[14] పరిప్రేత్యష్టర్చస్య సూక్తస్య కాశ్యపోసితః పవమానః సోమో గాయత్రీ .

పరి॒ ప్రాసి॑ష్యదత్క॒విః సింధో॑రూ॒ర్మావధి॑ శ్రి॒తః . కా॒రం బిభ్ర॑త్పురు॒స్పృహం॑ .. 9.014.01, 6.8.3.1

గి॒రా యదీ॒ సబం॑ధవః॒ పంచ॒ వ్రాతా॑ అప॒స్యవః॑ . ప॒రి॒ష్కృ॒ణ్వంతి॑ ధర్ణ॒సిం .. 9.014.02, 6.8.3.2

ఆద॑స్య శు॒ష్మిణో॒ రసే॒ విశ్వే॑ దే॒వా అ॑మత్సత . యదీ॒ గోభి॑ర్వసా॒యతే॑ .. 9.014.03, 6.8.3.3

ని॒రి॒ణా॒నో వి ధా॑వతి॒ జహ॒చ్ఛర్యా॑ణి॒ తాన్వా॑ . అత్రా॒ సం జి॑ఘ్నతే యు॒జా .. 9.014.04, 6.8.3.4

న॒ప్తీభి॒ర్యో వి॒వస్వ॑తః శు॒భ్రో న మా॑మృ॒జే యువా॑ . గాః కృ॑ణ్వా॒నో న ని॒ర్ణిజం॑ .. 9.014.05, 6.8.3.5

అతి॑ శ్రి॒తీ తి॑ర॒శ్చతా॑ గ॒వ్యా జి॑గా॒త్యణ్వ్యా॑ . వ॒గ్నుమి॑యర్తి॒ యం వి॒దే .. 9.014.06, 6.8.4.1

అ॒భి క్షిపః॒ సమ॑గ్మత మ॒ర్జయం॑తీరి॒షస్పతిం॑ . పృ॒ష్ఠా గృ॑భ్ణత వా॒జినః॑ .. 9.014.07, 6.8.4.2

పరి॑ ది॒వ్యాని॒ మర్మృ॑శ॒ద్విశ్వా॑ని సోమ॒ పార్థి॑వా . వసూ॑ని యాహ్యస్మ॒యుః .. 9.014.08, 6.8.4.3

[15] ఏషధియేత్యష్టర్చస్య సూక్తస్య కాశ్యపోసితః పవమానః సోమోగాయత్రీ .

ఏ॒ష ధి॒యా యా॒త్యణ్వ్యా॒ శూరో॒ రథే॑భిరా॒శుభిః॑ . గచ్ఛ॒న్నింద్ర॑స్య నిష్కృ॒తం .. 9.015.01, 6.8.5.1

ఏ॒ష పు॒రూ ధి॑యాయతే బృహ॒తే దే॒వతా॑తయే . యత్రా॒మృతా॑స॒ ఆస॑తే .. 9.015.02, 6.8.5.2

ఏ॒ష హి॒తో వి నీ॑యతే॒ఽన్తః శు॒భ్రావ॑తా ప॒థా . యదీ॑ తుం॒జంతి॒ భూర్ణ॑యః .. 9.015.03, 6.8.5.3

ఏ॒ష శృంగా॑ణి॒ దోధు॑వ॒చ్ఛిశీ॑తే యూ॒థ్యో॒3॒॑ వృషా॑ . నృ॒మ్ణా దధా॑న॒ ఓజ॑సా .. 9.015.04, 6.8.5.4

ఏ॒ష రు॒క్మిభి॑రీయతే వా॒జీ శు॒భ్రేభి॑రం॒శుభిః॑ . పతిః॒ సింధూ॑నాం॒ భవ॑న్ .. 9.015.05, 6.8.5.5

ఏ॒ష వసూ॑ని పిబ్ద॒నా పరు॑షా యయి॒వాఀ అతి॑ . అవ॒ శాదే॑షు గచ్ఛతి .. 9.015.06, 6.8.5.6

ఏ॒తం మృ॑జంతి॒ మర్జ్య॒ముప॒ ద్రోణే॑ష్వా॒యవః॑ . ప్ర॒చ॒క్రా॒ణం మ॒హీరిషః॑ .. 9.015.07, 6.8.5.7

ఏ॒తము॒ త్యం దశ॒ క్షిపో॑ మృ॒జంతి॑ స॒ప్త ధీ॒తయః॑ . స్వా॒యు॒ధం మ॒దింత॑మం .. 9.015.08, 6.8.5.8

[16] ప్రతేసోతారఇత్యష్టర్చస్య సూక్తస్య కాశ్యపోసితః పవమానః సోమో గాయత్రీ .

ప్ర తే॑ సో॒తార॑ ఓ॒ణ్యో॒3॒॑ రసం॒ మదా॑య॒ ఘృష్వ॑యే . సర్గో॒ న త॒క్త్యేత॑శః .. 9.016.01, 6.8.6.1

క్రత్వా॒ దక్ష॑స్య ర॒థ్య॑మ॒పో వసా॑న॒మంధ॑సా . గో॒షామణ్వే॑షు సశ్చిమ .. 9.016.02, 6.8.6.2

అన॑ప్తమ॒ప్సు దు॒ష్టరం॒ సోమం॑ ప॒విత్ర॒ ఆ సృ॑జ . పు॒నీ॒హీంద్రా॑య॒ పాత॑వే .. 9.016.03, 6.8.6.3

ప్ర పు॑నా॒నస్య॒ చేత॑సా॒ సోమః॑ ప॒విత్రే॑ అర్షతి . క్రత్వా॑ స॒ధస్థ॒మాస॑దత్ .. 9.016.04, 6.8.6.4

ప్ర త్వా॒ నమో॑భి॒రింద॑వ॒ ఇంద్ర॒ సోమా॑ అసృక్షత . మ॒హే భరా॑య కా॒రిణః॑ .. 9.016.05, 6.8.6.5

పు॒నా॒నో రూ॒పే అ॒వ్యయే॒ విశ్వా॒ అర్ష॑న్న॒భి శ్రియః॑ . శూరో॒ న గోషు॑ తిష్ఠతి .. 9.016.06, 6.8.6.6

ది॒వో న సాను॑ పి॒ప్యుషీ॒ ధారా॑ సు॒తస్య॑ వే॒ధసః॑ . వృథా॑ ప॒విత్రే॑ అర్షతి .. 9.016.07, 6.8.6.7

త్వం సో॑మ విప॒శ్చితం॒ తనా॑ పునా॒న ఆ॒యుషు॑ . అవ్యో॒ వారం॒ వి ధా॑వసి .. 9.016.08, 6.8.6.8

[17] ప్రనిమ్నేనేవేత్య ష్టర్చస్య సూక్తస్య కాశ్యపోసితః పవమానః సోమో గాయత్రీ .

ప్ర ని॒మ్నేనే॑వ॒ సింధ॑వో॒ ఘ్నంతో॑ వృ॒త్రాణి॒ భూర్ణ॑యః . సోమా॑ అసృగ్రమా॒శవః॑ .. 9.017.01, 6.8.7.1

అ॒భి సు॑వా॒నాస॒ ఇంద॑వో వృ॒ష్టయః॑ పృథి॒వీమి॑వ . ఇంద్రం॒ సోమా॑సో అక్షరన్ .. 9.017.02, 6.8.7.2

అత్యూ॑ర్మిర్మత్స॒రో మదః॒ సోమః॑ ప॒విత్రే॑ అర్షతి . వి॒ఘ్నన్రక్షాం॑సి దేవ॒యుః .. 9.017.03, 6.8.7.3

ఆ క॒లశే॑షు ధావతి ప॒విత్రే॒ పరి॑ షిచ్యతే . ఉ॒క్థైర్య॒జ్ఞేషు॑ వర్ధతే .. 9.017.04, 6.8.7.4

అతి॒ త్రీ సో॑మ రోచ॒నా రోహ॒న్న భ్రా॑జసే॒ దివం॑ . ఇ॒ష్ణంత్సూర్యం॒ న చో॑దయః .. 9.017.05, 6.8.7.5

అ॒భి విప్రా॑ అనూషత మూ॒ర్ధన్య॒జ్ఞస్య॑ కా॒రవః॑ . దధా॑నా॒శ్చక్ష॑సి ప్రి॒యం .. 9.017.06, 6.8.7.6

తము॑ త్వా వా॒జినం॒ నరో॑ ధీ॒భిర్విప్రా॑ అవ॒స్యవః॑ . మృ॒జంతి॑ దే॒వతా॑తయే .. 9.017.07, 6.8.7.7

మధో॒ర్ధారా॒మను॑ క్షర తీ॒వ్రః స॒ధస్థ॒మాస॑దః . చారు॑ర్ఋ॒తాయ॑ పీ॒తయే॑ .. 9.017.08, 6.8.7.8

[18] పరిసువానఇతి సప్తర్చస్య సూక్తస్య కాశ్యపోసితః పవమానః సోమో గాయత్రీ .

పరి॑ సువా॒నో గి॑రి॒ష్ఠాః ప॒విత్రే॒ సోమో॑ అక్షాః . మదే॑షు సర్వ॒ధా అ॑సి .. 9.018.01, 6.8.8.1

త్వం విప్ర॒స్త్వం క॒విర్మధు॒ ప్ర జా॒తమంధ॑సః . మదే॑షు సర్వ॒ధా అ॑సి .. 9.018.02, 6.8.8.2

తవ॒ విశ్వే॑ స॒జోష॑సో దే॒వాసః॑ పీ॒తిమా॑శత . మదే॑షు సర్వ॒ధా అ॑సి .. 9.018.03, 6.8.8.3

ఆ యో విశ్వా॑ని॒ వార్యా॒ వసూ॑ని॒ హస్త॑యోర్ద॒ధే . మదే॑షు సర్వ॒ధా అ॑సి .. 9.018.04, 6.8.8.4

య ఇ॒మే రోద॑సీ మ॒హీ సం మా॒తరే॑వ॒ దోహ॑తే . మదే॑షు సర్వ॒ధా అ॑సి .. 9.018.05, 6.8.8.5

పరి॒ యో రోద॑సీ ఉ॒భే స॒ద్యో వాజే॑భి॒రర్ష॑తి . మదే॑షు సర్వ॒ధా అ॑సి .. 9.018.06, 6.8.8.6

స శు॒ష్మీ క॒లశే॒ష్వా పు॑నా॒నో అ॑చిక్రదత్ . మదే॑షు సర్వ॒ధా అ॑సి .. 9.018.07, 6.8.8.7

[19] యత్సోమేతి సప్తర్చస్య సూక్తస్య కాశ్యపోసితః పవమానః సోమో గాయత్రీ .

యత్సో॑మ చి॒త్రము॒క్థ్యం॑ ది॒వ్యం పార్థి॑వం॒ వసు॑ . తన్నః॑ పునా॒న ఆ భ॑ర .. 9.019.01, 6.8.9.1

యు॒వం హి స్థః స్వ॑ర్పతీ॒ ఇంద్ర॑శ్చ సోమ॒ గోప॑తీ . ఈ॒శా॒నా పి॑ప్యతం॒ ధియః॑ .. 9.019.02, 6.8.9.2

వృషా॑ పునా॒న ఆ॒యుషు॑ స్త॒నయ॒న్నధి॑ బ॒ర్హిషి॑ . హరిః॒ సన్యోని॒మాస॑దత్ .. 9.019.03, 6.8.9.3

అవా॑వశంత ధీ॒తయో॑ వృష॒భస్యాధి॒ రేత॑సి . సూ॒నోర్వ॒త్సస్య॑ మా॒తరః॑ .. 9.019.04, 6.8.9.4

కు॒విద్వృ॑ష॒ణ్యంతీ॑భ్యః పునా॒నో గర్భ॑మా॒దధ॑త్ . యాః శు॒క్రం దు॑హ॒తే పయః॑ .. 9.019.05, 6.8.9.5

ఉప॑ శిక్షాపత॒స్థుషో॑ భి॒యస॒మా ధే॑హి॒ శత్రు॑షు . పవ॑మాన వి॒దా ర॒యిం .. 9.019.06, 6.8.9.6

ని శత్రోః॑ సోమ॒ వృష్ణ్యం॒ ని శుష్మం॒ ని వయ॑స్తిర . దూ॒రే వా॑ స॒తో అంతి॑ వా .. 9.019.07, 6.8.9.7

[20] ప్రకవిరితి సప్తర్చస్య సూక్తస్య కాశ్యపోసితః పవమానః సోమో గాయత్రీ .

ప్ర క॒విర్దే॒వవీ॑త॒యేఽవ్యో॒ వారే॑భిరర్షతి . సా॒హ్వాన్విశ్వా॑ అ॒భి స్పృధః॑ .. 9.020.01, 6.8.010.01

స హి ష్మా॑ జరి॒తృభ్య॒ ఆ వాజం॒ గోమం॑త॒మిన్వ॑తి . పవ॑మానః సహ॒స్రిణం॑ .. 9.020.02, 6.8.010.02

పరి॒ విశ్వా॑ని॒ చేత॑సా మృ॒శసే॒ పవ॑సే మ॒తీ . స నః॑ సోమ॒ శ్రవో॑ విదః .. 9.020.03, 6.8.010.03

అ॒భ్య॑ర్ష బృ॒హద్యశో॑ మ॒ఘవ॑ద్భ్యో ధ్రు॒వం ర॒యిం . ఇషం॑ స్తో॒తృభ్య॒ ఆ భ॑ర .. 9.020.04, 6.8.010.04

త్వం రాజే॑వ సువ్ర॒తో గిరః॑ సో॒మా వి॑వేశిథ . పు॒నా॒నో వ॑హ్నే అద్భుత .. 9.020.05, 6.8.010.05

స వహ్ని॑ర॒ప్సు దు॒ష్టరో॑ మృ॒జ్యమా॑నో॒ గభ॑స్త్యోః . సోమ॑శ్చ॒మూషు॑ సీదతి .. 9.020.06, 6.8.010.06

క్రీ॒ళుర్మ॒ఖో న మం॑హ॒యుః ప॒విత్రం॑ సోమ గచ్ఛసి . దధ॑త్స్తో॒త్రే సు॒వీర్యం॑ .. 9.020.07, 6.8.010.07

[21] ఏతేధావంతీతి సప్తర్చస్య సూక్తస్య కాశ్యపోసితః పవమానః సోమో గాయత్రీ .

ఏ॒తే ధా॑వం॒తీంద॑వః॒ సోమా॒ ఇంద్రా॑య॒ ఘృష్వ॑యః . మ॒త్స॒రాసః॑ స్వ॒ర్విదః॑ .. 9.021.01, 6.8.011.01

ప్ర॒వృ॒ణ్వంతో॑ అభి॒యుజః॒ సుష్వ॑యే వరివో॒విదః॑ . స్వ॒యం స్తో॒త్రే వ॑య॒స్కృతః॑ .. 9.021.02, 6.8.011.02

వృథా॒ క్రీళం॑త॒ ఇంద॑వః స॒ధస్థ॑మ॒భ్యేక॒మిత్ . సింధో॑రూ॒ర్మా వ్య॑క్షరన్ .. 9.021.03, 6.8.011.03

ఏ॒తే విశ్వా॑ని॒ వార్యా॒ పవ॑మానాస ఆశత . హి॒తా న సప్త॑యో॒ రథే॑ .. 9.021.04, 6.8.011.04

ఆస్మి॑న్పి॒శంగ॑మిందవో॒ దధా॑తా వే॒నమా॒దిశే॑ . యో అ॒స్మభ్య॒మరా॑వా .. 9.021.05, 6.8.011.05

ఋ॒భుర్న రథ్యం॒ నవం॒ దధా॑తా॒ కేత॑మా॒దిశే॑ . శు॒క్రాః ప॑వధ్వ॒మర్ణ॑సా .. 9.021.06, 6.8.011.06

ఏ॒త ఉ॒ త్యే అ॑వీవశ॒న్కాష్ఠాం॑ వా॒జినో॑ అక్రత . స॒తః ప్రాసా॑విషుర్మ॒తిం .. 9.021.07, 6.8.011.07

[22] ఏతేసోమాసఇతి సప్తర్చస్య సూక్తస్య కాశ్యపోసితఃపవమానః సోమోగాయత్రీ .

ఏ॒తే సోమా॑స ఆ॒శవో॒ రథా॑ ఇవ॒ ప్ర వా॒జినః॑ . సర్గాః॑ సృ॒ష్టా అ॑హేషత .. 9.022.01, 6.8.012.01

ఏ॒తే వాతా॑ ఇవో॒రవః॑ ప॒ర్జన్య॑స్యేవ వృ॒ష్టయః॑ . అ॒గ్నేరి॑వ భ్ర॒మా వృథా॑ .. 9.022.02, 6.8.012.02

ఏ॒తే పూ॒తా వి॑ప॒శ్చితః॒ సోమా॑సో॒ దధ్యా॑శిరః . వి॒పా వ్యా॑నశు॒ర్ధియః॑ .. 9.022.03, 6.8.012.03

ఏ॒తే మృ॒ష్టా అమ॑ర్త్యాః ససృ॒వాంసో॒ న శ॑శ్రముః . ఇయ॑క్షంతః ప॒థో రజః॑ .. 9.022.04, 6.8.012.04

ఏ॒తే పృ॒ష్ఠాని॒ రోద॑సోర్విప్ర॒యంతో॒ వ్యా॑నశుః . ఉ॒తేదము॑త్త॒మం రజః॑ .. 9.022.05, 6.8.012.05

తంతుం॑ తన్వా॒నము॑త్త॒మమను॑ ప్ర॒వత॑ ఆశత . ఉ॒తేదము॑త్త॒మాయ్యం॑ .. 9.022.06, 6.8.012.06

త్వం సో॑మ ప॒ణిభ్య॒ ఆ వసు॒ గవ్యా॑ని ధారయః . త॒తం తంతు॑మచిక్రదః .. 9.022.07, 6.8.012.07

[23] సోమా అసృగ్రమితి సప్తర్చస్య సూక్తస్య కాశ్యపోసితః పవమానః సోమోగాయత్రీ .

సోమా॑ అసృగ్రమా॒శవో॒ మధో॒ర్మద॑స్య॒ ధార॑యా . అ॒భి విశ్వా॑ని॒ కావ్యా॑ .. 9.023.01, 6.8.013.01

అను॑ ప్ర॒త్నాస॑ ఆ॒యవః॑ ప॒దం నవీ॑యో అక్రముః . రు॒చే జ॑నంత॒ సూర్యం॑ .. 9.023.02, 6.8.013.02

ఆ ప॑వమాన నో భరా॒ర్యో అదా॑శుషో॒ గయం॑ . కృ॒ధి ప్ర॒జావ॑తీ॒రిషః॑ .. 9.023.03, 6.8.013.03

అ॒భి సోమా॑స ఆ॒యవః॒ పవం॑తే॒ మద్యం॒ మదం॑ . అ॒భి కోశం॑ మధు॒శ్చుతం॑ .. 9.023.04, 6.8.013.04

సోమో॑ అర్షతి ధర్ణ॒సిర్దధా॑న ఇంద్రి॒యం రసం॑ . సు॒వీరో॑ అభిశస్తి॒పాః .. 9.023.05, 6.8.013.05

ఇంద్రా॑య సోమ పవసే దే॒వేభ్యః॑ సధ॒మాద్యః॑ . ఇందో॒ వాజం॑ సిషాససి .. 9.023.06, 6.8.013.06

అ॒స్య పీ॒త్వా మదా॑నా॒మింద్రో॑ వృ॒త్రాణ్య॑ప్ర॒తి . జ॒ఘాన॑ జ॒ఘన॑చ్చ॒ ను .. 9.023.07, 6.8.013.07

[24] ప్రసోమాసఇతి సప్తర్చస్య సూక్తస్య కాశ్యపోసితః పవమానః సోమో గాయత్రీ .

ప్ర సోమా॑సో అధన్విషుః॒ పవ॑మానాస॒ ఇంద॑వః . శ్రీ॒ణా॒నా అ॒ప్సు మృం॑జత .. 9.024.01, 6.8.014.01

అ॒భి గావో॑ అధన్విషు॒రాపో॒ న ప్ర॒వతా॑ య॒తీః . పు॒నా॒నా ఇంద్ర॑మాశత .. 9.024.02, 6.8.014.02

ప్ర ప॑వమాన ధన్వసి॒ సోమేంద్రా॑య॒ పాత॑వే . నృభి॑ర్య॒తో వి నీ॑యసే .. 9.024.03, 6.8.014.03

త్వం సో॑మ నృ॒మాద॑నః॒ పవ॑స్వ చర్షణీ॒సహే॑ . సస్ని॒ర్యో అ॑ను॒మాద్యః॑ .. 9.024.04, 6.8.014.04

ఇందో॒ యదద్రి॑భిః సు॒తః ప॒విత్రం॑ పరి॒ధావ॑సి . అర॒మింద్ర॑స్య॒ ధామ్నే॑ .. 9.024.05, 6.8.014.05

పవ॑స్వ వృత్రహంతమో॒క్థేభి॑రను॒మాద్యః॑ . శుచిః॑ పావ॒కో అద్భు॑తః .. 9.024.06, 6.8.014.06

శుచిః॑ పావ॒క ఉ॑చ్యతే॒ సోమః॑ సు॒తస్య॒ మధ్వః॑ . దే॒వా॒వీర॑ఘశంస॒హా .. 9.024.07, 6.8.014.07

[25] పవస్వేతి షడృచస్య సూక్తస్యాగస్త్యోదృళ్హచ్యుతః పవమానః సోమోగాయత్రీ .

పవ॑స్వ దక్ష॒సాధ॑నో దే॒వేభ్యః॑ పీ॒తయే॑ హరే . మ॒రుద్భ్యో॑ వా॒యవే॒ మదః॑ .. 9.025.01, 6.8.015.01

పవ॑మాన ధి॒యా హి॒తో॒3॒॑ఽభి యోనిం॒ కని॑క్రదత్ . ధర్మ॑ణా వా॒యుమా వి॑శ .. 9.025.02, 6.8.015.02

సం దే॒వైః శో॑భతే॒ వృషా॑ క॒విర్యోనా॒వధి॑ ప్రి॒యః . వృ॒త్ర॒హా దే॑వ॒వీత॑మః .. 9.025.03, 6.8.015.03

విశ్వా॑ రూ॒పాణ్యా॑వి॒శన్పు॑నా॒నో యా॑తి హర్య॒తః . యత్రా॒మృతా॑స॒ ఆస॑తే .. 9.025.04, 6.8.015.04

అ॒రు॒షో జ॒నయ॒న్గిరః॒ సోమః॑ పవత ఆయు॒షక్ . ఇంద్రం॒ గచ్ఛ॑న్క॒విక్ర॑తుః .. 9.025.05, 6.8.015.05

ఆ ప॑వస్వ మదింతమ ప॒విత్రం॒ ధార॑యా కవే . అ॒ర్కస్య॒ యోని॑మా॒సదం॑ .. 9.025.06, 6.8.015.06

[26] తమమృక్షంతేతి షడృచస్య సూక్తస్య దార్డచ్యుతఇధ్మవాహః పవమానః సోమోగాయత్రీ .

తమ॑మృక్షంత వా॒జిన॑ము॒పస్థే॒ అది॑తే॒రధి॑ . విప్రా॑సో॒ అణ్వ్యా॑ ధి॒యా .. 9.026.01, 6.8.016.01

తం గావో॑ అ॒భ్య॑నూషత స॒హస్ర॑ధార॒మక్షి॑తం . ఇందుం॑ ధ॒ర్తార॒మా ది॒వః .. 9.026.02, 6.8.016.02

తం వే॒ధాం మే॒ధయా॑హ్య॒న్పవ॑మాన॒మధి॒ ద్యవి॑ . ధ॒ర్ణ॒సిం భూరి॑ధాయసం .. 9.026.03, 6.8.016.03

తమ॑హ్యన్భు॒రిజో॑ర్ధి॒యా సం॒వసా॑నం వి॒వస్వ॑తః . పతిం॑ వా॒చో అదా॑భ్యం .. 9.026.04, 6.8.016.04

తం సానా॒వధి॑ జా॒మయో॒ హరిం॑ హిన్వం॒త్యద్రి॑భిః . హ॒ర్య॒తం భూరి॑చక్షసం .. 9.026.05, 6.8.016.05

తం త్వా॑ హిన్వంతి వే॒ధసః॒ పవ॑మాన గిరా॒వృధం॑ . ఇంద॒వింద్రా॑య మత్స॒రం .. 9.026.06, 6.8.016.06

[27] ఏషకవిరితి షడృచస్య సూక్తస్యాంగిరసో నృమేధః పవమానః సోమో గాయత్రీ .

ఏ॒ష క॒విర॒భిష్టు॑తః ప॒విత్రే॒ అధి॑ తోశతే . పు॒నా॒నో ఘ్నన్నప॒ స్రిధః॑ .. 9.027.01, 6.8.017.01

ఏ॒ష ఇంద్రా॑య వా॒యవే॑ స్వ॒ర్జిత్పరి॑ షిచ్యతే . ప॒విత్రే॑ దక్ష॒సాధ॑నః .. 9.027.02, 6.8.017.02

ఏ॒ష నృభి॒ర్వి నీ॑యతే ది॒వో మూ॒ర్ధా వృషా॑ సు॒తః . సోమో॒ వనే॑షు విశ్వ॒విత్ .. 9.027.03, 6.8.017.03

ఏ॒ష గ॒వ్యుర॑చిక్రద॒త్పవ॑మానో హిరణ్య॒యుః . ఇందుః॑ సత్రా॒జిదస్తృ॑తః .. 9.027.04, 6.8.017.04

ఏ॒ష సూర్యే॑ణ హాసతే॒ పవ॑మానో॒ అధి॒ ద్యవి॑ . ప॒విత్రే॑ మత్స॒రో మదః॑ .. 9.027.05, 6.8.017.05

ఏ॒ష శు॒ష్మ్య॑సిష్యదదం॒తరి॑క్షే॒ వృషా॒ హరిః॑ . పు॒నా॒న ఇందు॒రింద్ర॒మా .. 9.027.06, 6.8.017.06

[28] ఏషవాజీతి షడృచస్య సూక్తస్యాంగిరసః ప్రియమేధః పవమానః సోమో గాయత్రీ .

ఏ॒ష వా॒జీ హి॒తో నృభి॑ర్విశ్వ॒విన్మన॑స॒స్పతిః॑ . అవ్యో॒ వారం॒ వి ధా॑వతి .. 9.028.01, 6.8.018.01

ఏ॒ష ప॒విత్రే॑ అక్షర॒త్సోమో॑ దే॒వేభ్యః॑ సు॒తః . విశ్వా॒ ధామా॑న్యావి॒శన్ .. 9.028.02, 6.8.018.02

ఏ॒ష దే॒వః శు॑భాయ॒తేఽధి॒ యోనా॒వమ॑ర్త్యః . వృ॒త్ర॒హా దే॑వ॒వీత॑మః .. 9.028.03, 6.8.018.03

ఏ॒ష వృషా॒ కని॑క్రదద్ద॒శభి॑ర్జా॒మిభి॑ర్య॒తః . అ॒భి ద్రోణా॑ని ధావతి .. 9.028.04, 6.8.018.04

ఏ॒ష సూర్య॑మరోచయ॒త్పవ॑మానో॒ విచ॑ర్షణిః . విశ్వా॒ ధామా॑ని విశ్వ॒విత్ .. 9.028.05, 6.8.018.05

ఏ॒ష శు॒ష్మ్యదా॑భ్యః॒ సోమః॑ పునా॒నో అ॑ర్షతి . దే॒వా॒వీర॑ఘశంస॒హా .. 9.028.06, 6.8.018.06

[29] ప్రాస్యధారాఇతి షడృచస్య సూక్తస్యాంగిరసోనృమేధః పవమానః సోమో గాయత్రీ

ప్రాస్య॒ ధారా॑ అక్షర॒న్వృష్ణః॑ సు॒తస్యౌజ॑సా . దే॒వాఀ అను॑ ప్ర॒భూష॑తః .. 9.029.01, 6.8.019.01

సప్తిం॑ మృజంతి వే॒ధసో॑ గృ॒ణంతః॑ కా॒రవో॑ గి॒రా . జ్యోతి॑ర్జజ్ఞా॒నము॒క్థ్యం॑ .. 9.029.02, 6.8.019.02

సు॒షహా॑ సోమ॒ తాని॑ తే పునా॒నాయ॑ ప్రభూవసో . వర్ధా॑ సము॒ద్రము॒క్థ్యం॑ .. 9.029.03, 6.8.019.03

విశ్వా॒ వసూ॑ని సం॒జయ॒న్పవ॑స్వ సోమ॒ ధార॑యా . ఇ॒ను ద్వేషాం॑సి స॒ధ్ర్య॑క్ .. 9.029.04, 6.8.019.04

రక్షా॒ సు నో॒ అర॑రుషః స్వ॒నాత్స॑మస్య॒ కస్య॑ చిత్ . ని॒దో యత్ర॑ ముము॒చ్మహే॑ .. 9.029.05, 6.8.019.05

ఏందో॒ పార్థి॑వం ర॒యిం ది॒వ్యం ప॑వస్వ॒ ధార॑యా . ద్యు॒మంతం॒ శుష్మ॒మా భ॑ర .. 9.029.06, 6.8.019.06

[30] ప్రధారాఇతి షడృచస్య సూక్తస్యాంగిరసో బిందుః పవమానః సోమోగాయత్రీ .

ప్ర ధారా॑ అస్య శు॒ష్మిణో॒ వృథా॑ ప॒విత్రే॑ అక్షరన్ . పు॒నా॒నో వాచ॑మిష్యతి .. 9.030.01, 6.8.020.01

ఇందు॑ర్హియా॒నః సో॒తృభి॑ర్మృ॒జ్యమా॑నః॒ కని॑క్రదత్ . ఇయ॑ర్తి వ॒గ్నుమిం॑ద్రి॒యం .. 9.030.02, 6.8.020.02

ఆ నః॒ శుష్మం॑ నృ॒షాహ్యం॑ వీ॒రవం॑తం పురు॒స్పృహం॑ . పవ॑స్వ సోమ॒ ధార॑యా .. 9.030.03, 6.8.020.03

ప్ర సోమో॒ అతి॒ ధార॑యా॒ పవ॑మానో అసిష్యదత్ . అ॒భి ద్రోణా॑న్యా॒సదం॑ .. 9.030.04, 6.8.020.04

అ॒ప్సు త్వా॒ మధు॑మత్తమం॒ హరిం॑ హిన్వం॒త్యద్రి॑భిః . ఇంద॒వింద్రా॑య పీ॒తయే॑ .. 9.030.05, 6.8.020.05

సు॒నోతా॒ మధు॑మత్తమం॒ సోమ॒మింద్రా॑య వ॒జ్రిణే॑ . చారుం॒ శర్ధా॑య మత్స॒రం .. 9.030.06, 6.8.020.06

[31] ప్రసోమాసఇతి షడృచస్య సూక్తస్య రాహూగణోగోతమఃపవమానః సోమోగాయత్రీ .

ప్ర సోమా॑సః స్వా॒ధ్య1॒॑ః పవ॑మానాసో అక్రముః . ర॒యిం కృ॑ణ్వంతి॒ చేత॑నం .. 9.031.01, 6.8.021.01

ది॒వస్పృ॑థి॒వ్యా అధి॒ భవేం॑దో ద్యుమ్న॒వర్ధ॑నః . భవా॒ వాజా॑నాం॒ పతిః॑ .. 9.031.02, 6.8.021.02

తుభ్యం॒ వాతా॑ అభి॒ప్రియ॒స్తుభ్య॑మర్షంతి॒ సింధ॑వః . సోమ॒ వర్ధం॑తి తే॒ మహః॑ .. 9.031.03, 6.8.021.03

ఆ ప్యా॑యస్వ॒ సమే॑తు తే వి॒శ్వతః॑ సోమ॒ వృష్ణ్యం॑ . భవా॒ వాజ॑స్య సంగ॒థే .. 9.031.04, 6.8.021.04

తుభ్యం॒ గావో॑ ఘృ॒తం పయో॒ బభ్రో॑ దుదు॒హ్రే అక్షి॑తం . వర్షి॑ష్ఠే॒ అధి॒ సాన॑వి .. 9.031.05, 6.8.021.05

స్వా॒యు॒ధస్య॑ తే స॒తో భువ॑నస్య పతే వ॒యం . ఇందో॑ సఖి॒త్వము॑శ్మసి .. 9.031.06, 6.8.021.06

[32] ప్రసోమాసఇతి షడృచస్య సూక్తస్యాత్రేయః శ్యావాశ్వః పవమానః సోమో గాయత్రీ

ప్ర సోమా॑సో మద॒చ్యుతః॒ శ్రవ॑సే నో మ॒ఘోనః॑ . సు॒తా వి॒దథే॑ అక్రముః .. 9.032.01, 6.8.022.01

ఆదీం॑ త్రి॒తస్య॒ యోష॑ణో॒ హరిం॑ హిన్వం॒త్యద్రి॑భిః . ఇందు॒మింద్రా॑య పీ॒తయే॑ .. 9.032.02, 6.8.022.02

ఆదీం॑ హం॒సో యథా॑ గ॒ణం విశ్వ॑స్యావీవశన్మ॒తిం . అత్యో॒ న గోభి॑రజ్యతే .. 9.032.03, 6.8.022.03

ఉ॒భే సో॑మావ॒చాక॑శన్మృ॒గో న త॒క్తో అ॑ర్షసి . సీద॑న్నృ॒తస్య॒ యోని॒మా .. 9.032.04, 6.8.022.04

అ॒భి గావో॑ అనూషత॒ యోషా॑ జా॒రమి॑వ ప్రి॒యం . అగ॑న్నా॒జిం యథా॑ హి॒తం .. 9.032.05, 6.8.022.05

అ॒స్మే ధే॑హి ద్యు॒మద్యశో॑ మ॒ఘవ॑ద్భ్యశ్చ॒ మహ్యం॑ చ . స॒నిం మే॒ధాము॒త శ్రవః॑ .. 9.032.06, 6.8.022.06

[33] ప్రసోమాసఇతి షడృచస్య సూక్తస్యాప్త్యస్త్రితః పవమానః సోమోగాయత్రీ .

ప్ర సోమా॑సో విప॒శ్చితో॒ఽపాం న యం॑త్యూ॒ర్మయః॑ . వనా॑ని మహి॒షా ఇ॑వ .. 9.033.01, 6.8.023.01

అ॒భి ద్రోణా॑ని బ॒భ్రవః॑ శు॒క్రా ఋ॒తస్య॒ ధార॑యా . వాజం॒ గోమం॑తమక్షరన్ .. 9.033.02, 6.8.023.02

సు॒తా ఇంద్రా॑య వా॒యవే॒ వరు॑ణాయ మ॒రుద్భ్యః॑ . సోమా॑ అర్షంతి॒ విష్ణ॑వే .. 9.033.03, 6.8.023.03

తి॒స్రో వాచ॒ ఉదీ॑రతే॒ గావో॑ మిమంతి ధే॒నవః॑ . హరి॑రేతి॒ కని॑క్రదత్ .. 9.033.04, 6.8.023.04

అ॒భి బ్రహ్మీ॑రనూషత య॒హ్వీర్ఋ॒తస్య॑ మా॒తరః॑ . మ॒ర్మృ॒జ్యంతే॑ ది॒వః శిశుం॑ .. 9.033.05, 6.8.023.05

రా॒యః స॑ము॒ద్రాఀశ్చ॒తురో॒ఽస్మభ్యం॑ సోమ వి॒శ్వతః॑ . ఆ ప॑వస్వ సహ॒స్రిణః॑ .. 9.033.06, 6.8.023.06

[34] ప్రసువానఇతి షడృచస్య సూక్తస్యాప్త్యస్త్రితః పవమానః సోమోగాయత్రీ .

ప్ర సు॑వా॒నో ధార॑యా॒ తనేందు॑ర్హిన్వా॒నో అ॑ర్షతి . రు॒జద్దృ॒ళ్హా వ్యోజ॑సా .. 9.034.01, 6.8.024.01

సు॒త ఇంద్రా॑య వా॒యవే॒ వరు॑ణాయ మ॒రుద్భ్యః॑ . సోమో॑ అర్షతి॒ విష్ణ॑వే .. 9.034.02, 6.8.024.02

వృషా॑ణం॒ వృష॑భిర్య॒తం సు॒న్వంతి॒ సోమ॒మద్రి॑భిః . దు॒హంతి॒ శక్మ॑నా॒ పయః॑ .. 9.034.03, 6.8.024.03

భువ॑త్త్రి॒తస్య॒ మర్జ్యో॒ భువ॒దింద్రా॑య మత్స॒రః . సం రూ॒పైర॑జ్యతే॒ హరిః॑ .. 9.034.04, 6.8.024.04

అ॒భీమృ॒తస్య॑ వి॒ష్టపం॑ దుహ॒తే పృశ్ని॑మాతరః . చారు॑ ప్రి॒యత॑మం హ॒విః .. 9.034.05, 6.8.024.05

సమే॑న॒మహ్రు॑తా ఇ॒మా గిరో॑ అర్షంతి స॒స్రుతః॑ . ధే॒నూర్వా॒శ్రో అ॑వీవశత్ .. 9.034.06, 6.8.024.06

[35] ఆనఃపవస్వేతి షడృచస్య సూక్తస్యాంగిరసఃప్రభూవసుః పవమానః సోమోగాయత్రీ .

ఆ నః॑ పవస్వ॒ ధార॑యా॒ పవ॑మాన ర॒యిం పృ॒థుం . యయా॒ జ్యోతి॑ర్వి॒దాసి॑ నః .. 9.035.01, 6.8.025.01

ఇందో॑ సముద్రమీంఖయ॒ పవ॑స్వ విశ్వమేజయ . రా॒యో ధ॒ర్తా న॒ ఓజ॑సా .. 9.035.02, 6.8.025.02

త్వయా॑ వీ॒రేణ॑ వీరవో॒ఽభి ష్యా॑మ పృతన్య॒తః . క్షరా॑ ణో అ॒భి వార్యం॑ .. 9.035.03, 6.8.025.03

ప్ర వాజ॒మిందు॑రిష్యతి॒ సిషా॑సన్వాజ॒సా ఋషిః॑ . వ్ర॒తా వి॑దా॒న ఆయు॑ధా .. 9.035.04, 6.8.025.04

తం గీ॒ర్భిర్వా॑చమీంఖ॒యం పు॑నా॒నం వా॑సయామసి . సోమం॒ జన॑స్య॒ గోప॑తిం .. 9.035.05, 6.8.025.05

విశ్వో॒ యస్య॑ వ్ర॒తే జనో॑ దా॒ధార॒ ధర్మ॑ణ॒స్పతేః॑ . పు॒నా॒నస్య॑ ప్ర॒భూవ॑సోః .. 9.035.06, 6.8.025.06

[36] అసర్జీతి షడృచస్య సూక్తస్యాంగిరసః ప్రభూవసుః పవమానః సోమోగాయత్రీ .

అస॑ర్జి॒ రథ్యో॑ యథా ప॒విత్రే॑ చ॒మ్వోః॑ సు॒తః . కార్ష్మ॑న్వా॒జీ న్య॑క్రమీత్ .. 9.036.01, 6.8.026.01

స వహ్నిః॑ సోమ॒ జాగృ॑విః॒ పవ॑స్వ దేవ॒వీరతి॑ . అ॒భి కోశం॑ మధు॒శ్చుతం॑ .. 9.036.02, 6.8.026.02

స నో॒ జ్యోతీం॑షి పూర్వ్య॒ పవ॑మాన॒ వి రో॑చయ . క్రత్వే॒ దక్షా॑య నో హిను .. 9.036.03, 6.8.026.03

శుం॒భమా॑న ఋతా॒యుభి॑ర్మృ॒జ్యమా॑నో॒ గభ॑స్త్యోః . పవ॑తే॒ వారే॑ అ॒వ్యయే॑ .. 9.036.04, 6.8.026.04

స విశ్వా॑ దా॒శుషే॒ వసు॒ సోమో॑ ది॒వ్యాని॒ పార్థి॑వా . పవ॑తా॒మాంతరి॑క్ష్యా .. 9.036.05, 6.8.026.05

ఆ ది॒వస్పృ॒ష్ఠమ॑శ్వ॒యుర్గ॑వ్య॒యుః సో॑మ రోహసి . వీ॒ర॒యుః శ॑వసస్పతే .. 9.036.06, 6.8.026.06

[37] ససుతఇతి షడృచస్యసూక్తస్యాంగిరసోరహూగణః పవమానః సోమో గాయత్రీ .

స సు॒తః పీ॒తయే॒ వృషా॒ సోమః॑ ప॒విత్రే॑ అర్షతి . వి॒ఘ్నన్రక్షాం॑సి దేవ॒యుః .. 9.037.01, 6.8.027.01

స ప॒విత్రే॑ విచక్ష॒ణో హరి॑రర్షతి ధర్ణ॒సిః . అ॒భి యోనిం॒ కని॑క్రదత్ .. 9.037.02, 6.8.027.02

స వా॒జీ రో॑చ॒నా ది॒వః పవ॑మానో॒ వి ధా॑వతి . ర॒క్షో॒హా వార॑మ॒వ్యయం॑ .. 9.037.03, 6.8.027.03

స త్రి॒తస్యాధి॒ సాన॑వి॒ పవ॑మానో అరోచయత్ . జా॒మిభిః॒ సూర్యం॑ స॒హ .. 9.037.04, 6.8.027.04

స వృ॑త్ర॒హా వృషా॑ సు॒తో వ॑రివో॒విదదా॑భ్యః . సోమో॒ వాజ॑మివాసరత్ .. 9.037.05, 6.8.027.05

స దే॒వః క॒వినే॑షి॒తో॒3॒॑ఽభి ద్రోణా॑ని ధావతి . ఇందు॒రింద్రా॑య మం॒హనా॑ .. 9.037.06, 6.8.027.06

[38] ఏషఉస్యఇతి షడృచస్య సూక్తస్యాంగిరసోరహూగణః పవమానః సోమోగాయత్రీ .

ఏ॒ష ఉ॒ స్య వృషా॒ రథోఽవ్యో॒ వారే॑భిరర్షతి . గచ్ఛ॒న్వాజం॑ సహ॒స్రిణం॑ .. 9.038.01, 6.8.028.01

ఏ॒తం త్రి॒తస్య॒ యోష॑ణో॒ హరిం॑ హిన్వం॒త్యద్రి॑భిః . ఇందు॒మింద్రా॑య పీ॒తయే॑ .. 9.038.02, 6.8.028.02

ఏ॒తం త్యం హ॒రితో॒ దశ॑ మర్మృ॒జ్యంతే॑ అప॒స్యువః॑ . యాభి॒ర్మదా॑య॒ శుంభ॑తే .. 9.038.03, 6.8.028.03

ఏ॒ష స్య మాను॑షీ॒ష్వా శ్యే॒నో న వి॒క్షు సీ॑దతి . గచ్ఛం॑జా॒రో న యో॒షితం॑ .. 9.038.04, 6.8.028.04

ఏ॒ష స్య మద్యో॒ రసోఽవ॑ చష్టే ది॒వః శిశుః॑ . య ఇందు॒ర్వార॒మావి॑శత్ .. 9.038.05, 6.8.028.05

ఏ॒ష స్య పీ॒తయే॑ సు॒తో హరి॑రర్షతి ధర్ణ॒సిః . క్రంద॒న్యోని॑మ॒భి ప్రి॒యం .. 9.038.06, 6.8.028.06

[39] ఆశురర్షేతి షడృచస్య సూక్తస్యాంగిరసో బృహన్మతిః పవమానః సోమోగాయత్రీ .

ఆ॒శుర॑ర్ష బృహన్మతే॒ పరి॑ ప్రి॒యేణ॒ ధామ్నా॑ . యత్ర॑ దే॒వా ఇతి॒ బ్రవ॑న్ .. 9.039.01, 6.8.029.01

ప॒రి॒ష్కృ॒ణ్వన్నని॑ష్కృతం॒ జనా॑య యా॒తయ॒న్నిషః॑ . వృ॒ష్టిం ది॒వః పరి॑ స్రవ .. 9.039.02, 6.8.029.02

సు॒త ఏ॑తి ప॒విత్ర॒ ఆ త్విషిం॒ దధా॑న॒ ఓజ॑సా . వి॒చక్షా॑ణో విరో॒చయ॑న్ .. 9.039.03, 6.8.029.03

అ॒యం స యో ది॒వస్పరి॑ రఘు॒యామా॑ ప॒విత్ర॒ ఆ . సింధో॑రూ॒ర్మా వ్యక్ష॑రత్ .. 9.039.04, 6.8.029.04

ఆ॒వివా॑సన్పరా॒వతో॒ అథో॑ అర్వా॒వతః॑ సు॒తః . ఇంద్రా॑య సిచ్యతే॒ మధు॑ .. 9.039.05, 6.8.029.05

స॒మీ॒చీ॒నా అ॑నూషత॒ హరిం॑ హిన్వం॒త్యద్రి॑భిః . యోనా॑వృ॒తస్య॑ సీదత .. 9.039.06, 6.8.029.06

[40] పునానఇతి షడృచస్య సూక్తస్యాంగిరసో బృహన్మతిః పవమానః సోమోగాయత్రీ .

పు॒నా॒నో అ॑క్రమీద॒భి విశ్వా॒ మృధో॒ విచ॑ర్షణిః . శుం॒భంతి॒ విప్రం॑ ధీ॒తిభిః॑ .. 9.040.01, 6.8.030.01

ఆ యోని॑మరు॒ణో రు॑హ॒ద్గమ॒దింద్రం॒ వృషా॑ సు॒తః . ధ్రు॒వే సద॑సి సీదతి .. 9.040.02, 6.8.030.02

నూ నో॑ ర॒యిం మ॒హామిం॑దో॒ఽస్మభ్యం॑ సోమ వి॒శ్వతః॑ . ఆ ప॑వస్వ సహ॒స్రిణం॑ .. 9.040.03, 6.8.030.03

విశ్వా॑ సోమ పవమాన ద్యు॒మ్నానీం॑ద॒వా భ॑ర . వి॒దాః స॑హ॒స్రిణీ॒రిషః॑ .. 9.040.04, 6.8.030.04

స నః॑ పునా॒న ఆ భ॑ర ర॒యిం స్తో॒త్రే సు॒వీర్యం॑ . జ॒రి॒తుర్వ॑ర్ధయా॒ గిరః॑ .. 9.040.05, 6.8.030.05

పు॒నా॒న ఇం॑ద॒వా భ॑ర॒ సోమ॑ ద్వి॒బర్హ॑సం ర॒యిం . వృష॑న్నిందో న ఉ॒క్థ్యం॑ .. 9.040.06, 6.8.030.06

[41] ప్రయేగావఇతిషడృచస్య సూక్తస్యకాణ్వోమేధ్యాతిథిః పవమానః సోమో గాయత్రీ .

ప్ర యే గావో॒ న భూర్ణ॑యస్త్వే॒షా అ॒యాసో॒ అక్ర॑ముః . ఘ్నంతః॑ కృ॒ష్ణామప॒ త్వచం॑ .. 9.041.01, 6.8.031.01

సు॒వి॒తస్య॑ మనామ॒హేఽతి॒ సేతుం॑ దురా॒వ్యం॑ . సా॒హ్వాంసో॒ దస్యు॑మవ్ర॒తం .. 9.041.02, 6.8.031.02

శృ॒ణ్వే వృ॒ష్టేరి॑వ స్వ॒నః పవ॑మానస్య శు॒ష్మిణః॑ . చరం॑తి వి॒ద్యుతో॑ ది॒వి .. 9.041.03, 6.8.031.03

ఆ ప॑వస్వ మ॒హీమిషం॒ గోమ॑దిందో॒ హిర॑ణ్యవత్ . అశ్వా॑వ॒ద్వాజ॑వత్సు॒తః .. 9.041.04, 6.8.031.04

స ప॑వస్వ విచర్షణ॒ ఆ మ॒హీ రోద॑సీ పృణ . ఉ॒షాః సూర్యో॒ న ర॒శ్మిభిః॑ .. 9.041.05, 6.8.031.05

పరి॑ ణః శర్మ॒యంత్యా॒ ధార॑యా సోమ వి॒శ్వతః॑ . సరా॑ ర॒సేవ॑ వి॒ష్టపం॑ .. 9.041.06, 6.8.031.06

[42] జనయన్నితిషడృచస్య సూక్తస్యకాణ్వోమేధ్యాతిథిః పవమానః సోమో గాయత్రీ .

జ॒నయ॑న్రోచ॒నా ది॒వో జ॒నయ॑న్న॒ప్సు సూర్యం॑ . వసా॑నో॒ గా అ॒పో హరిః॑ .. 9.042.01, 6.8.032.01

ఏ॒ష ప్ర॒త్నేన॒ మన్మ॑నా దే॒వో దే॒వేభ్య॒స్పరి॑ . ధార॑యా పవతే సు॒తః .. 9.042.02, 6.8.032.02

వా॒వృ॒ధా॒నాయ॒ తూర్వ॑యే॒ పవం॑తే॒ వాజ॑సాతయే . సోమాః॑ స॒హస్ర॑పాజసః .. 9.042.03, 6.8.032.03

దు॒హా॒నః ప్ర॒త్నమిత్పయః॑ ప॒విత్రే॒ పరి॑ షిచ్యతే . క్రందం॑దే॒వాఀ అ॑జీజనత్ .. 9.042.04, 6.8.032.04

అ॒భి విశ్వా॑ని॒ వార్యా॒భి దే॒వాఀ ఋ॑తా॒వృధః॑ . సోమః॑ పునా॒నో అ॑ర్షతి .. 9.042.05, 6.8.032.05

గోమ॑న్నః సోమ వీ॒రవ॒దశ్వా॑వ॒ద్వాజ॑వత్సు॒తః . పవ॑స్వ బృహ॒తీరిషః॑ .. 9.042.06, 6.8.032.06

[43] యోఅత్యఇవేతిషడృచస్య సూక్తస్యకాణ్వోమేధ్యాతిథిః పవమానః సోమో గాయత్రీ .

యో అత్య॑ ఇవ మృ॒జ్యతే॒ గోభి॒ర్మదా॑య హర్య॒తః . తం గీ॒ర్భిర్వా॑సయామసి .. 9.043.01, 6.8.033.01

తం నో॒ విశ్వా॑ అవ॒స్యువో॒ గిరః॑ శుంభంతి పూ॒ర్వథా॑ . ఇందు॒మింద్రా॑య పీ॒తయే॑ .. 9.043.02, 6.8.033.02

పు॒నా॒నో యా॑తి హర్య॒తః సోమో॑ గీ॒ర్భిః పరి॑ష్కృతః . విప్ర॑స్య॒ మేధ్యా॑తిథేః .. 9.043.03, 6.8.033.03

పవ॑మాన వి॒దా ర॒యిమ॒స్మభ్యం॑ సోమ సు॒శ్రియం॑ . ఇందో॑ స॒హస్ర॑వర్చసం .. 9.043.04, 6.8.033.04

ఇందు॒రత్యో॒ న వా॑జ॒సృత్కని॑క్రంతి ప॒విత్ర॒ ఆ . యదక్షా॒రతి॑ దేవ॒యుః .. 9.043.05, 6.8.033.05

పవ॑స్వ॒ వాజ॑సాతయే॒ విప్ర॑స్య గృణ॒తో వృ॒ధే . సోమ॒ రాస్వ॑ సు॒వీర్యం॑ .. 9.043.06, 6.8.033.06

పవమాన పారాయణ తృతీయోధ్యాయః

[44] ప్రణఇందవితి షడృచస్య సూక్తస్యాంగిరసోయాస్యః పవమానః సోమో గాయత్రీ .

ప్ర ణ॑ ఇందో మ॒హే తన॑ ఊ॒ర్మిం న బిభ్ర॑దర్షసి . అ॒భి దే॒వాఀ అ॒యాస్యః॑ .. 9.044.01, 7.1.1.1

మ॒తీ జు॒ష్టో ధి॒యా హి॒తః సోమో॑ హిన్వే పరా॒వతి॑ . విప్ర॑స్య॒ ధార॑యా క॒విః .. 9.044.02, 7.1.1.2

అ॒యం దే॒వేషు॒ జాగృ॑విః సు॒త ఏ॑తి ప॒విత్ర॒ ఆ . సోమో॑ యాతి॒ విచ॑ర్షణిః .. 9.044.03, 7.1.1.3

స నః॑ పవస్వ వాజ॒యుశ్చ॑క్రా॒ణశ్చారు॑మధ్వ॒రం . బ॒ర్హిష్మాఀ॒ ఆ వి॑వాసతి .. 9.044.04, 7.1.1.4

స నో॒ భగా॑య వా॒యవే॒ విప్ర॑వీరః స॒దావృ॑ధః . సోమో॑ దే॒వేష్వా య॑మత్ .. 9.044.05, 7.1.1.5

స నో॑ అ॒ద్య వసు॑త్తయే క్రతు॒విద్గా॑తు॒విత్త॑మః . వాజం॑ జేషి॒ శ్రవో॑ బృ॒హత్ .. 9.044.06, 7.1.1.6

[45] స పవస్వేతి షడృచస్య సూక్తస్యాంగిరసోయాస్యః పవమానః సోమో గాయత్రీ .

స ప॑వస్వ॒ మదా॑య॒ కం నృ॒చక్షా॑ దే॒వవీ॑తయే . ఇంద॒వింద్రా॑య పీ॒తయే॑ .. 9.045.01, 7.1.2.1

స నో॑ అర్షా॒భి దూ॒త్యం1॒॑ త్వమింద్రా॑య తోశసే . దే॒వాంత్సఖి॑భ్య॒ ఆ వరం॑ .. 9.045.02, 7.1.2.2

ఉ॒త త్వామ॑రు॒ణం వ॒యం గోభి॑రంజ్మో॒ మదా॑య॒ కం . వి నో॑ రా॒యే దురో॑ వృధి .. 9.045.03, 7.1.2.3

అత్యూ॑ ప॒విత్ర॑మక్రమీద్వా॒జీ ధురం॒ న యామ॑ని . ఇందు॑ర్దే॒వేషు॑ పత్యతే .. 9.045.04, 7.1.2.4

సమీ॒ సఖా॑యో అస్వర॒న్వనే॒ క్రీళం॑త॒మత్య॑విం . ఇందుం॑ నా॒వా అ॑నూషత .. 9.045.05, 7.1.2.5

తయా॑ పవస్వ॒ ధార॑యా॒ యయా॑ పీ॒తో వి॒చక్ష॑సే . ఇందో॑ స్తో॒త్రే సు॒వీర్యం॑ .. 9.045.06, 7.1.2.6

[46] అసృగ్రనితి షడృచస్య సూక్తస్యాంగిరసోయాస్యః పవమానః సోమో గాయత్రీ .

అసృ॑గ్రందే॒వవీ॑త॒యేఽత్యా॑సః॒ కృత్వ్యా॑ ఇవ . క్షరం॑తః పర్వతా॒వృధః॑ .. 9.046.01, 7.1.3.1

పరి॑ష్కృతాస॒ ఇంద॑వో॒ యోషే॑వ॒ పిత్ర్యా॑వతీ . వా॒యుం సోమా॑ అసృక్షత .. 9.046.02, 7.1.3.2

ఏ॒తే సోమా॑స॒ ఇంద॑వః॒ ప్రయ॑స్వంతశ్చ॒మూ సు॒తాః . ఇంద్రం॑ వర్ధంతి॒ కర్మ॑భిః .. 9.046.03, 7.1.3.3

ఆ ధా॑వతా సుహస్త్యః శు॒క్రా గృ॑భ్ణీత మం॒థినా॑ . గోభిః॑ శ్రీణీత మత్స॒రం .. 9.046.04, 7.1.3.4

స ప॑వస్వ ధనంజయ ప్రయం॒తా రాధ॑సో మ॒హః . అ॒స్మభ్యం॑ సోమ గాతు॒విత్ .. 9.046.05, 7.1.3.5

ఏ॒తం మృ॑జంతి॒ మర్జ్యం॒ పవ॑మానం॒ దశ॒ క్షిపః॑ . ఇంద్రా॑య మత్స॒రం మదం॑ .. 9.046.06, 7.1.3.6

[47] అయాసోమఇతి పంచర్చస్య సూక్తస్య భార్గవఃకవిః పవమానః సోమో గాయత్రీ

అ॒యా సోమః॑ సుకృ॒త్యయా॑ మ॒హశ్చి॑ద॒భ్య॑వర్ధత . మం॒దా॒న ఉద్వృ॑షాయతే .. 9.047.01, 7.1.4.1

కృ॒తానీద॑స్య॒ కర్త్వా॒ చేతం॑తే దస్యు॒తర్హ॑ణా . ఋ॒ణా చ॑ ధృ॒ష్ణుశ్చ॑యతే .. 9.047.02, 7.1.4.2

ఆత్సోమ॑ ఇంద్రి॒యో రసో॒ వజ్రః॑ సహస్ర॒సా భు॑వత్ . ఉ॒క్థం యద॑స్య॒ జాయ॑తే .. 9.047.03, 7.1.4.3

స్వ॒యం క॒విర్వి॑ధ॒ర్తరి॒ విప్రా॑య॒ రత్న॑మిచ్ఛతి . యదీ॑ మర్మృ॒జ్యతే॒ ధియః॑ .. 9.047.04, 7.1.4.4

సి॒షా॒సతూ॑ రయీ॒ణాం వాజే॒ష్వర్వ॑తామివ . భరే॑షు జి॒గ్యుషా॑మసి .. 9.047.05, 7.1.4.5

[48] తంత్వేతి పంచర్చస్య సూక్తస్య భార్గవఃకవిః పవమానః సోమో గాయత్రీ .

తం త్వా॑ నృ॒మ్ణాని॒ బిభ్ర॑తం స॒ధస్థే॑షు మ॒హో ది॒వః . చారుం॑ సుకృ॒త్యయే॑మహే .. 9.048.01, 7.1.5.1

సంవృ॑క్తధృష్ణుము॒క్థ్యం॑ మ॒హామ॑హివ్రతం॒ మదం॑ . శ॒తం పురో॑ రురు॒క్షణిం॑ .. 9.048.02, 7.1.5.2

అత॑స్త్వా ర॒యిమ॒భి రాజా॑నం సుక్రతో ది॒వః . సు॒ప॒ర్ణో అ॑వ్య॒థిర్భ॑రత్ .. 9.048.03, 7.1.5.3

విశ్వ॑స్మా॒ ఇత్స్వ॑ర్దృ॒శే సాధా॑రణం రజ॒స్తురం॑ . గో॒పామృ॒తస్య॒ విర్భ॑రత్ .. 9.048.04, 7.1.5.4

అధా॑ హిన్వా॒న ఇం॑ద్రి॒యం జ్యాయో॑ మహి॒త్వమా॑నశే . అ॒భి॒ష్టి॒కృద్విచ॑ర్షణిః .. 9.048.05, 7.1.5.5

[49] పవస్వేతి పంచర్చస్య సూక్తస్య భార్గవఃకవిః పవమానః సోమో గాయత్రీ .

పవ॑స్వ వృ॒ష్టిమా సు నో॒ఽపామూ॒ర్మిం ది॒వస్పరి॑ . అ॒య॒క్ష్మా బృ॑హ॒తీరిషః॑ .. 9.049.01, 7.1.6.1

తయా॑ పవస్వ॒ ధార॑యా॒ యయా॒ గావ॑ ఇ॒హాగమ॑న్ . జన్యా॑స॒ ఉప॑ నో గృ॒హం .. 9.049.02, 7.1.6.2

ఘృ॒తం ప॑వస్వ॒ ధార॑యా య॒జ్ఞేషు॑ దేవ॒వీత॑మః . అ॒స్మభ్యం॑ వృ॒ష్టిమా ప॑వ .. 9.049.03, 7.1.6.3

స న॑ ఊ॒ర్జే వ్య1॒॑వ్యయం॑ ప॒విత్రం॑ ధావ॒ ధార॑యా . దే॒వాసః॑ శృ॒ణవ॒న్హి కం॑ .. 9.049.04, 7.1.6.4

పవ॑మానో అసిష్యద॒ద్రక్షాం॑స్యప॒జంఘ॑నత్ . ప్ర॒త్న॒వద్రో॒చయ॒న్రుచః॑ .. 9.049.05, 7.1.6.5

[50] ఉత్తేశుష్మాసఇతి పంచర్చస్య సూక్తస్యాంగిరస ఉచథ్యః పవమానః సోమోగాయత్రీ .

ఉత్తే॒ శుష్మా॑స ఈరతే॒ సింధో॑రూ॒ర్మేరి॑వ స్వ॒నః . వా॒ణస్య॑ చోదయా ప॒విం .. 9.050.01, 7.1.7.1

ప్ర॒స॒వే త॒ ఉదీ॑రతే తి॒స్రో వాచో॑ మఖ॒స్యువః॑ . యదవ్య॒ ఏషి॒ సాన॑వి .. 9.050.02, 7.1.7.2

అవ్యో॒ వారే॒ పరి॑ ప్రి॒యం హరిం॑ హిన్వం॒త్యద్రి॑భిః . పవ॑మానం మధు॒శ్చుతం॑ .. 9.050.03, 7.1.7.3

ఆ ప॑వస్వ మదింతమ ప॒విత్రం॒ ధార॑యా కవే . అ॒ర్కస్య॒ యోని॑మా॒సదం॑ .. 9.050.04, 7.1.7.4

స ప॑వస్వ మదింతమ॒ గోభి॑రంజా॒నో అ॒క్తుభిః॑ . ఇంద॒వింద్రా॑య పీ॒తయే॑ .. 9.050.05, 7.1.7.5

[51] అధ్వర్యవితి పంచర్చస్య సూక్తస్యాంగిరస ఉచథ్యః పవమానః సోమోగాయత్రీ .

అధ్వ॑ర్యో॒ అద్రి॑భిః సు॒తం సోమం॑ ప॒విత్ర॒ ఆ సృ॑జ . పు॒నీ॒హీంద్రా॑య॒ పాత॑వే .. 9.051.01, 7.1.8.1

ది॒వః పీ॒యూష॑ముత్త॒మం సోమ॒మింద్రా॑య వ॒జ్రిణే॑ . సు॒నోతా॒ మధు॑మత్తమం .. 9.051.02, 7.1.8.2

తవ॒ త్య ఇం॑దో॒ అంధ॑సో దే॒వా మధో॒ర్వ్య॑శ్నతే . పవ॑మానస్య మ॒రుతః॑ .. 9.051.03, 7.1.8.3

త్వం హి సో॑మ వ॒ర్ధయం॑త్సు॒తో మదా॑య॒ భూర్ణ॑యే . వృషం॑త్స్తో॒తార॑మూ॒తయే॑ .. 9.051.04, 7.1.8.4

అ॒భ్య॑ర్ష విచక్షణ ప॒విత్రం॒ ధార॑యా సు॒తః . అ॒భి వాజ॑ము॒త శ్రవః॑ .. 9.051.05, 7.1.8.5

[52] పరిద్యుక్షఇతి పంచర్చస్య సూక్తస్యాంగిరస ఉచథ్యః పవమానః సోమోగాయత్రీ .

పరి॑ ద్యు॒క్షః స॒నద్ర॑యి॒ర్భర॒ద్వాజం॑ నో॒ అంధ॑సా . సు॒వా॒నో అ॑ర్ష ప॒విత్ర॒ ఆ .. 9.052.01, 7.1.9.1

తవ॑ ప్ర॒త్నేభి॒రధ్వ॑భి॒రవ్యో॒ వారే॒ పరి॑ ప్రి॒యః . స॒హస్ర॑ధారో యా॒త్తనా॑ .. 9.052.02, 7.1.9.2

చ॒రుర్న యస్తమీం॑ఖ॒యేందో॒ న దాన॑మీంఖయ . వ॒ధైర్వ॑ధస్నవీంఖయ .. 9.052.03, 7.1.9.3

ని శుష్మ॑మిందవేషాం॒ పురు॑హూత॒ జనా॑నాం . యో అ॒స్మాఀ ఆ॒దిదే॑శతి .. 9.052.04, 7.1.9.4

శ॒తం న॑ ఇంద ఊ॒తిభిః॑ స॒హస్రం॑ వా॒ శుచీ॑నాం . పవ॑స్వ మంహ॒యద్ర॑యిః .. 9.052.05, 7.1.9.5

[53] ఉత్తేశుష్మాసఇతి చతురృచస్య సూక్తస్య కాశ్యపోవత్సారః పవమానః సోమోగాయత్రీ .

ఉత్తే॒ శుష్మా॑సో అస్థూ॒ రక్షో॑ భిం॒దంతో॑ అద్రివః . ను॒దస్వ॒ యాః ప॑రి॒స్పృధః॑ .. 9.053.01, 7.1.010.01

అ॒యా ని॑జ॒ఘ్నిరోజ॑సా రథసం॒గే ధనే॑ హి॒తే . స్తవా॒ అబి॑భ్యుషా హృ॒దా .. 9.053.02, 7.1.010.02

అస్య॑ వ్ర॒తాని॒ నాధృషే॒ పవ॑మానస్య దూ॒ఢ్యా॑ . రు॒జ యస్త్వా॑ పృత॒న్యతి॑ .. 9.053.03, 7.1.010.03

తం హి॑న్వంతి మద॒చ్యుతం॒ హరిం॑ న॒దీషు॑ వా॒జినం॑ . ఇందు॒మింద్రా॑య మత్స॒రం .. 9.053.04, 7.1.010.04

[54] అస్యప్రత్నామితి చతురృచస్య సూక్తస్య కాశ్యపోవత్సారః పవమానః సోమోగాయత్రీ .

అ॒స్య ప్ర॒త్నామను॒ ద్యుతం॑ శు॒క్రం దు॑దుహ్రే॒ అహ్ర॑యః . పయః॑ సహస్ర॒సామృషిం॑ .. 9.054.01, 7.1.011.01

అ॒యం సూర్య॑ ఇవోప॒దృగ॒యం సరాం॑సి ధావతి . స॒ప్త ప్ర॒వత॒ ఆ దివం॑ .. 9.054.02, 7.1.011.02

అ॒యం విశ్వా॑ని తిష్ఠతి పునా॒నో భువ॑నో॒పరి॑ . సోమో॑ దే॒వో న సూర్యః॑ .. 9.054.03, 7.1.011.03

పరి॑ ణో దే॒వవీ॑తయే॒ వాజాఀ॑ అర్షసి॒ గోమ॑తః . పు॒నా॒న ఇం॑దవింద్ర॒యుః .. 9.054.04, 7.1.011.04

[55] యవంయవమితి చతురృచస్య సూక్తస్య కాశ్యపోవత్సారః పవమానః సోమోగాయత్రీ .

యవం॑యవం నో॒ అంధ॑సా పు॒ష్టంపు॑ష్టం॒ పరి॑ స్రవ . సోమ॒ విశ్వా॑ చ॒ సౌభ॑గా .. 9.055.01, 7.1.012.01

ఇందో॒ యథా॒ తవ॒ స్తవో॒ యథా॑ తే జా॒తమంధ॑సః . ని బ॒ర్హిషి॑ ప్రి॒యే స॑దః .. 9.055.02, 7.1.012.02

ఉ॒త నో॑ గో॒విద॑శ్వ॒విత్పవ॑స్వ సో॒మాంధ॑సా . మ॒క్షూత॑మేభి॒రహ॑భిః .. 9.055.03, 7.1.012.03

యో జి॒నాతి॒ న జీయ॑తే॒ హంతి॒ శత్రు॑మ॒భీత్య॑ . స ప॑వస్వ సహస్రజిత్ .. 9.055.04, 7.1.012.04

[56] పరిసోమఇతి చతురృచస్య సూక్తస్య కాశ్యపోవత్సారః పవమానః సోమోగాయత్రీ .

పరి॒ సోమ॑ ఋ॒తం బృ॒హదా॒శుః ప॒విత్రే॑ అర్షతి . వి॒ఘ్నన్రక్షాం॑సి దేవ॒యుః .. 9.056.01, 7.1.013.01

యత్సోమో॒ వాజ॒మర్ష॑తి శ॒తం ధారా॑ అప॒స్యువః॑ . ఇంద్ర॑స్య స॒ఖ్యమా॑వి॒శన్ .. 9.056.02, 7.1.013.02

అ॒భి త్వా॒ యోష॑ణో॒ దశ॑ జా॒రం న క॒న్యా॑నూషత . మృ॒జ్యసే॑ సోమ సా॒తయే॑ .. 9.056.03, 7.1.013.03

త్వమింద్రా॑య॒ విష్ణ॑వే స్వా॒దురిం॑దో॒ పరి॑ స్రవ . నౄంత్స్తో॒తౄన్పా॒హ్యంహ॑సః .. 9.056.04, 7.1.013.04

[57] ప్రతేధారాఇతి చతురృచస్య సూక్తస్య కాశ్యపోవత్సారః పవమానః సోమోగాయత్రీ .

ప్ర తే॒ ధారా॑ అస॒శ్చతో॑ ది॒వో న యం॑తి వృ॒ష్టయః॑ . అచ్ఛా॒ వాజం॑ సహ॒స్రిణం॑ .. 9.057.01, 7.1.014.01

అ॒భి ప్రి॒యాణి॒ కావ్యా॒ విశ్వా॒ చక్షా॑ణో అర్షతి . హరి॑స్తుంజా॒న ఆయు॑ధా .. 9.057.02, 7.1.014.02

స మ॑ర్మృజా॒న ఆ॒యుభి॒రిభో॒ రాజే॑వ సువ్ర॒తః . శ్యే॒నో న వంసు॑ షీదతి .. 9.057.03, 7.1.014.03

స నో॒ విశ్వా॑ ది॒వో వసూ॒తో పృ॑థి॒వ్యా అధి॑ . పు॒నా॒న ఇం॑ద॒వా భ॑ర .. 9.057.04, 7.1.014.04

[58] తరత్సమందీతి చతురృచస్య సూక్తస్య కాశ్యపోవత్సారః పవమానః సోమోగాయత్రీ .

తర॒త్స మం॒దీ ధా॑వతి॒ ధారా॑ సు॒తస్యాంధ॑సః . తర॒త్స మం॒దీ ధా॑వతి .. 9.058.01, 7.1.015.01

ఉ॒స్రా వే॑ద॒ వసూ॑నాం॒ మర్త॑స్య దే॒వ్యవ॑సః . తర॒త్స మం॒దీ ధా॑వతి .. 9.058.02, 7.1.015.02

ధ్వ॒స్రయోః॑ పురు॒షంత్యో॒రా స॒హస్రా॑ణి దద్మహే . తర॒త్స మం॒దీ ధా॑వతి .. 9.058.03, 7.1.015.03

ఆ యయో॑స్త్రిం॒శతం॒ తనా॑ స॒హస్రా॑ణి చ॒ దద్మ॑హే . తర॒త్స మం॒దీ ధా॑వతి .. 9.058.04, 7.1.015.04

[59] పవస్వేతి చతురృచస్య సూక్తస్య కాశ్యపోవత్సారః పవమానః సోమోగాయత్రీ .

పవ॑స్వ గో॒జిద॑శ్వ॒జిద్వి॑శ్వ॒జిత్సో॑మ రణ్య॒జిత్ . ప్ర॒జావ॒ద్రత్న॒మా భ॑ర .. 9.059.01, 7.1.016.01

పవ॑స్వా॒ద్భ్యో అదా॑భ్యః॒ పవ॒స్వౌష॑ధీభ్యః . పవ॑స్వ ధి॒షణా॑భ్యః .. 9.059.02, 7.1.016.02

త్వం సో॑మ॒ పవ॑మానో॒ విశ్వా॑ని దురి॒తా త॑ర . క॒విః సీ॑ద॒ ని బ॒ర్హిషి॑ .. 9.059.03, 7.1.016.03

పవ॑మాన॒ స్వ॑ర్విదో॒ జాయ॑మానోఽభవో మ॒హాన్ . ఇందో॒ విశ్వాఀ॑ అ॒భీద॑సి .. 9.059.04, 7.1.016.04

[60] ప్రగాయత్రేణేతి చతురృచస్య సూక్తస్య కాశ్యపోవత్సారః పవమానః సోమోగాయత్రీ తృతీయాపురఉష్ణిక్

ప్ర గా॑య॒త్రేణ॑ గాయత॒ పవ॑మానం॒ విచ॑ర్షణిం . ఇందుం॑ స॒హస్ర॑చక్షసం .. 9.060.01, 7.1.017.01

తం త్వా॑ స॒హస్ర॑చక్షస॒మథో॑ స॒హస్ర॑భర్ణసం . అతి॒ వార॑మపావిషుః .. 9.060.02, 7.1.017.02

అతి॒ వారా॒న్పవ॑మానో అసిష్యదత్క॒లశాఀ॑ అ॒భి ధా॑వతి . ఇంద్ర॑స్య॒ హార్ద్యా॑వి॒శన్ .. 9.060.03, 7.1.017.03

ఇంద్ర॑స్య సోమ॒ రాధ॑సే॒ శం ప॑వస్వ విచర్షణే . ప్ర॒జావ॒ద్రేత॒ ఆ భ॑ర .. 9.060.04, 7.1.017.04

[61] అయావీతీతి త్రింశదృచస్య సూక్తస్యాంగిరసోఽమహీయుః పవమానః సోమో గాయత్రీ .

అ॒యా వీ॒తీ పరి॑ స్రవ॒ యస్త॑ ఇందో॒ మదే॒ష్వా . అ॒వాహ॑న్నవ॒తీర్నవ॑ .. 9.061.01, 7.1.018.01

పురః॑ స॒ద్య ఇ॒త్థాధి॑యే॒ దివో॑దాసాయ॒ శంబ॑రం . అధ॒ త్యం తు॒ర్వశం॒ యదుం॑ .. 9.061.02, 7.1.018.02

పరి॑ ణో॒ అశ్వ॑మశ్వ॒విద్గోమ॑దిందో॒ హిర॑ణ్యవత్ . క్షరా॑ సహ॒స్రిణీ॒రిషః॑ .. 9.061.03, 7.1.018.03

పవ॑మానస్య తే వ॒యం ప॒విత్ర॑మభ్యుంద॒తః . స॒ఖి॒త్వమా వృ॑ణీమహే .. 9.061.04, 7.1.018.04

యే తే॑ ప॒విత్ర॑మూ॒ర్మయో॑ఽభి॒క్షరం॑తి॒ ధార॑యా . తేభి॑ర్నః సోమ మృళయ .. 9.061.05, 7.1.018.05

స నః॑ పునా॒న ఆ భ॑ర ర॒యిం వీ॒రవ॑తీ॒మిషం॑ . ఈశా॑నః సోమ వి॒శ్వతః॑ .. 9.061.06, 7.1.019.01

ఏ॒తము॒ త్యం దశ॒ క్షిపో॑ మృ॒జంతి॒ సింధు॑మాతరం . సమా॑ది॒త్యేభి॑రఖ్యత .. 9.061.07, 7.1.019.02

సమింద్రే॑ణో॒త వా॒యునా॑ సు॒త ఏ॑తి ప॒విత్ర॒ ఆ . సం సూర్య॑స్య ర॒శ్మిభిః॑ .. 9.061.08, 7.1.019.03

స నో॒ భగా॑య వా॒యవే॑ పూ॒ష్ణే ప॑వస్వ॒ మధు॑మాన్ . చారు॑ర్మి॒త్రే వరు॑ణే చ .. 9.061.09, 7.1.019.04

ఉ॒చ్చా తే॑ జా॒తమంధ॑సో ది॒వి షద్భూమ్యా ద॑దే . ఉ॒గ్రం శర్మ॒ మహి॒ శ్రవః॑ .. 9.061.10, 7.1.019.05

ఏ॒నా విశ్వా॑న్య॒ర్య ఆ ద్యు॒మ్నాని॒ మాను॑షాణాం . సిషా॑సంతో వనామహే .. 9.061.11, 7.1.020.01

స న॒ ఇంద్రా॑య॒ యజ్య॑వే॒ వరు॑ణాయ మ॒రుద్భ్యః॑ . వ॒రి॒వో॒విత్పరి॑ స్రవ .. 9.061.12, 7.1.020.02

ఉపో॒ షు జా॒తమ॒ప్తురం॒ గోభి॑ర్భం॒గం పరి॑ష్కృతం . ఇందుం॑ దే॒వా అ॑యాసిషుః .. 9.061.13, 7.1.020.03

తమిద్వ॑ర్ధంతు నో॒ గిరో॑ వ॒త్సం సం॒శిశ్వ॑రీరివ . య ఇంద్ర॑స్య హృదం॒సనిః॑ .. 9.061.14, 7.1.020.04

అర్షా॑ ణః సోమ॒ శం గవే॑ ధు॒క్షస్వ॑ పి॒ప్యుషీ॒మిషం॑ . వర్ధా॑ సము॒ద్రము॒క్థ్యం॑ .. 9.061.15, 7.1.020.05

పవ॑మానో అజీజనద్ది॒వశ్చి॒త్రం న త॑న్య॒తుం . జ్యోతి॑ర్వైశ్వాన॒రం బృ॒హత్ .. 9.061.16, 7.1.021.01

పవ॑మానస్య తే॒ రసో॒ మదో॑ రాజన్నదుచ్ఛు॒నః . వి వార॒మవ్య॑మర్షతి .. 9.061.17, 7.1.021.02

పవ॑మాన॒ రస॒స్తవ॒ దక్షో॒ వి రా॑జతి ద్యు॒మాన్ . జ్యోతి॒ర్విశ్వం॒ స్వ॑ర్దృ॒శే .. 9.061.18, 7.1.021.03

యస్తే॒ మదో॒ వరే॑ణ్య॒స్తేనా॑ పవ॒స్వాంధ॑సా . దే॒వా॒వీర॑ఘశంస॒హా .. 9.061.19, 7.1.021.04

జఘ్ని॑ర్వృ॒త్రమ॑మి॒త్రియం॒ సస్ని॒ర్వాజం॑ ది॒వేది॑వే . గో॒షా ఉ॑ అశ్వ॒సా అ॑సి .. 9.061.20, 7.1.021.05

సమ్మి॑శ్లో అరు॒షో భ॑వ సూప॒స్థాభి॒ర్న ధే॒నుభిః॑ . సీదం॑ఛ్యే॒నో న యోని॒మా .. 9.061.21, 7.1.022.01

స ప॑వస్వ॒ య ఆవి॒థేంద్రం॑ వృ॒త్రాయ॒ హంత॑వే . వ॒వ్రి॒వాంసం॑ మ॒హీర॒పః .. 9.061.22, 7.1.022.02

సు॒వీరా॑సో వ॒యం ధనా॒ జయే॑మ సోమ మీఢ్వః . పు॒నా॒నో వ॑ర్ధ నో॒ గిరః॑ .. 9.061.23, 7.1.022.03

త్వోతా॑స॒స్తవావ॑సా॒ స్యామ॑ వ॒న్వంత॑ ఆ॒మురః॑ . సోమ॑ వ్ర॒తేషు॑ జాగృహి .. 9.061.24, 7.1.022.04

అ॒ప॒ఘ్నన్ప॑వతే॒ మృధోఽప॒ సోమో॒ అరా॑వ్ణః . గచ్ఛ॒న్నింద్ర॑స్య నిష్కృ॒తం .. 9.061.25, 7.1.022.05

మ॒హో నో॑ రా॒య ఆ భ॑ర॒ పవ॑మాన జ॒హీ మృధః॑ . రాస్వేం॑దో వీ॒రవ॒ద్యశః॑ .. 9.061.26, 7.1.023.01

న త్వా॑ శ॒తం చ॒న హ్రుతో॒ రాధో॒ దిత్సం॑త॒మా మి॑నన్ . యత్పు॑నా॒నో మ॑ఖ॒స్యసే॑ .. 9.061.27, 7.1.023.02

పవ॑స్వేందో॒ వృషా॑ సు॒తః కృ॒ధీ నో॑ య॒శసో॒ జనే॑ . విశ్వా॒ అప॒ ద్విషో॑ జహి .. 9.061.28, 7.1.023.03

అస్య॑ తే స॒ఖ్యే వ॒యం తవేం॑దో ద్యు॒మ్న ఉ॑త్త॒మే . సా॒స॒హ్యామ॑ పృతన్య॒తః .. 9.061.29, 7.1.023.04

యా తే॑ భీ॒మాన్యాయు॑ధా తి॒గ్మాని॒ సంతి॒ ధూర్వ॑ణే . రక్షా॑ సమస్య నో ని॒దః .. 9.061.30, 7.1.023.05

[62] ఏతేఅసృగ్రమితి త్రింశదృచస్య సూక్తస్య భార్గవోజమదగ్నిః పవమానః సోమో గాయత్రీ .

ఏ॒తే అ॑సృగ్ర॒మింద॑వస్తి॒రః ప॒విత్ర॑మా॒శవః॑ . విశ్వా॑న్య॒భి సౌభ॑గా .. 9.062.01, 7.1.024.01

వి॒ఘ్నంతో॑ దురి॒తా పు॒రు సు॒గా తో॒కాయ॑ వా॒జినః॑ . తనా॑ కృ॒ణ్వంతో॒ అర్వ॑తే .. 9.062.02, 7.1.024.02

కృ॒ణ్వంతో॒ వరి॑వో॒ గవే॒ఽభ్య॑ర్షంతి సుష్టు॒తిం . ఇళా॑మ॒స్మభ్యం॑ సం॒యతం॑ .. 9.062.03, 7.1.024.03

అసా॑వ్యం॒శుర్మదా॑యా॒ప్సు దక్షో॑ గిరి॒ష్ఠాః . శ్యే॒నో న యోని॒మాస॑దత్ .. 9.062.04, 7.1.024.04

శు॒భ్రమంధో॑ దే॒వవా॑తమ॒ప్సు ధూ॒తో నృభిః॑ సు॒తః . స్వదం॑తి॒ గావః॒ పయో॑భిః .. 9.062.05, 7.1.024.05

ఆదీ॒మశ్వం॒ న హేతా॒రోఽశూ॑శుభన్న॒మృతా॑య . మధ్వో॒ రసం॑ సధ॒మాదే॑ .. 9.062.06, 7.1.025.01

యాస్తే॒ ధారా॑ మధు॒శ్చుతోఽసృ॑గ్రమింద ఊ॒తయే॑ . తాభిః॑ ప॒విత్ర॒మాస॑దః .. 9.062.07, 7.1.025.02

సో అ॒ర్షేంద్రా॑య పీ॒తయే॑ తి॒రో రోమా॑ణ్య॒వ్యయా॑ . సీద॒న్యోనా॒ వనే॒ష్వా .. 9.062.08, 7.1.025.03

త్వమిం॑దో॒ పరి॑ స్రవ॒ స్వాది॑ష్ఠో॒ అంగి॑రోభ్యః . వ॒రి॒వో॒విద్ఘృ॒తం పయః॑ .. 9.062.09, 7.1.025.04

అ॒యం విచ॑ర్షణిర్హి॒తః పవ॑మానః॒ స చే॑తతి . హి॒న్వా॒న ఆప్యం॑ బృ॒హత్ .. 9.062.10, 7.1.025.05

ఏ॒ష వృషా॒ వృష॑వ్రతః॒ పవ॑మానో అశస్తి॒హా . కర॒ద్వసూ॑ని దా॒శుషే॑ .. 9.062.11, 7.1.026.01

ఆ ప॑వస్వ సహ॒స్రిణం॑ ర॒యిం గోమం॑తమ॒శ్వినం॑ . పు॒రు॒శ్చం॒ద్రం పు॑రు॒స్పృహం॑ .. 9.062.12, 7.1.026.02

ఏ॒ష స్య పరి॑ షిచ్యతే మర్మృ॒జ్యమా॑న ఆ॒యుభిః॑ . ఉ॒రు॒గా॒యః క॒విక్ర॑తుః .. 9.062.13, 7.1.026.03

స॒హస్రో॑తిః శ॒తామ॑ఘో వి॒మానో॒ రజ॑సః క॒విః . ఇంద్రా॑య పవతే॒ మదః॑ .. 9.062.14, 7.1.026.04

గి॒రా జా॒త ఇ॒హ స్తు॒త ఇందు॒రింద్రా॑య ధీయతే . విర్యోనా॑ వస॒తావి॑వ .. 9.062.15, 7.1.026.05

పవ॑మానః సు॒తో నృభిః॒ సోమో॒ వాజ॑మివాసరత్ . చ॒మూషు॒ శక్మ॑నా॒సదం॑ .. 9.062.16, 7.1.027.01

తం త్రి॑పృ॒ష్ఠే త్రి॑వంధు॒రే రథే॑ యుంజంతి॒ యాత॑వే . ఋషీ॑ణాం స॒ప్త ధీ॒తిభిః॑ .. 9.062.17, 7.1.027.02

తం సో॑తారో ధన॒స్పృత॑మా॒శుం వాజా॑య॒ యాత॑వే . హరిం॑ హినోత వా॒జినం॑ .. 9.062.18, 7.1.027.03

ఆ॒వి॒శన్క॒లశం॑ సు॒తో విశ్వా॒ అర్ష॑న్న॒భి శ్రియః॑ . శూరో॒ న గోషు॑ తిష్ఠతి .. 9.062.19, 7.1.027.04

ఆ త॑ ఇందో॒ మదా॑య॒ కం పయో॑ దుహంత్యా॒యవః॑ . దే॒వా దే॒వేభ్యో॒ మధు॑ .. 9.062.20, 7.1.027.05

ఆ నః॒ సోమం॑ ప॒విత్ర॒ ఆ సృ॒జతా॒ మధు॑మత్తమం . దే॒వేభ్యో॑ దేవ॒శ్రుత్త॑మం .. 9.062.21, 7.1.028.01

ఏ॒తే సోమా॑ అసృక్షత గృణా॒నాః శ్రవ॑సే మ॒హే . మ॒దింత॑మస్య॒ ధార॑యా .. 9.062.22, 7.1.028.02

అ॒భి గవ్యా॑ని వీ॒తయే॑ నృ॒మ్ణా పు॑నా॒నో అ॑ర్షసి . స॒నద్వా॑జః॒ పరి॑ స్రవ .. 9.062.23, 7.1.028.03

ఉ॒త నో॒ గోమ॑తీ॒రిషో॒ విశ్వా॑ అర్ష పరి॒ష్టుభః॑ . గృ॒ణా॒నో జ॒మద॑గ్నినా .. 9.062.24, 7.1.028.04

పవ॑స్వ వా॒చో అ॑గ్రి॒యః సోమ॑ చి॒త్రాభి॑రూ॒తిభిః॑ . అ॒భి విశ్వా॑ని॒ కావ్యా॑ .. 9.062.25, 7.1.028.05

త్వం స॑ము॒ద్రియా॑ అ॒పో॑ఽగ్రి॒యో వాచ॑ ఈ॒రయ॑న్ . పవ॑స్వ విశ్వమేజయ .. 9.062.26, 7.1.029.01

తుభ్యే॒మా భువ॑నా కవే మహి॒మ్నే సో॑మ తస్థిరే . తుభ్య॑మర్షంతి॒ సింధ॑వః .. 9.062.27, 7.1.029.02

ప్ర తే॑ ది॒వో న వృ॒ష్టయో॒ ధారా॑ యంత్యస॒శ్చతః॑ . అ॒భి శు॒క్రాము॑ప॒స్తిరం॑ .. 9.062.28, 7.1.029.03

ఇంద్రా॒యేందుం॑ పునీతనో॒గ్రం దక్షా॑య॒ సాధ॑నం . ఈ॒శా॒నం వీ॒తిరా॑ధసం .. 9.062.29, 7.1.029.04

పవ॑మాన ఋ॒తః క॒విః సోమః॑ ప॒విత్ర॒మాస॑దత్ . దధ॑త్స్తో॒త్రే సు॒వీర్యం॑ .. 9.062.30, 7.1.029.05

[63] ఆపవస్వేతి త్రింశదృచస్య సూక్తస్య కాశ్యపోనిధ్రువిః పవమానః సోమో గాయత్రీ .

ఆ ప॑వస్వ సహ॒స్రిణం॑ ర॒యిం సో॑మ సు॒వీర్యం॑ . అ॒స్మే శ్రవాం॑సి ధారయ .. 9.063.01, 7.1.030.01

ఇష॒మూర్జం॑ చ పిన్వస॒ ఇంద్రా॑య మత్స॒రింత॑మః . చ॒మూష్వా ని షీ॑దసి .. 9.063.02, 7.1.030.02

సు॒త ఇంద్రా॑య॒ విష్ణ॑వే॒ సోమః॑ క॒లశే॑ అక్షరత్ . మధు॑మాఀ అస్తు వా॒యవే॑ .. 9.063.03, 7.1.030.03

ఏ॒తే అ॑సృగ్రమా॒శవోఽతి॒ హ్వరాం॑సి బ॒భ్రవః॑ . సోమా॑ ఋ॒తస్య॒ ధార॑యా .. 9.063.04, 7.1.030.04

ఇంద్రం॒ వర్ధం॑తో అ॒ప్తురః॑ కృ॒ణ్వంతో॒ విశ్వ॒మార్యం॑ . అ॒ప॒ఘ్నంతో॒ అరా॑వ్ణః .. 9.063.05, 7.1.030.05

సు॒తా అను॒ స్వమా రజో॒ఽభ్య॑ర్షంతి బ॒భ్రవః॑ . ఇంద్రం॒ గచ్ఛం॑త॒ ఇంద॑వః .. 9.063.06, 7.1.031.01

అ॒యా ప॑వస్వ॒ ధార॑యా॒ యయా॒ సూర్య॒మరో॑చయః . హి॒న్వా॒నో మాను॑షీర॒పః .. 9.063.07, 7.1.031.02

అయు॑క్త॒ సూర॒ ఏత॑శం॒ పవ॑మానో మ॒నావధి॑ . అం॒తరి॑క్షేణ॒ యాత॑వే .. 9.063.08, 7.1.031.03

ఉ॒త త్యా హ॒రితో॒ దశ॒ సూరో॑ అయుక్త॒ యాత॑వే . ఇందు॒రింద్ర॒ ఇతి॑ బ్రు॒వన్ .. 9.063.09, 7.1.031.04

పరీ॒తో వా॒యవే॑ సు॒తం గిర॒ ఇంద్రా॑య మత్స॒రం . అవ్యో॒ వారే॑షు సించత .. 9.063.10, 7.1.031.05

పవ॑మాన వి॒దా ర॒యిమ॒స్మభ్యం॑ సోమ దు॒ష్టరం॑ . యో దూ॒ణాశో॑ వనుష్య॒తా .. 9.063.11, 7.1.032.01

అ॒భ్య॑ర్ష సహ॒స్రిణం॑ ర॒యిం గోమం॑తమ॒శ్వినం॑ . అ॒భి వాజ॑ము॒త శ్రవః॑ .. 9.063.12, 7.1.032.02

సోమో॑ దే॒వో న సూర్యోఽద్రి॑భిః పవతే సు॒తః . దధా॑నః క॒లశే॒ రసం॑ .. 9.063.13, 7.1.032.03

ఏ॒తే ధామా॒న్యార్యా॑ శు॒క్రా ఋ॒తస్య॒ ధార॑యా . వాజం॒ గోమం॑తమక్షరన్ .. 9.063.14, 7.1.032.04

సు॒తా ఇంద్రా॑య వ॒జ్రిణే॒ సోమా॑సో॒ దధ్యా॑శిరః . ప॒విత్ర॒మత్య॑క్షరన్ .. 9.063.15, 7.1.032.05

ప్ర సో॑మ॒ మధు॑మత్తమో రా॒యే అ॑ర్ష ప॒విత్ర॒ ఆ . మదో॒ యో దే॑వ॒వీత॑మః .. 9.063.16, 7.1.033.01

తమీ॑ మృజంత్యా॒యవో॒ హరిం॑ న॒దీషు॑ వా॒జినం॑ . ఇందు॒మింద్రా॑య మత్స॒రం .. 9.063.17, 7.1.033.02

ఆ ప॑వస్వ॒ హిర॑ణ్యవ॒దశ్వా॑వత్సోమ వీ॒రవ॑త్ . వాజం॒ గోమం॑త॒మా భ॑ర .. 9.063.18, 7.1.033.03

పరి॒ వాజే॒ న వా॑జ॒యుమవ్యో॒ వారే॑షు సించత . ఇంద్రా॑య॒ మధు॑మత్తమం .. 9.063.19, 7.1.033.04

క॒విం మృ॑జంతి॒ మర్జ్యం॑ ధీ॒భిర్విప్రా॑ అవ॒స్యవః॑ . వృషా॒ కని॑క్రదర్షతి .. 9.063.20, 7.1.033.05

వృష॑ణం ధీ॒భిర॒ప్తురం॒ సోమ॑మృ॒తస్య॒ ధార॑యా . మ॒తీ విప్రాః॒ సమ॑స్వరన్ .. 9.063.21, 7.1.034.01

పవ॑స్వ దేవాయు॒షగింద్రం॑ గచ్ఛతు తే॒ మదః॑ . వా॒యుమా రో॑హ॒ ధర్మ॑ణా .. 9.063.22, 7.1.034.02

పవ॑మాన॒ ని తో॑శసే ర॒యిం సో॑మ శ్ర॒వాయ్యం॑ . ప్రి॒యః స॑ము॒ద్రమా వి॑శ .. 9.063.23, 7.1.034.03

అ॒ప॒ఘ్నన్ప॑వసే॒ మృధః॑ క్రతు॒విత్సో॑మ మత్స॒రః . ను॒దస్వాదే॑వయుం॒ జనం॑ .. 9.063.24, 7.1.034.04

పవ॑మానా అసృక్షత॒ సోమాః॑ శు॒క్రాస॒ ఇంద॑వః . అ॒భి విశ్వా॑ని॒ కావ్యా॑ .. 9.063.25, 7.1.034.05

పవ॑మానాస ఆ॒శవః॑ శు॒భ్రా అ॑సృగ్ర॒మింద॑వః . ఘ్నంతో॒ విశ్వా॒ అప॒ ద్విషః॑ .. 9.063.26, 7.1.035.01

పవ॑మానా ది॒వస్పర్యం॒తరి॑క్షాదసృక్షత . పృ॒థి॒వ్యా అధి॒ సాన॑వి .. 9.063.27, 7.1.035.02

పు॒నా॒నః సో॑మ॒ ధార॒యేందో॒ విశ్వా॒ అప॒ స్రిధః॑ . జ॒హి రక్షాం॑సి సుక్రతో .. 9.063.28, 7.1.035.03

అ॒ప॒ఘ్నంత్సో॑మ ర॒క్షసో॒ఽభ్య॑ర్ష॒ కని॑క్రదత్ . ద్యు॒మంతం॒ శుష్మ॑ముత్త॒మం .. 9.063.29, 7.1.035.04

అ॒స్మే వసూ॑ని ధారయ॒ సోమ॑ ది॒వ్యాని॒ పార్థి॑వా . ఇందో॒ విశ్వా॑ని॒ వార్యా॑ .. 9.063.30, 7.1.035.05

[64] వృషాసోమేతి త్రింశదృచస్యసూక్తస్య మారీచః కశ్యపః పవమానః సోమోగాయత్రీ .

వృషా॑ సోమ ద్యు॒మాఀ అ॑సి॒ వృషా॑ దేవ॒ వృష॑వ్రతః . వృషా॒ ధర్మా॑ణి దధిషే .. 9.064.01, 7.1.036.01

వృష్ణ॑స్తే॒ వృష్ణ్యం॒ శవో॒ వృషా॒ వనం॒ వృషా॒ మదః॑ . స॒త్యం వృ॑ష॒న్వృషేద॑సి .. 9.064.02, 7.1.036.02

అశ్వో॒ న చ॑క్రదో॒ వృషా॒ సం గా ఇం॑దో॒ సమర్వ॑తః . వి నో॑ రా॒యే దురో॑ వృధి .. 9.064.03, 7.1.036.03

అసృ॑క్షత॒ ప్ర వా॒జినో॑ గ॒వ్యా సోమా॑సో అశ్వ॒యా . శు॒క్రాసో॑ వీర॒యాశవః॑ .. 9.064.04, 7.1.036.04

శుం॒భమా॑నా ఋతా॒యుభి॑ర్మృ॒జ్యమా॑నా॒ గభ॑స్త్యోః . పవం॑తే॒ వారే॑ అ॒వ్యయే॑ .. 9.064.05, 7.1.036.05

తే విశ్వా॑ దా॒శుషే॒ వసు॒ సోమా॑ ది॒వ్యాని॒ పార్థి॑వా . పవం॑తా॒మాంతరి॑క్ష్యా .. 9.064.06, 7.1.037.01

పవ॑మానస్య విశ్వవి॒త్ప్ర తే॒ సర్గా॑ అసృక్షత . సూర్య॑స్యేవ॒ న ర॒శ్మయః॑ .. 9.064.07, 7.1.037.02

కే॒తుం కృ॒ణ్వంది॒వస్పరి॒ విశ్వా॑ రూ॒పాభ్య॑ర్షసి . స॒ము॒ద్రః సో॑మ పిన్వసే .. 9.064.08, 7.1.037.03

హి॒న్వా॒నో వాచ॑మిష్యసి॒ పవ॑మాన॒ విధ॑ర్మణి . అక్రాం॑దే॒వో న సూర్యః॑ .. 9.064.09, 7.1.037.04

ఇందుః॑ పవిష్ట॒ చేత॑నః ప్రి॒యః క॑వీ॒నాం మ॒తీ . సృ॒జదశ్వం॑ ర॒థీరి॑వ .. 9.064.10, 7.1.037.05

ఊ॒ర్మిర్యస్తే॑ ప॒విత్ర॒ ఆ దే॑వా॒వీః ప॒ర్యక్ష॑రత్ . సీద॑న్నృ॒తస్య॒ యోని॒మా .. 9.064.11, 7.1.038.01

స నో॑ అర్ష ప॒విత్ర॒ ఆ మదో॒ యో దే॑వ॒వీత॑మః . ఇంద॒వింద్రా॑య పీ॒తయే॑ .. 9.064.12, 7.1.038.02

ఇ॒షే ప॑వస్వ॒ ధార॑యా మృ॒జ్యమా॑నో మనీ॒షిభిః॑ . ఇందో॑ రు॒చాభి గా ఇ॑హి .. 9.064.13, 7.1.038.03

పు॒నా॒నో వరి॑వస్కృ॒ధ్యూర్జం॒ జనా॑య గిర్వణః . హరే॑ సృజా॒న ఆ॒శిరం॑ .. 9.064.14, 7.1.038.04

పు॒నా॒నో దే॒వవీ॑తయ॒ ఇంద్ర॑స్య యాహి నిష్కృ॒తం . ద్యు॒తా॒నో వా॒జిభి॑ర్య॒తః .. 9.064.15, 7.1.038.05

ప్ర హి॑న్వా॒నాస॒ ఇంద॒వోఽచ్ఛా॑ సము॒ద్రమా॒శవః॑ . ధి॒యా జూ॒తా అ॑సృక్షత .. 9.064.16, 7.1.039.01

మ॒ర్మృ॒జా॒నాస॑ ఆ॒యవో॒ వృథా॑ సము॒ద్రమింద॑వః . అగ్మ॑న్నృ॒తస్య॒ యోని॒మా .. 9.064.17, 7.1.039.02

పరి॑ ణో యాహ్యస్మ॒యుర్విశ్వా॒ వసూ॒న్యోజ॑సా . పా॒హి నః॒ శర్మ॑ వీ॒రవ॑త్ .. 9.064.18, 7.1.039.03

మిమా॑తి॒ వహ్ని॒రేత॑శః ప॒దం యు॑జా॒న ఋక్వ॑భిః . ప్ర యత్స॑ము॒ద్ర ఆహి॑తః .. 9.064.19, 7.1.039.04

ఆ యద్యోనిం॑ హిర॒ణ్యయ॑మా॒శుర్ఋ॒తస్య॒ సీద॑తి . జహా॒త్యప్ర॑చేతసః .. 9.064.20, 7.1.039.05

అ॒భి వే॒నా అ॑నూష॒తేయ॑క్షంతి॒ ప్రచే॑తసః . మజ్జం॒త్యవి॑చేతసః .. 9.064.21, 7.1.040.01

ఇంద్రా॑యేందో మ॒రుత్వ॑తే॒ పవ॑స్వ॒ మధు॑మత్తమః . ఋ॒తస్య॒ యోని॑మా॒సదం॑ .. 9.064.22, 7.1.040.02

తం త్వా॒ విప్రా॑ వచో॒విదః॒ పరి॑ ష్కృణ్వంతి వే॒ధసః॑ . సం త్వా॑ మృజంత్యా॒యవః॑ .. 9.064.23, 7.1.040.03

రసం॑ తే మి॒త్రో అ॑ర్య॒మా పిబం॑తి॒ వరు॑ణః కవే . పవ॑మానస్య మ॒రుతః॑ .. 9.064.24, 7.1.040.04

త్వం సో॑మ విప॒శ్చితం॑ పునా॒నో వాచ॑మిష్యసి . ఇందో॑ స॒హస్ర॑భర్ణసం .. 9.064.25, 7.1.040.05

ఉ॒తో స॒హస్ర॑భర్ణసం॒ వాచం॑ సోమ మఖ॒స్యువం॑ . పు॒నా॒న ఇం॑ద॒వా భ॑ర .. 9.064.26, 7.1.041.01

పు॒నా॒న ఇం॑దవేషాం॒ పురు॑హూత॒ జనా॑నాం . ప్రి॒యః స॑ము॒ద్రమా వి॑శ .. 9.064.27, 7.1.041.02

దవి॑ద్యుతత్యా రు॒చా ప॑రి॒ష్టోభం॑త్యా కృ॒పా . సోమాః॑ శు॒క్రా గవా॑శిరః .. 9.064.28, 7.1.041.03

హి॒న్వా॒నో హే॒తృభి॑ర్య॒త ఆ వాజం॑ వా॒జ్య॑క్రమీత్ . సీదం॑తో వ॒నుషో॑ యథా .. 9.064.29, 7.1.041.04

ఋ॒ధక్సో॑మ స్వ॒స్తయే॑ సంజగ్మా॒నో ది॒వః క॒విః . పవ॑స్వ॒ సూర్యో॑ దృ॒శే .. 9.064.30, 7.1.041.05

పవమాన పారాయణ చతుర్థోధ్యాయః

[65] హిన్వంతీతి త్రింశదృచస్య సూక్తస్య వారుణిర్భృగుః పవమానః సోమోగాయత్రీ . (అత్రభార్గవోజమదగ్నిః పాక్షికః)

హి॒న్వంతి॒ సూర॒ముస్ర॑యః॒ స్వసా॑రో జా॒మయ॒స్పతిం॑ . మ॒హామిందుం॑ మహీ॒యువః॑ .. 9.065.01, 7.2.1.1

పవ॑మాన రు॒చారు॑చా దే॒వో దే॒వేభ్య॒స్పరి॑ . విశ్వా॒ వసూ॒న్యా వి॑శ .. 9.065.02, 7.2.1.2

ఆ ప॑వమాన సుష్టు॒తిం వృ॒ష్టిం దే॒వేభ్యో॒ దువః॑ . ఇ॒షే ప॑వస్వ సం॒యతం॑ .. 9.065.03, 7.2.1.3

వృషా॒ హ్యసి॑ భా॒నునా॑ ద్యు॒మంతం॑ త్వా హవామహే . పవ॑మాన స్వా॒ధ్యః॑ .. 9.065.04, 7.2.1.4

ఆ ప॑వస్వ సు॒వీర్యం॒ మంద॑మానః స్వాయుధ . ఇ॒హో ష్విం॑ద॒వా గ॑హి .. 9.065.05, 7.2.1.5

యద॒ద్భిః ప॑రిషి॒చ్యసే॑ మృ॒జ్యమా॑నో॒ గభ॑స్త్యోః . ద్రుణా॑ స॒ధస్థ॑మశ్నుషే .. 9.065.06, 7.2.2.1

ప్ర సోమా॑య వ్యశ్వ॒వత్పవ॑మానాయ గాయత . మ॒హే స॒హస్ర॑చక్షసే .. 9.065.07, 7.2.2.2

యస్య॒ వర్ణం॑ మధు॒శ్చుతం॒ హరిం॑ హి॒న్వంత్యద్రి॑భిః . ఇందు॒మింద్రా॑య పీ॒తయే॑ .. 9.065.08, 7.2.2.3

తస్య॑ తే వా॒జినో॑ వ॒యం విశ్వా॒ ధనా॑ని జి॒గ్యుషః॑ . స॒ఖి॒త్వమా వృ॑ణీమహే .. 9.065.09, 7.2.2.4

వృషా॑ పవస్వ॒ ధార॑యా మ॒రుత్వ॑తే చ మత్స॒రః . విశ్వా॒ దధా॑న॒ ఓజ॑సా .. 9.065.10, 7.2.2.5

తం త్వా॑ ధ॒ర్తార॑మో॒ణ్యో॒3॒॑ః పవ॑మాన స్వ॒ర్దృశం॑ . హి॒న్వే వాజే॑షు వా॒జినం॑ .. 9.065.11, 7.2.3.1

అ॒యా చి॒త్తో వి॒పానయా॒ హరిః॑ పవస్వ॒ ధార॑యా . యుజం॒ వాజే॑షు చోదయ .. 9.065.12, 7.2.3.2

ఆ న॑ ఇందో మ॒హీమిషం॒ పవ॑స్వ వి॒శ్వద॑ర్శతః . అ॒స్మభ్యం॑ సోమ గాతు॒విత్ .. 9.065.13, 7.2.3.3

ఆ క॒లశా॑ అనూష॒తేందో॒ ధారా॑భి॒రోజ॑సా . ఏంద్ర॑స్య పీ॒తయే॑ విశ .. 9.065.14, 7.2.3.4

యస్య॑ తే॒ మద్యం॒ రసం॑ తీ॒వ్రం దు॒హంత్యద్రి॑భిః . స ప॑వస్వాభిమాతి॒హా .. 9.065.15, 7.2.3.5

రాజా॑ మే॒ధాభి॑రీయతే॒ పవ॑మానో మ॒నావధి॑ . అం॒తరి॑క్షేణ॒ యాత॑వే .. 9.065.16, 7.2.4.1

ఆ న॑ ఇందో శత॒గ్వినం॒ గవాం॒ పోషం॒ స్వశ్వ్యం॑ . వహా॒ భగ॑త్తిమూ॒తయే॑ .. 9.065.17, 7.2.4.2

ఆ నః॑ సోమ॒ సహో॒ జువో॑ రూ॒పం న వర్చ॑సే భర . సు॒ష్వా॒ణో దే॒వవీ॑తయే .. 9.065.18, 7.2.4.3

అర్షా॑ సోమ ద్యు॒మత్త॑మో॒ఽభి ద్రోణా॑ని॒ రోరు॑వత్ . సీదం॑ఛ్యే॒నో న యోని॒మా .. 9.065.19, 7.2.4.4

అ॒ప్సా ఇంద్రా॑య వా॒యవే॒ వరు॑ణాయ మ॒రుద్భ్యః॑ . సోమో॑ అర్షతి॒ విష్ణ॑వే .. 9.065.20, 7.2.4.5

ఇషం॑ తో॒కాయ॑ నో॒ దధ॑ద॒స్మభ్యం॑ సోమ వి॒శ్వతః॑ . ఆ ప॑వస్వ సహ॒స్రిణం॑ .. 9.065.21, 7.2.5.1

యే సోమా॑సః పరా॒వతి॒ యే అ॑ర్వా॒వతి॑ సున్వి॒రే . యే వా॒దః శ॑ర్య॒ణావ॑తి .. 9.065.22, 7.2.5.2

య ఆ॑ర్జీ॒కేషు॒ కృత్వ॑సు॒ యే మధ్యే॑ ప॒స్త్యా॑నాం . యే వా॒ జనే॑షు పం॒చసు॑ .. 9.065.23, 7.2.5.3

తే నో॑ వృ॒ష్టిం ది॒వస్పరి॒ పవం॑తా॒మా సు॒వీర్యం॑ . సు॒వా॒నా దే॒వాస॒ ఇంద॑వః .. 9.065.24, 7.2.5.4

పవ॑తే హర్య॒తో హరి॑ర్గృణా॒నో జ॒మద॑గ్నినా . హి॒న్వా॒నో గోరధి॑ త్వ॒చి .. 9.065.25, 7.2.5.5

ప్ర శు॒క్రాసో॑ వయో॒జువో॑ హిన్వా॒నాసో॒ న సప్త॑యః . శ్రీ॒ణా॒నా అ॒ప్సు మృం॑జత .. 9.065.26, 7.2.6.1

తం త్వా॑ సు॒తేష్వా॒భువో॑ హిన్వి॒రే దే॒వతా॑తయే . స ప॑వస్వా॒నయా॑ రు॒చా .. 9.065.27, 7.2.6.2

ఆ తే॒ దక్షం॑ మయో॒భువం॒ వహ్ని॑మ॒ద్యా వృ॑ణీమహే . పాంత॒మా పు॑రు॒స్పృహం॑ .. 9.065.28, 7.2.6.3

ఆ మం॒ద్రమా వరే॑ణ్య॒మా విప్ర॒మా మ॑నీ॒షిణం॑ . పాంత॒మా పు॑రు॒స్పృహం॑ .. 9.065.29, 7.2.6.4

ఆ ర॒యిమా సు॑చే॒తున॒మా సు॑క్రతో త॒నూష్వా . పాంత॒మా పు॑రు॒స్పృహం॑ .. 9.065.30, 7.2.6.5

[66] పవస్వేతి త్రింశదృచస్య సూక్తస్య శతంవైఖానసాః పవమానసోమ ఏకోనవింశ్యాదితిసృణామగ్నిః పవమానోగాయత్ర్యష్టాదశ్యనుష్టుప్ (శతం వైఖానసాఏతేస్వాయంభువాః అతఏషాంగోత్రంనాస్తిఏవమగ్రేపినారాయణాదయఊహ్యాః) .

పవ॑స్వ విశ్వచర్షణే॒ఽభి విశ్వా॑ని॒ కావ్యా॑ . సఖా॒ సఖి॑భ్య॒ ఈడ్యః॑ .. 9.066.01, 7.2.7.1

తాభ్యాం॒ విశ్వ॑స్య రాజసి॒ యే ప॑వమాన॒ ధామ॑నీ . ప్ర॒తీ॒చీ సో॑మ త॒స్థతుః॑ .. 9.066.02, 7.2.7.2

పరి॒ ధామా॑ని॒ యాని॑ తే॒ త్వం సో॑మాసి వి॒శ్వతః॑ . పవ॑మాన ఋ॒తుభిః॑ కవే .. 9.066.03, 7.2.7.3

పవ॑స్వ జ॒నయ॒న్నిషో॒ఽభి విశ్వా॑ని॒ వార్యా॑ . సఖా॒ సఖి॑భ్య ఊ॒తయే॑ .. 9.066.04, 7.2.7.4

తవ॑ శు॒క్రాసో॑ అ॒ర్చయో॑ ది॒వస్పృ॒ష్ఠే వి త॑న్వతే . ప॒విత్రం॑ సోమ॒ ధామ॑భిః .. 9.066.05, 7.2.7.5

తవే॒మే స॒ప్త సింధ॑వః ప్ర॒శిషం॑ సోమ సిస్రతే . తుభ్యం॑ ధావంతి ధే॒నవః॑ .. 9.066.06, 7.2.8.1

ప్ర సో॑మ యాహి॒ ధార॑యా సు॒త ఇంద్రా॑య మత్స॒రః . దధా॑నో॒ అక్షి॑తి॒ శ్రవః॑ .. 9.066.07, 7.2.8.2

సము॑ త్వా ధీ॒భిర॑స్వరన్హిన్వ॒తీః స॒ప్త జా॒మయః॑ . విప్ర॑మా॒జా వి॒వస్వ॑తః .. 9.066.08, 7.2.8.3

మృ॒జంతి॑ త్వా॒ సమ॒గ్రువోఽవ్యే॑ జీ॒రావధి॒ ష్వణి॑ . రే॒భో యద॒జ్యసే॒ వనే॑ .. 9.066.09, 7.2.8.4

పవ॑మానస్య తే కవే॒ వాజిం॒త్సర్గా॑ అసృక్షత . అర్వం॑తో॒ న శ్ర॑వ॒స్యవః॑ .. 9.066.10, 7.2.8.5

అచ్ఛా॒ కోశం॑ మధు॒శ్చుత॒మసృ॑గ్రం॒ వారే॑ అ॒వ్యయే॑ . అవా॑వశంత ధీ॒తయః॑ .. 9.066.11, 7.2.9.1

అచ్ఛా॑ సము॒ద్రమింద॒వోఽస్తం॒ గావో॒ న ధే॒నవః॑ . అగ్మ॑న్నృ॒తస్య॒ యోని॒మా .. 9.066.12, 7.2.9.2

ప్ర ణ॑ ఇందో మ॒హే రణ॒ ఆపో॑ అర్షంతి॒ సింధ॑వః . యద్గోభి॑ర్వాసయి॒ష్యసే॑ .. 9.066.13, 7.2.9.3

అస్య॑ తే స॒ఖ్యే వ॒యమియ॑క్షంత॒స్త్వోత॑యః . ఇందో॑ సఖి॒త్వము॑శ్మసి .. 9.066.14, 7.2.9.4

ఆ ప॑వస్వ॒ గవి॑ష్టయే మ॒హే సో॑మ నృ॒చక్ష॑సే . ఏంద్ర॑స్య జ॒ఠరే॑ విశ .. 9.066.15, 7.2.9.5

మ॒హాఀ అ॑సి సోమ॒ జ్యేష్ఠ॑ ఉ॒గ్రాణా॑మింద॒ ఓజి॑ష్ఠః . యుధ్వా॒ సంఛశ్వ॑జ్జిగేథ .. 9.066.16, 7.2.010.01

య ఉ॒గ్రేభ్య॑శ్చి॒దోజీ॑యాం॒ఛూరే॑భ్యశ్చి॒చ్ఛూర॑తరః . భూ॒రి॒దాభ్య॑శ్చి॒న్మంహీ॑యాన్ .. 9.066.17, 7.2.010.02

త్వం సో॑మ॒ సూర॒ ఏష॑స్తో॒కస్య॑ సా॒తా త॒నూనాం॑ . వృ॒ణీ॒మహే॑ స॒ఖ్యాయ॑ వృణీ॒మహే॒ యుజ్యా॑య .. 9.066.18, 7.2.010.03

అగ్న॒ ఆయూం॑షి పవస॒ ఆ సు॒వోర్జ॒మిషం॑ చ నః . ఆ॒రే బా॑ధస్వ దు॒చ్ఛునాం॑ .. 9.066.19, 7.2.010.04

అ॒గ్నిర్ఋషిః॒ పవ॑మానః॒ పాంచ॑జన్యః పు॒రోహి॑తః . తమీ॑మహే మహాగ॒యం .. 9.066.20, 7.2.010.05

అగ్నే॒ పవ॑స్వ॒ స్వపా॑ అ॒స్మే వర్చః॑ సు॒వీర్యం॑ . దధ॑ద్ర॒యిం మయి॒ పోషం॑ .. 9.066.21, 7.2.011.01

పవ॑మానో॒ అతి॒ స్రిధో॒ఽభ్య॑ర్షతి సుష్టు॒తిం . సూరో॒ న వి॒శ్వద॑ర్శతః .. 9.066.22, 7.2.011.02

స మ॑ర్మృజా॒న ఆ॒యుభిః॒ ప్రయ॑స్వా॒న్ప్రయ॑సే హి॒తః . ఇందు॒రత్యో॑ విచక్ష॒ణః .. 9.066.23, 7.2.011.03

పవ॑మాన ఋ॒తం బృ॒హచ్ఛు॒క్రం జ్యోతి॑రజీజనత్ . కృ॒ష్ణా తమాం॑సి॒ జంఘ॑నత్ .. 9.066.24, 7.2.011.04

పవ॑మానస్య॒ జంఘ్న॑తో॒ హరే॑శ్చం॒ద్రా అ॑సృక్షత . జీ॒రా అ॑జి॒రశో॑చిషః .. 9.066.25, 7.2.011.05

పవ॑మానో ర॒థీత॑మః శు॒భ్రేభిః॑ శు॒భ్రశ॑స్తమః . హరి॑శ్చంద్రో మ॒రుద్గ॑ణః .. 9.066.26, 7.2.012.01

పవ॑మానో॒ వ్య॑శ్నవద్ర॒శ్మిభి॑ర్వాజ॒సాత॑మః . దధ॑త్స్తో॒త్రే సు॒వీర్యం॑ .. 9.066.27, 7.2.012.02

ప్ర సు॑వా॒న ఇందు॑రక్షాః ప॒విత్ర॒మత్య॒వ్యయం॑ . పు॒నా॒న ఇందు॒రింద్ర॒మా .. 9.066.28, 7.2.012.03

ఏ॒ష సోమో॒ అధి॑ త్వ॒చి గవాం॑ క్రీళ॒త్యద్రి॑భిః . ఇంద్రం॒ మదా॑య॒ జోహు॑వత్ .. 9.066.29, 7.2.012.04

యస్య॑ తే ద్యు॒మ్నవ॒త్పయః॒ పవ॑మా॒నాభృ॑తం ది॒వః . తేన॑ నో మృళ జీ॒వసే॑ .. 9.066.30, 7.2.012.05

[67] త్వంసోమాసీతి ద్వాత్రింశదృచస్య సూక్తస్య ఆద్యానాంసప్తానాంతృచానాంభరద్వాజకశ్యపగోతమాత్రివిశ్వామిత్ర జమదగ్నివసిష్ఠా ఋషయః శిష్టానామాంగిరసః పవిత్రఋషిః (అత్రవసిష్ఠోవాపవిత్రవసిష్ఠౌవేతివిపక్షౌ) పవమానః సోమోదేవతా దశమ్యాదితిసృణాంపూషావా యత్తేపవిత్రమిత్యాదిపంచానామగ్నిః అంత్యయోర్ద్వయోః పావమాన్యధేతాగాయత్రీ షోడశ్యాద్యాస్తిస్రోద్విపదాగాయత్ర్యః త్రింశీపురఉష్ణిక్ సప్తవింశ్యేకత్రింశీద్వాత్రింశ్యోనుష్టుభః .(పంచవింశ్యాదితిసృణాంక్రమాత్సవితాగ్నిసవితారౌవిశ్వేదేవాఇతిదేవతాఅగ్నినాసహ వికల్పంతే) .

త్వం సో॑మాసి ధార॒యుర్మం॒ద్ర ఓజి॑ష్ఠో అధ్వ॒రే . పవ॑స్వ మంహ॒యద్ర॑యిః .. 9.067.01, 7.2.013.01

త్వం సు॒తో నృ॒మాద॑నో దధ॒న్వాన్మ॑త్స॒రింత॑మః . ఇంద్రా॑య సూ॒రిరంధ॑సా .. 9.067.02, 7.2.013.02

త్వం సు॑ష్వా॒ణో అద్రి॑భిర॒భ్య॑ర్ష॒ కని॑క్రదత్ . ద్యు॒మంతం॒ శుష్మ॑ముత్త॒మం .. 9.067.03, 7.2.013.03

ఇందు॑ర్హిన్వా॒నో అ॑ర్షతి తి॒రో వారా॑ణ్య॒వ్యయా॑ . హరి॒ర్వాజ॑మచిక్రదత్ .. 9.067.04, 7.2.013.04

ఇందో॒ వ్యవ్య॑మర్షసి॒ వి శ్రవాం॑సి॒ వి సౌభ॑గా . వి వాజాం॑త్సోమ॒ గోమ॑తః .. 9.067.05, 7.2.013.05

ఆ న॑ ఇందో శత॒గ్వినం॑ ర॒యిం గోమం॑తమ॒శ్వినం॑ . భరా॑ సోమ సహ॒స్రిణం॑ .. 9.067.06, 7.2.014.01

పవ॑మానాస॒ ఇంద॑వస్తి॒రః ప॒విత్ర॑మా॒శవః॑ . ఇంద్రం॒ యామే॑భిరాశత .. 9.067.07, 7.2.014.02

క॒కు॒హః సో॒మ్యో రస॒ ఇందు॒రింద్రా॑య పూ॒ర్వ్యః . ఆ॒యుః ప॑వత ఆ॒యవే॑ .. 9.067.08, 7.2.014.03

హి॒న్వంతి॒ సూర॒ముస్ర॑యః॒ పవ॑మానం మధు॒శ్చుతం॑ . అ॒భి గి॒రా సమ॑స్వరన్ .. 9.067.09, 7.2.014.04

అ॒వి॒తా నో॑ అ॒జాశ్వః॑ పూ॒షా యామ॑నియామని . ఆ భ॑క్షత్క॒న్యా॑సు నః .. 9.067.10, 7.2.014.05

అ॒యం సోమః॑ కప॒ర్దినే॑ ఘృ॒తం న ప॑వతే॒ మధు॑ . ఆ భ॑క్షత్క॒న్యా॑సు నః .. 9.067.11, 7.2.015.01

అ॒యం త॑ ఆఘృణే సు॒తో ఘృ॒తం న ప॑వతే॒ శుచి॑ . ఆ భ॑క్షత్క॒న్యా॑సు నః .. 9.067.12, 7.2.015.02

వా॒చో జం॒తుః క॑వీ॒నాం పవ॑స్వ సోమ॒ ధార॑యా . దే॒వేషు॑ రత్న॒ధా అ॑సి .. 9.067.13, 7.2.015.03

ఆ క॒లశే॑షు ధావతి శ్యే॒నో వర్మ॒ వి గా॑హతే . అ॒భి ద్రోణా॒ కని॑క్రదత్ .. 9.067.14, 7.2.015.04

పరి॒ ప్ర సో॑మ తే॒ రసోఽస॑ర్జి క॒లశే॑ సు॒తః . శ్యే॒నో న త॒క్తో అ॑ర్షతి .. 9.067.15, 7.2.015.05

పవ॑స్వ సోమ మం॒దయ॒న్నింద్రా॑య॒ మధు॑మత్తమః .. 9.067.16, 7.2.016.01

అసృ॑గ్రందే॒వవీ॑తయే వాజ॒యంతో॒ రథా॑ ఇవ .. 9.067.17, 7.2.016.02

తే సు॒తాసో॑ మ॒దింత॑మాః శు॒క్రా వా॒యుమ॑సృక్షత .. 9.067.18, 7.2.016.03

గ్రావ్ణా॑ తు॒న్నో అ॒భిష్టు॑తః ప॒విత్రం॑ సోమ గచ్ఛసి . దధ॑త్స్తో॒త్రే సు॒వీర్యం॑ .. 9.067.19, 7.2.016.04

ఏ॒ష తు॒న్నో అ॒భిష్టు॑తః ప॒విత్ర॒మతి॑ గాహతే . ర॒క్షో॒హా వార॑మ॒వ్యయం॑ .. 9.067.20, 7.2.016.05

యదంతి॒ యచ్చ॑ దూర॒కే భ॒యం విం॒దతి॒ మామి॒హ . పవ॑మాన॒ వి తజ్జ॑హి .. 9.067.21, 7.2.017.01

పవ॑మానః॒ సో అ॒ద్య నః॑ ప॒విత్రే॑ణ॒ విచ॑ర్షణిః . యః పో॒తా స పు॑నాతు నః .. 9.067.22, 7.2.017.02

యత్తే॑ ప॒విత్ర॑మ॒ర్చిష్యగ్నే॒ విత॑తమం॒తరా . బ్రహ్మ॒ తేన॑ పునీహి నః .. 9.067.23, 7.2.017.03

యత్తే॑ ప॒విత్ర॑మర్చి॒వదగ్నే॒ తేన॑ పునీహి నః . బ్ర॒హ్మ॒స॒వైః పు॑నీహి నః .. 9.067.24, 7.2.017.04

ఉ॒భాభ్యాం॑ దేవ సవితః ప॒విత్రే॑ణ స॒వేన॑ చ . మాం పు॑నీహి వి॒శ్వతః॑ .. 9.067.25, 7.2.017.05

త్రి॒భిష్ట్వం దే॑వ సవిత॒ర్వర్షి॑ష్ఠైః సోమ॒ ధామ॑భిః . అగ్నే॒ దక్షైః॑ పునీహి నః .. 9.067.26, 7.2.018.01

పు॒నంతు॒ మాం దే॑వజ॒నాః పు॒నంతు॒ వస॑వో ధి॒యా . విశ్వే॑ దేవాః పునీ॒త మా॒ జాత॑వేదః పునీ॒హి మా॑ .. 9.067.27, 7.2.018.02

ప్ర ప్యా॑యస్వ॒ ప్ర స్యం॑దస్వ॒ సోమ॒ విశ్వే॑భిరం॒శుభిః॑ . దే॒వేభ్య॑ ఉత్త॒మం హ॒విః .. 9.067.28, 7.2.018.03

ఉప॑ ప్రి॒యం పని॑ప్నతం॒ యువా॑నమాహుతీ॒వృధం॑ . అగ॑న్మ॒ బిభ్ర॑తో॒ నమః॑ .. 9.067.29, 7.2.018.04

అ॒లాయ్య॑స్య పర॒శుర్న॑నాశ॒ తమా ప॑వస్వ దేవ సోమ . ఆ॒ఖుం చి॑దే॒వ దే॑వ సోమ .. 9.067.30, 7.2.018.05

యః పా॑వమా॒నీర॒ధ్యేత్యృషి॑భిః॒ సంభృ॑తం॒ రసం॑ . సర్వం॒ స పూ॒తమ॑శ్నాతి స్వది॒తం మా॑త॒రిశ్వ॑నా .. 9.067.31, 7.2.018.06

పా॒వ॒మా॒నీర్యో అ॒ధ్యేత్యృషి॑భిః॒ సంభృ॑తం॒ రసం॑ . తస్మై॒ సర॑స్వతీ దుహే క్షీ॒రం స॒ర్పిర్మధూ॑ద॒కం .. 9.067.32, 7.2.018.07

పరిశిష్టం [ఋగ్వేద మండల 9, 67 సూక్తస్యానంతరం][ఋగ్వేద అష్టక 7, అధ్యాయ 2, 18 వర్గానంతరం]పావమానీః

పా॒వ॒మా॒నీ. స్స్వ॒స్త్యయ॑నీ.-స్సు॒దుఘా॒ హి ఘృ॑త॒శ్చుతః॑. ఋషి॑భి॒. స్సంభృ॑తో॒ రసో॑- బ్రాహ్మ॒ణే.ష్వ॒మృతం॑ హి॒తం..

పా॒వ॒మా॒నీ. ర్ది॑శంతు న ఇ॒మం లో॒క. మథో॑, అ॒ముం. కామా॒. న్త్సమ॑ర్ధయంతు నో-దే॒వీ. ర్దే॒వై. స్స॒మాహి॑తాః..

యేన॑ దే॒వాః ప॒విత్రే॑ణా॒-ఽఽత్మానం॑ పు॒నతే॒ సదా॑. తేన॑ స॒హస్ర॑ధారేణ- పావమా॒న్యః పు॑నంతు మాం..

ప్రా॒జా॒ప॒త్యం ప॒విత్రం॑- శ॒తోద్యా॑మం హిర॒ణ్మయం॑. తేన॑ బ్రహ్మ॒విదో॑ వ॒యం- పూ॒తం బ్రహ్మ॑ పునీమహే..

ఇంద్ర॑. స్సునీ॒తీ స॒హ మా॑ పునాతు॒- సోమ॑. స్స్వ॒స్త్యా వరు॑ణ. స్స॒మీచ్యా॑. య॒మో రాజా॑ ప్రమృ॒ణాభి॑: పునాతు మా- జా॒తవే॑దా మూ॒ర్జయం॑త్యా పునాతు..

ఋ॒ష॒య॒.స్తు త॑ప.స్తే॒పు॒.-స్స॒ర్వే స్వ॑ర్గజి॒గీష॑వః. త॒ప॒స॒.స్త॒ప॒సో॒ఽగ్రియ॑.న్తు-పా॒వమా॑నీర్ ఋ॒చోఽబ్రు॑వన్న్..

య.న్మే॒ గర్భే॒ వస॑తః పా॒ప. ము॒గ్రం- య.జ్జా॑యమా॒నస్య॑ చ॒ కించి॑.దన్యత్. జా॒తస్య॑ చ॒ య.చ్చా॑ఽపి చ॒ వర్ధ॑తో మే॒- తత్పా॑వమా॒నీభి॑. ర॒హం పు॑నామి..

మా॒తా॒పి॒త్రో.ర్య॒.న్న కృ॑తం॒ వచో॑ మే॒- య.త్స్థా॑వ॒ర.ఞ్జం॒గమ॑. మాబ॒భూవ॑. విశ్వ॑స్య॒ తత్ప్ర॑హృషి॒తం వచో॑ మే॒- తత్పా॑వమా॒నీభి॑. ర॒హం పు॑నామి..

గోఘ్నా॒. త్తస్క॑రత్వా॒-త్స్త్రీవ॑ధా॒. ద్యచ్చ॒ కిల్బి॑షం. పా॒ప॒కంచ॒ చర॑ణేభ్య॒.- స్తత్పా॑వమా॒నీభి॑. ర॒హం పు॑నామి..

బ్రహ్మ॑వధా॒. త్సురా॑పానా॒.త్స్వ॑ర్ణస్తేయా॒-ద్వృష॑లి గమన మైథున సంగ॒మాత్. గు॒రో॒.ర్దా॒రాఽధి॒గమ॑నా.చ్చ॒- తత్పా॑వమా॒నీభి॑. ర॒హం పు॑నామి..

బాల॑ఘ్నా॒. న్మాతృ॑పితృవధా॒. ద్భూమి॑తస్కరా॒-త్సర్వ॑వర్ణ గమనమైథున సంగ॒మాత్. పా॒పేభ్య॑శ్చ ప్ర॒తిగ్ర॑హా॒.-త్సద్య॑: ప్రహరతి॒ సర్వ॑దుష్కృత॒-న్తత్పా॑వమా॒నీభి॑. ర॒హం పు॑నామి..

క్రయ॑విక్రయా॒. ద్యోని॑దోషా॒.-ద్భక్షా॒. ద్భోజ్యా॑. త్ప్ర॒తిగ్ర॑హాత్. అ॒సం॒భో॒జ॒నా.చ్చా॑ఽపి నృ॒శంస॒.-న్తత్పా॑వమా॒నీభి॑. ర॒హం పు॑నామి..

దుర్య॑ష్ట॒. న్దుర॑ధీతం॒ పాపం॒- యచ్చా॑జ్ఞాన॒తోఽకృ॑తం. అ॒యా॒జి॒తాశ్చా॒ఽసంయా॑జ్యా॒.-స్తత్పా॑వమా॒నీభి॑. ర॒హం పు॑నామి..

అ॒మం॒త్ర॒.మన్నం॑ యత్కిం॒చి॒.-ద్ధూ॒యతే॑ చ హు॒తాశ॑నే. సం॒వ॒త్స॒రకృ॑తం పాప॒-.న్తత్పా॑వమా॒నీభి॑. ర॒హం పు॑నామి..

ఋ॒తస్య॒ యోన॑యోఽమృ॒తస్య॒ ధామ॒- విశ్వా॑ దే॒వేభ్య॒: పుణ్య॑గంధాః. తా॒ న॒ ఆప॒: ప్ర వహం॑తు పా॒పం॒- శు॒ద్ధా గ॑చ్ఛామి సు॒కృతా॑.ము లో॒క- న్తత్పా॑వమా॒నీభి॑. ర॒హం పు॑నామి..

పా॒వ॒మా॒నీ. స్స్వ॒స్త్యయ॑నీ॒.-ర్యాభి॑. ర్గచ్ఛతి నాంద॒నం. పుణ్యాం॑శ్చ భ॒క్షా. న్భ॑క్షయ-త్యమృత॒త్వ.ఞ్చ॑ గచ్ఛతి..

పా॒వ॒మా॒నీః పి॒తౄ.న్దే॒వా.-న్ధ్యా॒యే. ద్య॑శ్చ స॒రస్వ॑తీం. పితౄం॑.స్త॒స్యోప॑ వర్తే॒త॒- క్షీ॒రం స॒ర్పి. ర్మధూ॑ద॒కం..

పా॒వ॒మా॒నం ప॑రం బ్ర॒హ్మ॒- శు॒క్ర.ఞ్జ్యో॑తి. స్స॒నాత॑నం. ఋషీం॑.స్త॒స్యోప॑ తిష్ఠే॒త॒- క్షీ॒రం స॒ర్పి. ర్మ.ధూ॑ద॒కం..

పా॒వ॒మా॒నం ప॑రం బ్ర॒హ్మ॒- యే॒ పఠం॑తి మ॒నీషి॑ణః. సప్త॑జ॒న్మ భ॑వే.ద్వి॒ప్రో॒- ధ॒నాఢ్యో॑ వేద॒పార॑గః..

దశో॑త్త॒రా.ణ్యృ॑చాం.శ్చై॒వ॒- పా॒వమా॑నీ. శ్శ॒తాని॑ షట్. ఏ॒త॒జ్జు॒హ్వ॒.న్జ॒పే॒. న్మంత్ర॑-ఙ్ఘో॒రమృ॑త్యుభ॒యం హ॑రేత్..

ఏ॒త.త్పు॒ణ్యం పా॑పహ॒రం- రో॒గ.మృ॑త్యు.భ॒యాప॑హం. పఠ॑తాం॒. శృణ్వ॑తా.ఞ్చై॒వ॒- ద॒దాతి॑ పర॒మా.ఙ్గ॑తిం..

28. మమాజ్ఞే ఇతి సూక్తం

మమాగ్నఇతి నవర్చస్య సూక్తస్యాంగిరసోవిహవ్యో విశ్వేదేవాస్త్రిష్టుబంత్యాజగతీ .

మమా॑గ్నే॒ వర్చో॑ విహ॒వేష్వ॑స్తు వ॒యం త్వేంధా॑నాస్త॒న్వం॑ పుషేమ . మహ్యం॑ నమంతాం ప్ర॒దిశ॒శ్చత॑స్ర॒స్త్వయాధ్య॑క్షేణ॒ పృత॑నా జయేమ .. 10.128.01, 8.7.015.01

మమ॑ దే॒వా వి॑హ॒వే సం॑తు॒ సర్వ॒ ఇంద్ర॑వంతో మ॒రుతో॒ విష్ణు॑ర॒గ్నిః . మమాం॒తరి॑క్షము॒రులో॑కమస్తు॒ మహ్యం॒ వాతః॑ పవతాం॒ కామే॑ అ॒స్మిన్ .. 10.128.02, 8.7.015.02

మయి॑ దే॒వా ద్రవి॑ణ॒మా య॑జంతాం॒ మయ్యా॒శీర॑స్తు॒ మయి॑ దే॒వహూ॑తిః . దైవ్యా॒ హోతా॑రో వనుషంత॒ పూర్వేఽరి॑ష్టాః స్యామ త॒న్వా॑ సు॒వీరాః॑ .. 10.128.03, 8.7.015.03

మహ్యం॑ యజంతు॒ మమ॒ యాని॑ హ॒వ్యాకూ॑తిః స॒త్యా మన॑సో మే అస్తు . ఏనో॒ మా ని గాం॑ కత॒మచ్చ॒నాహం విశ్వే॑ దేవాసో॒ అధి॑ వోచతా నః .. 10.128.04, 8.7.015.04

దేవీః॑ షళుర్వీరు॒రు నః॑ కృణోత॒ విశ్వే॑ దేవాస ఇ॒హ వీ॑రయధ్వం . మా హా॑స్మహి ప్ర॒జయా॒ మా త॒నూభి॒ర్మా ర॑ధామ ద్విష॒తే సో॑మ రాజన్ .. 10.128.05, 8.7.015.05

అగ్నే॑ మ॒న్యుం ప్ర॑తిను॒దన్పరే॑షా॒మద॑బ్ధో గో॒పాః పరి॑ పాహి న॒స్త్వం . ప్ర॒త్యంచో॑ యంతు ని॒గుతః॒ పున॒స్తే॒3॒॑ఽమైషాం॑ చి॒త్తం ప్ర॒బుధాం॒ వి నే॑శత్ .. 10.128.06, 8.7.016.01

ధా॒తా ధా॑తౄ॒ణాం భువ॑నస్య॒ యస్పతి॑ర్దే॒వం త్రా॒తార॑మభిమాతిషా॒హం . ఇ॒మం య॒జ్ఞమ॒శ్వినో॒భా బృహ॒స్పతి॑ర్దే॒వాః పాం॑తు॒ యజ॑మానం న్య॒ర్థాత్ .. 10.128.07, 8.7.016.02

ఉ॒రు॒వ్యచా॑ నో మహి॒షః శర్మ॑ యంసద॒స్మిన్హవే॑ పురుహూ॒తః పు॑రు॒క్షుః . స నః॑ ప్ర॒జాయై॑ హర్యశ్వ మృళ॒యేంద్ర॒ మా నో॑ రీరిషో॒ మా పరా॑ దాః .. 10.128.08, 8.7.016.03

యే నః॑ స॒పత్నా॒ అప॒ తే భ॑వంత్వింద్రా॒గ్నిభ్యా॒మవ॑ బాధామహే॒ తాన్ . వస॑వో రు॒ద్రా ఆ॑ది॒త్యా ఉ॑పరి॒స్పృశం॑ మో॒గ్రం చేత్తా॑రమధిరా॒జమ॑క్రన్ .. 10.128.09, 8.7.016.04

పరిశిష్టం [ఋగ్వేద మండల 10.128 సూక్తస్యానంతరం][ఋగ్వేద అష్టక 8, అధ్యాయ 7, 16 వర్గానంతరం]

అ॒ర్వాంచ॒. మింద్ర॑. మ॒ముతో॑ హవామహే॒- యో గో॒జి. ద్ధ॑న॒జి. ద॑శ్వ॒జి.ద్యః. ఇ॒మ.న్నో॑ హ॒వ్యం వి॑హ॒వే జు॑షస్వా॒-ఽస్య కు॑ల్మో హరివో మే॒దిన॑.న్త్వా..

29. పూర్ణాహుతి మంత్రాణి

సముద్రాదూర్మిరిత్యేకాదశర్చస్య సూక్తస్య గౌతమోవామదేవోగ్నిస్త్రిష్టుబంత్యాజగతీ . (సూర్యోవాపోవాగావోవాఘృతస్తుతిర్వాదేవతా) .

స॒ము॒ద్రాదూ॒ర్మిర్మధు॑మాఀ॒ ఉదా॑ర॒దుపాం॒శునా॒ సమ॑మృత॒త్వమా॑నట్ . ఘృ॒తస్య॒ నామ॒ గుహ్యం॒ యదస్తి॑ జి॒హ్వా దే॒వానా॑మ॒మృత॑స్య॒ నాభిః॑ .. 4.058.01, 3.8.010.01

వ॒యం నామ॒ ప్ర బ్ర॑వామా ఘృ॒తస్యా॒స్మిన్య॒జ్ఞే ధా॑రయామా॒ నమో॑భిః . ఉప॑ బ్ర॒హ్మా శృ॑ణవచ్ఛ॒స్యమా॑నం॒ చతుః॑శృంగోఽవమీద్గౌ॒ర ఏ॒తత్ .. 4.058.02, 3.8.010.02

చ॒త్వారి॒ శృంగా॒ త్రయో॑ అస్య॒ పాదా॒ ద్వే శీ॒ర్షే స॒ప్త హస్తా॑సో అస్య . త్రిధా॑ బ॒ద్ధో వృ॑ష॒భో రో॑రవీతి మ॒హో దే॒వో మర్త్యాఀ॒ ఆ వి॑వేశ .. 4.058.03, 3.8.010.03

త్రిధా॑ హి॒తం ప॒ణిభి॑ర్గు॒హ్యమా॑నం॒ గవి॑ దే॒వాసో॑ ఘృ॒తమన్వ॑విందన్ . ఇంద్ర॒ ఏకం॒ సూర్య॒ ఏకం॑ జజాన వే॒నాదేకం॑ స్వ॒ధయా॒ నిష్ట॑తక్షుః .. 4.058.04, 3.8.010.04

ఏ॒తా అ॑ర్షంతి॒ హృద్యా॑త్సము॒ద్రాచ్ఛ॒తవ్ర॑జా రి॒పుణా॒ నావ॒చక్షే॑ . ఘృ॒తస్య॒ ధారా॑ అ॒భి చా॑కశీమి హిర॒ణ్యయో॑ వేత॒సో మధ్య॑ ఆసాం .. 4.058.05, 3.8.010.05

స॒మ్యక్స్ర॑వంతి స॒రితో॒ న ధేనా॑ అం॒తర్హృ॒దా మన॑సా పూ॒యమా॑నాః . ఏ॒తే అ॑ర్షంత్యూ॒ర్మయో॑ ఘృ॒తస్య॑ మృ॒గా ఇ॑వ క్షిప॒ణోరీష॑మాణాః .. 4.058.06, 3.8.011.01

సింధో॑రివ ప్రాధ్వ॒నే శూ॑ఘ॒నాసో॒ వాత॑ప్రమియః పతయంతి య॒హ్వాః . ఘృ॒తస్య॒ ధారా॑ అరు॒షో న వా॒జీ కాష్ఠా॑ భిం॒దన్నూ॒ర్మిభిః॒ పిన్వ॑మానః .. 4.058.07, 3.8.011.02

అ॒భి ప్ర॑వంత॒ సమ॑నేవ॒ యోషాః॑ కల్యా॒ణ్య1॒॑ః స్మయ॑మానాసో అ॒గ్నిం . ఘృ॒తస్య॒ ధారాః॑ స॒మిధో॑ నసంత॒ తా జు॑షా॒ణో హ॑ర్యతి జా॒తవే॑దాః .. 4.058.08, 3.8.011.03

క॒న్యా॑ ఇవ వహ॒తుమేత॒వా ఉ॑ అం॒జ్యం॑జా॒నా అ॒భి చా॑కశీమి . యత్ర॒ సోమః॑ సూ॒యతే॒ యత్ర॑ య॒జ్ఞో ఘృ॒తస్య॒ ధారా॑ అ॒భి తత్ప॑వంతే .. 4.058.09, 3.8.011.04

అ॒భ్య॑ర్షత సుష్టు॒తిం గవ్య॑మా॒జిమ॒స్మాసు॑ భ॒ద్రా ద్రవి॑ణాని ధత్త . ఇ॒మం య॒జ్ఞం న॑యత దే॒వతా॑ నో ఘృ॒తస్య॒ ధారా॒ మధు॑మత్పవంతే .. 4.058.10, 3.8.011.05

ధామం॑తే॒ విశ్వం॒ భువ॑న॒మధి॑ శ్రి॒తమం॒తః స॑ము॒ద్రే హృ॒ద్య1॒॑న్తరాయు॑షి . అ॒పామనీ॑కే సమి॒థే య ఆభృ॑త॒స్తమ॑శ్యామ॒ మధు॑మంతం త ఊ॒ర్మిం .. 4.058.11, 3.8.011.06

30. న తమంహో ఇతి సూక్తం

నతమిత్యష్టర్చస్య సూక్తస్య శైలూషిః కుల్మలబర్హిషో విశ్వేదేవాఉపరిష్టాద్బృహత్యంత్యాత్రిష్టుప్ . (అత్రవామదేవ్యహోముక్పాక్షికఋషిః . కుల్మలబర్హిషఇత్యదంతం ప్రాతిపదికం) .

న తమంహో॒ న దు॑రి॒తం దేవా॑సో అష్ట॒ మర్త్యం॑ . స॒జోష॑సో॒ యమ॑ర్య॒మా మి॒త్రో నయం॑తి॒ వరు॑ణో॒ అతి॒ ద్విషః॑ .. 10.126.01, 8.7.013.01

తద్ధి వ॒యం వృ॑ణీ॒మహే॒ వరు॑ణ॒ మిత్రార్య॑మన్ . యేనా॒ నిరంహ॑సో యూ॒యం పా॒థ నే॒థా చ॒ మర్త్య॒మతి॒ ద్విషః॑ .. 10.126.02, 8.7.013.02

తే నూ॒నం నో॒ఽయమూ॒తయే॒ వరు॑ణో మి॒త్రో అ॑ర్య॒మా . నయి॑ష్ఠా ఉ నో నే॒షణి॒ పర్షి॑ష్ఠా ఉ నః ప॒ర్షణ్యతి॒ ద్విషః॑ .. 10.126.03, 8.7.013.03

యూ॒యం విశ్వం॒ పరి॑ పాథ॒ వరు॑ణో మి॒త్రో అ॑ర్య॒మా . యు॒ష్మాకం॒ శర్మ॑ణి ప్రి॒యే స్యామ॑ సుప్రణీత॒యోఽతి॒ ద్విషః॑ .. 10.126.04, 8.7.013.04

ఆ॒ది॒త్యాసో॒ అతి॒ స్రిధో॒ వరు॑ణో మి॒త్రో అ॑ర్య॒మా . ఉ॒గ్రం మ॒రుద్భీ॑ రు॒ద్రం హు॑వే॒మేంద్ర॑మ॒గ్నిం స్వ॒స్తయేఽతి॒ ద్విషః॑ .. 10.126.05, 8.7.013.05

నేతా॑ర ఊ॒ షు ణ॑స్తి॒రో వరు॑ణో మి॒త్రో అ॑ర్య॒మా . అతి॒ విశ్వా॑ని దురి॒తా రాజా॑నశ్చర్షణీ॒నామతి॒ ద్విషః॑ .. 10.126.06, 8.7.013.06

శు॒నమ॒స్మభ్య॑మూ॒తయే॒ వరు॑ణో మి॒త్రో అ॑ర్య॒మా . శర్మ॑ యచ్ఛంతు స॒ప్రథ॑ ఆది॒త్యాసో॒ యదీమ॑హే॒ అతి॒ ద్విషః॑ .. 10.126.07, 8.7.013.07

యథా॑ హ॒ త్యద్వ॑సవో గౌ॒ర్యం॑ చిత్ప॒ది షి॒తామముం॑చతా యజత్రాః . ఏ॒వో ష్వ1॒॑స్మన్ముం॑చతా॒ వ్యంహః॒ ప్ర తా॑ర్యగ్నే ప్రత॒రం న॒ ఆయుః॑ .. 10.126.08, 8.7.013.08

31. తే వదన్ ఇతి సూక్తం

తేవదన్నితి సప్తర్చస్య సూక్తస్య బ్రహ్మజాయాజుహూర్విశ్వేదేవాస్త్రిష్టుబంత్యేద్వేఅనుష్టుభౌ . (బ్రాహ్మోవోర్ధ్వనాభఋషిః) .

తే॑ఽవదన్ప్రథ॒మా బ్ర॑హ్మకిల్బి॒షేఽకూ॑పారః సలి॒లో మా॑త॒రిశ్వా॑ . వీ॒ళుహ॑రా॒స్తప॑ ఉ॒గ్రో మ॑యో॒భూరాపో॑ దే॒వీః ప్ర॑థమ॒జా ఋ॒తేన॑ .. 10.109.01, 8.6.7.1

సోమో॒ రాజా॑ ప్రథ॒మో బ్ర॑హ్మజా॒యాం పునః॒ ప్రాయ॑చ్ఛ॒దహృ॑ణీయమానః . అ॒న్వ॒ర్తి॒తా వరు॑ణో మి॒త్ర ఆ॑సీద॒గ్నిర్హోతా॑ హస్త॒గృహ్యా ని॑నాయ .. 10.109.02, 8.6.7.2

హస్తే॑నై॒వ గ్రా॒హ్య॑ ఆ॒ధిర॑స్యా బ్రహ్మజా॒యేయమితి॒ చేదవో॑చన్ . న దూ॒తాయ॑ ప్ర॒హ్యే॑ తస్థ ఏ॒షా తథా॑ రా॒ష్ట్రం గు॑పి॒తం క్ష॒త్రియ॑స్య .. 10.109.03, 8.6.7.3

దే॒వా ఏ॒తస్యా॑మవదంత॒ పూర్వే॑ సప్తఋ॒షయ॒స్తప॑సే॒ యే ని॑షే॒దుః . భీ॒మా జా॒యా బ్రా॑హ్మ॒ణస్యోప॑నీతా దు॒ర్ధాం ద॑ధాతి పర॒మే వ్యో॑మన్ .. 10.109.04, 8.6.7.4

బ్ర॒హ్మ॒చా॒రీ చ॑రతి॒ వేవి॑ష॒ద్విషః॒ స దే॒వానాం॑ భవ॒త్యేక॒మంగం॑ . తేన॑ జా॒యామన్వ॑వింద॒ద్బృహ॒స్పతిః॒ సోమే॑న నీ॒తాం జు॒హ్వం1॒॑ న దే॑వాః .. 10.109.05, 8.6.7.5

పున॒ర్వై దే॒వా అ॑దదుః॒ పున॑ర్మను॒ష్యా॑ ఉ॒త . రాజా॑నః స॒త్యం కృ॑ణ్వా॒నా బ్ర॑హ్మజా॒యాం పున॑ర్దదుః .. 10.109.06, 8.6.7.6

పు॒న॒ర్దాయ॑ బ్రహ్మజా॒యాం కృ॒త్వీ దే॒వైర్ని॑కిల్బి॒షం . ఊర్జం॑ పృథి॒వ్యా భ॒క్త్వాయో॑రుగా॒యముపా॑సతే .. 10.109.07, 8.6.7.7

32. శంవతీ సూక్తం

శంనఇంద్రాగ్నీఇతి పంచదశర్చస్య సూక్తస్య మైత్రావరుణిర్వసిష్ఠోవిశ్వేదేవాస్త్రిష్టుప్ . (అత్రసూక్తేసర్వేపివిశ్వేదేవాః).

శం న॑ ఇంద్రా॒గ్నీ భ॑వతా॒మవో॑భిః॒ శం న॒ ఇంద్రా॒వరు॑ణా రా॒తహ॑వ్యా . శమింద్రా॒సోమా॑ సువి॒తాయ॒ శం యోః శం న॒ ఇంద్రా॑పూ॒షణా॒ వాజ॑సాతౌ .. 7.035.01, 5.3.028.01

శం నో॒ భగః॒ శము॑ నః॒ శంసో॑ అస్తు॒ శం నః॒ పురం॑ధిః॒ శము॑ సంతు॒ రాయః॑ . శం నః॑ స॒త్యస్య॑ సు॒యమ॑స్య॒ శంసః॒ శం నో॑ అర్య॒మా పు॑రుజా॒తో అ॑స్తు .. 7.035.02, 5.3.028.02

శం నో॑ ధా॒తా శము॑ ధ॒ర్తా నో॑ అస్తు॒ శం న॑ ఉరూ॒చీ భ॑వతు స్వ॒ధాభిః॑ . శం రోద॑సీ బృహ॒తీ శం నో॒ అద్రిః॒ శం నో॑ దే॒వానాం॑ సు॒హవా॑ని సంతు .. 7.035.03, 5.3.028.03

శం నో॑ అ॒గ్నిర్జ్యోతి॑రనీకో అస్తు॒ శం నో॑ మి॒త్రావరు॑ణావ॒శ్వినా॒ శం . శం నః॑ సు॒కృతాం॑ సుకృ॒తాని॑ సంతు॒ శం న॑ ఇషి॒రో అ॒భి వా॑తు॒ వాతః॑ .. 7.035.04, 5.3.028.04

శం నో॒ ద్యావా॑పృథి॒వీ పూ॒ర్వహూ॑తౌ॒ శమం॒తరి॑క్షం దృ॒శయే॑ నో అస్తు . శం న॒ ఓష॑ధీర్వ॒నినో॑ భవంతు॒ శం నో॒ రజ॑స॒స్పతి॑రస్తు జి॒ష్ణుః .. 7.035.05, 5.3.028.05

శం న॒ ఇంద్రో॒ వసు॑భిర్దే॒వో అ॑స్తు॒ శమా॑ది॒త్యేభి॒ర్వరు॑ణః సు॒శంసః॑ . శం నో॑ రు॒ద్రో రు॒ద్రేభి॒ర్జలా॑షః॒ శం న॒స్త్వష్టా॒ గ్నాభి॑రి॒హ శృ॑ణోతు .. 7.035.06, 5.3.029.01

శం నః॒ సోమో॑ భవతు॒ బ్రహ్మ॒ శం నః॒ శం నో॒ గ్రావా॑ణః॒ శము॑ సంతు య॒జ్ఞాః . శం నః॒ స్వరూ॑ణాం మి॒తయో॑ భవంతు॒ శం నః॑ ప్ర॒స్వ1॒॑ః శమ్వ॑స్తు॒ వేదిః॑ .. 7.035.07, 5.3.029.02

శం నః॒ సూర్య॑ ఉరు॒చక్షా॒ ఉదే॑తు॒ శం న॒శ్చత॑స్రః ప్ర॒దిశో॑ భవంతు . శం నః॒ పర్వ॑తా ధ్రు॒వయో॑ భవంతు॒ శం నః॒ సింధ॑వః॒ శము॑ సం॒త్వాపః॑ .. 7.035.08, 5.3.029.03

శం నో॒ అది॑తిర్భవతు వ్ర॒తేభిః॒ శం నో॑ భవంతు మ॒రుతః॑ స్వ॒ర్కాః . శం నో॒ విష్ణుః॒ శము॑ పూ॒షా నో॑ అస్తు॒ శం నో॑ భ॒విత్రం॒ శమ్వ॑స్తు వా॒యుః .. 7.035.09, 5.3.029.04

శం నో॑ దే॒వః స॑వి॒తా త్రాయ॑మాణః॒ శం నో॑ భవంతూ॒షసో॑ విభా॒తీః . శం నః॑ ప॒ర్జన్యో॑ భవతు ప్ర॒జాభ్యః॒ శం నః॒ క్షేత్ర॑స్య॒ పతి॑రస్తు శం॒భుః .. 7.035.10, 5.3.029.05

శం నో॑ దే॒వా వి॒శ్వదే॑వా భవంతు॒ శం సర॑స్వతీ స॒హ ధీ॒భిర॑స్తు . శమ॑భి॒షాచః॒ శము॑ రాతి॒షాచః॒ శం నో॑ ది॒వ్యాః పార్థి॑వాః॒ శం నో॒ అప్యాః॑ .. 7.035.11, 5.3.030.01

శం నః॑ స॒త్యస్య॒ పత॑యో భవంతు॒ శం నో॒ అర్వం॑తః॒ శము॑ సంతు॒ గావః॑ . శం న॑ ఋ॒భవః॑ సు॒కృతః॑ సు॒హస్తాః॒ శం నో॑ భవంతు పి॒తరో॒ హవే॑షు .. 7.035.12, 5.3.030.02

శం నో॑ అ॒జ ఏక॑పాద్దే॒వో అ॑స్తు॒ శం నోఽహి॑ర్బు॒ధ్న్య1॒॑ః శం స॑ము॒ద్రః . శం నో॑ అ॒పాం నపా॑త్పే॒రుర॑స్తు॒ శం నః॒ పృశ్ని॑ర్భవతు దే॒వగో॑పా .. 7.035.13, 5.3.030.03

ఆ॒ది॒త్యా రు॒ద్రా వస॑వో జుషంతే॒దం బ్రహ్మ॑ క్రి॒యమా॑ణం॒ నవీ॑యః . శృ॒ణ్వంతు॑ నో ది॒వ్యాః పార్థి॑వాసో॒ గోజా॑తా ఉ॒త యే య॒జ్ఞియా॑సః .. 7.035.14, 5.3.030.04

యే దే॒వానాం॑ య॒జ్ఞియా॑ య॒జ్ఞియా॑నాం॒ మనో॒ర్యజ॑త్రా అ॒మృతా॑ ఋత॒జ్ఞాః . తే నో॑ రాసంతామురుగా॒యమ॒ద్య యూ॒యం పా॑త స్వ॒స్తిభిః॒ సదా॑ నః .. 7.035.15, 5.3.030.05

పరిశిష్టం [ఋగ్వేద మండల 7.035 సూక్తస్యానంతరం][ఋగ్వేద అష్టక 5, అధ్యాయ 3, 30 వర్గానంతరం]

శంవ॑తీ॒: పార॑య. న్త్యే॒తే- తం పృ॑చ్ఛంతి॒ వచో॒ యుజా॑. అ॒.భ్యారం॒తం య॒మాకే॑తుం య ఏ॒వేద. మితి॒ బ్రవ॑న్న్..

భా॒సాకే॑తుం పరి॒స్రుతం॒- భార॑తీ. ర్బ్రహ్మ॒వర్ధ॑నీః. సం॒జా॒నా॒నా మ॒హీ మా॒తా- య ఏ॒వేద. మితి॒ బ్రవ॑త్..

ఇంద్ర॒.స్త.ఙ్కిం వి॒భుం ప్ర॒భుం- భా॒నునే॒యం సర॑స్వతీం. యేన॑ సూర్య॒. మరో॑చయ॒.-ద్యేనే॒మే రోద॑సీ~ ఉ॒భే~..

జు॒షస్వా॑ఽగ్నే అంగిరః- కా॒ణ్వం మేధ్యా॑తిథిం. మా త్వా॒ సోమ॑స్య॒ బర్బృ॑హ.-త్సు॒తస్య॒ మధు॑మత్తమః..

త్వ.మ॑గ్నే॒ అంగి॑ర॒.-శ్శోచ॑స్వ దేవ॒వీత॑మః. ఆ శం॑తమ॒ శంత॑మాభి. ర॒భిష్టి॑భి.- శ్శాం॒తి. స్స్వ॒స్తి.మ॑కుర్వత..

శ.న్న॒: కని॑క్రద. ద్దే॒వః- ప॒ర్జన్యో॑ అ॒భి వ॑ర్షతు. శ.న్నో॒ ద్యావా॑పృథి॒వీ~ శం ప్ర॒జాభ్య॒.- శ్శ.న్న॑ ఏధి ద్వి॒పదే॒ శ.ఞ్చతు॑ష్పదే..

33. అగ్నిసూక్తం (ఋగ్వేద 10.80)

అగ్నిఃసప్తిమితి సప్తర్చస్య సూక్తస్య సౌచీకోగ్నిరగ్నిత్రిష్టుప్ (వైశ్వానరోగ్నిర్వాజంభరః సప్తిరితీమావృషీపాక్షికౌ) .

అ॒గ్నిః సప్తిం॑ వాజంభ॒రం ద॑దాత్య॒గ్నిర్వీ॒రం శ్రుత్యం॑ కర్మనిః॒ష్ఠాం . అ॒గ్నీ రోద॑సీ॒ వి చ॑రత్సమం॒జన్న॒గ్నిర్నారీం॑ వీ॒రకు॑క్షిం॒ పురం॑ధిం .. 10.080.01, 8.3.015.01

అ॒గ్నేరప్న॑సః స॒మిద॑స్తు భ॒ద్రాగ్నిర్మ॒హీ రోద॑సీ॒ ఆ వి॑వేశ . అ॒గ్నిరేకం॑ చోదయత్స॒మత్స్వ॒గ్నిర్వృ॒త్రాణి॑ దయతే పు॒రూణి॑ .. 10.080.02, 8.3.015.02

అ॒గ్నిర్హ॒ త్యం జర॑తః॒ కర్ణ॑మావా॒గ్నిర॒ద్భ్యో నిర॑దహ॒జ్జరూ॑థం . అ॒గ్నిరత్రిం॑ ఘ॒ర్మ ఉ॑రుష్యదం॒తర॒గ్నిర్నృ॒మేధం॑ ప్ర॒జయా॑సృజ॒త్సం .. 10.080.03, 8.3.015.03

అ॒గ్నిర్దా॒ద్ద్రవి॑ణం వీ॒రపే॑శా అ॒గ్నిర్ఋషిం॒ యః స॒హస్రా॑ స॒నోతి॑ . అ॒గ్నిర్ది॒వి హ॒వ్యమా త॑తానా॒గ్నేర్ధామా॑ని॒ విభృ॑తా పురు॒త్రా .. 10.080.04, 8.3.015.04

అ॒గ్నిము॒క్థైర్ఋష॑యో॒ వి హ్వ॑యంతే॒ఽగ్నిం నరో॒ యామ॑ని బాధి॒తాసః॑ . అ॒గ్నిం వయో॑ అం॒తరి॑క్షే॒ పతం॑తో॒ఽగ్నిః స॒హస్రా॒ పరి॑ యాతి॒ గోనాం॑ .. 10.080.05, 8.3.015.05

అ॒గ్నిం విశ॑ ఈళతే॒ మాను॑షీ॒ర్యా అ॒గ్నిం మను॑షో॒ నహు॑షో॒ వి జా॒తాః . అ॒గ్నిర్గాంధ॑ర్వీం ప॒థ్యా॑మృ॒తస్యా॒గ్నేర్గవ్యూ॑తిర్ఘృ॒త ఆ నిష॑త్తా .. 10.080.06, 8.3.015.06

అ॒గ్నయే॒ బ్రహ్మ॑ ఋ॒భవ॑స్తతక్షుర॒గ్నిం మ॒హామ॑వోచామా సువృ॒క్తిం . అగ్నే॒ ప్రావ॑ జరి॒తారం॑ యవి॒ష్ఠాగ్నే॒ మహి॒ ద్రవి॑ణ॒మా య॑జస్వ .. 10.080.07, 8.3.015.07

34. బళిత్థా సూక్తం

బళి॒త్థా తద్వపు॑షే ధాయి దర్శ॒తం దే॒వస్య॒ భర్గః॒ సహ॑సో॒ యతో॒ జని॑ . యదీ॒ముప॒ హ్వర॑తే॒ సాధ॑తే మ॒తిర్ఋ॒తస్య॒ ధేనా॑ అనయంత స॒స్రుతః॑ .. 1.141.01, 2.2.8.1 {ఔచథ్యో దీర్ఘతమాః . అగ్నిః . జగతీ}

పృ॒క్షో వపుః॑ పితు॒మాన్నిత్య॒ ఆ శ॑యే ద్వి॒తీయ॒మా స॒ప్తశి॑వాసు మా॒తృషు॑ . తృ॒తీయ॑మస్య వృష॒భస్య॑ దో॒హసే॒ దశ॑ప్రమతిం జనయంత॒ యోష॑ణః .. 1.141.02, 2.2.8.2 {ఔచథ్యో దీర్ఘతమాః . అగ్నిః . జగతీ}

నిర్యదీం॑ బు॒ధ్నాన్మ॑హి॒షస్య॒ వర్ప॑స ఈశా॒నాసః॒ శవ॑సా॒ క్రంత॑ సూ॒రయః॑ . యదీ॒మను॑ ప్ర॒దివో॒ మధ్వ॑ ఆధ॒వే గుహా॒ సంతం॑ మాత॒రిశ్వా॑ మథా॒యతి॑ .. 1.141.03, 2.2.8.3 {ఔచథ్యో దీర్ఘతమాః . అగ్నిః . జగతీ}

ప్ర యత్పి॒తుః ప॑ర॒మాన్నీ॒యతే॒ పర్యా పృ॒క్షుధో॑ వీ॒రుధో॒ దంసు॑ రోహతి . ఉ॒భా యద॑స్య జ॒నుషం॒ యదిన్వ॑త॒ ఆదిద్యవి॑ష్ఠో అభవద్ఘృ॒ణా శుచిః॑ .. 1.141.04, 2.2.8.4 {ఔచథ్యో దీర్ఘతమాః . అగ్నిః . జగతీ}

ఆదిన్మా॒తౄరావి॑శ॒ద్యాస్వా శుచి॒రహిం॑స్యమాన ఉర్వి॒యా వి వా॑వృధే . అను॒ యత్పూర్వా॒ అరు॑హత్సనా॒జువో॒ ని నవ్య॑సీ॒ష్వవ॑రాసు ధావతే .. 1.141.05, 2.2.8.5 {ఔచథ్యో దీర్ఘతమాః . అగ్నిః . జగతీ}

35. నవగ్రహ మంత్రాణి

.. 1. ఆదిత్యః ..

ఆ కృ॒ష్ణేన॒ రజ॑సా॒ వర్త॑మానో నివే॒శయ॑న్న॒మృతం॒ మర్త్యం॑ చ . హి॒ర॒ణ్యయే॑న సవి॒తా రథే॒నా దే॒వో యా॑తి॒ భువ॑నాని॒ పశ్య॑న్ .. 1.035.02, 1.3.6.2 {ఆంగిరసో హిరణ్యస్తూపః . సవితా . త్రిష్టుప్}

అ॒గ్నిం దూ॒తం వృ॑ణీమహే॒ హోతా॑రం వి॒శ్వవే॑దసం . అ॒స్య య॒జ్ఞస్య॑ సు॒క్రతుం॑ .. 1.012.01, 1.1.022.01 {కాణ్వో మేధాతిథి . అగ్నిః . గాయత్రీ}

కద్రు॒ద్రాయ॒ ప్రచే॑తసే మీ॒ళ్హుష్ట॑మాయ॒ తవ్య॑సే . వో॒చేమ॒ శంత॑మం హృ॒దే .. 1.043.01, 1.3.026.01 {ఘౌరః కణ్వః . రుద్రః . గాయత్రీ}

.. 2. సోమః ..

ఆ ప్యా॑యస్వ॒ సమే॑తు తే వి॒శ్వతః॑ సోమ॒ వృష్ణ్యం॑ . భవా॒ వాజ॑స్య సంగ॒థే .. 1.091.16, 1.6.022.01 {రహూగణో గోతమః . సోమః . గాయత్రీ}

అ॒ప్సు మే॒ సోమో॑ అబ్రవీదం॒తర్విశ్వా॑ని భేష॒జా . అ॒గ్నిం చ॑ వి॒శ్వశం॑భువం .. 10.009.06, 7.6.5.6 {ఆంబరీషః సింధుద్వీపః . ఆపః . గాయత్రీ}

గౌ॒రీర్మి॑మాయ సలి॒లాని॒ తక్ష॒త్యేక॑పదీ ద్వి॒పదీ॒ సా చతు॑ష్పదీ . అ॒ష్టాప॑దీ॒ నవ॑పదీ బభూ॒వుషీ॑ స॒హస్రా॑క్షరా పర॒మే వ్యో॑మన్ .. 1.164.41, 2.3.022.01 {ఔచథ్యో దీర్ఘతమాః . విశ్వదేవాః . జగతీ}

.. 3. అంగారకః ..

అ॒గ్నిర్మూ॒ర్ధా ది॒వః క॒కుత్పతిః॑ పృథి॒వ్యా అ॒యం . అ॒పాం రేతాం॑సి జిన్వతి .. 8.044.16, 6.3.039.01 {ఆంగిరసో విరూపః . అగ్నిః . గాయత్రీ}

స్యో॒నా పృ॑థివి భవానృక్ష॒రా ని॒వేశ॑నీ . యచ్ఛా॑ నః॒ శర్మ॑ స॒ప్రథః॑ .. 1.022.15, 1.2.6.5 {కాణ్వో మేధాతిథి . పృథివీ . గాయత్రీ}

కు॒మా॒రం మా॒తా యు॑వ॒తిః సము॑బ్ధం॒ గుహా॑ బిభర్తి॒ న ద॑దాతి పి॒త్రే . అనీ॑కమస్య॒ న మి॒నజ్జనా॑సః పు॒రః ప॑శ్యంతి॒ నిహి॑తమర॒తౌ .. 5.002.01, 3.8.014.01 {ఆత్రేయఃకుమారః . అగ్నిః . త్రిష్టుప్}

.. 4. బుధః ..

ఉద్బు॑ధ్యధ్వం॒ సమ॑నసః సఖాయః॒ సమ॒గ్నిమిం॑ధ్వం బ॒హవః॒ సనీ॑ళాః . ద॒ధి॒క్రామ॒గ్నిము॒షసం॑ చ దే॒వీమింద్రా॑వ॒తోఽవ॑సే॒ ని హ్వ॑యే వః .. 10.101.01, 8.5.018.01 {సౌమ్యో బుధః . విశ్వేదేవా ఋత్విజో వా . త్రిష్టుప్}

ఇ॒దం విష్ణు॒ర్వి చ॑క్రమే త్రే॒ధా ని ద॑ధే ప॒దం . సమూ॑ళ్హమస్య పాంసు॒రే .. 1.022.17, 1.2.7.2 {కాణ్వో మేధాతిథి . విష్ణుః . గాయత్రీ}

స॒హస్ర॑శీర్షా॒ పురు॑షః సహస్రా॒క్షః స॒హస్ర॑పాత్ . స భూమిం॑ వి॒శ్వతో॑ వృ॒త్వాత్య॑తిష్ఠద్దశాంగు॒లం .. 10.090.01, 8.4.017.01 {నారాయణః . పురుషః . అనుష్టుప్}

.. 5. గురుః ..

బృహ॑స్పతే॒ అతి॒ యద॒ర్యో అర్హా॑ద్ద్యు॒మద్వి॒భాతి॒ క్రతు॑మ॒జ్జనే॑షు . యద్దీ॒దయ॒చ్ఛవ॑స ఋతప్రజాత॒ తద॒స్మాసు॒ ద్రవి॑ణం ధేహి చి॒త్రం .. 2.023.15, 2.6.031.05 {శౌనకో గృత్సమదః . బృహస్పతిః . త్రిష్టుప్}

ఇంద్ర॒ శ్రేష్ఠా॑ని॒ ద్రవి॑ణాని ధేహి॒ చిత్తిం॒ దక్ష॑స్య సుభగ॒త్వమ॒స్మే . పోషం॑ రయీ॒ణామరి॑ష్టిం త॒నూనాం॑ స్వా॒ద్మానం॑ వా॒చః సు॑దిన॒త్వమహ్నాం॑ .. 2.021.06, 2.6.027.06 {శౌనకో గృత్సమదః . ఇంద్రః . త్రిష్టుప్}

బ్రహ్మ॑ణా తే బ్రహ్మ॒యుజా॑ యునజ్మి॒ హరీ॒ సఖా॑యా సధ॒మాద॑ ఆ॒శూ . స్థి॒రం రథం॑ సు॒ఖమిం॑ద్రాధి॒తిష్ఠ॑న్ప్రజా॒నన్వి॒ద్వాఀ ఉప॑ యాహి॒ సోమం॑ .. 3.035.04, 3.2.017.04 {గాథినో విశ్వామిత్రః . ఇంద్రః . త్రిష్టుప్}

.. 6. శుక్రః ..

శు॒క్రం తే॑ అ॒న్యద్య॑జ॒తం తే॑ అ॒న్యద్విషు॑రూపే॒ అహ॑నీ॒ ద్యౌరి॑వాసి . విశ్వా॒ హి మా॒యా అవ॑సి స్వధావో భ॒ద్రా తే॑ పూషన్ని॒హ రా॒తిర॑స్తు .. 6.058.01, 4.8.024.01 {బార్హస్పత్యో భరద్వాజః . పూషా . త్రిష్టుప్}

ఇం॒ద్రా॒ణీమా॒సు నారి॑షు సు॒భగా॑మ॒హమ॑శ్రవం . న॒హ్య॑స్యా అప॒రం చ॒న జ॒రసా॒ మర॑తే॒ పతి॒ర్విశ్వ॑స్మా॒దింద్ర॒ ఉత్త॑రః .. 10.086.11, 8.4.3.1 {ఏంద్రః . వరుణః . పంక్తిః}

ఇంద్రం॑ వో వి॒శ్వత॒స్పరి॒ హవా॑మహే॒ జనే॑భ్యః . అ॒స్మాక॑మస్తు॒ కేవ॑లః .. 1.007.10, 1.1.014.05 {వైశ్వామిత్రో మధుచ్ఛందాః . ఇంద్రః . గాయత్రీ}

.. 7. శనిః ..

శమ॒గ్నిర॒గ్నిభిః॑ కర॒చ్ఛం న॑స్తపతు॒ సూర్యః॑ . శం వాతో॑ వాత్వర॒పా అప॒ స్రిధః॑ .. 8.018.09, 6.1.026.04 {కాణ్వః ఇరింబిఠిః . అగ్నిసూర్యానిలాః . ఉష్ణిక్}

ప్రజా॑పతే॒ న త్వదే॒తాన్య॒న్యో విశ్వా॑ జా॒తాని॒ పరి॒ తా బ॑భూవ . యత్కా॑మాస్తే జుహు॒మస్తన్నో॑ అస్తు వ॒యం స్యా॑మ॒ పత॑యో రయీ॒ణాం .. 10.121.10, 8.7.4.5 {ప్రాజాపత్యో హిరణ్యగర్భః . ప్రజాపతి . త్రిష్టుప్}

య॒మాయ॒ సోమం॑ సునుత య॒మాయ॑ జుహుతా హ॒విః . య॒మం హ॑ య॒జ్ఞో గ॑చ్ఛత్య॒గ్నిదూ॑తో॒ అరం॑కృతః .. 10.014.13, 7.6.016.03 {వైవస్వతో యమః . యమః . అనుష్టుప్}

.. 8. రాహుః ..

కయా॑ నశ్చి॒త్ర ఆ భు॑వదూ॒తీ స॒దావృ॑ధః॒ సఖా॑ . కయా॒ శచి॑ష్ఠయా వృ॒తా .. 4.031.01, 3.6.024.01 {గౌతమో వామదేవః . ఇంద్రః . గాయత్రీ}

ఆయం గౌః పృశ్ని॑రక్రమీ॒దస॑దన్మా॒తరం॑ పు॒రః . పి॒తరం॑ చ ప్ర॒యంత్స్వః॑ .. 10.189.01, 8.8.047.01 {సార్పరాజ్ఞీ . సార్పరాజ్ఞీ సూర్యో వా . గాయత్రీ}

పరం॑ మృత్యో॒ అను॒ పరే॑హి॒ పంథాం॒ యస్తే॒ స్వ ఇత॑రో దేవ॒యానా॑త్ . చక్షు॑ష్మతే శృణ్వ॒తే తే॑ బ్రవీమి॒ మా నః॑ ప్ర॒జాం రీ॑రిషో॒ మోత వీ॒రాన్ .. 10.018.01, 7.6.026.01 {యామాయనః సంకుసుకః . మృత్యుః . త్రిష్టుప్}

.. 9. కేతుః ..

కే॒తుం కృ॒ణ్వన్న॑కే॒తవే॒ పేశో॑ మర్యా అపే॒శసే॑ . సము॒షద్భి॑రజాయథాః .. 1.006.03, 1.1.011.03 {వైశ్వామిత్రో మధుచ్ఛందాః . ఇంద్రః . గాయత్రీ}

బ్రహ్మ॑ జజ్ఞా॒నం ప్ర॑థ॒మం పు॒రస్తా॒ద్వి సీ॑మ॒తః సు॒రుచో॑ వే॒న ఆ॑వః . స బు॒ధ్నియా॑ ఉప॒మా అ॑స్య వి॒ష్ఠాః స॒తశ్చ॒ యోని॒మస॑తశ్చ॒ వివః॑ .. (ఆశ్వలాయన శ్రౌతసూత్ర 4.6.2)

స చి॑త్ర చి॒త్రం చి॒తయం॑తమ॒స్మే చిత్ర॑క్షత్ర చి॒త్రత॑మం వయో॒ధాం . చం॒ద్రం ర॒యిం పు॑రు॒వీరం॑ బృ॒హంతం॒ చంద్ర॑ చం॒ద్రాభి॑ర్గృణ॒తే యు॑వస్వ .. 6.006.07, 4.5.8.7 {బార్హస్పత్యో భరద్వాజః . అగ్నిః . త్రిష్టుప్}

36. అలక్ష్మీనాశన సూక్తం

అరాయీతి పంచర్చస్య సూక్తస్య భారద్వాజః శిరింబిఠోఽలక్ష్మీనాశనో ద్వితీయాతృతీయయోర్బ్రహ్మణస్పతిరంత్యాయా విశ్వేదేవాఅనుష్టుప్ .

అరా॑యి॒ కాణే॒ విక॑టే గి॒రిం గ॑చ్ఛ సదాన్వే . శి॒రింబి॑ఠస్య॒ సత్వ॑భి॒స్తేభి॑ష్ట్వా చాతయామసి .. 10.155.01, 8.8.013.01

చ॒త్తో ఇ॒తశ్చ॒త్తాముతః॒ సర్వా॑ భ్రూ॒ణాన్యా॒రుషీ॑ . అ॒రా॒య్యం॑ బ్రహ్మణస్పతే॒ తీక్ష్ణ॑శృంగోదృ॒షన్ని॑హి .. 10.155.02, 8.8.013.02

అ॒దో యద్దారు॒ ప్లవ॑తే॒ సింధోః॑ పా॒రే అ॑పూరు॒షం . తదా ర॑భస్వ దుర్హణో॒ తేన॑ గచ్ఛ పరస్త॒రం .. 10.155.03, 8.8.013.03

యద్ధ॒ ప్రాచీ॒రజ॑గం॒తోరో॑ మండూరధాణికీః . హ॒తా ఇంద్ర॑స్య॒ శత్ర॑వః॒ సర్వే॑ బుద్బు॒దయా॑శవః .. 10.155.04, 8.8.013.04

పరీ॒మే గామ॑నేషత॒ పర్య॒గ్నిమ॑హృషత . దే॒వేష్వ॑క్రత॒ శ్రవః॒ క ఇ॒మాఀ ఆ ద॑ధర్షతి .. 10.155.05, 8.8.013.05

37. ఆయుష్య సూక్తం

ఇమంస్తోమమితి షోడశర్చస్య సూక్తస్య కుత్సోగ్నిః పూర్వోదేవాఇత్యస్యాదేవాఅగ్నిశ్చ తన్నోమిత్ర ఇత్యంత్యార్ధర్చస్యమిత్రవరుణాదితి సింధుపృథివీద్యావోజగతీ అంత్యేత్రిష్టుభౌ . (యద్దైవత్యంవా సూక్తమితిపక్షేఽగ్నిరేవదేవతా) .

ఇ॒మం స్తోమ॒మర్హ॑తే జా॒తవే॑దసే॒ రథ॑మివ॒ సం మ॑హేమా మనీ॒షయా॑ . భ॒ద్రా హి నః॒ ప్రమ॑తిరస్య సం॒సద్యగ్నే॑ స॒ఖ్యే మా రి॑షామా వ॒యం తవ॑ .. 1.094.01, 1.6.030.01

యస్మై॒ త్వమా॒యజ॑సే॒ స సా॑ధత్యన॒ర్వా క్షే॑తి॒ దధ॑తే సు॒వీర్యం॑ . స తూ॑తావ॒ నైన॑మశ్నోత్యంహ॒తిరగ్నే॑ స॒ఖ్యే మా రి॑షామా వ॒యం తవ॑ .. 1.094.02, 1.6.030.02

శ॒కేమ॑ త్వా స॒మిధం॑ సా॒ధయా॒ ధియ॒స్త్వే దే॒వా హ॒విర॑దం॒త్యాహు॑తం . త్వమా॑ది॒త్యాఀ ఆ వ॑హ॒ తాన్హ్యు1॒॑శ్మస్యగ్నే॑ స॒ఖ్యే మా రి॑షామా వ॒యం తవ॑ .. 1.094.03, 1.6.030.03

భరా॑మే॒ధ్మం కృ॒ణవా॑మా హ॒వీంషి॑ తే చి॒తయం॑తః॒ పర్వ॑ణాపర్వణా వ॒యం . జీ॒వాత॑వే ప్రత॒రం సా॑ధయా॒ ధియోఽగ్నే॑ స॒ఖ్యే మా రి॑షామా వ॒యం తవ॑ .. 1.094.04, 1.6.030.04

వి॒శాం గో॒పా అ॑స్య చరంతి జం॒తవో॑ ద్వి॒పచ్చ॒ యదు॒త చతు॑ష్పద॒క్తుభిః॑ . చి॒త్రః ప్ర॑కే॒త ఉ॒షసో॑ మ॒హాఀ అ॒స్యగ్నే॑ స॒ఖ్యే మా రి॑షామా వ॒యం తవ॑ .. 1.094.05, 1.6.030.05

త్వమ॑ధ్వ॒ర్యురు॒త హోతా॑సి పూ॒ర్వ్యః ప్ర॑శా॒స్తా పోతా॑ జ॒నుషా॑ పు॒రోహి॑తః . విశ్వా॑ వి॒ద్వాఀ ఆర్త్వి॑జ్యా ధీర పుష్య॒స్యగ్నే॑ స॒ఖ్యే మా రి॑షామా వ॒యం తవ॑ .. 1.094.06, 1.6.031.01

యో వి॒శ్వతః॑ సు॒ప్రతీ॑కః స॒దృఙ్ఙసి॑ దూ॒రే చి॒త్సంత॒ళిది॒వాతి॑ రోచసే . రాత్ర్యా॑శ్చి॒దంధో॒ అతి॑ దేవ పశ్య॒స్యగ్నే॑ స॒ఖ్యే మా రి॑షామా వ॒యం తవ॑ .. 1.094.07, 1.6.031.02

పూర్వో॑ దేవా భవతు సున్వ॒తో రథో॒ఽస్మాకం॒ శంసో॑ అ॒భ్య॑స్తు దూ॒ఢ్యః॑ . తదా జా॑నీతో॒త పు॑ష్యతా॒ వచోఽగ్నే॑ స॒ఖ్యే మా రి॑షామా వ॒యం తవ॑ .. 1.094.08, 1.6.031.03

వ॒ధైర్దుః॒శంసాఀ॒ అప॑ దూ॒ఢ్యో॑ జహి దూ॒రే వా॒ యే అంతి॑ వా॒ కే చి॑ద॒త్రిణః॑ . అథా॑ య॒జ్ఞాయ॑ గృణ॒తే సు॒గం కృ॒ధ్యగ్నే॑ స॒ఖ్యే మా రి॑షామా వ॒యం తవ॑ .. 1.094.09, 1.6.031.04

యదయు॑క్థా అరు॒షా రోహి॑తా॒ రథే॒ వాత॑జూతా వృష॒భస్యే॑వ తే॒ రవః॑ . ఆది॑న్వసి వ॒నినో॑ ధూ॒మకే॑తు॒నాగ్నే॑ స॒ఖ్యే మా రి॑షామా వ॒యం తవ॑ .. 1.094.10, 1.6.031.05

అధ॑ స్వ॒నాదు॒త బి॑భ్యుః పత॒త్రిణో॑ ద్ర॒ప్సా యత్తే॑ యవ॒సాదో॒ వ్యస్థి॑రన్ . సు॒గం తత్తే॑ తావ॒కేభ్యో॒ రథే॒భ్యోఽగ్నే॑ స॒ఖ్యే మా రి॑షామా వ॒యం తవ॑ .. 1.094.11, 1.6.032.01

అ॒యం మి॒త్రస్య॒ వరు॑ణస్య॒ ధాయ॑సేఽవయా॒తాం మ॒రుతాం॒ హేళో॒ అద్భు॑తః . మృ॒ళా సు నో॒ భూత్వే॑షాం॒ మనః॒ పున॒రగ్నే॑ స॒ఖ్యే మా రి॑షామా వ॒యం తవ॑ .. 1.094.12, 1.6.032.02

దే॒వో దే॒వానా॑మసి మి॒త్రో అద్భు॑తో॒ వసు॒ర్వసూ॑నామసి॒ చారు॑రధ్వ॒రే . శర్మం॑త్స్యామ॒ తవ॑ స॒ప్రథ॑స్త॒మేఽగ్నే॑ స॒ఖ్యే మా రి॑షామా వ॒యం తవ॑ .. 1.094.13, 1.6.032.03

తత్తే॑ భ॒ద్రం యత్సమి॑ద్ధః॒ స్వే దమే॒ సోమా॑హుతో॒ జర॑సే మృళ॒యత్త॑మః . దధా॑సి॒ రత్నం॒ ద్రవి॑ణం చ దా॒శుషేఽగ్నే॑ స॒ఖ్యే మా రి॑షామా వ॒యం తవ॑ .. 1.094.14, 1.6.032.04

యస్మై॒ త్వం సు॑ద్రవిణో॒ దదా॑శోఽనాగా॒స్త్వమ॑దితే స॒ర్వతా॑తా . యం భ॒ద్రేణ॒ శవ॑సా చో॒దయా॑సి ప్ర॒జావ॑తా॒ రాధ॑సా॒ తే స్యా॑మ .. 1.094.15, 1.6.032.05

స త్వమ॑గ్నే సౌభగ॒త్వస్య॑ వి॒ద్వాన॒స్మాక॒మాయుః॒ ప్ర తి॑రే॒హ దే॑వ . తన్నో॑ మి॒త్రో వరు॑ణో మామహంతా॒మది॑తిః॒ సింధుః॑ పృథి॒వీ ఉ॒త ద్యౌః .. 1.094.16, 1.6.032.06

38. వరుణ సూక్తం

న॒హి తే॑ క్ష॒త్రం న సహో॒ న మ॒న్యుం వయ॑శ్చ॒నామీ ప॒తయం॑త ఆ॒పుః . నేమా ఆపో॑ అనిమి॒షం చరం॑తీ॒ర్న యే వాత॑స్య ప్రమి॒నంత్యభ్వం॑ .. 1.024.06, 1.2.014.01 {ఆజీగర్తిః శునఃశేపః స కృత్రిమో వైశ్వామిత్రో దేవరాతః . వరుణః . త్రిష్టుప్}

అ॒బు॒ధ్నే రాజా॒ వరు॑ణో॒ వన॑స్యో॒ర్ధ్వం స్తూపం॑ దదతే పూ॒తద॑క్షః . నీ॒చీనాః॑ స్థురు॒పరి॑ బు॒ధ్న ఏ॑షామ॒స్మే అం॒తర్నిహి॑తాః కే॒తవః॑ స్యుః .. 1.024.07, 1.2.014.02 {ఆజీగర్తిః శునఃశేపః స కృత్రిమో వైశ్వామిత్రో దేవరాతః . వరుణః . త్రిష్టుప్}

ఉ॒రుం హి రాజా॒ వరు॑ణశ్చ॒కార॒ సూర్యా॑య॒ పంథా॒మన్వే॑త॒వా ఉ॑ . అ॒పదే॒ పాదా॒ ప్రతి॑ధాతవేఽకరు॒తాప॑వ॒క్తా హృ॑దయా॒విధ॑శ్చిత్ .. 1.024.08, 1.2.014.03 {ఆజీగర్తిః శునఃశేపః స కృత్రిమో వైశ్వామిత్రో దేవరాతః . వరుణః . త్రిష్టుప్}

శ॒తం తే॑ రాజన్భి॒షజః॑ స॒హస్ర॑ము॒ర్వీ గ॑భీ॒రా సు॑మ॒తిష్టే॑ అస్తు . బాధ॑స్వ దూ॒రే నిర్ఋ॑తిం పరా॒చైః కృ॒తం చి॒దేనః॒ ప్ర ము॑ముగ్ధ్య॒స్మత్ .. 1.024.09, 1.2.014.04 {ఆజీగర్తిః శునఃశేపః స కృత్రిమో వైశ్వామిత్రో దేవరాతః . వరుణః . త్రిష్టుప్}

అ॒మీ య ఋక్షా॒ నిహి॑తాస ఉ॒చ్చా నక్తం॒ దదృ॑శ్రే॒ కుహ॑ చి॒ద్దివే॑యుః . అద॑బ్ధాని॒ వరు॑ణస్య వ్ర॒తాని॑ వి॒చాక॑శచ్చం॒ద్రమా॒ నక్త॑మేతి .. 1.024.10, 1.2.014.05 {ఆజీగర్తిః శునఃశేపః స కృత్రిమో వైశ్వామిత్రో దేవరాతః . వరుణః . త్రిష్టుప్}

తత్త్వా॑ యామి॒ బ్రహ్మ॑ణా॒ వంద॑మాన॒స్తదా శా॑స్తే॒ యజ॑మానో హ॒విర్భిః॑ . అహే॑ళమానో వరుణే॒హ బో॒ధ్యురు॑శంస॒ మా న॒ ఆయుః॒ ప్ర మో॑షీః .. 1.024.11, 1.2.015.01 {ఆజీగర్తిః శునఃశేపః స కృత్రిమో వైశ్వామిత్రో దేవరాతః . వరుణః . త్రిష్టుప్}

తదిన్నక్తం॒ తద్దివా॒ మహ్య॑మాహు॒స్తద॒యం కేతో॑ హృ॒ద ఆ వి చ॑ష్టే . శునః॒శేపో॒ యమహ్వ॑ద్గృభీ॒తః సో అ॒స్మాన్రాజా॒ వరు॑ణో ముమోక్తు .. 1.024.12, 1.2.015.02 {ఆజీగర్తిః శునఃశేపః స కృత్రిమో వైశ్వామిత్రో దేవరాతః . వరుణః . త్రిష్టుప్}

శునః॒శేపో॒ హ్యహ్వ॑ద్గృభీ॒తస్త్రి॒ష్వా॑ది॒త్యం ద్రు॑ప॒దేషు॑ బ॒ద్ధః . అవై॑నం॒ రాజా॒ వరు॑ణః ససృజ్యాద్వి॒ద్వాఀ అద॑బ్ధో॒ వి ము॑మోక్తు॒ పాశా॑న్ .. 1.024.13, 1.2.015.03 {ఆజీగర్తిః శునఃశేపః స కృత్రిమో వైశ్వామిత్రో దేవరాతః . వరుణః . త్రిష్టుప్}

అవ॑ తే॒ హేళో॑ వరుణ॒ నమో॑భి॒రవ॑ య॒జ్ఞేభి॑రీమహే హ॒విర్భిః॑ . క్షయ॑న్న॒స్మభ్య॑మసుర ప్రచేతా॒ రాజ॒న్నేనాం॑సి శిశ్రథః కృ॒తాని॑ .. 1.024.14, 1.2.015.04 {ఆజీగర్తిః శునఃశేపః స కృత్రిమో వైశ్వామిత్రో దేవరాతః . వరుణః . త్రిష్టుప్}

ఉదు॑త్త॒మం వ॑రుణ॒ పాశ॑మ॒స్మదవా॑ధ॒మం వి మ॑ధ్య॒మం శ్ర॑థాయ . అథా॑ వ॒యమా॑దిత్య వ్ర॒తే తవానా॑గసో॒ అది॑తయే స్యామ .. 1.024.15, 1.2.015.05 {ఆజీగర్తిః శునఃశేపః స కృత్రిమో వైశ్వామిత్రో దేవరాతః . వరుణః . త్రిష్టుప్}

నక్తో॒షాసా॑ సు॒పేశ॑సా॒స్మిన్య॒జ్ఞ ఉప॑ హ్వయే . ఇ॒దం నో॑ బ॒ర్హిరా॒సదే॑ .. 1.013.07, 1.1.025.01 {కాణ్వో మేధాతిథి . ఉషాసానక్తా . గాయత్రీ}

యచ్చిద్ధితఇత్యేకవింశత్యృచస్య సూక్తస్యాజీర్గర్తిఃశునఃశేపోవరుణోగాయత్రీ .

యచ్చి॒ద్ధి తే॒ విశో॑ యథా॒ ప్ర దే॑వ వరుణ వ్ర॒తం . మి॒నీ॒మసి॒ ద్యవి॑ద్యవి .. 1.025.01, 1.2.016.01

మా నో॑ వ॒ధాయ॑ హ॒త్నవే॑ జిహీళా॒నస్య॑ రీరధః . మా హృ॑ణా॒నస్య॑ మ॒న్యవే॑ .. 1.025.02, 1.2.016.02

వి మృ॑ళీ॒కాయ॑ తే॒ మనో॑ ర॒థీరశ్వం॒ న సంది॑తం . గీ॒ర్భిర్వ॑రుణ సీమహి .. 1.025.03, 1.2.016.03

పరా॒ హి మే॒ విమ॑న్యవః॒ పతం॑తి॒ వస్య॑ఇష్టయే . వయో॒ న వ॑స॒తీరుప॑ .. 1.025.04, 1.2.016.04

క॒దా క్ష॑త్ర॒శ్రియం॒ నర॒మా వరు॑ణం కరామహే . మృ॒ళీ॒కాయో॑రు॒చక్ష॑సం .. 1.025.05, 1.2.016.05

తదిత్స॑మా॒నమా॑శాతే॒ వేనం॑తా॒ న ప్ర యు॑చ్ఛతః . ధృ॒తవ్ర॑తాయ దా॒శుషే॑ .. 1.025.06, 1.2.017.01

వేదా॒ యో వీ॒నాం ప॒దమం॒తరి॑క్షేణ॒ పత॑తాం . వేద॑ నా॒వః స॑ము॒ద్రియః॑ .. 1.025.07, 1.2.017.02

వేద॑ మా॒సో ధృ॒తవ్ర॑తో॒ ద్వాద॑శ ప్ర॒జావ॑తః . వేదా॒ య ఉ॑ప॒జాయ॑తే .. 1.025.08, 1.2.017.03

వేద॒ వాత॑స్య వర్త॒నిము॒రోర్ఋ॒ష్వస్య॑ బృహ॒తః . వేదా॒ యే అ॒ధ్యాస॑తే .. 1.025.09, 1.2.017.04

ని ష॑సాద ధృ॒తవ్ర॑తో॒ వరు॑ణః ప॒స్త్యా॒3॒॑స్వా . సామ్రా॑జ్యాయ సు॒క్రతుః॑ .. 1.025.10, 1.2.017.05

అతో॒ విశ్వా॒న్యద్భు॑తా చికి॒త్వాఀ అ॒భి ప॑శ్యతి . కృ॒తాని॒ యా చ॒ కర్త్వా॑ .. 1.025.11, 1.2.018.01

స నో॑ వి॒శ్వాహా॑ సు॒క్రతు॑రాది॒త్యః సు॒పథా॑ కరత్ . ప్ర ణ॒ ఆయూం॑షి తారిషత్ .. 1.025.12, 1.2.018.02

బిభ్ర॑ద్ద్రా॒పిం హి॑ర॒ణ్యయం॒ వరు॑ణో వస్త ని॒ర్ణిజం॑ . పరి॒ స్పశో॒ ని షే॑దిరే .. 1.025.13, 1.2.018.03

న యం దిప్సం॑తి ది॒ప్సవో॒ న ద్రుహ్వా॑ణో॒ జనా॑నాం . న దే॒వమ॒భిమా॑తయః .. 1.025.14, 1.2.018.04

ఉ॒త యో మాను॑షే॒ష్వా యశ॑శ్చ॒క్రే అసా॒మ్యా . అ॒స్మాక॑ము॒దరే॒ష్వా .. 1.025.15, 1.2.018.05

పరా॑ మే యంతి ధీ॒తయో॒ గావో॒ న గవ్యూ॑తీ॒రను॑ . ఇ॒చ్ఛంతీ॑రురు॒చక్ష॑సం .. 1.025.16, 1.2.019.01

సం ను వో॑చావహై॒ పున॒ర్యతో॑ మే॒ మధ్వాభృ॑తం . హోతే॑వ॒ క్షద॑సే ప్రి॒యం .. 1.025.17, 1.2.019.02

దర్శం॒ ను వి॒శ్వద॑ర్శతం॒ దర్శం॒ రథ॒మధి॒ క్షమి॑ . ఏ॒తా జు॑షత మే॒ గిరః॑ .. 1.025.18, 1.2.019.03

ఇ॒మం మే॑ వరుణ శ్రుధీ॒ హవ॑మ॒ద్యా చ॑ మృళయ . త్వామ॑వ॒స్యురా చ॑కే .. 1.025.19, 1.2.019.04

త్వం విశ్వ॑స్య మేధిర ది॒వశ్చ॒ గ్మశ్చ॑ రాజసి . స యామ॑ని॒ ప్రతి॑ శ్రుధి .. 1.025.20, 1.2.019.05

ఉదు॑త్త॒మం ము॑ముగ్ధి నో॒ వి పాశం॑ మధ్య॒మం చృ॑త . అవా॑ధ॒మాని॑ జీ॒వసే॑ .. 1.025.21, 1.2.019.06

ప్రసమ్రాజఇత్యష్టర్చస్య సూక్తస్య భౌమోత్రిర్వరుణత్రిష్టుప్ .

ప్ర స॒మ్రాజే॑ బృ॒హద॑ర్చా గభీ॒రం బ్రహ్మ॑ ప్రి॒యం వరు॑ణాయ శ్రు॒తాయ॑ . వి యో జ॒ఘాన॑ శమి॒తేవ॒ చర్మో॑ప॒స్తిరే॑ పృథి॒వీం సూర్యా॑య .. 5.085.01, 4.4.030.01

వనే॑షు॒ వ్య1॒॑న్తరి॑క్షం తతాన॒ వాజ॒మర్వ॑త్సు॒ పయ॑ ఉ॒స్రియా॑సు . హృ॒త్సు క్రతుం॒ వరు॑ణో అ॒ప్స్వ1॒॑గ్నిం ది॒వి సూర్య॑మదధా॒త్సోమ॒మద్రౌ॑ .. 5.085.02, 4.4.030.02

నీ॒చీన॑బారం॒ వరు॑ణః॒ కవం॑ధం॒ ప్ర స॑సర్జ॒ రోద॑సీ అం॒తరి॑క్షం . తేన॒ విశ్వ॑స్య॒ భువ॑నస్య॒ రాజా॒ యవం॒ న వృ॒ష్టిర్వ్యు॑నత్తి॒ భూమ॑ .. 5.085.03, 4.4.030.03

ఉ॒నత్తి॒ భూమిం॑ పృథి॒వీము॒త ద్యాం య॒దా దు॒గ్ధం వరు॑ణో॒ వష్ట్యాదిత్ . సమ॒భ్రేణ॑ వసత॒ పర్వ॑తాసస్తవిషీ॒యంతః॑ శ్రథయంత వీ॒రాః .. 5.085.04, 4.4.030.04

ఇ॒మామూ॒ ష్వా॑సు॒రస్య॑ శ్రు॒తస్య॑ మ॒హీం మా॒యాం వరు॑ణస్య॒ ప్ర వో॑చం . మానే॑నేవ తస్థి॒వాఀ అం॒తరి॑క్షే॒ వి యో మ॒మే పృ॑థి॒వీం సూర్యే॑ణ .. 5.085.05, 4.4.030.05

ఇ॒మామూ॒ ను క॒విత॑మస్య మా॒యాం మ॒హీం దే॒వస్య॒ నకి॒రా ద॑ధర్ష . ఏకం॒ యదు॒ద్నా న పృ॒ణంత్యేనీ॑రాసిం॒చంతీ॑ర॒వన॑యః సము॒ద్రం .. 5.085.06, 4.4.031.01

అ॒ర్య॒మ్యం॑ వరుణ మి॒త్ర్యం॑ వా॒ సఖా॑యం వా॒ సద॒మిద్భ్రాత॑రం వా . వే॒శం వా॒ నిత్యం॑ వరు॒ణార॑ణం వా॒ యత్సీ॒మాగ॑శ్చకృ॒మా శి॒శ్రథ॒స్తత్ .. 5.085.07, 4.4.031.02

కి॒త॒వాసో॒ యద్రి॑రి॒పుర్న దీ॒వి యద్వా॑ ఘా స॒త్యము॒త యన్న వి॒ద్మ . సర్వా॒ తా వి ష్య॑ శిథి॒రేవ॑ దే॒వాధా॑ తే స్యామ వరుణ ప్రి॒యాసః॑ .. 5.085.08, 4.4.031.03

ధీరాత్విత్యష్టర్చస్య సూక్తస్య మైత్రావరుణిర్వసిష్ఠోవరుణస్త్రిష్టుప్ .

ధీరా॒ త్వ॑స్య మహి॒నా జ॒నూంషి॒ వి యస్త॒స్తంభ॒ రోద॑సీ చిదు॒ర్వీ . ప్ర నాక॑మృ॒ష్వం ను॑నుదే బృ॒హంతం॑ ద్వి॒తా నక్ష॑త్రం ప॒ప్రథ॑చ్చ॒ భూమ॑ .. 7.086.01, 5.6.8.1

ఉ॒త స్వయా॑ త॒న్వా॒3॒॑ సం వ॑దే॒ తత్క॒దా న్వ1॒॑న్తర్వరు॑ణే భువాని . కిం మే॑ హ॒వ్యమహృ॑ణానో జుషేత క॒దా మృ॑ళీ॒కం సు॒మనా॑ అ॒భి ఖ్యం॑ .. 7.086.02, 5.6.8.2

పృ॒చ్ఛే తదేనో॑ వరుణ ది॒దృక్షూపో॑ ఏమి చికి॒తుషో॑ వి॒పృచ్ఛం॑ . స॒మా॒నమిన్మే॑ క॒వయ॑శ్చిదాహుర॒యం హ॒ తుభ్యం॒ వరు॑ణో హృణీతే .. 7.086.03, 5.6.8.3

కిమాగ॑ ఆస వరుణ॒ జ్యేష్ఠం॒ యత్స్తో॒తారం॒ జిఘాం॑ససి॒ సఖా॑యం . ప్ర తన్మే॑ వోచో దూళభ స్వధా॒వోఽవ॑ త్వానే॒నా నమ॑సా తు॒ర ఇ॑యాం .. 7.086.04, 5.6.8.4

అవ॑ ద్రు॒గ్ధాని॒ పిత్ర్యా॑ సృజా॒ నోఽవ॒ యా వ॒యం చ॑కృ॒మా త॒నూభిః॑ . అవ॑ రాజన్పశు॒తృపం॒ న తా॒యుం సృ॒జా వ॒త్సం న దామ్నో॒ వసి॑ష్ఠం .. 7.086.05, 5.6.8.5

న స స్వో దక్షో॑ వరుణ॒ ధ్రుతిః॒ సా సురా॑ మ॒న్యుర్వి॒భీద॑కో॒ అచి॑త్తిః . అస్తి॒ జ్యాయా॒న్కనీ॑యస ఉపా॒రే స్వప్న॑శ్చ॒నేదనృ॑తస్య ప్రయో॒తా .. 7.086.06, 5.6.8.6

అరం॑ దా॒సో న మీ॒ళ్హుషే॑ కరాణ్య॒హం దే॒వాయ॒ భూర్ణ॒యేఽనా॑గాః . అచే॑తయద॒చితో॑ దే॒వో అ॒ర్యో గృత్సం॑ రా॒యే క॒విత॑రో జునాతి .. 7.086.07, 5.6.8.7

అ॒యం సు తుభ్యం॑ వరుణ స్వధావో హృ॒ది స్తోమ॒ ఉప॑శ్రితశ్చిదస్తు . శం నః॒ క్షేమే॒ శము॒ యోగే॑ నో అస్తు యూ॒యం పా॑త స్వ॒స్తిభిః॒ సదా॑ నః .. 7.086.08, 5.6.8.8

రదత్పథఇతి సప్తర్చస్య సూక్తస్య మైత్రావరుణిర్వసిష్ఠోవరుణస్త్రిష్టుప్ .

రద॑త్ప॒థో వరు॑ణః॒ సూర్యా॑య॒ ప్రార్ణాం॑సి సము॒ద్రియా॑ న॒దీనాం॑ . సర్గో॒ న సృ॒ష్టో అర్వ॑తీర్ఋతా॒యంచ॒కార॑ మ॒హీర॒వనీ॒రహ॑భ్యః .. 7.087.01, 5.6.9.1

ఆ॒త్మా తే॒ వాతో॒ రజ॒ ఆ న॑వీనోత్ప॒శుర్న భూర్ణి॒ర్యవ॑సే సస॒వాన్ . అం॒తర్మ॒హీ బృ॑హ॒తీ రోద॑సీ॒మే విశ్వా॑ తే॒ ధామ॑ వరుణ ప్రి॒యాణి॑ .. 7.087.02, 5.6.9.2

పరి॒ స్పశో॒ వరు॑ణస్య॒ స్మది॑ష్టా ఉ॒భే ప॑శ్యంతి॒ రోద॑సీ సు॒మేకే॑ . ఋ॒తావా॑నః క॒వయో॑ య॒జ్ఞధీ॑రాః॒ ప్రచే॑తసో॒ య ఇ॒షయం॑త॒ మన్మ॑ .. 7.087.03, 5.6.9.3

ఉ॒వాచ॑ మే॒ వరు॑ణో॒ మేధి॑రాయ॒ త్రిః స॒ప్త నామాఘ్న్యా॑ బిభర్తి . వి॒ద్వాన్ప॒దస్య॒ గుహ్యా॒ న వో॑చద్యు॒గాయ॒ విప్ర॒ ఉప॑రాయ॒ శిక్ష॑న్ .. 7.087.04, 5.6.9.4

తి॒స్రో ద్యావో॒ నిహి॑తా అం॒తర॑స్మింతి॒స్రో భూమీ॒రుప॑రాః॒ షడ్వి॑ధానాః . గృత్సో॒ రాజా॒ వరు॑ణశ్చక్ర ఏ॒తం ది॒వి ప్రేం॒ఖం హి॑ర॒ణ్యయం॑ శు॒భే కం .. 7.087.05, 5.6.9.5

అవ॒ సింధుం॒ వరు॑ణో॒ ద్యౌరి॑వ స్థాద్ద్ర॒ప్సో న శ్వే॒తో మృ॒గస్తువి॑ష్మాన్ . గం॒భీ॒రశం॑సో॒ రజ॑సో వి॒మానః॑ సుపా॒రక్ష॑త్రః స॒తో అ॒స్య రాజా॑ .. 7.087.06, 5.6.9.6

యో మృ॒ళయా॑తి చ॒క్రుషే॑ చి॒దాగో॑ వ॒యం స్యా॑మ॒ వరు॑ణే॒ అనా॑గాః . అను॑ వ్ర॒తాన్యది॑తేర్ఋ॒ధంతో॑ యూ॒యం పా॑త స్వ॒స్తిభిః॒ సదా॑ నః .. 7.087.07, 5.6.9.7

ప్రశుంధ్యువమితి సప్తర్చస్య సూక్తస్య మైత్రావరుణిర్వసిష్ఠోవరుణస్త్రిష్టుబంత్యాజగతీ . (అంత్యాపాశవిమోచనీతిగుణః) .

ప్ర శుం॒ధ్యువం॒ వరు॑ణాయ॒ ప్రేష్ఠాం॑ మ॒తిం వ॑సిష్ఠ మీ॒ళ్హుషే॑ భరస్వ . య ఈ॑మ॒ర్వాంచం॒ కర॑తే॒ యజ॑త్రం స॒హస్రా॑మఘం॒ వృష॑ణం బృ॒హంతం॑ .. 7.088.01, 5.6.010.01

అధా॒ న్వ॑స్య సం॒దృశం॑ జగ॒న్వాన॒గ్నేరనీ॑కం॒ వరు॑ణస్య మంసి . స్వ1॒॑ర్యదశ్మ॑న్నధి॒పా ఉ॒ అంధో॒ఽభి మా॒ వపు॑ర్దృ॒శయే॑ నినీయాత్ .. 7.088.02, 5.6.010.02

ఆ యద్రు॒హావ॒ వరు॑ణశ్చ॒ నావం॒ ప్ర యత్స॑ము॒ద్రమీ॒రయా॑వ॒ మధ్యం॑ . అధి॒ యద॒పాం స్నుభి॒శ్చరా॑వ॒ ప్ర ప్రేం॒ఖ ఈం॑ఖయావహై శు॒భే కం .. 7.088.03, 5.6.010.03

వసి॑ష్ఠం హ॒ వరు॑ణో నా॒వ్యాధా॒దృషిం॑ చకార॒ స్వపా॒ మహో॑భిః . స్తో॒తారం॒ విప్రః॑ సుదిన॒త్వే అహ్నాం॒ యాన్ను ద్యావ॑స్త॒తన॒న్యాదు॒షాసః॑ .. 7.088.04, 5.6.010.04

క్వ1॒॑ త్యాని॑ నౌ స॒ఖ్యా బ॑భూవుః॒ సచా॑వహే॒ యద॑వృ॒కం పు॒రా చి॑త్ . బృ॒హంతం॒ మానం॑ వరుణ స్వధావః స॒హస్ర॑ద్వారం జగమా గృ॒హం తే॑ .. 7.088.05, 5.6.010.05

య ఆ॒పిర్నిత్యో॑ వరుణ ప్రి॒యః సంత్వామాగాం॑సి కృ॒ణవ॒త్సఖా॑ తే . మా త॒ ఏన॑స్వంతో యక్షిన్భుజేమ యం॒ధి ష్మా॒ విప్రః॑ స్తువ॒తే వరూ॑థం .. 7.088.06, 5.6.010.06

ధ్రు॒వాసు॑ త్వా॒సు క్షి॒తిషు॑ క్షి॒యంతో॒ వ్య1॒॑స్మత్పాశం॒ వరు॑ణో ముమోచత్ . అవో॑ వన్వా॒నా అది॑తేరు॒పస్థా॑ద్యూ॒యం పా॑త స్వ॒స్తిభిః॒ సదా॑ నః .. 7.088.07, 5.6.010.07

మోషువరుణేతి పంచర్చస్య సూక్తస్య మైత్రావరుణిర్వసిష్ఠోవరుణోగాయత్ర్యంత్యాజగతీ .

మో షు వ॑రుణ మృ॒న్మయం॑ గృ॒హం రా॑జన్న॒హం గ॑మం . మృ॒ళా సు॑క్షత్ర మృ॒ళయ॑ .. 7.089.01, 5.6.011.01

యదేమి॑ ప్రస్ఫు॒రన్ని॑వ॒ దృతి॒ర్న ధ్మా॒తో అ॑ద్రివః . మృ॒ళా సు॑క్షత్ర మృ॒ళయ॑ .. 7.089.02, 5.6.011.02

క్రత్వః॑ సమహ దీ॒నతా॑ ప్రతీ॒పం జ॑గమా శుచే . మృ॒ళా సు॑క్షత్ర మృ॒ళయ॑ .. 7.089.03, 5.6.011.03

అ॒పాం మధ్యే॑ తస్థి॒వాంసం॒ తృష్ణా॑విదజ్జరి॒తారం॑ . మృ॒ళా సు॑క్షత్ర మృ॒ళయ॑ .. 7.089.04, 5.6.011.04

యత్కిం చే॒దం వ॑రుణ॒ దైవ్యే॒ జనే॑ఽభిద్రో॒హం మ॑ను॒ష్యా॒3॒॑శ్చరా॑మసి . అచి॑త్తీ॒ యత్తవ॒ ధర్మా॑ యుయోపి॒మ మా న॒స్తస్మా॒దేన॑సో దేవ రీరిషః .. 7.089.05, 5.6.011.05

అస్మాఊష్వితి దశర్చస్య సూక్తస్య కాణ్వోనాభాకోవరుణోమహాపంక్తిః .

అ॒ అ॒స్మా ఊ॒ షు ప్రభూ॑తయే॒ వరు॑ణాయ మ॒రుద్భ్యోఽర్చా॑ వి॒దుష్ట॑రేభ్యః . యో ధీ॒తా మాను॑షాణాం ప॒శ్వో గా ఇ॑వ॒ రక్ష॑తి॒ నభం॑తామన్య॒కే స॑మే .. 8.041.01, 6.3.026.01

తమూ॒ షు స॑మ॒నా గి॒రా పి॑తౄ॒ణాం చ॒ మన్మ॑భిః . నా॒భా॒కస్య॒ ప్రశ॑స్తిభి॒ర్యః సింధూ॑నా॒ముపో॑ద॒యే స॒ప్తస్వ॑సా॒ స మ॑ధ్య॒మో నభం॑తామన్య॒కే స॑మే .. 8.041.02, 6.3.026.02

స క్షపః॒ పరి॑ షస్వజే॒ న్యు1॒॑స్రో మా॒యయా॑ దధే॒ స విశ్వం॒ పరి॑ దర్శ॒తః . తస్య॒ వేనీ॒రను॑ వ్ర॒తము॒షస్తి॒స్రో అ॑వర్ధయ॒న్నభం॑తామన్య॒కే స॑మే .. 8.041.03, 6.3.026.03

యః క॒కుభో॑ నిధార॒యః పృ॑థి॒వ్యామధి॑ దర్శ॒తః . స మాతా॑ పూ॒ర్వ్యం ప॒దం తద్వరు॑ణస్య॒ సప్త్యం॒ స హి గో॒పా ఇ॒వేర్యో॒ నభం॑తామన్య॒కే స॑మే .. 8.041.04, 6.3.026.04

యో ధ॒ర్తా భువ॑నానాం॒ య ఉ॒స్రాణా॑మపీ॒చ్యా॒3॒॑ వేద॒ నామా॑ని॒ గుహ్యా॑ . స క॒విః కావ్యా॑ పు॒రు రూ॒పం ద్యౌరి॑వ పుష్యతి॒ నభం॑తామన్య॒కే స॑మే .. 8.041.05, 6.3.026.05

యస్మి॒న్విశ్వా॑ని॒ కావ్యా॑ చ॒క్రే నాభి॑రివ శ్రి॒తా . త్రి॒తం జూ॒తీ స॑పర్యత వ్ర॒జే గావో॒ న సం॒యుజే॑ యు॒జే అశ్వాఀ॑ అయుక్షత॒ నభం॑తామన్య॒కే స॑మే .. 8.041.06, 6.3.027.01

య ఆ॒స్వత్క॑ ఆ॒శయే॒ విశ్వా॑ జా॒తాన్యే॑షాం . పరి॒ ధామా॑ని॒ మర్మృ॑శ॒ద్వరు॑ణస్య పు॒రో గయే॒ విశ్వే॑ దే॒వా అను॑ వ్ర॒తం నభం॑తామన్య॒కే స॑మే .. 8.041.07, 6.3.027.02

స స॑ము॒ద్రో అ॑పీ॒చ్య॑స్తు॒రో ద్యామి॑వ రోహతి॒ ని యదా॑సు॒ యజు॑ర్ద॒ధే . స మా॒యా అ॒ర్చినా॑ ప॒దాస్తృ॑ణా॒న్నాక॒మారు॑హ॒న్నభం॑తామన్య॒కే స॑మే .. 8.041.08, 6.3.027.03

యస్య॑ శ్వే॒తా వి॑చక్ష॒ణా తి॒స్రో భూమీ॑రధిక్షి॒తః . త్రిరుత్త॑రాణి ప॒ప్రతు॒ర్వరు॑ణస్య ధ్రు॒వం సదః॒ స స॑ప్తా॒నామి॑రజ్యతి॒ నభం॑తామన్య॒కే స॑మే .. 8.041.09, 6.3.027.04

యః శ్వే॒తాఀ అధి॑నిర్ణిజశ్చ॒క్రే కృ॒ష్ణాఀ అను॑ వ్ర॒తా . స ధామ॑ పూ॒ర్వ్యం మ॑మే॒ యః స్కం॒భేన॒ వి రోద॑సీ అ॒జో న ద్యామధా॑రయ॒న్నభం॑తామన్య॒కే స॑మే .. 8.041.10, 6.3.027.05

అస్త॑భ్నా॒ద్ద్యామసు॑రో వి॒శ్వవే॑దా॒ అమి॑మీత వరి॒మాణం॑ పృథి॒వ్యాః . ఆసీ॑ద॒ద్విశ్వా॒ భువ॑నాని స॒మ్రాడ్విశ్వేత్తాని॒ వరు॑ణస్య వ్ర॒తాని॑ .. 8.042.01, 6.3.028.01 {కాణ్వో నాభాకః . వరుణః . త్రిష్టుప్}

ఏ॒వా వం॑దస్వ॒ వరు॑ణం బృ॒హంతం॑ నమ॒స్యా ధీర॑మ॒మృత॑స్య గో॒పాం . స నః॒ శర్మ॑ త్రి॒వరూ॑థం॒ వి యం॑సత్పా॒తం నో॑ ద్యావాపృథివీ ఉ॒పస్థే॑ .. 8.042.02, 6.3.028.02 {కాణ్వో నాభాకః . వరుణః . త్రిష్టుప్}

ఇ॒మాం ధియం॒ శిక్ష॑మాణస్య దేవ॒ క్రతుం॒ దక్షం॑ వరుణ॒ సం శి॑శాధి . యయాతి॒ విశ్వా॑ దురి॒తా తరే॑మ సు॒తర్మా॑ణ॒మధి॒ నావం॑ రుహేమ .. 8.042.03, 6.3.028.03 {కాణ్వో నాభాకః . వరుణః . త్రిష్టుప్}

సు॒దే॒వో అ॑సి వరుణ॒ యస్య॑ తే స॒ప్త సింధ॑వః . అ॒ను॒క్షరం॑తి కా॒కుదం॑ సూ॒ర్మ్యం॑ సుషి॒రామి॑వ .. 8.069.12, 6.5.7.2 {ఆంగిరసః ప్రియమేధః . వరుణః . అనుష్టుప్}

39. శివ సంకల్ప హృదయం

పరిశిష్టం [ఋగ్వేద మండల 10, 166 సూక్తస్యానంతరం][ఋగ్వేద అష్టక 8, అధ్యాయ 8, 24 వర్గానంతరం]

యేనే॒దం భూ॒తం భువ॑నం భవి॒ష్యత్ పరి॑ గృహీతమ॒మృతే॑న॒ సర్వం॑ . యేన॑ య॒జ్ఞస్తా॒యతే స॒ప్తహో॑తా॒ తన్మే॒ మనః॑ శి॒వసం॑క॒ల్పమ॑స్తు ..1..

యేన॒ కర్మా॑ణ్య॒పసో॑ మనీ॒షిణో॑ య॒జ్ఞే కృ॒ణ్వంతి॑ వి॒దథే॑షు॒ ధీరాః॑ . యద॑పూ॒ర్వం య॒క్షమం॒తః ప్ర॒జానాం॒ తన్మే॒ మనః॑ శి॒వసం॑క॒ల్పమ॑స్తు ..2..

యజ్జాగ్ర॑తో దూ॒రము॒దైతి॒ దైవం॒ తదు॑ సు॒ప్తస్య॒ తథై॒వేతి॑ . దూ॒రం॒గ॒మం జ్యోతి॑షాం॒ జ్యోతి॒రేకం॒ తన్మే॒ మనః॑ శి॒వసం॑క॒ల్పమ॑స్తు ..3..

యత్ ప్ర॒జ్ఞాన॑ము॒త చేతో॒ ధృతి॑శ్చ॒ యజ్జ్యోతి॑రం॒తర॒మృతం॑ ప్ర॒జాసు॑ . యస్మా॒న్న ఋ॒తే కించ॒న కర్మ॑ క్రి॒యతే॒ తన్మే॒ మనః॑ శి॒వసం॑క॒ల్పమ॑స్తు ..4..

యస్మి॒న్నృచః॒ సామ॒ యజూం॑షి॒ యస్మి॒న్ ప్రతి॑ష్ఠితా రథ॒నాభావి॑వా॒రాః . యస్మిం॑శ్చి॒త్తం సర్వ॒మోతం॑ ప్ర॒జానాం॒ తన్మే॒ మనః॑ శి॒వసం॑క॒ల్పమ॑స్తు ..5..

సు॒షా॒ర॒థిరశ్వా॑నివ॒ యన్మ॑ను॒ష్యా॑న్ నేనీ॒యతే॒ఽభిశు॑భిర్వా॒జిన॑ ఇవ . హృత్ప్రతి॑ష్ఠం॒ యద॑జి॒రం యవి॑ష్ఠం॒ తన్మే॒ మనః॑ శి॒వసం॑క॒ల్పమ॑స్తు ..6..[వ:1]

యే పంచ॑ పంచా॒శతః॑ శ॒తం చ॑ స॒హస్రం॑ చ ని॒యుతం॑ చార్బు॒దం చ॑ . తే య॑జ్ఞచి॒త్తేష్ట॒కాటం॒ శరీ॑రం॒ తన్మే॒ మనః॑ శి॒వసం॑క॒ల్పమ॑స్తు ..7..

వేదా॒హమే॒తం పురు॑షం మ॒హాంత॑ మాది॒త్యవ॑ర్ణం॒ తమ॑సః॒ పర॑స్తాత్ . తస్య॒ యోనిం॒ పరి॑పశ్యంతి॒ ధీరా॒స్తన్మే॒ మనః॑ శి॒వసం॑క॒ల్పమ॑స్తు ..8..

యేన॒ కర్మా॑ణి॒ ప్రచ॑రంతి॒ ధీరా॒ విప్రా॑ వా॒చా మన॑సా॒ కర్మ॑ణా వా . యత్ స్వాం॒ దిశ॑మను॒ సంయం॑తి ప్రా॒ణిన॒స్తన్మే॒ మనః॑ శి॒వసం॑క॒ల్పమ॑స్తు ..9..

యే మే॒ మనో॒ హృద॑యం॒ యే చ॑ దే॒వా యే, అం॒తరి॑క్షం బహు॒ధా క॒ల్పయం॑తి . యే శ్రోత్రం॑ చ చ॒క్షుషీ॒ సంచ॑రంతి॒ తన్మే॒ మనః॑ శి॒వసం॑క॒ల్పమ॑స్తు ..10..

యస్యే॒దం ధీరాః॑ పు॒నంతి॑ క॒వయో॑ బ్ర॒హ్మాణ॑మే॒తం వ్యావృ॑ణుత॒ ఇందుం॑ . స్థావ॒రం జంగ॑మం చ॒ ద్యౌరా॑కా॒శం తన్మే॒ మనః॑ శి॒వసం॑క॒ల్పమ॑స్తు ..11..[వ:2]

యేన॒ ద్యౌరు॒గ్రా పృ॑థి॒వీ చాం॒తరి॑క్షం॒ యేన॒ పర్వ॑తాః ప్ర॒దిశో॒ దిశ॑శ్చ . యేనే॒దం సర్వం॑ జగ॒ద్వ్యాప్తం॑ ప్ర॒జాన॒త్ తన్మే॒ మనః॑ శి॒వసం॑క॒ల్పమ॑స్తు ..12..

అవ్య॑క్తం॒ చాప్ర॑మేయం॒ చ వ్య॒క్తావ్య॑క్తప॒రం శి॑వం . సూక్ష్మా॑త్ సూ॒క్ష్మత॑రం జ్ఞే॒యం తన్మే॒ మనః॑ శి॒వసం॑క॒ల్పమ॑స్తు ..13..

కై॒లాస॒శిఖ॑రే ర॒మ్యే శం॒కర॑స్య గృ॒హాల॑యం . దే॒వతా॒స్తత్ ప్ర॑మోదం॒తే తన్మే॒ మనః॑ శి॒వసం॑క॒ల్పమ॑స్తు ..14..

ఆ॒ది॒త్యవ॑ర్ణం॒ తప॑సా జ్వలం॒తం యత్ పశ్య॑సి॒ గుహా॑సు॒ జాయ॑మానః . శి॒వరూ॒పం శి॒వము॒దితం శి॒వాల॑యం॒ తన్మే॒ మనః॑ శి॒వసం॑క॒ల్పమ॑స్తు ..15..

యేనే॒దం సర్వం॒ జగ॑తో బ॒భూవ॒ యద్దే॒వా, అపి॑ మహ॒తో జా॒తవే॑దాః . యదే॒వాగ్ర్యం॒ తప॑సో॒ జ్యోతి॒రేకం॒ తన్మే॒ మనః॑ శి॒వసం॑క॒ల్పమ॑స్తు ..16..[వ:3]

గోభి॑ర్జు॒ష్టో ధ॑నేన హ్యా॒యుషా॑ చ బ॒లేన॑ చ . ప్ర॒జయా॑ ప॒శుభిః॑ పుష్కరా॒ర్ధం తన్మే॒ మనః॑ శి॒వసం॑క॒ల్పమ॑స్తు ..17..

యోఽసౌ॑ స॒ర్వేషు॑ వేదే॒షు ప॒ఠ్యతే॑ఽనద॒ ఈశ్వ॑రః . అకా॑ర్యో॒ నిర్వ్ర॑ణో హ్యా॒త్మా తన్మే॒ మనః॑ శి॒వసం॑క॒ల్పమ॑స్తు ..18..

యో వేదా॑దిషు॒ గాయ॒త్రీ స॒ర్వవ్యా॑పీ మ॒హేశ్వ॑రః . తదు॑క్తం॒ చ య॑దా జ్ఞే॒యం తన్మే॒ మనః॑ శి॒వసం॑క॒ల్పమ॑స్తు ..19..

ప్రయత॒ప్రాణ॑ ఓంకా॒రం ప్ర॒ణవం॑ చ మ॒హేశ్వ॑రం . యః సర్వం॒ యస్య॑ చిత్ స॒ర్వం తన్మే॒ మనః॑ శి॒వసం॑క॒ల్పమ॑స్తు ..20..

యో వై॑ వే॒ద మ॑హాదే॒వం ప్ర॒ణవం॑ పురు॒షోత్త॑మం . ఓం॒కారం॒ పర॑మాత్మా॒నం తన్మే॒ మనః॑ శి॒వసం॑క॒ల్పమ॑స్తు ..21..[వ:4]

ఓం॒కారం॒ చ॑తుర్భు॒జం లో॒కనా॑థం నారాయణం . సర్వ॑స్థి॒తం స॑ర్వగ॒తం సర్వ॑వ్యా॒ప్తం తన్మే॒ మనః॑ శి॒వసం॑క॒ల్పమ॑స్తు ..22..

త॒త్ పరా॑త్ పర॒తో బ్ర॒హ్మా త॒త్ పరా॑త్ పర॒తో హరిః॑ . పరా॑త్ ప॒రత॑రం జ్ఞా॒నం తన్మే॒ మనః॑ శి॒వసం॑క॒ల్పమ॑స్తు ..23..

య ఇ॒దం శివ॑సంక॒ల్పం స॒దాధీ॑యంతి॒ బ్రాహ్మ॑ణాః . తే పరం॒ మోక్ష॑మాప్స్యం॒తి తన్మే॒ మనః॑ శి॒వసం॑క॒ల్పమ॑స్తు ..24..

అస్తి॒ నాస్తి॑ శయి॒త్వా సర్వ॑మి॒దం నాస్తి॒ పున॒స్తథై॑వ దృ॒ష్టం ధ్రు॒వం . అస్తి॒ నాస్తి॑ హి॒తం మ॑ధ్య॒మం ప॒దం తన్మే॒ మనః॑

శి॒వసం॑క॒ల్పమ॑స్తు ..25..

అస్తి॒ నాస్తి॑ విప॒రీతో॑ ప్ర॒వాదో॑ ఽస్తి॒ నాస్తి॒ గుహ్యం॒ వ ఇ॒దం సర్వం॑ . అస్తి॒ నాస్తి॑ పరా॒త్ పరో॑ యత్ పరం॒ తన్మే॒ మనః॑

శి॒వసం॑క॒ల్పమ॑స్తు ..26..[వ:5]

40. జ్ఞాన సూక్తం

బృహస్పతఇత్యేకాదశర్చస్య సూక్తస్యాంగిరసో బృహస్పతిర్జ్ఞానంత్రిష్టుప్ నవమీ జగతీ .

బృహ॑స్పతే ప్రథ॒మం వా॒చో అగ్రం॒ యత్ప్రైర॑త నామ॒ధేయం॒ దధా॑నాః . యదే॑షాం॒ శ్రేష్ఠం॒ యద॑రి॒ప్రమాసీ॑త్ప్రే॒ణా తదే॑షాం॒ నిహి॑తం॒ గుహా॒విః .. 10.071.01, 8.2.023.01

సక్తు॑మివ॒ తిత॑ఉనా పు॒నంతో॒ యత్ర॒ ధీరా॒ మన॑సా॒ వాచ॒మక్ర॑త . అత్రా॒ సఖా॑యః స॒ఖ్యాని॑ జానతే భ॒ద్రైషాం॑ ల॒క్ష్మీర్నిహి॒తాధి॑ వా॒చి .. 10.071.02, 8.2.023.02

య॒జ్ఞేన॑ వా॒చః ప॑ద॒వీయ॑మాయం॒తామన్వ॑వింద॒న్నృషి॑షు॒ ప్రవి॑ష్టాం . తామా॒భృత్యా॒ వ్య॑దధుః పురు॒త్రా తాం స॒ప్త రే॒భా అ॒భి సం న॑వంతే .. 10.071.03, 8.2.023.03

ఉ॒త త్వః॒ పశ్య॒న్న ద॑దర్శ॒ వాచ॑ము॒త త్వః॑ శృ॒ణ్వన్న శృ॑ణోత్యేనాం . ఉ॒తో త్వ॑స్మై త॒న్వం1॒॑ వి స॑స్రే జా॒యేవ॒ పత్య॑ ఉశ॒తీ సు॒వాసాః॑ .. 10.071.04, 8.2.023.04

ఉ॒త త్వం॑ స॒ఖ్యే స్థి॒రపీ॑తమాహు॒ర్నైనం॑ హిన్వం॒త్యపి॒ వాజి॑నేషు . అధే॑న్వా చరతి మా॒యయై॒ష వాచం॑ శుశ్రు॒వాఀ అ॑ఫ॒లామ॑పు॒ష్పాం .. 10.071.05, 8.2.023.05

యస్తి॒త్యాజ॑ సచి॒విదం॒ సఖా॑యం॒ న తస్య॑ వా॒చ్యపి॑ భా॒గో అ॑స్తి . యదీం॑ శృ॒ణోత్యల॑కం శృణోతి న॒హి ప్ర॒వేద॑ సుకృ॒తస్య॒ పంథాం॑ .. 10.071.06, 8.2.024.01

అ॒క్ష॒ణ్వంతః॒ కర్ణ॑వంతః॒ సఖా॑యో మనోజ॒వేష్వస॑మా బభూవుః . ఆ॒ద॒ఘ్నాస॑ ఉపక॒క్షాస॑ ఉ త్వే హ్ర॒దా ఇ॑వ॒ స్నాత్వా॑ ఉ త్వే దదృశ్రే .. 10.071.07, 8.2.024.02

హృ॒దా త॒ష్టేషు॒ మన॑సో జ॒వేషు॒ యద్బ్రా॑హ్మ॒ణాః సం॒యజం॑తే॒ సఖా॑యః . అత్రాహ॑ త్వం॒ వి జ॑హుర్వే॒ద్యాభి॒రోహ॑బ్రహ్మాణో॒ వి చ॑రంత్యు త్వే .. 10.071.08, 8.2.024.03

ఇ॒మే యే నార్వాఙ్న ప॒రశ్చరం॑తి॒ న బ్రా॑హ్మ॒ణాసో॒ న సు॒తేక॑రాసః . త ఏ॒తే వాచ॑మభి॒పద్య॑ పా॒పయా॑ సి॒రీస్తంత్రం॑ తన్వతే॒ అప్ర॑జజ్ఞయః .. 10.071.09, 8.2.024.04

సర్వే॑ నందంతి య॒శసాగ॑తేన సభాసా॒హేన॒ సఖ్యా॒ సఖా॑యః . కి॒ల్బి॒ష॒స్పృత్పి॑తు॒షణి॒ర్హ్యే॑షా॒మరం॑ హి॒తో భవ॑తి॒ వాజి॑నాయ .. 10.071.10, 8.2.024.05

ఋ॒చాం త్వః॒ పోష॑మాస్తే పుపు॒ష్వాన్గా॑య॒త్రం త్వో॑ గాయతి॒ శక్వ॑రీషు . బ్ర॒హ్మా త్వో॒ వద॑తి జాతవి॒ద్యాం య॒జ్ఞస్య॒ మాత్రాం॒ వి మి॑మీత ఉ త్వః .. 10.071.11, 8.2.024.06

41. దుఃస్వప్న హరణ సూక్తం

అపేహీతి పంచర్చస్య సూక్తస్యాంగిరసః ప్రచేతా దుఃస్వప్ననాశనోనుష్టుప్ తృతీయా త్రిష్టుప్ అంత్యాపంక్తిః .

అపే॑హి మనసస్ప॒తేఽప॑ క్రామ ప॒రశ్చ॑ర . ప॒రో నిర్ఋ॑త్యా॒ ఆ చ॑క్ష్వ బహు॒ధా జీవ॑తో॒ మనః॑ .. 10.164.01, 8.8.022.01

భ॒ద్రం వై వరం॑ వృణతే భ॒ద్రం యుం॑జంతి॒ దక్షి॑ణం . భ॒ద్రం వై॑వస్వ॒తే చక్షు॑ర్బహు॒త్రా జీవ॑తో॒ మనః॑ .. 10.164.02, 8.8.022.02

యదా॒శసా॑ నిః॒శసా॑భి॒శసో॑పారి॒మ జాగ్ర॑తో॒ యత్స్వ॒పంతః॑ . అ॒గ్నిర్విశ్వా॒న్యప॑ దుష్కృ॒తాన్యజు॑ష్టాన్యా॒రే అ॒స్మద్ద॑ధాతు .. 10.164.03, 8.8.022.03

యదిం॑ద్ర బ్రహ్మణస్పతేఽభిద్రో॒హం చరా॑మసి . ప్రచే॑తా న ఆంగిర॒సో ద్వి॑ష॒తాం పా॒త్వంహ॑సః .. 10.164.04, 8.8.022.04

అజై॑ష్మా॒ద్యాస॑నామ॒ చాభూ॒మానా॑గసో వ॒యం . జా॒గ్ర॒త్స్వ॒ప్నః సం॑క॒ల్పః పా॒పో యం ద్వి॒ష్మస్తం స ఋ॑చ్ఛతు॒ యో నో॒ ద్వేష్టి॒ తమృ॑చ్ఛతు .. 10.164.05, 8.8.022.05

యో మే॑ రాజ॒న్యుజ్యో॑ వా॒ సఖా॑ వా॒ స్వప్నే॑ భ॒యం భీ॒రవే॒ మహ్య॒మాహ॑ . స్తే॒నో వా॒ యో దిప్స॑తి నో॒ వృకో॑ వా॒ త్వం తస్మా॑ద్వరుణ పాహ్య॒స్మాన్ .. 2.028.10, 2.7.010.05 {గార్త్సమదః కూర్మః . వరుణః . త్రిష్టుప్}

అధ॒ స్వప్న॑స్య॒ నిర్వి॒దేఽభుం॑జతశ్చ రే॒వతః॑ . ఉ॒భా తా బస్రి॑ నశ్యతః .. 1.120.12, 1.8.023.07 {దైర్ఘతమసః కక్షీవాన్ . అశ్వినౌ . గాయత్రీ}

యచ్చ॒ గోషు॑ దు॒ష్ష్వప్న్యం॒ యచ్చా॒స్మే దు॑హితర్దివః . త్రి॒తాయ॒ తద్వి॑భావర్యా॒ప్త్యాయ॒ పరా॑ వహానే॒హసో॑ వ ఊ॒తయః॑ సుఊ॒తయో॑ వ ఊ॒తయః॑ .. 8.047.14, 6.4.9.4 {అప్త్యస్త్రితః . ఆదిత్యా ఉషాశ్చ . మహాపంక్తిః}

ని॒ష్కం వా॑ ఘా కృ॒ణవ॑తే॒ స్రజం॑ వా దుహితర్దివః . త్రి॒తే దు॒ష్ష్వప్న్యం॒ సర్వ॑మా॒ప్త్యే పరి॑ దద్మస్యనే॒హసో॑ వ ఊ॒తయః॑ సుఊ॒తయో॑ వ ఊ॒తయః॑ .. 8.047.15, 6.4.9.5 {అప్త్యస్త్రితః . ఆదిత్యా ఉషాశ్చ . మహాపంక్తిః}

తద॑న్నాయ॒ తద॑పసే॒ తం భా॒గము॑పసే॒దుషే॑ . త్రి॒తాయ॑ చ ద్వి॒తాయ॒ చోషో॑ దు॒ష్ష్వప్న్యం॑ వహానే॒హసో॑ వ ఊ॒తయః॑ సుఊ॒తయో॑ వ ఊ॒తయః॑ .. 8.047.16, 6.4.010.01 {అప్త్యస్త్రితః . ఆదిత్యా ఉషాశ్చ . మహాపంక్తిః}

యథా॑ క॒లాం యథా॑ శ॒ఫం యథ॑ ఋ॒ణం సం॒నయా॑మసి . ఏ॒వా దు॒ష్ష్వప్న్యం॒ సర్వ॑మా॒ప్త్యే సం న॑యామస్యనే॒హసో॑ వ ఊ॒తయః॑ సుఊ॒తయో॑ వ ఊ॒తయః॑ .. 8.047.17, 6.4.010.02 {అప్త్యస్త్రితః . ఆదిత్యా ఉషాశ్చ . మహాపంక్తిః}

అజై॑ష్మా॒ద్యాస॑నామ॒ చాభూ॒మానా॑గసో వ॒యం . ఉషో॒ యస్మా॑ద్దు॒ష్ష్వప్న్యా॒దభై॒ష్మాప॒ తదు॑చ్ఛత్వనే॒హసో॑ వ ఊ॒తయః॑ సుఊ॒తయో॑ వ ఊ॒తయః॑ .. 8.047.18, 6.4.010.03 {అప్త్యస్త్రితః . ఆదిత్యా ఉషాశ్చ . మహాపంక్తిః}

42. గర్భస్రావిణీ ఉపనిషత్

ప్రమందినఇత్యేకాదశర్చస్య సూక్తస్య కుత్స ఇంద్రోజగతీఅంత్యాశ్చతస్రత్రిష్టుభః . (ఆద్యాగర్భస్రావిణీతిగుణః) .

ప్ర మం॒దినే॑ పితు॒మద॑ర్చతా॒ వచో॒ యః కృ॒ష్ణగ॑ర్భా ని॒రహ॑న్నృ॒జిశ్వ॑నా . అ॒వ॒స్యవో॒ వృష॑ణం॒ వజ్ర॑దక్షిణం మ॒రుత్వం॑తం స॒ఖ్యాయ॑ హవామహే .. 1.101.01, 1.7.012.01

యో వ్యం॑సం జాహృషా॒ణేన॑ మ॒న్యునా॒ యః శంబ॑రం॒ యో అహ॒న్పిప్రు॑మవ్ర॒తం . ఇంద్రో॒ యః శుష్ణ॑మ॒శుషం॒ న్యావృ॑ణఙ్మ॒రుత్వం॑తం స॒ఖ్యాయ॑ హవామహే .. 1.101.02, 1.7.012.02

యస్య॒ ద్యావా॑పృథి॒వీ పౌంస్యం॑ మ॒హద్యస్య॑ వ్ర॒తే వరు॑ణో॒ యస్య॒ సూర్యః॑ . యస్యేంద్ర॑స్య॒ సింధ॑వః॒ సశ్చ॑తి వ్ర॒తం మ॒రుత్వం॑తం స॒ఖ్యాయ॑ హవామహే .. 1.101.03, 1.7.012.03

యో అశ్వా॑నాం॒ యో గవాం॒ గోప॑తిర్వ॒శీ య ఆ॑రి॒తః కర్మ॑ణికర్మణి స్థి॒రః . వీ॒ళోశ్చి॒దింద్రో॒ యో అసు॑న్వతో వ॒ధో మ॒రుత్వం॑తం స॒ఖ్యాయ॑ హవామహే .. 1.101.04, 1.7.012.04

యో విశ్వ॑స్య॒ జగ॑తః ప్రాణ॒తస్పతి॒ర్యో బ్ర॒హ్మణే॑ ప్రథ॒మో గా అవిం॑దత్ . ఇంద్రో॒ యో దస్యూఀ॒రధ॑రాఀ అ॒వాతి॑రన్మ॒రుత్వం॑తం స॒ఖ్యాయ॑ హవామహే .. 1.101.05, 1.7.012.05

యః శూరే॑భి॒ర్హవ్యో॒ యశ్చ॑ భీ॒రుభి॒ర్యో ధావ॑ద్భిర్హూ॒యతే॒ యశ్చ॑ జి॒గ్యుభిః॑ . ఇంద్రం॒ యం విశ్వా॒ భువ॑నా॒భి సం॑ద॒ధుర్మ॒రుత్వం॑తం స॒ఖ్యాయ॑ హవామహే .. 1.101.06, 1.7.012.06

రు॒ద్రాణా॑మేతి ప్ర॒దిశా॑ విచక్ష॒ణో రు॒ద్రేభి॒ర్యోషా॑ తనుతే పృ॒థు జ్రయః॑ . ఇంద్రం॑ మనీ॒షా అ॒భ్య॑ర్చతి శ్రు॒తం మ॒రుత్వం॑తం స॒ఖ్యాయ॑ హవామహే .. 1.101.07, 1.7.013.01

యద్వా॑ మరుత్వః పర॒మే స॒ధస్థే॒ యద్వా॑వ॒మే వృ॒జనే॑ మా॒దయా॑సే . అత॒ ఆ యా॑హ్యధ్వ॒రం నో॒ అచ్ఛా॑ త్వా॒యా హ॒విశ్చ॑కృమా సత్యరాధః .. 1.101.08, 1.7.013.02

త్వా॒యేంద్ర॒ సోమం॑ సుషుమా సుదక్ష త్వా॒యా హ॒విశ్చ॑కృమా బ్రహ్మవాహః . అధా॑ నియుత్వః॒ సగ॑ణో మ॒రుద్భి॑ర॒స్మిన్య॒జ్ఞే బ॒ర్హిషి॑ మాదయస్వ .. 1.101.09, 1.7.013.03

మా॒దయ॑స్వ॒ హరి॑భి॒ర్యే త॑ ఇంద్ర॒ వి ష్య॑స్వ॒ శిప్రే॒ వి సృ॑జస్వ॒ ధేనే॑ . ఆ త్వా॑ సుశిప్ర॒ హర॑యో వహంతూ॒శన్హ॒వ్యాని॒ ప్రతి॑ నో జుషస్వ .. 1.101.10, 1.7.013.04

మ॒రుత్స్తో॑త్రస్య వృ॒జన॑స్య గో॒పా వ॒యమింద్రే॑ణ సనుయామ॒ వాజం॑ . తన్నో॑ మి॒త్రో వరు॑ణో మామహంతా॒మది॑తిః॒ సింధుః॑ పృథి॒వీ ఉ॒త ద్యౌః .. 1.101.11, 1.7.013.05

43. విషఘ్నసూక్తం

కంకతఇతి షోళశర్చస్య సూక్తస్య మైత్రావరుణిరగస్త్యోప్తృణసూర్యాఅనుష్టుప్ దశమ్యాద్యాస్తిస్రో మహాపంక్తయస్త్రయోదశీ మహాబృహతీ . (విషన్నసూక్తం) .

కంక॑తో॒ న కంక॒తోఽథో॑ సతీ॒నకం॑కతః . ద్వావితి॒ ప్లుషీ॒ ఇతి॒ న్య1॒॑దృష్టా॑ అలిప్సత .. 1.191.01, 2.5.014.01

అ॒దృష్టా॑న్హంత్యాయ॒త్యథో॑ హంతి పరాయ॒తీ . అథో॑ అవఘ్న॒తీ హం॒త్యథో॑ పినష్టి పింష॒తీ .. 1.191.02, 2.5.014.02

శ॒రాసః॒ కుశ॑రాసో ద॒ర్భాసః॑ సై॒ర్యా ఉ॒త . మౌం॒జా అ॒దృష్టా॑ వైరి॒ణాః సర్వే॑ సా॒కం న్య॑లిప్సత .. 1.191.03, 2.5.014.03

ని గావో॑ గో॒ష్ఠే అ॑సద॒న్ని మృ॒గాసో॑ అవిక్షత . ని కే॒తవో॒ జనా॑నాం॒ న్య1॒॑దృష్టా॑ అలిప్సత .. 1.191.04, 2.5.014.04

ఏ॒త ఉ॒ త్యే ప్రత్య॑దృశ్రన్ప్రదో॒షం తస్క॑రా ఇవ . అదృ॑ష్టా॒ విశ్వ॑దృష్టాః॒ ప్రతి॑బుద్ధా అభూతన .. 1.191.05, 2.5.014.05

ద్యౌర్వః॑ పి॒తా పృ॑థి॒వీ మా॒తా సోమో॒ భ్రాతాది॑తిః॒ స్వసా॑ . అదృ॑ష్టా॒ విశ్వ॑దృష్టా॒స్తిష్ఠ॑తే॒లయ॑తా॒ సు కం॑ .. 1.191.06, 2.5.015.01

యే అంస్యా॒ యే అంగ్యాః॑ సూ॒చీకా॒ యే ప్ర॑కంక॒తాః . అదృ॑ష్టాః॒ కిం చ॒నేహ వః॒ సర్వే॑ సా॒కం ని జ॑స్యత .. 1.191.07, 2.5.015.02

ఉత్పు॒రస్తా॒త్సూర్య॑ ఏతి వి॒శ్వదృ॑ష్టో అదృష్ట॒హా . అ॒దృష్టాం॒త్సర్వాం॑జం॒భయం॒త్సర్వా॑శ్చ యాతుధా॒న్యః॑ .. 1.191.08, 2.5.015.03

ఉద॑పప్తద॒సౌ సూర్యః॑ పు॒రు విశ్వా॑ని॒ జూర్వ॑న్ . ఆ॒ది॒త్యః పర్వ॑తేభ్యో వి॒శ్వదృ॑ష్టో అదృష్ట॒హా .. 1.191.09, 2.5.015.04

సూర్యే॑ వి॒షమా స॑జామి॒ దృతిం॒ సురా॑వతో గృ॒హే . సో చి॒న్ను న మ॑రాతి॒ నో వ॒యం మ॑రామా॒రే అ॑స్య॒ యోజ॑నం హరి॒ష్ఠా మధు॑ త్వా మధు॒లా చ॑కార .. 1.191.10, 2.5.015.05

ఇ॒య॒త్తి॒కా శ॑కుంతి॒కా స॒కా జ॑ఘాస తే వి॒షం . సో చి॒న్ను న మ॑రాతి॒ నో వ॒యం మ॑రామా॒రే అ॑స్య॒ యోజ॑నం హరి॒ష్ఠా మధు॑ త్వా మధు॒లా చ॑కార .. 1.191.11, 2.5.016.01

త్రిః స॒ప్త వి॑ష్పులింగ॒కా వి॒షస్య॒ పుష్య॑మక్షన్ . తాశ్చి॒న్ను న మ॑రంతి॒ నో వ॒యం మ॑రామా॒రే అ॑స్య॒ యోజ॑నం హరి॒ష్ఠా మధు॑ త్వా మధు॒లా చ॑కార .. 1.191.12, 2.5.016.02

న॒వా॒నాం న॑వతీ॒నాం వి॒షస్య॒ రోపు॑షీణాం . సర్వా॑సామగ్రభం॒ నామా॒రే అ॑స్య॒ యోజ॑నం హరి॒ష్ఠా మధు॑ త్వా మధు॒లా చ॑కార .. 1.191.13, 2.5.016.03

త్రిః స॒ప్త మ॑యూ॒ర్యః॑ స॒ప్త స్వసా॑రో అ॒గ్రువః॑ . తాస్తే॑ వి॒షం వి జ॑భ్రిర ఉద॒కం కుం॒భినీ॑రివ .. 1.191.14, 2.5.016.04

ఇ॒య॒త్త॒కః కు॑షుంభ॒కస్త॒కం భి॑న॒ద్మ్యశ్మ॑నా . తతో॑ వి॒షం ప్ర వా॑వృతే॒ పరా॑చీ॒రను॑ సం॒వతః॑ .. 1.191.15, 2.5.016.05

కు॒షుం॒భ॒కస్తద॑బ్రవీద్గి॒రేః ప్ర॑వర్తమాన॒కః . వృశ్చి॑కస్యార॒సం వి॒షమ॑ర॒సం వృ॑శ్చిక తే వి॒షం .. 1.191.16, 2.5.016.06

పరిశిష్టం [ఋగ్వేద మండల 1.191 సూక్తస్యానంతరం][ఋగ్వేద అష్టక 2, అధ్యాయ 5, 16 వర్గానంతరం]

మా బి॑భే॒ర్న మ॑రిష్యసి॒ పరి॑ త్వా పామి స॒ర్వతః॑ . ఘ॒నేన॒ హన్మి॒ వృశ్చి॑క॒మహిం॑ దం॒డేనాగ॑తం ..1..

ఆ॒ది॒త్యరథ॒వేగే॑న వి॒ష్ణుబా॑హుబ॒లేన॑ చ . గ॒రుడ॑ప॒క్షని॑పాతే॒న భూ॒మిం గ॑చ్ఛ మ॒హాయ॑శాః ..2..

గ॒రుడ॑స్య॒ పాత॑మాత్రే॒ణ త్ర॒యో లో॑కాః ప్ర॒కంపి॑తాః . ప్ర॒కంపి॒తా మ॒హీ సర్వా॑ స॒శైల॑వన॒కాన॑నా ..3..

గ॒గనం॒ నష్ట॑చంద్రా॒ర్కం జ్యో॒తిషం॑ న ప్ర॒కాశ॑తే . దే॒వతా॒ భయ॑భీతా॒శ్చ మా॒రుతో॑ న ప్ల॒వాయ॑తి . మా॒రుతో॑ న ప్ల॒వాయ॒త్యోం నమః॑ ..4..

భో స॒ర్పభ॑ద్ర భ॒ద్రం తే॑ దూ॒రం గ॑చ్ఛ మ॒హావిష . జ॒న్మే॑జ॒యస్య॑ యజ్ఞాం॒తే, ఆ॒స్తీక॑వచ॒నం స్మ॑ర ..5..

ఆ॒స్తీక॒వచ॑నం॒ శ్రుత్వా॑ యః॒ సర్పో॑ న ని॒వర్త॑తే . శత॑ధా॒ భిద్య॑తే మూ॒ర్ధ్ని శిం॒శవృ॑క్షఫ॒లం య॑థా ..6..

న॒ర్మదా॒యై న॑మః ప్రా॒తర్న॒ర్మదా॑యై న॒మో ని॑శి . నమో॑ఽస్తు॒ నర్మ॑దే తు॒భ్యం త్రా॒హి మాం॑ విష॒సర్ప॑తః ..7..

యో జ॑ర॒త్కారు॑ణా జా॒తో జ॒రత్కా॑ర్వాం మ॒హాయ॑శాః . తస్య॑ స్మ॒రాభి॑ భద్రం॒ తే దూ॒రం గ॑చ్ఛ మ॒హావిష ..8..

అసి॑తిం॒ చార్థ॑సిద్ధిం॒ చ సునీతిం॑ చాపి॑ యః స్మ॑రేత్ . ది॒వా వా॒ యది॑ వా రా॒త్రౌ నా॒స్తి సర్ప॑భయం॒ భవేత్ ..9..

అగ॑స్తి॒ర్మాధ॑వశ్చై॒వ ము॒చుకుం॑దో మ॒హాము॑నిః . కపి॑లో॒ ముని॑రాస్తీ॒కః పం॒చైతే॑ సుఖ॒శాయి॑నః ..10..

44. అన్నసూక్తం

మూ॒ర్ధానం॑ ది॒వో అ॑ర॒తిం పృ॑థి॒వ్యా వై॑శ్వాన॒రమృ॒త ఆ జా॒తమ॒గ్నిం . క॒విం స॒మ్రాజ॒మతి॑థిం॒ జనా॑నామా॒సన్నా పాత్రం॑ జనయంత దే॒వాః .. 6.007.01, 4.5.9.1 {బార్హస్పత్యో భరద్వాజః . వైశ్వానరోగ్నిః . త్రిష్టుప్}

ఆ॒మాసు॑ ప॒క్వమైర॑య॒ ఆ సూర్యం॑ రోహయో ది॒వి . ఘ॒ర్మం న సామం॑తపతా సువృ॒క్తిభి॒ర్జుష్టం॒ గిర్వ॑ణసే బృ॒హత్ .. 8.089.07, 6.6.012.07 {ఆంగిరసౌ నృమధపురుమేధః . ఇంద్రః . బృహతీ}

ఉప॑ హ్వయే సు॒దుఘాం॑ ధే॒నుమే॒తాం సు॒హస్తో॑ గో॒ధుగు॒త దో॑హదేనాం . శ్రేష్ఠం॑ స॒వం స॑వి॒తా సా॑విషన్నో॒ఽభీ॑ద్ధో ఘ॒ర్మస్తదు॒ షు ప్ర వో॑చం .. 1.164.26, 2.3.019.01 {ఔచథ్యో దీర్ఘతమాః . విశ్వదేవాః . త్రిష్టుప్}

హిం॒కృ॒ణ్వ॒తీ వ॑సు॒పత్నీ॒ వసూ॑నాం వ॒త్సమి॒చ్ఛంతీ॒ మన॑సా॒భ్యాగా॑త్ . దు॒హామ॒శ్విభ్యాం॒ పయో॑ అ॒ఘ్న్యేయం సా వ॑ర్ధతాం మహ॒తే సౌభ॑గాయ .. 1.164.27, 2.3.019.02 {ఔచథ్యో దీర్ఘతమాః . విశ్వదేవాః . త్రిష్టుప్}

ఇంద్ర॒ దృహ్య॑ యామకో॒శా అ॑భూవన్య॒జ్ఞాయ॑ శిక్ష గృణ॒తే సఖి॑భ్యః . దు॒ర్మా॒యవో॑ దు॒రేవా॒ మర్త్యా॑సో నిషం॒గిణో॑ రి॒పవో॒ హంత్వా॑సః .. 3.030.15, 3.2.3.5 {గాథినో విశ్వామిత్రః . ఇంద్రః . త్రిష్టుప్}

వాశీ॑మంత ఋష్టి॒మంతో॑ మనీ॒షిణః॑ సు॒ధన్వా॑న॒ ఇషు॑మంతో నిషం॒గిణః॑ . స్వశ్వాః॑ స్థ సు॒రథాః॑ పృశ్నిమాతరః స్వాయు॒ధా మ॑రుతో యాథనా॒ శుభం॑ .. 5.057.02, 4.3.021.02 {ఆత్రేయః శ్యావాశ్వః . మరుతః . జగతీ}

చతు॑ష్కపర్దా యువ॒తిః సు॒పేశా॑ ఘృ॒తప్ర॑తీకా వ॒యునా॑ని వస్తే . తస్యాం॑ సుప॒ర్ణా వృష॑ణా॒ ని షే॑దతు॒ర్యత్ర॑ దే॒వా ద॑ధి॒రే భా॑గ॒ధేయం॑ .. 10.114.03, 8.6.016.03 {వైరూపః సఘ్నిః . విశ్వదేవాః . త్రిష్టుప్}

ఏకః॑ సుప॒ర్ణః స స॑ము॒ద్రమా వి॑వేశ॒ స ఇ॒దం విశ్వం॒ భువ॑నం॒ వి చ॑ష్టే . తం పాకే॑న॒ మన॑సాపశ్య॒మంతి॑త॒స్తం మా॒తా రే॑ళ్హి॒ స ఉ॑ రేళ్హి మా॒తరం॑ .. 10.114.04, 8.6.016.04 {వైరూపః సఘ్నిః . విశ్వదేవాః . జగతీ}

సు॒ప॒ర్ణం విప్రాః॑ క॒వయో॒ వచో॑భి॒రేకం॒ సంతం॑ బహు॒ధా క॑ల్పయంతి . ఛందాం॑సి చ॒ దధ॑తో అధ్వ॒రేషు॒ గ్రహాం॒త్సోమ॑స్య మిమతే॒ ద్వాద॑శ .. 10.114.05, 8.6.016.05 {వైరూపః సఘ్నిః . విశ్వదేవాః . త్రిష్టుప్}

పితుంన్విత్యేకాదశర్చస్య సూక్తస్య మైత్రావరుణిరగస్త్యోన్నం గాయత్రీ ఆద్యానుష్టుగర్భా తృతీయాపంచమ్యాద్యాశ్చతస్రోనుష్టుభోంత్యాబృహతీవా .

పి॒తుం ను స్తో॑షం మ॒హో ధ॒ర్మాణం॒ తవి॑షీం . యస్య॑ త్రి॒తో వ్యోజ॑సా వృ॒త్రం విప॑ర్వమ॒ర్దయ॑త్ .. 1.187.01, 2.5.6.1

స్వాదో॑ పితో॒ మధో॑ పితో వ॒యం త్వా॑ వవృమహే . అ॒స్మాక॑మవి॒తా భ॑వ .. 1.187.02, 2.5.6.2

ఉప॑ నః పిత॒వా చ॑ర శి॒వః శి॒వాభి॑రూ॒తిభిః॑ . మ॒యో॒భుర॑ద్విషే॒ణ్యః సఖా॑ సు॒శేవో॒ అద్వ॑యాః .. 1.187.03, 2.5.6.3

తవ॒ త్యే పి॑తో॒ రసా॒ రజాం॒స్యను॒ విష్ఠి॑తాః . ది॒వి వాతా॑ ఇవ శ్రి॒తాః .. 1.187.04, 2.5.6.4

తవ॒ త్యే పి॑తో॒ దద॑త॒స్తవ॑ స్వాదిష్ఠ॒ తే పి॑తో . ప్ర స్వా॒ద్మానో॒ రసా॑నాం తువి॒గ్రీవా॑ ఇవేరతే .. 1.187.05, 2.5.6.5

త్వే పి॑తో మ॒హానాం॑ దే॒వానాం॒ మనో॑ హి॒తం . అకా॑రి॒ చారు॑ కే॒తునా॒ తవాహి॒మవ॑సావధీత్ .. 1.187.06, 2.5.7.1

యద॒దో పి॑తో॒ అజ॑గన్వి॒వస్వ॒ పర్వ॑తానాం . అత్రా॑ చిన్నో మధో పి॒తోఽరం॑ భ॒క్షాయ॑ గమ్యాః .. 1.187.07, 2.5.7.2

యద॒పామోష॑ధీనాం పరిం॒శమా॑రి॒శామ॑హే . వాతా॑పే॒ పీవ॒ ఇద్భ॑వ .. 1.187.08, 2.5.7.3

యత్తే॑ సోమ॒ గవా॑శిరో॒ యవా॑శిరో॒ భజా॑మహే . వాతా॑పే॒ పీవ॒ ఇద్భ॑వ .. 1.187.09, 2.5.7.4

క॒రం॒భ ఓ॑షధే భవ॒ పీవో॑ వృ॒క్క ఉ॑దార॒థిః . వాతా॑పే॒ పీవ॒ ఇద్భ॑వ .. 1.187.10, 2.5.7.5

తం త్వా॑ వ॒యం పి॑తో॒ వచో॑భి॒ర్గావో॒ న హ॒వ్యా సు॑షూదిమ . దే॒వేభ్య॑స్త్వా సధ॒మాద॑మ॒స్మభ్యం॑ త్వా సధ॒మాదం॑ .. 1.187.11, 2.5.7.6

కయా॑ నశ్చి॒త్ర ఆ భు॑వదూ॒తీ స॒దావృ॑ధః॒ సఖా॑ . కయా॒ శచి॑ష్ఠయా వృ॒తా .. 4.031.01, 3.6.024.01 {గౌతమో వామదేవః . ఇంద్రః . గాయత్రీ}

కస్త్వా॑ స॒త్యో మదా॑నాం॒ మంహి॑ష్ఠో మత్స॒దంధ॑సః . దృ॒ళ్హా చి॑దా॒రుజే॒ వసు॑ .. 4.031.02, 3.6.024.02 {గౌతమో వామదేవః . ఇంద్రః . గాయత్రీ}

అ॒భీ షు ణః॒ సఖీ॑నామవి॒తా జ॑రితౄ॒ణాం . శ॒తం భ॑వాస్యూ॒తిభిః॑ .. 4.031.03, 3.6.024.03 {గౌతమో వామదేవః . ఇంద్రః . గాయత్రీ}

స్వాదోరితి పంచదశర్చస్య సూక్తస్య కాణ్వః ప్రగాథః సోమస్త్రిష్టుప్ పంచమీ జగతీ .

స్వా॒దోర॑భక్షి॒ వయ॑సః సుమే॒ధాః స్వా॒ధ్యో॑ వరివో॒విత్త॑రస్య . విశ్వే॒ యం దే॒వా ఉ॒త మర్త్యా॑సో॒ మధు॑ బ్రు॒వంతో॑ అ॒భి సం॒చరం॑తి .. 8.048.01, 6.4.011.01

అం॒తశ్చ॒ ప్రాగా॒ అది॑తిర్భవాస్యవయా॒తా హర॑సో॒ దైవ్య॑స్య . ఇంద॒వింద్ర॑స్య స॒ఖ్యం జు॑షా॒ణః శ్రౌష్టీ॑వ॒ ధుర॒మను॑ రా॒య ఋ॑ధ్యాః .. 8.048.02, 6.4.011.02

అపా॑మ॒ సోమ॑మ॒మృతా॑ అభూ॒మాగ॑న్మ॒ జ్యోతి॒రవి॑దామ దే॒వాన్ . కిం నూ॒నమ॒స్మాన్కృ॑ణవ॒దరా॑తిః॒ కిము॑ ధూ॒ర్తిర॑మృత॒ మర్త్య॑స్య .. 8.048.03, 6.4.011.03

శం నో॑ భవ హృ॒ద ఆ పీ॒త ఇం॑దో పి॒తేవ॑ సోమ సూ॒నవే॑ సు॒శేవః॑ . సఖే॑వ॒ సఖ్య॑ ఉరుశంస॒ ధీరః॒ ప్ర ణ॒ ఆయు॑ర్జీ॒వసే॑ సోమ తారీః .. 8.048.04, 6.4.011.04

ఇ॒మే మా॑ పీ॒తా య॒శస॑ ఉరు॒ష్యవో॒ రథం॒ న గావః॒ సమ॑నాహ॒ పర్వ॑సు . తే మా॑ రక్షంతు వి॒స్రస॑శ్చ॒రిత్రా॑దు॒త మా॒ స్రామా॑ద్యవయం॒త్వింద॑వః .. 8.048.05, 6.4.011.05

అ॒గ్నిం న మా॑ మథి॒తం సం ది॑దీపః॒ ప్ర చ॑క్షయ కృణు॒హి వస్య॑సో నః . అథా॒ హి తే॒ మద॒ ఆ సో॑మ॒ మన్యే॑ రే॒వాఀ ఇ॑వ॒ ప్ర చ॑రా పు॒ష్టిమచ్ఛ॑ .. 8.048.06, 6.4.012.01

ఇ॒షి॒రేణ॑ తే॒ మన॑సా సు॒తస్య॑ భక్షీ॒మహి॒ పిత్ర్య॑స్యేవ రా॒యః . సోమ॑ రాజ॒న్ప్ర ణ॒ ఆయూం॑షి తారీ॒రహా॑నీవ॒ సూర్యో॑ వాస॒రాణి॑ .. 8.048.07, 6.4.012.02

సోమ॑ రాజన్మృ॒ళయా॑ నః స్వ॒స్తి తవ॑ స్మసి వ్ర॒త్యా॒3॒॑స్తస్య॑ విద్ధి . అల॑ర్తి॒ దక్ష॑ ఉ॒త మ॒న్యురిం॑దో॒ మా నో॑ అ॒ర్యో అ॑నుకా॒మం పరా॑ దాః .. 8.048.08, 6.4.012.03

త్వం హి న॑స్త॒న్వః॑ సోమ గో॒పా గాత్రే॑గాత్రే నిష॒సత్థా॑ నృ॒చక్షాః॑ . యత్తే॑ వ॒యం ప్ర॑మి॒నామ॑ వ్ర॒తాని॒ స నో॑ మృళ సుష॒ఖా దే॑వ॒ వస్యః॑ .. 8.048.09, 6.4.012.04

ఋ॒దూ॒దరే॑ణ॒ సఖ్యా॑ సచేయ॒ యో మా॒ న రిష్యే॑ద్ధర్యశ్వ పీ॒తః . అ॒యం యః సోమో॒ న్యధా॑య్య॒స్మే తస్మా॒ ఇంద్రం॑ ప్ర॒తిర॑మే॒మ్యాయుః॑ .. 8.048.10, 6.4.012.05

అప॒ త్యా అ॑స్థు॒రని॑రా॒ అమీ॑వా॒ నిర॑త్రసం॒తమి॑షీచీ॒రభై॑షుః . ఆ సోమో॑ అ॒స్మాఀ అ॑రుహ॒ద్విహా॑యా॒ అగ॑న్మ॒ యత్ర॑ ప్రతి॒రంత॒ ఆయుః॑ .. 8.048.11, 6.4.013.01

యో న॒ ఇందుః॑ పితరో హృ॒త్సు పీ॒తోఽమ॑ర్త్యో॒ మర్త్యాఀ॑ ఆవి॒వేశ॑ . తస్మై॒ సోమా॑య హ॒విషా॑ విధేమ మృళీ॒కే అ॑స్య సుమ॒తౌ స్యా॑మ .. 8.048.12, 6.4.013.02

త్వం సో॑మ పి॒తృభిః॑ సంవిదా॒నోఽను॒ ద్యావా॑పృథి॒వీ ఆ త॑తంథ . తస్మై॑ త ఇందో హ॒విషా॑ విధేమ వ॒యం స్యా॑మ॒ పత॑యో రయీ॒ణాం .. 8.048.13, 6.4.013.03

త్రాతా॑రో దేవా॒ అధి॑ వోచతా నో॒ మా నో॑ ని॒ద్రా ఈ॑శత॒ మోత జల్పిః॑ . వ॒యం సోమ॑స్య వి॒శ్వహ॑ ప్రి॒యాసః॑ సు॒వీరా॑సో వి॒దథ॒మా వ॑దేమ .. 8.048.14, 6.4.013.04

త్వం నః॑ సోమ వి॒శ్వతో॑ వయో॒ధాస్త్వం స్వ॒ర్విదా వి॑శా నృ॒చక్షాః॑ . త్వం న॑ ఇంద ఊ॒తిభిః॑ స॒జోషాః॑ పా॒హి ప॒శ్చాతా॑దు॒త వా॑ పు॒రస్తా॑త్ .. 8.048.15, 6.4.013.05

నవాఇతి నవర్చస్య సూక్తస్యాంగిరసో భిక్షుర్ధనాన్నదానంత్రిష్టుబాద్యేజగత్యౌ .

న వా ఉ॑ దే॒వాః క్షుధ॒మిద్వ॒ధం ద॑దురు॒తాశి॑త॒ముప॑ గచ్ఛంతి మృ॒త్యవః॑ . ఉ॒తో ర॒యిః పృ॑ణ॒తో నోప॑ దస్యత్యు॒తాపృ॑ణన్మర్డి॒తారం॒ న విం॑దతే .. 10.117.01, 8.6.022.01

య ఆ॒ధ్రాయ॑ చకమా॒నాయ॑ పి॒త్వోఽన్న॑వాం॒త్సన్ర॑ఫి॒తాయో॑పజ॒గ్ముషే॑ . స్థి॒రం మనః॑ కృణు॒తే సేవ॑తే పు॒రోతో చి॒త్స మ॑ర్డి॒తారం॒ న విం॑దతే .. 10.117.02, 8.6.022.02

స ఇద్భో॒జో యో గృ॒హవే॒ దదా॒త్యన్న॑కామాయ॒ చర॑తే కృ॒శాయ॑ . అర॑మస్మై భవతి॒ యామ॑హూతా ఉ॒తాప॒రీషు॑ కృణుతే॒ సఖా॑యం .. 10.117.03, 8.6.022.03

న స సఖా॒ యో న దదా॑తి॒ సఖ్యే॑ సచా॒భువే॒ సచ॑మానాయ పి॒త్వః . అపా॑స్మా॒త్ప్రేయా॒న్న తదోకో॑ అస్తి పృ॒ణంత॑మ॒న్యమర॑ణం చిదిచ్ఛేత్ .. 10.117.04, 8.6.022.04

పృ॒ణీ॒యాదిన్నాధ॑మానాయ॒ తవ్యాం॒ద్రాఘీ॑యాంస॒మను॑ పశ్యేత॒ పంథాం॑ . ఓ హి వర్తం॑తే॒ రథ్యే॑వ చ॒క్రాన్యమ॑న్య॒ముప॑ తిష్ఠంత॒ రాయః॑ .. 10.117.05, 8.6.022.05

మోఘ॒మన్నం॑ విందతే॒ అప్ర॑చేతాః స॒త్యం బ్ర॑వీమి వ॒ధ ఇత్స తస్య॑ . నార్య॒మణం॒ పుష్య॑తి॒ నో సఖా॑యం॒ కేవ॑లాఘో భవతి కేవలా॒దీ .. 10.117.06, 8.6.023.01

కృ॒షన్నిత్ఫాల॒ ఆశి॑తం కృణోతి॒ యన్నధ్వా॑న॒మప॑ వృంక్తే చ॒రిత్రైః॑ . వద॑న్బ్ర॒హ్మావ॑దతో॒ వనీ॑యాన్పృ॒ణన్నా॒పిరపృ॑ణంతమ॒భి ష్యా॑త్ .. 10.117.07, 8.6.023.02

ఏక॑పా॒ద్భూయో॑ ద్వి॒పదో॒ వి చ॑క్రమే ద్వి॒పాత్త్రి॒పాద॑మ॒భ్యే॑తి ప॒శ్చాత్ . చతు॑ష్పాదేతి ద్వి॒పదా॑మభిస్వ॒రే సం॒పశ్య॑న్పం॒క్తీరు॑ప॒తిష్ఠ॑మానః .. 10.117.08, 8.6.023.03

స॒మౌ చి॒ద్ధస్తౌ॒ న స॒మం వి॑విష్టః సమ్మా॒తరా॑ చి॒న్న స॒మం దు॑హాతే . య॒మయో॑శ్చి॒న్న స॒మా వీ॒ర్యా॑ణి జ్ఞా॒తీ చి॒త్సంతౌ॒ న స॒మం పృ॑ణీతః .. 10.117.09, 8.6.023.04

శ్రద్ధయేతి పంచర్చస్య సూక్తస్య శ్రద్ధాకామాయనీశ్రద్ధానుష్టుప్ .

శ్ర॒ద్ధయా॒గ్నిః సమి॑ధ్యతే శ్ర॒ద్ధయా॑ హూయతే హ॒విః . శ్ర॒ద్ధాం భగ॑స్య మూ॒ర్ధని॒ వచ॒సా వే॑దయామసి .. 10.151.01, 8.8.9.1

ప్రి॒యం శ్ర॑ద్ధే॒ దద॑తః ప్రి॒యం శ్ర॑ద్ధే॒ దిదా॑సతః . ప్రి॒యం భో॒జేషు॒ యజ్వ॑స్వి॒దం మ॑ ఉది॒తం కృ॑ధి .. 10.151.02, 8.8.9.2

యథా॑ దే॒వా అసు॑రేషు శ్ర॒ద్ధాము॒గ్రేషు॑ చక్రి॒రే . ఏ॒వం భో॒జేషు॒ యజ్వ॑స్వ॒స్మాక॑ముది॒తం కృ॑ధి .. 10.151.03, 8.8.9.3

శ్ర॒ద్ధాం దే॒వా యజ॑మానా వా॒యుగో॑పా॒ ఉపా॑సతే . శ్ర॒ద్ధాం హృ॑ద॒య్య1॒॑యాకూ॑త్యా శ్ర॒ద్ధయా॑ విందతే॒ వసు॑ .. 10.151.04, 8.8.9.4

శ్ర॒ద్ధాం ప్రా॒తర్హ॑వామహే శ్ర॒ద్ధాం మ॒ధ్యంది॑నం॒ పరి॑ . శ్ర॒ద్ధాం సూర్య॑స్య ని॒మ్రుచి॒ శ్రద్ధే॒ శ్రద్ధా॑పయే॒హ నః॑ .. 10.151.05, 8.8.9.5

45. కితవ(ద్యూత) సూక్తం

ప్రావేపాఇతి చతుర్దశర్చస్య సూక్తస్య మౌజవానక్ష ఋషిః ఆద్యా సప్తమీ నవమీద్వాదశీనామక్షాదేవతాః త్రయోదశ్యాః కృషిః శిష్టానామక్షనిందా దేవతా త్రిష్టుప్ సప్తమీ జగతీ .

ప్రా॒వే॒పా మా॑ బృహ॒తో మా॑దయంతి ప్రవాతే॒జా ఇరి॑ణే॒ వర్వృ॑తానాః . సోమ॑స్యేవ మౌజవ॒తస్య॑ భ॒క్షో వి॒భీద॑కో॒ జాగృ॑వి॒ర్మహ్య॑మచ్ఛాన్ .. 10.034.01, 7.8.3.1

న మా॑ మిమేథ॒ న జి॑హీళ ఏ॒షా శి॒వా సఖి॑భ్య ఉ॒త మహ్య॑మాసీత్ . అ॒క్షస్యా॒హమే॑కప॒రస్య॑ హే॒తోరను॑వ్రతా॒మప॑ జా॒యామ॑రోధం .. 10.034.02, 7.8.3.2

ద్వేష్టి॑ శ్వ॒శ్రూరప॑ జా॒యా రు॑ణద్ధి॒ న నా॑థి॒తో విం॑దతే మర్డి॒తారం॑ . అశ్వ॑స్యేవ॒ జర॑తో॒ వస్న్య॑స్య॒ నాహం విం॑దామి కిత॒వస్య॒ భోగం॑ .. 10.034.03, 7.8.3.3

అ॒న్యే జా॒యాం పరి॑ మృశంత్యస్య॒ యస్యాగృ॑ధ॒ద్వేద॑నే వా॒జ్య1॒॑క్షః . పి॒తా మా॒తా భ్రాత॑ర ఏనమాహు॒ర్న జా॑నీమో॒ నయ॑తా బ॒ద్ధమే॒తం .. 10.034.04, 7.8.3.4

యదా॒దీధ్యే॒ న ద॑విషాణ్యేభిః పరా॒యద్భ్యోఽవ॑ హీయే॒ సఖి॑భ్యః . న్యు॑ప్తాశ్చ బ॒భ్రవో॒ వాచ॒మక్ర॑తఀ॒ ఏమీదే॑షాం నిష్కృ॒తం జా॒రిణీ॑వ .. 10.034.05, 7.8.3.5

స॒భామే॑తి కిత॒వః పృ॒చ్ఛమా॑నో జే॒ష్యామీతి॑ త॒న్వా॒3॒॑ శూశు॑జానః . అ॒క్షాసో॑ అస్య॒ వి తి॑రంతి॒ కామం॑ ప్రతి॒దీవ్నే॒ దధ॑త॒ ఆ కృ॒తాని॑ .. 10.034.06, 7.8.4.1

అ॒క్షాస॒ ఇదం॑కు॒శినో॑ నితో॒దినో॑ ని॒కృత్వా॑న॒స్తప॑నాస్తాపయి॒ష్ణవః॑ . కు॒మా॒రదే॑ష్ణా॒ జయ॑తః పున॒ర్హణో॒ మధ్వా॒ సంపృ॑క్తాః కిత॒వస్య॑ బ॒ర్హణా॑ .. 10.034.07, 7.8.4.2

త్రి॒పం॒చా॒శః క్రీ॑ళతి॒ వ్రాత॑ ఏషాం దే॒వ ఇ॑వ సవి॒తా స॒త్యధ॑ర్మా . ఉ॒గ్రస్య॑ చిన్మ॒న్యవే॒ నా న॑మంతే॒ రాజా॑ చిదేభ్యో॒ నమ॒ ఇత్కృ॑ణోతి .. 10.034.08, 7.8.4.3

నీ॒చా వ॑ర్తంత ఉ॒పరి॑ స్ఫురంత్యహ॒స్తాసో॒ హస్త॑వంతం సహంతే . ది॒వ్యా అంగా॑రా॒ ఇరి॑ణే॒ న్యు॑ప్తాః శీ॒తాః సంతో॒ హృద॑యం॒ నిర్ద॑హంతి .. 10.034.09, 7.8.4.4

జా॒యా త॑ప్యతే కిత॒వస్య॑ హీ॒నా మా॒తా పు॒త్రస్య॒ చర॑తః॒ క్వ॑ స్విత్ . ఋ॒ణా॒వా బిభ్య॒ద్ధన॑మి॒చ్ఛమా॑నో॒ఽన్యేషా॒మస్త॒ముప॒ నక్త॑మేతి .. 10.034.10, 7.8.4.5

స్త్రియం॑ దృ॒ష్ట్వాయ॑ కిత॒వం త॑తాపా॒న్యేషాం॑ జా॒యాం సుకృ॑తం చ॒ యోనిం॑ . పూ॒ర్వా॒హ్ణే అశ్వా॑న్యుయు॒జే హి బ॒భ్రూంత్సో అ॒గ్నేరంతే॑ వృష॒లః ప॑పాద .. 10.034.11, 7.8.5.1

యో వః॑ సేనా॒నీర్మ॑హ॒తో గ॒ణస్య॒ రాజా॒ వ్రాత॑స్య ప్రథ॒మో బ॒భూవ॑ . తస్మై॑ కృణోమి॒ న ధనా॑ రుణధ్మి॒ దశా॒హం ప్రాచీ॒స్తదృ॒తం వ॑దామి .. 10.034.12, 7.8.5.2

అ॒క్షైర్మా దీ॑వ్యః కృ॒షిమిత్కృ॑షస్వ వి॒త్తే ర॑మస్వ బ॒హు మన్య॑మానః . తత్ర॒ గావః॑ కితవ॒ తత్ర॑ జా॒యా తన్మే॒ వి చ॑ష్టే సవి॒తాయమ॒ర్యః .. 10.034.13, 7.8.5.3

మి॒త్రం కృ॑ణుధ్వం॒ ఖలు॑ మృ॒ళతా॑ నో॒ మా నో॑ ఘో॒రేణ॑ చరతా॒భి ధృ॒ష్ణు . ని వో॒ ను మ॒న్యుర్వి॑శతా॒మరా॑తిర॒న్యో బ॑భ్రూ॒ణాం ప్రసి॑తౌ॒ న్వ॑స్తు .. 10.034.14, 7.8.5.4

46. ఆప్రీ సూక్తం

సమిద్ధోఅగ్నఇతి త్రయోదశర్చస్య సూక్తస్యౌచథ్యోదీర్ఘతమాఋషిః ఇధ్మస్తనూనపాన్నరాశంసఇళో బర్హిర్దేవీర్ద్వార ఉషాసానక్తా దేవ్యౌహోతారౌ సరస్వతీళాభారత్యస్త్వష్టావనస్పతిః స్వాహాకృతయఇతిక్రమేణదేవతాః అంత్యాయా ఇంద్రోనుష్టుప్ .

సమి॑ద్ధో అగ్న॒ ఆ వ॑హ దే॒వాఀ అ॒ద్య య॒తస్రు॑చే . తంతుం॑ తనుష్వ పూ॒ర్వ్యం సు॒తసో॑మాయ దా॒శుషే॑ .. 1.142.01, 2.2.010.01

ఘృ॒తవం॑త॒ముప॑ మాసి॒ మధు॑మంతం తనూనపాత్ . య॒జ్ఞం విప్ర॑స్య॒ మావ॑తః శశమా॒నస్య॑ దా॒శుషః॑ .. 1.142.02, 2.2.010.02

శుచిః॑ పావ॒కో అద్భు॑తో॒ మధ్వా॑ య॒జ్ఞం మి॑మిక్షతి . నరా॒శంస॒స్త్రిరా ది॒వో దే॒వో దే॒వేషు॑ య॒జ్ఞియః॑ .. 1.142.03, 2.2.010.03

ఈ॒ళి॒తో అ॑గ్న॒ ఆ వ॒హేంద్రం॑ చి॒త్రమి॒హ ప్రి॒యం . ఇ॒యం హి త్వా॑ మ॒తిర్మమాచ్ఛా॑ సుజిహ్వ వ॒చ్యతే॑ .. 1.142.04, 2.2.010.04

స్తృ॒ణా॒నాసో॑ య॒తస్రు॑చో బ॒ర్హిర్య॒జ్ఞే స్వ॑ధ్వ॒రే . వృం॒జే దే॒వవ్య॑చస్తమ॒మింద్రా॑య॒ శర్మ॑ స॒ప్రథః॑ .. 1.142.05, 2.2.010.05

వి శ్ర॑యంతామృతా॒వృధః॑ ప్ర॒యై దే॒వేభ్యో॑ మ॒హీః . పా॒వ॒కాసః॑ పురు॒స్పృహో॒ ద్వారో॑ దే॒వీర॑స॒శ్చతః॑ .. 1.142.06, 2.2.010.06

ఆ భంద॑మానే॒ ఉపా॑కే॒ నక్తో॒షాసా॑ సు॒పేశ॑సా . య॒హ్వీ ఋ॒తస్య॑ మా॒తరా॒ సీద॑తాం బ॒ర్హిరా సు॒మత్ .. 1.142.07, 2.2.011.01

మం॒ద్రజి॑హ్వా జుగు॒ర్వణీ॒ హోతా॑రా॒ దైవ్యా॑ క॒వీ . య॒జ్ఞం నో॑ యక్షతామి॒మం సి॒ధ్రమ॒ద్య ది॑వి॒స్పృశం॑ .. 1.142.08, 2.2.011.02

శుచి॑ర్దే॒వేష్వర్పి॑తా॒ హోత్రా॑ మ॒రుత్సు॒ భార॑తీ . ఇళా॒ సర॑స్వతీ మ॒హీ బ॒ర్హిః సీ॑దంతు య॒జ్ఞియాః॑ .. 1.142.09, 2.2.011.03

తన్న॑స్తు॒రీప॒మద్భు॑తం పు॒రు వారం॑ పు॒రు త్మనా॑ . త్వష్టా॒ పోషా॑య॒ వి ష్య॑తు రా॒యే నాభా॑ నో అస్మ॒యుః .. 1.142.10, 2.2.011.04

అ॒వ॒సృ॒జన్నుప॒ త్మనా॑ దే॒వాన్య॑క్షి వనస్పతే . అ॒గ్నిర్హ॒వ్యా సు॑షూదతి దే॒వో దే॒వేషు॒ మేధి॑రః .. 1.142.11, 2.2.011.05

పూ॒ష॒ణ్వతే॑ మ॒రుత్వ॑తే వి॒శ్వదే॑వాయ వా॒యవే॑ . స్వాహా॑ గాయ॒త్రవే॑పసే హ॒వ్యమింద్రా॑య కర్తన .. 1.142.12, 2.2.011.06

స్వాహా॑కృతా॒న్యా గ॒హ్యుప॑ హ॒వ్యాని॑ వీ॒తయే॑ . ఇంద్రా గ॑హి శ్రు॒ధీ హవం॒ త్వాం హ॑వంతే అధ్వ॒రే .. 1.142.13, 2.2.011.07

సమిద్ధఇత్యేకాదశర్చస్య సూక్తస్య మైత్రావరుణిరగస్త్య ఇధ్మస్తనూనపాదిళోబర్హిర్దేవీర్ద్వార ఉషాసానక్తాదైవ్యౌహోతారౌ సరస్వతీళా భారత్యస్త్వష్టా వనస్పతి స్వాహాకృతయఇతిక్రమేణదేవతాః గాయత్రీచ్ఛందః .

సమి॑ద్ధో అ॒ద్య రా॑జసి దే॒వో దే॒వైః స॑హస్రజిత్ . దూ॒తో హ॒వ్యా క॒విర్వ॑హ .. 1.188.01, 2.5.8.1

తనూ॑నపాదృ॒తం య॒తే మధ్వా॑ య॒జ్ఞః సమ॑జ్యతే . దధ॑త్సహ॒స్రిణీ॒రిషః॑ .. 1.188.02, 2.5.8.2

ఆ॒జుహ్వా॑నో న॒ ఈడ్యో॑ దే॒వాఀ ఆ వ॑క్షి య॒జ్ఞియా॑న్ . అగ్నే॑ సహస్ర॒సా అ॑సి .. 1.188.03, 2.5.8.3

ప్రా॒చీనం॑ బ॒ర్హిరోజ॑సా స॒హస్ర॑వీరమస్తృణన్ . యత్రా॑దిత్యా వి॒రాజ॑థ .. 1.188.04, 2.5.8.4

వి॒రాట్ స॒మ్రాడ్వి॒భ్వీః ప్ర॒భ్వీర్బ॒హ్వీశ్చ॒ భూయ॑సీశ్చ॒ యాః . దురో॑ ఘృ॒తాన్య॑క్షరన్ .. 1.188.05, 2.5.8.5

సు॒రు॒క్మే హి సు॒పేశ॒సాధి॑ శ్రి॒యా వి॒రాజ॑తః . ఉ॒షాసా॒వేహ సీ॑దతాం .. 1.188.06, 2.5.9.1

ప్ర॒థ॒మా హి సు॒వాచ॑సా॒ హోతా॑రా॒ దైవ్యా॑ క॒వీ . య॒జ్ఞం నో॑ యక్షతామి॒మం .. 1.188.07, 2.5.9.2

భార॒తీళే॒ సర॑స్వతి॒ యా వః॒ సర్వా॑ ఉపబ్రు॒వే . తా న॑శ్చోదయత శ్రి॒యే .. 1.188.08, 2.5.9.3

త్వష్టా॑ రూ॒పాణి॒ హి ప్ర॒భుః ప॒శూన్విశ్వాం॑త్సమాన॒జే . తేషాం॑ నః స్ఫా॒తిమా య॑జ .. 1.188.09, 2.5.9.4

ఉప॒ త్మన్యా॑ వనస్పతే॒ పాథో॑ దే॒వేభ్యః॑ సృజ . అ॒గ్నిర్హ॒వ్యాని॑ సిష్వదత్ .. 1.188.10, 2.5.9.5

పు॒రో॒గా అ॒గ్నిర్దే॒వానాం॑ గాయ॒త్రేణ॒ సమ॑జ్యతే . స్వాహా॑కృతీషు రోచతే .. 1.188.11, 2.5.9.6

సమిద్ధోఅగ్నిరిత్యేకాదశర్చస్య సూక్తస్య శౌనకో గృత్సమదఇధ్మో నరాశంసఇళో బర్హిర్దేవీర్ద్వారఉషాసానక్తా దైవ్యౌహోతారౌ సరస్వతీళాభారత్యస్త్వష్టా వనస్పతిస్వాహాకృతయఇతిక్రమేణదేవతాస్త్రిష్టుప్ సప్తమ్యౌజగత్యౌ .

సమి॑ద్ధో అ॒గ్నిర్నిహి॑తః పృథి॒వ్యాం ప్ర॒త్యఙ్విశ్వా॑ని॒ భువ॑నాన్యస్థాత్ . హోతా॑ పావ॒కః ప్ర॒దివః॑ సుమే॒ధా దే॒వో దే॒వాన్య॑జత్వ॒గ్నిరర్హ॑న్ .. 2.003.01, 2.5.022.01

నరా॒శంసః॒ ప్రతి॒ ధామా॑న్యం॒జంతి॒స్రో దివః॒ ప్రతి॑ మ॒హ్నా స్వ॒ర్చిః . ఘృ॒త॒ప్రుషా॒ మన॑సా హ॒వ్యముం॒దన్మూ॒ర్ధన్య॒జ్ఞస్య॒ సమ॑నక్తు దే॒వాన్ .. 2.003.02, 2.5.022.02

ఈ॒ళి॒తో అ॑గ్నే॒ మన॑సా నో॒ అర్హం॑దే॒వాన్య॑క్షి॒ మాను॑షా॒త్పూర్వో॑ అ॒ద్య . స ఆ వ॑హ మ॒రుతాం॒ శర్ధో॒ అచ్యు॑త॒మింద్రం॑ నరో బర్హి॒షదం॑ యజధ్వం .. 2.003.03, 2.5.022.03

దేవ॑ బర్హి॒ర్వర్ధ॑మానం సు॒వీరం॑ స్తీ॒ర్ణం రా॒యే సు॒భరం॒ వేద్య॒స్యాం . ఘృ॒తేనా॒క్తం వ॑సవః సీదతే॒దం విశ్వే॑ దేవా ఆదిత్యా య॒జ్ఞియా॑సః .. 2.003.04, 2.5.022.04

వి శ్ర॑యంతాముర్వి॒యా హూ॒యమా॑నా॒ ద్వారో॑ దే॒వీః సు॑ప్రాయ॒ణా నమో॑భిః . వ్యచ॑స్వతీ॒ర్వి ప్ర॑థంతామజు॒ర్యా వర్ణం॑ పునా॒నా య॒శసం॑ సు॒వీరం॑ .. 2.003.05, 2.5.022.05

సా॒ధ్వపాం॑సి స॒నతా॑ న ఉక్షి॒తే ఉ॒షాసా॒నక్తా॑ వ॒య్యే॑వ రణ్వి॒తే . తంతుం॑ త॒తం సం॒వయం॑తీ సమీ॒చీ య॒జ్ఞస్య॒ పేశః॑ సు॒దుఘే॒ పయ॑స్వతీ .. 2.003.06, 2.5.023.01

దైవ్యా॒ హోతా॑రా ప్రథ॒మా వి॒దుష్ట॑ర ఋ॒జు య॑క్షతః॒ సమృ॒చా వ॒పుష్ట॑రా . దే॒వాన్యజం॑తావృతు॒థా సమం॑జతో॒ నాభా॑ పృథి॒వ్యా అధి॒ సాను॑షు త్రి॒షు .. 2.003.07, 2.5.023.02

సర॑స్వతీ సా॒ధయం॑తీ॒ ధియం॑ న॒ ఇళా॑ దే॒వీ భార॑తీ వి॒శ్వతూ॑ర్తిః . తి॒స్రో దే॒వీః స్వ॒ధయా॑ బ॒ర్హిరేదమచ్ఛి॑ద్రం పాంతు శర॒ణం ని॒షద్య॑ .. 2.003.08, 2.5.023.03

పి॒శంగ॑రూపః సు॒భరో॑ వయో॒ధాః శ్రు॒ష్టీ వీ॒రో జా॑యతే దే॒వకా॑మః . ప్ర॒జాం త్వష్టా॒ వి ష్య॑తు॒ నాభి॑మ॒స్మే అథా॑ దే॒వానా॒మప్యే॑తు॒ పాథః॑ .. 2.003.09, 2.5.023.04

వన॒స్పతి॑రవసృ॒జన్నుప॑ స్థాద॒గ్నిర్హ॒విః సూ॑దయాతి॒ ప్ర ధీ॒భిః . త్రిధా॒ సమ॑క్తం నయతు ప్రజా॒నందే॒వేభ్యో॒ దైవ్యః॑ శమి॒తోప॑ హ॒వ్యం .. 2.003.10, 2.5.023.05

ఘృ॒తం మి॑మిక్షే ఘృ॒తమ॑స్య॒ యోని॑ర్ఘృ॒తే శ్రి॒తో ఘృ॒తమ్వ॑స్య॒ ధామ॑ . అ॒ను॒ష్వ॒ధమా వ॑హ మా॒దయ॑స్వ॒ స్వాహా॑కృతం వృషభ వక్షి హ॒వ్యం .. 2.003.11, 2.5.023.06

సమిత్సమిదిత్యేకాదశర్చస్య సూక్తస్య గాథినోవిశ్వామిత్రఇధ్మస్తనూనపాదిళోబర్హిర్దేవీర్ద్వారఉషాసానక్తాదైవ్యౌ హోతారౌ సరస్వతీళాభారత్యస్త్వష్టావనస్పతిస్వాహాకృతయఇతిక్రమేణదేవతాస్త్రిష్టుప్ .

స॒మిత్స॑మిత్సు॒మనా॑ బోధ్య॒స్మే శు॒చాశు॑చా సుమ॒తిం రా॑సి॒ వస్వః॑ . ఆ దే॑వ దే॒వాన్య॒జథా॑య వక్షి॒ సఖా॒ సఖీం॑త్సు॒మనా॑ యక్ష్యగ్నే .. 3.004.01, 2.8.022.01

యం దే॒వాస॒స్త్రిరహ॑న్నా॒యజం॑తే ది॒వేది॑వే॒ వరు॑ణో మి॒త్రో అ॒గ్నిః . సేమం య॒జ్ఞం మధు॑మంతం కృధీ న॒స్తనూ॑నపాద్ఘృ॒తయో॑నిం వి॒ధంతం॑ .. 3.004.02, 2.8.022.02

ప్ర దీధి॑తిర్వి॒శ్వవా॑రా జిగాతి॒ హోతా॑రమి॒ళః ప్ర॑థ॒మం యజ॑ధ్యై . అచ్ఛా॒ నమో॑భిర్వృష॒భం వం॒దధ్యై॒ స దే॒వాన్య॑క్షదిషి॒తో యజీ॑యాన్ .. 3.004.03, 2.8.022.03

ఊ॒ర్ధ్వో వాం॑ గా॒తుర॑ధ్వ॒రే అ॑కార్యూ॒ర్ధ్వా శో॒చీంషి॒ ప్రస్థి॑తా॒ రజాం॑సి . ది॒వో వా॒ నాభా॒ న్య॑సాది॒ హోతా॑ స్తృణీ॒మహి॑ దే॒వవ్య॑చా॒ వి బ॒ర్హిః .. 3.004.04, 2.8.022.04

స॒ప్త హో॒త్రాణి॒ మన॑సా వృణా॒నా ఇన్వం॑తో॒ విశ్వం॒ ప్రతి॑ యన్నృ॒తేన॑ . నృ॒పేశ॑సో వి॒దథే॑షు॒ ప్ర జా॒తా అ॒భీ॒3॒॑మం య॒జ్ఞం వి చ॑రంత పూ॒ర్వీః .. 3.004.05, 2.8.022.05

ఆ భంద॑మానే ఉ॒షసా॒ ఉపా॑కే ఉ॒త స్మ॑యేతే త॒న్వా॒3॒॑ విరూ॑పే . యథా॑ నో మి॒త్రో వరు॑ణో॒ జుజో॑ష॒దింద్రో॑ మ॒రుత్వాఀ॑ ఉ॒త వా॒ మహో॑భిః .. 3.004.06, 2.8.023.01

దైవ్యా॒ హోతా॑రా ప్రథ॒మా న్యృం॑జే స॒ప్త పృ॒క్షాసః॑ స్వ॒ధయా॑ మదంతి . ఋ॒తం శంసం॑త ఋ॒తమిత్త ఆ॑హు॒రను॑ వ్ర॒తం వ్ర॑త॒పా దీధ్యా॑నాః .. 3.004.07, 2.8.023.02

ఆ భార॑తీ॒ భార॑తీభిః స॒జోషా॒ ఇళా॑ దే॒వైర్మ॑ను॒ష్యే॑భిర॒గ్నిః . సర॑స్వతీ సారస్వ॒తేభి॑ర॒ర్వాక్తి॒స్రో దే॒వీర్బ॒ర్హిరేదం స॑దంతు .. 3.004.08, 2.8.023.03

తన్న॑స్తు॒రీప॒మధ॑ పోషయి॒త్ను దేవ॑ త్వష్ట॒ర్వి ర॑రా॒ణః స్య॑స్వ . యతో॑ వీ॒రః క॑ర్మ॒ణ్యః॑ సు॒దక్షో॑ యు॒క్తగ్రా॑వా॒ జాయ॑తే దే॒వకా॑మః .. 3.004.09, 2.8.023.04

వన॑స్ప॒తేఽవ॑ సృ॒జోప॑ దే॒వాన॒గ్నిర్హ॒విః శ॑మి॒తా సూ॑దయాతి . సేదు॒ హోతా॑ స॒త్యత॑రో యజాతి॒ యథా॑ దే॒వానాం॒ జని॑మాని॒ వేద॑ .. 3.004.10, 2.8.023.05

ఆ యా॑హ్యగ్నే సమిధా॒నో అ॒ర్వాఙింద్రే॑ణ దే॒వైః స॒రథం॑ తు॒రేభిః॑ . బ॒ర్హిర్న॑ ఆస్తా॒మది॑తిః సుపు॒త్రా స్వాహా॑ దే॒వా అ॒మృతా॑ మాదయంతాం .. 3.004.11, 2.8.023.06

సుసమిద్ధాయేత్యేకాదశర్చస్య సూక్తస్యాత్రేయో వసుశ్రుతః ఇధ్మోనరాశంస ఇళోబర్హిర్దేవీర్ద్వార ఉషాసానక్తాదైవ్యౌహోతారౌ సరస్వతీళాభారత్యస్త్వష్టా వనస్పతి స్వాహాకృతయో గాయత్రీ .

సుస॑మిద్ధాయ శో॒చిషే॑ ఘృ॒తం తీ॒వ్రం జు॑హోతన . అ॒గ్నయే॑ జా॒తవే॑దసే .. 5.005.01, 3.8.020.01

నరా॒శంసః॑ సుషూదతీ॒మం య॒జ్ఞమదా॑భ్యః . క॒విర్హి మధు॑హస్త్యః .. 5.005.02, 3.8.020.02

ఈ॒ళి॒తో అ॑గ్న॒ ఆ వ॒హేంద్రం॑ చి॒త్రమి॒హ ప్రి॒యం . సు॒ఖై రథే॑భిరూ॒తయే॑ .. 5.005.03, 3.8.020.03

ఊర్ణ॑మ్రదా॒ వి ప్ర॑థస్వా॒భ్య1॒॑ర్కా అ॑నూషత . భవా॑ నః శుభ్ర సా॒తయే॑ .. 5.005.04, 3.8.020.04

దేవీ॑ర్ద్వారో॒ వి శ్ర॑యధ్వం సుప్రాయ॒ణా న॑ ఊ॒తయే॑ . ప్రప్ర॑ య॒జ్ఞం పృ॑ణీతన .. 5.005.05, 3.8.020.05

సు॒ప్రతీ॑కే వయో॒వృధా॑ య॒హ్వీ ఋ॒తస్య॑ మా॒తరా॑ . దో॒షాము॒షాస॑మీమహే .. 5.005.06, 3.8.021.01

వాత॑స్య॒ పత్మ॑న్నీళి॒తా దైవ్యా॒ హోతా॑రా॒ మను॑షః . ఇ॒మం నో॑ య॒జ్ఞమా గ॑తం .. 5.005.07, 3.8.021.02

ఇళా॒ సర॑స్వతీ మ॒హీ తి॒స్రో దే॒వీర్మ॑యో॒భువః॑ . బ॒ర్హిః సీ॑దంత్వ॒స్రిధః॑ .. 5.005.08, 3.8.021.03

శి॒వస్త్వ॑ష్టరి॒హా గ॑హి వి॒భుః పోష॑ ఉ॒త త్మనా॑ . య॒జ్ఞేయ॑జ్ఞే న॒ ఉద॑వ .. 5.005.09, 3.8.021.04

యత్ర॒ వేత్థ॑ వనస్పతే దే॒వానాం॒ గుహ్యా॒ నామా॑ని . తత్ర॑ హ॒వ్యాని॑ గామయ .. 5.005.10, 3.8.021.05

స్వాహా॒గ్నయే॒ వరు॑ణాయ॒ స్వాహేంద్రా॑య మ॒రుద్భ్యః॑ . స్వాహా॑ దే॒వేభ్యో॑ హ॒విః .. 5.005.11, 3.8.021.06

జుషస్వేత్యేకాదశర్చస్య సూక్తస్య మైత్రావరుణిర్వసిష్ఠః ఇధ్మోనరాశంసఇళో బర్హిర్దేవీర్ద్వార ఉషాసానక్తా దైవ్యౌహోతారౌ సరస్వతీళాభారత్య స్త్వష్టావనస్పతిః స్వాహాకృతయస్త్రిష్టుప్ .

జు॒షస్వ॑ నః స॒మిధ॑మగ్నే అ॒ద్య శోచా॑ బృ॒హద్య॑జ॒తం ధూ॒మమృ॒ణ్వన్ . ఉప॑ స్పృశ ది॒వ్యం సాను॒ స్తూపైః॒ సం ర॒శ్మిభి॑స్తతనః॒ సూర్య॑స్య .. 7.002.01, 5.2.1.1

నరా॒శంస॑స్య మహి॒మాన॑మేషా॒ముప॑ స్తోషామ యజ॒తస్య॑ య॒జ్ఞైః . యే సు॒క్రత॑వః॒ శుచ॑యో ధియం॒ధాః స్వదం॑తి దే॒వా ఉ॒భయా॑ని హ॒వ్యా .. 7.002.02, 5.2.1.2

ఈ॒ళేన్యం॑ వో॒ అసు॑రం సు॒దక్ష॑మం॒తర్దూ॒తం రోద॑సీ సత్య॒వాచం॑ . మ॒ను॒ష్వద॒గ్నిం మను॑నా॒ సమి॑ద్ధం॒ సమ॑ధ్వ॒రాయ॒ సద॒మిన్మ॑హేమ .. 7.002.03, 5.2.1.3

స॒ప॒ర్యవో॒ భర॑మాణా అభి॒జ్ఞు ప్ర వృం॑జతే॒ నమ॑సా బ॒ర్హిర॒గ్నౌ . ఆ॒జుహ్వా॑నా ఘృ॒తపృ॑ష్ఠం॒ పృష॑ద్వ॒దధ్వ॑ర్యవో హ॒విషా॑ మర్జయధ్వం .. 7.002.04, 5.2.1.4

స్వా॒ధ్యో॒3॒॑ వి దురో॑ దేవ॒యంతోఽశి॑శ్రయూ రథ॒యుర్దే॒వతా॑తా . పూ॒ర్వీ శిశుం॒ న మా॒తరా॑ రిహా॒ణే సమ॒గ్రువో॒ న సమ॑నేష్వంజన్ .. 7.002.05, 5.2.1.5

ఉ॒త యోష॑ణే ది॒వ్యే మ॒హీ న॑ ఉ॒షాసా॒నక్తా॑ సు॒దుఘే॑వ ధే॒నుః . బ॒ర్హి॒షదా॑ పురుహూ॒తే మ॒ఘోనీ॒ ఆ య॒జ్ఞియే॑ సువి॒తాయ॑ శ్రయేతాం .. 7.002.06, 5.2.2.1

విప్రా॑ య॒జ్ఞేషు॒ మాను॑షేషు కా॒రూ మన్యే॑ వాం జా॒తవే॑దసా॒ యజ॑ధ్యై . ఊ॒ర్ధ్వం నో॑ అధ్వ॒రం కృ॑తం॒ హవే॑షు॒ తా దే॒వేషు॑ వనథో॒ వార్యా॑ణి .. 7.002.07, 5.2.2.2

ఆ భార॑తీ॒ భార॑తీభిః స॒జోషా॒ ఇళా॑ దే॒వైర్మ॑ను॒ష్యే॑భిర॒గ్నిః . సర॑స్వతీ సారస్వ॒తేభి॑ర॒ర్వాక్తి॒స్రో దే॒వీర్బ॒ర్హిరేదం స॑దంతు .. 7.002.08, 5.2.2.3

తన్న॑స్తు॒రీప॒మధ॑ పోషయి॒త్ను దేవ॑ త్వష్ట॒ర్వి ర॑రా॒ణః స్య॑స్వ . యతో॑ వీ॒రః క॑ర్మ॒ణ్యః॑ సు॒దక్షో॑ యు॒క్తగ్రా॑వా॒ జాయ॑తే దే॒వకా॑మః .. 7.002.09, 5.2.2.4

వన॑స్ప॒తేఽవ॑ సృ॒జోప॑ దే॒వాన॒గ్నిర్హ॒విః శ॑మి॒తా సూ॑దయాతి . సేదు॒ హోతా॑ స॒త్యత॑రో యజాతి॒ యథా॑ దే॒వానాం॒ జని॑మాని॒ వేద॑ .. 7.002.10, 5.2.2.5

ఆ యా॑హ్యగ్నే సమిధా॒నో అ॒ర్వాఙింద్రే॑ణ దే॒వైః స॒రథం॑ తు॒రేభిః॑ . బ॒ర్హిర్న॑ ఆస్తా॒మది॑తిః సుపు॒త్రా స్వాహా॑ దే॒వా అ॒మృతా॑ మాదయంతాం .. 7.002.11, 5.2.2.6

సమిద్ధఇత్యేకాదశర్చస్య సూక్తస్య కాశ్యపోసితః క్రమేణేధ్మస్తనూనపాదిళోబర్హిర్దేవీర్ద్వార ఉషాసానక్తా దైవ్యౌహోతారౌ తిస్రోదేవ్యః సరస్వతీళాభారత్యస్త్వష్టా వనస్పతిః స్వాహాకృతయోగాయత్రీ అంత్యాశ్చతస్రోనుష్టుభః . ( ఇతఆరభ్యవింశతిసూక్తేషుకాశ్యపోదేవలోఽసితేన సహవికల్పతే ) .

సమి॑ద్ధో వి॒శ్వత॒స్పతిః॒ పవ॑మానో॒ వి రా॑జతి . ప్రీ॒ణన్వృషా॒ కని॑క్రదత్ .. 9.005.01, 6.7.024.01

తనూ॒నపా॒త్పవ॑మానః॒ శృంగే॒ శిశా॑నో అర్షతి . అం॒తరి॑క్షేణ॒ రార॑జత్ .. 9.005.02, 6.7.024.02

ఈ॒ళేన్యః॒ పవ॑మానో ర॒యిర్వి రా॑జతి ద్యు॒మాన్ . మధో॒ర్ధారా॑భి॒రోజ॑సా .. 9.005.03, 6.7.024.03

బ॒ర్హిః ప్రా॒చీన॒మోజ॑సా॒ పవ॑మానః స్తృ॒ణన్హరిః॑ . దే॒వేషు॑ దే॒వ ఈ॑యతే .. 9.005.04, 6.7.024.04

ఉదాతై॑ర్జిహతే బృ॒హద్ద్వారో॑ దే॒వీర్హి॑ర॒ణ్యయీః॑ . పవ॑మానేన॒ సుష్టు॑తాః .. 9.005.05, 6.7.024.05

సు॒శి॒ల్పే బృ॑హ॒తీ మ॒హీ పవ॑మానో వృషణ్యతి . నక్తో॒షాసా॒ న ద॑ర్శ॒తే .. 9.005.06, 6.7.025.01

ఉ॒భా దే॒వా నృ॒చక్ష॑సా॒ హోతా॑రా॒ దైవ్యా॑ హువే . పవ॑మాన॒ ఇంద్రో॒ వృషా॑ .. 9.005.07, 6.7.025.02

భార॑తీ॒ పవ॑మానస్య॒ సర॑స్వ॒తీళా॑ మ॒హీ . ఇ॒మం నో॑ య॒జ్ఞమా గ॑మంతి॒స్రో దే॒వీః సు॒పేశ॑సః .. 9.005.08, 6.7.025.03

త్వష్టా॑రమగ్ర॒జాం గో॒పాం పు॑రో॒యావా॑న॒మా హు॑వే . ఇందు॒రింద్రో॒ వృషా॒ హరిః॒ పవ॑మానః ప్ర॒జాప॑తిః .. 9.005.09, 6.7.025.04

వన॒స్పతిం॑ పవమాన॒ మధ్వా॒ సమం॑గ్ధి॒ ధార॑యా . స॒హస్ర॑వల్శం॒ హరి॑తం॒ భ్రాజ॑మానం హిర॒ణ్యయం॑ .. 9.005.10, 6.7.025.05

విశ్వే॑ దేవాః॒ స్వాహా॑కృతిం॒ పవ॑మాన॒స్యా గ॑త . వా॒యుర్బృహ॒స్పతిః॒ సూర్యో॒ఽగ్నిరింద్రః॑ స॒జోష॑సః .. 9.005.11, 6.7.025.06

ఇమాంమఇత్యేకాదశర్చస్య సూక్తస్య వాధ్ర్యశ్వః సుమిత్రఇధ్మోనరాశంస ఇళో బర్హిర్దేవీర్ద్వార ఉషాసానక్తా దైవ్యౌహోతారౌప్రచేతసౌ సరస్వతీళాభారత్యస్త్వష్టా వనస్పతిః స్వాహాకృతయస్త్రిష్టుప్ .

ఇ॒మాం మే॑ అగ్నే స॒మిధం॑ జుషస్వే॒ళస్ప॒దే ప్రతి॑ హర్యా ఘృ॒తాచీం॑ . వర్ష్మ॑న్పృథి॒వ్యాః సు॑దిన॒త్వే అహ్నా॑మూ॒ర్ధ్వో భ॑వ సుక్రతో దేవయ॒జ్యా .. 10.070.01, 8.2.021.01

ఆ దే॒వానా॑మగ్ర॒యావే॒హ యా॑తు॒ నరా॒శంసో॑ వి॒శ్వరూ॑పేభి॒రశ్వైః॑ . ఋ॒తస్య॑ ప॒థా నమ॑సా మి॒యేధో॑ దే॒వేభ్యో॑ దే॒వత॑మః సుషూదత్ .. 10.070.02, 8.2.021.02

శ॒శ్వ॒త్త॒మమీ॑ళతే దూ॒త్యా॑య హ॒విష్మం॑తో మను॒ష్యా॑సో అ॒గ్నిం . వహి॑ష్ఠై॒రశ్వైః॑ సు॒వృతా॒ రథే॒నా దే॒వాన్వ॑క్షి॒ ని ష॑దే॒హ హోతా॑ .. 10.070.03, 8.2.021.03

వి ప్ర॑థతాం దే॒వజు॑ష్టం తిర॒శ్చా దీ॒ర్ఘం ద్రా॒ఘ్మా సు॑ర॒భి భూ॑త్వ॒స్మే . అహే॑ళతా॒ మన॑సా దేవ బర్హి॒రింద్ర॑జ్యేష్ఠాఀ ఉశ॒తో య॑క్షి దే॒వాన్ .. 10.070.04, 8.2.021.04

ది॒వో వా॒ సాను॑ స్పృ॒శతా॒ వరీ॑యః పృథి॒వ్యా వా॒ మాత్ర॑యా॒ వి శ్ర॑యధ్వం . ఉ॒శ॒తీర్ద్వా॑రో మహి॒నా మ॒హద్భి॑ర్దే॒వం రథం॑ రథ॒యుర్ధా॑రయధ్వం .. 10.070.05, 8.2.021.05

దే॒వీ ది॒వో దు॑హి॒తరా॑ సుశి॒ల్పే ఉ॒షాసా॒నక్తా॑ సదతాం॒ ని యోనౌ॑ . ఆ వాం॑ దే॒వాస॑ ఉశతీ ఉ॒శంత॑ ఉ॒రౌ సీ॑దంతు సుభగే ఉ॒పస్థే॑ .. 10.070.06, 8.2.022.01

ఊ॒ర్ధ్వో గ్రావా॑ బృ॒హద॒గ్నిః సమి॑ద్ధః ప్రి॒యా ధామా॒న్యది॑తేరు॒పస్థే॑ . పు॒రోహి॑తావృత్విజా య॒జ్ఞే అ॒స్మిన్వి॒దుష్ట॑రా॒ ద్రవి॑ణ॒మా య॑జేథాం .. 10.070.07, 8.2.022.02

తిస్రో॑ దేవీర్బ॒ర్హిరి॒దం వరీ॑య॒ ఆ సీ॑దత చకృ॒మా వః॑ స్యో॒నం . మ॒ను॒ష్వద్య॒జ్ఞం సుధి॑తా హ॒వీంషీళా॑ దే॒వీ ఘృ॒తప॑దీ జుషంత .. 10.070.08, 8.2.022.03

దేవ॑ త్వష్ట॒ర్యద్ధ॑ చారు॒త్వమాన॒డ్యదంగి॑రసా॒మభ॑వః సచా॒భూః . స దే॒వానాం॒ పాథ॒ ఉప॒ ప్ర వి॒ద్వాను॒శన్య॑క్షి ద్రవిణోదః సు॒రత్నః॑ .. 10.070.09, 8.2.022.04

వన॑స్పతే రశ॒నయా॑ ని॒యూయా॑ దే॒వానాం॒ పాథ॒ ఉప॑ వక్షి వి॒ద్వాన్ . స్వదా॑తి దే॒వః కృ॒ణవ॑ద్ధ॒వీంష్యవ॑తాం॒ ద్యావా॑పృథి॒వీ హవం॑ మే .. 10.070.10, 8.2.022.05

ఆగ్నే॑ వహ॒ వరు॑ణమి॒ష్టయే॑ న॒ ఇంద్రం॑ ది॒వో మ॒రుతో॑ అం॒తరి॑క్షాత్ . సీదం॑తు బ॒ర్హిర్విశ్వ॒ ఆ యజ॑త్రాః॒ స్వాహా॑ దే॒వా అ॒మృతా॑ మాదయంతాం .. 10.070.11, 8.2.022.06

సమిద్ధఇత్యేకాదశర్చస్య సూక్తస్య భార్గవో జమదగ్నిరిధ్మ స్తనూనపాద్ ఇళో బర్హిర్దేవీర్ద్వారఉషాసానక్తా దైవ్యౌహోతారౌసరస్వతీళాభారత్యస్త్వష్టావనస్పతి స్వాహాకృతయస్త్రిష్టుప్ . (జామదగ్ని: పరశురామోవా).

సమి॑ద్ధో అ॒ద్య మను॑షో దురో॒ణే దే॒వో దే॒వాన్య॑జసి జాతవేదః . ఆ చ॒ వహ॑ మిత్రమహశ్చికి॒త్వాంత్వం దూ॒తః క॒విర॑సి॒ ప్రచే॑తాః .. 10.110.01, 8.6.8.1

తనూ॑నపాత్ప॒థ ఋ॒తస్య॒ యానా॒న్మధ్వా॑ సమం॒జంత్స్వ॑దయా సుజిహ్వ . మన్మా॑ని ధీ॒భిరు॒త య॒జ్ఞమృం॒ధందే॑వ॒త్రా చ॑ కృణుహ్యధ్వ॒రం నః॑ .. 10.110.02, 8.6.8.2

ఆ॒జుహ్వా॑న॒ ఈడ్యో॒ వంద్య॒శ్చా యా॑హ్యగ్నే॒ వసు॑భిః స॒జోషాః॑ . త్వం దే॒వానా॑మసి యహ్వ॒ హోతా॒ స ఏ॑నాన్యక్షీషి॒తో యజీ॑యాన్ .. 10.110.03, 8.6.8.3

ప్రా॒చీనం॑ బ॒ర్హిః ప్ర॒దిశా॑ పృథి॒వ్యా వస్తో॑ర॒స్యా వృ॑జ్యతే॒ అగ్రే॒ అహ్నాం॑ . వ్యు॑ ప్రథతే విత॒రం వరీ॑యో దే॒వేభ్యో॒ అది॑తయే స్యో॒నం .. 10.110.04, 8.6.8.4

వ్యచ॑స్వతీరుర్వి॒యా వి శ్ర॑యంతాం॒ పతి॑భ్యో॒ న జన॑యః॒ శుంభ॑మానాః . దేవీ॑ర్ద్వారో బృహతీర్విశ్వమిన్వా దే॒వేభ్యో॑ భవత సుప్రాయ॒ణాః .. 10.110.05, 8.6.8.5

ఆ సు॒ష్వయం॑తీ యజ॒తే ఉపా॑కే ఉ॒షాసా॒నక్తా॑ సదతాం॒ ని యోనౌ॑ . ది॒వ్యే యోష॑ణే బృహ॒తీ సు॑రు॒క్మే అధి॒ శ్రియం॑ శుక్ర॒పిశం॒ దధా॑నే .. 10.110.06, 8.6.9.1

దైవ్యా॒ హోతా॑రా ప్రథ॒మా సు॒వాచా॒ మిమా॑నా య॒జ్ఞం మను॑షో॒ యజ॑ధ్యై . ప్ర॒చో॒దయం॑తా వి॒దథే॑షు కా॒రూ ప్రా॒చీనం॒ జ్యోతిః॑ ప్ర॒దిశా॑ ది॒శంతా॑ .. 10.110.07, 8.6.9.2

ఆ నో॑ య॒జ్ఞం భార॑తీ॒ తూయ॑మే॒త్విళా॑ మను॒ష్వది॒హ చే॒తయం॑తీ . తి॒స్రో దే॒వీర్బ॒ర్హిరేదం స్యో॒నం సర॑స్వతీ॒ స్వప॑సః సదంతు .. 10.110.08, 8.6.9.3

య ఇ॒మే ద్యావా॑పృథి॒వీ జని॑త్రీ రూ॒పైరపిం॑శ॒ద్భువ॑నాని॒ విశ్వా॑ . తమ॒ద్య హో॑తరిషి॒తో యజీ॑యాందే॒వం త్వష్టా॑రమి॒హ య॑క్షి వి॒ద్వాన్ .. 10.110.09, 8.6.9.4

ఉ॒పావ॑సృజ॒ త్మన్యా॑ సమం॒జందే॒వానాం॒ పాథ॑ ఋతు॒థా హ॒వీంషి॑ . వన॒స్పతిః॑ శమి॒తా దే॒వో అ॒గ్నిః స్వదం॑తు హ॒వ్యం మధు॑నా ఘృ॒తేన॑ .. 10.110.10, 8.6.9.5

స॒ద్యో జా॒తో వ్య॑మిమీత య॒జ్ఞమ॒గ్నిర్దే॒వానా॑మభవత్పురో॒గాః . అ॒స్య హోతుః॑ ప్ర॒దిశ్యృ॒తస్య॑ వా॒చి స్వాహా॑కృతం హ॒విర॑దంతు దే॒వాః .. 10.110.11, 8.6.9.6

47. ఇతి వా ఇతి సూక్తం

ఇతివాఇతి త్రయోదశర్చస్య సూక్తస్యైంద్రో లబోగాయత్రీ .

ఇతి॒ వా ఇతి॑ మే॒ మనో॒ గామశ్వం॑ సనుయా॒మితి॑ . కు॒విత్సోమ॒స్యాపా॒మితి॑ .. 10.119.01, 8.6.026.01

ప్ర వాతా॑ ఇవ॒ దోధ॑త॒ ఉన్మా॑ పీ॒తా అ॑యంసత . కు॒విత్సోమ॒స్యాపా॒మితి॑ .. 10.119.02, 8.6.026.02

ఉన్మా॑ పీ॒తా అ॑యంసత॒ రథ॒మశ్వా॑ ఇవా॒శవః॑ . కు॒విత్సోమ॒స్యాపా॒మితి॑ .. 10.119.03, 8.6.026.03

ఉప॑ మా మ॒తిర॑స్థిత వా॒శ్రా పు॒త్రమి॑వ ప్రి॒యం . కు॒విత్సోమ॒స్యాపా॒మితి॑ .. 10.119.04, 8.6.026.04

అ॒హం తష్టే॑వ వం॒ధురం॒ పర్య॑చామి హృ॒దా మ॒తిం . కు॒విత్సోమ॒స్యాపా॒మితి॑ .. 10.119.05, 8.6.026.05

న॒హి మే॑ అక్షి॒పచ్చ॒నాచ్ఛాం॑త్సుః॒ పంచ॑ కృ॒ష్టయః॑ . కు॒విత్సోమ॒స్యాపా॒మితి॑ .. 10.119.06, 8.6.026.06

న॒హి మే॒ రోద॑సీ ఉ॒భే అ॒న్యం ప॒క్షం చ॒న ప్రతి॑ . కు॒విత్సోమ॒స్యాపా॒మితి॑ .. 10.119.07, 8.6.027.01

అ॒భి ద్యాం మ॑హి॒నా భు॑వమ॒భీ॒3॒॑మాం పృ॑థి॒వీం మ॒హీం . కు॒విత్సోమ॒స్యాపా॒మితి॑ .. 10.119.08, 8.6.027.02

హంతా॒హం పృ॑థి॒వీమి॒మాం ని ద॑ధానీ॒హ వే॒హ వా॑ . కు॒విత్సోమ॒స్యాపా॒మితి॑ .. 10.119.09, 8.6.027.03

ఓ॒షమిత్పృ॑థి॒వీమ॒హం జం॒ఘనా॑నీ॒హ వే॒హ వా॑ . కు॒విత్సోమ॒స్యాపా॒మితి॑ .. 10.119.10, 8.6.027.04

ది॒వి మే॑ అ॒న్యః ప॒క్షో॒3॒॑ఽధో అ॒న్యమ॑చీకృషం . కు॒విత్సోమ॒స్యాపా॒మితి॑ .. 10.119.11, 8.6.027.05

అ॒హమ॑స్మి మహామ॒హో॑ఽభిన॒భ్యముదీ॑షితః . కు॒విత్సోమ॒స్యాపా॒మితి॑ .. 10.119.12, 8.6.027.06

గృ॒హో యా॒మ్యరం॑కృతో దే॒వేభ్యో॑ హవ్య॒వాహ॑నః . కు॒విత్సోమ॒స్యాపా॒మితి॑ .. 10.119.13, 8.6.027.07

48. వాస్తు సూక్తం

వాస్తోష్పతఇతి తృచస్య సూక్తస్య మైత్రావరుణిర్వసిష్ఠోవాస్తోష్పతిస్త్రిష్టుప్ .

వాస్తో॑ష్పతే॒ ప్రతి॑ జానీహ్య॒స్మాంత్స్వా॑వే॒శో అ॑నమీ॒వో భ॑వా నః . యత్త్వేమ॑హే॒ ప్రతి॒ తన్నో॑ జుషస్వ॒ శం నో॑ భవ ద్వి॒పదే॒ శం చతు॑ష్పదే .. 7.054.01, 5.4.021.01

వాస్తో॑ష్పతే ప్ర॒తర॑ణో న ఏధి గయ॒స్ఫానో॒ గోభి॒రశ్వే॑భిరిందో . అ॒జరా॑సస్తే స॒ఖ్యే స్యా॑మ పి॒తేవ॑ పు॒త్రాన్ప్రతి॑ నో జుషస్వ .. 7.054.02, 5.4.021.02

వాస్తో॑ష్పతే శ॒గ్మయా॑ సం॒సదా॑ తే సక్షీ॒మహి॑ ర॒ణ్వయా॑ గాతు॒మత్యా॑ . పా॒హి క్షేమ॑ ఉ॒త యోగే॒ వరం॑ నో యూ॒యం పా॑త స్వ॒స్తిభిః॒ సదా॑ నః .. 7.054.03, 5.4.021.03

అ॒మీ॒వ॒హా వా॑స్తోష్పతే॒ విశ్వా॑ రూ॒పాణ్యా॑వి॒శన్ . సఖా॑ సు॒శేవ॑ ఏధి నః .. 7.055.01, 5.4.022.01 {మైత్రావరుణిర్వసిష్ఠః . వాస్తోష్పతిః . గాయత్రీ}

వాస్తో॑ష్పతే ధ్రు॒వా స్థూణాంస॑త్రం సో॒మ్యానాం॑ . ద్ర॒ప్సో భే॒త్తా పు॒రాం శశ్వ॑తీనా॒మింద్రో॒ మునీ॑నాం॒ సఖా॑ .. 8.017.14, 6.1.024.04 {కాణ్వః ఇరింబిఠిః . వాస్తోష్పతిర్దేవతే . బృహతి}

49. అఘమర్షన సూక్తం

ఆపోహిష్ఠేతి నవర్చస్య సూక్తస్య ఆంబరీషః సింధుద్వీప ఆపో గాయత్రీ పంచమీవర్ధమానా సప్తమీప్రతిష్ఠాంత్యేద్వేఅనుష్టుభౌ . ఆపోహిసింధుద్వీపోవాంబరీష ఇత్యేవమనుక్రమణ్యాం సింధుద్వీపస్య పాక్షికత్వ స్వీకారే పూర్వోక్తస్త్రిశిరాః ప్రాప్నోతితథాపి ప్రయోక్తృభిః సింధుద్వీప ఏవాద్రియతే .

ఆపో॒ హి ష్ఠా మ॑యో॒భువ॒స్తా న॑ ఊ॒ర్జే ద॑ధాతన . మ॒హే రణా॑య॒ చక్ష॑సే .. 10.009.01, 7.6.5.1

యో వః॑ శి॒వత॑మో॒ రస॒స్తస్య॑ భాజయతే॒హ నః॑ . ఉ॒శ॒తీరి॑వ మా॒తరః॑ .. 10.009.02, 7.6.5.2

తస్మా॒ అరం॑ గమామ వో॒ యస్య॒ క్షయా॑య॒ జిన్వ॑థ . ఆపో॑ జ॒నయ॑థా చ నః .. 10.009.03, 7.6.5.3

శం నో॑ దే॒వీర॒భిష్ట॑య॒ ఆపో॑ భవంతు పీ॒తయే॑ . శం యోర॒భి స్ర॑వంతు నః .. 10.009.04, 7.6.5.4

ఈశా॑నా॒ వార్యా॑ణాం॒ క్షయం॑తీశ్చర్షణీ॒నాం . అ॒పో యా॑చామి భేష॒జం .. 10.009.05, 7.6.5.5

అ॒ప్సు మే॒ సోమో॑ అబ్రవీదం॒తర్విశ్వా॑ని భేష॒జా . అ॒గ్నిం చ॑ వి॒శ్వశం॑భువం .. 10.009.06, 7.6.5.6

ఆపః॑ పృణీ॒త భే॑ష॒జం వరూ॑థం త॒న్వే॒3॒॑ మమ॑ . జ్యోక్చ॒ సూర్యం॑ దృ॒శే .. 10.009.07, 7.6.5.7

ఇ॒దమా॑పః॒ ప్ర వ॑హత॒ యత్కిం చ॑ దురి॒తం మయి॑ . యద్వా॒హమ॑భిదు॒ద్రోహ॒ యద్వా॑ శే॒ప ఉ॒తానృ॑తం .. 10.009.08, 7.6.5.8

ఆపో॑ అ॒ద్యాన్వ॑చారిషం॒ రసే॑న॒ సమ॑గస్మహి . పయ॑స్వానగ్న॒ ఆ గ॑హి॒ తం మా॒ సం సృ॑జ॒ వర్చ॑సా .. 10.009.09, 7.6.5.9

పరిశిష్టం [ఋగ్వేద మండల 10.009 సూక్తస్యానంతరం][ఋగ్వేద అష్టక 7, అధ్యాయ 6, 5 వర్గానంతరం]

స॒స్రుషీ॒.స్తద॑పసో॒- దివా॒ నక్త॑.ఞ్చ స॒స్రుషీః॑. వరే॑ణ్యక్రతూ. రహ॒. మా దే॒వీ.-రవ॑సే హువే..

ఋతంచేతి తృచస్య సూక్తస్య మాధుచ్ఛందసోఘమర్షణోభావవృత్తిరనుష్టుప్ .

ఋ॒తం చ॑ స॒త్యం చా॒భీ॑ద్ధా॒త్తప॒సోఽధ్య॑జాయత . తతో॒ రాత్ర్య॑జాయత॒ తతః॑ సము॒ద్రో అ॑ర్ణ॒వః .. 10.190.01, 8.8.048.01

స॒ము॒ద్రాద॑ర్ణ॒వాదధి॑ సంవత్స॒రో అ॑జాయత . అ॒హో॒రా॒త్రాణి॑ వి॒దధ॒ద్విశ్వ॑స్య మిష॒తో వ॒శీ .. 10.190.02, 8.8.048.02

సూ॒ర్యా॒చం॒ద్ర॒మసౌ॑ ధా॒తా య॑థాపూ॒ర్వమ॑కల్పయత్ . దివం॑ చ పృథి॒వీం చాం॒తరి॑క్ష॒మథో॒ స్వః॑ .. 10.190.03, 8.8.048.03

50. హిరణ్య సూక్తం

పరిశిష్టం [ఋగ్వేద మండల 10, 128 సూక్తస్యానంతరం][ఋగ్వేద అష్టక 8, అధ్యాయ 7, 16 వర్గానంతరం]

ఆ॒యు॒ష్యం॑ వర్చ॒స్యం॑- రా॒య.స్పో॑ష॒. మౌద్భి॑దం. ఇ॒దం హిర॑ణ్యం॒ వర్చ॑స్వ॒.-జ్జైత్రా॒యా ఽఽవి॑శతా. ది॒మాం..

ఉ॒చ్చై॒ర్వా॒జి పృ॑తనా॒షా-ట్త్స॑భాసా॒హ. న్ధ॑నంజ॒యం. సర్వా॒. స్సమ॑గ్రా॒ ఋద్ధ॑యో॒-హిర॑ణ్యే॒ఽస్మి. న్త్స॒మాహి॑తాః..

శు॒న. మ॒హం హిర॑ణ్యస్య- పి॒తు. ర్మానే॑వ జ॒గ్రభ॑. తేన॒ మాం సూర్య॑త్వచ॒.-మక॑రం పూ॒రుషు॑ ప్రి॒యం..

స॒మ్రాజ॑.ఞ్చ వి॒రాజ॑.ఞ్చా-ఽభి॒ష్టి. ర్యా చ॑ మే ధ్రు॒వా. ల॒క్ష్మీ రా॒ష్ట్రస్య॒ యా ముఖే॒- తయా॒ మా.మిం॑ద్ర॒ సం సృ॑జ..

అ॒గ్నేః ప్రజా॑తం॒ పరి॒ య.ద్ధిర॑ణ్య.-మ॒మృతఀ॑ య॒జ్ఞే అధి॒ మర్త్యే॑షు. య ఏ॑న॒. ద్వేద॒ స ఇ.దే॑న. మర్హతి- జరామృ॒త్యు. ర్భ॑వతి॒ యో బి॒భర్తి॑..

య.ద్వేద॒ రాజా॒ వరు॑ణో॒- య.దు॑ దే॒వీ సర॑స్వతీ. ఇంద్రో॒ య.ద్వృ॑త్ర॒హా వే॑ద॒- త.న్మే॒ వర్చ॑స॒ ఆయు॑షే..

న త.ద్రక్షాం॑సి॒ న పి॑శా॒చా. శ్చ॑రంతి- దే॒వానా॒. మోజ॑: ప్రథమ॒జం హ్యే॒3(ఏ॒)తత్. యో బి॒భర్తి॑ దాక్షాయ॒ణా హిర॑ణ్యం॒- స దే॒వేషు॑ కృణుతే దీ॒ర్ఘ. మాయు॒.-స్స మ॑ను॒ష్యే॑షు కృణుతే దీ॒ర్ఘ. మాయుః॑..

య॒.దాబ॑ధ్న. న్దాక్షాయ॒ణా హిర॑ణ్యం- శ॒తానీ॑కాయ సుమన॒స్యమా॑నా. త.న్న॒ ఆ బ॑ధ్నామి శ॒తశా॑రదా॒యా-ఽఽయు॑ష్మా.న్జ॒రద॑ష్టి॒. ర్యథాఽస॑త్..

ఘృ॒తా.దుల్లు॑ప్తం॒ మధు॑మ. త్సు॒వర్ణ॑.-న్ధనంజ॒య. న్ధ॒రుణ॑. న్ధారయి॒ష్ణు. ఋ॒ణ.క్స॒పత్నా॒. దధ॑రాం.శ్చ కృ॒ణ్వ.-దా రో॑హ మాం మహ॒తే సౌభ॑గాయ..

ప్రి॒యం మా॑ కురు దే॒వేషు॑- ప్రి॒యం రాజ॑సు మా కురు. ప్రి॒యం విశ్వే॑షు గో॒త్రేషు॒- మయి॑ ధేహి రు॒చా రుచం॑..

అ॒గ్ని. ర్యేన॑ వి॒రాజ॑తి॒- సూర్యో॒ యేన॑ వి॒రాజ॑తి. వి॒రా.డ్యేన॒ వి రా॑జతి॒-తేనా॒ఽస్మా. న్బ్ర॑హ్మణ.స్పతే- వి॒రాజం॑ స॒మిధ॑.ఙ్కురు..

51. యమ సూక్తం

పరేయివాంసమితి షోళశర్చస్య సూక్తస్య వైవస్వతోయమఋషిః యమోదేవతా షష్ఠ్యాంగిరఃపిత్రథర్వభృగుసోమాః దశమ్యాదితిసృణాంశ్వానౌ త్రిష్టుప్ త్రయోదశీచతుర్దశీషోడశ్యోనుష్టుభః పంచదశీబృహతీ ( ప్రేహిప్రేహీత్యాదితిసృణాం పితృదేవతావైకల్పికీ ) .

ప॒రే॒యి॒వాంసం॑ ప్ర॒వతో॑ మ॒హీరను॑ బ॒హుభ్యః॒ పంథా॑మనుపస్పశా॒నం . వై॒వ॒స్వ॒తం సం॒గమ॑నం॒ జనా॑నాం య॒మం రాజా॑నం హ॒విషా॑ దువస్య .. 10.014.01, 7.6.014.01

య॒మో నో॑ గా॒తుం ప్ర॑థ॒మో వి॑వేద॒ నైషా గవ్యూ॑తి॒రప॑భర్త॒వా ఉ॑ . యత్రా॑ నః॒ పూర్వే॑ పి॒తరః॑ పరే॒యురే॒నా జ॑జ్ఞా॒నాః ప॒థ్యా॒3॒॑ అను॒ స్వాః .. 10.014.02, 7.6.014.02

మాత॑లీ క॒వ్యైర్య॒మో అంగి॑రోభి॒ర్బృహ॒స్పతి॒ర్ఋక్వ॑భిర్వావృధా॒నః . యాఀశ్చ॑ దే॒వా వా॑వృ॒ధుర్యే చ॑ దే॒వాంత్స్వాహా॒న్యే స్వ॒ధయా॒న్యే మ॑దంతి .. 10.014.03, 7.6.014.03

ఇ॒మం య॑మ ప్రస్త॒రమా హి సీదాంగి॑రోభిః పి॒తృభిః॑ సంవిదా॒నః . ఆ త్వా॒ మంత్రాః॑ కవిశ॒స్తా వ॑హంత్వే॒నా రా॑జన్హ॒విషా॑ మాదయస్వ .. 10.014.04, 7.6.014.04

అంగి॑రోభి॒రా గ॑హి య॒జ్ఞియే॑భి॒ర్యమ॑ వైరూ॒పైరి॒హ మా॑దయస్వ . వివ॑స్వంతం హువే॒ యః పి॒తా తే॒ఽస్మిన్య॒జ్ఞే బ॒ర్హిష్యా ని॒షద్య॑ .. 10.014.05, 7.6.014.05

అంగి॑రసో నః పి॒తరో॒ నవ॑గ్వా॒ అథ॑ర్వాణో॒ భృగ॑వః సో॒మ్యాసః॑ . తేషాం॑ వ॒యం సు॑మ॒తౌ య॒జ్ఞియా॑నా॒మపి॑ భ॒ద్రే సౌ॑మన॒సే స్యా॑మ .. 10.014.06, 7.6.015.01

ప్రేహి॒ ప్రేహి॑ ప॒థిభిః॑ పూ॒ర్వ్యేభి॒ర్యత్రా॑ నః॒ పూర్వే॑ పి॒తరః॑ పరే॒యుః . ఉ॒భా రాజా॑నా స్వ॒ధయా॒ మదం॑తా య॒మం ప॑శ్యాసి॒ వరు॑ణం చ దే॒వం .. 10.014.07, 7.6.015.02

సం గ॑చ్ఛస్వ పి॒తృభిః॒ సం య॒మేనే॑ష్టాపూ॒ర్తేన॑ పర॒మే వ్యో॑మన్ . హి॒త్వాయా॑వ॒ద్యం పున॒రస్త॒మేహి॒ సం గ॑చ్ఛస్వ త॒న్వా॑ సు॒వర్చాః॑ .. 10.014.08, 7.6.015.03

అపే॑త॒ వీ॑త॒ వి చ॑ సర్ప॒తాతో॒ఽస్మా ఏ॒తం పి॒తరో॑ లో॒కమ॑క్రన్ . అహో॑భిర॒ద్భిర॒క్తుభి॒ర్వ్య॑క్తం య॒మో ద॑దాత్యవ॒సాన॑మస్మై .. 10.014.09, 7.6.015.04

అతి॑ ద్రవ సారమే॒యౌ శ్వానౌ॑ చతుర॒క్షౌ శ॒బలౌ॑ సా॒ధునా॑ ప॒థా . అథా॑ పి॒తౄంత్సు॑వి॒దత్రాఀ॒ ఉపే॑హి య॒మేన॒ యే స॑ధ॒మాదం॒ మదం॑తి .. 10.014.10, 7.6.015.05

యౌ తే॒ శ్వానౌ॑ యమ రక్షి॒తారౌ॑ చతుర॒క్షౌ ప॑థి॒రక్షీ॑ నృ॒చక్ష॑సౌ . తాభ్యా॑మేనం॒ పరి॑ దేహి రాజంత్స్వ॒స్తి చా॑స్మా అనమీ॒వం చ॑ ధేహి .. 10.014.11, 7.6.016.01

ఉ॒రూ॒ణ॒సావ॑సు॒తృపా॑ ఉదుంబ॒లౌ య॒మస్య॑ దూ॒తౌ చ॑రతో॒ జనాఀ॒ అను॑ . తావ॒స్మభ్యం॑ దృ॒శయే॒ సూర్యా॑య॒ పున॑ర్దాతా॒మసు॑మ॒ద్యేహ భ॒ద్రం .. 10.014.12, 7.6.016.02

య॒మాయ॒ సోమం॑ సునుత య॒మాయ॑ జుహుతా హ॒విః . య॒మం హ॑ య॒జ్ఞో గ॑చ్ఛత్య॒గ్నిదూ॑తో॒ అరం॑కృతః .. 10.014.13, 7.6.016.03

య॒మాయ॑ ఘృ॒తవ॑ద్ధ॒విర్జు॒హోత॒ ప్ర చ॑ తిష్ఠత . స నో॑ దే॒వేష్వా య॑మద్దీ॒ర్ఘమాయుః॒ ప్ర జీ॒వసే॑ .. 10.014.14, 7.6.016.04

య॒మాయ॒ మధు॑మత్తమం॒ రాజ్ఞే॑ హ॒వ్యం జు॑హోతన . ఇ॒దం నమ॒ ఋషి॑భ్యః పూర్వ॒జేభ్యః॒ పూర్వే॑భ్యః పథి॒కృద్భ్యః॑ .. 10.014.15, 7.6.016.05

త్రిక॑ద్రుకేభిః పతతి॒ షళు॒ర్వీరేక॒మిద్బృ॒హత్ . త్రి॒ష్టుబ్గా॑య॒త్రీ ఛందాం॑సి॒ సర్వా॒ తా య॒మ ఆహి॑తా .. 10.014.16, 7.6.016.06

యస్మిన్నితి సప్తర్చస్య సూక్తస్య యామాయనః కుమారోయమోనుష్టుప్ .

యస్మి॑న్వృ॒క్షే సు॑పలా॒శే దే॒వైః సం॒పిబ॑తే య॒మః . అత్రా॑ నో వి॒శ్పతిః॑ పి॒తా పు॑రా॒ణాఀ అను॑ వేనతి .. 10.135.01, 8.7.023.01

పు॒రా॒ణాఀ అ॑ను॒వేనం॑తం॒ చరం॑తం పా॒పయా॑ము॒యా . అ॒సూ॒యన్న॒భ్య॑చాకశం॒ తస్మా॑ అస్పృహయం॒ పునః॑ .. 10.135.02, 8.7.023.02

యం కు॑మార॒ నవం॒ రథ॑మచ॒క్రం మన॒సాకృ॑ణోః . ఏకే॑షం వి॒శ్వతః॒ ప్రాంచ॒మప॑శ్య॒న్నధి॑ తిష్ఠసి .. 10.135.03, 8.7.023.03

యం కు॑మార॒ ప్రావ॑ర్తయో॒ రథం॒ విప్రే॑భ్య॒స్పరి॑ . తం సామాను॒ ప్రావ॑ర్తత॒ సమి॒తో నా॒వ్యాహి॑తం .. 10.135.04, 8.7.023.04

కః కు॑మా॒రమ॑జనయ॒ద్రథం॒ కో నిర॑వర్తయత్ . కః స్వి॒త్తద॒ద్య నో॑ బ్రూయాదను॒దేయీ॒ యథాభ॑వత్ .. 10.135.05, 8.7.023.05

యథాభ॑వదను॒దేయీ॒ తతో॒ అగ్ర॑మజాయత . పు॒రస్తా॑ద్బు॒ధ్న ఆత॑తః ప॒శ్చాన్ని॒రయ॑ణం కృ॒తం .. 10.135.06, 8.7.023.06

ఇ॒దం య॒మస్య॒ సాద॑నం దేవమా॒నం యదు॒చ్యతే॑ . ఇ॒యమ॑స్య ధమ్యతే నా॒ళీర॒యం గీ॒ర్భిః పరి॑ష్కృతః .. 10.135.07, 8.7.023.07

52. నాసదీయ సూక్తం

నాసదితి సప్తర్చస్య సూక్తస్య పరమేష్ఠీ ప్రజాపతిర్భావవృత్తిస్త్రిష్టుప్ .

నాస॑దాసీ॒న్నో సదా॑సీత్త॒దానీం॒ నాసీ॒ద్రజో॒ నో వ్యో॑మా ప॒రో యత్ . కిమావ॑రీవః॒ కుహ॒ కస్య॒ శర్మ॒న్నంభః॒ కిమా॑సీ॒ద్గహ॑నం గభీ॒రం .. 10.129.01, 8.7.017.01

న మృ॒త్యురా॑సీద॒మృతం॒ న తర్హి॒ న రాత్ర్యా॒ అహ్న॑ ఆసీత్ప్రకే॒తః . ఆనీ॑దవా॒తం స్వ॒ధయా॒ తదేకం॒ తస్మా॑ద్ధా॒న్యన్న ప॒రః కిం చ॒నాస॑ .. 10.129.02, 8.7.017.02

తమ॑ ఆసీ॒త్తమ॑సా గూ॒ళ్హమగ్రే॑ఽప్రకే॒తం స॑లి॒లం సర్వ॑మా ఇ॒దం . తు॒చ్ఛ్యేనా॒భ్వపి॑హితం॒ యదాసీ॒త్తప॑స॒స్తన్మ॑హి॒నాజా॑య॒తైకం॑ .. 10.129.03, 8.7.017.03

కామ॒స్తదగ్రే॒ సమ॑వర్త॒తాధి॒ మన॑సో॒ రేతః॑ ప్రథ॒మం యదాసీ॑త్ . స॒తో బంధు॒మస॑తి॒ నిర॑విందన్హృ॒ది ప్ర॒తీష్యా॑ క॒వయో॑ మనీ॒షా .. 10.129.04, 8.7.017.04

తి॒ర॒శ్చీనో॒ విత॑తో ర॒శ్మిరే॑షామ॒ధః స్వి॑దా॒సీ3దు॒పరి॑ స్విదాసీ3త్ . రే॒తో॒ధా ఆ॑సన్మహి॒మాన॑ ఆసంత్స్వ॒ధా అ॒వస్తా॒త్ప్రయ॑తిః ప॒రస్తా॑త్ .. 10.129.05, 8.7.017.05

కో అ॒ద్ధా వే॑ద॒ క ఇ॒హ ప్ర వో॑చ॒త్కుత॒ ఆజా॑తా॒ కుత॑ ఇ॒యం విసృ॑ష్టిః . అ॒ర్వాగ్దే॒వా అ॒స్య వి॒సర్జ॑నే॒నాథా॒ కో వే॑ద॒ యత॑ ఆబ॒భూవ॑ .. 10.129.06, 8.7.017.06

ఇ॒యం విసృ॑ష్టి॒ర్యత॑ ఆబ॒భూవ॒ యది॑ వా ద॒ధే యది॑ వా॒ న . యో అ॒స్యాధ్య॑క్షః పర॒మే వ్యో॑మం॒త్సో అం॒గ వే॑ద॒ యది॑ వా॒ న వేద॑ .. 10.129.07, 8.7.017.07

53. అప్రతిరథ సూక్తం

ఆశుఃశిశానఇతి త్రయోదశర్చస్య సూక్తస్యైంద్రో ప్రతిరథఇంద్రశ్చతుర్థ్యాం బృహస్పతిర్ద్వాదశ్యాఅప్వాదేవ్యంత్యాయామరుతస్త్రిష్టుబంత్యానుష్టుప్ . (ఆశుః శిశానః సూక్తోపాంత్యాయాఆప్వాదేవీత్యనుక్రమణ్యాం మప్వాదేవీతిశౌనకీయే)

ఆ॒శుః శిశా॑నో వృష॒భో న భీ॒మో ఘ॑నాఘ॒నః క్షోభ॑ణశ్చర్షణీ॒నాం . సం॒క్రంద॑నోఽనిమి॒ష ఏ॑కవీ॒రః శ॒తం సేనా॑ అజయత్సా॒కమింద్రః॑ .. 10.103.01, 8.5.022.01

సం॒క్రంద॑నేనానిమి॒షేణ॑ జి॒ష్ణునా॑ యుత్కా॒రేణ॑ దుశ్చ్యవ॒నేన॑ ధృ॒ష్ణునా॑ . తదింద్రే॑ణ జయత॒ తత్స॑హధ్వం॒ యుధో॑ నర॒ ఇషు॑హస్తేన॒ వృష్ణా॑ .. 10.103.02, 8.5.022.02

స ఇషు॑హస్తైః॒ స ని॑షం॒గిభి॑ర్వ॒శీ సంస్ర॑ష్టా॒ స యుధ॒ ఇంద్రో॑ గ॒ణేన॑ . సం॒సృ॒ష్ట॒జిత్సో॑మ॒పా బా॑హుశ॒ర్ధ్యు1॒॑గ్రధ॑న్వా॒ ప్రతి॑హితాభి॒రస్తా॑ .. 10.103.03, 8.5.022.03

బృహ॑స్పతే॒ పరి॑ దీయా॒ రథే॑న రక్షో॒హామిత్రాఀ॑ అప॒బాధ॑మానః . ప్ర॒భం॒జంత్సేనాః॑ ప్రమృ॒ణో యు॒ధా జయ॑న్న॒స్మాక॑మేధ్యవి॒తా రథా॑నాం .. 10.103.04, 8.5.022.04

బ॒ల॒వి॒జ్ఞా॒యః స్థవి॑రః॒ ప్రవీ॑రః॒ సహ॑స్వాన్వా॒జీ సహ॑మాన ఉ॒గ్రః . అ॒భివీ॑రో అ॒భిస॑త్వా సహో॒జా జైత్ర॑మింద్ర॒ రథ॒మా తి॑ష్ఠ గో॒విత్ .. 10.103.05, 8.5.022.05

గో॒త్ర॒భిదం॑ గో॒విదం॒ వజ్ర॑బాహుం॒ జయం॑త॒మజ్మ॑ ప్రమృ॒ణంత॒మోజ॑సా . ఇ॒మం స॑జాతా॒ అను॑ వీరయధ్వ॒మింద్రం॑ సఖాయో॒ అను॒ సం ర॑భధ్వం .. 10.103.06, 8.5.022.06

అ॒భి గో॒త్రాణి॒ సహ॑సా॒ గాహ॑మానోఽద॒యో వీ॒రః శ॒తమ॑న్యు॒రింద్రః॑ . దు॒శ్చ్య॒వ॒నః పృ॑తనా॒షాళ॑యు॒ధ్యో॒3॒॑ఽస్మాకం॒ సేనా॑ అవతు॒ ప్ర యు॒త్సు .. 10.103.07, 8.5.023.01

ఇంద్ర॑ ఆసాం నే॒తా బృహ॒స్పతి॒ర్దక్షి॑ణా య॒జ్ఞః పు॒ర ఏ॑తు॒ సోమః॑ . దే॒వ॒సే॒నానా॑మభిభంజతీ॒నాం జయం॑తీనాం మ॒రుతో॑ యం॒త్వగ్రం॑ .. 10.103.08, 8.5.023.02

ఇంద్ర॑స్య॒ వృష్ణో॒ వరు॑ణస్య॒ రాజ్ఞ॑ ఆది॒త్యానాం॑ మ॒రుతాం॒ శర్ధ॑ ఉ॒గ్రం . మ॒హామ॑నసాం భువనచ్య॒వానాం॒ ఘోషో॑ దే॒వానాం॒ జయ॑తా॒ముద॑స్థాత్ .. 10.103.09, 8.5.023.03

ఉద్ధ॑ర్షయ మఘవ॒న్నాయు॑ధా॒న్యుత్సత్వ॑నాం మామ॒కానాం॒ మనాం॑సి . ఉద్వృ॑త్రహన్వా॒జినాం॒ వాజి॑నా॒న్యుద్రథా॑నాం॒ జయ॑తాం యంతు॒ ఘోషాః॑ .. 10.103.10, 8.5.023.04

అ॒స్మాక॒మింద్రః॒ సమృ॑తేషు ధ్వ॒జేష్వ॒స్మాకం॒ యా ఇష॑వ॒స్తా జ॑యంతు . అ॒స్మాకం॑ వీ॒రా ఉత్త॑రే భవంత్వ॒స్మాఀ ఉ॑ దేవా అవతా॒ హవే॑షు .. 10.103.11, 8.5.023.05

అ॒మీషాం॑ చి॒త్తం ప్ర॑తిలో॒భయం॑తీ గృహా॒ణాంగా॑న్యప్వే॒ పరే॑హి . అ॒భి ప్రేహి॒ నిర్ద॑హ హృ॒త్సు శోకై॑రం॒ధేనా॒మిత్రా॒స్తమ॑సా సచంతాం .. 10.103.12, 8.5.023.06

ప్రేతా॒ జయ॑తా నర॒ ఇంద్రో॑ వః॒ శర్మ॑ యచ్ఛతు . ఉ॒గ్రా వః॑ సంతు బా॒హవో॑ఽనాధృ॒ష్యా యథాస॑థ .. 10.103.13, 8.5.023.07

పరిశిష్టం [ఋగ్వేద మండల 10, 103 సూక్తస్యానంతరం][ఋగ్వేద అష్టక 8, అధ్యాయ 5, 23 వర్గానంతరం]

అ॒సౌ యా సేనా॑ మరుత॒: పరే॑షా.-మ॒భ్యైతి॑ న॒ ఓజ॑సా॒ స్పర్ధ॑మానా. తా.ఙ్గూ॑హత॒ తమ॒సాఽప॑వ్రతేన॒- యథా॒ఽమీషా॑. మ॒న్యో అ॒న్య.న్న జానా॑త్..

అం॒ధా అ॒మిత్రా॑ భవతా-ఽశీర్షా॒ణా అహ॑యఇవ. తేషాఀ॑ వో అ॒గ్నిద॑గ్ధానా.-మ॒గ్నిమూ॑ళ్హానా॒. మింద్రో॑ హంతు॒ వరం॑వరం..

54. సపత్నీనాశన సూక్తం

ఇమామితి షడృచస్య సూక్తస్యేంద్రాణీసపత్నీనాశనమనుష్టుబంత్యాపంక్తిః .

ఇ॒మాం ఖ॑నా॒మ్యోష॑ధిం వీ॒రుధం॒ బల॑వత్తమాం . యయా॑ స॒పత్నీం॒ బాధ॑తే॒ యయా॑ సంవిం॒దతే॒ పతిం॑ .. 10.145.01, 8.8.3.1

ఉత్తా॑నపర్ణే॒ సుభ॑గే॒ దేవ॑జూతే॒ సహ॑స్వతి . స॒పత్నీం॑ మే॒ పరా॑ ధమ॒ పతిం॑ మే॒ కేవ॑లం కురు .. 10.145.02, 8.8.3.2

ఉత్త॑రా॒హము॑త్తర॒ ఉత్త॒రేదుత్త॑రాభ్యః . అథా॑ స॒పత్నీ॒ యా మమాధ॑రా॒ సాధ॑రాభ్యః .. 10.145.03, 8.8.3.3

న॒హ్య॑స్యా॒ నామ॑ గృ॒భ్ణామి॒ నో అ॒స్మిన్ర॑మతే॒ జనే॑ . పరా॑మే॒వ ప॑రా॒వతం॑ స॒పత్నీం॑ గమయామసి .. 10.145.04, 8.8.3.4

అ॒హమ॑స్మి॒ సహ॑మా॒నాథ॒ త్వమ॑సి సాస॒హిః . ఉ॒భే సహ॑స్వతీ భూ॒త్వీ స॒పత్నీం॑ మే సహావహై .. 10.145.05, 8.8.3.5

ఉప॑ తేఽధాం॒ సహ॑మానామ॒భి త్వా॑ధాం॒ సహీ॑యసా . మామను॒ ప్ర తే॒ మనో॑ వ॒త్సం గౌరి॑వ ధావతు ప॒థా వారి॑వ ధావతు .. 10.145.06, 8.8.3.6

ఋషభమితి పంచర్చస్య సూక్తస్య వైరాజఋషభః సపత్ననాశనోనుష్ఠుబంత్యా మహాపంక్తిః . (శాక్వరోవాఋషిః).

ఋ॒ష॒భం మా॑ సమా॒నానాం॑ స॒పత్నా॑నాం విషాస॒హిం . హం॒తారం॒ శత్రూ॑ణాం కృధి వి॒రాజం॒ గోప॑తిం॒ గవాం॑ .. 10.166.01, 8.8.024.01

అ॒హమ॑స్మి సపత్న॒హేంద్ర॑ ఇ॒వారి॑ష్టో॒ అక్ష॑తః . అ॒ధః స॒పత్నా॑ మే ప॒దోరి॒మే సర్వే॑ అ॒భిష్ఠి॑తాః .. 10.166.02, 8.8.024.02

అత్రై॒వ వోఽపి॑ నహ్యామ్యు॒భే ఆర్త్నీ॑ ఇవ॒ జ్యయా॑ . వాచ॑స్పతే॒ ని షే॑ధే॒మాన్యథా॒ మదధ॑రం॒ వదా॑న్ .. 10.166.03, 8.8.024.03

అ॒భి॒భూర॒హమాగ॑మం వి॒శ్వక॑ర్మేణ॒ ధామ్నా॑ . ఆ వ॑శ్చి॒త్తమా వో॑ వ్ర॒తమా వో॒ఽహం సమి॑తిం దదే .. 10.166.04, 8.8.024.04

యో॒గ॒క్షే॒మం వ॑ ఆ॒దాయా॒హం భూ॑యాసముత్త॒మ ఆ వో॑ మూ॒ర్ధాన॑మక్రమీం . అ॒ధ॒స్ప॒దాన్మ॒ ఉద్వ॑దత మం॒డూకా॑ ఇవోద॒కాన్మం॒డూకా॑ ఉద॒కాది॑వ .. 10.166.05, 8.8.024.05

55. రాజయక్ష్మనాశన సూక్తం

ముంచామిత్వేతి పంచర్చస్య సూక్తస్య ప్రాజాపత్యో యక్ష్మనాశన ఇంద్రాగ్నీత్రిష్టుబంత్యానుష్టుప్ . (ముంచామీతి సూక్తే రాజ యక్ష్మఘ్నమిత్యుక్తే రాజయక్ష్మనాశనో దేవతేతికేచిత్ అన్యేప్రజాపతిమాహుః ఇంద్రాగ్నీఇతితుయాస్కః ఇత్థంమతవైవిధ్యేపి 'షళాహుతిశ్చరుర్ముంచామిత్వాహవిషా జీవనాయకమిత్యేతేనేతి' గృహ్యసూత్రానుసారివృత్తికృత్కారికా కారాదిభిరస్య సూక్తస్యైంద్రాగ్ని (దేవతాత్వనిర్దేశత్తేఏవస్మాభిరుక్తే)

ముం॒చామి॑ త్వా హ॒విషా॒ జీవ॑నాయ॒ కమ॑జ్ఞాతయ॒క్ష్మాదు॒త రా॑జయ॒క్ష్మాత్ . గ్రాహి॑ర్జ॒గ్రాహ॒ యది॑ వై॒తదే॑నం॒ తస్యా॑ ఇంద్రాగ్నీ॒ ప్ర ము॑ముక్తమేనం .. 10.161.01, 8.8.019.01

యది॑ క్షి॒తాయు॒ర్యది॑ వా॒ పరే॑తో॒ యది॑ మృ॒త్యోరం॑తి॒కం నీ॑త ఏ॒వ . తమా హ॑రామి॒ నిర్ఋ॑తేరు॒పస్థా॒దస్పా॑ర్షమేనం శ॒తశా॑రదాయ .. 10.161.02, 8.8.019.02

స॒హ॒స్రా॒క్షేణ॑ శ॒తశా॑రదేన శ॒తాయు॑షా హ॒విషాహా॑ర్షమేనం . శ॒తం యథే॒మం శ॒రదో॒ నయా॒తీంద్రో॒ విశ్వ॑స్య దురి॒తస్య॑ పా॒రం .. 10.161.03, 8.8.019.03

శ॒తం జీ॑వ శ॒రదో॒ వర్ధ॑మానః శ॒తం హే॑మం॒తాంఛ॒తము॑ వసం॒తాన్ . శ॒తమిం॑ద్రా॒గ్నీ స॑వి॒తా బృహ॒స్పతిః॑ శ॒తాయు॑షా హ॒విషే॒మం పున॑ర్దుః .. 10.161.04, 8.8.019.04

ఆహా॑ర్షం॒ త్వావి॑దం త్వా॒ పున॒రాగాః॑ పునర్నవ . సర్వాం॑గ॒ సర్వం॑ తే॒ చక్షుః॒ సర్వ॒మాయు॑శ్చ తేఽవిదం .. 10.161.05, 8.8.019.05

పరిశిష్టం [ఋగ్వేద మండల 10, 161 సూక్తస్యానంతరం][ఋగ్వేద అష్టక 8, అధ్యాయ 8, 12 వర్గానంతరం]

ఊ॒ర్ధ్వ॒రే॒ఖా ప్ర॒ దహం॑తే॒ విష్ణు॑.-రి॒మ. మిం॑ద్రా॒గ్నీ అ॒మృత॑.ఞ్జుషేథాం. మహ్య॒. న్దధా॑నా॒ ఉప॑ దీ॒ర్ఘ.మాయు॑.-ర॒స్మే~ ధ॑త్తం॒ పురు॑భుజా॒ పురం॑ధిః..

అక్షీభ్యామితి షడృచస్య సూక్తస్య కాశ్యపోవివృహాయక్ష్మహానుష్టుప్ .

అ॒క్షీభ్యాం॑ తే॒ నాసి॑కాభ్యాం॒ కర్ణా॑భ్యాం॒ ఛుబు॑కా॒దధి॑ . యక్ష్మం॑ శీర్ష॒ణ్యం॑ మ॒స్తిష్కా॑జ్జి॒హ్వాయా॒ వి వృ॑హామి తే .. 10.163.01, 8.8.021.01

గ్రీ॒వాభ్య॑స్త ఉ॒ష్ణిహా॑భ్యః॒ కీక॑సాభ్యో అనూ॒క్యా॑త్ . యక్ష్మం॑ దోష॒ణ్య1॒॑మంసా॑భ్యాం బా॒హుభ్యాం॒ వి వృ॑హామి తే .. 10.163.02, 8.8.021.02

ఆం॒త్రేభ్య॑స్తే॒ గుదా॑భ్యో వని॒ష్ఠోర్హృద॑యా॒దధి॑ . యక్ష్మం॒ మత॑స్నాభ్యాం య॒క్నః ప్లా॒శిభ్యో॒ వి వృ॑హామి తే .. 10.163.03, 8.8.021.03

ఊ॒రుభ్యాం॑ తే అష్ఠీ॒వద్భ్యాం॒ పార్ష్ణి॑భ్యాం॒ ప్రప॑దాభ్యాం . యక్ష్మం॒ శ్రోణి॑భ్యాం॒ భాస॑దా॒ద్భంస॑సో॒ వి వృ॑హామి తే .. 10.163.04, 8.8.021.04

మేహ॑నాద్వనం॒కర॑ణా॒ల్లోమ॑భ్యస్తే న॒ఖేభ్యః॑ . యక్ష్మం॒ సర్వ॑స్మాదా॒త్మన॒స్తమి॒దం వి వృ॑హామి తే .. 10.163.05, 8.8.021.05

అంగా॑దంగా॒ల్లోమ్నో॑లోమ్నో జా॒తం పర్వ॑ణిపర్వణి . యక్ష్మం॒ సర్వ॑స్మాదా॒త్మన॒స్తమి॒దం వి వృ॑హామి తే .. 10.163.06, 8.8.021.06

56. ఉషస్సూక్తం

ఆయాహీతి చతురృచస్య సూక్తస్యాంగిరసః సంవర్త ఉషాద్విపదావిరాట్ .

ఆ యా॑హి॒ వన॑సా స॒హ గావః॑ సచంత వర్త॒నిం యదూధ॑భిః .. 10.172.01, 8.8.30.1

ఆ యా॑హి॒ వస్వ్యా॑ ధి॒యా మంహి॑ష్ఠో జార॒యన్మ॑ఖః సు॒దాను॑భిః .. 10.172.02, 8.8.30.2

పి॒తు॒భృతో॒ న తంతు॒మిత్సు॒దాన॑వః॒ ప్రతి॑ దధ్మో॒ యజా॑మసి .. 10.172.03, 8.8.30.3

ఉ॒షా అప॒ స్వసు॒స్తమః॒ సం వ॑ర్తయతి వర్త॒నిం సు॑జా॒తతా॑ .. 10.172.04, 8.8.30.4

57. బృహస్పతి సూక్తం

బృహస్పతిరితి తృచస్య సూక్తస్య బార్హస్పత్యస్త పుర్మూర్ధా బృహస్పతిస్త్రిష్టుప్ .

బృహ॒స్పతి॑ర్నయతు దు॒ర్గహా॑ తి॒రః పున॑ర్నేషద॒ఘశం॑సాయ॒ మన్మ॑ . క్షి॒పదశ॑స్తి॒మప॑ దుర్మ॒తిం హ॒న్నథా॑ కర॒ద్యజ॑మానాయ॒ శం యోః .. 10.182.01, 8.8.040.01

నరా॒శంసో॑ నోఽవతు ప్రయా॒జే శం నో॑ అస్త్వనుయా॒జో హవే॑షు . క్షి॒పదశ॑స్తి॒మప॑ దుర్మ॒తిం హ॒న్నథా॑ కర॒ద్యజ॑మానాయ॒ శం యోః .. 10.182.02, 8.8.040.02

తపు॑ర్మూర్ధా తపతు ర॒క్షసో॒ యే బ్ర॑హ్మ॒ద్విషః॒ శర॑వే॒ హంత॒వా ఉ॑ . క్షి॒పదశ॑స్తి॒మప॑ దుర్మ॒తిం హ॒న్నథా॑ కర॒ద్యజ॑మానాయ॒ శం యోః .. 10.182.03, 8.8.040.03

58. ధ్రువ సూక్తం

అభీవర్తేనేతి పంచర్చస్య సూక్తస్యాంగిరసోభీవర్తో రాజానుష్టుప్ .

అ॒భీ॒వ॒ర్తేన॑ హ॒విషా॒ యేనేంద్రో॑ అభివావృ॒తే . తేనా॒స్మాన్బ్ర॑హ్మణస్పతే॒ఽభి రా॒ష్ట్రాయ॑ వర్తయ .. 10.174.01, 8.8.032.01

అ॒భి॒వృత్య॑ స॒పత్నా॑న॒భి యా నో॒ అరా॑తయః . అ॒భి పృ॑త॒న్యంతం॑ తిష్ఠా॒భి యో న॑ ఇర॒స్యతి॑ .. 10.174.02, 8.8.032.02

అ॒భి త్వా॑ దే॒వః స॑వి॒తాభి సోమో॑ అవీవృతత్ . అ॒భి త్వా॒ విశ్వా॑ భూ॒తాన్య॑భీవ॒ర్తో యథాస॑సి .. 10.174.03, 8.8.032.03

యేనేంద్రో॑ హ॒విషా॑ కృ॒త్వ్యభ॑వద్ద్యు॒మ్న్యు॑త్త॒మః . ఇ॒దం తద॑క్రి దేవా అసప॒త్నః కిలా॑భువం .. 10.174.04, 8.8.032.04

అ॒స॒ప॒త్నః స॑పత్న॒హాభిరా॑ష్ట్రో విషాస॒హిః . యథా॒హమే॑షాం భూ॒తానాం॑ వి॒రాజా॑ని॒ జన॑స్య చ .. 10.174.05, 8.8.032.05

ప్రవఇతి చతురృచస్య సూక్తస్యోర్ధ్వగ్రావార్బుదః సర్పఋషిపుత్రోగ్రావాణోగాయత్రీ .

ప్ర వో॑ గ్రావాణః సవి॒తా దే॒వః సు॑వతు॒ ధర్మ॑ణా . ధూ॒ర్షు యు॑జ్యధ్వం సును॒త .. 10.175.01, 8.8.033.01

గ్రావా॑ణో॒ అప॑ దు॒చ్ఛునా॒మప॑ సేధత దుర్మ॒తిం . ఉ॒స్రాః క॑ర్తన భేష॒జం .. 10.175.02, 8.8.033.02

గ్రావా॑ణ॒ ఉప॑రే॒ష్వా మ॑హీ॒యంతే॑ స॒జోష॑సః . వృష్ణే॒ దధ॑తో॒ వృష్ణ్యం॑ .. 10.175.03, 8.8.033.03

గ్రావా॑ణః సవి॒తా ను వో॑ దే॒వః సు॑వతు॒ ధర్మ॑ణా . యజ॑మానాయ సున్వ॒తే .. 10.175.04, 8.8.033.04

59. విశ్వకర్మ సూక్తం

యఇమావిశ్వేతి సప్తర్చస్య సూక్తస్య భౌవనోవిశ్వకర్మావిశ్వకర్మాత్రిష్టుప్ ద్వితీయావిరాడ్రూపా .

య ఇ॒మా విశ్వా॒ భువ॑నాని॒ జుహ్వ॒దృషి॒ర్హోతా॒ న్యసీ॑దత్పి॒తా నః॑ . స ఆ॒శిషా॒ ద్రవి॑ణమి॒చ్ఛమా॑నః ప్రథమ॒చ్ఛదవ॑రాఀ॒ ఆ వి॑వేశ .. 10.081.01, 8.3.016.01

కిం స్వి॑దాసీదధి॒ష్ఠాన॑మా॒రంభ॑ణం కత॒మత్స్వి॑త్క॒థాసీ॑త్ . యతో॒ భూమిం॑ జ॒నయ॑న్వి॒శ్వక॑ర్మా॒ వి ద్యామౌర్ణో॑న్మహి॒నా వి॒శ్వచ॑క్షాః .. 10.081.02, 8.3.016.02

వి॒శ్వత॑శ్చక్షురు॒త వి॒శ్వతో॑ముఖో వి॒శ్వతో॑బాహురు॒త వి॒శ్వత॑స్పాత్ . సం బా॒హుభ్యాం॒ ధమ॑తి॒ సం పత॑త్రై॒ర్ద్యావా॒భూమీ॑ జ॒నయం॑దే॒వ ఏకః॑ .. 10.081.03, 8.3.016.03

కిం స్వి॒ద్వనం॒ క ఉ॒ స వృ॒క్ష ఆ॑స॒ యతో॒ ద్యావా॑పృథి॒వీ ని॑ష్టత॒క్షుః . మనీ॑షిణో॒ మన॑సా పృ॒చ్ఛతేదు॒ తద్యద॒ధ్యతి॑ష్ఠ॒ద్భువ॑నాని ధా॒రయ॑న్ .. 10.081.04, 8.3.016.04

యా తే॒ ధామా॑ని పర॒మాణి॒ యావ॒మా యా మ॑ధ్య॒మా వి॑శ్వకర్మన్ను॒తేమా . శిక్షా॒ సఖి॑భ్యో హ॒విషి॑ స్వధావః స్వ॒యం య॑జస్వ త॒న్వం॑ వృధా॒నః .. 10.081.05, 8.3.016.05

విశ్వ॑కర్మన్హ॒విషా॑ వావృధా॒నః స్వ॒యం య॑జస్వ పృథి॒వీము॒త ద్యాం . ముహ్యం॑త్వ॒న్యే అ॒భితో॒ జనా॑స ఇ॒హాస్మాకం॑ మ॒ఘవా॑ సూ॒రిర॑స్తు .. 10.081.06, 8.3.016.06

వా॒చస్పతిం॑ వి॒శ్వక॑ర్మాణమూ॒తయే॑ మనో॒జువం॒ వాజే॑ అ॒ద్యా హు॑వేమ . స నో॒ విశ్వా॑ని॒ హవ॑నాని జోషద్వి॒శ్వశం॑భూ॒రవ॑సే సా॒ధుక॑ర్మా .. 10.081.07, 8.3.016.07

చక్షుషఇతి సప్తర్చస్య సూక్తస్య భౌవనోవిశ్వకర్మావిశ్వకర్మాత్రిష్టుప్ .

చక్షు॑షః పి॒తా మన॑సా॒ హి ధీరో॑ ఘృ॒తమే॑నే అజన॒న్నన్న॑మానే . య॒దేదంతా॒ అద॑దృహంత॒ పూర్వ॒ ఆదిద్ద్యావా॑పృథి॒వీ అ॑ప్రథేతాం .. 10.082.01, 8.3.017.01

వి॒శ్వక॑ర్మా॒ విమ॑నా॒ ఆద్విహా॑యా ధా॒తా వి॑ధా॒తా ప॑ర॒మోత సం॒దృక్ . తేషా॑మి॒ష్టాని॒ సమి॒షా మ॑దంతి॒ యత్రా॑ సప్తఋ॒షీన్ప॒ర ఏక॑మా॒హుః .. 10.082.02, 8.3.017.02

యో నః॑ పి॒తా జ॑ని॒తా యో వి॑ధా॒తా ధామా॑ని॒ వేద॒ భువ॑నాని॒ విశ్వా॑ . యో దే॒వానాం॑ నామ॒ధా ఏక॑ ఏ॒వ తం సం॑ప్ర॒శ్నం భువ॑నా యంత్య॒న్యా .. 10.082.03, 8.3.017.03

త ఆయ॑జంత॒ ద్రవి॑ణం॒ సమ॑స్మా॒ ఋష॑యః॒ పూర్వే॑ జరి॒తారో॒ న భూ॒నా . అ॒సూర్తే॒ సూర్తే॒ రజ॑సి నిష॒త్తే యే భూ॒తాని॑ స॒మకృ॑ణ్వన్ని॒మాని॑ .. 10.082.04, 8.3.017.04

ప॒రో ది॒వా ప॒ర ఏ॒నా పృ॑థి॒వ్యా ప॒రో దే॒వేభి॒రసు॑రై॒ర్యదస్తి॑ . కం స్వి॒ద్గర్భం॑ ప్రథ॒మం ద॑ధ్ర॒ ఆపో॒ యత్ర॑ దే॒వాః స॒మప॑శ్యంత॒ విశ్వే॑ .. 10.082.05, 8.3.017.05

తమిద్గర్భం॑ ప్రథ॒మం ద॑ధ్ర॒ ఆపో॒ యత్ర॑ దే॒వాః స॒మగ॑చ్ఛంత॒ విశ్వే॑ . అ॒జస్య॒ నాభా॒వధ్యేక॒మర్పి॑తం॒ యస్మి॒న్విశ్వా॑ని॒ భువ॑నాని త॒స్థుః .. 10.082.06, 8.3.017.06

న తం వి॑దాథ॒ య ఇ॒మా జ॒జానా॒న్యద్యు॒ష్మాక॒మంత॑రం బభూవ . నీ॒హా॒రేణ॒ ప్రావృ॑తా॒ జల్ప్యా॑ చాసు॒తృప॑ ఉక్థ॒శాస॑శ్చరంతి .. 10.082.07, 8.3.017.07

60. తార్క్ష్య సూక్తం

త్యమూష్వితి తృచస్య సూక్తస్య తార్క్ష్యోరిష్టనేమిస్తార్క్ష్యస్త్రిష్టుప్ .

త్యమూ॒ షు వా॒జినం॑ దే॒వజూ॑తం స॒హావా॑నం తరు॒తారం॒ రథా॑నాం . అరి॑ష్టనేమిం పృత॒నాజ॑మా॒శుం స్వ॒స్తయే॒ తార్క్ష్య॑మి॒హా హు॑వేమ .. 10.178.01, 8.8.036.01

ఇంద్ర॑స్యేవ రా॒తిమా॒జోహు॑వానాః స్వ॒స్తయే॒ నావ॑మి॒వా రు॑హేమ . ఉర్వీ॒ న పృథ్వీ॒ బహు॑లే॒ గభీ॑రే॒ మా వా॒మేతౌ॒ మా పరే॑తౌ రిషామ .. 10.178.02, 8.8.036.02

స॒ద్యశ్చి॒ద్యః శవ॑సా॒ పంచ॑ కృ॒ష్టీః సూర్య॑ ఇవ॒ జ్యోతి॑షా॒పస్త॒తాన॑ . స॒హ॒స్ర॒సాః శ॑త॒సా అ॑స్య॒ రంహి॒ర్న స్మా॑ వరంతే యువ॒తిం న శర్యాం॑ .. 10.178.03, 8.8.036.03

61. వాక్ సూక్తం

గా॒య॒త్రేణ॒ ప్రతి॑ మిమీతే అ॒ర్కమ॒ర్కేణ॒ సామ॒ త్రైష్టు॑భేన వా॒కం . వా॒కేన॑ వా॒కం ద్వి॒పదా॒ చతు॑ష్పదా॒క్షరే॑ణ మిమతే స॒ప్త వాణీః॑ .. 1.164.24, 2.3.018.04 {ఔచథ్యో దీర్ఘతమాః . విశ్వదేవాః . త్రిష్టుప్}

తస్యాః॑ సము॒ద్రా అధి॒ వి క్ష॑రంతి॒ తేన॑ జీవంతి ప్ర॒దిశ॒శ్చత॑స్రః . తతః॑ క్షరత్య॒క్షరం॒ తద్విశ్వ॒ముప॑ జీవతి .. 1.164.42, 2.3.022.02 {ఔచథ్యో దీర్ఘతమాః . 1/2: వాక్ 2/2: చాపః . ప్రస్తారపంక్తిః}

చ॒త్వారి॒ వాక్పరి॑మితా ప॒దాని॒ తాని॑ విదుర్బ్రాహ్మ॒ణా యే మ॑నీ॒షిణః॑ . గుహా॒ త్రీణి॒ నిహి॑తా॒ నేంగ॑యంతి తు॒రీయం॑ వా॒చో మ॑ను॒ష్యా॑ వదంతి .. 1.164.45, 2.3.022.05 {ఔచథ్యో దీర్ఘతమాః . వాక్ . త్రిష్టుప్}

స॒స॒ర్ప॒రీర॑భర॒త్తూయ॑మే॒భ్యోఽధి॒ శ్రవః॒ పాంచ॑జన్యాసు కృ॒ష్టిషు॑ . సా ప॒క్ష్యా॒3॒॑ నవ్య॒మాయు॒ర్దధా॑నా॒ యాం మే॑ పలస్తిజమద॒గ్నయో॑ ద॒దుః .. 3.053.16, 3.3.022.01 {గాథినో విశ్వామిత్రః . ససర్పరీ వాక్ . జగతీ}

యద్వాగ్వదం॑త్యవిచేత॒నాని॒ రాష్ట్రీ॑ దే॒వానాం॑ నిష॒సాద॑ మం॒ద్రా . చత॑స్ర॒ ఊర్జం॑ దుదుహే॒ పయాం॑సి॒ క్వ॑ స్విదస్యాః పర॒మం జ॑గామ .. 8.100.10, 6.7.5.4 {భార్గవో నేమః . వాక్ . త్రిష్టుప్}

దే॒వీం వాచ॑మజనయంత దే॒వాస్తాం వి॒శ్వరూ॑పాః ప॒శవో॑ వదంతి . సా నో॑ మం॒ద్రేష॒మూర్జం॒ దుహా॑నా ధే॒నుర్వాగ॒స్మానుప॒ సుష్టు॒తైతు॑ .. 8.100.11, 6.7.5.5 {భార్గవో నేమః . వాక్ . త్రిష్టుప్}

సక్తు॑మివ॒ తిత॑ఉనా పు॒నంతో॒ యత్ర॒ ధీరా॒ మన॑సా॒ వాచ॒మక్ర॑త . అత్రా॒ సఖా॑యః స॒ఖ్యాని॑ జానతే భ॒ద్రైషాం॑ ల॒క్ష్మీర్నిహి॒తాధి॑ వా॒చి .. 10.071.02, 8.2.023.02 {బృహస్పతిః . జ్ఞానం . త్రిష్టుప్}

62. శచీ సూక్తం

ఉదసావితి షఢచస్య సూక్తస్య పౌలోమీ శచీశచ్యనుష్టుప్ .

ఉద॒సౌ సూర్యో॑ అగా॒దుద॒యం మా॑మ॒కో భగః॑ . అ॒హం తద్వి॑ద్వ॒లా పతి॑మ॒భ్య॑సాక్షి విషాస॒హిః .. 10.159.01, 8.8.017.01

అ॒హం కే॒తుర॒హం మూ॒ర్ధాహము॒గ్రా వి॒వాచ॑నీ . మమేదను॒ క్రతుం॒ పతిః॑ సేహా॒నాయా॑ ఉ॒పాచ॑రేత్ .. 10.159.02, 8.8.017.02

మమ॑ పు॒త్రాః శ॑త్రు॒హణోఽథో॑ మే దుహి॒తా వి॒రాట్ . ఉ॒తాహమ॑స్మి సంజ॒యా పత్యౌ॑ మే॒ శ్లోక॑ ఉత్త॒మః .. 10.159.03, 8.8.017.03

యేనేంద్రో॑ హ॒విషా॑ కృ॒త్వ్యభ॑వద్ద్యు॒మ్న్యు॑త్త॒మః . ఇ॒దం తద॑క్రి దేవా అసప॒త్నా కిలా॑భువం .. 10.159.04, 8.8.017.04

అ॒స॒ప॒త్నా స॑పత్న॒ఘ్నీ జయం॑త్యభి॒భూవ॑రీ . ఆవృ॑క్షమ॒న్యాసాం॒ వర్చో॒ రాధో॒ అస్థే॑యసామివ .. 10.159.05, 8.8.017.05

సమ॑జైషమి॒మా అ॒హం స॒పత్నీ॑రభి॒భూవ॑రీ . యథా॒హమ॒స్య వీ॒రస్య॑ వి॒రాజా॑ని॒ జన॑స్య చ .. 10.159.06, 8.8.017.06

63. కేశీ సూక్తం

కేశీతి సప్తర్చస్య సూక్తస్య వాతరశనా జూతిర్వాతజూతిర్విప్ర జూతిర్వృషాణకః కరిక్రత ఏతశఋష్యశృంగ ఇతి క్రమేణైకర్చాఋషయః . కేశ్యగ్నిసూర్యవాయవోదేవతాఅనుష్టుప్ .

కే॒శ్య1॒॑గ్నిం కే॒శీ వి॒షం కే॒శీ బి॑భర్తి॒ రోద॑సీ . కే॒శీ విశ్వం॒ స్వ॑ర్దృ॒శే కే॒శీదం జ్యోతి॑రుచ్యతే .. 10.136.01, 8.7.024.01

మున॑యో॒ వాత॑రశనాః పి॒శంగా॑ వసతే॒ మలా॑ . వాత॒స్యాను॒ ధ్రాజిం॑ యంతి॒ యద్దే॒వాసో॒ అవి॑క్షత .. 10.136.02, 8.7.024.02

ఉన్మ॑దితా॒ మౌనే॑యేన॒ వాతాఀ॒ ఆ త॑స్థిమా వ॒యం . శరీ॒రేద॒స్మాకం॑ యూ॒యం మర్తా॑సో అ॒భి ప॑శ్యథ .. 10.136.03, 8.7.024.03

అం॒తరి॑క్షేణ పతతి॒ విశ్వా॑ రూ॒పావ॒చాక॑శత్ . ముని॑ర్దే॒వస్య॑దేవస్య॒ సౌకృ॑త్యాయ॒ సఖా॑ హి॒తః .. 10.136.04, 8.7.024.04

వాత॒స్యాశ్వో॑ వా॒యోః సఖాథో॑ దే॒వేషి॑తో॒ మునిః॑ . ఉ॒భౌ స॑ము॒ద్రావా క్షే॑తి॒ యశ్చ॒ పూర్వ॑ ఉ॒తాప॑రః .. 10.136.05, 8.7.024.05

అ॒ప్స॒రసాం॑ గంధ॒ర్వాణాం॑ మృ॒గాణాం॒ చర॑ణే॒ చర॑న్ . కే॒శీ కేత॑స్య వి॒ద్వాంత్సఖా॑ స్వా॒దుర్మ॒దింత॑మః .. 10.136.06, 8.7.024.06

వా॒యుర॑స్మా॒ ఉపా॑మంథత్పి॒నష్టి॑ స్మా కునన్న॒మా . కే॒శీ వి॒షస్య॒ పాత్రే॑ణ॒ యద్రు॒ద్రేణాపి॑బత్స॒హ .. 10.136.07, 8.7.024.07

64. సర్పసూక్తం

పరిశిష్టం [ఋగ్వేద మండల 7, 55 సూక్తస్యానంతరం][ఋగ్వేద అష్టక 5, అధ్యాయ 4, 22 వర్గానంతరం]

స్వ॒ప్న స్వ॒ప్నాధి॒కర॑ణే॒- సర్వ॒.న్నిష్వా॑పయా॒ జనం॑. ఆ సూర్య॑ మ॒న్యా.న్త్స్వా॒పయా॒- వ్యు॑1(ఉ॒)ష.ఞ్జా॑గ్రియా. మ॒హం..

అజ॑గరో నామ స॒ర్ప.-స్స॒ర్పి. ర॑విషో మ॒హాన్. తస్మి॒.న్హి సర్ప॒. స్సుధి॑త॒.-స్తేన॑ త్వా స్వాపయామసి..

సర్ప॒. స్సర్పో॑ అ॒జగ॑ర.-స్స॒ర్పి. ర॑విషో మ॒హాన్. తస్య॒ సర్పా॑.త్సింధవ॒.-స్తస్య॑ గా॒ధ. మ॑శీమహి..

కా॒ళి॒కో నా॑మ స॒ర్పో॒- న॒వనా॑గ. స॒హస్ర॑బలః. య॒ము॒న॒హ్ర॒దే హ॑ సో జా॒తో॒3(ఓ॒)- యో నా॑రాయణ॒వాహ॑నః..

యది॑ కా॒ళిక॑దూత॒స్య॒- య॒ది కా॑: కాళి॒కా.ద్భ॑యాత్. జన్మ॑భూ॒మి. మ॑తిక్రాం॒తో॒- ని॒ర్విషో॑ యాతి॒ కాళి॑కః..

ఆ యా॑హీంద్ర ప॒థిభి॑. రీళి॒తేభి॑.-ర్య॒జ్ఞ మి॒మ.న్నో॑ భాగ॒ధేయ॑.ఞ్జుషస్వ. తృ॒ప్తా.ఞ్జ॑హు॒. ర్మాతు॑లస్యేవ॒ యోషా॑- భా॒గ.స్తే పైతృ॑ష్వ॒సేయీ॑ వ॒పామి॑వ..

య॒శస్క॑రం॒ బల॑వంతం ప్ర॒భుత్వ॑.-న్తమే॒వ రా॑జాఽధి॒పతి॑. ర్బభూవ. సం॒కీ॒ర్ణనా॑గాఽశ్వ॒పతి॑. ర్నరా॒ణాం- సు॑మం॒గల్యం॑ సతత. న్దీ॒ర్ఘ.మాయుః॑..

క॒ర్కో॒ట॒కో నా॑మ స॒ర్పో- యో॒ దృష్టీ॑విష॒ ఉచ్య॑తే. తస్య॑ స॒ర్పస్య॑ సర్ప॒త్వ॒.-న్త॒స్మై స॑ర్ప న॒మోఽస్తు॑తే..

యే॒3(అ)ఽదో రో॑చ॒నే ది॒వో- యే వా॒ సూర్య॑స్య ర॒శ్మిషు॑. యేషా॑. మ॒ప్సు సద॑.స్కృ॒త.-న్తేభ్య॑. స్స॒ర్పేభ్యో॒ నమః॑..

యా ఇష॑వో యాతు॒ధానా॑నాఀ॒- యే వా॒ వన॒స్పతీ॒. నను॑. యే వా॑ఽవ॒టేషు॒ శేర॑తే॒- తేభ్య॑. స్స॒ర్పేభ్యో॒ నమః॑..

నమో॑ అస్తు స॒ర్పేభ్యో॒- యే కే చ॑ పృథి॒వీ. మను॑. యే అం॒తరి॑క్షే॒ యే ది॒వి- తేభ్య॑. స్స॒ర్పేభ్యో॒ నమః॑..

ఉ॒గ్రా॒ఽఽయు॒ధాః ప్రమ॑తినః ప్రవీ॒రా మా॑యా॒వినో॑ బ॒లినా॒.మిచ్ఛ॑మానాః. యే దే॒వా. నసు॑రాః ప॒రాఽభ॑వ॒.- న్తాఀస్త్వం వజ్రే॑ణ మఘవ॒ న్నివా॑రయ..

65. ఇంద్ర సూక్తం

విశ్వజిత ఇతి షడృచస్య సూక్తస్యశౌనకోగృత్సమదఇంద్రోజగత్యంత్యాత్రిష్టుప్ .

వి॒శ్వ॒జితే॑ ధన॒జితే॑ స్వ॒ర్జితే॑ సత్రా॒జితే॑ నృ॒జిత॑ ఉర్వరా॒జితే॑ . అ॒శ్వ॒జితే॑ గో॒జితే॑ అ॒బ్జితే॑ భ॒రేంద్రా॑య॒ సోమం॑ యజ॒తాయ॑ హర్య॒తం .. 2.021.01, 2.6.027.01

అ॒భి॒భువే॑ఽభిభం॒గాయ॑ వన్వ॒తేఽషా॑ళ్హాయ॒ సహ॑మానాయ వే॒ధసే॑ . తు॒వి॒గ్రయే॒ వహ్న॑యే దు॒ష్టరీ॑తవే సత్రా॒సాహే॒ నమ॒ ఇంద్రా॑య వోచత .. 2.021.02, 2.6.027.02

స॒త్రా॒సా॒హో జ॑నభ॒క్షో జ॑నంస॒హశ్చ్యవ॑నో యు॒ధ్మో అను॒ జోష॑ముక్షి॒తః . వృ॒తం॒చ॒యః సహు॑రిర్వి॒క్ష్వా॑రి॒త ఇంద్ర॑స్య వోచం॒ ప్ర కృ॒తాని॑ వీ॒ర్యా॑ .. 2.021.03, 2.6.027.03

అ॒నా॒ను॒దో వృ॑ష॒భో దోధ॑తో వ॒ధో గం॑భీ॒ర ఋ॒ష్వో అస॑మష్టకావ్యః . ర॒ధ్ర॒చో॒దః శ్నథ॑నో వీళి॒తస్పృ॒థురింద్రః॑ సుయ॒జ్ఞ ఉ॒షసః॒ స్వ॑ర్జనత్ .. 2.021.04, 2.6.027.04

య॒జ్ఞేన॑ గా॒తుమ॒ప్తురో॑ వివిద్రిరే॒ ధియో॑ హిన్వా॒నా ఉ॒శిజో॑ మనీ॒షిణః॑ . అ॒భి॒స్వరా॑ ని॒షదా॒ గా అ॑వ॒స్యవ॒ ఇంద్రే॑ హిన్వా॒నా ద్రవి॑ణాన్యాశత .. 2.021.05, 2.6.027.05

ఇంద్ర॒ శ్రేష్ఠా॑ని॒ ద్రవి॑ణాని ధేహి॒ చిత్తిం॒ దక్ష॑స్య సుభగ॒త్వమ॒స్మే . పోషం॑ రయీ॒ణామరి॑ష్టిం త॒నూనాం॑ స్వా॒ద్మానం॑ వా॒చః సు॑దిన॒త్వమహ్నాం॑ .. 2.021.06, 2.6.027.06

శాసఇతి పంచర్చస్య సూక్తస్య భారద్వాజః శాసఇంద్రోనుష్టుప్ .

శా॒స ఇ॒త్థా మ॒హాఀ అ॑స్యమిత్రఖా॒దో అద్భు॑తః . న యస్య॑ హ॒న్యతే॒ సఖా॒ న జీయ॑తే॒ కదా॑ చ॒న .. 10.152.01, 8.8.010.01

స్వ॒స్తి॒దా వి॒శస్పతి॑ర్వృత్ర॒హా వి॑మృ॒ధో వ॒శీ . వృషేంద్రః॑ పు॒ర ఏ॑తు నః సోమ॒పా అ॑భయంక॒రః .. 10.152.02, 8.8.010.02

వి రక్షో॒ వి మృధో॑ జహి॒ వి వృ॒త్రస్య॒ హనూ॑ రుజ . వి మ॒న్యుమిం॑ద్ర వృత్రహన్న॒మిత్ర॑స్యాభి॒దాస॑తః .. 10.152.03, 8.8.010.03

వి న॑ ఇంద్ర॒ మృధో॑ జహి నీ॒చా య॑చ్ఛ పృతన్య॒తః . యో అ॒స్మాఀ అ॑భి॒దాస॒త్యధ॑రం గమయా॒ తమః॑ .. 10.152.04, 8.8.010.04

అపేం॑ద్ర ద్విష॒తో మనోఽప॒ జిజ్యా॑సతో వ॒ధం . వి మ॒న్యోః శర్మ॑ యచ్ఛ॒ వరీ॑యో యవయా వ॒ధం .. 10.152.05, 8.8.010.05

66. అగ్నే నయేతి సూక్తం (అగ్నినమస్కారమంత్రాః)

అగ్నేనయేత్యష్టర్చస్య సూక్తస్య మైత్రావరుణిరగస్త్యోగ్నిస్త్రిష్టుప్ .

అగ్నే॒ నయ॑ సు॒పథా॑ రా॒యే అ॒స్మాన్విశ్వా॑ని దేవ వ॒యునా॑ని వి॒ద్వాన్ . యు॒యో॒ధ్య1॒॑స్మజ్జు॑హురా॒ణమేనో॒ భూయి॑ష్ఠాం తే॒ నమ॑ఉక్తిం విధేమ .. 1.189.01, 2.5.010.01

అగ్నే॒ త్వం పా॑రయా॒ నవ్యో॑ అ॒స్మాంత్స్వ॒స్తిభి॒రతి॑ దు॒ర్గాణి॒ విశ్వా॑ . పూశ్చ॑ పృ॒థ్వీ బ॑హు॒లా న॑ ఉ॒ర్వీ భవా॑ తో॒కాయ॒ తన॑యాయ॒ శం యోః .. 1.189.02, 2.5.010.02

అగ్నే॒ త్వమ॒స్మద్యు॑యో॒ధ్యమీ॑వా॒ అన॑గ్నిత్రా అ॒భ్యమం॑త కృ॒ష్టీః . పున॑ర॒స్మభ్యం॑ సువి॒తాయ॑ దేవ॒ క్షాం విశ్వే॑భిర॒మృతే॑భిర్యజత్ర .. 1.189.03, 2.5.010.03

పా॒హి నో॑ అగ్నే పా॒యుభి॒రజ॑స్రైరు॒త ప్రి॒యే సద॑న॒ ఆ శు॑శు॒క్వాన్ . మా తే॑ భ॒యం జ॑రి॒తారం॑ యవిష్ఠ నూ॒నం వి॑ద॒న్మాప॒రం స॑హస్వః .. 1.189.04, 2.5.010.04

మా నో॑ అ॒గ్నేఽవ॑ సృజో అ॒ఘాయా॑వి॒ష్యవే॑ రి॒పవే॑ దు॒చ్ఛునా॑యై . మా ద॒త్వతే॒ దశ॑తే॒ మాదతే॑ నో॒ మా రీష॑తే సహసావ॒న్పరా॑ దాః .. 1.189.05, 2.5.010.05

వి ఘ॒ త్వావాఀ॑ ఋతజాత యంసద్గృణా॒నో అ॑గ్నే త॒న్వే॒3॒॑ వరూ॑థం . విశ్వా॑ద్రిరి॒క్షోరు॒త వా॑ నిని॒త్సోర॑భి॒హ్రుతా॒మసి॒ హి దే॑వ వి॒ష్పట్ .. 1.189.06, 2.5.011.01

త్వం తాఀ అ॑గ్న ఉ॒భయా॒న్వి వి॒ద్వాన్వేషి॑ ప్రపి॒త్వే మను॑షో యజత్ర . అ॒భి॒పి॒త్వే మన॑వే॒ శాస్యో॑ భూర్మర్మృ॒జేన్య॑ ఉ॒శిగ్భి॒ర్నాక్రః .. 1.189.07, 2.5.011.02

అవో॑చామ ని॒వచ॑నాన్యస్మి॒న్మాన॑స్య సూ॒నుః స॑హసా॒నే అ॒గ్నౌ . వ॒యం స॒హస్ర॒మృషి॑భిః సనేమ వి॒ద్యామే॒షం వృ॒జనం॑ జీ॒రదా॑నుం .. 1.189.08, 2.5.011.03

67. అగ్న్యుపస్థాన సూక్తం

అగ్నేత్వంనఇతి చతురృచస్య సూక్తస్య గౌపాయనా లౌపాయనావాబంధుః సుబంధుః శ్రుతబంధుర్విప్రబంధుశ్చక్రమేణర్షయోఽగ్నిర్ద్విపదా విరాట్ .

అగ్నే॒ త్వం నో॒ అంత॑మ ఉ॒త త్రా॒తా శి॒వో భ॑వా వరూ॒థ్యః॑ .. 5.024.01, 4.1.016.01

వసు॑ర॒గ్నిర్వసు॑శ్రవా॒ అచ్ఛా॑ నక్షి ద్యు॒మత్త॑మం ర॒యిం దాః॑ .. 5.024.02, 4.1.016.02

స నో॑ బోధి శ్రు॒ధీ హవ॑మురు॒ష్యా ణో॑ అఘాయ॒తః స॑మస్మాత్ .. 5.024.03, 4.1.016.03

తం త్వా॑ శోచిష్ఠ దీదివః సు॒మ్నాయ॑ నూ॒నమీ॑మహే॒ సఖి॑భ్యః .. 5.024.04, 4.1.016.04

వ॒ధేన॒ దస్యుం॒ ప్ర హి చా॒తయ॑స్వ॒ వయః॑ కృణ్వా॒నస్త॒న్వే॒3॒॑ స్వాయై॑ . పిప॑ర్షి॒ యత్స॑హసస్పుత్ర దే॒వాంత్సో అ॑గ్నే పాహి నృతమ॒ వాజే॑ అ॒స్మాన్ .. 5.004.06, 3.8.019.01 {ఆత్రేయో వసుశ్రుతః . అగ్నిః . త్రిష్టుప్}

వ॒యం తే॑ అగ్న ఉ॒క్థైర్వి॑ధేమ వ॒యం హ॒వ్యైః పా॑వక భద్రశోచే . అ॒స్మే ర॒యిం వి॒శ్వవా॑రం॒ సమి॑న్వా॒స్మే విశ్వా॑ని॒ ద్రవి॑ణాని ధేహి .. 5.004.07, 3.8.019.02 {ఆత్రేయో వసుశ్రుతః . అగ్నిః . త్రిష్టుప్}

అ॒స్మాక॑మగ్నే అధ్వ॒రం జు॑షస్వ॒ సహ॑సః సూనో త్రిషధస్థ హ॒వ్యం . వ॒యం దే॒వేషు॑ సు॒కృతః॑ స్యామ॒ శర్మ॑ణా నస్త్రి॒వరూ॑థేన పాహి .. 5.004.08, 3.8.019.03 {ఆత్రేయో వసుశ్రుతః . అగ్నిః . త్రిష్టుప్}

విశ్వా॑ని నో దు॒ర్గహా॑ జాతవేదః॒ సింధుం॒ న నా॒వా దు॑రి॒తాతి॑ పర్షి . అగ్నే॑ అత్రి॒వన్నమ॑సా గృణా॒నో॒3॒॑ఽస్మాకం॑ బోధ్యవి॒తా త॒నూనాం॑ .. 5.004.09, 3.8.019.04 {ఆత్రేయో వసుశ్రుతః . అగ్నిః . త్రిష్టుప్}

యస్త్వా॑ హృ॒దా కీ॒రిణా॒ మన్య॑మా॒నోఽమ॑ర్త్యం॒ మర్త్యో॒ జోహ॑వీమి . జాత॑వేదో॒ యశో॑ అ॒స్మాసు॑ ధేహి ప్ర॒జాభి॑రగ్నే అమృత॒త్వమ॑శ్యాం .. 5.004.10, 3.8.019.05 {ఆత్రేయో వసుశ్రుతః . అగ్నిః . త్రిష్టుప్}

యస్మై॒ త్వం సు॒కృతే॑ జాతవేద ఉ లో॒కమ॑గ్నే కృ॒ణవః॑ స్యో॒నం . అ॒శ్వినం॒ స పు॒త్రిణం॑ వీ॒రవం॑తం॒ గోమం॑తం ర॒యిం న॑శతే స్వ॒స్తి .. 5.004.11, 3.8.019.06 {ఆత్రేయో వసుశ్రుతః . అగ్నిః . త్రిష్టుప్}

68. అస్తీదమధిమంథనమితి సూక్తం

అస్తీదమితి షోళశర్చస్య సూక్తస్య గాథినో విశ్వామిత్రోగ్నిస్త్రిష్టుప్ ( పంచమ్యాఋత్విజోవా) ఆద్య చతుర్థీదశమీద్వాదశ్యోనుష్టుభః షష్ఠ్యేకాదశీ పంచదశ్యోజగత్యః .

అస్తీ॒దమ॑ధి॒మంథ॑న॒మస్తి॑ ప్ర॒జన॑నం కృ॒తం . ఏ॒తాం వి॒శ్పత్నీ॒మా భ॑రా॒గ్నిం మం॑థామ పూ॒ర్వథా॑ .. 3.029.01, 3.1.032.01

అ॒రణ్యో॒ర్నిహి॑తో జా॒తవే॑దా॒ గర్భ॑ ఇవ॒ సుధి॑తో గ॒ర్భిణీ॑షు . ది॒వేది॑వ॒ ఈడ్యో॑ జాగృ॒వద్భి॑ర్హ॒విష్మ॑ద్భిర్మను॒ష్యే॑భిర॒గ్నిః .. 3.029.02, 3.1.032.02

ఉ॒త్తా॒నాయా॒మవ॑ భరా చికి॒త్వాంత్స॒ద్యః ప్రవీ॑తా॒ వృష॑ణం జజాన . అ॒రు॒షస్తూ॑పో॒ రుశ॑దస్య॒ పాజ॒ ఇళా॑యాస్పు॒త్రో వ॒యునే॑ఽజనిష్ట .. 3.029.03, 3.1.032.03

ఇళా॑యాస్త్వా ప॒దే వ॒యం నాభా॑ పృథి॒వ్యా అధి॑ . జాత॑వేదో॒ ని ధీ॑మ॒హ్యగ్నే॑ హ॒వ్యాయ॒ వోళ్హ॑వే .. 3.029.04, 3.1.032.04

మంథ॑తా నరః క॒విమద్వ॑యంతం॒ ప్రచే॑తసమ॒మృతం॑ సు॒ప్రతీ॑కం . య॒జ్ఞస్య॑ కే॒తుం ప్ర॑థ॒మం పు॒రస్తా॑ద॒గ్నిం న॑రో జనయతా సు॒శేవం॑ .. 3.029.05, 3.1.032.05

యదీ॒ మంథం॑తి బా॒హుభి॒ర్వి రో॑చ॒తేఽశ్వో॒ న వా॒జ్య॑రు॒షో వనే॒ష్వా . చి॒త్రో న యామ॑న్న॒శ్వినో॒రని॑వృతః॒ పరి॑ వృణ॒క్త్యశ్మ॑న॒స్తృణా॒ దహ॑న్ .. 3.029.06, 3.1.033.01

జా॒తో అ॒గ్నీ రో॑చతే॒ చేకి॑తానో వా॒జీ విప్రః॑ కవిశ॒స్తః సు॒దానుః॑ . యం దే॒వాస॒ ఈడ్యం॑ విశ్వ॒విదం॑ హవ్య॒వాహ॒మద॑ధురధ్వ॒రేషు॑ .. 3.029.07, 3.1.033.02

సీద॑ హోతః॒ స్వ ఉ॑ లో॒కే చి॑కి॒త్వాంత్సా॒దయా॑ య॒జ్ఞం సు॑కృ॒తస్య॒ యోనౌ॑ . దే॒వా॒వీర్దే॒వాన్హ॒విషా॑ యజా॒స్యగ్నే॑ బృ॒హద్యజ॑మానే॒ వయో॑ ధాః .. 3.029.08, 3.1.033.03

కృ॒ణోత॑ ధూ॒మం వృష॑ణం సఖా॒యోఽస్రే॑ధంత ఇతన॒ వాజ॒మచ్ఛ॑ . అ॒యమ॒గ్నిః పృ॑తనా॒షాట్ సు॒వీరో॒ యేన॑ దే॒వాసో॒ అస॑హంత॒ దస్యూ॑న్ .. 3.029.09, 3.1.033.04

అ॒యం తే॒ యోని॑ర్ఋ॒త్వియో॒ యతో॑ జా॒తో అరో॑చథాః . తం జా॒నన్న॑గ్న॒ ఆ సీ॒దాథా॑ నో వర్ధయా॒ గిరః॑ .. 3.029.10, 3.1.033.05

తనూ॒నపా॑దుచ్యతే॒ గర్భ॑ ఆసు॒రో నరా॒శంసో॑ భవతి॒ యద్వి॒జాయ॑తే . మా॒త॒రిశ్వా॒ యదమి॑మీత మా॒తరి॒ వాత॑స్య॒ సర్గో॑ అభవ॒త్సరీ॑మణి .. 3.029.11, 3.1.034.01

సు॒ని॒ర్మథా॒ నిర్మ॑థితః సుని॒ధా నిహి॑తః క॒విః . అగ్నే॑ స్వధ్వ॒రా కృ॑ణు దే॒వాందే॑వయ॒తే య॑జ .. 3.029.12, 3.1.034.02

అజీ॑జనన్న॒మృతం॒ మర్త్యా॑సోఽస్రే॒మాణం॑ త॒రణిం॑ వీ॒ళుజం॑భం . దశ॒ స్వసా॑రో అ॒గ్రువః॑ సమీ॒చీః పుమాం॑సం జా॒తమ॒భి సం ర॑భంతే .. 3.029.13, 3.1.034.03

ప్ర స॒ప్తహో॑తా సన॒కాద॑రోచత మా॒తురు॒పస్థే॒ యదశో॑చ॒దూధ॑ని . న ని మి॑షతి సు॒రణో॑ ది॒వేది॑వే॒ యదసు॑రస్య జ॒ఠరా॒దజా॑యత .. 3.029.14, 3.1.034.04

అ॒మి॒త్రా॒యుధో॑ మ॒రుతా॑మివ ప్ర॒యాః ప్ర॑థమ॒జా బ్రహ్మ॑ణో॒ విశ్వ॒మిద్వి॑దుః . ద్యు॒మ్నవ॒ద్బ్రహ్మ॑ కుశి॒కాస॒ ఏరి॑ర॒ ఏక॑ఏకో॒ దమే॑ అ॒గ్నిం సమీ॑ధిరే .. 3.029.15, 3.1.034.05

యద॒ద్య త్వా॑ ప్రయ॒తి య॒జ్ఞే అ॒స్మిన్హోత॑శ్చికి॒త్వోఽవృ॑ణీమహీ॒హ . ధ్రు॒వమ॑యా ధ్రు॒వము॒తాశ॑మిష్ఠాః ప్రజా॒నన్వి॒ద్వాఀ ఉప॑ యాహి॒ సోమం॑ .. 3.029.16, 3.1.034.06

69. త్వమగ్నే ప్రథమ ఇతి సూక్తం

త్వమగ్నఇత్యష్టాదశర్చస్య సూక్తస్యాంగిరసోహిరణ్యస్తూపోగ్నిర్జగతీ అష్టమీ షోళశ్యంత్యాస్త్రిష్టుభః .

త్వమ॑గ్నే ప్రథ॒మో అంగి॑రా॒ ఋషి॑ర్దే॒వో దే॒వానా॑మభవః శి॒వః సఖా॑ . తవ॑ వ్ర॒తే క॒వయో॑ విద్మ॒నాప॒సోఽజా॑యంత మ॒రుతో॒ భ్రాజ॑దృష్టయః .. 1.031.01, 1.2.032.01

త్వమ॑గ్నే ప్రథ॒మో అంగి॑రస్తమః క॒విర్దే॒వానాం॒ పరి॑ భూషసి వ్ర॒తం . వి॒భుర్విశ్వ॑స్మై॒ భువ॑నాయ॒ మేధి॑రో ద్విమా॒తా శ॒యుః క॑తి॒ధా చి॑దా॒యవే॑ .. 1.031.02, 1.2.032.02

త్వమ॑గ్నే ప్రథ॒మో మా॑త॒రిశ్వ॑న ఆ॒విర్భ॑వ సుక్రతూ॒యా వి॒వస్వ॑తే . అరే॑జేతాం॒ రోద॑సీ హోతృ॒వూర్యేఽస॑ఘ్నోర్భా॒రమయ॑జో మ॒హో వ॑సో .. 1.031.03, 1.2.032.03

త్వమ॑గ్నే॒ మన॑వే॒ ద్యామ॑వాశయః పురూ॒రవ॑సే సు॒కృతే॑ సు॒కృత్త॑రః . శ్వా॒త్రేణ॒ యత్పి॒త్రోర్ముచ్య॑సే॒ పర్యా త్వా॒ పూర్వ॑మనయ॒న్నాప॑రం॒ పునః॑ .. 1.031.04, 1.2.032.04

త్వమ॑గ్నే వృష॒భః పు॑ష్టి॒వర్ధ॑న॒ ఉద్య॑తస్రుచే భవసి శ్ర॒వాయ్యః॑ . య ఆహు॑తిం॒ పరి॒ వేదా॒ వష॑ట్కృతి॒మేకా॑యు॒రగ్రే॒ విశ॑ ఆ॒వివా॑ససి .. 1.031.05, 1.2.032.05

త్వమ॑గ్నే వృజి॒నవ॑ర్తనిం॒ నరం॒ సక్మ॑న్పిపర్షి వి॒దథే॑ విచర్షణే . యః శూర॑సాతా॒ పరి॑తక్మ్యే॒ ధనే॑ ద॒భ్రేభి॑శ్చి॒త్సమృ॑తా॒ హంసి॒ భూయ॑సః .. 1.031.06, 1.2.033.01

త్వం తమ॑గ్నే అమృత॒త్వ ఉ॑త్త॒మే మర్తం॑ దధాసి॒ శ్రవ॑సే ది॒వేది॑వే . యస్తా॑తృషా॒ణ ఉ॒భయా॑య॒ జన్మ॑నే॒ మయః॑ కృ॒ణోషి॒ ప్రయ॒ ఆ చ॑ సూ॒రయే॑ .. 1.031.07, 1.2.033.02

త్వం నో॑ అగ్నే స॒నయే॒ ధనా॑నాం య॒శసం॑ కా॒రుం కృ॑ణుహి॒ స్తవా॑నః . ఋ॒ధ్యామ॒ కర్మా॒పసా॒ నవే॑న దే॒వైర్ద్యా॑వాపృథివీ॒ ప్రావ॑తం నః .. 1.031.08, 1.2.033.03

త్వం నో॑ అగ్నే పి॒త్రోరు॒పస్థ॒ ఆ దే॒వో దే॒వేష్వ॑నవద్య॒ జాగృ॑విః . త॒నూ॒కృద్బో॑ధి॒ ప్రమ॑తిశ్చ కా॒రవే॒ త్వం క॑ల్యాణ॒ వసు॒ విశ్వ॒మోపి॑షే .. 1.031.09, 1.2.033.04

త్వమ॑గ్నే॒ ప్రమ॑తి॒స్త్వం పి॒తాసి॑ న॒స్త్వం వ॑య॒స్కృత్తవ॑ జా॒మయో॑ వ॒యం . సం త్వా॒ రాయః॑ శ॒తినః॒ సం స॑హ॒స్రిణః॑ సు॒వీరం॑ యంతి వ్రత॒పామ॑దాభ్య .. 1.031.10, 1.2.033.05

త్వామ॑గ్నే ప్రథ॒మమా॒యుమా॒యవే॑ దే॒వా అ॑కృణ్వ॒న్నహు॑షస్య వి॒శ్పతిం॑ . ఇళా॑మకృణ్వ॒న్మను॑షస్య॒ శాస॑నీం పి॒తుర్యత్పు॒త్రో మమ॑కస్య॒ జాయ॑తే .. 1.031.11, 1.2.034.01

త్వం నో॑ అగ్నే॒ తవ॑ దేవ పా॒యుభి॑ర్మ॒ఘోనో॑ రక్ష త॒న్వ॑శ్చ వంద్య . త్రా॒తా తో॒కస్య॒ తన॑యే॒ గవా॑మ॒స్యని॑మేషం॒ రక్ష॑మాణ॒స్తవ॑ వ్ర॒తే .. 1.031.12, 1.2.034.02

త్వమ॑గ్నే॒ యజ్య॑వే పా॒యురంత॑రోఽనిషం॒గాయ॑ చతుర॒క్ష ఇ॑ధ్యసే . యో రా॒తహ॑వ్యోఽవృ॒కాయ॒ ధాయ॑సే కీ॒రేశ్చి॒న్మంత్రం॒ మన॑సా వ॒నోషి॒ తం .. 1.031.13, 1.2.034.03

త్వమ॑గ్న ఉరు॒శంసా॑య వా॒ఘతే॑ స్పా॒ర్హం యద్రేక్ణః॑ పర॒మం వ॒నోషి॒ తత్ . ఆ॒ధ్రస్య॑ చి॒త్ప్రమ॑తిరుచ్యసే పి॒తా ప్ర పాకం॒ శాస్సి॒ ప్ర దిశో॑ వి॒దుష్ట॑రః .. 1.031.14, 1.2.034.04

త్వమ॑గ్నే॒ ప్రయ॑తదక్షిణం॒ నరం॒ వర్మే॑వ స్యూ॒తం పరి॑ పాసి వి॒శ్వతః॑ . స్వా॒దు॒క్షద్మా॒ యో వ॑స॒తౌ స్యో॑న॒కృజ్జీ॑వయా॒జం యజ॑తే॒ సోప॒మా ది॒వః .. 1.031.15, 1.2.034.05

ఇ॒మామ॑గ్నే శ॒రణిం॑ మీమృషో న ఇ॒మమధ్వా॑నం॒ యమగా॑మ దూ॒రాత్ . ఆ॒పిః పి॒తా ప్రమ॑తిః సో॒మ్యానాం॒ భృమి॑రస్యృషి॒కృన్మర్త్యా॑నాం .. 1.031.16, 1.2.035.01

మ॒ను॒ష్వద॑గ్నే అంగిర॒స్వదం॑గిరో యయాతి॒వత్సద॑నే పూర్వ॒వచ్ఛు॑చే . అచ్ఛ॑ యా॒హ్యా వ॑హా॒ దైవ్యం॒ జన॒మా సా॑దయ బ॒ర్హిషి॒ యక్షి॑ చ ప్రి॒యం .. 1.031.17, 1.2.035.02

ఏ॒తేనా॑గ్నే॒ బ్రహ్మ॑ణా వావృధస్వ॒ శక్తీ॑ వా॒ యత్తే॑ చకృ॒మా వి॒దా వా॑ . ఉ॒త ప్ర ణే॑ష్య॒భి వస్యో॑ అ॒స్మాంత్సం నః॑ సృజ సుమ॒త్యా వాజ॑వత్యా .. 1.031.18, 1.2.035.03

70. త్వమగ్న ద్యుభిరితి సూక్తం

త్వమగ్నఇతిషోళశర్చస్య సూక్తస్య శౌనకోగృత్సమదోగ్నిర్జగతీ .

త్వమ॑గ్నే॒ ద్యుభి॒స్త్వమా॑శుశు॒క్షణి॒స్త్వమ॒ద్భ్యస్త్వమశ్మ॑న॒స్పరి॑ . త్వం వనే॑భ్య॒స్త్వమోష॑ధీభ్య॒స్త్వం నృ॒ణాం నృ॑పతే జాయసే॒ శుచిః॑ .. 2.001.01, 2.5.017.01

తవా॑గ్నే హో॒త్రం తవ॑ పో॒త్రమృ॒త్వియం॒ తవ॑ నే॒ష్ట్రం త్వమ॒గ్నిదృ॑తాయ॒తః . తవ॑ ప్రశా॒స్త్రం త్వమ॑ధ్వరీయసి బ్ర॒హ్మా చాసి॑ గృ॒హప॑తిశ్చ నో॒ దమే॑ .. 2.001.02, 2.5.017.02

త్వమ॑గ్న॒ ఇంద్రో॑ వృష॒భః స॒తామ॑సి॒ త్వం విష్ణు॑రురుగా॒యో న॑మ॒స్యః॑ . త్వం బ్ర॒హ్మా ర॑యి॒విద్బ్ర॑హ్మణస్పతే॒ త్వం వి॑ధర్తః సచసే॒ పురం॑ధ్యా .. 2.001.03, 2.5.017.03

త్వమ॑గ్నే॒ రాజా॒ వరు॑ణో ధృ॒తవ్ర॑త॒స్త్వం మి॒త్రో భ॑వసి ద॒స్మ ఈడ్యః॑ . త్వమ॑ర్య॒మా సత్ప॑తి॒ర్యస్య॑ సం॒భుజం॒ త్వమంశో॑ వి॒దథే॑ దేవ భాజ॒యుః .. 2.001.04, 2.5.017.04

త్వమ॑గ్నే॒ త్వష్టా॑ విధ॒తే సు॒వీర్యం॒ తవ॒ గ్నావో॑ మిత్రమహః సజా॒త్యం॑ . త్వమా॑శు॒హేమా॑ రరిషే॒ స్వశ్వ్యం॒ త్వం న॒రాం శర్ధో॑ అసి పురూ॒వసుః॑ .. 2.001.05, 2.5.017.05

త్వమ॑గ్నే రు॒ద్రో అసు॑రో మ॒హో ది॒వస్త్వం శర్ధో॒ మారు॑తం పృ॒క్ష ఈ॑శిషే . త్వం వాతై॑రరు॒ణైర్యా॑సి శంగ॒యస్త్వం పూ॒షా వి॑ధ॒తః పా॑సి॒ ను త్మనా॑ .. 2.001.06, 2.5.018.01

త్వమ॑గ్నే ద్రవిణో॒దా అ॑రం॒కృతే॒ త్వం దే॒వః స॑వి॒తా ర॑త్న॒ధా అ॑సి . త్వం భగో॑ నృపతే॒ వస్వ॑ ఈశిషే॒ త్వం పా॒యుర్దమే॒ యస్తేఽవి॑ధత్ .. 2.001.07, 2.5.018.02

త్వామ॑గ్నే॒ దమ॒ ఆ వి॒శ్పతిం॒ విశ॒స్త్వాం రాజా॑నం సువి॒దత్ర॑మృంజతే . త్వం విశ్వా॑ని స్వనీక పత్యసే॒ త్వం స॒హస్రా॑ణి శ॒తా దశ॒ ప్రతి॑ .. 2.001.08, 2.5.018.03

త్వామ॑గ్నే పి॒తర॑మి॒ష్టిభి॒ర్నర॒స్త్వాం భ్రా॒త్రాయ॒ శమ్యా॑ తనూ॒రుచం॑ . త్వం పు॒త్రో భ॑వసి॒ యస్తేఽవి॑ధ॒త్త్వం సఖా॑ సు॒శేవః॑ పాస్యా॒ధృషః॑ .. 2.001.09, 2.5.018.04

త్వమ॑గ్న ఋ॒భురా॒కే న॑మ॒స్య1॒॑స్త్వం వాజ॑స్య క్షు॒మతో॑ రా॒య ఈ॑శిషే . త్వం వి భా॒స్యను॑ దక్షి దా॒వనే॒ త్వం వి॒శిక్షు॑రసి య॒జ్ఞమా॒తనిః॑ .. 2.001.10, 2.5.018.05

త్వమ॑గ్నే॒ అది॑తిర్దేవ దా॒శుషే॒ త్వం హోత్రా॒ భార॑తీ వర్ధసే గి॒రా . త్వమిళా॑ శ॒తహి॑మాసి॒ దక్ష॑సే॒ త్వం వృ॑త్ర॒హా వ॑సుపతే॒ సర॑స్వతీ .. 2.001.11, 2.5.019.01

త్వమ॑గ్నే॒ సుభృ॑త ఉత్త॒మం వయ॒స్తవ॑ స్పా॒ర్హే వర్ణ॒ ఆ సం॒దృశి॒ శ్రియః॑ . త్వం వాజః॑ ప్ర॒తర॑ణో బృ॒హన్న॑సి॒ త్వం ర॒యిర్బ॑హు॒లో వి॒శ్వత॑స్పృ॒థుః .. 2.001.12, 2.5.019.02

త్వామ॑గ్న ఆది॒త్యాస॑ ఆ॒స్యం1॒॑ త్వాం జి॒హ్వాం శుచ॑యశ్చక్రిరే కవే . త్వాం రా॑తి॒షాచో॑ అధ్వ॒రేషు॑ సశ్చిరే॒ త్వే దే॒వా హ॒విర॑దం॒త్యాహు॑తం .. 2.001.13, 2.5.019.03

త్వే అ॑గ్నే॒ విశ్వే॑ అ॒మృతా॑సో అ॒ద్రుహ॑ ఆ॒సా దే॒వా హ॒విర॑దం॒త్యాహు॑తం . త్వయా॒ మర్తా॑సః స్వదంత ఆసు॒తిం త్వం గర్భో॑ వీ॒రుధాం॑ జజ్ఞిషే॒ శుచిః॑ .. 2.001.14, 2.5.019.04

త్వం తాంత్సం చ॒ ప్రతి॑ చాసి మ॒జ్మనాగ్నే॑ సుజాత॒ ప్ర చ॑ దేవ రిచ్యసే . పృ॒క్షో యదత్ర॑ మహి॒నా వి తే॒ భువ॒దను॒ ద్యావా॑పృథి॒వీ రోద॑సీ ఉ॒భే .. 2.001.15, 2.5.019.05

యే స్తో॒తృభ్యో॒ గోఅ॑గ్రా॒మశ్వ॑పేశస॒మగ్నే॑ రా॒తిము॑పసృ॒జంతి॑ సూ॒రయః॑ . అ॒స్మాంచ॒ తాఀశ్చ॒ ప్ర హి నేషి॒ వస్య॒ ఆ బృ॒హద్వ॑దేమ వి॒దథే॑ సు॒వీరాః॑ .. 2.001.16, 2.5.019.06

71. నిర్ఋతి సూక్తం

ప్రతార్యాయురితి దశర్చస్య సూక్తస్య గౌపాయనాబంధ్వాదయ ఋషయః ఆద్యానాంచతసృణాం నిరృతిర్దేవతా చతుర్థ్యానిరృతిసోమౌ పంచమీషష్ఠయోరసునీతిదేవీ సప్తమ్యాః పృథివీద్యావంతరిక్షసోమపూషపథ్యాస్వస్తయోదేవతాః అంత్యానాంతిసృణాం ద్యావాపృథివ్యౌత్రిష్టుప్ అంత్యార్ధర్చస్యేంద్రః అంత్యాస్తిస్రఃక్రమేణపంక్తిమహా పంక్తిపంక్త్యుత్తరాః .

ప్ర తా॒ర్యాయుః॑ ప్రత॒రం నవీ॑యః॒ స్థాతా॑రేవ॒ క్రతు॑మతా॒ రథ॑స్య . అధ॒ చ్యవా॑న॒ ఉత్త॑వీ॒త్యర్థం॑ పరాత॒రం సు నిర్ఋ॑తిర్జిహీతాం .. 10.059.01, 8.1.022.01

సామ॒న్ను రా॒యే ని॑ధి॒మన్న్వన్నం॒ కరా॑మహే॒ సు పు॑రు॒ధ శ్రవాం॑సి . తా నో॒ విశ్వా॑ని జరి॒తా మ॑మత్తు పరాత॒రం సు నిర్ఋ॑తిర్జిహీతాం .. 10.059.02, 8.1.022.02

అ॒భీ ష్వ1॒॑ర్యః పౌంస్యై॑ర్భవేమ॒ ద్యౌర్న భూమిం॑ గి॒రయో॒ నాజ్రా॑న్ . తా నో॒ విశ్వా॑ని జరి॒తా చి॑కేత పరాత॒రం సు నిర్ఋ॑తిర్జిహీతాం .. 10.059.03, 8.1.022.03

మో షు ణః॑ సోమ మృ॒త్యవే॒ పరా॑ దాః॒ పశ్యే॑మ॒ ను సూర్య॑ము॒చ్చరం॑తం . ద్యుభి॑ర్హి॒తో జ॑రి॒మా సూ నో॑ అస్తు పరాత॒రం సు నిర్ఋ॑తిర్జిహీతాం .. 10.059.04, 8.1.022.04

అసు॑నీతే॒ మనో॑ అ॒స్మాసు॑ ధారయ జీ॒వాత॑వే॒ సు ప్ర తి॑రా న॒ ఆయుః॑ . రా॒రం॒ధి నః॒ సూర్య॑స్య సం॒దృశి॑ ఘృ॒తేన॒ త్వం త॒న్వం॑ వర్ధయస్వ .. 10.059.05, 8.1.022.05

అసు॑నీతే॒ పున॑ర॒స్మాసు॒ చక్షుః॒ పునః॑ ప్రా॒ణమి॒హ నో॑ ధేహి॒ భోగం॑ . జ్యోక్ప॑శ్యేమ॒ సూర్య॑ము॒చ్చరం॑త॒మను॑మతే మృ॒ళయా॑ నః స్వ॒స్తి .. 10.059.06, 8.1.023.01

పున॑ర్నో॒ అసుం॑ పృథి॒వీ ద॑దాతు॒ పున॒ర్ద్యౌర్దే॒వీ పున॑రం॒తరి॑క్షం . పున॑ర్నః॒ సోమ॑స్త॒న్వం॑ దదాతు॒ పునః॑ పూ॒షా ప॒థ్యాం॒3॒॑ యా స్వ॒స్తిః .. 10.059.07, 8.1.023.02

శం రోద॑సీ సు॒బంధ॑వే య॒హ్వీ ఋ॒తస్య॑ మా॒తరా॑ . భర॑తా॒మప॒ యద్రపో॒ ద్యౌః పృ॑థివి క్ష॒మా రపో॒ మో షు తే॒ కిం చ॒నామ॑మత్ .. 10.059.08, 8.1.023.03

అవ॑ ద్వ॒కే అవ॑ త్రి॒కా ది॒వశ్చ॑రంతి భేష॒జా . క్ష॒మా చ॑రి॒ష్ణ్వే॑క॒కం భర॑తా॒మప॒ యద్రపో॒ ద్యౌః పృ॑థివి క్ష॒మా రపో॒ మో షు తే॒ కిం చ॒నామ॑మత్ .. 10.059.09, 8.1.023.04

సమిం॑ద్రేరయ॒ గామ॑న॒డ్వాహం॒ య ఆవ॑హదుశీ॒నరా॑ణ్యా॒ అనః॑ . భర॑తా॒మప॒ యద్రపో॒ ద్యౌః పృ॑థివి క్ష॒మా రపో॒ మో షు తే॒ కిం చ॒నామ॑మత్ .. 10.059.10, 8.1.023.05

72. వాయు సూక్తం

విహిహోత్రాఇతి పంచర్చస్య సూక్తస్య గౌతమోవామదేవోవాయురనుష్టుప్ .

వి॒హి హోత్రా॒ అవీ॑తా॒ విపో॒ న రాయో॑ అ॒ర్యః . వాయ॒వా చం॒ద్రేణ॒ రథే॑న యా॒హి సు॒తస్య॑ పీ॒తయే॑ .. 4.048.01, 3.7.024.01

ని॒ర్యు॒వా॒ణో అశ॑స్తీర్ని॒యుత్వాఀ॒ ఇంద్ర॑సారథిః . వాయ॒వా చం॒ద్రేణ॒ రథే॑న యా॒హి సు॒తస్య॑ పీ॒తయే॑ .. 4.048.02, 3.7.024.02

అను॑ కృ॒ష్ణే వసు॑ధితీ యే॒మాతే॑ వి॒శ్వపే॑శసా . వాయ॒వా చం॒ద్రేణ॒ రథే॑న యా॒హి సు॒తస్య॑ పీ॒తయే॑ .. 4.048.03, 3.7.024.03

వహం॑తు త్వా మనో॒యుజో॑ యు॒క్తాసో॑ నవ॒తిర్నవ॑ . వాయ॒వా చం॒ద్రేణ॒ రథే॑న యా॒హి సు॒తస్య॑ పీ॒తయే॑ .. 4.048.04, 3.7.024.04

వాయో॑ శ॒తం హరీ॑ణాం యు॒వస్వ॒ పోష్యా॑ణాం . ఉ॒త వా॑ తే సహ॒స్రిణో॒ రథ॒ ఆ యా॑తు॒ పాజ॑సా .. 4.048.05, 3.7.024.05

73. సోమ సూక్తం

త్వంసోమఇతి త్రయోవింశత్యృచస్య సూక్తస్య రాహూగణోగోతమఃసోమస్త్రిష్టుప్ పంచమ్యాదిద్వాదశగాయత్ర్యః సప్తదశ్యుష్ణిక్ .

త్వం సో॑మ॒ ప్ర చి॑కితో మనీ॒షా త్వం రజి॑ష్ఠ॒మను॑ నేషి॒ పంథాం॑ . తవ॒ ప్రణీ॑తీ పి॒తరో॑ న ఇందో దే॒వేషు॒ రత్న॑మభజంత॒ ధీరాః॑ .. 1.091.01, 1.6.019.01

త్వం సో॑మ॒ క్రతు॑భిః సు॒క్రతు॑ర్భూ॒స్త్వం దక్షైః॑ సు॒దక్షో॑ వి॒శ్వవే॑దాః . త్వం వృషా॑ వృష॒త్వేభి॑ర్మహి॒త్వా ద్యు॒మ్నేభి॑ర్ద్యు॒మ్న్య॑భవో నృ॒చక్షాః॑ .. 1.091.02, 1.6.019.02

రాజ్ఞో॒ ను తే॒ వరు॑ణస్య వ్ర॒తాని॑ బృ॒హద్గ॑భీ॒రం తవ॑ సోమ॒ ధామ॑ . శుచి॒ష్ట్వమ॑సి ప్రి॒యో న మి॒త్రో ద॒క్షాయ్యో॑ అర్య॒మేవా॑సి సోమ .. 1.091.03, 1.6.019.03

యా తే॒ ధామా॑ని ది॒వి యా పృ॑థి॒వ్యాం యా పర్వ॑తే॒ష్వోష॑ధీష్వ॒ప్సు . తేభి॑ర్నో॒ విశ్వైః॑ సు॒మనా॒ అహే॑ళ॒న్రాజం॑త్సోమ॒ ప్రతి॑ హ॒వ్యా గృ॑భాయ .. 1.091.04, 1.6.019.04

త్వం సో॑మాసి॒ సత్ప॑తి॒స్త్వం రాజో॒త వృ॑త్ర॒హా . త్వం భ॒ద్రో అ॑సి॒ క్రతుః॑ .. 1.091.05, 1.6.019.05

త్వం చ॑ సోమ నో॒ వశో॑ జీ॒వాతుం॒ న మ॑రామహే . ప్రి॒యస్తో॑త్రో॒ వన॒స్పతిః॑ .. 1.091.06, 1.6.020.01

త్వం సో॑మ మ॒హే భగం॒ త్వం యూన॑ ఋతాయ॒తే . దక్షం॑ దధాసి జీ॒వసే॑ .. 1.091.07, 1.6.020.02

త్వం నః॑ సోమ వి॒శ్వతో॒ రక్షా॑ రాజన్నఘాయ॒తః . న రి॑ష్యే॒త్త్వావ॑తః॒ సఖా॑ .. 1.091.08, 1.6.020.03

సోమ॒ యాస్తే॑ మయో॒భువ॑ ఊ॒తయః॒ సంతి॑ దా॒శుషే॑ . తాభి॑ర్నోఽవి॒తా భ॑వ .. 1.091.09, 1.6.020.04

ఇ॒మం య॒జ్ఞమి॒దం వచో॑ జుజుషా॒ణ ఉ॒పాగ॑హి . సోమ॒ త్వం నో॑ వృ॒ధే భ॑వ .. 1.091.10, 1.6.020.05

సోమ॑ గీ॒ర్భిష్ట్వా॑ వ॒యం వ॒ర్ధయా॑మో వచో॒విదః॑ . సు॒మృ॒ళీ॒కో న॒ ఆ వి॑శ .. 1.091.11, 1.6.021.01

గ॒య॒స్ఫానో॑ అమీవ॒హా వ॑సు॒విత్పు॑ష్టి॒వర్ధ॑నః . సు॒మి॒త్రః సో॑మ నో భవ .. 1.091.12, 1.6.021.02

సోమ॑ రారం॒ధి నో॑ హృ॒ది గావో॒ న యవ॑సే॒ష్వా . మర్య॑ ఇవ॒ స్వ ఓ॒క్యే॑ .. 1.091.13, 1.6.021.03

యః సో॑మ స॒ఖ్యే తవ॑ రా॒రణ॑ద్దేవ॒ మర్త్యః॑ . తం దక్షః॑ సచతే క॒విః .. 1.091.14, 1.6.021.04

ఉ॒రు॒ష్యా ణో॑ అ॒భిశ॑స్తేః॒ సోమ॒ ని పా॒హ్యంహ॑సః . సఖా॑ సు॒శేవ॑ ఏధి నః .. 1.091.15, 1.6.021.05

ఆ ప్యా॑యస్వ॒ సమే॑తు తే వి॒శ్వతః॑ సోమ॒ వృష్ణ్యం॑ . భవా॒ వాజ॑స్య సంగ॒థే .. 1.091.16, 1.6.022.01

ఆ ప్యా॑యస్వ మదింతమ॒ సోమ॒ విశ్వే॑భిరం॒శుభిః॑ . భవా॑ నః సు॒శ్రవ॑స్తమః॒ సఖా॑ వృ॒ధే .. 1.091.17, 1.6.022.02

సం తే॒ పయాం॑సి॒ సము॑ యంతు॒ వాజాః॒ సం వృష్ణ్యా॑న్యభిమాతి॒షాహః॑ . ఆ॒ప్యాయ॑మానో అ॒మృతా॑య సోమ ది॒వి శ్రవాం॑స్యుత్త॒మాని॑ ధిష్వ .. 1.091.18, 1.6.022.03

యా తే॒ ధామా॑ని హ॒విషా॒ యజం॑తి॒ తా తే॒ విశ్వా॑ పరి॒భూర॑స్తు య॒జ్ఞం . గ॒య॒స్ఫానః॑ ప్ర॒తర॑ణః సు॒వీరోఽవీ॑రహా॒ ప్ర చ॑రా సోమ॒ దుర్యా॑న్ .. 1.091.19, 1.6.022.04

సోమో॑ ధే॒నుం సోమో॒ అర్వం॑తమా॒శుం సోమో॑ వీ॒రం క॑ర్మ॒ణ్యం॑ దదాతి . సా॒ద॒న్యం॑ విద॒థ్యం॑ స॒భేయం॑ పితృ॒శ్రవ॑ణం॒ యో దదా॑శదస్మై .. 1.091.20, 1.6.022.05

అషా॑ళ్హం యు॒త్సు పృత॑నాసు॒ పప్రిం॑ స్వ॒ర్షామ॒ప్సాం వృ॒జన॑స్య గో॒పాం . భ॒రే॒షు॒జాం సు॑క్షి॒తిం సు॒శ్రవ॑సం॒ జయం॑తం॒ త్వామను॑ మదేమ సోమ .. 1.091.21, 1.6.023.01

త్వమి॒మా ఓష॑ధీః సోమ॒ విశ్వా॒స్త్వమ॒పో అ॑జనయ॒స్త్వం గాః . త్వమా త॑తంథో॒ర్వ1॒॑న్తరి॑క్షం॒ త్వం జ్యోతి॑షా॒ వి తమో॑ వవర్థ .. 1.091.22, 1.6.023.02

దే॒వేన॑ నో॒ మన॑సా దేవ సోమ రా॒యో భా॒గం స॑హసావన్న॒భి యు॑ధ్య . మా త్వా త॑న॒దీశి॑షే వీ॒ర్య॑స్యో॒భయే॑భ్యః॒ ప్ర చి॑కిత్సా॒ గవి॑ష్టౌ .. 1.091.23, 1.6.023.03

74. వాత సూక్తం

వాతఇతి తృచస్య సూకస్య వాతాయనఉలోవాయుర్గాయత్రీ .

వాత॒ ఆ వా॑తు భేష॒జం శం॒భు మ॑యో॒భు నో॑ హృ॒దే . ప్ర ణ॒ ఆయూం॑షి తారిషత్ .. 10.186.01, 8.8.044.01

ఉ॒త వా॑త పి॒తాసి॑ న ఉ॒త భ్రాతో॒త నః॒ సఖా॑ . స నో॑ జీ॒వాత॑వే కృధి .. 10.186.02, 8.8.044.02

యద॒దో వా॑త తే గృ॒హే॒3॒॑ఽమృత॑స్య ని॒ధిర్హి॒తః . తతో॑ నో దేహి జీ॒వసే॑ .. 10.186.03, 8.8.044.03

75. మరుత్సూక్తం

ప్రశర్ధాయేతి పంచదశర్చస్య సూక్తస్యాత్రేయః శ్యావాశ్వోమరుతోజగతీ చతుర్దశీత్రిష్టుప్ .

ప్ర శర్ధా॑య॒ మారు॑తాయ॒ స్వభా॑నవ ఇ॒మాం వాచ॑మనజా పర్వత॒చ్యుతే॑ . ఘ॒ర్మ॒స్తుభే॑ ది॒వ ఆ పృ॑ష్ఠ॒యజ్వ॑నే ద్యు॒మ్నశ్ర॑వసే॒ మహి॑ నృ॒మ్ణమ॑ర్చత .. 5.054.01, 4.3.014.01

ప్ర వో॑ మరుతస్తవి॒షా ఉ॑ద॒న్యవో॑ వయో॒వృధో॑ అశ్వ॒యుజః॒ పరి॑జ్రయః . సం వి॒ద్యుతా॒ దధ॑తి॒ వాశ॑తి త్రి॒తః స్వరం॒త్యాపో॒ఽవనా॒ పరి॑జ్రయః .. 5.054.02, 4.3.014.02

వి॒ద్యున్మ॑హసో॒ నరో॒ అశ్మ॑దిద్యవో॒ వాత॑త్విషో మ॒రుతః॑ పర్వత॒చ్యుతః॑ . అ॒బ్ద॒యా చి॒న్ముహు॒రా హ్రా॑దునీ॒వృతః॑ స్త॒నయ॑దమా రభ॒సా ఉదో॑జసః .. 5.054.03, 4.3.014.03

వ్య1॒॑క్తూన్రు॑ద్రా॒ వ్యహా॑ని శిక్వసో॒ వ్య1॒॑న్తరి॑క్షం॒ వి రజాం॑సి ధూతయః . వి యదజ్రాఀ॒ అజ॑థ॒ నావ॑ ఈం యథా॒ వి దు॒ర్గాణి॑ మరుతో॒ నాహ॑ రిష్యథ .. 5.054.04, 4.3.014.04

తద్వీ॒ర్యం॑ వో మరుతో మహిత్వ॒నం దీ॒ర్ఘం త॑తాన॒ సూర్యో॒ న యోజ॑నం . ఏతా॒ న యామే॒ అగృ॑భీతశోచి॒షోఽన॑శ్వదాం॒ యన్న్యయా॑తనా గి॒రిం .. 5.054.05, 4.3.014.05

అభ్రా॑జి॒ శర్ధో॑ మరుతో॒ యద॑ర్ణ॒సం మోష॑థా వృ॒క్షం క॑ప॒నేవ॑ వేధసః . అధ॑ స్మా నో అ॒రమ॑తిం సజోషస॒శ్చక్షు॑రివ॒ యంత॒మను॑ నేషథా సు॒గం .. 5.054.06, 4.3.015.01

న స జీ॑యతే మరుతో॒ న హ॑న్యతే॒ న స్రే॑ధతి॒ న వ్య॑థతే॒ న రి॑ష్యతి . నాస్య॒ రాయ॒ ఉప॑ దస్యంతి॒ నోతయ॒ ఋషిం॑ వా॒ యం రాజా॑నం వా॒ సుషూ॑దథ .. 5.054.07, 4.3.015.02

ని॒యుత్వం॑తో గ్రామ॒జితో॒ యథా॒ నరో॑ఽర్య॒మణో॒ న మ॒రుతః॑ కబం॒ధినః॑ . పిన్వం॒త్యుత్సం॒ యది॒నాసో॒ అస్వ॑ర॒న్వ్యుం॑దంతి పృథి॒వీం మధ్వో॒ అంధ॑సా .. 5.054.08, 4.3.015.03

ప్ర॒వత్వ॑తీ॒యం పృ॑థి॒వీ మ॒రుద్భ్యః॑ ప్ర॒వత్వ॑తీ॒ ద్యౌర్భ॑వతి ప్ర॒యద్భ్యః॑ . ప్ర॒వత్వ॑తీః ప॒థ్యా॑ అం॒తరి॑క్ష్యాః ప్ర॒వత్వం॑తః॒ పర్వ॑తా జీ॒రదా॑నవః .. 5.054.09, 4.3.015.04

యన్మ॑రుతః సభరసః స్వర్ణరః॒ సూర్య॒ ఉది॑తే॒ మద॑థా దివో నరః . న వోఽశ్వాః॑ శ్రథయం॒తాహ॒ సిస్ర॑తః స॒ద్యో అ॒స్యాధ్వ॑నః పా॒రమ॑శ్నుథ .. 5.054.10, 4.3.015.05

అంసే॑షు వ ఋ॒ష్టయః॑ ప॒త్సు ఖా॒దయో॒ వక్షః॑సు రు॒క్మా మ॑రుతో॒ రథే॒ శుభః॑ . అ॒గ్నిభ్రా॑జసో వి॒ద్యుతో॒ గభ॑స్త్యోః॒ శిప్రాః॑ శీ॒ర్షసు॒ విత॑తా హిర॒ణ్యయీః॑ .. 5.054.11, 4.3.016.01

తం నాక॑మ॒ర్యో అగృ॑భీతశోచిషం॒ రుశ॒త్పిప్ప॑లం మరుతో॒ వి ధూ॑నుథ . సమ॑చ్యంత వృ॒జనాతి॑త్విషంత॒ యత్స్వరం॑తి॒ ఘోషం॒ విత॑తమృతా॒యవః॑ .. 5.054.12, 4.3.016.02

యు॒ష్మాద॑త్తస్య మరుతో విచేతసో రా॒యః స్యా॑మ ర॒థ్యో॒3॒॑ వయ॑స్వతః . న యో యుచ్ఛ॑తి తి॒ష్యో॒3॒॑ యథా॑ ది॒వో॒3॒॑ఽస్మే రా॑రంత మరుతః సహ॒స్రిణం॑ .. 5.054.13, 4.3.016.03

యూ॒యం ర॒యిం మ॑రుతః స్పా॒ర్హవీ॑రం యూ॒యమృషి॑మవథ॒ సామ॑విప్రం . యూ॒యమర్వం॑తం భర॒తాయ॒ వాజం॑ యూ॒యం ధ॑త్థ॒ రాజా॑నం శ్రుష్టి॒మంతం॑ .. 5.054.14, 4.3.016.04

తద్వో॑ యామి॒ ద్రవి॑ణం సద్యఊతయో॒ యేనా॒ స్వ1॒॑ర్ణ త॒తనా॑మ॒ నౄఀర॒భి . ఇ॒దం సు మే॑ మరుతో హర్యతా॒ వచో॒ యస్య॒ తరే॑మ॒ తర॑సా శ॒తం హిమాః॑ .. 5.054.15, 4.3.016.05

76. శుద్ధిసూక్తం

ఏతో॒ న్వింద్రం॒ స్తవా॑మ శు॒ద్ధం శు॒ద్ధేన॒ సామ్నా॑ . శు॒ద్ధైరు॒క్థైర్వా॑వృ॒ధ్వాంసం॑ శు॒ద్ధ ఆ॒శీర్వా॑న్మమత్తు .. 8.095.07, 6.6.031.02

ఇంద్ర॑ శు॒ద్ధో న॒ ఆ గ॑హి శు॒ద్ధః శు॒ద్ధాభి॑రూ॒తిభిః॑ . శు॒ద్ధో ర॒యిం ని ధా॑రయ శు॒ద్ధో మ॑మద్ధి సో॒మ్యః .. 8.095.08, 6.6.031.03

ఇంద్ర॑ శు॒ద్ధో హి నో॑ ర॒యిం శు॒ద్ధో రత్నా॑ని దా॒శుషే॑ . శు॒ద్ధో వృ॒త్రాణి॑ జిఘ్నసే శు॒ద్ధో వాజం॑ సిషాససి .. 8.095.09, 6.6.031.04

77. అప నః శోశుచదితి సూక్తం

అపనఇత్యష్టర్చస్య సూక్తస్యకుత్సఃశుచిరగ్నిర్గాయత్రీ .

అప॑ నః॒ శోశు॑చద॒ఘమగ్నే॑ శుశు॒గ్ధ్యా ర॒యిం . అప॑ నః॒ శోశు॑చద॒ఘం .. 1.097.01, 1.7.5.1

సు॒క్షే॒త్రి॒యా సు॑గాతు॒యా వ॑సూ॒యా చ॑ యజామహే . అప॑ నః॒ శోశు॑చద॒ఘం .. 1.097.02, 1.7.5.2

ప్ర యద్భంది॑ష్ఠ ఏషాం॒ ప్రాస్మాకా॑సశ్చ సూ॒రయః॑ . అప॑ నః॒ శోశు॑చద॒ఘం .. 1.097.03, 1.7.5.3

ప్ర యత్తే॑ అగ్నే సూ॒రయో॒ జాయే॑మహి॒ ప్ర తే॑ వ॒యం . అప॑ నః॒ శోశు॑చద॒ఘం .. 1.097.04, 1.7.5.4

ప్ర యద॒గ్నేః సహ॑స్వతో వి॒శ్వతో॒ యంతి॑ భా॒నవః॑ . అప॑ నః॒ శోశు॑చద॒ఘం .. 1.097.05, 1.7.5.5

త్వం హి వి॑శ్వతోముఖ వి॒శ్వతః॑ పరి॒భూరసి॑ . అప॑ నః॒ శోశు॑చద॒ఘం .. 1.097.06, 1.7.5.6

ద్విషో॑ నో విశ్వతోము॒ఖాతి॑ నా॒వేవ॑ పారయ . అప॑ నః॒ శోశు॑చద॒ఘం .. 1.097.07, 1.7.5.7

స నః॒ సింధు॑మివ నా॒వయాతి॑ పర్షా స్వ॒స్తయే॑ . అప॑ నః॒ శోశు॑చద॒ఘం .. 1.097.08, 1.7.5.8

78. వారి సూక్తం (అబ్లిగ్ఙ్గాః మంత్రాః)

ఆపోయంవఇతి చతురృచస్య సూక్తస్య మైత్రావరుణిర్వసిష్ఠఆపస్త్రిష్టుప్ .

ఆపో॒ యం వః॑ ప్రథ॒మం దే॑వ॒యంత॑ ఇంద్ర॒పాన॑మూ॒ర్మిమకృ॑ణ్వతే॒ళః . తం వో॑ వ॒యం శుచి॑మరి॒ప్రమ॒ద్య ఘృ॑త॒ప్రుషం॒ మధు॑మంతం వనేమ .. 7.047.01, 5.4.014.01

తమూ॒ర్మిమా॑పో॒ మధు॑మత్తమం వో॒ఽపాం నపా॑దవత్వాశు॒హేమా॑ . యస్మి॒న్నింద్రో॒ వసు॑భిర్మా॒దయా॑తే॒ తమ॑శ్యామ దేవ॒యంతో॑ వో అ॒ద్య .. 7.047.02, 5.4.014.02

శ॒తప॑విత్రాః స్వ॒ధయా॒ మదం॑తీర్దే॒వీర్దే॒వానా॒మపి॑ యంతి॒ పాథః॑ . తా ఇంద్ర॑స్య॒ న మి॑నంతి వ్ర॒తాని॒ సింధు॑భ్యో హ॒వ్యం ఘృ॒తవ॑జ్జుహోత .. 7.047.03, 5.4.014.03

యాః సూర్యో॑ ర॒శ్మిభి॑రాత॒తాన॒ యాభ్య॒ ఇంద్రో॒ అర॑దద్గా॒తుమూ॒ర్మిం . తే సిం॑ధవో॒ వరి॑వో ధాతనా నో యూ॒యం పా॑త స్వ॒స్తిభిః॒ సదా॑ నః .. 7.047.04, 5.4.014.04

సముద్రజ్యేష్ఠ ఇతి చతురృచస్య సూక్తస్య మైత్రావరుణిర్వసిష్ఠఆపస్త్రిష్టుప్ .

స॒ము॒ద్రజ్యే॑ష్ఠాః సలి॒లస్య॒ మధ్యా॑త్పునా॒నా యం॒త్యని॑విశమానాః . ఇంద్రో॒ యా వ॒జ్రీ వృ॑ష॒భో ర॒రాద॒ తా ఆపో॑ దే॒వీరి॒హ మామ॑వంతు .. 7.049.01, 5.4.016.01

యా ఆపో॑ ది॒వ్యా ఉ॒త వా॒ స్రవం॑తి ఖ॒నిత్రి॑మా ఉ॒త వా॒ యాః స్వ॑యం॒జాః . స॒ము॒ద్రార్థా॒ యాః శుచ॑యః పావ॒కాస్తా ఆపో॑ దే॒వీరి॒హ మామ॑వంతు .. 7.049.02, 5.4.016.02

యాసాం॒ రాజా॒ వరు॑ణో॒ యాతి॒ మధ్యే॑ సత్యానృ॒తే అ॑వ॒పశ్యం॒జనా॑నాం . మ॒ధు॒శ్చుతః॒ శుచ॑యో॒ యాః పా॑వ॒కాస్తా ఆపో॑ దే॒వీరి॒హ మామ॑వంతు .. 7.049.03, 5.4.016.03

యాసు॒ రాజా॒ వరు॑ణో॒ యాసు॒ సోమో॒ విశ్వే॑ దే॒వా యాసూర్జం॒ మదం॑తి . వై॒శ్వా॒న॒రో యాస్వ॒గ్నిః ప్రవి॑ష్ట॒స్తా ఆపో॑ దే॒వీరి॒హ మామ॑వంతు .. 7.049.04, 5.4.016.04

ఆమామితి చతురృచస్య సూక్తస్య మైత్రావరుణిర్వసిష్ఠ మిత్రావరుణాపగ్నిర్విశ్వేదేవానద్యఇతి క్రమేణదేవతాజగత్యంత్యాతిజగతీశక్వరీవా .

ఆ మాం మి॑త్రావరుణే॒హ ర॑క్షతం కులా॒యయ॑ద్వి॒శ్వయ॒న్మా న॒ ఆ గ॑న్ . అ॒జ॒కా॒వం దు॒ర్దృశీ॑కం తి॒రో ద॑ధే॒ మా మాం పద్యే॑న॒ రప॑సా విద॒త్త్సరుః॑ .. ఆ మాం మి॑త్రావరుణే॒హ ర॑క్షతం కులా॒యయ॑ద్వి॒శ్వయ॒న్మా న॒ ఆ గ॑న్ . అ॒జ॒కా॒వం దు॒ర్దృశీ॑కం తి॒రో ద॑ధే॒ మా మాం పద్యే॑న॒ రప॑సా విద॒త్త్సరుః॑ .. 7.050.01, 5.4.017.01

యద్వి॒జామ॒న్పరు॑షి॒ వంద॑నం॒ భువ॑దష్ఠీ॒వంతౌ॒ పరి॑ కు॒ల్ఫౌ చ॒ దేహ॑త్ . అ॒గ్నిష్టచ్ఛోచ॒న్నప॑ బాధతామి॒తో మా మాం పద్యే॑న॒ రప॑సా విద॒త్త్సరుః॑ .. 7.050.02, 5.4.017.02

యచ్ఛ॑ల్మ॒లౌ భవ॑తి॒ యన్న॒దీషు॒ యదోష॑ధీభ్యః॒ పరి॒ జాయ॑తే వి॒షం . విశ్వే॑ దే॒వా నిరి॒తస్తత్సు॑వంతు॒ మా మాం పద్యే॑న॒ రప॑సా విద॒త్త్సరుః॑ .. 7.050.03, 5.4.017.03

యాః ప్ర॒వతో॑ ని॒వత॑ ఉ॒ద్వత॑ ఉద॒న్వతీ॑రనుద॒కాశ్చ॒ యాః . తా అ॒స్మభ్యం॒ పయ॑సా॒ పిన్వ॑మానాః శి॒వా దే॒వీర॑శిప॒దా భ॑వంతు॒ సర్వా॑ న॒ద్యో॑ అశిమి॒దా భ॑వంతు .. 7.050.04, 5.4.017.04

ఆపోహిష్ఠేతి నవర్చస్య సూక్తస్య ఆంబరీషః సింధుద్వీప ఆపో గాయత్రీ పంచమీవర్ధమానా సప్తమీప్రతిష్ఠాంత్యేద్వేఅనుష్టుభౌ . ఆపోహిసింధుద్వీపోవాంబరీష ఇత్యేవమనుక్రమణ్యాం సింధుద్వీపస్య పాక్షికత్వ స్వీకారే పూర్వోక్తస్త్రిశిరాః ప్రాప్నోతితథాపి ప్రయోక్తృభిః సింధుద్వీప ఏవాద్రియతే .

ఆపో॒ హి ష్ఠా మ॑యో॒భువ॒స్తా న॑ ఊ॒ర్జే ద॑ధాతన . మ॒హే రణా॑య॒ చక్ష॑సే .. 10.009.01, 7.6.5.1

యో వః॑ శి॒వత॑మో॒ రస॒స్తస్య॑ భాజయతే॒హ నః॑ . ఉ॒శ॒తీరి॑వ మా॒తరః॑ .. 10.009.02, 7.6.5.2

తస్మా॒ అరం॑ గమామ వో॒ యస్య॒ క్షయా॑య॒ జిన్వ॑థ . ఆపో॑ జ॒నయ॑థా చ నః .. 10.009.03, 7.6.5.3

శం నో॑ దే॒వీర॒భిష్ట॑య॒ ఆపో॑ భవంతు పీ॒తయే॑ . శం యోర॒భి స్ర॑వంతు నః .. 10.009.04, 7.6.5.4

ఈశా॑నా॒ వార్యా॑ణాం॒ క్షయం॑తీశ్చర్షణీ॒నాం . అ॒పో యా॑చామి భేష॒జం .. 10.009.05, 7.6.5.5

అ॒ప్సు మే॒ సోమో॑ అబ్రవీదం॒తర్విశ్వా॑ని భేష॒జా . అ॒గ్నిం చ॑ వి॒శ్వశం॑భువం .. 10.009.06, 7.6.5.6

ఆపః॑ పృణీ॒త భే॑ష॒జం వరూ॑థం త॒న్వే॒3॒॑ మమ॑ . జ్యోక్చ॒ సూర్యం॑ దృ॒శే .. 10.009.07, 7.6.5.7

ఇ॒దమా॑పః॒ ప్ర వ॑హత॒ యత్కిం చ॑ దురి॒తం మయి॑ . యద్వా॒హమ॑భిదు॒ద్రోహ॒ యద్వా॑ శే॒ప ఉ॒తానృ॑తం .. 10.009.08, 7.6.5.8

ఆపో॑ అ॒ద్యాన్వ॑చారిషం॒ రసే॑న॒ సమ॑గస్మహి . పయ॑స్వానగ్న॒ ఆ గ॑హి॒ తం మా॒ సం సృ॑జ॒ వర్చ॑సా .. 10.009.09, 7.6.5.9

పరిశిష్టం [ఋగ్వేద మండల 10, 9 సూక్తస్యానంతరం][ఋగ్వేద అష్టక 7, అధ్యాయ 6, 5 వర్గానంతరం]

స॒స్రుషీ॒.స్తద॑పసో॒- దివా॒ నక్త॑.ఞ్చ స॒స్రుషీః॑. వరే॑ణ్యక్రతూ. రహ॒. మా దే॒వీ.-రవ॑సే హువే..

79. నదీస్తుతి సూక్తం

ప్రసువఇతి నవర్చస్య సూక్తస్య ప్రైయమేధః సింధుక్షిన్నద్యోజగతీ .

ప్ర సు వ॑ ఆపో మహి॒మాన॑ముత్త॒మం కా॒రుర్వో॑చాతి॒ సద॑నే వి॒వస్వ॑తః . ప్ర స॒ప్తస॑ప్త త్రే॒ధా హి చ॑క్ర॒ముః ప్ర సృత్వ॑రీణా॒మతి॒ సింధు॒రోజ॑సా .. 10.075.01, 8.3.6.1

ప్ర తే॑ఽరద॒ద్వరు॑ణో॒ యాత॑వే ప॒థః సింధో॒ యద్వాజాఀ॑ అ॒భ్యద్ర॑వ॒స్త్వం . భూమ్యా॒ అధి॑ ప్ర॒వతా॑ యాసి॒ సాను॑నా॒ యదే॑షా॒మగ్రం॒ జగ॑తామిర॒జ్యసి॑ .. 10.075.02, 8.3.6.2

ది॒వి స్వ॒నో య॑తతే॒ భూమ్యో॒పర్య॑నం॒తం శుష్మ॒ముది॑యర్తి భా॒నునా॑ . అ॒భ్రాది॑వ॒ ప్ర స్త॑నయంతి వృ॒ష్టయః॒ సింధు॒ర్యదేతి॑ వృష॒భో న రోరు॑వత్ .. 10.075.03, 8.3.6.3

అ॒భి త్వా॑ సింధో॒ శిశు॒మిన్న మా॒తరో॑ వా॒శ్రా అ॑ర్షంతి॒ పయ॑సేవ ధే॒నవః॑ . రాజే॑వ॒ యుధ్వా॑ నయసి॒ త్వమిత్సిచౌ॒ యదా॑సా॒మగ్రం॑ ప్ర॒వతా॒మిన॑క్షసి .. 10.075.04, 8.3.6.4

ఇ॒మం మే॑ గంగే యమునే సరస్వతి॒ శుతు॑ద్రి॒ స్తోమం॑ సచతా॒ పరు॒ష్ణ్యా . అ॒సి॒క్న్యా మ॑రుద్వృధే వి॒తస్త॒యార్జీ॑కీయే శృణు॒హ్యా సు॒షోమ॑యా .. 10.075.05, 8.3.6.5

తృ॒ష్టామ॑యా ప్రథ॒మం యాత॑వే స॒జూః సు॒సర్త్వా॑ ర॒సయా॑ శ్వే॒త్యా త్యా . త్వం సిం॑ధో॒ కుభ॑యా గోమ॒తీం క్రుముం॑ మేహ॒త్న్వా స॒రథం॒ యాభి॒రీయ॑సే .. 10.075.06, 8.3.7.1

ఋజీ॒త్యేనీ॒ రుశ॑తీ మహి॒త్వా పరి॒ జ్రయాం॑సి భరతే॒ రజాం॑సి . అద॑బ్ధా॒ సింధు॑ర॒పసా॑మ॒పస్త॒మాశ్వా॒ న చి॒త్రా వపు॑షీవ దర్శ॒తా .. 10.075.07, 8.3.7.2

స్వశ్వా॒ సింధుః॑ సు॒రథా॑ సు॒వాసా॑ హిర॒ణ్యయీ॒ సుకృ॑తా వా॒జినీ॑వతీ . ఊర్ణా॑వతీ యువ॒తిః సీ॒లమా॑వత్యు॒తాధి॑ వస్తే సు॒భగా॑ మధు॒వృధం॑ .. 10.075.08, 8.3.7.3

సు॒ఖం రథం॑ యుయుజే॒ సింధు॑ర॒శ్వినం॒ తేన॒ వాజం॑ సనిషద॒స్మిన్నా॒జౌ . మ॒హాన్హ్య॑స్య మహి॒మా ప॑న॒స్యతేఽద॑బ్ధస్య॒ స్వయ॑శసో విర॒ప్శినః॑ .. 10.075.09, 8.3.7.4

80. పర్జన్య సూక్తం

అచ్ఛావదేతి దశర్చస్య సూక్తస్య భౌమోత్రిః పర్జన్యస్త్రిష్టుప్ ద్వితీయాదితిస్రోజగత్యో నవమ్యనుష్టుప్ .

అచ్ఛా॑ వద త॒వసం॑ గీ॒ర్భిరా॒భిః స్తు॒హి ప॒ర్జన్యం॒ నమ॒సా వి॑వాస . కని॑క్రదద్వృష॒భో జీ॒రదా॑నూ॒ రేతో॑ దధా॒త్యోష॑ధీషు॒ గర్భం॑ .. 5.083.01, 4.4.027.01

వి వృ॒క్షాన్హం॑త్యు॒త హం॑తి ర॒క్షసో॒ విశ్వం॑ బిభాయ॒ భువ॑నం మ॒హావ॑ధాత్ . ఉ॒తానా॑గా ఈషతే॒ వృష్ణ్యా॑వతో॒ యత్ప॒ర్జన్యః॑ స్త॒నయ॒న్హంతి॑ దు॒ష్కృతః॑ .. 5.083.02, 4.4.027.02

ర॒థీవ॒ కశ॒యాశ్వాఀ॑ అభిక్షి॒పన్నా॒విర్దూ॒తాన్కృ॑ణుతే వ॒ర్ష్యాఀ॒3॒॑ అహ॑ . దూ॒రాత్సిం॒హస్య॑ స్త॒నథా॒ ఉదీ॑రతే॒ యత్ప॒ర్జన్యః॑ కృణు॒తే వ॒ర్ష్యం1॒॑ నభః॑ .. 5.083.03, 4.4.027.03

ప్ర వాతా॒ వాంతి॑ ప॒తయం॑తి వి॒ద్యుత॒ ఉదోష॑ధీ॒ర్జిహ॑తే॒ పిన్వ॑తే॒ స్వః॑ . ఇరా॒ విశ్వ॑స్మై॒ భువ॑నాయ జాయతే॒ యత్ప॒ర్జన్యః॑ పృథి॒వీం రేత॒సావ॑తి .. 5.083.04, 4.4.027.04

యస్య॑ వ్ర॒తే పృ॑థి॒వీ నన్న॑మీతి॒ యస్య॑ వ్ర॒తే శ॒ఫవ॒జ్జర్భు॑రీతి . యస్య॑ వ్ర॒త ఓష॑ధీర్వి॒శ్వరూ॑పాః॒ స నః॑ పర్జన్య॒ మహి॒ శర్మ॑ యచ్ఛ .. 5.083.05, 4.4.027.05

ది॒వో నో॑ వృ॒ష్టిం మ॑రుతో రరీధ్వం॒ ప్ర పి॑న్వత॒ వృష్ణో॒ అశ్వ॑స్య॒ ధారాః॑ . అ॒ర్వాఙే॒తేన॑ స్తనయి॒త్నునేహ్య॒పో ని॑షిం॒చన్నసు॑రః పి॒తా నః॑ .. 5.083.06, 4.4.028.01

అ॒భి క్రం॑ద స్త॒నయ॒ గర్భ॒మా ధా॑ ఉద॒న్వతా॒ పరి॑ దీయా॒ రథే॑న . దృతిం॒ సు క॑ర్ష॒ విషి॑తం॒ న్యం॑చం స॒మా భ॑వంతూ॒ద్వతో॑ నిపా॒దాః .. 5.083.07, 4.4.028.02

మ॒హాంతం॒ కోశ॒ముద॑చా॒ ని షిం॑చ॒ స్యందం॑తాం కు॒ల్యా విషి॑తాః పు॒రస్తా॑త్ . ఘృ॒తేన॒ ద్యావా॑పృథి॒వీ వ్యుం॑ధి సుప్రపా॒ణం భ॑వత్వ॒ఘ్న్యాభ్యః॑ .. 5.083.08, 4.4.028.03

యత్ప॑ర్జన్య॒ కని॑క్రదత్స్త॒నయ॒న్హంసి॑ దు॒ష్కృతః॑ . ప్రతీ॒దం విశ్వం॑ మోదతే॒ యత్కిం చ॑ పృథి॒వ్యామధి॑ .. 5.083.09, 4.4.028.04

అవ॑ర్షీర్వ॒ర్షముదు॒ షూ గృ॑భా॒యాక॒ర్ధన్వా॒న్యత్యే॑త॒వా ఉ॑ . అజీ॑జన॒ ఓష॑ధీ॒ర్భోజ॑నాయ॒ కము॒త ప్ర॒జాభ్యో॑ఽవిదో మనీ॒షాం .. 5.083.10, 4.4.028.05

తిస్రోవాచఇతి షడృచస్య సూక్తస్యాగ్నేయః కుమారః పర్జన్యస్త్రిష్టుప్ .( తిస్రోవాచః పర్జన్యాయేతిసూక్తయోర్వృష్టికామోవసిష్ఠః పాక్షికః) .

తి॒స్రో వాచః॒ ప్ర వ॑ద॒ జ్యోతి॑రగ్రా॒ యా ఏ॒తద్దు॒హ్రే మ॑ధుదో॒ఘమూధః॑ . స వ॒త్సం కృ॒ణ్వన్గర్భ॒మోష॑ధీనాం స॒ద్యో జా॒తో వృ॑ష॒భో రో॑రవీతి .. 7.101.01, 5.7.1.1

యో వర్ధ॑న॒ ఓష॑ధీనాం॒ యో అ॒పాం యో విశ్వ॑స్య॒ జగ॑తో దే॒వ ఈశే॑ . స త్రి॒ధాతు॑ శర॒ణం శర్మ॑ యంసత్త్రి॒వర్తు॒ జ్యోతిః॑ స్వభి॒ష్ట్య1॒॑స్మే .. 7.101.02, 5.7.1.2

స్త॒రీరు॑ త్వ॒ద్భవ॑తి॒ సూత॑ ఉ త్వద్యథావ॒శం త॒న్వం॑ చక్ర ఏ॒షః . పి॒తుః పయః॒ ప్రతి॑ గృభ్ణాతి మా॒తా తేన॑ పి॒తా వ॑ర్ధతే॒ తేన॑ పు॒త్రః .. 7.101.03, 5.7.1.3

యస్మి॒న్విశ్వా॑ని॒ భువ॑నాని త॒స్థుస్తి॒స్రో ద్యావ॑స్త్రే॒ధా స॒స్రురాపః॑ . త్రయః॒ కోశా॑స ఉప॒సేచ॑నాసో॒ మధ్వః॑ శ్చోతంత్య॒భితో॑ విర॒ప్శం .. 7.101.04, 5.7.1.4

ఇ॒దం వచః॑ ప॒ర్జన్యా॑య స్వ॒రాజే॑ హృ॒దో అ॒స్త్వంత॑రం॒ తజ్జు॑జోషత్ . మ॒యో॒భువో॑ వృ॒ష్టయః॑ సంత్వ॒స్మే సు॑పిప్ప॒లా ఓష॑ధీర్దే॒వగో॑పాః .. 7.101.05, 5.7.1.5

స రే॑తో॒ధా వృ॑ష॒భః శశ్వ॑తీనాం॒ తస్మి॑న్నా॒త్మా జగ॑తస్త॒స్థుష॑శ్చ . తన్మ॑ ఋ॒తం పా॑తు శ॒తశా॑రదాయ యూ॒యం పా॑త స్వ॒స్తిభిః॒ సదా॑ నః .. 7.101.06, 5.7.1.6

పర్జన్యాయేతి తృచస్య సూక్తస్యాగ్నేయఃకుమారః పర్జన్యో గాయత్రీ .

ప॒ర్జన్యా॑య॒ ప్ర గా॑యత ది॒వస్పు॒త్రాయ॑ మీ॒ళ్హుషే॑ . స నో॒ యవ॑సమిచ్ఛతు .. 7.102.01, 5.7.2.1

యో గర్భ॒మోష॑ధీనాం॒ గవాం॑ కృ॒ణోత్యర్వ॑తాం . ప॒ర్జన్యః॑ పురు॒షీణాం॑ .. 7.102.02, 5.7.2.2

తస్మా॒ ఇదా॒స్యే॑ హ॒విర్జు॒హోతా॒ మధు॑మత్తమం . ఇళాం॑ నః సం॒యతం॑ కరత్ .. 7.102.03, 5.7.2.3

సంవత్సరమితి దశర్చస్య సూక్తస్య మైత్రావరుణిర్వసిష్ఠః పర్జన్యస్తుతిమండూకస్త్రిష్టుబాద్యానుష్టుప్ .

సం॒వ॒త్స॒రం శ॑శయా॒నా బ్రా॑హ్మ॒ణా వ్ర॑తచా॒రిణః॑ . వాచం॑ ప॒ర్జన్య॑జిన్వితాం॒ ప్ర మం॒డూకా॑ అవాదిషుః .. 7.103.01, 5.7.3.1

ది॒వ్యా ఆపో॑ అ॒భి యదే॑న॒మాయం॒దృతిం॒ న శుష్కం॑ సర॒సీ శయా॑నం . గవా॒మహ॒ న మా॒యుర్వ॒త్సినీ॑నాం మం॒డూకా॑నాం వ॒గ్నురత్రా॒ సమే॑తి .. 7.103.02, 5.7.3.2

యదీ॑మేనాఀ ఉశ॒తో అ॒భ్యవ॑ర్షీత్తృ॒ష్యావ॑తః ప్రా॒వృష్యాగ॑తాయాం . అ॒ఖ్ఖ॒లీ॒కృత్యా॑ పి॒తరం॒ న పు॒త్రో అ॒న్యో అ॒న్యముప॒ వదం॑తమేతి .. 7.103.03, 5.7.3.3

అ॒న్యో అ॒న్యమను॑ గృభ్ణాత్యేనోర॒పాం ప్ర॑స॒ర్గే యదమం॑దిషాతాం . మం॒డూకో॒ యద॒భివృ॑ష్టః॒ కని॑ష్క॒న్పృశ్నిః॑ సంపృం॒క్తే హరి॑తేన॒ వాచం॑ .. 7.103.04, 5.7.3.4

యదే॑షామ॒న్యో అ॒న్యస్య॒ వాచం॑ శా॒క్తస్యే॑వ॒ వద॑తి॒ శిక్ష॑మాణః . సర్వం॒ తదే॑షాం స॒మృధే॑వ॒ పర్వ॒ యత్సు॒వాచో॒ వద॑థ॒నాధ్య॒ప్సు .. 7.103.05, 5.7.3.5

గోమా॑యు॒రేకో॑ అ॒జమా॑యు॒రేకః॒ పృశ్ని॒రేకో॒ హరి॑త॒ ఏక॑ ఏషాం . స॒మా॒నం నామ॒ బిభ్ర॑తో॒ విరూ॑పాః పురు॒త్రా వాచం॑ పిపిశు॒ర్వదం॑తః .. 7.103.06, 5.7.4.1

బ్రా॒హ్మ॒ణాసో॑ అతిరా॒త్రే న సోమే॒ సరో॒ న పూ॒ర్ణమ॒భితో॒ వదం॑తః . సం॒వ॒త్స॒రస్య॒ తదహః॒ పరి॑ ష్ఠ॒ యన్మం॑డూకాః ప్రావృ॒షీణం॑ బ॒భూవ॑ .. 7.103.07, 5.7.4.2

బ్రా॒హ్మ॒ణాసః॑ సో॒మినో॒ వాచ॑మక్రత॒ బ్రహ్మ॑ కృ॒ణ్వంతః॑ పరివత్స॒రీణం॑ . అ॒ధ్వ॒ర్యవో॑ ఘ॒ర్మిణః॑ సిష్విదా॒నా ఆ॒విర్భ॑వంతి॒ గుహ్యా॒ న కే చి॑త్ .. 7.103.08, 5.7.4.3

దే॒వహి॑తిం జుగుపుర్ద్వాద॒శస్య॑ ఋ॒తుం నరో॒ న ప్ర మి॑నంత్యే॒తే . సం॒వ॒త్స॒రే ప్రా॒వృష్యాగ॑తాయాం త॒ప్తా ఘ॒ర్మా అ॑శ్నువతే విస॒ర్గం .. 7.103.09, 5.7.4.4

గోమా॑యురదాద॒జమా॑యురదా॒త్పృశ్ని॑రదా॒ద్ధరి॑తో నో॒ వసూ॑ని . గవాం॑ మం॒డూకా॒ దద॑తః శ॒తాని॑ సహస్రసా॒వే ప్ర తి॑రంత॒ ఆయుః॑ .. 7.103.10, 5.7.4.5

పరిశిష్టం [ఋగ్వేద మండల 7, 103 సూక్తస్యానంతరం][ఋగ్వేద అష్టక 7, అధ్యాయ 7, 4 వర్గానంతరం]

ఉ॒ప॒ప్లవ॑త మండూకి- వ॒ర్ష.మా వ॑ద. తాదురి. మధ్యే॑ హ్ర॒దస్య॑ ప్ల॒వస్వ॑- ని॒గృహ్య॑ చ॒తుర॑: ప॒దః..

ప్రదేవత్రేతి పంచదశర్చస్య సూక్తస్యైలూషః కవషఆపస్త్రిష్టుప్ .

ప్ర దే॑వ॒త్రా బ్రహ్మ॑ణే గా॒తురే॑త్వ॒పో అచ్ఛా॒ మన॑సో॒ న ప్రయు॑క్తి . మ॒హీం మి॒త్రస్య॒ వరు॑ణస్య ధా॒సిం పృ॑థు॒జ్రయ॑సే రీరధా సువృ॒క్తిం .. 10.030.01, 7.7.024.01

అధ్వ॑ర్యవో హ॒విష్మం॑తో॒ హి భూ॒తాచ్ఛా॒ప ఇ॑తోశ॒తీరు॑శంతః . అవ॒ యాశ్చష్టే॑ అరు॒ణః సు॑ప॒ర్ణస్తమాస్య॑ధ్వమూ॒ర్మిమ॒ద్యా సు॑హస్తాః .. 10.030.02, 7.7.024.02

అధ్వ॑ర్యవో॒ఽప ఇ॑తా సము॒ద్రమ॒పాం నపా॑తం హ॒విషా॑ యజధ్వం . స వో॑ దదదూ॒ర్మిమ॒ద్యా సుపూ॑తం॒ తస్మై॒ సోమం॒ మధు॑మంతం సునోత .. 10.030.03, 7.7.024.03

యో అ॑ని॒ధ్మో దీద॑యద॒ప్స్వ1॒॑న్తర్యం విప్రా॑స॒ ఈళ॑తే అధ్వ॒రేషు॑ . అపాం॑ నపా॒న్మధు॑మతీర॒పో దా॒ యాభి॒రింద్రో॑ వావృ॒ధే వీ॒ర్యా॑య .. 10.030.04, 7.7.024.04

యాభిః॒ సోమో॒ మోద॑తే॒ హర్ష॑తే చ కల్యా॒ణీభి॑ర్యువ॒తిభి॒ర్న మర్యః॑ . తా అ॑ధ్వర్యో అ॒పో అచ్ఛా॒ పరే॑హి॒ యదా॑సిం॒చా ఓష॑ధీభిః పునీతాత్ .. 10.030.05, 7.7.024.05

ఏ॒వేద్యూనే॑ యువ॒తయో॑ నమంత॒ యదీ॑ము॒శన్ను॑శ॒తీరేత్యచ్ఛ॑ . సం జా॑నతే॒ మన॑సా॒ సం చి॑కిత్రేఽధ్వ॒ర్యవో॑ ధి॒షణాప॑శ్చ దే॒వీః .. 10.030.06, 7.7.025.01

యో వో॑ వృ॒తాభ్యో॒ అకృ॑ణోదు లో॒కం యో వో॑ మ॒హ్యా అ॒భిశ॑స్తే॒రముం॑చత్ . తస్మా॒ ఇంద్రా॑య॒ మధు॑మంతమూ॒ర్మిం దే॑వ॒మాద॑నం॒ ప్ర హి॑ణోతనాపః .. 10.030.07, 7.7.025.02

ప్రాస్మై॑ హినోత॒ మధు॑మంతమూ॒ర్మిం గర్భో॒ యో వః॑ సింధవో॒ మధ్వ॒ ఉత్సః॑ . ఘృ॒తపృ॑ష్ఠ॒మీడ్య॑మధ్వ॒రేష్వాపో॑ రేవతీః శృణు॒తా హవం॑ మే .. 10.030.08, 7.7.025.03

తం సిం॑ధవో మత్స॒రమిం॑ద్ర॒పాన॑మూ॒ర్మిం ప్ర హే॑త॒ య ఉ॒భే ఇయ॑ర్తి . మ॒ద॒చ్యుత॑మౌశా॒నం న॑భో॒జాం పరి॑ త్రి॒తంతుం॑ వి॒చరం॑త॒ముత్సం॑ .. 10.030.09, 7.7.025.04

ఆ॒వర్వృ॑తతీ॒రధ॒ ను ద్వి॒ధారా॑ గోషు॒యుధో॒ న ని॑య॒వం చరం॑తీః . ఋషే॒ జని॑త్రీ॒ర్భువ॑నస్య॒ పత్నీ॑ర॒పో వం॑దస్వ స॒వృధః॒ సయో॑నీః .. 10.030.10, 7.7.025.05

హి॒నోతా॑ నో అధ్వ॒రం దే॑వయ॒జ్యా హి॒నోత॒ బ్రహ్మ॑ స॒నయే॒ ధనా॑నాం . ఋ॒తస్య॒ యోగే॒ వి ష్య॑ధ్వ॒మూధః॑ శ్రుష్టీ॒వరీ॑ర్భూతనా॒స్మభ్య॑మాపః .. 10.030.11, 7.7.026.01

ఆపో॑ రేవతీః॒ క్షయ॑థా॒ హి వస్వః॒ క్రతుం॑ చ భ॒ద్రం బి॑భృ॒థామృతం॑ చ . రా॒యశ్చ॒ స్థ స్వ॑ప॒త్యస్య॒ పత్నీః॒ సర॑స్వతీ॒ తద్గృ॑ణ॒తే వయో॑ ధాత్ .. 10.030.12, 7.7.026.02

ప్రతి॒ యదాపో॒ అదృ॑శ్రమాయ॒తీర్ఘృ॒తం పయాం॑సి॒ బిభ్ర॑తీ॒ర్మధూ॑ని . అ॒ధ్వ॒ర్యుభి॒ర్మన॑సా సంవిదా॒నా ఇంద్రా॑య॒ సోమం॒ సుషు॑తం॒ భరం॑తీః .. 10.030.13, 7.7.026.03

ఏమా అ॑గ్మన్రే॒వతీ॑ర్జీ॒వధ॑న్యా॒ అధ్వ॑ర్యవః సా॒దయ॑తా సఖాయః . ని బ॒ర్హిషి॑ ధత్తన సోమ్యాసో॒ఽపాం నప్త్రా॑ సంవిదా॒నాస॑ ఏనాః .. 10.030.14, 7.7.026.04

ఆగ్మ॒న్నాప॑ ఉశ॒తీర్బ॒ర్హిరేదం న్య॑ధ్వ॒రే అ॑సదందేవ॒యంతీః॑ . అధ్వ॑ర్యవః సును॒తేంద్రా॑య॒ సోమ॒మభూ॑దు వః సు॒శకా॑ దేవయ॒జ్యా .. 10.030.15, 7.7.026.05

81. ఘర్మ సూక్తం

ఘర్మేతి దశర్చస్య సూక్తస్య వైరూపః సఘ్నిర్విశ్వేదేవాస్త్రిష్టుష్చతుర్థీజగతీ . ( తాపసోఘర్మోవాఋషిః) .

ఘ॒ర్మా సమం॑తా త్రి॒వృతం॒ వ్యా॑పతు॒స్తయో॒ర్జుష్టిం॑ మాత॒రిశ్వా॑ జగామ . ది॒వస్పయో॒ దిధి॑షాణా అవేషన్వి॒దుర్దే॒వాః స॒హసా॑మానమ॒ర్కం .. 10.114.01, 8.6.016.01

తి॒స్రో దే॒ష్ట్రాయ॒ నిర్ఋ॑తీ॒రుపా॑సతే దీర్ఘ॒శ్రుతో॒ వి హి జా॒నంతి॒ వహ్న॑యః . తాసాం॒ ని చి॑క్యుః క॒వయో॑ ని॒దానం॒ పరే॑షు॒ యా గుహ్యే॑షు వ్ర॒తేషు॑ .. 10.114.02, 8.6.016.02

చతు॑ష్కపర్దా యువ॒తిః సు॒పేశా॑ ఘృ॒తప్ర॑తీకా వ॒యునా॑ని వస్తే . తస్యాం॑ సుప॒ర్ణా వృష॑ణా॒ ని షే॑దతు॒ర్యత్ర॑ దే॒వా ద॑ధి॒రే భా॑గ॒ధేయం॑ .. 10.114.03, 8.6.016.03

ఏకః॑ సుప॒ర్ణః స స॑ము॒ద్రమా వి॑వేశ॒ స ఇ॒దం విశ్వం॒ భువ॑నం॒ వి చ॑ష్టే . తం పాకే॑న॒ మన॑సాపశ్య॒మంతి॑త॒స్తం మా॒తా రే॑ళ్హి॒ స ఉ॑ రేళ్హి మా॒తరం॑ .. 10.114.04, 8.6.016.04

సు॒ప॒ర్ణం విప్రాః॑ క॒వయో॒ వచో॑భి॒రేకం॒ సంతం॑ బహు॒ధా క॑ల్పయంతి . ఛందాం॑సి చ॒ దధ॑తో అధ్వ॒రేషు॒ గ్రహాం॒త్సోమ॑స్య మిమతే॒ ద్వాద॑శ .. 10.114.05, 8.6.016.05

ష॒ట్త్రిం॒శాఀశ్చ॑ చ॒తురః॑ క॒ల్పయం॑త॒శ్ఛందాం॑సి చ॒ దధ॑త ఆద్వాద॒శం . య॒జ్ఞం వి॒మాయ॑ క॒వయో॑ మనీ॒ష ఋ॑క్సా॒మాభ్యాం॒ ప్ర రథం॑ వర్తయంతి .. 10.114.06, 8.6.017.01

చతు॑ర్దశా॒న్యే మ॑హి॒మానో॑ అస్య॒ తం ధీరా॑ వా॒చా ప్ర ణ॑యంతి స॒ప్త . ఆప్నా॑నం తీ॒ర్థం క ఇ॒హ ప్ర వో॑చ॒ద్యేన॑ ప॒థా ప్ర॒పిబం॑తే సు॒తస్య॑ .. 10.114.07, 8.6.017.02

స॒హ॒స్ర॒ధా పం॑చద॒శాన్యు॒క్థా యావ॒ద్ద్యావా॑పృథి॒వీ తావ॒దిత్తత్ . స॒హ॒స్ర॒ధా మ॑హి॒మానః॑ స॒హస్రం॒ యావ॒ద్బ్రహ్మ॒ విష్ఠి॑తం॒ తావ॑తీ॒ వాక్ .. 10.114.08, 8.6.017.03

కశ్ఛంద॑సాం॒ యోగ॒మా వే॑ద॒ ధీరః॒ కో ధిష్ణ్యాం॒ ప్రతి॒ వాచం॑ పపాద . కమృ॒త్విజా॑మష్ట॒మం శూర॑మాహు॒ర్హరీ॒ ఇంద్ర॑స్య॒ ని చి॑కాయ॒ కః స్వి॑త్ .. 10.114.09, 8.6.017.04

భూమ్యా॒ అంతం॒ పర్యేకే॑ చరంతి॒ రథ॑స్య ధూ॒ర్షు యు॒క్తాసో॑ అస్థుః . శ్రమ॑స్య దా॒యం వి భ॑జంత్యేభ్యో య॒దా య॒మో భవ॑తి హ॒ర్మ్యే హి॒తః .. 10.114.10, 8.6.017.05

82. పృథివీ సూక్తం

మ॒హీ ద్యౌః పృ॑థి॒వీ చ॑ న ఇ॒మం య॒జ్ఞం మి॑మిక్షతాం . పి॒పృ॒తాం నో॒ భరీ॑మభిః .. 1.022.13, 1.2.6.3 {కాణ్వో మేధాతిథి . ద్యావాపృథివ్యౌ . గాయత్రీ}

తయో॒రిద్ఘృ॒తవ॒త్పయో॒ విప్రా॑ రిహంతి ధీ॒తిభిః॑ . గం॒ధ॒ర్వస్య॑ ధ్రు॒వే ప॒దే .. 1.022.14, 1.2.6.4 {కాణ్వో మేధాతిథి . ద్యావాపృథివ్యౌ . గాయత్రీ}

బళిత్థేతి తృచస్య సూక్తస్య భౌమోత్రిఃపృథివ్యనుష్టుప్ .

బళి॒త్థా పర్వ॑తానాం ఖి॒ద్రం బి॑భర్షి పృథివి . ప్ర యా భూమిం॑ ప్రవత్వతి మ॒హ్నా జి॒నోషి॑ మహిని .. 5.084.01, 4.4.029.01

స్తోమా॑సస్త్వా విచారిణి॒ ప్రతి॑ ష్టోభంత్య॒క్తుభిః॑ . ప్ర యా వాజం॒ న హేషం॑తం పే॒రుమస్య॑స్యర్జుని .. 5.084.02, 4.4.029.02

దృ॒ళ్హా చి॒ద్యా వన॒స్పతీ॑న్క్ష్మ॒యా దర్ధ॒ర్ష్యోజ॑సా . యత్తే॑ అ॒భ్రస్య॑ వి॒ద్యుతో॑ ది॒వో వర్షం॑తి వృ॒ష్టయః॑ .. 5.084.03, 4.4.029.03

పరిశిష్టం [ఋగ్వేద మండల 5, 84 సూక్తస్యానంతరం][ఋగ్వేద అష్టక 4, అధ్యాయ 4, 29 వర్గానంతరం]

వర్షం॑తు తే విభావరి- ది॒వో అ॒భ్రస్య॑ వి॒ద్యుతః॑. రోహం॑తు॒ సర్వ॑బీజా॒.-న్యవ॑ బ్రహ్మ॒ద్విషో॑ జహి.. ఇతి పరిశిష్టం..

83. క్షేత్రపతి సూక్తం

క్షేత్రస్యేత్యష్టర్చస్య సూక్తస్య గౌతమోవామదేవ ఆద్యానాంతిసృణాం క్షేత్రపతిర్దేవతా చతుర్థ్యాఃశునః పంచమ్యష్టమ్యోః శునాసీరౌ షష్ఠీసప్తమ్యోః సీతా ఆద్యాచతుర్థీషష్ఠీసప్తమ్యోనుష్టుభః పంచమీపురఉష్ణిక్ శేషాస్త్రిష్టుభః (అత్రచతుర్థ్యాః శునోఽదంతః . తథాశునాసీరావిత్యత్ర కేచిద్వాయ్వాదిత్యా విత్యుంచారయంతితన్నచతురస్రం యతః వాయుః శునః సూర్య ఏవాత్రసీరః శునాసీరౌవాయుసూర్యోవదంతి . శునాసీరంయాస్కఇంద్రతుమేనే సూర్యేద్రౌ తౌమన్యతేశాకపూర్ణి రితిశునాసీరస్వరూపేశౌనకేనాచార్యమతదర్శనవ్యాజేనవైవిధ్యంప్రతిపాదితం తస్మాత్ప్రకృతిభూతశునాసీరశబ్దేనోచ్చారణంయుక్తం) .

క్షేత్ర॑స్య॒ పతి॑నా వ॒యం హి॒తేనే॑వ జయామసి . గామశ్వం॑ పోషయి॒త్న్వా స నో॑ మృళాతీ॒దృశే॑ .. 4.057.01, 3.8.9.1

క్షేత్ర॑స్య పతే॒ మధు॑మంతమూ॒ర్మిం ధే॒నురి॑వ॒ పయో॑ అ॒స్మాసు॑ ధుక్ష్వ . మ॒ధు॒శ్చుతం॑ ఘృ॒తమి॑వ॒ సుపూ॑తమృ॒తస్య॑ నః॒ పత॑యో మృళయంతు .. 4.057.02, 3.8.9.2

మధు॑మతీ॒రోష॑ధీ॒ర్ద్యావ॒ ఆపో॒ మధు॑మన్నో భవత్వం॒తరి॑క్షం . క్షేత్ర॑స్య॒ పతి॒ర్మధు॑మాన్నో అ॒స్త్వరి॑ష్యంతో॒ అన్వే॑నం చరేమ .. 4.057.03, 3.8.9.3

శు॒నం వా॒హాః శు॒నం నరః॑ శు॒నం కృ॑షతు॒ లాంగ॑లం . శు॒నం వ॑ర॒త్రా బ॑ధ్యంతాం శు॒నమష్ట్రా॒ముదిం॑గయ .. 4.057.04, 3.8.9.4

శునా॑సీరావి॒మాం వాచం॑ జుషేథాం॒ యద్ది॒వి చ॒క్రథుః॒ పయః॑ . తేనే॒మాముప॑ సించతం .. 4.057.05, 3.8.9.5

అ॒ర్వాచీ॑ సుభగే భవ॒ సీతే॒ వందా॑మహే త్వా . యథా॑ నః సు॒భగాస॑సి॒ యథా॑ నః సు॒ఫలాస॑సి .. 4.057.06, 3.8.9.6

ఇంద్రః॒ సీతాం॒ ని గృ॑హ్ణాతు॒ తాం పూ॒షాను॑ యచ్ఛతు . సా నః॒ పయ॑స్వతీ దుహా॒ముత్త॑రాముత్తరాం॒ సమాం॑ .. 4.057.07, 3.8.9.7

శు॒నం నః॒ ఫాలా॒ వి కృ॑షంతు॒ భూమిం॑ శు॒నం కీ॒నాశా॑ అ॒భి యం॑తు వా॒హైః . శు॒నం ప॒ర్జన్యో॒ మధు॑నా॒ పయో॑భిః॒ శునా॑సీరా శు॒నమ॒స్మాసు॑ ధత్తం .. 4.057.08, 3.8.9.8

84. యే యజ్ఞేనేతి సూక్తం

యేయజ్ఞేనేత్యేకాదశర్చస్య సూక్తస్య మానవోనాభానేదిష్ఠో విశ్వేదేవాః ప్రనూనమిత్యాదిచతసృణాం సావర్ణిర్జగతీ పంచమ్యష్టమీనవమ్యోనుష్టుభః షష్టీ బృహతీ సప్తమీసతోబృహతీ దశమీగాయత్రీ అంత్యాత్రిష్టుప్ (భేదపక్షే - అంగిరసః 6 విశ్వేదేవాః 1 సావర్ణిః 4 ఏవం 11 . అంగిరసోనుక్రమణ్యాంపాక్షికాఉక్తాః) . యేయజ్ఞేనేతిచతసృణాం త్రిష్టుప్ ఛందస్త్వం కశ్చిద్భూతేతద్బహువిరుద్ధం . విరోధాస్తు - షళంగిరసాం స్తుతిర్వాంత్యాత్రిష్టుబిత్యనుక్రమాచ్ఛేష జగత్యఇతి పరిభాషావ్యాఘాత ఏకః . తాసాం త్రిష్టుప్ ఛందస్త్వేనాదేశపరిభాషయాతాసామంత్యాయాశ్చత్రిష్టుబ్వే సిద్ధేత్యాత్రిష్టుబితి సిద్ధానువాదలక్షణదోషా విష్కరణద్వితీయః . దశమీత్వస్య గాయత్రీ జగత్యన్యావినోత్తమామితి శౌనకవచనాజ్ఞానేనస్వేచ్ఛయావ్యాఖ్యానమితి తృతీయశ్చేతి) .

యే య॒జ్ఞేన॒ దక్షి॑ణయా॒ సమ॑క్తా॒ ఇంద్ర॑స్య స॒ఖ్యమ॑మృత॒త్వమా॑న॒శ . తేభ్యో॑ భ॒ద్రమం॑గిరసో వో అస్తు॒ ప్రతి॑ గృభ్ణీత మాన॒వం సు॑మేధసః .. 10.062.01, 8.2.1.1

య ఉ॒దాజ॑న్పి॒తరో॑ గో॒మయం॒ వస్వృ॒తేనాభిం॑దన్పరివత్స॒రే వ॒లం . దీ॒ర్ఘా॒యు॒త్వమం॑గిరసో వో అస్తు॒ ప్రతి॑ గృభ్ణీత మాన॒వం సు॑మేధసః .. 10.062.02, 8.2.1.2

య ఋ॒తేన॒ సూర్య॒మారో॑హయంది॒వ్యప్ర॑థయన్పృథి॒వీం మా॒తరం॒ వి . సు॒ప్ర॒జా॒స్త్వమం॑గిరసో వో అస్తు॒ ప్రతి॑ గృభ్ణీత మాన॒వం సు॑మేధసః .. 10.062.03, 8.2.1.3

అ॒యం నాభా॑ వదతి వ॒ల్గు వో॑ గృ॒హే దేవ॑పుత్రా ఋషయ॒స్తచ్ఛృ॑ణోతన . సు॒బ్ర॒హ్మ॒ణ్యమం॑గిరసో వో అస్తు॒ ప్రతి॑ గృభ్ణీత మాన॒వం సు॑మేధసః .. 10.062.04, 8.2.1.4

విరూ॑పాస॒ ఇదృష॑య॒స్త ఇద్గం॑భీ॒రవే॑పసః . తే అంగి॑రసః సూ॒నవ॒స్తే అ॒గ్నేః పరి॑ జజ్ఞిరే .. 10.062.05, 8.2.1.5

యే అ॒గ్నేః పరి॑ జజ్ఞి॒రే విరూ॑పాసో ది॒వస్పరి॑ . నవ॑గ్వో॒ ను దశ॑గ్వో॒ అంగి॑రస్తమః॒ సచా॑ దే॒వేషు॑ మంహతే .. 10.062.06, 8.2.2.1

ఇంద్రే॑ణ యు॒జా నిః సృ॑జంత వా॒ఘతో॑ వ్ర॒జం గోమం॑తమ॒శ్వినం॑ . స॒హస్రం॑ మే॒ దద॑తో అష్టక॒ర్ణ్య1॒॑ః శ్రవో॑ దే॒వేష్వ॑క్రత .. 10.062.07, 8.2.2.2

ప్ర నూ॒నం జా॑యతామ॒యం మను॒స్తోక్మే॑వ రోహతు . యః స॒హస్రం॑ శ॒తాశ్వం॑ స॒ద్యో దా॒నాయ॒ మంహ॑తే .. 10.062.08, 8.2.2.3

న తమ॑శ్నోతి॒ కశ్చ॒న ది॒వ ఇ॑వ॒ సాన్వా॒రభం॑ . సా॒వ॒ర్ణ్యస్య॒ దక్షి॑ణా॒ వి సింధు॑రివ పప్రథే .. 10.062.09, 8.2.2.4

ఉ॒త దా॒సా ప॑రి॒విషే॒ స్మద్ది॑ష్టీ॒ గోప॑రీణసా . యదు॑స్తు॒ర్వశ్చ॑ మామహే .. 10.062.10, 8.2.2.5

స॒హ॒స్ర॒దా గ్రా॑మ॒ణీర్మా రి॑ష॒న్మనుః॒ సూర్యే॑ణాస్య॒ యత॑మానైతు॒ దక్షి॑ణా . సావ॑ర్ణేర్దే॒వాః ప్ర తి॑రం॒త్వాయు॒ర్యస్మి॒న్నశ్రాం॑తా॒ అస॑నామ॒ వాజం॑ .. 10.062.11, 8.2.2.6

85. మృత్యు సూక్తం

పరంమృత్యోఇతి చతుర్దశర్చస్య సూక్తస్య యామాయనః సంకుసుకః ఆద్యానాంచతసృణాంమృత్యుః పంచమ్యాధాతా షష్ఠ్యాస్త్వష్టా శిష్టానాం పితృమేధాస్త్రిష్టుప్ ఏకాదశీప్రస్తారపంక్తిః త్రయోదశీజగత్యంత్యేనుష్టుభౌ (అంత్యాయాః ప్రజాపతిర్వాదేవతా) .

పరం॑ మృత్యో॒ అను॒ పరే॑హి॒ పంథాం॒ యస్తే॒ స్వ ఇత॑రో దేవ॒యానా॑త్ . చక్షు॑ష్మతే శృణ్వ॒తే తే॑ బ్రవీమి॒ మా నః॑ ప్ర॒జాం రీ॑రిషో॒ మోత వీ॒రాన్ .. 10.018.01, 7.6.026.01

మృ॒త్యోః ప॒దం యో॒పయం॑తో॒ యదైత॒ ద్రాఘీ॑య॒ ఆయుః॑ ప్రత॒రం దధా॑నాః . ఆ॒ప్యాయ॑మానాః ప్ర॒జయా॒ ధనే॑న శు॒ద్ధాః పూ॒తా భ॑వత యజ్ఞియాసః .. 10.018.02, 7.6.026.02

ఇ॒మే జీ॒వా వి మృ॒తైరావ॑వృత్ర॒న్నభూ॑ద్భ॒ద్రా దే॒వహూ॑తిర్నో అ॒ద్య . ప్రాంచో॑ అగామ నృ॒తయే॒ హసా॑య॒ ద్రాఘీ॑య॒ ఆయుః॑ ప్రత॒రం దధా॑నాః .. 10.018.03, 7.6.026.03

ఇ॒మం జీ॒వేభ్యః॑ పరి॒ధిం ద॑ధామి॒ మైషాం॒ ను గా॒దప॑రో॒ అర్థ॑మే॒తం . శ॒తం జీ॑వంతు శ॒రదః॑ పురూ॒చీరం॒తర్మృ॒త్యుం ద॑ధతాం॒ పర్వ॑తేన .. 10.018.04, 7.6.026.04

యథాహా॑న్యనుపూ॒ర్వం భవం॑తి॒ యథ॑ ఋ॒తవ॑ ఋ॒తుభి॒ర్యంతి॑ సా॒ధు . యథా॒ న పూర్వ॒మప॑రో॒ జహా॑త్యే॒వా ధా॑త॒రాయూం॑షి కల్పయైషాం .. 10.018.05, 7.6.026.05

ఆ రో॑హ॒తాయు॑ర్జ॒రసం॑ వృణా॒నా అ॑నుపూ॒ర్వం యత॑మానా॒ యతి॒ ష్ఠ . ఇ॒హ త్వష్టా॑ సు॒జని॑మా స॒జోషా॑ దీ॒ర్ఘమాయుః॑ కరతి జీ॒వసే॑ వః .. 10.018.06, 7.6.027.01

ఇ॒మా నారీ॑రవిధ॒వాః సు॒పత్నీ॒రాంజ॑నేన స॒ర్పిషా॒ సం వి॑శంతు . అ॒న॒శ్రవో॑ఽనమీ॒వాః సు॒రత్నా॒ ఆ రో॑హంతు॒ జన॑యో॒ యోని॒మగ్రే॑ .. 10.018.07, 7.6.027.02

ఉదీ॑ర్ష్వ నార్య॒భి జీ॑వలో॒కం గ॒తాసు॑మే॒తముప॑ శేష॒ ఏహి॑ . హ॒స్త॒గ్రా॒భస్య॑ దిధి॒షోస్తవే॒దం పత్యు॑ర్జని॒త్వమ॒భి సం బ॑భూథ .. 10.018.08, 7.6.027.03

ధను॒ర్హస్తా॑దా॒దదా॑నో మృ॒తస్యా॒స్మే క్ష॒త్రాయ॒ వర్చ॑సే॒ బలా॑య . అత్రై॒వ త్వమి॒హ వ॒యం సు॒వీరా॒ విశ్వాః॒ స్పృధో॑ అ॒భిమా॑తీర్జయేమ .. 10.018.09, 7.6.027.04

ఉప॑ సర్ప మా॒తరం॒ భూమి॑మే॒తాము॑రు॒వ్యచ॑సం పృథి॒వీం సు॒శేవాం॑ . ఊర్ణ॑మ్రదా యువ॒తిర్దక్షి॑ణావత ఏ॒షా త్వా॑ పాతు॒ నిర్ఋ॑తేరు॒పస్థా॑త్ .. 10.018.10, 7.6.027.05

ఉచ్ఛ్వం॑చస్వ పృథివి॒ మా ని బా॑ధథాః సూపాయ॒నాస్మై॑ భవ సూపవంచ॒నా . మా॒తా పు॒త్రం యథా॑ సి॒చాభ్యే॑నం భూమ ఊర్ణుహి .. 10.018.11, 7.6.028.01

ఉ॒చ్ఛ్వంచ॑మానా పృథి॒వీ సు తి॑ష్ఠతు స॒హస్రం॒ మిత॒ ఉప॒ హి శ్రయం॑తాం . తే గృ॒హాసో॑ ఘృత॒శ్చుతో॑ భవంతు వి॒శ్వాహా॑స్మై శర॒ణాః సం॒త్వత్ర॑ .. 10.018.12, 7.6.028.02

ఉత్తే॑ స్తభ్నామి పృథి॒వీం త్వత్పరీ॒మం లో॒గం ని॒దధ॒న్మో అ॒హం రి॑షం . ఏ॒తాం స్థూణాం॑ పి॒తరో॑ ధారయంతు॒ తేఽత్రా॑ య॒మః సాద॑నా తే మినోతు .. 10.018.13, 7.6.028.03

ప్ర॒తీ॒చీనే॒ మామహ॒నీష్వాః॑ ప॒ర్ణమి॒వా ద॑ధుః . ప్ర॒తీచీం॑ జగ్రభా॒ వాచ॒మశ్వం॑ రశ॒నయా॑ యథా .. 10.018.14, 7.6.028.04

86. పైతృకం సూక్తం

ఉదీరతామితి చతుర్దశర్చస్య సూక్తస్య యామాయనః శంఖః పితరస్త్రిష్టుప్ ఏకాదశీజగతీ .

ఉదీ॑రతా॒మవ॑ర॒ ఉత్పరా॑స॒ ఉన్మ॑ధ్య॒మాః పి॒తరః॑ సో॒మ్యాసః॑ . అసుం॒ య ఈ॒యుర॑వృ॒కా ఋ॑త॒జ్ఞాస్తే నో॑ఽవంతు పి॒తరో॒ హవే॑షు .. 10.015.01, 7.6.017.01

ఇ॒దం పి॒తృభ్యో॒ నమో॑ అస్త్వ॒ద్య యే పూర్వా॑సో॒ య ఉప॑రాస ఈ॒యుః . యే పార్థి॑వే॒ రజ॒స్యా నిష॑త్తా॒ యే వా॑ నూ॒నం సు॑వృ॒జనా॑సు వి॒క్షు .. 10.015.02, 7.6.017.02

ఆహం పి॒తౄంత్సు॑వి॒దత్రాఀ॑ అవిత్సి॒ నపా॑తం చ వి॒క్రమ॑ణం చ॒ విష్ణోః॑ . బ॒ర్హి॒షదో॒ యే స్వ॒ధయా॑ సు॒తస్య॒ భజం॑త పి॒త్వస్త ఇ॒హాగ॑మిష్ఠాః .. 10.015.03, 7.6.017.03

బర్హి॑షదః పితర ఊ॒త్య1॒॑ర్వాగి॒మా వో॑ హ॒వ్యా చ॑కృమా జు॒షధ్వం॑ . త ఆ గ॒తావ॑సా॒ శంత॑మే॒నాథా॑ నః॒ శం యోర॑ర॒పో ద॑ధాత .. 10.015.04, 7.6.017.04

ఉప॑హూతాః పి॒తరః॑ సో॒మ్యాసో॑ బర్హి॒ష్యే॑షు ని॒ధిషు॑ ప్రి॒యేషు॑ . త ఆ గ॑మంతు॒ త ఇ॒హ శ్రు॑వం॒త్వధి॑ బ్రువంతు॒ తే॑ఽవంత్వ॒స్మాన్ .. 10.015.05, 7.6.017.05

ఆచ్యా॒ జాను॑ దక్షిణ॒తో ని॒షద్యే॒మం య॒జ్ఞమ॒భి గృ॑ణీత॒ విశ్వే॑ . మా హిం॑సిష్ట పితరః॒ కేన॑ చిన్నో॒ యద్వ॒ ఆగః॑ పురు॒షతా॒ కరా॑మ .. 10.015.06, 7.6.018.01

ఆసీ॑నాసో అరు॒ణీనా॑ము॒పస్థే॑ ర॒యిం ధ॑త్త దా॒శుషే॒ మర్త్యా॑య . పు॒త్రేభ్యః॑ పితర॒స్తస్య॒ వస్వః॒ ప్ర య॑చ్ఛత॒ త ఇ॒హోర్జం॑ దధాత .. 10.015.07, 7.6.018.02

యే నః॒ పూర్వే॑ పి॒తరః॑ సో॒మ్యాసో॑ఽనూహి॒రే సో॑మపీ॒థం వసి॑ష్ఠాః . తేభి॑ర్య॒మః సం॑రరా॒ణో హ॒వీంష్యు॒శన్ను॒శద్భిః॑ ప్రతికా॒మమ॑త్తు .. 10.015.08, 7.6.018.03

యే తా॑తృ॒షుర్దే॑వ॒త్రా జేహ॑మానా హోత్రా॒విదః॒ స్తోమ॑తష్టాసో అ॒ర్కైః . ఆగ్నే॑ యాహి సువి॒దత్రే॑భిర॒ర్వాఙ్స॒త్యైః క॒వ్యైః పి॒తృభి॑ర్ఘర్మ॒సద్భిః॑ .. 10.015.09, 7.6.018.04

యే స॒త్యాసో॑ హవి॒రదో॑ హవి॒ష్పా ఇంద్రే॑ణ దే॒వైః స॒రథం॒ దధా॑నాః . ఆగ్నే॑ యాహి స॒హస్రం॑ దేవవం॒దైః పరైః॒ పూర్వైః॑ పి॒తృభి॑ర్ఘర్మ॒సద్భిః॑ .. 10.015.10, 7.6.018.05

అగ్ని॑ష్వాత్తాః పితర॒ ఏహ గ॑చ్ఛత॒ సదః॑సదః సదత సుప్రణీతయః . అ॒త్తా హ॒వీంషి॒ ప్రయ॑తాని బ॒ర్హిష్యథా॑ ర॒యిం సర్వ॑వీరం దధాతన .. 10.015.11, 7.6.019.01

త్వమ॑గ్న ఈళి॒తో జా॑తవే॒దోఽవా॑డ్ఢ॒వ్యాని॑ సుర॒భీణి॑ కృ॒త్వీ . ప్రాదాః॑ పి॒తృభ్యః॑ స్వ॒ధయా॒ తే అ॑క్షన్న॒ద్ధి త్వం దే॑వ॒ ప్రయ॑తా హ॒వీంషి॑ .. 10.015.12, 7.6.019.02

యే చే॒హ పి॒తరో॒ యే చ॒ నేహ యాఀశ్చ॑ వి॒ద్మ యాఀ ఉ॑ చ॒ న ప్ర॑వి॒ద్మ . త్వం వే॑త్థ॒ యతి॒ తే జా॑తవేదః స్వ॒ధాభి॑ర్య॒జ్ఞం సుకృ॑తం జుషస్వ .. 10.015.13, 7.6.019.03

యే అ॑గ్నిద॒గ్ధా యే అన॑గ్నిదగ్ధా॒ మధ్యే॑ ది॒వః స్వ॒ధయా॑ మా॒దయం॑తే . తేభిః॑ స్వ॒రాళసు॑నీతిమే॒తాం య॑థావ॒శం త॒న్వం॑ కల్పయస్వ .. 10.015.14, 7.6.019.04

87. అరణ్య సూక్తం

అరణ్యానీతి షడృచస్య సూక్తస్యైరంమదోదేవమునిరరణ్యాన్యనుష్టుప్ .

అర॑ణ్యా॒న్యర॑ణ్యాన్య॒సౌ యా ప్రేవ॒ నశ్య॑సి . క॒థా గ్రామం॒ న పృ॑చ్ఛసి॒ న త్వా॒ భీరి॑వ విందతీఀ3 .. 10.146.01, 8.8.4.1

వృ॒షా॒ర॒వాయ॒ వద॑తే॒ యదు॒పావ॑తి చిచ్చి॒కః . ఆ॒ఘా॒టిభి॑రివ ధా॒వయ॑న్నరణ్యా॒నిర్మ॑హీయతే .. 10.146.02, 8.8.4.2

ఉ॒త గావ॑ ఇవాదంత్యు॒త వేశ్మే॑వ దృశ్యతే . ఉ॒తో అ॑రణ్యా॒నిః సా॒యం శ॑క॒టీరి॑వ సర్జతి .. 10.146.03, 8.8.4.3

గామం॒గైష ఆ హ్వ॑యతి॒ దార్వం॒గైషో అపా॑వధీత్ . వస॑న్నరణ్యా॒న్యాం సా॒యమక్రు॑క్ష॒దితి॑ మన్యతే .. 10.146.04, 8.8.4.4

న వా అ॑రణ్యా॒నిర్హం॑త్య॒న్యశ్చేన్నాభి॒గచ్ఛ॑తి . స్వా॒దోః ఫల॑స్య జ॒గ్ధ్వాయ॑ యథా॒కామం॒ ని ప॑ద్యతే .. 10.146.05, 8.8.4.5

ఆంజ॑నగంధిం సుర॒భిం బ॑హ్వ॒న్నామకృ॑షీవలాం . ప్రాహం మృ॒గాణాం॑ మా॒తర॑మరణ్యా॒నిమ॑శంసిషం .. 10.146.06, 8.8.4.6

88. మన ఆవర్తన సూక్తం

యత్తేయమమితి ద్వాదశర్చస్య సూక్తస్య గౌపాయనాబంధుః శ్రుతబంధుర్విప్రబంధుర్మనోనుష్టుప్ .

యత్తే॑ య॒మం వై॑వస్వ॒తం మనో॑ జ॒గామ॑ దూర॒కం . తత్త॒ ఆ వ॑ర్తయామసీ॒హ క్షయా॑య జీ॒వసే॑ .. 10.058.01, 8.1.020.01

యత్తే॒ దివం॒ యత్పృ॑థి॒వీం మనో॑ జ॒గామ॑ దూర॒కం . తత్త॒ ఆ వ॑ర్తయామసీ॒హ క్షయా॑య జీ॒వసే॑ .. 10.058.02, 8.1.020.02

యత్తే॒ భూమిం॒ చతు॑ర్భృష్టిం॒ మనో॑ జ॒గామ॑ దూర॒కం . తత్త॒ ఆ వ॑ర్తయామసీ॒హ క్షయా॑య జీ॒వసే॑ .. 10.058.03, 8.1.020.03

యత్తే॒ చత॑స్రః ప్ర॒దిశో॒ మనో॑ జ॒గామ॑ దూర॒కం . తత్త॒ ఆ వ॑ర్తయామసీ॒హ క్షయా॑య జీ॒వసే॑ .. 10.058.04, 8.1.020.04

యత్తే॑ సము॒ద్రమ॑ర్ణ॒వం మనో॑ జ॒గామ॑ దూర॒కం . తత్త॒ ఆ వ॑ర్తయామసీ॒హ క్షయా॑య జీ॒వసే॑ .. 10.058.05, 8.1.020.05

యత్తే॒ మరీ॑చీః ప్ర॒వతో॒ మనో॑ జ॒గామ॑ దూర॒కం . తత్త॒ ఆ వ॑ర్తయామసీ॒హ క్షయా॑య జీ॒వసే॑ .. 10.058.06, 8.1.020.06

యత్తే॑ అ॒పో యదోష॑ధీ॒ర్మనో॑ జ॒గామ॑ దూర॒కం . తత్త॒ ఆ వ॑ర్తయామసీ॒హ క్షయా॑య జీ॒వసే॑ .. 10.058.07, 8.1.021.01

యత్తే॒ సూర్యం॒ యదు॒షసం॒ మనో॑ జ॒గామ॑ దూర॒కం . తత్త॒ ఆ వ॑ర్తయామసీ॒హ క్షయా॑య జీ॒వసే॑ .. 10.058.08, 8.1.021.02

యత్తే॒ పర్వ॑తాన్బృహ॒తో మనో॑ జ॒గామ॑ దూర॒కం . తత్త॒ ఆ వ॑ర్తయామసీ॒హ క్షయా॑య జీ॒వసే॑ .. 10.058.09, 8.1.021.03

యత్తే॒ విశ్వ॑మి॒దం జగ॒న్మనో॑ జ॒గామ॑ దూర॒కం . తత్త॒ ఆ వ॑ర్తయామసీ॒హ క్షయా॑య జీ॒వసే॑ .. 10.058.10, 8.1.021.04

యత్తే॒ పరాః॑ పరా॒వతో॒ మనో॑ జ॒గామ॑ దూర॒కం . తత్త॒ ఆ వ॑ర్తయామసీ॒హ క్షయా॑య జీ॒వసే॑ .. 10.058.11, 8.1.021.05

యత్తే॑ భూ॒తం చ॒ భవ్యం॑ చ॒ మనో॑ జ॒గామ॑ దూర॒కం . తత్త॒ ఆ వ॑ర్తయామసీ॒హ క్షయా॑య జీ॒వసే॑ .. 10.058.12, 8.1.021.06

89. మాయా సూక్తం

పతంగమితి తృచస్య సూక్తస్య ప్రాజాపత్యః పతంగోమాయాభేదస్త్రిష్టుప్ ఆద్యాజగతీ .

ప॒తం॒గమ॒క్తమసు॑రస్య మా॒యయా॑ హృ॒దా ప॑శ్యంతి॒ మన॑సా విప॒శ్చితః॑ . స॒ము॒ద్రే అం॒తః క॒వయో॒ వి చ॑క్షతే॒ మరీ॑చీనాం ప॒దమి॑చ్ఛంతి వే॒ధసః॑ .. 10.177.01, 8.8.035.01

ప॒తం॒గో వాచం॒ మన॑సా బిభర్తి॒ తాం గం॑ధ॒ర్వో॑ఽవద॒ద్గర్భే॑ అం॒తః . తాం ద్యోత॑మానాం స్వ॒ర్యం॑ మనీ॒షామృ॒తస్య॑ ప॒దే క॒వయో॒ ని పాం॑తి .. 10.177.02, 8.8.035.02

అప॑శ్యం గో॒పామని॑పద్యమాన॒మా చ॒ పరా॑ చ ప॒థిభి॒శ్చరం॑తం . స స॒ధ్రీచీః॒ స విషూ॑చీ॒ర్వసా॑న॒ ఆ వ॑రీవర్తి॒ భువ॑నేష్వం॒తః .. 10.177.03, 8.8.035.03

90. దక్షిణా సూక్తం

ఆవిరిత్యేకా దశర్చస్య సూక్తస్యాంగిరసోదివ్యోదక్షిణాత్రిష్టుప్ చతుర్థీజగతీ . (ప్రాజాపత్యాదక్షిణానామగ్నిరృషికా వా దక్షిణాదాతారోవా దేవతా) .

ఆ॒విర॑భూ॒న్మహి॒ మాఘో॑నమేషాం॒ విశ్వం॑ జీ॒వం తమ॑సో॒ నిర॑మోచి . మహి॒ జ్యోతిః॑ పి॒తృభి॑ర్ద॒త్తమాగా॑దు॒రుః పంథా॒ దక్షి॑ణాయా అదర్శి .. 10.107.01, 8.6.3.1

ఉ॒చ్చా ది॒వి దక్షి॑ణావంతో అస్థు॒ర్యే అ॑శ్వ॒దాః స॒హ తే సూర్యే॑ణ . హి॒ర॒ణ్య॒దా అ॑మృత॒త్వం భ॑జంతే వాసో॒దాః సో॑మ॒ ప్ర తి॑రంత॒ ఆయుః॑ .. 10.107.02, 8.6.3.2

దైవీ॑ పూ॒ర్తిర్దక్షి॑ణా దేవయ॒జ్యా న క॑వా॒రిభ్యో॑ న॒హి తే పృ॒ణంతి॑ . అథా॒ నరః॒ ప్రయ॑తదక్షిణాసోఽవద్యభి॒యా బ॒హవః॑ పృణంతి .. 10.107.03, 8.6.3.3

శ॒తధా॑రం వా॒యుమ॒ర్కం స్వ॒ర్విదం॑ నృ॒చక్ష॑స॒స్తే అ॒భి చ॑క్షతే హ॒విః . యే పృ॒ణంతి॒ ప్ర చ॒ యచ్ఛం॑తి సంగ॒మే తే దక్షి॑ణాం దుహతే స॒ప్తమా॑తరం .. 10.107.04, 8.6.3.4

దక్షి॑ణావాన్ప్రథ॒మో హూ॒త ఏ॑తి॒ దక్షి॑ణావాన్గ్రామ॒ణీరగ్ర॑మేతి . తమే॒వ మ॑న్యే నృ॒పతిం॒ జనా॑నాం॒ యః ప్ర॑థ॒మో దక్షి॑ణామావి॒వాయ॑ .. 10.107.05, 8.6.3.5

తమే॒వ ఋషిం॒ తము॑ బ్ర॒హ్మాణ॑మాహుర్యజ్ఞ॒న్యం॑ సామ॒గాము॑క్థ॒శాసం॑ . స శు॒క్రస్య॑ త॒న్వో॑ వేద తి॒స్రో యః ప్ర॑థ॒మో దక్షి॑ణయా ర॒రాధ॑ .. 10.107.06, 8.6.4.1

దక్షి॒ణాశ్వం॒ దక్షి॑ణా॒ గాం ద॑దాతి॒ దక్షి॑ణా చం॒ద్రము॒త యద్ధిర॑ణ్యం . దక్షి॒ణాన్నం॑ వనుతే॒ యో న॑ ఆ॒త్మా దక్షి॑ణాం॒ వర్మ॑ కృణుతే విజా॒నన్ .. 10.107.07, 8.6.4.2

న భో॒జా మ॑మ్రు॒ర్న న్య॒ర్థమీ॑యు॒ర్న రి॑ష్యంతి॒ న వ్య॑థంతే హ భో॒జాః . ఇ॒దం యద్విశ్వం॒ భువ॑నం॒ స్వ॑శ్చై॒తత్సర్వం॒ దక్షి॑ణైభ్యో దదాతి .. 10.107.08, 8.6.4.3

భో॒జా జి॑గ్యుః సుర॒భిం యోని॒మగ్రే॑ భో॒జా జి॑గ్యుర్వ॒ధ్వం1॒॑ యా సు॒వాసాః॑ . భో॒జా జి॑గ్యురంతః॒పేయం॒ సురా॑యా భో॒జా జి॑గ్యు॒ర్యే అహూ॑తాః ప్ర॒యంతి॑ .. 10.107.09, 8.6.4.4

భో॒జాయాశ్వం॒ సం మృ॑జంత్యా॒శుం భో॒జాయా॑స్తే క॒న్యా॒3॒॑ శుంభ॑మానా . భో॒జస్యే॒దం పు॑ష్క॒రిణీ॑వ॒ వేశ్మ॒ పరి॑ష్కృతం దేవమా॒నేవ॑ చి॒త్రం .. 10.107.10, 8.6.4.5

భో॒జమశ్వాః॑ సుష్ఠు॒వాహో॑ వహంతి సు॒వృద్రథో॑ వర్తతే॒ దక్షి॑ణాయాః . భో॒జం దే॑వాసోఽవతా॒ భరే॑షు భో॒జః శత్రూం॑త్సమనీ॒కేషు॒ జేతా॑ .. 10.107.11, 8.6.4.6

91. ఇంద్రం మిత్రమితి సూక్తం

ఇంద్రంమిత్రమితి సప్తర్చస్య సూక్తస్య కుత్సో విశ్వేదేవాజగతీఅంత్యాత్రిష్టుప్ .

ఇంద్రం॑ మి॒త్రం వరు॑ణమ॒గ్నిమూ॒తయే॒ మారు॑తం॒ శర్ధో॒ అది॑తిం హవామహే . రథం॒ న దు॒ర్గాద్వ॑సవః సుదానవో॒ విశ్వ॑స్మాన్నో॒ అంహ॑సో॒ నిష్పి॑పర్తన .. 1.106.01, 1.7.024.01

త ఆ॑దిత్యా॒ ఆ గ॑తా స॒ర్వతా॑తయే భూ॒త దే॑వా వృత్ర॒తూర్యే॑షు శం॒భువః॑ . రథం॒ న దు॒ర్గాద్వ॑సవః సుదానవో॒ విశ్వ॑స్మాన్నో॒ అంహ॑సో॒ నిష్పి॑పర్తన .. 1.106.02, 1.7.024.02

అవం॑తు నః పి॒తరః॑ సుప్రవాచ॒నా ఉ॒త దే॒వీ దే॒వపు॑త్రే ఋతా॒వృధా॑ . రథం॒ న దు॒ర్గాద్వ॑సవః సుదానవో॒ విశ్వ॑స్మాన్నో॒ అంహ॑సో॒ నిష్పి॑పర్తన .. 1.106.03, 1.7.024.03

నరా॒శంసం॑ వా॒జినం॑ వా॒జయ॑న్ని॒హ క్ష॒యద్వీ॑రం పూ॒షణం॑ సు॒మ్నైరీ॑మహే . రథం॒ న దు॒ర్గాద్వ॑సవః సుదానవో॒ విశ్వ॑స్మాన్నో॒ అంహ॑సో॒ నిష్పి॑పర్తన .. 1.106.04, 1.7.024.04

బృహ॑స్పతే॒ సద॒మిన్నః॑ సు॒గం కృ॑ధి॒ శం యోర్యత్తే॒ మను॑ర్హితం॒ తదీ॑మహే . రథం॒ న దు॒ర్గాద్వ॑సవః సుదానవో॒ విశ్వ॑స్మాన్నో॒ అంహ॑సో॒ నిష్పి॑పర్తన .. 1.106.05, 1.7.024.05

ఇంద్రం॒ కుత్సో॑ వృత్ర॒హణం॒ శచీ॒పతిం॑ కా॒టే నిబా॑ళ్హ॒ ఋషి॑రహ్వదూ॒తయే॑ . రథం॒ న దు॒ర్గాద్వ॑సవః సుదానవో॒ విశ్వ॑స్మాన్నో॒ అంహ॑సో॒ నిష్పి॑పర్తన .. 1.106.06, 1.7.024.06

దే॒వైర్నో॑ దే॒వ్యది॑తి॒ర్ని పా॑తు దే॒వస్త్రా॒తా త్రా॑యతా॒మప్ర॑యుచ్ఛన్ . తన్నో॑ మి॒త్రో వరు॑ణో మామహంతా॒మది॑తిః॒ సింధుః॑ పృథి॒వీ ఉ॒త ద్యౌః .. 1.106.07, 1.7.024.07

92. విజయప్రద సూక్తం

జీమూతస్యేవేత్యేకోనవింశత్యృచస్య సూక్తస్య భారద్వాజః పాయుః ఆద్యానాంనవానాంక్రమేణ వర్మధనుర్జ్యా ధనుష్కోటీషుధిః సారథీ రశ్మయోఽశ్వారథోరథగోపాః దశమ్యాబ్రాహ్మణపితృసోమపృథివీపూషాణః ఏకాదశ్యాదిద్వయోరిషవః త్రయోదశ్యాః ప్రతోదః చతుర్దశ్యాహస్తత్రాణం పంచదశీషోడశ్యోరిషవః సప్తదశ్యాయుద్ధభూమికవచ బ్రహ్మణస్పత్యదిత్యః అష్టాదశ్యావర్మసోమవరుణాః అంత్యాయాదేవబ్రహ్మాణిత్రిష్టుప్ . షష్ఠీదశమ్యౌజగత్యౌ ద్వాదశీత్రయోదశీపంచదశీషోళశ్యంత్యానుష్టుభః సప్తదశీపంక్తిః .(త్రయోదశ్యాః ప్రతోదఇత్యత్రాశ్వోదేవతేతికేచిత్ . చతుర్దశ్యాహస్తఘ్నమిత్యత్రహస్తత్రాణం చతుర్దశ్యామితిశౌనకోక్తేర్హస్తత్రాణమేవయుక్తం . పరాః పంక్త్యాదయోలింగోక్తదేవతా ఇత్యేవమనుక్రమణ్యాంసత్యామంత్యయోర్ద్వయోర్విశ్వేదేవా ఇతి కేచిన్మన్యంతేబహుదైవతత్వాత్ . పంచదశ్యాదిద్వయోర్విషాక్తముఖబాణ ఇతిశౌనకః).

జీ॒మూత॑స్యేవ భవతి॒ ప్రతీ॑కం॒ యద్వ॒ర్మీ యాతి॑ స॒మదా॑ము॒పస్థే॑ . అనా॑విద్ధయా త॒న్వా॑ జయ॒ త్వం స త్వా॒ వర్మ॑ణో మహి॒మా పి॑పర్తు .. 6.075.01, 5.1.019.01

ధన్వ॑నా॒ గా ధన్వ॑నా॒జిం జ॑యేమ॒ ధన్వ॑నా తీ॒వ్రాః స॒మదో॑ జయేమ . ధనుః॒ శత్రో॑రపకా॒మం కృ॑ణోతి॒ ధన్వ॑నా॒ సర్వాః॑ ప్ర॒దిశో॑ జయేమ .. 6.075.02, 5.1.019.02

వ॒క్ష్యంతీ॒వేదా గ॑నీగంతి॒ కర్ణం॑ ప్రి॒యం సఖా॑యం పరిషస్వజా॒నా . యోషే॑వ శింక్తే॒ విత॒తాధి॒ ధన్వం॒జ్యా ఇ॒యం సమ॑నే పా॒రయం॑తీ .. 6.075.03, 5.1.019.03

తే ఆ॒చరం॑తీ॒ సమ॑నేవ॒ యోషా॑ మా॒తేవ॑ పు॒త్రం బి॑భృతాము॒పస్థే॑ . అప॒ శత్రూ॑న్విధ్యతాం సంవిదా॒నే ఆర్త్నీ॑ ఇ॒మే వి॑ష్ఫు॒రంతీ॑ అ॒మిత్రా॑న్ .. 6.075.04, 5.1.019.04

బ॒హ్వీ॒నాం పి॒తా బ॒హుర॑స్య పు॒త్రశ్చి॒శ్చా కృ॑ణోతి॒ సమ॑నావ॒గత్య॑ . ఇ॒షు॒ధిః సంకాః॒ పృత॑నాశ్చ॒ సర్వాః॑ పృ॒ష్ఠే నిన॑ద్ధో జయతి॒ ప్రసూ॑తః .. 6.075.05, 5.1.019.05

రథే॒ తిష్ఠ॑న్నయతి వా॒జినః॑ పు॒రో యత్ర॑యత్ర కా॒మయ॑తే సుషార॒థిః . అ॒భీశూ॑నాం మహి॒మానం॑ పనాయత॒ మనః॑ ప॒శ్చాదను॑ యచ్ఛంతి ర॒శ్మయః॑ .. 6.075.06, 5.1.020.01

తీ॒వ్రాన్ఘోషా॑న్కృణ్వతే॒ వృష॑పాణ॒యోఽశ్వా॒ రథే॑భిః స॒హ వా॒జయం॑తః . అ॒వ॒క్రామం॑తః॒ ప్రప॑దైర॒మిత్రా॑న్క్షి॒ణంతి॒ శత్రూఀ॒రన॑పవ్యయంతః .. 6.075.07, 5.1.020.02

ర॒థ॒వాహ॑నం హ॒విర॑స్య॒ నామ॒ యత్రాయు॑ధం॒ నిహి॑తమస్య॒ వర్మ॑ . తత్రా॒ రథ॒ముప॑ శ॒గ్మం స॑దేమ వి॒శ్వాహా॑ వ॒యం సు॑మన॒స్యమా॑నాః .. 6.075.08, 5.1.020.03

స్వా॒దు॒షం॒సదః॑ పి॒తరో॑ వయో॒ధాః కృ॑చ్ఛ్రే॒శ్రితః॒ శక్తీ॑వంతో గభీ॒రాః . చి॒త్రసే॑నా॒ ఇషు॑బలా॒ అమృ॑ధ్రాః స॒తోవీ॑రా ఉ॒రవో॑ వ్రాతసా॒హాః .. 6.075.09, 5.1.020.04

బ్రాహ్మ॑ణాసః॒ పిత॑రః॒ సోమ్యా॑సః శి॒వే నో॒ ద్యావా॑పృథి॒వీ అ॑నే॒హసా॑ . పూ॒షా నః॑ పాతు దురి॒తాదృ॑తావృధో॒ రక్షా॒ మాకి॑ర్నో అ॒ఘశం॑స ఈశత .. 6.075.10, 5.1.020.05

సు॒ప॒ర్ణం వ॑స్తే మృ॒గో అ॑స్యా॒ దంతో॒ గోభిః॒ సంన॑ద్ధా పతతి॒ ప్రసూ॑తా . యత్రా॒ నరః॒ సం చ॒ వి చ॒ ద్రవం॑తి॒ తత్రా॒స్మభ్య॒మిష॑వః॒ శర్మ॑ యంసన్ .. 6.075.11, 5.1.021.01

ఋజీ॑తే॒ పరి॑ వృఙ్ధి॒ నోఽశ్మా॑ భవతు నస్త॒నూః . సోమో॒ అధి॑ బ్రవీతు॒ నోఽది॑తిః॒ శర్మ॑ యచ్ఛతు .. 6.075.12, 5.1.021.02

ఆ జం॑ఘంతి॒ సాన్వే॑షాం జ॒ఘనాఀ॒ ఉప॑ జిఘ్నతే . అశ్వా॑జని॒ ప్రచే॑త॒సోఽశ్వాం॑త్స॒మత్సు॑ చోదయ .. 6.075.13, 5.1.021.03

అహి॑రివ భో॒గైః పర్యే॑తి బా॒హుం జ్యాయా॑ హే॒తిం ప॑రి॒బాధ॑మానః . హ॒స్త॒ఘ్నో విశ్వా॑ వ॒యునా॑ని వి॒ద్వాన్పుమా॒న్పుమాం॑సం॒ పరి॑ పాతు వి॒శ్వతః॑ .. 6.075.14, 5.1.021.04

ఆలా॑క్తా॒ యా రురు॑శీ॒ర్ష్ణ్యథో॒ యస్యా॒ అయో॒ ముఖం॑ . ఇ॒దం ప॒ర్జన్య॑రేతస॒ ఇష్వై॑ దే॒వ్యై బృ॒హన్నమః॑ .. 6.075.15, 5.1.021.05

అవ॑సృష్టా॒ పరా॑ పత॒ శర॑వ్యే॒ బ్రహ్మ॑సంశితే . గచ్ఛా॒మిత్రా॒న్ప్ర ప॑ద్యస్వ॒ మామీషాం॒ కం చ॒నోచ్ఛి॑షః .. 6.075.16, 5.1.022.01

యత్ర॑ బా॒ణాః సం॒పతం॑తి కుమా॒రా వి॑శి॒ఖా ఇ॑వ . తత్రా॑ నో॒ బ్రహ్మ॑ణ॒స్పతి॒రది॑తిః॒ శర్మ॑ యచ్ఛతు వి॒శ్వాహా॒ శర్మ॑ యచ్ఛతు .. 6.075.17, 5.1.022.02

మర్మా॑ణి తే॒ వర్మ॑ణా ఛాదయామి॒ సోమ॑స్త్వా॒ రాజా॒మృతే॒నాను॑ వస్తాం . ఉ॒రోర్వరీ॑యో॒ వరు॑ణస్తే కృణోతు॒ జయం॑తం॒ త్వాను॑ దే॒వా మ॑దంతు .. 6.075.18, 5.1.022.03

యో నః॒ స్వో అర॑ణో॒ యశ్చ॒ నిష్ట్యో॒ జిఘాం॑సతి . దే॒వాస్తం సర్వే॑ ధూర్వంతు॒ బ్రహ్మ॒ వర్మ॒ మమాంత॑రం .. 6.075.19, 5.1.022.04

93. రాజ సూక్తం

ఆత్వేతి షడృచస్య సూక్తస్యాంగిరసోధ్రువోరాజానుష్టుప్ .

ఆ త్వా॑హార్షమం॒తరే॑ధి ధ్రు॒వస్తి॒ష్ఠావి॑చాచలిః . విశ॑స్త్వా॒ సర్వా॑ వాంఛంతు॒ మా త్వద్రా॒ష్ట్రమధి॑ భ్రశత్ .. 10.173.01, 8.8.031.01

ఇ॒హైవైధి॒ మాప॑ చ్యోష్ఠాః॒ పర్వ॑త ఇ॒వావి॑చాచలిః . ఇంద్ర॑ ఇవే॒హ ధ్రు॒వస్తి॑ష్ఠే॒హ రా॒ష్ట్రము॑ ధారయ .. 10.173.02, 8.8.031.02

ఇ॒మమింద్రో॑ అదీధరద్ధ్రు॒వం ధ్రు॒వేణ॑ హ॒విషా॑ . తస్మై॒ సోమో॒ అధి॑ బ్రవ॒త్తస్మా॑ ఉ॒ బ్రహ్మ॑ణ॒స్పతిః॑ .. 10.173.03, 8.8.031.03

ధ్రు॒వా ద్యౌర్ధ్రు॒వా పృ॑థి॒వీ ధ్రు॒వాసః॒ పర్వ॑తా ఇ॒మే . ధ్రు॒వం విశ్వ॑మి॒దం జగ॑ద్ధ్రు॒వో రాజా॑ వి॒శామ॒యం .. 10.173.04, 8.8.031.04

ధ్రు॒వం తే॒ రాజా॒ వరు॑ణో ధ్రు॒వం దే॒వో బృహ॒స్పతిః॑ . ధ్రు॒వం త॒ ఇంద్ర॑శ్చా॒గ్నిశ్చ॑ రా॒ష్ట్రం ధా॑రయతాం ధ్రు॒వం .. 10.173.05, 8.8.031.05

ధ్రు॒వం ధ్రు॒వేణ॑ హ॒విషా॒భి సోమం॑ మృశామసి . అథో॑ త॒ ఇంద్రః॒ కేవ॑లీ॒ర్విశో॑ బలి॒హృత॑స్కరత్ .. 10.173.06, 8.8.031.06

అభీవర్తేనేతి పంచర్చస్య సూక్తస్యాంగిరసోభీవర్తో రాజానుష్టుప్ .

అ॒భీ॒వ॒ర్తేన॑ హ॒విషా॒ యేనేంద్రో॑ అభివావృ॒తే . తేనా॒స్మాన్బ్ర॑హ్మణస్పతే॒ఽభి రా॒ష్ట్రాయ॑ వర్తయ .. 10.174.01, 8.8.032.01

అ॒భి॒వృత్య॑ స॒పత్నా॑న॒భి యా నో॒ అరా॑తయః . అ॒భి పృ॑త॒న్యంతం॑ తిష్ఠా॒భి యో న॑ ఇర॒స్యతి॑ .. 10.174.02, 8.8.032.02

అ॒భి త్వా॑ దే॒వః స॑వి॒తాభి సోమో॑ అవీవృతత్ . అ॒భి త్వా॒ విశ్వా॑ భూ॒తాన్య॑భీవ॒ర్తో యథాస॑సి .. 10.174.03, 8.8.032.03

యేనేంద్రో॑ హ॒విషా॑ కృ॒త్వ్యభ॑వద్ద్యు॒మ్న్యు॑త్త॒మః . ఇ॒దం తద॑క్రి దేవా అసప॒త్నః కిలా॑భువం .. 10.174.04, 8.8.032.04

అ॒స॒ప॒త్నః స॑పత్న॒హాభిరా॑ష్ట్రో విషాస॒హిః . యథా॒హమే॑షాం భూ॒తానాం॑ వి॒రాజా॑ని॒ జన॑స్య చ .. 10.174.05, 8.8.032.05

94. రతి సూక్తం

పూర్వీరమితి షడృచస్య సూక్తస్య మైత్రావరుణిరగస్త్యః ఆద్యయోర్ద్వయోర్లోపాముద్రాఋషికా అంత్యయోర్ద్వయోరగస్త్యాంతేవాసీబ్రహ్మచారీఋషిః సర్వాసాంరతిర్దేవతా త్రిష్టుప్ పంచమీ బృహతీ .

పూ॒ర్వీర॒హం శ॒రదః॑ శశ్రమా॒ణా దో॒షా వస్తో॑రు॒షసో॑ జ॒రయం॑తీః . మి॒నాతి॒ శ్రియం॑ జరి॒మా త॒నూనా॒మప్యూ॒ ను పత్నీ॒ర్వృష॑ణో జగమ్యుః .. 1.179.01, 2.4.022.01

యే చి॒ద్ధి పూర్వ॑ ఋత॒సాప॒ ఆసం॑త్సా॒కం దే॒వేభి॒రవ॑దన్నృ॒తాని॑ . తే చి॒దవా॑సుర్న॒హ్యంత॑మా॒పుః సమూ॒ ను పత్నీ॒ర్వృష॑భిర్జగమ్యుః .. 1.179.02, 2.4.022.02

న మృషా॑ శ్రాం॒తం యదవం॑తి దే॒వా విశ్వా॒ ఇత్స్పృధో॑ అ॒భ్య॑శ్నవావ . జయా॒వేదత్ర॑ శ॒తనీ॑థమా॒జిం యత్స॒మ్యంచా॑ మిథు॒నావ॒భ్యజా॑వ .. 1.179.03, 2.4.022.03

న॒దస్య॑ మా రుధ॒తః కామ॒ ఆగ॑న్ని॒త ఆజా॑తో అ॒ముతః॒ కుత॑శ్చిత్ . లోపా॑ముద్రా॒ వృష॑ణం॒ నీ రి॑ణాతి॒ ధీర॒మధీ॑రా ధయతి శ్వ॒సంతం॑ .. 1.179.04, 2.4.022.04

ఇ॒మం ను సోమ॒మంతి॑తో హృ॒త్సు పీ॒తముప॑ బ్రువే . యత్సీ॒మాగ॑శ్చకృ॒మా తత్సు మృ॑ళతు పులు॒కామో॒ హి మర్త్యః॑ .. 1.179.05, 2.4.022.05

అ॒గస్త్యః॒ ఖన॑మానః ఖ॒నిత్రైః॑ ప్ర॒జామప॑త్యం॒ బల॑మి॒చ్ఛమా॑నః . ఉ॒భౌ వర్ణా॒వృషి॑రు॒గ్రః పు॑పోష స॒త్యా దే॒వేష్వా॒శిషో॑ జగామ .. 1.179.06, 2.4.022.06

95. యమయమీ సూక్తం

ఓచిదితి చతుర్దశర్చస్య సూక్తస్య నవమీ వర్జ్యానామయుజాం షష్ఠ్యాశ్చ వైవస్వతీయమీ ఋషికా యమోదేవతా షష్ఠీవర్జ్యానాంయుజాం నవమ్యాశ్చ వైవస్వతోయమీత్రిష్టుప్ .

ఓ చి॒త్సఖా॑యం స॒ఖ్యా వ॑వృత్యాం తి॒రః పు॒రూ చి॑దర్ణ॒వం జ॑గ॒న్వాన్ . పి॒తుర్నపా॑త॒మా ద॑ధీత వే॒ధా అధి॒ క్షమి॑ ప్రత॒రం దీధ్యా॑నః .. 10.010.01, 7.6.6.1

న తే॒ సఖా॑ స॒ఖ్యం వ॑ష్ట్యే॒తత్సల॑క్ష్మా॒ యద్విషు॑రూపా॒ భవా॑తి . మ॒హస్పు॒త్రాసో॒ అసు॑రస్య వీ॒రా ది॒వో ధ॒ర్తార॑ ఉర్వి॒యా పరి॑ ఖ్యన్ .. 10.010.02, 7.6.6.2

ఉ॒శంతి॑ ఘా॒ తే అ॒మృతా॑స ఏ॒తదేక॑స్య చిత్త్య॒జసం॒ మర్త్య॑స్య . ని తే॒ మనో॒ మన॑సి ధాయ్య॒స్మే జన్యుః॒ పతి॑స్త॒న్వ1॒॑మా వి॑విశ్యాః .. 10.010.03, 7.6.6.3

న యత్పు॒రా చ॑కృ॒మా కద్ధ॑ నూ॒నమృ॒తా వదం॑తో॒ అనృ॑తం రపేమ . గం॒ధ॒ర్వో అ॒ప్స్వప్యా॑ చ॒ యోషా॒ సా నో॒ నాభిః॑ పర॒మం జా॒మి తన్నౌ॑ .. 10.010.04, 7.6.6.4

గర్భే॒ ను నౌ॑ జని॒తా దంప॑తీ కర్దే॒వస్త్వష్టా॑ సవి॒తా వి॒శ్వరూ॑పః . నకి॑రస్య॒ ప్ర మి॑నంతి వ్ర॒తాని॒ వేద॑ నావ॒స్య పృ॑థి॒వీ ఉ॒త ద్యౌః .. 10.010.05, 7.6.6.5

కో అ॒స్య వే॑ద ప్రథ॒మస్యాహ్నః॒ క ఈం॑ దదర్శ॒ క ఇ॒హ ప్ర వో॑చత్ . బృ॒హన్మి॒త్రస్య॒ వరు॑ణస్య॒ ధామ॒ కదు॑ బ్రవ ఆహనో॒ వీచ్యా॒ నౄన్ .. 10.010.06, 7.6.7.1

య॒మస్య॑ మా య॒మ్యం1॒॑ కామ॒ ఆగం॑త్సమా॒నే యోనౌ॑ సహ॒శేయ్యా॑య . జా॒యేవ॒ పత్యే॑ త॒న్వం॑ రిరిచ్యాం॒ వి చి॑ద్వృహేవ॒ రథ్యే॑వ చ॒క్రా .. 10.010.07, 7.6.7.2

న తి॑ష్ఠంతి॒ న ని మి॑షంత్యే॒తే దే॒వానాం॒ స్పశ॑ ఇ॒హ యే చరం॑తి . అ॒న్యేన॒ మదా॑హనో యాహి॒ తూయం॒ తేన॒ వి వృ॑హ॒ రథ్యే॑వ చ॒క్రా .. 10.010.08, 7.6.7.3

రాత్రీ॑భిరస్మా॒ అహ॑భిర్దశస్యే॒త్సూర్య॑స్య॒ చక్షు॒ర్ముహు॒రున్మి॑మీయాత్ . ది॒వా పృ॑థి॒వ్యా మి॑థు॒నా సబం॑ధూ య॒మీర్య॒మస్య॑ బిభృయా॒దజా॑మి .. 10.010.09, 7.6.7.4

ఆ ఘా॒ తా గ॑చ్ఛా॒నుత్త॑రా యు॒గాని॒ యత్ర॑ జా॒మయః॑ కృ॒ణవ॒న్నజా॑మి . ఉప॑ బర్బృహి వృష॒భాయ॑ బా॒హుమ॒న్యమి॑చ్ఛస్వ సుభగే॒ పతిం॒ మత్ .. 10.010.10, 7.6.7.5

కిం భ్రాతా॑స॒ద్యద॑నా॒థం భవా॑తి॒ కిము॒ స్వసా॒ యన్నిర్ఋ॑తిర్ని॒గచ్ఛా॑త్ . కామ॑మూతా బ॒హ్వే॒3॒॑తద్ర॑పామి త॒న్వా॑ మే త॒న్వం1॒॑ సం పి॑పృగ్ధి .. 10.010.11, 7.6.8.1

న వా ఉ॑ తే త॒న్వా॑ త॒న్వం1॒॑ సం ప॑పృచ్యాం పా॒పమా॑హు॒ర్యః స్వసా॑రం ని॒గచ్ఛా॑త్ . అ॒న్యేన॒ మత్ప్ర॒ముదః॑ కల్పయస్వ॒ న తే॒ భ్రాతా॑ సుభగే వష్ట్యే॒తత్ .. 10.010.12, 7.6.8.2

బ॒తో బ॑తాసి యమ॒ నైవ తే॒ మనో॒ హృద॑యం చావిదామ . అ॒న్యా కిల॒ త్వాం క॒క్ష్యే॑వ యు॒క్తం పరి॑ ష్వజాతే॒ లిబు॑జేవ వృ॒క్షం .. 10.010.13, 7.6.8.3

అ॒న్యమూ॒ షు త్వం య॑మ్య॒న్య ఉ॒ త్వాం పరి॑ ష్వజాతే॒ లిబు॑జేవ వృ॒క్షం . తస్య॑ వా॒ త్వం మన॑ ఇ॒చ్ఛా స వా॒ తవాధా॑ కృణుష్వ సం॒విదం॒ సుభ॑ద్రాం .. 10.010.14, 7.6.8.4

96. తంతువేష్టన సూక్తం

పరి॑ త్వా గిర్వణో॒ గిర॑ ఇ॒మా భ॑వంతు వి॒శ్వతః॑ . వృ॒ద్ధాయు॒మను॒ వృద్ధ॑యో॒ జుష్టా॑ భవంతు॒ జుష్ట॑యః .. 1.010.12, 1.1.020.06 {వైశ్వామిత్రో మధుచ్ఛందాః . ఇంద్రః . అనుష్టుప్}

దశా॑వనిభ్యో॒ దశ॑కక్ష్యేభ్యో॒ దశ॑యోక్త్రేభ్యో॒ దశ॑యోజనేభ్యః . దశా॑భీశుభ్యో అర్చతా॒జరే॑భ్యో॒ దశ॒ ధురో॒ దశ॑ యు॒క్తా వహ॑ద్భ్యః .. 10.094.07, 8.4.030.02 {కాద్రవేయోర్బుదః సర్పః . గ్రావాణః . త్రిష్టుప్}

తే అద్ర॑యో॒ దశ॑యంత్రాస ఆ॒శవ॒స్తేషా॑మా॒ధానం॒ పర్యే॑తి హర్య॒తం . త ఊ॑ సు॒తస్య॑ సో॒మ్యస్యాంధ॑సోం॒ఽశోః పీ॒యూషం॑ ప్రథ॒మస్య॑ భేజిరే .. 10.094.08, 8.4.030.03 {కాద్రవేయోర్బుదః సర్పః . గ్రావాణః . జగతీ}

తే సో॒మాదో॒ హరీ॒ ఇంద్ర॑స్య నింసతేం॒ఽశుం దు॒హంతో॒ అధ్యా॑సతే॒ గవి॑ . తేభి॑ర్దు॒గ్ధం ప॑పి॒వాంత్సో॒మ్యం మధ్వింద్రో॑ వర్ధతే॒ ప్రథ॑తే వృషా॒యతే॑ .. 10.094.09, 8.4.030.04 {కాద్రవేయోర్బుదః సర్పః . గ్రావాణః . జగతీ}

వృషా॑ వో అం॒శుర్న కిలా॑ రిషాథ॒నేళా॑వంతః॒ సద॒మిత్స్థ॒నాశి॑తాః . రై॒వ॒త్యేవ॒ మహ॑సా॒ చార॑వః స్థన॒ యస్య॑ గ్రావాణో॒ అజు॑షధ్వమధ్వ॒రం .. 10.094.10, 8.4.030.05 {కాద్రవేయోర్బుదః సర్పః . గ్రావాణః . జగతీ}

సు॒తే అ॑ధ్వ॒రే అధి॒ వాచ॑మక్ర॒తా క్రీ॒ళయో॒ న మా॒తరం॑ తు॒దంతః॑ . వి షూ ముం॑చా సుషు॒వుషో॑ మనీ॒షాం వి వ॑ర్తంతా॒మద్ర॑య॒శ్చాయ॑మానాః .. 10.094.14, 8.4.031.04 {కాద్రవేయోర్బుదః సర్పః . గ్రావాణః . త్రిష్టుప్}

97. సూర్యవైశ్వానర సూక్తం

హనిష్పాంతమిత్యేకోన వింశత్యృచస్య సూక్తస్యాంగిరసోమూర్ధన్వాన్సూర్యవైశ్వానరౌత్రిష్టుప్ . (మరీచిః - హవిష్పాంతద్విదైవత్యం సౌర్యవైశ్వానరీ యకమితిద్వేదేవతేఅత్ర . తేనసూర్యవైశ్వానరఇత్యగ్నేర్గుణఇతివదంతః పరాస్తాః ) .

హ॒విష్పాంత॑మ॒జరం॑ స్వ॒ర్విది॑ దివి॒స్పృశ్యాహు॑తం॒ జుష్ట॑మ॒గ్నౌ . తస్య॒ భర్మ॑ణే॒ భువ॑నాయ దే॒వా ధర్మ॑ణే॒ కం స్వ॒ధయా॑ పప్రథంత .. 10.088.01, 8.4.010.01

గీ॒ర్ణం భువ॑నం॒ తమ॒సాప॑గూళ్హమా॒విః స్వ॑రభవజ్జా॒తే అ॒గ్నౌ . తస్య॑ దే॒వాః పృ॑థి॒వీ ద్యౌరు॒తాపోఽర॑ణయ॒న్నోష॑ధీః స॒ఖ్యే అ॑స్య .. 10.088.02, 8.4.010.02

దే॒వేభి॒ర్న్వి॑షి॒తో య॒జ్ఞియే॑భిర॒గ్నిం స్తో॑షాణ్య॒జరం॑ బృ॒హంతం॑ . యో భా॒నునా॑ పృథి॒వీం ద్యాము॒తేమామా॑త॒తాన॒ రోద॑సీ అం॒తరి॑క్షం .. 10.088.03, 8.4.010.03

యో హోతాసీ॑త్ప్రథ॒మో దే॒వజు॑ష్టో॒ యం స॒మాంజ॒న్నాజ్యే॑నా వృణా॒నాః . స ప॑త॒త్రీ॑త్వ॒రం స్థా జగ॒ద్యచ్ఛ్వా॒త్రమ॒గ్నిర॑కృణోజ్జా॒తవే॑దాః .. 10.088.04, 8.4.010.04

యజ్జా॑తవేదో॒ భువ॑నస్య మూ॒ర్ధన్నతి॑ష్ఠో అగ్నే స॒హ రో॑చ॒నేన॑ . తం త్వా॑హేమ మ॒తిభి॑ర్గీ॒ర్భిరు॒క్థైః స య॒జ్ఞియో॑ అభవో రోదసి॒ప్రాః .. 10.088.05, 8.4.010.05

మూ॒ర్ధా భు॒వో భ॑వతి॒ నక్త॑మ॒గ్నిస్తతః॒ సూర్యో॑ జాయతే ప్రా॒తరు॒ద్యన్ . మా॒యామూ॒ తు య॒జ్ఞియా॑నామే॒తామపో॒ యత్తూర్ణి॒శ్చర॑తి ప్రజా॒నన్ .. 10.088.06, 8.4.011.01

దృ॒శేన్యో॒ యో మ॑హి॒నా సమి॒ద్ధోఽరో॑చత ది॒వియో॑నిర్వి॒భావా॑ . తస్మి॑న్న॒గ్నౌ సూ॑క్తవా॒కేన॑ దే॒వా హ॒విర్విశ్వ॒ ఆజు॑హవుస్తనూ॒పాః .. 10.088.07, 8.4.011.02

సూ॒క్త॒వా॒కం ప్ర॑థ॒మమాదిద॒గ్నిమాదిద్ధ॒విర॑జనయంత దే॒వాః . స ఏ॑షాం య॒జ్ఞో అ॑భవత్తనూ॒పాస్తం ద్యౌర్వే॑ద॒ తం పృ॑థి॒వీ తమాపః॑ .. 10.088.08, 8.4.011.03

యం దే॒వాసోఽజ॑నయంతా॒గ్నిం యస్మి॒న్నాజు॑హవు॒ర్భువ॑నాని॒ విశ్వా॑ . సో అ॒ర్చిషా॑ పృథి॒వీం ద్యాము॒తేమామృ॑జూ॒యమా॑నో అతపన్మహి॒త్వా .. 10.088.09, 8.4.011.04

స్తోమే॑న॒ హి ది॒వి దే॒వాసో॑ అ॒గ్నిమజీ॑జనం॒ఛక్తి॑భీ రోదసి॒ప్రాం . తమూ॑ అకృణ్వంత్రే॒ధా భు॒వే కం స ఓష॑ధీః పచతి వి॒శ్వరూ॑పాః .. 10.088.10, 8.4.011.05

య॒దేదే॑న॒మద॑ధుర్య॒జ్ఞియా॑సో ది॒వి దే॒వాః సూర్య॑మాదితే॒యం . య॒దా చ॑రి॒ష్ణూ మి॑థు॒నావభూ॑తా॒మాదిత్ప్రాప॑శ్య॒న్భువ॑నాని॒ విశ్వా॑ .. 10.088.11, 8.4.012.01

విశ్వ॑స్మా అ॒గ్నిం భువ॑నాయ దే॒వా వై॑శ్వాన॒రం కే॒తుమహ్నా॑మకృణ్వన్ . ఆ యస్త॒తానో॒షసో॑ విభా॒తీరపో॑ ఊర్ణోతి॒ తమో॑ అ॒ర్చిషా॒ యన్ .. 10.088.12, 8.4.012.02

వై॒శ్వా॒న॒రం క॒వయో॑ య॒జ్ఞియా॑సో॒ఽగ్నిం దే॒వా అ॑జనయన్నజు॒ర్యం . నక్ష॑త్రం ప్ర॒త్నమమి॑నచ్చరి॒ష్ణు య॒క్షస్యాధ్య॑క్షం తవి॒షం బృ॒హంతం॑ .. 10.088.13, 8.4.012.03

వై॒శ్వా॒న॒రం వి॒శ్వహా॑ దీది॒వాంసం॒ మంత్రై॑ర॒గ్నిం క॒విమచ్ఛా॑ వదామః . యో మ॑హి॒మ్నా ప॑రిబ॒భూవో॒ర్వీ ఉ॒తావస్తా॑దు॒త దే॒వః ప॒రస్తా॑త్ .. 10.088.14, 8.4.012.04

ద్వే స్రు॒తీ అ॑శృణవం పితౄ॒ణామ॒హం దే॒వానా॑ము॒త మర్త్యా॑నాం . తాభ్యా॑మి॒దం విశ్వ॒మేజ॒త్సమే॑తి॒ యదం॑త॒రా పి॒తరం॑ మా॒తరం॑ చ .. 10.088.15, 8.4.012.05

ద్వే స॑మీ॒చీ బి॑భృత॒శ్చరం॑తం శీర్ష॒తో జా॒తం మన॑సా॒ విమృ॑ష్టం . స ప్ర॒త్యఙ్విశ్వా॒ భువ॑నాని తస్థా॒వప్ర॑యుచ్ఛంత॒రణి॒ర్భ్రాజ॑మానః .. 10.088.16, 8.4.013.01

యత్రా॒ వదే॑తే॒ అవ॑రః॒ పర॑శ్చ యజ్ఞ॒న్యోః॑ కత॒రో నౌ॒ వి వే॑ద . ఆ శే॑కు॒రిత్స॑ధ॒మాదం॒ సఖా॑యో॒ నక్షం॑త య॒జ్ఞం క ఇ॒దం వి వో॑చత్ .. 10.088.17, 8.4.013.02

కత్య॒గ్నయః॒ కతి॒ సూర్యా॑సః॒ కత్యు॒షాసః॒ కత్యు॑ స్వి॒దాపః॑ . నోప॒స్పిజం॑ వః పితరో వదామి పృ॒చ్ఛామి॑ వః కవయో వి॒ద్మనే॒ కం .. 10.088.18, 8.4.013.03

యా॒వ॒న్మా॒త్రము॒షసో॒ న ప్రతీ॑కం సుప॒ర్ణ్యో॒3॒॑ వస॑తే మాతరిశ్వః . తావ॑ద్దధా॒త్యుప॑ య॒జ్ఞమా॒యన్బ్రా॑హ్మ॒ణో హోతు॒రవ॑రో ని॒షీద॑న్ .. 10.088.19, 8.4.013.04

98. వసూరుద్రా పురుమంతూ ఇతి సూక్తం

వసూరుద్రాఇతి షడృచస్య సూక్తస్యౌచథ్యోదీర్ఘతమాఅశ్వినౌత్రిష్టుబంత్యానుష్టుప్ .

వసూ॑ రు॒ద్రా పు॑రు॒మంతూ॑ వృ॒ధంతా॑ దశ॒స్యతం॑ నో వృషణావ॒భిష్టౌ॑ . దస్రా॑ హ॒ యద్రేక్ణ॑ ఔచ॒థ్యో వాం॒ ప్ర యత్స॒స్రాథే॒ అక॑వాభిరూ॒తీ .. 1.158.01, 2.3.1.1

కో వాం॑ దాశత్సుమ॒తయే॑ చిద॒స్యై వసూ॒ యద్ధేథే॒ నమ॑సా ప॒దే గోః . జి॒గృ॒తమ॒స్మే రే॒వతీః॒ పురం॑ధీః కామ॒ప్రేణే॑వ॒ మన॑సా॒ చరం॑తా .. 1.158.02, 2.3.1.2

యు॒క్తో హ॒ యద్వాం॑ తౌ॒గ్ర్యాయ॑ పే॒రుర్వి మధ్యే॒ అర్ణ॑సో॒ ధాయి॑ ప॒జ్రః . ఉప॑ వా॒మవః॑ శర॒ణం గ॑మేయం॒ శూరో॒ నాజ్మ॑ ప॒తయ॑ద్భి॒రేవైః॑ .. 1.158.03, 2.3.1.3

ఉప॑స్తుతిరౌచ॒థ్యము॑రుష్యే॒న్మా మామి॒మే ప॑త॒త్రిణీ॒ వి దు॑గ్ధాం . మా మామేధో॒ దశ॑తయశ్చి॒తో ధా॒క్ప్ర యద్వాం॑ బ॒ద్ధస్త్మని॒ ఖాద॑తి॒ క్షాం .. 1.158.04, 2.3.1.4

న మా॑ గరన్న॒ద్యో॑ మా॒తృత॑మా దా॒సా యదీం॒ సుస॑ముబ్ధమ॒వాధుః॑ . శిరో॒ యద॑స్య త్రైత॒నో వి॒తక్ష॑త్స్వ॒యం దా॒స ఉరో॒ అంసా॒వపి॑ గ్ధ .. 1.158.05, 2.3.1.5

దీ॒ర్ఘత॑మా మామతే॒యో జు॑జు॒ర్వాంద॑శ॒మే యు॒గే . అ॒పామర్థం॑ య॒తీనాం॑ బ్ర॒హ్మా భ॑వతి॒ సార॑థిః .. 1.158.06, 2.3.1.6

99. పవిత్రం తే ఇతి సూక్తం

పవిత్రంతఇతి పంచర్చస్య సూక్తస్యాంగిరసః పవిత్రః పవమానః సోమోజగతీ .

ప॒విత్రం॑ తే॒ విత॑తం బ్రహ్మణస్పతే ప్ర॒భుర్గాత్రా॑ణి॒ పర్యే॑షి వి॒శ్వతః॑ . అత॑ప్తతనూ॒ర్న తదా॒మో అ॑శ్నుతే శృ॒తాస॒ ఇద్వహం॑త॒స్తత్సమా॑శత .. 9.083.01, 7.3.8.1

తపో॑ష్ప॒విత్రం॒ విత॑తం ది॒వస్ప॒దే శోచం॑తో అస్య॒ తంత॑వో॒ వ్య॑స్థిరన్ . అవం॑త్యస్య పవీ॒తార॑మా॒శవో॑ ది॒వస్పృ॒ష్ఠమధి॑ తిష్ఠంతి॒ చేత॑సా .. 9.083.02, 7.3.8.2

అరూ॑రుచదు॒షసః॒ పృశ్ని॑రగ్రి॒య ఉ॒క్షా బి॑భర్తి॒ భువ॑నాని వాజ॒యుః . మా॒యా॒వినో॑ మమిరే అస్య మా॒యయా॑ నృ॒చక్ష॑సః పి॒తరో॒ గర్భ॒మా ద॑ధుః .. 9.083.03, 7.3.8.3

గం॒ధ॒ర్వ ఇ॒త్థా ప॒దమ॑స్య రక్షతి॒ పాతి॑ దే॒వానాం॒ జని॑మా॒న్యద్భు॑తః . గృ॒భ్ణాతి॑ రి॒పుం ని॒ధయా॑ ని॒ధాప॑తిః సు॒కృత్త॑మా॒ మధు॑నో భ॒క్షమా॑శత .. 9.083.04, 7.3.8.4

హ॒విర్హ॑విష్మో॒ మహి॒ సద్మ॒ దైవ్యం॒ నభో॒ వసా॑నః॒ పరి॑ యాస్యధ్వ॒రం . రాజా॑ ప॒విత్ర॑రథో॒ వాజ॒మారు॑హః స॒హస్ర॑భృష్టిర్జయసి॒ శ్రవో॑ బృ॒హత్ .. 9.083.05, 7.3.8.5

100. ఉతదేవా అవహితమితి సూక్తం

ఉతేతి సప్తర్చస్య సూక్తస్య భరద్వాజః కశ్యపోగౌతమోత్రిర్విశ్వామిత్రోజమదగ్నిర్వసిష్ఠ ఇతిక్రమేణైకర్చాఋషయో విశ్వేదేవా అనుష్టుప్ (భేదపక్షే-దేవాః 1 వాతః 3 విశ్వేదేవాః 1 ఆపః 2 ఏవం 7) .

ఉ॒త దే॑వా॒ అవ॑హితం॒ దేవా॒ ఉన్న॑యథా॒ పునః॑ . ఉ॒తాగ॑శ్చ॒క్రుషం॑ దేవా॒ దేవా॑ జీ॒వయ॑థా॒ పునః॑ .. 10.137.01, 8.7.025.01

ద్వావి॒మౌ వాతౌ॑ వాత॒ ఆ సింధో॒రా ప॑రా॒వతః॑ . దక్షం॑ తే అ॒న్య ఆ వా॑తు॒ పరా॒న్యో వా॑తు॒ యద్రపః॑ .. 10.137.02, 8.7.025.02

ఆ వా॑త వాహి భేష॒జం వి వా॑త వాహి॒ యద్రపః॑ . త్వం హి వి॒శ్వభే॑షజో దే॒వానాం॑ దూ॒త ఈయ॑సే .. 10.137.03, 8.7.025.03

ఆ త్వా॑గమం॒ శంతా॑తిభి॒రథో॑ అరి॒ష్టతా॑తిభిః . దక్షం॑ తే భ॒ద్రమాభా॑ర్షం॒ పరా॒ యక్ష్మం॑ సువామి తే .. 10.137.04, 8.7.025.04

త్రాయం॑తామి॒హ దే॒వాస్త్రాయ॑తాం మ॒రుతాం॑ గ॒ణః . త్రాయం॑తాం॒ విశ్వా॑ భూ॒తాని॒ యథా॒యమ॑ర॒పా అస॑త్ .. 10.137.05, 8.7.025.05

ఆప॒ ఇద్వా ఉ॑ భేష॒జీరాపో॑ అమీవ॒చాత॑నీః . ఆపః॒ సర్వ॑స్య భేష॒జీస్తాస్తే॑ కృణ్వంతు భేష॒జం .. 10.137.06, 8.7.025.06

హస్తా॑భ్యాం॒ దశ॑శాఖాభ్యాం జి॒హ్వా వా॒చః పు॑రోగ॒వీ . అ॒నా॒మ॒యి॒త్నుభ్యాం॑ త్వా॒ తాభ్యాం॒ త్వోప॑ స్పృశామసి .. 10.137.07, 8.7.025.07

101. నక్షత్ర సూక్తం (నక్షత్రదేవతామంత్రాః)

[1] అశ్వినీ

స॒త్యమిద్వా ఉ॑ అశ్వినా యు॒వామా॑హుర్మయో॒భువా॑ . తా యామ॑న్యామ॒హూత॑మా॒ యామ॒న్నా మృ॑ళ॒యత్త॑మా .. 5.073.09, 4.4.012.04 {ఆత్రేయః పౌరః . అశ్వినౌ . అనుష్టుప్}

ఇ॒మా బ్రహ్మా॑ణి॒ వర్ధ॑నా॒శ్విభ్యాం॑ సంతు॒ శంత॑మా . యా తక్షా॑మ॒ రథాఀ॑ ఇ॒వావో॑చామ బృ॒హన్నమః॑ .. 5.073.10, 4.4.012.05 {ఆత్రేయః పౌరః . అశ్వినౌ . అనుష్టుప్}

అశ్వి॑నా వ॒ర్తిర॒స్మదా గోమ॑ద్దస్రా॒ హిర॑ణ్యవత్ . అ॒ర్వాగ్రథం॒ సమ॑నసా॒ ని య॑చ్ఛతం .. 1.092.16, 1.6.027.01 {రహూగణో గోతమః . అశ్వినౌ . ఉష్ణిక్}

[2] భరణీ

య॒మాయ॑ ఘృ॒తవ॑ద్ధ॒విర్జు॒హోత॒ ప్ర చ॑ తిష్ఠత . స నో॑ దే॒వేష్వా య॑మద్దీ॒ర్ఘమాయుః॒ ప్ర జీ॒వసే॑ .. 10.014.14, 7.6.016.04 {వైవస్వతో యమః . యమః . అనుష్టుప్}

య॒మాయ॒ మధు॑మత్తమం॒ రాజ్ఞే॑ హ॒వ్యం జు॑హోతన . ఇ॒దం నమ॒ ఋషి॑భ్యః పూర్వ॒జేభ్యః॒ పూర్వే॑భ్యః పథి॒కృద్భ్యః॑ .. 10.014.15, 7.6.016.05 {వైవస్వతో యమః . యమః . బృహతీ}

య॒మాయ॒ సోమం॑ సునుత య॒మాయ॑ జుహుతా హ॒విః . య॒మం హ॑ య॒జ్ఞో గ॑చ్ఛత్య॒గ్నిదూ॑తో॒ అరం॑కృతః .. 10.014.13, 7.6.016.03 {వైవస్వతో యమః . యమః . అనుష్టుప్}

[3] కృత్తికా

ఉ॒త నో॒ బ్రహ్మ॑న్నవిష ఉ॒క్థేషు॑ దేవ॒హూత॑మః . శం నః॑ శోచా మ॒రుద్వృ॒ధోఽగ్నే॑ సహస్ర॒సాత॑మః .. 3.013.06, 3.1.013.06 {వైశ్వామిత్ర ఋషభః . అగ్నిః . అనుష్టుప్}

నూ నో॑ రాస్వ స॒హస్ర॑వత్తో॒కవ॑త్పుష్టి॒మద్వసు॑ . ద్యు॒మద॑గ్నే సు॒వీర్యం॒ వర్షి॑ష్ఠ॒మను॑పక్షితం .. 3.013.07, 3.1.013.07 {వైశ్వామిత్ర ఋషభః . అగ్నిః . అనుష్టుప్}

అ॒గ్నిస్తు॒విశ్ర॑వస్తమం తు॒విబ్ర॑హ్మాణముత్త॒మం . అ॒తూర్తం॑ శ్రావ॒యత్ప॑తిం పు॒త్రం ద॑దాతి దా॒శుషే॑ .. 5.025.05, 4.1.017.05 {ఆత్రేయో వసూయవః . అగ్నిః . అనుష్టుప్}

[4] రోహిణీ

స ఇత్క్షే॑తి॒ సుధి॑త॒ ఓక॑సి॒ స్వే తస్మా॒ ఇళా॑ పిన్వతే విశ్వ॒దానీం॑ . తస్మై॒ విశః॑ స్వ॒యమే॒వా న॑మంతే॒ యస్మి॑న్బ్ర॒హ్మా రాజ॑ని॒ పూర్వ॒ ఏతి॑ .. 4.050.08, 3.7.027.03 {గౌతమో వామదేవః . బృహస్పతిః . త్రిష్టుప్}

అప్ర॑తీతో జయతి॒ సం ధనా॑ని॒ ప్రతి॑జన్యాన్యు॒త యా సజ॑న్యా . అ॒వ॒స్యవే॒ యో వరి॑వః కృ॒ణోతి॑ బ్ర॒హ్మణే॒ రాజా॒ తమ॑వంతి దే॒వాః .. 4.050.09, 3.7.027.04 {గౌతమో వామదేవః . బృహస్పతిః . త్రిష్టుప్}

ప్రజా॑పతే॒ న త్వదే॒తాన్య॒న్యో విశ్వా॑ జా॒తాని॒ పరి॒ తా బ॑భూవ . యత్కా॑మాస్తే జుహు॒మస్తన్నో॑ అస్తు వ॒యం స్యా॑మ॒ పత॑యో రయీ॒ణాం .. 10.121.10, 8.7.4.5 {ప్రాజాపత్యో హిరణ్యగర్భః . ప్రజాపతి . త్రిష్టుప్}

[5] మృగశిర

యా తే॒ ధామా॑ని హ॒విషా॒ యజం॑తి॒ తా తే॒ విశ్వా॑ పరి॒భూర॑స్తు య॒జ్ఞం . గ॒య॒స్ఫానః॑ ప్ర॒తర॑ణః సు॒వీరోఽవీ॑రహా॒ ప్ర చ॑రా సోమ॒ దుర్యా॑న్ .. 1.091.19, 1.6.022.04 {రహూగణో గోతమః . సోమః . త్రిష్టుప్}

సోమో॑ ధే॒నుం సోమో॒ అర్వం॑తమా॒శుం సోమో॑ వీ॒రం క॑ర్మ॒ణ్యం॑ దదాతి . సా॒ద॒న్యం॑ విద॒థ్యం॑ స॒భేయం॑ పితృ॒శ్రవ॑ణం॒ యో దదా॑శదస్మై .. 1.091.20, 1.6.022.05 {రహూగణో గోతమః . సోమః . త్రిష్టుప్}

[6] ఆర్ద్రా

ఇ॒మా రు॒ద్రాయ॑ త॒వసే॑ కప॒ర్దినే॑ క్ష॒యద్వీ॑రాయ॒ ప్ర భ॑రామహే మ॒తీః . యథా॒ శమస॑ద్ద్వి॒పదే॒ చతు॑ష్పదే॒ విశ్వం॑ పు॒ష్టం గ్రామే॑ అ॒స్మిన్న॑నాతు॒రం .. 1.114.01, 1.8.5.1 {కుత్సః . రుద్రః . జగతీ}

మృ॒ళా నో॑ రుద్రో॒త నో॒ మయ॑స్కృధి క్ష॒యద్వీ॑రాయ॒ నమ॑సా విధేమ తే . యచ్ఛం చ॒ యోశ్చ॒ మను॑రాయే॒జే పి॒తా తద॑శ్యామ॒ తవ॑ రుద్ర॒ ప్రణీ॑తిషు .. 1.114.02, 1.8.5.2 {కుత్సః . రుద్రః . జగతీ}

[7] పునర్వసూ

భూర్జ॑జ్ఞ ఉత్తా॒నప॑దో భు॒వ ఆశా॑ అజాయంత . అది॑తే॒ర్దక్షో॑ అజాయత॒ దక్షా॒ద్వది॑తిః॒ పరి॑ .. 10.072.04, 8.3.1.4 {లౌక్యో బృహస్పతిః . దేవాః . అనుష్టుప్}

అది॑తి॒ర్హ్యజ॑నిష్ట॒ దక్ష॒ యా దు॑హి॒తా తవ॑ . తాం దే॒వా అన్వ॑జాయంత భ॒ద్రా అ॒మృత॑బంధవః .. 10.072.05, 8.3.1.5 {లౌక్యో బృహస్పతిః . దేవాః . అనుష్టుప్}

అది॑తిర్నో॒ దివా॑ ప॒శుమది॑తి॒ర్నక్త॒మద్వ॑యాః . అది॑తిః పా॒త్వంహ॑సః స॒దావృ॑ధా .. 8.018.06, 6.1.026.01 {కాణ్వః ఇరింబిఠిః . అదితిః . ఉష్ణిక్}

[8] పుష్యమి

ఏ॒వా పి॒త్రే వి॒శ్వదే॑వాయ॒ వృష్ణే॑ య॒జ్ఞైర్వి॑ధేమ॒ నమ॑సా హ॒విర్భిః॑ . బృహ॑స్పతే సుప్ర॒జా వీ॒రవం॑తో వ॒యం స్యా॑మ॒ పత॑యో రయీ॒ణాం .. 4.050.06, 3.7.027.01 {గౌతమో వామదేవః . బృహస్పతిః . త్రిష్టుప్}

స ఇద్రాజా॒ ప్రతి॑జన్యాని॒ విశ్వా॒ శుష్మే॑ణ తస్థావ॒భి వీ॒ర్యే॑ణ . బృహ॒స్పతిం॒ యః సుభృ॑తం బి॒భర్తి॑ వల్గూ॒యతి॒ వంద॑తే పూర్వ॒భాజం॑ .. 4.050.07, 3.7.027.02 {గౌతమో వామదేవః . బృహస్పతిః . త్రిష్టుప్}

బృహ॑స్పతే॒ అతి॒ యద॒ర్యో అర్హా॑ద్ద్యు॒మద్వి॒భాతి॒ క్రతు॑మ॒జ్జనే॑షు . యద్దీ॒దయ॒చ్ఛవ॑స ఋతప్రజాత॒ తద॒స్మాసు॒ ద్రవి॑ణం ధేహి చి॒త్రం .. 2.023.15, 2.6.031.05 {శౌనకో గృత్సమదః . బృహస్పతిః . త్రిష్టుప్}

[9] ఆశ్లేషా

స్వ॒ప్న స్వ॒ప్నాధి॒కర॑ణే॒- సర్వ॒.న్నిష్వా॑పయా॒ జనం॑. ఆ సూర్య॑ మ॒న్యా.న్త్స్వా॒పయా॒- వ్యు॑1(ఉ॒)ష.ఞ్జా॑గ్రియా. మ॒హం..

కా॒ళి॒కో నా॑మ స॒ర్పో॒- న॒వనా॑గ. స॒హస్ర॑బలః. య॒ము॒న॒హ్ర॒దే హ॑ సో జా॒తో॒3(ఓ॒)- యో నా॑రాయణ॒వాహ॑నః..

నమో॑ అస్తు స॒ర్పేభ్యో॒- యే కే చ॑ పృథి॒వీ. మను॑. యే అం॒తరి॑క్షే॒ యే ది॒వి- తేభ్య॑. స్స॒ర్పేభ్యో॒ నమః॑..

[10] మఘా

త్వమ॑గ్న ఈళి॒తో జా॑తవే॒దోఽవా॑డ్ఢ॒వ్యాని॑ సుర॒భీణి॑ కృ॒త్వీ . ప్రాదాః॑ పి॒తృభ్యః॑ స్వ॒ధయా॒ తే అ॑క్షన్న॒ద్ధి త్వం దే॑వ॒ ప్రయ॑తా హ॒వీంషి॑ .. 10.015.12, 7.6.019.02 {యామాయనః శంఖః . పితరః . త్రిష్టుప్}

యే చే॒హ పి॒తరో॒ యే చ॒ నేహ యాఀశ్చ॑ వి॒ద్మ యాఀ ఉ॑ చ॒ న ప్ర॑వి॒ద్మ . త్వం వే॑త్థ॒ యతి॒ తే జా॑తవేదః స్వ॒ధాభి॑ర్య॒జ్ఞం సుకృ॑తం జుషస్వ .. 10.015.13, 7.6.019.03 {యామాయనః శంఖః . పితరః . త్రిష్టుప్}

ఆహం పి॒తౄంత్సు॑వి॒దత్రాఀ॑ అవిత్సి॒ నపా॑తం చ వి॒క్రమ॑ణం చ॒ విష్ణోః॑ . బ॒ర్హి॒షదో॒ యే స్వ॒ధయా॑ సు॒తస్య॒ భజం॑త పి॒త్వస్త ఇ॒హాగ॑మిష్ఠాః .. 10.015.03, 7.6.017.03 {యామాయనః శంఖః . పితరః . త్రిష్టుప్}

[11] పూర్వ ఫల్గునీ

ఉ॒తేదానీం॒ భగ॑వంతః స్యామో॒త ప్ర॑పి॒త్వ ఉ॒త మధ్యే॒ అహ్నాం॑ . ఉ॒తోది॑తా మఘవం॒త్సూర్య॑స్య వ॒యం దే॒వానాం॑ సుమ॒తౌ స్యా॑మ .. 7.041.04, 5.4.8.4 {మైత్రావరుణిర్వసిష్ఠః . భగః . త్రిష్టుప్}

భగ॑ ఏ॒వ భగ॑వాఀ అస్తు దేవా॒స్తేన॑ వ॒యం భగ॑వంతః స్యామ . తం త్వా॑ భగ॒ సర్వ॒ ఇజ్జో॑హవీతి॒ స నో॑ భగ పురఏ॒తా భ॑వే॒హ .. 7.041.05, 5.4.8.5 {మైత్రావరుణిర్వసిష్ఠః . భగః . త్రిష్టుప్}

అ॒ర్య॒మా ణో॒ అది॑తిర్య॒జ్ఞియా॒సోఽద॑బ్ధాని॒ వరు॑ణస్య వ్ర॒తాని॑ . యు॒యోత॑ నో అనప॒త్యాని॒ గంతోః॑ ప్ర॒జావా॑న్నః పశు॒మాఀ అ॑స్తు గా॒తుః .. 3.054.18, 3.3.027.03 {వైశ్వామిత్రో ప్రజాపతిః . విశ్వదేవాః . త్రిష్టుప్}

[12] ఉత్తరఫల్గూనీ

త్వమ॑గ్నే॒ వరు॑ణో॒ జాయ॑సే॒ యత్త్వం మి॒త్రో భ॑వసి॒ యత్సమి॑ద్ధః . త్వే విశ్వే॑ సహసస్పుత్ర దే॒వాస్త్వమింద్రో॑ దా॒శుషే॒ మర్త్యా॑య .. 5.003.01, 3.8.016.01 {ఆత్రేయో వసుశ్రుతః . అగ్నిః . విరాట్}

త్వమ॑ర్య॒మా భ॑వసి॒ యత్క॒నీనాం॒ నామ॑ స్వధావ॒న్గుహ్యం॑ బిభర్షి . అం॒జంతి॑ మి॒త్రం సుధి॑తం॒ న గోభి॒ర్యద్దంప॑తీ॒ సమ॑నసా కృ॒ణోషి॑ .. 5.003.02, 3.8.016.02 {ఆత్రేయో వసుశ్రుతః . అగ్నిః . త్రిష్టుప్}

[13] హస్త

శం నో॑ భవ॒ చక్ష॑సా॒ శం నో॒ అహ్నా॒ శం భా॒నునా॒ శం హి॒మా శం ఘృ॒ణేన॑ . యథా॒ శమధ్వం॒ఛమస॑ద్దురో॒ణే తత్సూ॑ర్య॒ ద్రవి॑ణం ధేహి చి॒త్రం .. 10.037.10, 7.8.013.04 {సౌర్యోభితపాః . సూర్యః . త్రిష్టుప్}

అ॒స్మాకం॑ దేవా ఉ॒భయా॑య॒ జన్మ॑నే॒ శర్మ॑ యచ్ఛత ద్వి॒పదే॒ చతు॑ష్పదే . అ॒దత్పిబ॑దూ॒ర్జయ॑మాన॒మాశి॑తం॒ తద॒స్మే శం యోర॑ర॒పో ద॑ధాతన .. 10.037.11, 7.8.013.05 {సౌర్యోభితపాః . సూర్యః . జగతీ}

ఉదు॒ త్యం జా॒తవే॑దసం దే॒వం వ॑హంతి కే॒తవః॑ . దృ॒శే విశ్వా॑య॒ సూర్యం॑ .. 1.050.01, 1.4.7.1 {కాణ్వః ప్రస్కణ్వః . సూర్యః . గాయత్రీ}

[14] చిత్త

ప్రతి॑ నః॒ స్తోమం॒ త్వష్టా॑ జుషేత॒ స్యాద॒స్మే అ॒రమ॑తిర్వసూ॒యుః .. {మైత్రావరుణిర్వసిష్ఠః . విశ్వదేవాః . ద్విపదావిరాట్} 7.034.21, 5.3.027.01

తా నో॑ రాసన్రాతి॒షాచో॒ వసూ॒న్యా రోద॑సీ వరుణా॒నీ శృ॑ణోతు . వరూ॑త్రీభిః సుశర॒ణో నో॑ అస్తు॒ త్వష్టా॑ సు॒దత్రో॒ వి ద॑ధాతు॒ రాయః॑ .. 7.034.22, 5.3.027.02 {మైత్రావరుణిర్వసిష్ఠః . విశ్వదేవాః . త్రిష్టుప్}

చి॒త్రం దే॒వానా॒ముద॑గా॒దనీ॑కం॒ చక్షు॑ర్మి॒త్రస్య॒ వరు॑ణస్యా॒గ్నేః . ఆప్రా॒ ద్యావా॑పృథి॒వీ అం॒తరి॑క్షం॒ సూర్య॑ ఆ॒త్మా జగ॑తస్త॒స్థుష॑శ్చ .. 1.115.01, 1.8.7.1 {కుత్సః . సూర్యః . త్రిష్టుప్}

[15] స్వాతీ

వాయో॑ శు॒క్రో అ॑యామి తే॒ మధ్వో॒ అగ్రం॒ దివి॑ష్టిషు . ఆ యా॑హి॒ సోమ॑పీతయే స్పా॒ర్హో దే॑వ ని॒యుత్వ॑తా .. 4.047.01, 3.7.023.01 {గౌతమో వామదేవః . వాయుః . అనుష్టుప్}

ఇంద్ర॑శ్చ వాయవేషాం॒ సోమా॑నాం పీ॒తిమ॑ర్హథః . యు॒వాం హి యంతీంద॑వో ని॒మ్నమాపో॒ న స॒ధ్ర్య॑క్ .. 4.047.02, 3.7.023.02 {గౌతమో వామదేవః . ఇంద్రవాయూ . అనుష్టుప్}

వాయ॒వా యా॑హి దర్శతే॒మే సోమా॒ అరం॑కృతాః . తేషాం॑ పాహి శ్రు॒ధీ హవం॑ .. 1.002.01, 1.1.3.1 {వైశ్వామిత్రో మధుచ్ఛందాః . వాయుః . గాయత్రీ}

[16] విశాఖా

ఇంద్రా॑గ్నీ అ॒పాది॒యం పూర్వాగా॑త్ప॒ద్వతీ॑భ్యః . హి॒త్వీ శిరో॑ జి॒హ్వయా॒ వావ॑ద॒చ్చర॑త్త్రిం॒శత్ప॒దా న్య॑క్రమీత్ .. 6.059.06, 4.8.026.01 {బార్హస్పత్యో భరద్వాజః . ఇంద్రాగ్నీ . బృహతీ}

ఇంద్రా॑గ్నీ॒ ఆ హి త॑న్వ॒తే నరో॒ ధన్వా॑ని బా॒హ్వోః . మా నో॑ అ॒స్మిన్మ॑హాధ॒నే పరా॑ వర్క్తం॒ గవి॑ష్టిషు .. 6.059.07, 4.8.026.02 {బార్హస్పత్యో భరద్వాజః . ఇంద్రాగ్నీ . అనుష్టుప్}

ఇంద్రా॑గ్నీ॒ ఆ గ॑తం సు॒తం గీ॒ర్భిర్నభో॒ వరే॑ణ్యం . అ॒స్య పా॑తం ధి॒యేషి॒తా .. 3.012.01, 3.1.011.01 {గాథినో విశ్వామిత్రః . ఇంద్రాగ్నీ . గాయత్రీ}

[17] అనూరాధా

అ॒యం మి॒త్రో న॑మ॒స్యః॑ సు॒శేవో॒ రాజా॑ సుక్ష॒త్రో అ॑జనిష్ట వే॒ధాః . తస్య॑ వ॒యం సు॑మ॒తౌ య॒జ్ఞియ॒స్యాపి॑ భ॒ద్రే సౌ॑మన॒సే స్యా॑మ .. 3.059.04, 3.4.5.4 {గాథినో విశ్వామిత్రః . మిత్రః . త్రిష్టుప్}

మ॒హాఀ ఆ॑ది॒త్యో నమ॑సోప॒సద్యో॑ యాత॒యజ్జ॑నో గృణ॒తే సు॒శేవః॑ . తస్మా॑ ఏ॒తత్పన్య॑తమాయ॒ జుష్ట॑మ॒గ్నౌ మి॒త్రాయ॑ హ॒విరా జు॑హోత .. 3.059.05, 3.4.5.5 {గాథినో విశ్వామిత్రః . మిత్రః . త్రిష్టుప్}

మి॒త్రో జనా॑న్యాతయతి బ్రువా॒ణో మి॒త్రో దా॑ధార పృథి॒వీము॒త ద్యాం . మి॒త్రః కృ॒ష్టీరని॑మిషా॒భి చ॑ష్టే మి॒త్రాయ॑ హ॒వ్యం ఘృ॒తవ॑జ్జుహోత .. 3.059.01, 3.4.5.1 {గాథినో విశ్వామిత్రః . మిత్రః . త్రిష్టుప్}

[18] జ్యేష్ఠా

పిబా॒ సోమ॑మ॒భి యము॑గ్ర॒ తర్ద॑ ఊ॒ర్వం గవ్యం॒ మహి॑ గృణా॒న ఇం॑ద్ర . వి యో ధృ॑ష్ణో॒ వధి॑షో వజ్రహస్త॒ విశ్వా॑ వృ॒త్రమ॑మి॒త్రియా॒ శవో॑భిః .. 6.017.01, 4.6.1.1 {బార్హస్పత్యో భరద్వాజః . ఇంద్రః . త్రిష్టుప్}

స ఈం॑ పాహి॒ య ఋ॑జీ॒షీ తరు॑త్రో॒ యః శిప్ర॑వాన్వృష॒భో యో మ॑తీ॒నాం . యో గో॑త్ర॒భిద్వ॑జ్ర॒భృద్యో హ॑రి॒ష్ఠాః స ఇం॑ద్ర చి॒త్రాఀ అ॒భి తృం॑ధి॒ వాజా॑న్ .. 6.017.02, 4.6.1.2 {బార్హస్పత్యో భరద్వాజః . ఇంద్రః . త్రిష్టుప్}

ఇంద్ర॒ శ్రేష్ఠా॑ని॒ ద్రవి॑ణాని ధేహి॒ చిత్తిం॒ దక్ష॑స్య సుభగ॒త్వమ॒స్మే . పోషం॑ రయీ॒ణామరి॑ష్టిం త॒నూనాం॑ స్వా॒ద్మానం॑ వా॒చః సు॑దిన॒త్వమహ్నాం॑ .. 2.021.06, 2.6.027.06 {శౌనకో గృత్సమదః . ఇంద్రః . త్రిష్టుప్}

[19] మూల

ప్ర తా॒ర్యాయుః॑ ప్రత॒రం నవీ॑యః॒ స్థాతా॑రేవ॒ క్రతు॑మతా॒ రథ॑స్య . అధ॒ చ్యవా॑న॒ ఉత్త॑వీ॒త్యర్థం॑ పరాత॒రం సు నిర్ఋ॑తిర్జిహీతాం .. 10.059.01, 8.1.022.01 {గౌపాయనా బంధ్వాదయః . నిరృతిః . త్రిష్టుప్}

సామ॒న్ను రా॒యే ని॑ధి॒మన్న్వన్నం॒ కరా॑మహే॒ సు పు॑రు॒ధ శ్రవాం॑సి . తా నో॒ విశ్వా॑ని జరి॒తా మ॑మత్తు పరాత॒రం సు నిర్ఋ॑తిర్జిహీతాం .. 10.059.02, 8.1.022.02 {గౌపాయనా బంధ్వాదయః . నిరృతిః . త్రిష్టుప్}

మో షు ణః॒ పరా॑పరా॒ నిర్ఋ॑తిర్దు॒ర్హణా॑ వధీత్ . ప॒దీ॒ష్ట తృష్ణ॑యా స॒హ .. 1.038.06, 1.3.016.01 {ఘౌరః కణ్వః . మరుతః . గాయత్రీ}

[20] పూర్వాషాఢా

ఇ॒దమా॑పః॒ ప్ర వ॑హత॒ యత్కిం చ॑ దురి॒తం మయి॑ . యద్వా॒హమ॑భిదు॒ద్రోహ॒ యద్వా॑ శే॒ప ఉ॒తానృ॑తం .. 10.009.08, 7.6.5.8 {ఆంబరీషః సింధుద్వీపః . ఆపః . అనుష్టుప్}

ఆపో॑ అ॒ద్యాన్వ॑చారిషం॒ రసే॑న॒ సమ॑గస్మహి . పయ॑స్వానగ్న॒ ఆ గ॑హి॒ తం మా॒ సం సృ॑జ॒ వర్చ॑సా .. 10.009.09, 7.6.5.9 {ఆంబరీషః సింధుద్వీపః . ఆపః . అనుష్టుప్}

ఆపో॒ హి ష్ఠా మ॑యో॒భువ॒స్తా న॑ ఊ॒ర్జే ద॑ధాతన . మ॒హే రణా॑య॒ చక్ష॑సే .. 10.009.01, 7.6.5.1 {ఆంబరీషః సింధుద్వీపః . ఆపః . గాయత్రీ}

[21] ఉత్తరాషాఢా

దే॒వం వో॑ అ॒ద్య స॑వి॒తార॒మేషే॒ భగం॑ చ॒ రత్నం॑ వి॒భజం॑తమా॒యోః . ఆ వాం॑ నరా పురుభుజా వవృత్యాం ది॒వేది॑వే చిదశ్వినా సఖీ॒యన్ .. 5.049.01, 4.3.3.1 {ఆత్రేయః ప్రతిప్రభుః . విశ్వదేవాః . త్రిష్టుప్}

ప్రతి॑ ప్ర॒యాణ॒మసు॑రస్య వి॒ద్వాంత్సూ॒క్తైర్దే॒వం స॑వి॒తారం॑ దువస్య . ఉప॑ బ్రువీత॒ నమ॑సా విజా॒నంజ్యేష్ఠం॑ చ॒ రత్నం॑ వి॒భజం॑తమా॒యోః .. 5.049.02, 4.3.3.2 {ఆత్రేయః ప్రతిప్రభుః . విశ్వదేవాః . త్రిష్టుప్}

విశ్వే॑ దేవాః శృణు॒తేమం హవం॑ మే॒ యే అం॒తరి॑క్షే॒ య ఉప॒ ద్యవి॒ ష్ఠ . యే అ॑గ్నిజి॒హ్వా ఉ॒త వా॒ యజ॑త్రా ఆ॒సద్యా॒స్మిన్బ॒ర్హిషి॑ మాదయధ్వం .. 6.052.13, 4.8.016.03 {భారద్వాజ ఋజిశ్వా . విశ్వదేవాః . త్రిష్టుప్}

[22] శ్రవణా

ప్ర విష్ణ॑వే శూ॒షమే॑తు॒ మన్మ॑ గిరి॒క్షిత॑ ఉరుగా॒యాయ॒ వృష్ణే॑ . య ఇ॒దం దీ॒ర్ఘం ప్రయ॑తం స॒ధస్థ॒మేకో॑ విమ॒మే త్రి॒భిరిత్ప॒దేభిః॑ .. 1.154.03, 2.2.024.03 {ఔచథ్యో దీర్ఘతమాః . విష్ణుః . త్రిష్టుప్}

యస్య॒ త్రీ పూ॒ర్ణా మధు॑నా ప॒దాన్యక్షీ॑యమాణా స్వ॒ధయా॒ మదం॑తి . య ఉ॑ త్రి॒ధాతు॑ పృథి॒వీము॒త ద్యామేకో॑ దా॒ధార॒ భువ॑నాని॒ విశ్వా॑ .. 1.154.04, 2.2.024.04 {ఔచథ్యో దీర్ఘతమాః . విష్ణుః . త్రిష్టుప్}

వష॑ట్ తే విష్ణవా॒స ఆ కృ॑ణోమి॒ తన్మే॑ జుషస్వ శిపివిష్ట హ॒వ్యం . వర్ధం॑తు త్వా సుష్టు॒తయో॒ గిరో॑ మే యూ॒యం పా॑త స్వ॒స్తిభిః॒ సదా॑ నః .. 7.100.07, 5.6.025.07 {మైత్రావరుణిర్వసిష్ఠః . విష్ణుః . త్రిష్టుప్}

[23] ధనిష్ఠా

జని॑ష్ఠా ఉ॒గ్రః సహ॑సే తు॒రాయ॑ మం॒ద్ర ఓజి॑ష్ఠో బహు॒లాభి॑మానః . అవ॑ర్ధ॒న్నింద్రం॑ మ॒రుత॑శ్చి॒దత్ర॑ మా॒తా యద్వీ॒రం ద॒ధన॒ద్ధని॑ష్ఠా .. 10.073.01, 8.3.3.1 {శాక్త్యో గౌరివీతిః . ఇంద్రః . త్రిష్టుప్}

ద్రు॒హో నిష॑త్తా పృశ॒నీ చి॒దేవైః॑ పు॒రూ శంసే॑న వావృధు॒ష్ట ఇంద్రం॑ . అ॒భీవృ॑తేవ॒ తా మ॑హాప॒దేన॑ ధ్వాం॒తాత్ప్ర॑పి॒త్వాదుద॑రంత॒ గర్భాః॑ .. 10.073.02, 8.3.3.2 {శాక్త్యో గౌరివీతిః . ఇంద్రః . త్రిష్టుప్}

యథా॑ హ॒ త్యద్వ॑సవో గౌ॒ర్యం॑ చిత్ప॒ది షి॒తామముం॑చతా యజత్రాః . ఏ॒వో ష్వ1॒॑స్మన్ముం॑చతా॒ వ్యంహః॒ ప్ర తా॑ర్యగ్నే ప్రత॒రం న॒ ఆయుః॑ .. 4.012.06, 3.5.012.06 {గౌతమో వామదేవః . అగ్నిః . త్రిష్టుప్}

ఇ॒మం మే॑ వరుణ శ్రుధీ॒ హవ॑మ॒ద్యా చ॑ మృళయ . త్వామ॑వ॒స్యురా చ॑కే .. 1.025.19, 1.2.019.04 {ఆజీగర్తిః శునఃశేపః . వరుణః . గాయత్రీ}

[24] శతభిషం

అవ॑ తే॒ హేళో॑ వరుణ॒ నమో॑భి॒రవ॑ య॒జ్ఞేభి॑రీమహే హ॒విర్భిః॑ . క్షయ॑న్న॒స్మభ్య॑మసుర ప్రచేతా॒ రాజ॒న్నేనాం॑సి శిశ్రథః కృ॒తాని॑ .. 1.024.14, 1.2.015.04 {ఆజీగర్తిః శునఃశేపః స కృత్రిమో వైశ్వామిత్రో దేవరాతః . వరుణః . త్రిష్టుప్}

ఉదు॑త్త॒మం వ॑రుణ॒ పాశ॑మ॒స్మదవా॑ధ॒మం వి మ॑ధ్య॒మం శ్ర॑థాయ . అథా॑ వ॒యమా॑దిత్య వ్ర॒తే తవానా॑గసో॒ అది॑తయే స్యామ .. 1.024.15, 1.2.015.05 {ఆజీగర్తిః శునఃశేపః స కృత్రిమో వైశ్వామిత్రో దేవరాతః . వరుణః . త్రిష్టుప్}

స॒ము॒ద్రః సింధూ॒ రజో॑ అం॒తరి॑క్షమ॒జ ఏక॑పాత్తనయి॒త్నుర॑ర్ణ॒వః . అహి॑ర్బు॒ధ్న్యః॑ శృణవ॒ద్వచాం॑సి మే॒ విశ్వే॑ దే॒వాస॑ ఉ॒త సూ॒రయో॒ మమ॑ .. 10.066.11, 8.2.014.01 {వసుకర్ణో వాసుక్రః . విశ్వదేవాః . జగతీ}

[25] పూర్వాభాద్రా

ఉ॒త నోఽహి॑ర్బు॒ధ్న్యః॑ శృణోత్వ॒జ ఏక॑పాత్పృథి॒వీ స॑ము॒ద్రః . విశ్వే॑ దే॒వా ఋ॑తా॒వృధో॑ హువా॒నాః స్తు॒తా మంత్రాః॑ కవిశ॒స్తా అ॑వంతు .. 6.050.14, 4.8.010.04 {భారద్వాజ ఋజిశ్వా . విశ్వదేవాః . త్రిష్టుప్}

ఏ॒వా నపా॑తో॒ మమ॒ తస్య॑ ధీ॒భిర్భ॒రద్వా॑జా అ॒భ్య॑ర్చంత్య॒ర్కైః . గ్నా హు॒తాసో॒ వస॒వోఽధృ॑ష్టా॒ విశ్వే॑ స్తు॒తాసో॑ భూతా యజత్రాః .. 6.050.15, 4.8.010.05 {భారద్వాజ ఋజిశ్వా . విశ్వదేవాః . త్రిష్టుప్}

ఉ॒త నో॒ నక్త॑మ॒పాం వృ॑షణ్వసూ॒ సూర్యా॒మాసా॒ సద॑నాయ సధ॒న్యా॑ . సచా॒ యత్సాద్యే॑షా॒మహి॑ర్బు॒ధ్నేషు॑ బు॒ధ్న్యః॑ .. 10.093.05, 8.4.026.05 {పార్థ్యస్తాన్వః . విశ్వదేవాః . ప్రస్తార పంక్తి}

[26] ఉత్తరాభాద్రా

స॒జూర్దే॒వేభి॑ర॒పాం నపా॑తం॒ సఖా॑యం కృధ్వం శి॒వో నో॑ అస్తు .. {మైత్రావరుణిర్వసిష్ఠః . విశ్వదేవాః . ద్విపదావిరాట్} 7.034.15, 5.3.026.05

అ॒బ్జాము॒క్థైరహిం॑ గృణీషే బు॒ధ్నే న॒దీనాం॒ రజః॑సు॒ షీద॑న్ .. {మైత్రావరుణిర్వసిష్ఠః . అహ్నిః . ద్విపదావిరాట్} 7.034.16, 5.3.026.06

మా నోఽహి॑ర్బు॒ధ్న్యో॑ రి॒షే ధా॒న్మా య॒జ్ఞో అ॑స్య స్రిధదృతా॒యోః .. {మైత్రావరుణిర్వసిష్ఠః . అహిర్బుధ్న్యః . ద్విపదావిరాట్} 7.034.17, 5.3.026.07

పూ॒షా గా అన్వే॑తు నః పూ॒షా ర॑క్ష॒త్వర్వ॑తః . పూ॒షా వాజం॑ సనోతు నః .. 6.054.05, 4.8.019.05 {బార్హస్పత్యో భరద్వాజః . పూషా . గాయత్రీ}

[27] రేవతీ

యాస్తే॑ పూష॒న్నావో॑ అం॒తః స॑ము॒ద్రే హి॑ర॒ణ్యయీ॑రం॒తరి॑క్షే॒ చరం॑తి . తాభి॑ర్యాసి దూ॒త్యాం సూర్య॑స్య॒ కామే॑న కృత॒ శ్రవ॑ ఇ॒చ్ఛమా॑నః .. 6.058.03, 4.8.024.03 {బార్హస్పత్యో భరద్వాజః . పూషా . త్రిష్టుప్}

పూ॒షా సు॒బంధు॑ర్ది॒వ ఆ పృ॑థి॒వ్యా ఇ॒ళస్పతి॑ర్మ॒ఘవా॑ ద॒స్మవ॑ర్చాః . యం దే॒వాసో॒ అద॑దుః సూ॒ర్యాయై॒ కామే॑న కృ॒తం త॒వసం॒ స్వంచం॑ .. 6.058.04, 4.8.024.04 {బార్హస్పత్యో భరద్వాజః . పూషా . త్రిష్టుప్}

రే॒వతీ॑ర్నః సధ॒మాద॒ ఇంద్రే॑ సంతు తు॒వివా॑జాః . క్షు॒మంతో॒ యాభి॒ర్మదే॑మ .. 1.030.13, 1.2.030.03 {ఆజీగర్తిః శునఃశేపః . ఇంద్రః . గాయత్రీ}

[28] అభిజిత్

బ్రహ్మ॑ణా తే బ్రహ్మ॒యుజా॑ యునజ్మి॒ హరీ॒ సఖా॑యా సధ॒మాద॑ ఆ॒శూ . స్థి॒రం రథం॑ సు॒ఖమిం॑ద్రాధి॒తిష్ఠ॑న్ప్రజా॒నన్వి॒ద్వాఀ ఉప॑ యాహి॒ సోమం॑ .. 3.035.04, 3.2.017.04 {గాథినో విశ్వామిత్రః . ఇంద్రః . త్రిష్టుప్}

102. మండలాద్యంతమంత్రాః

అ॒గ్నిమీ॑ళే పు॒రోహి॑తం య॒జ్ఞస్య॑ దే॒వమృ॒త్విజం॑ . హోతా॑రం రత్న॒ధాత॑మం .. 1.001.01, 1.1.1.1 {వైశ్వామిత్రో మధుచ్ఛందాః . అగ్నిః . గాయత్రీ}

కు॒షుం॒భ॒కస్తద॑బ్రవీద్గి॒రేః ప్ర॑వర్తమాన॒కః . వృశ్చి॑కస్యార॒సం వి॒షమ॑ర॒సం వృ॑శ్చిక తే వి॒షం .. 1.191.16, 2.5.016.06 {మైత్రావరుణిరగస్త్యః . అప్తృణసూర్యాః . అనుష్టుప్}

త్వమ॑గ్నే॒ ద్యుభి॒స్త్వమా॑శుశు॒క్షణి॒స్త్వమ॒ద్భ్యస్త్వమశ్మ॑న॒స్పరి॑ . త్వం వనే॑భ్య॒స్త్వమోష॑ధీభ్య॒స్త్వం నృ॒ణాం నృ॑పతే జాయసే॒ శుచిః॑ .. 2.001.01, 2.5.017.01 {శౌనకో గృత్సమదః . అగ్నిః . జగతీ}

ఆ॒వదం॒స్త్వం శ॑కునే భ॒ద్రమా వ॑ద తూ॒ష్ణీమాసీ॑నః సుమ॒తిం చి॑కిద్ధి నః . యదు॒త్పత॒న్వద॑సి కర్క॒రిర్య॑థా బృ॒హద్వ॑దేమ వి॒దథే॑ సు॒వీరాః॑ .. 2.043.03, 2.8.012.03 {శౌనకో గృత్సమదః . శకుంతః (కపింజలరూపీంద్రః) . జగతీ}

సోమ॑స్య మా త॒వసం॒ వక్ష్య॑గ్నే॒ వహ్నిం॑ చకర్థ వి॒దథే॒ యజ॑ధ్యై . దే॒వాఀ అచ్ఛా॒ దీద్య॑ద్యుం॒జే అద్రిం॑ శమా॒యే అ॑గ్నే త॒న్వం॑ జుషస్వ .. 3.001.01, 2.8.013.01 {గాథినో విశ్వామిత్రః . అగ్నిః . త్రిష్టుప్}

గృ॒ణా॒నా జ॒మద॑గ్నినా॒ యోనా॑వృ॒తస్య॑ సీదతం . పా॒తం సోమ॑మృతావృధా .. 3.062.18, 3.4.011.08 {విశ్వామిత్రో జమదగ్నిర్వా . మిత్రావరుణౌ . గాయత్రీ}

త్వాం హ్య॑గ్నే॒ సద॒మిత్స॑మ॒న్యవో॑ దే॒వాసో॑ దే॒వమ॑ర॒తిం న్యే॑రి॒ర ఇతి॒ క్రత్వా॑ న్యేరి॒రే . అమ॑ర్త్యం యజత॒ మర్త్యే॒ష్వా దే॒వమాదే॑వం జనత॒ ప్రచే॑తసం॒ విశ్వ॒మాదే॑వం జనత॒ ప్రచే॑తసం .. 4.001.01, 3.4.012.01 {గౌతమో వామదేవః . అగ్నిః . అష్టిః}

ధామం॑తే॒ విశ్వం॒ భువ॑న॒మధి॑ శ్రి॒తమం॒తః స॑ము॒ద్రే హృ॒ద్య1॒॑న్తరాయు॑షి . అ॒పామనీ॑కే సమి॒థే య ఆభృ॑త॒స్తమ॑శ్యామ॒ మధు॑మంతం త ఊ॒ర్మిం .. 4.058.11, 3.8.011.06 {గౌతమో వామదేవః . సూర్యోవాపోవాగావోవాఘృతస్తుతిర్వాదేవతా . జగతీ}

అబో॑ధ్య॒గ్నిః స॒మిధా॒ జనా॑నాం॒ ప్రతి॑ ధే॒నుమి॑వాయ॒తీము॒షాసం॑ . య॒హ్వా ఇ॑వ॒ ప్ర వ॒యాము॒జ్జిహా॑నాః॒ ప్ర భా॒నవః॑ సిస్రతే॒ నాక॒మచ్ఛ॑ .. 5.001.01, 3.8.012.01 {అత్రేయౌ బుధగవిష్ఠిరా . అగ్నిః . త్రిష్టుప్}

గంతా॑ నో య॒జ్ఞం య॑జ్ఞియాః సు॒శమి॒ శ్రోతా॒ హవ॑మర॒క్ష ఏ॑వ॒యామ॑రుత్ . జ్యేష్ఠా॑సో॒ న పర్వ॑తాసో॒ వ్యో॑మని యూ॒యం తస్య॑ ప్రచేతసః॒ స్యాత॑ దు॒ర్ధర్త॑వో ని॒దః .. 5.087.09, 4.4.034.04 {ఏవయామరుదాత్రేయః . మరుతః . అతిజగతీ}

త్వం హ్య॑గ్నే ప్రథ॒మో మ॒నోతా॒స్యా ధి॒యో అభ॑వో దస్మ॒ హోతా॑ . త్వం సీం॑ వృషన్నకృణోర్దు॒ష్టరీ॑తు॒ సహో॒ విశ్వ॑స్మై॒ సహ॑సే॒ సహ॑ధ్యై .. 6.001.01, 4.4.035.01 {బార్హస్పత్యో భరద్వాజః . అగ్నిః . త్రిష్టుప్}

యో నః॒ స్వో అర॑ణో॒ యశ్చ॒ నిష్ట్యో॒ జిఘాం॑సతి . దే॒వాస్తం సర్వే॑ ధూర్వంతు॒ బ్రహ్మ॒ వర్మ॒ మమాంత॑రం .. 6.075.19, 5.1.022.04 {భారద్వాజః పాయుః . ఏవబ్రహ్మాణి . అనుష్టుప్}

అ॒గ్నిం నరో॒ దీధి॑తిభిర॒రణ్యో॒ర్హస్త॑చ్యుతీ జనయంత ప్రశ॒స్తం . దూ॒రే॒దృశం॑ గృ॒హప॑తిమథ॒ర్యుం .. 7.001.01, 5.1.023.01 {మైత్రావరుణిర్వసిష్ఠః . అగ్నిః . విరాట్}

ప్రతి॑ చక్ష్వ॒ వి చ॒క్ష్వేంద్ర॑శ్చ సోమ జాగృతం . రక్షో॑భ్యో వ॒ధమ॑స్యతమ॒శనిం॑ యాతు॒మద్భ్యః॑ .. 7.104.25, 5.7.9.5 {మైత్రావరుణిర్వసిష్ఠః . ఇంద్రాసోమౌ రక్షోహణీ . అనుష్టుప్}

మా చి॑ద॒న్యద్వి శం॑సత॒ సఖా॑యో॒ మా రి॑షణ్యత . ఇంద్ర॒మిత్స్తో॑తా॒ వృష॑ణం॒ సచా॑ సు॒తే ముహు॑రు॒క్థా చ॑ శంసత .. 8.001.01, 5.7.010.01 {ప్రగాథో ఘౌరః కాణ్వో వా . ఇంద్రః . బృహతీ}

ఆగ్నే॑ యాహి మ॒రుత్స॑ఖా రు॒ద్రేభిః॒ సోమ॑పీతయే . సోభ॑ర్యా॒ ఉప॑ సుష్టు॒తిం మా॒దయ॑స్వ॒ స్వ॑ర్ణరే .. 8.103.14, 6.7.015.04 {కాణ్వః సోభరిః . అగ్నామరుతః . అనుష్టుప్}

స్వాది॑ష్ఠయా॒ మది॑ష్ఠయా॒ పవ॑స్వ సోమ॒ ధార॑యా . ఇంద్రా॑య॒ పాత॑వే సు॒తః .. 9.001.01, 6.7.016.01 {వైశ్వామిత్రో మధుచ్ఛందాః . పవమానః సోమః . గాయత్రీ}

యత్తే॑ రాజంఛృ॒తం హ॒విస్తేన॑ సోమా॒భి ర॑క్ష నః . అ॒రా॒తీ॒వా మా న॑స్తారీ॒న్మో చ॑ నః॒ కిం చ॒నామ॑మ॒దింద్రా॑యేందో॒ పరి॑ స్రవ .. 9.114.04, 7.5.028.04 {మారీచః కశ్యపః . పవమానః సోమః . పంక్తిః}

అగ్రే॑ బృ॒హన్ను॒షసా॑మూ॒ర్ధ్వో అ॑స్థాన్నిర్జగ॒న్వాంతమ॑సో॒ జ్యోతి॒షాగా॑త్ . అ॒గ్నిర్భా॒నునా॒ రుశ॑తా॒ స్వంగ॒ ఆ జా॒తో విశ్వా॒ సద్మా॑న్యప్రాః .. 10.001.01, 7.5.029.01 {అప్త్యస్త్రితః . అగ్నిః . త్రిష్టుప్}

స॒మా॒నీ వ॒ ఆకూ॑తిః సమా॒నా హృద॑యాని వః . స॒మా॒నమ॑స్తు వో॒ మనో॒ యథా॑ వః॒ సుస॒హాస॑తి .. 10.191.04, 8.8.049.04 {ఆంగిరసః సంవననః . సంజ్ఞానం . అనుష్టుప్}

103. దేవ ఋచః

నమో॑ మ॒హద్భ్యో॒ నమో॑ అర్భ॒కేభ్యో॒ నమో॒ యువ॑భ్యో॒ నమ॑ ఆశి॒నేభ్యః॑ . యజా॑మ దే॒వాన్యది॑ శ॒క్నవా॑మ॒ మా జ్యాయ॑సః॒ శంస॒మా వృ॑క్షి దేవాః .. 1.027.13, 1.2.024.03 {ఆజీగర్తిః శునఃశేపః . విశ్వదేవాః . త్రిష్టుప్}

మ॒మత్తు॑ నః॒ పరి॑జ్మా వస॒ర్హా మ॒మత్తు॒ వాతో॑ అ॒పాం వృష॑ణ్వాన్ . శి॒శీ॒తమిం॑ద్రాపర్వతా యు॒వం న॒స్తన్నో॒ విశ్వే॑ వరివస్యంతు దే॒వాః .. 1.122.03, 2.1.1.3 {దైర్ఘతమసః కక్షీవాన్ . విశ్వదేవాః . త్రిష్టుప్}

క॒థా తే॑ అగ్నే శు॒చయం॑త ఆ॒యోర్ద॑దా॒శుర్వాజే॑భిరాశుషా॒ణాః . ఉ॒భే యత్తో॒కే తన॑యే॒ దధా॑నా ఋ॒తస్య॒ సామ॑న్ర॒ణయం॑త దే॒వాః .. 1.147.01, 2.2.016.01 {ఔచథ్యో దీర్ఘతమాః . అగ్నిః . త్రిష్టుప్}

య॒జ్ఞేన॑ య॒జ్ఞమ॑యజంత దే॒వాస్తాని॒ ధర్మా॑ణి ప్రథ॒మాన్యా॑సన్ . తే హ॒ నాకం॑ మహి॒మానః॑ సచంత॒ యత్ర॒ పూర్వే॑ సా॒ధ్యాః సంతి॑ దే॒వాః .. 1.164.50, 2.3.023.04 {ఔచథ్యో దీర్ఘతమాః . సాధ్యాః . త్రిష్టుప్}

పరా॑ శు॒భ్రా అ॒యాసో॑ య॒వ్యా సా॑ధార॒ణ్యేవ॑ మ॒రుతో॑ మిమిక్షుః . న రో॑ద॒సీ అప॑ నుదంత ఘో॒రా జు॒షంత॒ వృధం॑ స॒ఖ్యాయ॑ దే॒వాః .. 1.167.04, 2.4.4.4 {మైత్రావరుణిరగస్త్యః . మరుతః . త్రిష్టుప్}

త్వే రాయ॑ ఇంద్ర తో॒శత॑మాః ప్రణే॒తారః॒ కస్య॑ చిదృతా॒యోః . తే షు ణో॑ మ॒రుతో॑ మృళయంతు॒ యే స్మా॑ పు॒రా గా॑తూ॒యంతీ॑వ దే॒వాః .. 1.169.05, 2.4.8.5 {మైత్రావరుణిరగస్త్యః . ఇంద్రః . త్రిష్టుప్}

ఉ॒భా శంసా॒ నర్యా॒ మామ॑విష్టాము॒భే మామూ॒తీ అవ॑సా సచేతాం . భూరి॑ చిద॒ర్యః సు॒దాస్త॑రాయే॒షా మదం॑త ఇషయేమ దేవాః .. 1.185.09, 2.5.3.4 {మైత్రావరుణిరగస్త్యః . ద్యావాపృథివ్యౌ . త్రిష్టుప్}

ఉ॒త న॑ ఈం మ॒రుతో॑ వృ॒ద్ధసే॑నాః॒ స్మద్రోద॑సీ॒ సమ॑నసః సదంతు . పృష॑దశ్వాసో॒ఽవన॑యో॒ న రథా॑ రి॒శాద॑సో మిత్ర॒యుజో॒ న దే॒వాః .. 1.186.08, 2.5.5.3 {మైత్రావరుణిరగస్త్యః . విశ్వదేవాః . త్రిష్టుప్}

తవ॑ స్యామ పురు॒వీర॑స్య॒ శర్మ॑న్నురు॒శంస॑స్య వరుణ ప్రణేతః . యూ॒యం నః॑ పుత్రా అదితేరదబ్ధా అ॒భి క్ష॑మధ్వం॒ యుజ్యా॑య దేవాః .. 2.028.03, 2.7.9.3 {గార్త్సమదః కూర్మః . వరుణః . త్రిష్టుప్}

ది॒వశ్చి॒దా తే॑ రుచయంత రో॒కా ఉ॒షో వి॑భా॒తీరను॑ భాసి పూ॒ర్వీః . అ॒పో యద॑గ్న ఉ॒శధ॒గ్వనే॑షు॒ హోతు॑ర్మం॒ద్రస్య॑ ప॒నయం॑త దే॒వాః .. 3.006.07, 2.8.027.02 {గాథినో విశ్వామిత్రః . అగ్నిః . త్రిష్టుప్}

శంసా॑ మ॒హామింద్రం॒ యస్మి॒న్విశ్వా॒ ఆ కృ॒ష్టయః॑ సోమ॒పాః కామ॒మవ్య॑న్ . యం సు॒క్రతుం॑ ధి॒షణే॑ విభ్వత॒ష్టం ఘ॒నం వృ॒త్రాణాం॑ జ॒నయం॑త దే॒వాః .. 3.049.01, 3.3.013.01 {గాథినో విశ్వామిత్రః . ఇంద్రః . త్రిష్టుప్}

నాపా॑భూత॒ న వో॑ఽతీతృషా॒మానిః॑శస్తా ఋభవో య॒జ్ఞే అ॒స్మిన్ . సమింద్రే॑ణ॒ మద॑థ॒ సం మ॒రుద్భిః॒ సం రాజ॑భీ రత్న॒ధేయా॑య దేవాః .. 4.034.11, 3.7.4.6 {గౌతమో వామదేవః . ఋభవః . త్రిష్టుప్}

అప్ర॑తీతో జయతి॒ సం ధనా॑ని॒ ప్రతి॑జన్యాన్యు॒త యా సజ॑న్యా . అ॒వ॒స్యవే॒ యో వరి॑వః కృ॒ణోతి॑ బ్ర॒హ్మణే॒ రాజా॒ తమ॑వంతి దే॒వాః .. 4.050.09, 3.7.027.04 {గౌతమో వామదేవః . బృహస్పతిః . త్రిష్టుప్}

కో వ॑స్త్రా॒తా వ॑సవః॒ కో వ॑రూ॒తా ద్యావా॑భూమీ అదితే॒ త్రాసీ॑థాం నః . సహీ॑యసో వరుణ మిత్ర॒ మర్తా॒త్కో వో॑ఽధ్వ॒రే వరి॑వో ధాతి దేవాః .. 4.055.01, 3.8.6.1 {గౌతమో వామదేవః . విశ్వదేవాః . త్రిష్టుప్}

త్వమ॒పో యద॑వే తు॒ర్వశా॒యార॑మయః సు॒దుఘాః॑ పా॒ర ఇం॑ద్ర . ఉ॒గ్రమ॑యాత॒మవ॑హో హ॒ కుత్సం॒ సం హ॒ యద్వా॑ము॒శనారం॑త దే॒వాః .. 5.031.08, 4.1.030.03 {ఆత్రేయో వస్యుః . 1/2:ఇంద్రః, 2/2:ఇంద్ర కుత్సో వా, ఇంద్ర ఉశనా వా . త్రిష్టుప్}

మూ॒ర్ధానం॑ ది॒వో అ॑ర॒తిం పృ॑థి॒వ్యా వై॑శ్వాన॒రమృ॒త ఆ జా॒తమ॒గ్నిం . క॒విం స॒మ్రాజ॒మతి॑థిం॒ జనా॑నామా॒సన్నా పాత్రం॑ జనయంత దే॒వాః .. 6.007.01, 4.5.9.1 {బార్హస్పత్యో భరద్వాజః . వైశ్వానరోగ్నిః . త్రిష్టుప్}

నాభిం॑ య॒జ్ఞానాం॒ సద॑నం రయీ॒ణాం మ॒హామా॑హా॒వమ॒భి సం న॑వంత . వై॒శ్వా॒న॒రం ర॒థ్య॑మధ్వ॒రాణాం॑ య॒జ్ఞస్య॑ కే॒తుం జ॑నయంత దే॒వాః .. 6.007.02, 4.5.9.2 {బార్హస్పత్యో భరద్వాజః . వైశ్వానరోగ్నిః . త్రిష్టుప్}

తే నో॑ రా॒యో ద్యు॒మతో॒ వాజ॑వతో దా॒తారో॑ భూత నృ॒వతః॑ పురు॒క్షోః . ద॒శ॒స్యంతో॑ ది॒వ్యాః పార్థి॑వాసో॒ గోజా॑తా॒ అప్యా॑ మృ॒ళతా॑ చ దేవాః .. 6.050.11, 4.8.010.01 {భారద్వాజ ఋజిశ్వా . విశ్వదేవాః . త్రిష్టుప్}

యే కే చ॒ జ్మా మ॒హినో॒ అహి॑మాయా ది॒వో జ॑జ్ఞి॒రే అ॒పాం స॒ధస్థే॑ . తే అ॒స్మభ్య॑మి॒షయే॒ విశ్వ॒మాయుః॒ క్షప॑ ఉ॒స్రా వ॑రివస్యంతు దే॒వాః .. 6.052.15, 4.8.016.05 {భారద్వాజ ఋజిశ్వా . విశ్వదేవాః . త్రిష్టుప్}

అ॒స్మే రు॒ద్రా మే॒హనా॒ పర్వ॑తాసో వృత్ర॒హత్యే॒ భర॑హూతౌ స॒జోషాః॑ . యః శంస॑తే స్తువ॒తే ధాయి॑ ప॒జ్ర ఇంద్ర॑జ్యేష్ఠా అ॒స్మాఀ అ॑వంతు దే॒వాః .. 8.063.12, 6.4.043.06 {కాణ్వః ప్రగాథః . దేవాః . త్రిష్టుప్} ॑

పరి॒ ప్ర ధ॒న్వేంద్రా॑య సోమ స్వా॒దుర్మి॒త్రాయ॑ పూ॒ష్ణే భగా॑య .. 9.109.1, 7.5.20.1

{ఐశ్వరయో ధిష్ణ్యాగ్నయః . పవమానః సోమః . ద్విపదావిరాట్}

ఇంద్ర॑స్తే సోమ సు॒తస్య॑ పేయాః॒ క్రత్వే॒ దక్షా॑య॒ విశ్వే॑ చ దే॒వాః .. 9.109.2, 7.5.20.2 {ఐశ్వరయో ధిష్ణ్యాగ్నయః . పవమానః సోమః . ద్విపదావిరాట్}

ప్ర॒యా॒జాన్మే॑ అనుయా॒జాఀశ్చ॒ కేవ॑లా॒నూర్జ॑స్వంతం హ॒విషో॑ దత్త భా॒గం . ఘృ॒తం చా॒పాం పురు॑షం॒ చౌష॑ధీనామ॒గ్నేశ్చ॑ దీ॒ర్ఘమాయు॑రస్తు దేవాః .. 10.051.08, 8.1.011.03 {సౌచీకోగ్నిః . దేవాః . భురిక్త్రిష్టుప్}

ఐభి॑ర్దదే॒ వృష్ణ్యా॒ పౌంస్యా॑ని॒ యేభి॒రౌక్ష॑ద్వృత్ర॒హత్యా॑య వ॒జ్రీ . యే కర్మ॑ణః క్రి॒యమా॑ణస్య మ॒హ్న ఋ॑తేక॒ర్మము॒దజా॑యంత దే॒వాః .. 10.055.07, 8.1.017.02 {వామదేవ్యో బృహదుక్థః . ఇంద్రః . త్రిష్టుప్}

అ॒నృ॒క్ష॒రా ఋ॒జవః॑ సంతు॒ పంథా॒ యేభిః॒ సఖా॑యో॒ యంతి॑ నో వరే॒యం . సమ॑ర్య॒మా సం భగో॑ నో నినీయా॒త్సం జా॑స్ప॒త్యం సు॒యమ॑మస్తు దేవాః .. 10.085.23, 8.3.024.03 {సూర్యా సావిత్రీ . నృణాం వివాహ మంత్రాఆశీః ప్రాయాః . త్రిష్టుప్}

గృ॒భ్ణామి॑ తే సౌభగ॒త్వాయ॒ హస్తం॒ మయా॒ పత్యా॑ జ॒రద॑ష్టి॒ర్యథాసః॑ . భగో॑ అర్య॒మా స॑వి॒తా పురం॑ధి॒ర్మహ్యం॑ త్వాదు॒ర్గార్హ॑పత్యాయ దే॒వాః .. 10.085.36, 8.3.027.01 {సూర్యా సావిత్రీ . సూర్యా . త్రిష్టుప్}

సమ॑స్మిం॒జాయ॑మాన ఆసత॒ గ్నా ఉ॒తేమ॑వర్ధన్న॒ద్య1॒॑ః స్వగూ॑ర్తాః . మ॒హే యత్త్వా॑ పురూరవో॒ రణా॒యావ॑ర్ధయందస్యు॒హత్యా॑య దే॒వాః .. 10.095.07, 8.5.2.2 {ఉర్వశీ . పురురవా ఐళః . త్రిష్టుప్}

బ్ర॒హ్మ॒చా॒రీ చ॑రతి॒ వేవి॑ష॒ద్విషః॒ స దే॒వానాం॑ భవ॒త్యేక॒మంగం॑ . తేన॑ జా॒యామన్వ॑వింద॒ద్బృహ॒స్పతిః॒ సోమే॑న నీ॒తాం జు॒హ్వం1॒॑ న దే॑వాః .. 10.109.05, 8.6.7.5 {బ్రహ్మజాయాజుహూ . విశ్వదేవాః . త్రిష్టుప్}

స॒ద్యో జా॒తో వ్య॑మిమీత య॒జ్ఞమ॒గ్నిర్దే॒వానా॑మభవత్పురో॒గాః . అ॒స్య హోతుః॑ ప్ర॒దిశ్యృ॒తస్య॑ వా॒చి స్వాహా॑కృతం హ॒విర॑దంతు దే॒వాః .. 10.110.11, 8.6.9.6 {భార్గవో జమదగ్నిః . స్వాహాకృతయః . త్రిష్టుప్}

ఇ॒దం తే॒ పాత్రం॒ సన॑విత్తమింద్ర॒ పిబా॒ సోమ॑మే॒నా శ॑తక్రతో . పూ॒ర్ణ ఆ॑హా॒వో మ॑ది॒రస్య॒ మధ్వో॒ యం విశ్వ॒ ఇద॑భి॒హర్యం॑తి దే॒వాః .. 10.112.06, 8.6.013.01 {వైరూపో నభ ప్రభేదనః . ఇంద్రః . త్రిష్టుప్}

నమో మహద్భ్యో మమత్తు నః కథాతే యజ్ఞేన యజ్ఞం పరాశుభ్రా త్వే రాయ ఇంద్ర ఉభా శంసా ఉతన ఈం తవస్యామ

దివశ్చిదాతే శంసామహామింద్రం త్రిరుత్తమా నాపాభూ త అప్రతీతో కోవస్త్రాతా త్వమపో మూర్ధానం నాభిం యజ్ఞానాం

తేనో రాయో యే కే చజ్మా అస్మే రుద్రా పరి ప్రధన్వా ప్రయజాన్మే ఐభిర్దధే అనృక్షరా గృభ్ణామితే సమస్మిన్ బ్రహ్మచారీ సద్యో జాత

ఇదం తే పాత్రమితి త్రింశద్దేవ ఋచః

104. సౌభాగ్య ఋచః

హిం॒కృ॒ణ్వ॒తీ వ॑సు॒పత్నీ॒ వసూ॑నాం వ॒త్సమి॒చ్ఛంతీ॒ మన॑సా॒భ్యాగా॑త్ . దు॒హామ॒శ్విభ్యాం॒ పయో॑ అ॒ఘ్న్యేయం సా వ॑ర్ధతాం మహ॒తే సౌభ॑గాయ .. 1.164.27, 2.3.019.02 {ఔచథ్యో దీర్ఘతమాః . విశ్వదేవాః . త్రిష్టుప్}

సమి॑ద్ధస్య॒ శ్రయ॑మాణః పు॒రస్తా॒ద్బ్రహ్మ॑ వన్వా॒నో అ॒జరం॑ సు॒వీరం॑ . ఆ॒రే అ॒స్మదమ॑తిం॒ బాధ॑మాన॒ ఉచ్ఛ్ర॑యస్వ మహ॒తే సౌభ॑గాయ .. 3.008.02, 3.1.3.2 {గాథినో విశ్వామిత్రః . యూపః . త్రిష్టుప్}

వన॑స్పతే శ॒తవ॑ల్శో॒ వి రో॑హ స॒హస్ర॑వల్శా॒ వి వ॒యం రు॑హేమ . యం త్వామ॒యం స్వధి॑తి॒స్తేజ॑మానః ప్రణి॒నాయ॑ మహ॒తే సౌభ॑గాయ .. 3.008.11, 3.1.4.6 {గాథినో విశ్వామిత్రః . వ్రశ్చనః . త్రిష్టుప్}

ఇందు॑ర్దే॒వానా॒ముప॑ స॒ఖ్యమా॒యంత్స॒హస్ర॑ధారః పవతే॒ మదా॑య . నృభిః॒ స్తవా॑నో॒ అను॒ ధామ॒ పూర్వ॒మగ॒న్నింద్రం॑ మహ॒తే సౌభ॑గాయ .. 9.097.05, 7.4.011.05 {వాసిష్ఠఇంద్రప్రమతిః . పవమానః సోమః . త్రిష్టుప్}

అ॒స్య పి॑బ క్షు॒మతః॒ ప్రస్థి॑త॒స్యేంద్ర॒ సోమ॑స్య॒ వర॒మా సు॒తస్య॑ . స్వ॒స్తి॒దా మన॑సా మాదయస్వార్వాచీ॒నో రే॒వతే॒ సౌభ॑గాయ .. 10.116.02, 8.6.020.02 {స్థౌరోగ్నియుతోగ్నియూపో వా . ఇంద్రః . త్రిష్టుప్}

పరిశిష్టం [ఋగ్వేద మండల 10, 128 సూక్తస్యానంతరం][ఋగ్వేద అష్టక 8, అధ్యాయ 7, 16 వర్గానంతరం]

ఘృ॒తా.దుల్లు॑ప్తం॒ మధు॑మ. త్సు॒వర్ణ॑.-న్ధనంజ॒య. న్ధ॒రుణ॑. న్ధారయి॒ష్ణు. ఋ॒ణ.క్స॒పత్నా॒. దధ॑రాం.శ్చ కృ॒ణ్వ.-దా రో॑హ మాం మహ॒తే సౌభ॑గాయ..

హింకృణ్వతీ సమిద్ధస్య వనస్పతే ఇందుర్దేవానాం అస్య పిబ ఘృతాదుర్లుప్తమితి షట్ సౌభాగ్య ఋచః

105. ఆయుర్ ఋచః

భ॒ద్రం కర్ణే॑భిః శృణుయామ దేవా భ॒ద్రం ప॑శ్యేమా॒క్షభి॑ర్యజత్రాః . స్థి॒రైరంగై॑స్తుష్టు॒వాంస॑స్త॒నూభి॒ర్వ్య॑శేమ దే॒వహి॑తం॒ యదాయుః॑ .. 1.089.08, 1.6.016.03 {రహూగణో గోతమః . విశ్వదేవాః . త్రిష్టుప్}

పునః॑పున॒ర్జాయ॑మానా పురా॒ణీ స॑మా॒నం వర్ణ॑మ॒భి శుంభ॑మానా . శ్వ॒ఘ్నీవ॑ కృ॒త్నుర్విజ॑ ఆమినా॒నా మర్త॑స్య దే॒వీ జ॒రయం॒త్యాయుః॑ .. 1.092.10, 1.6.025.05 {రహూగణో గోతమః . ఉషాః . త్రిష్టుప్}

ద్ర॒వి॒ణో॒దా ద్రవి॑ణసస్తు॒రస్య॑ ద్రవిణో॒దాః సన॑రస్య॒ ప్ర యం॑సత్ . ద్ర॒వి॒ణో॒దా వీ॒రవ॑తీ॒మిషం॑ నో ద్రవిణో॒దా రా॑సతే దీ॒ర్ఘమాయుః॑ .. 1.096.08, 1.7.4.3 {కుత్సః . ద్రవిణోదా అగ్నిర్వా . త్రిష్టుప్}

ఉదీ॑ర్ధ్వం జీ॒వో అసు॑ర్న॒ ఆగా॒దప॒ ప్రాగా॒త్తమ॒ ఆ జ్యోతి॑రేతి . ఆరై॒క్పంథాం॒ యాత॑వే॒ సూర్యా॒యాగ॑న్మ॒ యత్ర॑ ప్రతి॒రంత॒ ఆయుః॑ .. 1.113.16, 1.8.4.1 {కుత్సః . ఉషాః . త్రిష్టుప్}

దక్షి॑ణావతా॒మిది॒మాని॑ చి॒త్రా దక్షి॑ణావతాం ది॒వి సూర్యా॑సః . దక్షి॑ణావంతో అ॒మృతం॑ భజంతే॒ దక్షి॑ణావంతః॒ ప్ర తి॑రంత॒ ఆయుః॑ .. 1.125.06, 2.1.010.06 {దైర్ఘతమసః కక్షీవాన్ . స్వనయస్యదానస్తుతిః . త్రిష్టుప్}

ఇ॒మే భో॒జా అంగి॑రసో॒ విరూ॑పా ది॒వస్పు॒త్రాసో॒ అసు॑రస్య వీ॒రాః . వి॒శ్వామి॑త్రాయ॒ దద॑తో మ॒ఘాని॑ సహస్రసా॒వే ప్ర తి॑రంత॒ ఆయుః॑ .. 3.053.07, 3.3.020.02 {గాథినో విశ్వామిత్రః . ఇంద్రః . త్రిష్టుప్}

యథా॑ హ॒ త్యద్వ॑సవో గౌ॒ర్యం॑ చిత్ప॒ది షి॒తామముం॑చతా యజత్రాః . ఏ॒వో ష్వ1॒॑స్మన్ముం॑చతా॒ వ్యంహః॒ ప్ర తా॑ర్యగ్నే ప్రత॒రం న॒ ఆయుః॑ .. 4.012.06, 3.5.012.06 {గౌతమో వామదేవః . అగ్నిః . త్రిష్టుప్}

గోమా॑యురదాద॒జమా॑యురదా॒త్పృశ్ని॑రదా॒ద్ధరి॑తో నో॒ వసూ॑ని . గవాం॑ మం॒డూకా॒ దద॑తః శ॒తాని॑ సహస్రసా॒వే ప్ర తి॑రంత॒ ఆయుః॑ .. 7.103.10, 5.7.4.5 {మైత్రావరుణిర్వసిష్ఠః . మండూకాః . త్రిష్టుప్}

ఋ॒దూ॒దరే॑ణ॒ సఖ్యా॑ సచేయ॒ యో మా॒ న రిష్యే॑ద్ధర్యశ్వ పీ॒తః . అ॒యం యః సోమో॒ న్యధా॑య్య॒స్మే తస్మా॒ ఇంద్రం॑ ప్ర॒తిర॑మే॒మ్యాయుః॑ .. 8.048.10, 6.4.012.05 {కాణ్వః ప్రగాథః . సోమః . త్రిష్టుప్}

అప॒ త్యా అ॑స్థు॒రని॑రా॒ అమీ॑వా॒ నిర॑త్రసం॒తమి॑షీచీ॒రభై॑షుః . ఆ సోమో॑ అ॒స్మాఀ అ॑రుహ॒ద్విహా॑యా॒ అగ॑న్మ॒ యత్ర॑ ప్రతి॒రంత॒ ఆయుః॑ .. 8.048.11, 6.4.013.01 {కాణ్వః ప్రగాథః . సోమః . త్రిష్టుప్}

వృ॒ష్టిం ది॒వః శ॒తధా॑రః పవస్వ సహస్ర॒సా వా॑జ॒యుర్దే॒వవీ॑తౌ . సం సింధు॑భిః క॒లశే॑ వావశా॒నః సము॒స్రియా॑భిః ప్రతి॒రన్న॒ ఆయుః॑ .. 9.096.14, 7.4.8.4 {దైవోదాసిః ప్రతర్దనః . పవమానః సోమః . త్రిష్టుప్}

స॒వి॒తా ప॒శ్చాతా॑త్సవి॒తా పు॒రస్తా॑త్సవి॒తోత్త॒రాత్తా॑త్సవి॒తాధ॒రాత్తా॑త్ . స॒వి॒తా నః॑ సువతు స॒ర్వతా॑తిం సవి॒తా నో॑ రాసతాం దీ॒ర్ఘమాయుః॑ .. 10.036.14, 7.8.011.04 {ధానాకోలుశః . విశ్వదేవాః . త్రిష్టుప్}

నవో॑నవో భవతి॒ జాయ॑మా॒నోఽహ్నాం॑ కే॒తురు॒షసా॑మే॒త్యగ్రం॑ . భా॒గం దే॒వేభ్యో॒ వి ద॑ధాత్యా॒యన్ప్ర చం॒ద్రమా॑స్తిరతే దీ॒ర్ఘమాయుః॑ .. 10.085.19, 8.3.023.04 {సూర్యా సావిత్రీ . చంద్రమాః . త్రిష్టుప్}

వి॒ద్యున్న యా పతం॑తీ॒ దవి॑ద్యో॒ద్భరం॑తీ మే॒ అప్యా॒ కామ్యా॑ని . జని॑ష్టో అ॒పో నర్యః॒ సుజా॑తః॒ ప్రోర్వశీ॑ తిరత దీ॒ర్ఘమాయుః॑ .. 10.095.10, 8.5.2.5 {ఇళః పురూరవాః . ఉర్వశీ . త్రిష్టుప్}

ఉ॒చ్చా ది॒వి దక్షి॑ణావంతో అస్థు॒ర్యే అ॑శ్వ॒దాః స॒హ తే సూర్యే॑ణ . హి॒ర॒ణ్య॒దా అ॑మృత॒త్వం భ॑జంతే వాసో॒దాః సో॑మ॒ ప్ర తి॑రంత॒ ఆయుః॑ .. 10.107.02, 8.6.3.2 {ఆంగిరసో దివ్యః . దక్షిణాః . త్రిష్టుప్}

పరిశిష్టం [ఋగ్వేద మండల 7, 55 సూక్తస్యానంతరం][ఋగ్వేద అష్టక 5, అధ్యాయ 4, 22 వర్గానంతరం]

య॒శస్క॑రం॒ బల॑వంతం ప్ర॒భుత్వ॑.-న్తమే॒వ రా॑జాఽధి॒పతి॑. ర్బభూవ. సం॒కీ॒ర్ణనా॑గాఽశ్వ॒పతి॑. ర్నరా॒ణాం- సు॑మం॒గల్యం॑ సతత. న్దీ॒ర్ఘ.మాయుః॑..

ఇంద్రా॑వరుణా సౌమన॒సమదృ॑ప్తం రా॒యస్పోషం॒ యజ॑మానేషు ధత్తం . ప్ర॒జాం పు॒ష్టిం భూ॑తిమ॒స్మాసు॑ ధత్తం దీర్ఘాయు॒త్వాయ॒ ప్ర తి॑రతం న॒ ఆయుః॑ .. 8.059.07, 6.4.031.03 {సుపర్ణః . ఇంద్రావరుణౌ . జగతీ}

పరిశిష్టం [ఋగ్వేద మండల 10, 128 సూక్తస్యానంతరం][ఋగ్వేద అష్టక 8, అధ్యాయ 7, 16 వర్గానంతరం]

న త.ద్రక్షాం॑సి॒ న పి॑శా॒చా. శ్చ॑రంతి- దే॒వానా॒. మోజ॑: ప్రథమ॒జం హ్యే॒3(ఏ॒)తత్. యో బి॒భర్తి॑ దాక్షాయ॒ణా హిర॑ణ్యం॒- స దే॒వేషు॑ కృణుతే దీ॒ర్ఘ. మాయు॒.-స్స మ॑ను॒ష్యే॑షు కృణుతే దీ॒ర్ఘ. మాయుః॑..

భద్రం కర్ణేభిః పునః పునర్ ద్రవిణోదా ఉదీర్ధ్వం దక్షిణావతాం ఇమే భోజా యథాహత్యద్ గోమాయుర్ ఋదూరేణ అపత్యా

అస్థుర వృష్టిం దివః సవితా పశ్చాతాన్ నవోనవో విద్యున్న యోచ్చా దివి ఇంద్రావరుణా యశస్కరం నతద్రక్షాంసి ఇతి అష్టాదశ ఆయురృచః

106. స్వస్తి ఋచః

హి॒మేనా॒గ్నిం ఘ్రం॒సమ॑వారయేథాం పితు॒మతీ॒మూర్జ॑మస్మా అధత్తం . ఋ॒బీసే॒ అత్రి॑మశ్వి॒నావ॑నీత॒మున్ని॑న్యథుః॒ సర్వ॑గణం స్వ॒స్తి .. 1.116.08, 1.8.9.3 {దైర్ఘతమసః కక్షీవాన్ . అశ్వినౌ . త్రిష్టుప్}

అజో॑హవీదశ్వినా తౌ॒గ్ర్యో వాం॒ ప్రోళ్హః॑ సము॒ద్రమ॑వ్య॒థిర్జ॑గ॒న్వాన్ . నిష్టమూ॑హథుః సు॒యుజా॒ రథే॑న॒ మనో॑జవసా వృషణా స్వ॒స్తి .. 1.117.15, 1.8.015.05 {దైర్ఘతమసః కక్షీవాన్ . అశ్వినౌ . త్రిష్టుప్}

త్వం ధుని॑రింద్ర॒ ధుని॑మతీర్ఋ॒ణోర॒పః సీ॒రా న స్రవం॑తీః . ప్ర యత్స॑ము॒ద్రమతి॑ శూర॒ పర్షి॑ పా॒రయా॑ తు॒ర్వశం॒ యదుం॑ స్వ॒స్తి .. 1.174.09, 2.4.017.04 {మైత్రావరుణిరగస్త్యః . ఇంద్రః . త్రిష్టుప్}

ఆ॒రే అ॒స్మదమ॑తిమా॒రే అంహ॑ ఆ॒రే విశ్వాం॑ దుర్మ॒తిం యన్ని॒పాసి॑ . దో॒షా శి॒వః స॑హసః సూనో అగ్నే॒ యం దే॒వ ఆ చి॒త్సచ॑సే స్వ॒స్తి .. 4.011.06, 3.5.011.06 {గౌతమో వామదేవః . అగ్నిః . త్రిష్టుప్}

యస్మై॒ త్వం సు॒కృతే॑ జాతవేద ఉ లో॒కమ॑గ్నే కృ॒ణవః॑ స్యో॒నం . అ॒శ్వినం॒ స పు॒త్రిణం॑ వీ॒రవం॑తం॒ గోమం॑తం ర॒యిం న॑శతే స్వ॒స్తి .. 5.004.11, 3.8.019.06 {ఆత్రేయో వసుశ్రుతః . అగ్నిః . త్రిష్టుప్}

ప్ర శ్యే॒నో న మ॑ది॒రమం॒శుమ॑స్మై॒ శిరో॑ దా॒సస్య॒ నము॑చేర్మథా॒యన్ . ప్రావ॒న్నమీం॑ సా॒ప్యం స॒సంతం॑ పృ॒ణగ్రా॒యా సమి॒షా సం స్వ॒స్తి .. 6.020.06, 4.6.010.01 {బార్హస్పత్యో భరద్వాజః . ఇంద్రః . త్రిష్టుప్}

అసు॑నీతే॒ పున॑ర॒స్మాసు॒ చక్షుః॒ పునః॑ ప్రా॒ణమి॒హ నో॑ ధేహి॒ భోగం॑ . జ్యోక్ప॑శ్యేమ॒ సూర్య॑ము॒చ్చరం॑త॒మను॑మతే మృ॒ళయా॑ నః స్వ॒స్తి .. 10.059.06, 8.1.023.01 {గౌపాయనా బంధ్వాదయః . అసునీతిః . త్రిష్టుప్}

107. క్రతుసాద్గుణ్య-క్రతుసంరక్షకదేవతా మంత్రాః

ఆ తూ న॑ ఇంద్ర క్షు॒మంతం॑ చి॒త్రం గ్రా॒భం సం గృ॑భాయ . మ॒హా॒హ॒స్తీ దక్షి॑ణేన .. 8.081.01, 6.5.037.01 {కాణ్వః కుసీదీః . ఇంద్రః . గాయత్రీ}

జా॒తవే॑దసే సునవామ॒ సోమ॑మరాతీయ॒తో ని ద॑హాతి॒ వేదః॑ . స నః॑ పర్ష॒దతి॑ దు॒ర్గాణి॒ విశ్వా॑ నా॒వేవ॒ సింధుం॑ దురి॒తాత్య॒గ్నిః .. 1.099.01, 1.7.7.1 {మారీచః కశ్యపః . జాతవేదాగ్నిర్వా . త్రిష్టుప్}

క్షేత్ర॑స్య॒ పతి॑నా వ॒యం హి॒తేనే॑వ జయామసి . గామశ్వం॑ పోషయి॒త్న్వా స నో॑ మృళాతీ॒దృశే॑ .. 4.057.01, 3.8.9.1 {గౌతమో వామదేవః . క్షేత్రపతిః . అనుష్టుప్}

క్రా॒ణా శిశు॑ర్మ॒హీనాం॑ హి॒న్వన్నృ॒తస్య॒ దీధి॑తిం . విశ్వా॒ పరి॑ ప్రి॒యా భు॑వ॒దధ॑ ద్వి॒తా .. 9.102.01, 7.5.4.1 {అప్త్యస్త్రితః . పవమానః సోమః . ఉష్ణిక్}

ఆదిత్ప్ర॒త్నస్య॒ రేత॑సో॒ జ్యోతి॑ష్పశ్యంతి వాస॒రం . ప॒రో యది॒ధ్యతే॑ ది॒వా .. 8.006.30, 5.8.014.05 {కాణ్వో వత్సః . ఇంద్రః . గాయత్రీ}

అశ్వి॑నా వ॒ర్తిర॒స్మదా గోమ॑ద్దస్రా॒ హిర॑ణ్యవత్ . అ॒ర్వాగ్రథం॒ సమ॑నసా॒ ని య॑చ్ఛతం .. 1.092.16, 1.6.027.01 {రహూగణో గోతమః . అశ్వినౌ . ఉష్ణిక్}

ఇంద్రం॑ వో వి॒శ్వత॒స్పరి॒ హవా॑మహే॒ జనే॑భ్యః . అ॒స్మాక॑మస్తు॒ కేవ॑లః .. 1.007.10, 1.1.014.05 {వైశ్వామిత్రో మధుచ్ఛందాః . ఇంద్రః . గాయత్రీ}

అ॒గ్నిం దూ॒తం వృ॑ణీమహే॒ హోతా॑రం వి॒శ్వవే॑దసం . అ॒స్య య॒జ్ఞస్య॑ సు॒క్రతుం॑ .. 1.012.01, 1.1.022.01 {కాణ్వో మేధాతిథి . అగ్నిః . గాయత్రీ}

య॒మాయ॒ సోమం॑ సునుత య॒మాయ॑ జుహుతా హ॒విః . య॒మం హ॑ య॒జ్ఞో గ॑చ్ఛత్య॒గ్నిదూ॑తో॒ అరం॑కృతః .. 10.014.13, 7.6.016.03 {వైవస్వతో యమః . యమః . అనుష్టుప్}

మో షు ణః॒ పరా॑పరా॒ నిర్ఋ॑తిర్దు॒ర్హణా॑ వధీత్ . ప॒దీ॒ష్ట తృష్ణ॑యా స॒హ .. 1.038.06, 1.3.016.01 {ఘౌరః కణ్వః . మరుతః . గాయత్రీ}

ఇ॒మం మే॑ వరుణ శ్రుధీ॒ హవ॑మ॒ద్యా చ॑ మృళయ . త్వామ॑వ॒స్యురా చ॑కే .. 1.025.19, 1.2.019.04 {ఆజీగర్తిః శునఃశేపః . వరుణః . గాయత్రీ}

తవ॑ వాయవృతస్పతే॒ త్వష్టు॑ర్జామాతరద్భుత . అవాం॒స్యా వృ॑ణీమహే .. 8.026.21, 6.2.030.01 {ఆంగిరసోవ్యశ్వః . వాయుః . గాయత్రీ}

సోమో॑ ధే॒నుం సోమో॒ అర్వం॑తమా॒శుం సోమో॑ వీ॒రం క॑ర్మ॒ణ్యం॑ దదాతి . సా॒ద॒న్యం॑ విద॒థ్యం॑ స॒భేయం॑ పితృ॒శ్రవ॑ణం॒ యో దదా॑శదస్మై .. 1.091.20, 1.6.022.05 {రహూగణో గోతమః . సోమః . త్రిష్టుప్}

తమీశా॑నం॒ జగ॑తస్త॒స్థుష॒స్పతిం॑ ధియంజి॒న్వమవ॑సే హూమహే వ॒యం . పూ॒షా నో॒ యథా॒ వేద॑సా॒మస॑ద్వృ॒ధే ర॑క్షి॒తా పా॒యురద॑బ్ధః స్వ॒స్తయే॑ .. 1.089.05, 1.6.015.05 {రహూగణో గోతమః . విశ్వదేవాః . జగతీ}

108. సప్తఋషి మంత్రాః

ఋషే॑ మంత్ర॒కృతాం॒ స్తోమైః॒ కశ్య॑పోద్వ॒ర్ధయ॒న్గిరః॑ . సోమం॑ నమస్య॒ రాజా॑నం॒ యో జ॒జ్ఞే వీ॒రుధాం॒ పతి॒రింద్రా॑యేందో॒ పరి॑ స్రవ .. 9.114.02, 7.5.028.02 {మారీచః కశ్యపః . పవమానః సోమః . పంక్తిః}

స్వ॑ర్భానో॒రధ॒ యదిం॑ద్ర మా॒యా అ॒వో ది॒వో వర్త॑మానా అ॒వాహ॑న్ . గూ॒ళ్హం సూర్యం॒ తమ॒సాప॑వ్రతేన తు॒రీయే॑ణ॒ బ్రహ్మ॑ణావింద॒దత్రిః॑ .. 5.040.06, 4.2.012.01 {భౌమోత్రిః . అత్రిః . త్రిష్టుప్}

అవిం॑దం॒తే అతి॑హితం॒ యదాసీ॑ద్య॒జ్ఞస్య॒ ధామ॑ పర॒మం గుహా॒ యత్ . ధా॒తుర్ద్యుతా॑నాత్సవి॒తుశ్చ॒ విష్ణో॑ర్భ॒రద్వా॑జో బృ॒హదా చ॑క్రే అ॒గ్నేః .. 10.181.02, 8.8.039.02 {సప్రథో భారద్వాజః . విశ్వదేవాః . త్రిష్టుప్}

ఇ॒మే భో॒జా అంగి॑రసో॒ విరూ॑పా ది॒వస్పు॒త్రాసో॒ అసు॑రస్య వీ॒రాః . వి॒శ్వామి॑త్రాయ॒ దద॑తో మ॒ఘాని॑ సహస్రసా॒వే ప్ర తి॑రంత॒ ఆయుః॑ .. 3.053.07, 3.3.020.02 {గాథినో విశ్వామిత్రః . ఇంద్రః . త్రిష్టుప్}

అ॒భి త్వా॒ గోత॑మా గి॒రా జాత॑వేదో॒ విచ॑ర్షణే . ద్యు॒మ్నైర॒భి ప్ర ణో॑నుమః .. 1.078.01, 1.5.026.01 {రహూగణో గోతమః . అగ్నిః . గాయత్రీ}

ప్రసూ॑తో భ॒క్షమ॑కరం చ॒రావపి॒ స్తోమం॑ చే॒మం ప్ర॑థ॒మః సూ॒రిరున్మృ॑జే . సు॒తే సా॒తేన॒ యద్యాగ॑మం వాం॒ ప్రతి॑ విశ్వామిత్రజమదగ్నీ॒ దమే॑ .. 10.167.04, 8.8.025.04 {గాథిభార్గవౌ విశ్వామిత్ర జమదగ్నీ . ఇంద్రః . జగతీ}

ఉ॒తాసి॑ మైత్రావరు॒ణో వ॑సిష్ఠో॒ర్వశ్యా॑ బ్రహ్మ॒న్మన॒సోఽధి॑ జా॒తః . ద్ర॒ప్సం స్క॒న్నం బ్రహ్మ॑ణా॒ దైవ్యే॑న॒ విశ్వే॑ దే॒వాః పుష్క॑రే త్వాదదంత .. 7.033.11, 5.3.024.01 {మైత్రావరుణిర్వసిష్ఠః . వసిష్టోదేవతా . త్రిష్టుప్}

(శ్వి॒త్యంచో॑ మా దక్షిణ॒తస్క॑పర్దా ధియంజి॒న్వాసో॑ అ॒భి హి ప్ర॑మం॒దుః . ఉ॒త్తిష్ఠ॑న్వోచే॒ పరి॑ బ॒ర్హిషో॒ నౄన్న మే॑ దూ॒రాదవి॑తవే॒ వసి॑ష్ఠాః .. 7.033.01, 5.3.022.01 {వసిష్ఠపుత్రాః . ఇంద్రః . త్రిష్టుప్} )

దే॒వా ఏ॒తస్యా॑మవదంత॒ పూర్వే॑ సప్తఋ॒షయ॒స్తప॑సే॒ యే ని॑షే॒దుః . భీ॒మా జా॒యా బ్రా॑హ్మ॒ణస్యోప॑నీతా దు॒ర్ధాం ద॑ధాతి పర॒మే వ్యో॑మన్ .. 10.109.04, 8.6.7.4 {బ్రహ్మజాయాజుహూ . విశ్వదేవాః . త్రిష్టుప్}

స॒హస్తో॑మాః స॒హఛం॑దస ఆ॒వృతః॑ స॒హప్ర॑మా॒ ఋష॑యః స॒ప్త దైవ్యాః॑ . పూర్వే॑షాం॒ పంథా॑మను॒దృశ్య॒ ధీరా॑ అ॒న్వాలే॑భిరే ర॒థ్యో॒3॒॑ న ర॒శ్మీన్ .. 10.130.07, 8.7.018.07 {ప్రాజాపత్యో యజ్ఞః . భావవృత్తిః . త్రిష్టుప్}

109. శాంతి మంత్రాః

ఆనోభద్ర సూక్తం .. స్వస్తిసూక్తం .. శంవతీసూక్తం ..

యత॑ ఇంద్ర॒ భయా॑మహే॒ తతో॑ నో॒ అభ॑యం కృధి . మఘ॑వంఛ॒గ్ధి తవ॒ తన్న॑ ఊ॒తిభి॒ర్వి ద్విషో॒ వి మృధో॑ జహి .. 8.061.13, 6.4.038.03 {ప్రాగాథో భర్గః . ఇంద్రః . బృహతీ}

త్వం హి రా॑ధస్పతే॒ రాధ॑సో మ॒హః క్షయ॒స్యాసి॑ విధ॒తః . తం త్వా॑ వ॒యం మ॑ఘవన్నింద్ర గిర్వణః సు॒తావం॑తో హవామహే .. 8.061.14, 6.4.038.04 {ప్రాగాథో భర్గః . ఇంద్రః . సతోబృహతీ}

ఇంద్రః॒ స్పళు॒త వృ॑త్ర॒హా ప॑ర॒స్పా నో॒ వరే॑ణ్యః . స నో॑ రక్షిషచ్చర॒మం స మ॑ధ్య॒మం స ప॒శ్చాత్పా॑తు నః పు॒రః .. 8.061.15, 6.4.038.05 {ప్రాగాథో భర్గః . ఇంద్రః . బృహతీ}

త్వం నః॑ ప॒శ్చాద॑ధ॒రాదు॑త్త॒రాత్పు॒ర ఇంద్ర॒ ని పా॑హి వి॒శ్వతః॑ . ఆ॒రే అ॒స్మత్కృ॑ణుహి॒ దైవ్యం॑ భ॒యమా॒రే హే॒తీరదే॑వీః .. 8.061.16, 6.4.039.01 {ప్రాగాథో భర్గః . ఇంద్రః . సతోబృహతీ}

అ॒ద్యాద్యా॒ శ్వఃశ్వ॒ ఇంద్ర॒ త్రాస్వ॑ ప॒రే చ॑ నః . విశ్వా॑ చ నో జరి॒తౄంత్స॑త్పతే॒ అహా॒ దివా॒ నక్తం॑ చ రక్షిషః .. 8.061.17, 6.4.039.02 {ప్రాగాథో భర్గః . ఇంద్రః . బృహతీ}

ప్ర॒భం॒గీ శూరో॑ మ॒ఘవా॑ తు॒వీమ॑ఘః॒ సమ్మి॑శ్లో వి॒ర్యా॑య॒ కం . ఉ॒భా తే॑ బా॒హూ వృష॑ణా శతక్రతో॒ ని యా వజ్రం॑ మిమి॒క్షతుః॑ .. 8.061.18, 6.4.039.03 {ప్రాగాథో భర్గః . ఇంద్రః . సతోబృహతీ}

భ॒ద్రం నో॒ అపి॑ వాతయ॒ మనః॑ .. {ఐంద్రో విమదః . అగ్నిః . ఏకపదా విరాట్} 10.020.01, 7.7.2.1

అప్రతిరథ సూక్తం .. ముంచామిత్వా సూక్తం .. తార్క్ష్య సూక్తం ..

మహీతి తృచస్య సూక్తస్య వారుణిః సత్యధృతిరాదిత్యా గాయత్రీ . (మహి సత్యధృతిర్వారుణిరాదిత్యం స్వస్త్యయనమిత్యనుక్రమణ్యా అదితిర్దేవతాయస్యేత్యాదిత్యం ఆదిత్యోదేవతాయస్యేత్యాదిత్యమితి ద్వైవిధ్యేనప్రాప్తా వప్యత్రాదిత్యానామేవదేవతాత్వంనాదితేః 'మాహిత్రంయన్మహిత్రీణామాదిత్యానాంస్తుతిర్విదుః' ఇతిశౌనకోక్తేః).

మహి॑ త్రీ॒ణామవో॑ఽస్తు ద్యు॒క్షం మి॒త్రస్యా॑ర్య॒మ్ణః . దు॒రా॒ధర్షం॒ వరు॑ణస్య .. 10.185.01, 8.8.043.01

న॒హి తేషా॑మ॒మా చ॒న నాధ్వ॑సు వార॒ణేషు॑ . ఈశే॑ రి॒పుర॒ఘశం॑సః .. 10.185.02, 8.8.043.02

యస్మై॑ పు॒త్రాసో॒ అది॑తేః॒ ప్ర జీ॒వసే॒ మర్త్యా॑య . జ్యోతి॒ర్యచ్ఛం॒త్యజ॑స్రం .. 10.185.03, 8.8.043.03

రాత్రీసూక్తం .. సర్ప సూక్తం ..

రక్షా॑ ణో అగ్నే॒ తవ॒ రక్ష॑ణేభీ రారక్షా॒ణః సు॑మఖ ప్రీణా॒నః . ప్రతి॑ ష్ఫుర॒ వి రు॑జ వీ॒డ్వంహో॑ జ॒హి రక్షో॒ మహి॑ చిద్వావృధా॒నం .. 4.003.14, 3.4.022.04 {గౌతమో వామదేవః . అగ్నిః . త్రిష్టుప్}

బ్రహ్మ॑ చ తే జాతవేదో॒ నమ॑శ్చే॒యం చ॒ గీః సద॒మిద్వర్ధ॑నీ భూత్ . రక్షా॑ ణో అగ్నే॒ తన॑యాని తో॒కా రక్షో॒త న॑స్త॒న్వో॒3॒॑ అప్ర॑యుచ్ఛన్ .. 10.004.07, 7.5.032.07 {అప్త్యస్త్రితః . అగ్నిః . త్రిష్టుప్}

గ్రహదేవతామంత్రాః .. క్రతు సద్గుణ్య -క్రతు సంరక్షకదేవతా మంత్రాః ..

(ఓం భూమిముపస్పృశేత్. అగ్న ఇళా నమ ఇళా నమ ఋషిభ్యో మంత్రకృ ద్భ్యో మంత్రపతిభ్యో నమో వో అస్తు దేవేభ్యః.

శి॒వానః॒ శంత॑మా భవ సుమృళీ॒కా సర॑స్వ తి . మాతే॒ వ్యో॑మ సం॒దృశి॑ .

భద్రం కర్ణేభిః ---యదాయుః .. శం న ఇం ద్రాగ్నీ ----వాజసాతౌ ..

స్తు॒షే జనం॑ సువ్ర॒తం నవ్య॑సీభిర్గీ॒ర్భిర్మి॒త్రావరు॑ణా సుమ్న॒యంతా॑ . త ఆ గ॑మంతు॒ త ఇ॒హ శ్రు॑వంతు సుక్ష॒త్రాసో॒ వరు॑ణో మి॒త్రో అ॒గ్నిః .. 6.049.01, 4.8.5.1 {భారద్వాజ ఋజిశ్వా . విశ్వదేవాః . త్రిష్టుప్}

కయా॑ నశ్చి॒త్ర ఆ భు॑వదూ॒తీ స॒దావృ॑ధః॒ సఖా॑ . కయా॒ శచి॑ష్ఠయా వృ॒తా .. 4.031.01, 3.6.024.01 {గౌతమో వామదేవః . ఇంద్రః . గాయత్రీ}

కస్త్వా॑ స॒త్యో మదా॑నాం॒ మంహి॑ష్ఠో మత్స॒దంధ॑సః . దృ॒ళ్హా చి॑దా॒రుజే॒ వసు॑ .. 4.031.02, 3.6.024.02 {గౌతమో వామదేవః . ఇంద్రః . గాయత్రీ}

అ॒భీ షు ణః॒ సఖీ॑నామవి॒తా జ॑రితౄ॒ణాం . శ॒తం భ॑వాస్యూ॒తిభిః॑ .. 4.031.03, 3.6.024.03 {గౌతమో వామదేవః . ఇంద్రః . గాయత్రీ}

ఋజునీతీనఇతినవర్చస్య సూక్తస్య రాహూగణోగోతమో విశ్వేదేవాగాయత్రీ అంత్యానుష్టుప్ (వైశ్వదేవసూక్తేప్యస్మిన్భేదప్రయోగకరణాశక్యత్వాన్నవానామపివిశ్వేదేవాఏవ) .

ఋ॒జు॒నీ॒తీ నో॒ వరు॑ణో మి॒త్రో న॑యతు వి॒ద్వాన్ . అ॒ర్య॒మా దే॒వైః స॒జోషాః॑ .. 1.090.01, 1.6.017.01

తే హి వస్వో॒ వస॑వానా॒స్తే అప్ర॑మూరా॒ మహో॑భిః . వ్ర॒తా ర॑క్షంతే వి॒శ్వాహా॑ .. 1.090.02, 1.6.017.02

తే అ॒స్మభ్యం॒ శర్మ॑ యంసన్న॒మృతా॒ మర్త్యే॑భ్యః . బాధ॑మానా॒ అప॒ ద్విషః॑ .. 1.090.03, 1.6.017.03

వి నః॑ ప॒థః సు॑వి॒తాయ॑ చి॒యంత్వింద్రో॑ మ॒రుతః॑ . పూ॒షా భగో॒ వంద్యా॑సః .. 1.090.04, 1.6.017.04

ఉ॒త నో॒ ధియో॒ గోఅ॑గ్రాః॒ పూష॒న్విష్ణ॒వేవ॑యావః . కర్తా॑ నః స్వస్తి॒మతః॑ .. 1.090.05, 1.6.017.05

మధు॒ వాతా॑ ఋతాయ॒తే మధు॑ క్షరంతి॒ సింధ॑వః . మాధ్వీ॑ర్నః సం॒త్వోష॑ధీః .. 1.090.06, 1.6.018.01

మధు॒ నక్త॑ము॒తోషసో॒ మధు॑మ॒త్పార్థి॑వం॒ రజః॑ . మధు॒ ద్యౌర॑స్తు నః పి॒తా .. 1.090.07, 1.6.018.02

మధు॑మాన్నో॒ వన॒స్పతి॒ర్మధు॑మాఀ అస్తు॒ సూర్యః॑ . మాధ్వీ॒ర్గావో॑ భవంతు నః .. 1.090.08, 1.6.018.03

శం నో॑ మి॒త్రః శం వరు॑ణః॒ శం నో॑ భవత్వర్య॒మా . శం న॒ ఇంద్రో॒ బృహ॒స్పతిః॒ శం నో॒ విష్ణు॑రురుక్ర॒మః .. 1.090.09, 1.6.018.04

ఓష్ఠా పిధానా నకులీ దంతైఃపరువ్రతా పవిః .

ఉది॑తశ్శు॒క్రియం॑దధే. తమ॒హమా॒త్మని॑ దధే. అను॒ మామై॑త్వింద్రి॒యం . మయి॒ శ్రీర్మ యి॒ యశః॑ . సర్వ॑స్సప్రా॒ణ స్స॑బలః .

ఉత్తి॑ష్ఠా॒మ్యను॑ మా॒ శ్రీః .

ఉత్తి॑ష్ఠ॒త్వను॑ మా యం తు దే॒వతాః॑ . అద॑బ్ధం చ॒క్షురి॑షి॒తం మనః॑ . సూర్యో॒ జ్యోతి॑షాం॒ శ్రేష్ఠో॒- దీక్షే॒ మా మా॑ హింసీః ..

తచ్చక్షు॑ర్దే॒వహి॑తం - శు॒క్ర ము॒చ్చర॑త్. పశ్యే॑ మ శ॒రద॑శ్శ॒ త- ఞ్జీవే॑మ శ॒రద॑ శ్శ॒ తం ..

త్వమ॑గ్నే రు॒ద్రో అసు॑రో మ॒హో ది॒వ-స్త్వం శర్ధో॒ మారు॑తం పృ॒క్ష ఈ॑శిషే. త్వం వాతై॑ రరు॒ణైర్యా॑సి శంగ॒య-స్త్వం పూ॒షా వి॑ధ॒తః పా॑సి॒ను త్మనా॑..

భ॒ద్రన్నో॒ అపి॑ వాతయ॒ మనః॑ ..

ఋగ్వేద ఐతరేయోపనిషత్.

ఓం వాఙ్మే॒ మన॑సి॒ ప్రతి॑ష్ఠితా॒ మనో॑ మే॒ వాచి॒ప్రతి॑ష్ఠితమా॒విరా॒వీర్మ॑ ఏధి వే॒దస్య మ॒ ఆణీ॑స్థః శ్రు॒తం మే॒ మా ప్రహా॑సీర॒నేనా॒ధీతే॑నాహోరా॒త్రాన్ సంద॑ధామ్యృ॒తం వ॑దిష్యామి స॒త్యం వ॑దిష్యామి॒ తన్మామ॑వతు॒ తద్వ॒క్తార॑మవ॒త్వవ॑తు॒ మామవ॑తు వ॒క్తార॒మవ॑తు వ॒క్తారం॑

ఓం శాంతిశ్శాంతిశ్శాంతిః ..

మా న॒ ఏక॑స్మి॒న్నాగ॑సి॒ మా ద్వయో॑రు॒త త్రి॒షు . వధీ॒ర్మా శూ॑ర॒ భూరి॑షు .. 8.045.34, 6.3.048.04 {కాణ్వః త్రిశోకః . ఇంద్రః . గాయత్రీ}

విశ్వా॑ని దేవ సవితర్దురి॒తాని॒ పరా॑ సువ . యద్భ॒ద్రం తన్న॒ ఆ సు॑వ .. 5.082.05, 4.4.025.05 {ఆత్రేయః శ్యావాశ్వః . సవితా . గాయత్రీ}

శ॒తధా॑ర॒ముత్స॒మక్షీ॑యమాణం విప॒శ్చితం॑ పి॒తరం॒ వక్త్వా॑నాం . మే॒ళిం మదం॑తం పి॒త్రోరు॒పస్థే॒ తం రో॑దసీ పిపృతం సత్య॒వాచం॑ .. 3.026.09, 3.1.027.04 {గాథినో విశ్వామిత్రః . ఉపాధ్యాయః . త్రిష్టుప్}

ఋ॒చో అ॒క్షరే॑ పర॒మే వ్యో॑మ॒న్యస్మిం॑దే॒వా అధి॒ విశ్వే॑ నిషే॒దుః . యస్తన్న వేద॒ కిమృ॒చా క॑రిష్యతి॒ య ఇత్తద్వి॒దుస్త ఇ॒మే సమా॑సతే .. 1.164.39, 2.3.021.04 {ఔచథ్యో దీర్ఘతమాః . విశ్వదేవాః . త్రిష్టుప్}

తచ్ఛం॒యో.రా వృ॑ణీమహే- గా॒తుం య॒జ్ఞాయ॑- గా॒తుం య॒జ్ఞప॑తయే. దైవీ॑ స్వ॒స్తి. ర॑స్తు న.-స్స్వ॒స్తి. ర్మాను॑షేభ్యః. ఊ॒ర్ధ్వ.ఞ్జి॑గాతు భేష॒జం- శన్నో॑ అస్తు ద్వి॒పదే॒ శ.ఞ్చతు॑ష్పదే..

శాంతా॑ పృథి॒వీ శి॒వమం॒తరి॑క్షం॒ ద్యౌనౌ॑ దే॒వ్య భ॑యం నో అస్తు ..

నమో బ్రహ్మణే నమోఽస్త్వగ్నయే నమః పృథివ్యై నమ ఓషధీభ్యః . నమో వాచే నమో వాచస్పతయే నమో విష్ణవే మహతే కరోమి ..